ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 111 1662897 1355335 2026-09-08T01:33:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1662897 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Constitution de l'an XII. Page 1 - Archives Nationales - AE-II-1512.jpg|وێنۆک| دەستووری ساڵی دوازدەھەم (یەکەم کۆماری فەڕەنسا)]] '''دەستوور''' سیستەمێکە و زۆرجار بەڵگەیەکی نوسراوە کە ئەو یاسا و پرەنسیپە بنەڕەتییانە دەسەپێنێت کە ڕیکخراوێک بەڕێوە دەبەن. لە دۆخی دەوڵەتانیش ئەم دەستەواژەیە ئاماژە بۆ دەستووری نیشتیمانی دەکات، کە پرەنسیپە [[سیاسەت|ڕامارییە]] بنەڕەتییەکانی وڵات دەستنیشان دەکات و ئەرک و دەسەڵاتەکانی [[حکوومەت|میری]] دیار دەکات. زۆربەی دەستوورە نیشتیمانییەکان ھەروەھا ژمارەیەک ماف بۆ ھاوڵاتیان مسۆگەر دەکات. لە ڕووی مێژووەوە و پێش ھاتنەکایەوەی دەستوورە نیشتیمانییە مۆدێرنەکان، ئەوە دەکرا دەستەواژەی (دەستوور) بە ھەموو یاسایەکی گرنگ بگوترێت. دەستوور لە جۆرەھا ڕێکحراودا ھەیە. بەڵام بەشێوەیەکی چڕش لە حکوومەتدا و لەسەر ئاستی سوپەرنیشتیمانی (بۆ نموونە پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکان) و نیشتیمانی (دەستووری فەڕەنسا) و ئاستی نیمچە نیشتیمانە / ھەرێمی (بۆ نموونە دەستووری ویلایەتی مێریلاند)ئەن. جۆرەھا گرووپی [[ڕامیاری]] دەستووریان ھەیە، وەک پارتە ڕامیارییەکان و گرووپەکانی فشار ھێنان و لەوانە سەندیکاکانە کرێکاران. ھەروەھا دەکرێ گرووپ قەوارەی ناڕامیاری وەک کۆمپانیا و ڕێکخراوە خۆبۆخشەکان دەستووریان ھەبێت. دەەستوور ماف و ئازادی و ئەرکی ھاوڵاتیان و گرنتی دەستبەرکردنی ئەو ماف و ئازادیانەی تێدا دەچەسپێنرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=37208|سەردێڕ=زانیاری لەسەر دەستوور لە ماڵپەڕی (thes.bncf.firenze.sbn.it)|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191225203441/http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id=37208|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://babelnet.org/synset?word=bn:00022052n|سەردێڕ=زانیاری لەسەر دەستوور لە ماڵپەڕی (babelnet.org)|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191225203443/https://babelnet.org/synset?word=bn:00022052n|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://bigenc.ru/biology/text/2092467|سەردێڕ=زانیاری لەسەر دەستوور لە ماڵپەڕی ( bigenc.ru)|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191225203447/https://bigenc.ru/biology/text/2092467|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Constitutions|دەستوور}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کۆمەڵگا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:سیاسەت]] [[پۆل:یاسای سیاسی]] [[پۆل:یاسا]] [[پۆل:دەستوور]] [[پۆل:بەڵگەنامە یاساییەکان]] [[پۆل:دەستوورەکان]] ihsqq0yotw3oxzltge8vdl562twdzw7 0 527 1662820 1662435 2026-09-07T20:19:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662820 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''قەڵاجی خەیوی سوور''' یەکێک لە دێکانی دەوروبەری شاری [[دیواندەرە]]یە لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان. بە پێی ئاماری سەرژمێری ساڵی [[٢٠٠٦]]، ئەم دێیە پێک ھاتووە لە ٢٨ بنەماڵە و ژمارەی دانیشتوانی ١٦٠ کەسە. == سەرچاوەکان == * [http://divandareh.gov.ir/Default.aspx?TabID=106 ماڵپەڕی فەرمانداریی شاری دیواندەرە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161022010537/http://divandareh.gov.ir/Default.aspx?TabID=106 |date=٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ }} {{کورت}} [[پۆل:گوندەکانی شارستانی دیواندەرە]] rxuau9ffwxtybx0qz5tupm2ts5q2zg4 0 595 1662797 1662579 2026-09-07T20:08:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1662797 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''چیرۆکی پاڵتۆ''' (بە [[ڕووسی]]: Шинель، بە [[ئینگلیزی]]: The Overcoat) دوا شاکاری [[نیکۆلای گۆگۆل]]ە و لە ساڵی [[١٨٤٢]] بڵاو بووەتەوە. کورتەچیرۆکی پاڵتۆ بە قۆناخێکی گرینگی گەشەکردنی [[ئەدەبی ڕیالیزمی]] دەناسرێت لە [[سەدەی نوزدھەم]]دا، ھەموو بنەما و مەرجەکانی [[کورتەچیرۆک]]ی لە خۆوە گرتووە ھەر بۆیەش کراوەتە بنەمای مێژوویی بۆ دەستنیشانکردنی سەرھەڵدانی [[کورتەچیرۆک]]. ناوەرۆکی پاڵتۆ ئەوەیە سروشتی مرۆڤ ھەمیشە پێویستی بە میھرەبانی، بەزەیی و برایی ھەیە. [[ئۆژن-مەڵشیۆر دە ڤۆگۆوێ]]، دەربارەی گرینگی [[چیڕۆک]]ی پاڵتۆ وتوویەتی: «ئێمە ھەمومان لەژێر پاڵتۆکەی [[نیکۆلای گۆگۆل|گۆگۆل]] ھاتوینەتە دەرێ.» (We all came out from under Gogol's 'Overcoat)'' (ئەم وتەیە زۆرجار بە ھەڵە دەدرێتە پاڵ [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی]].) [[ڤلادیمیر نابۆکۆڤ]] لە ساڵی ١٩٤١دا، «پاڵتۆ»ی بە «گەورەترین کورتەچیرۆکی ڕووسی کە تاکوو ئێستا نووسراوە» وەسف کردووە.<ref>{{cite magazine |last1=Nabokov |first1=Vladimir |title=The Art of Translation |url=https://newrepublic.com/article/62610/the-art-translation |magazine=The New Republic |accessdate=24 May 2020}}</ref> :ساڵی ١٩٧٦ چیرۆکی پاڵتۆ لەلایەن (تیپی پێشڕەوی شانۆی کوردی)یەوە وەک دراما لە تەلەڤیزیۆنی بەغداد کە سەر بە ڕژێمی بەعسی عێراق بوو بە زمانی کوردی تۆمارکرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} *[http://www.klawrojna.com/index.php?option=com_content&task=view&id=17410 بنەماکانی چیڕۆک نووسین و کورتەیەکی چیڕۆکی پالتۆ - مستەفا ڕابەر]{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}، ماڵپەڕی کڵاوڕۆژنە، سەردانی ١٢ی تەممووزی ٢٠٠٩ {{کورت}} {{پۆلی کۆمنز|The Overcoat (Nikolai Gogol)}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ڕۆمانەکان|ڕووسیا|کتێب}} [[پۆل:کورتە چیرۆکەکانی ١٨٤٢]] [[پۆل:کورتە چیرۆکانەی کراون بە فیلم]] 5yu3p36fp1ienk50ziosftprj8e2yh9 0 1077 1662938 1503719 2026-09-08T04:33:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1662938 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Albania coastal plain.jpg|وێنۆک|چەپ|300px|دەشتایی کەناری لە [[ئاڵبانیا]]]] '''دەشتایی کەناری''' (بە ئینگلیسی: Coastal plain) ھەرێمێکی تەخت و نزمە کە لە پاڵ کەناری دەریادا ھەڵکەوتووە و تایبەتمەندیگەلی سرووشتیی لە ھرێمەکانی دوور لە کەنار (ھەرێمە ناوەندییەکان) جیای دەکاتەوە. {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:تۆپۆگرافی]] cf02v5mmt9ccu56eiu4a92cd1bplqyk 0 3791 1662589 1579210 2026-09-07T12:46:37Z Amine yousefi 16159 /* نموونەی شیعری */ 1662589 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | وێنە =ئەحمەد هەردیی 1.jpg | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = ئەحمەد ھەردی (ئەحمەد حەسەن عەزیز) | شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٢٢ | ڕێکەوتی مردن =٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ (٨۳-٨٤ ساڵ ژیاوە) | شوێنی مردن =[[سلێمانی]] | ھۆکاری مردن = | شوێنی گۆڕ =[[سلێمانی]] | نیشتەجێ =[[سلێمانی]] | نەتەوە =[[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ھاووڵاتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[شاعێر]]، [[نووسەر]]، [[سیاسەتوان]] | ساڵانی چالاکی = | شار = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر = | منداڵەکان = [[چۆمان ھەردی]]، [[ئاسۆس ھەردی]]، [[ڕێبین ھەردی]] | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''ئەحمەدی کوڕی حەسەن بەگ کوڕی عەزیز بەگ''' (١٩٢٢ - ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦) ناسراو بە '''ئەحمەد ھەردی''' یەکێک لە شاعیران و نووسەرانی بەناوبانگی کوردە لە [[باشووری کوردستان]] کە زۆربەی تەمەنی لە بواری [[ئەدەب]] و [[شێعری کوردی]] دا کاری کردووە. ئەحمەد ھەردی لە بنەماڵەیێکی [[ڕووناکبیر]] لە [[سلێمانی]] لە دایک بوو. ئەو زانیارییەکی زۆری لە بواری شێعری کلاسیکی [[کوردی]]، [[فارسی]] و [[عەرەبی]] دا ھەبوو و کاریگەرییەکی زۆری لەسەر [[شیعری نوێی کوردی]] ھەبووە. ھەروەھا ئەو لە بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کورد دا بەشدار بووە. پاش بەسترانی [[پەیمانی جەزایر]] ئەو چوو بۆ [[ئێران]] و دواتر لە ١٩٩٣ کۆچی کرد بۆ وڵاتی [[بریتانیا]]. ئەحمەد ھەردی لە [[زانکۆی سلێمانی]] و دواتریش لە [[زانکۆی سەلاحەدین]] وەکوو مامۆستا وانەی دەوتەوە. یەکەمین کۆمەڵە شێعری ئەحمەد ھەردی لە ساڵی ١٩٥٧ بڵاو بووەوە و لەو کاتەوە چەندین جار دووبارە لە چاپ دراوە. == ژیاننامە == === ژیانی کەسی === ھەردی لە ساڵی ١٩٢٢ لە سلێمانی لە دایک بووە. لە ساڵی ١٩٣٨ نازناوی «ھەردی» بۆ شیعری ھەڵبژاردووە و لە دواییشدا ھەر بەم ناوە ناسراوە. ساڵی ١٩٤١ کراوە بە مامۆستای قوتابخانە لە ئاواییەکانی ناوچەی ھەورامان، دواتر گواستراوەتەوە سلێمانی. ساڵی ١٩٤٤ دەستی بەشیعر وتن کردووە. لە ساڵی ١٩٤٩دا بەھۆی جموجۆڵی سیاسی و کاری نھێنی حیزبایەتییەوە لە ڕێزی کۆمۆنیستانی عێراق لە مووچەخۆری لابراوە. بەڵام لە ساڵی ١٩٥٢ گەڕاوەتەوە سەر کاری جارانی. ماوەیەکی زۆر مامۆستایەتی قوتابخانە سەرەتاییەکانی کردووە.<br> لە ساڵی خوێندنی ١٩٧٣ – ١٩٧٤ لە زانکۆی سلێمانی وانەی ڕەخنەی پێ سپێرداوە. لە دوای چەند مانگێک لە بەھاری ١٩٧٤ بەھۆی سیاسەتی دوژمنانەی دەسەڵاتی عێراق بەرامبەر بەکورد و داخستنی زانکۆی سلێمانی ئەم کارەی لەدەست چوو.<br> شاعیر تا ساڵی ١٩٨١ وەک مامۆستایەکی قوتابخانەی سەرەتایی مایەوە، لەو ساڵەدا خانەنشین کرا. کچەکەی، [[چۆمان ھەردی]] نووسەرێکی بەناوبانگی کوردە و کوڕەکەی، [[ئاسۆس ھەردی]] ڕۆژنامەوانێکی بەناوبانگە لە باشووری کوردستان کە بناغەدانەری ڕۆژنامە سەربەخۆکانی [[ھاوڵاتی]] و [[ئاوێنە]]یە. ڕێبینی کوڕیشی بەھەمان شێوە ڕۆژنامەنووسە. === چالاکییەکان === [[پەڕگە:ئەحمەد هەردی 2.jpg|وێنۆک|(لە ڕاستەوە) ئەحمەد هەردی، [[ناسر ڕەزازی]] لەگەڵ [[کامەران موکری]]]] ساڵی ١٩٥٧ کۆمەڵێک شیعری بەناوی [[رازی تەنیایی]]ەوە بەچاپ گەیاندووە. ساڵی ١٩٥٩ لەگەڵ کۆمەڵێک ھاوڕێی تردا [[کۆمەڵەی ئازادی ژیانەوەی یەکێتیی کورد]] (کاژیک)یان دامەزراندووە، ھەر خۆیشی بووە بە بەرپرسی یەکەمی. سەردەمێک ئەندامی دەستەی بەڕێوەبردنی ناوەندی [[یەکێتیی نووسەرانی کورد]] بووە، سەردەمێکیش سەرۆکی لقی سلێمانی بووە. ساڵی ١٩٦٣ پەیوەندیی کردووە بە[[شۆڕشی کوردستان]]ەوە. ساڵی ١٩٦٦ لە[[سەردەشت]] لەلایەن [[دەزگای ھەواڵگریی ئێران لەسەردەمی شادا|دەزگای ھەواڵگری ئێران]] ([[ساواک]])ەوە دەستگیر کراوە، لەگەڵ بەربوونیدا گەڕاوەتەوە بۆ کوردستانی عێراق. پاش [[رێکەوتننامەی ١١ی ئازاری ١٩٧٠]]، ساڵی ١٩٧٣ تا ١٩٧٤ لەکۆلێژی ئادابی [[زانکۆی سلێمانی]] مامۆستای موحازیر بووە. لەگەڵ ھەڵگیرسانەوەی شەڕدا، ساڵی ١٩٧٤ دیسانەوە پەیوەندیی کردووە بەشۆڕشەوە. پاش ھەرەسھێنانی [[شۆڕشی ئەیلوول]]، لەئێران ئاوارە بووە تا ساڵی ١٩٧٩. ساڵی ١٩٧٩ شەڕی نێوخۆی حیزبەکان نائومێدی دەکات، بڕیار دەدات بۆ پاراستنی ھەڵوێستی سەربەخۆی خۆی، بگەڕێتەوە بۆ سلێمانی. لەگەڵ باڵاگرتنی دڕندەیی [[بەعس]]دا، جارێکی تر لەساڵی ١٩٨٨دا پەیوەندی کردۆتەوە بە شۆڕشی کوردستانەوە، بۆ ماوەیەک بووە بە سکرتێری گشتیی [[پارتی سوشیالیستی کورد]] (پاسۆک). ساڵی ١٩٨٩ وازی لە [[پاسۆک]] ھێناوە، وەکو کەسایەتییەکی سەربەخۆ لەڕیزی شۆڕشدا ماوەتەوە تا [[راپەڕینی ١٩٩١]]. ساڵی ١٩٩٢ لە[[لەندەن]] نیشتەجی بووە، ھەر لەوێش لێکۆڵینەوەکەی لەسەر [[کێشی عەرووز]] لەشیعری کوردیدا تەواو کردووە. پاش رووخانی رژێمی بەعس ساڵی ٢٠٠٠ گەڕاوەتەوە [[باشووری کوردستان]]، ساڵی ٢٠٠٤ لێکۆڵینەوە عەرووزییەکەی بەچاپ گەیاندووە. بەھۆی ژیانی پڕ لەئاوارەیی، دەربەدەرییەوە، گەلێک لێکۆڵینەوە، دەقی ئەدەبی، ھونەریی فەوتاون، رووناکییان نەدیوە. == مردن == ئەحمەد ھەردی لە رۆژی ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ لەماڵەکەی خۆیدا لە [[سلێمانی]] کۆچی دوایی کردووە. == بەرھەمەکان == [[پەڕگە:Shé'rí-Xoretaw-destnúsí-ehmedí-herdí.jpg|وێنۆک|چەپ|250px|شێعری "خۆرەتاو" بۆ منداڵان، دەستنووی خودی ئەحمەد ھەردی]] *[[ڕازی تەنیایی]] *ھاوار *یاد و خەبات *لاوی کورد *ئازادی خواز *مەجلیسی موزەییەف == نموونەی شیعری == ھەردی لە وەسفی تەمەنی خۆی دا دەڵێت: <poem> ھەموو ئاواتی ئاکامم گوڵاڵەی لالەزارێ بوو شریتی سەرگورشتەی من خەوێکی نەوبەھارێ بوو ھەموو پێچانەوەی ژینم بریتی بوو لە چیرۆکی لە کورتی و زوو بەسەرچوونا بزەی سەرلێوی یارێ بوو </poem> === ھێرش و شۆڕش === لە بەندی یەکەمی سێ بەندەکەی سروودی «ئازادی خوا» دەڵێت: <poem> ئازادیخوای کوردین ئێمە شوورەی پۆڵا و بەردین ئێمە پشتی جووتیاری زەبوونین ئاڵای بەرزی چوون یەک بوونین شیری دەستی لێقەوماوین لە ڕووی زوڵما ھەڵکێشراوین ئاغا و بەگزادانی زۆردار جەردەی گیانی گەلی ھەژار خوێن خۆری ئەم نیشتمانەن ئالەتی دەستی بێگانەن ڕۆژی خۆی گیانیان دەردێنین تۆڵەی گەلیان لێ ئەستێنینن ئازادیخوای کوردین ئێمە شوورەی پۆڵا و بەردین ئێمە </poem> لە شیعرێکی دیکەدا ھەردی بانگی خەڵکی دەکا ھەڵمەت بەرن و ئاگری شۆڕش ھەڵگیرسێنن. <poem> بە یادی ئەو شەھیدانەی کەوا بێ ناز و بێ گیانن لە ژێر پۆستاڵی پۆلیسا ھەموو پێخوستی کۆڵانن بەیادی ئەو ھەتیوانەی کە برسی و ڕووت و عوریانن بەیادی ئەو پڵینگانەی کە دیلی کۆنی زیندانن وەرن ئەی میللەتی برسی ئیتر وا ڕۆژی مەیدانە بچینە سەر تەلار و کۆشکی ئەو میللەت فرۆشانە کە خوێنی ئێمەیان بەخشی بە پارە و زێڕی بێگانە </poem> === دڵداری و ئاکام === لە شیعری «چەپکە گوڵێک بۆ ست فاتمە» لە ساڵی ١٩٥٠ لە سلێمانی ھۆنراوەتەوە.<br> شاعیر دەڵێ: {{شیعر}} {{ب|فاتمە، دوو چاوی مەستت، پڕ تەلیسمی جوانییە|پڕ شەرابی خۆشەویستی و عارەقی یەزدانییە}} {{ب|بەژن و باڵاکەت نموونەی ھەیکەلی یۆنانییە|لار و لەنجەت مۆسیقایە، بەستەیە، گۆرانییە}} {{م|بووکی ڕازاوەی خەیاڵم، گیانەکەم ست فاتمە}} {{م|تاقە پڕشنگێکی چاوت ئەوپەڕی ئاواتمە}} {{ب|گەرچی دڵداری لە خاکی ئێمەدا ئەفسانەیە|ھەر بەتەنیا بۆ کوڕی خاوەن تەلار و عانەیە}} {{ب|گیانەکەم، ئەمما دڵی من لەو دڵە شێتانەیە|بێ ئەوەی ھیچ شک بەرێ، کوژراوی ئەو چاوانەیە}} {{م|ھەر بەتەنیا خۆشەویستی شک ئەبەم، ست فاتمە}} {{م|سەروەتم ناوێ، بزەی تۆ، ئەوپەڕی ئاواتمە}} {{ب|خۆشەویستی وا کە نامەی خوایە بۆ پێغەمبەران|بەرز و ناسک، وەک ھەناسەی پڕ گوڵاوی دولبەران}} {{ب|نەک وەکوو حەزکردنی دینار و گەوھەر پەروەران|ئەو کەسانەی بۆ قڕانێ، چەندە دڵیان ھەڵوەران}} {{م|خەڵقی تر پارەپەرستی با بکەن، ست فاتمە}} {{م|من بە تەنیا، تۆ پەرستی ئەوپەڕی ئاواتمە}} {{ب|زۆر کەڕەت ھانم ئەدا داخی دەروونی پڕ گڕم|بۆتی ھەڵڕێژم سکاڵای ناسکی گەرم و گوڕم}} {{ب|داخەکەم کاتێ کە دێمە بەردەمت، واقی وڕم|وام ئەشێوێنێ بە جۆرێ نایەڵێ ھیچ دەربڕم}} {{م|بووکی ڕازاوەی خەیاڵم، گیانەکەم ست فاتمە}} {{م|گوێیە بۆ ئەم ڕازە شل کەی، ئەوپەڕی ئاواتمە}} {{کۆتاییی شیعر}} == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{reflist}} * مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی حەوتەم، [[مارف خەزنەدار]]، لاپەڕەکانی ٤٣٩ تا ٤٥٠، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠٠٦. * [https://web.archive.org/web/20110503220146/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0SBL/is_1-2_18/ai_n13784446/] * [https://web.archive.org/web/20160303232340/http://www.kurdishaspect.com/doc1029hardi.html ماڵپەڕی کوردپلاتفۆرم] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ڤەژینبوکس|63}} * [https://web.archive.org/web/20100209010046/http://www.ahmedhardi.com/ ماڵپەری فەرمیی ئەحمەد ھەردی] * [https://allekok.ir/poet:6 ئەحمەد ھەردی لە ئاڵەکۆک]{{بەستەری مردوو|url=https://allekok.ir/poet:6 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق|شیعر|وێژەی کوردی|وێژە|سیاسەت}} {{شیعری نوێی کوردی}} [[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٢]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]] [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە عێراقییەکان]] [[پۆل:ڕۆژنامەنووسانی کورد]] [[پۆل:ناسیۆنالیستە کوردەکان]] fdh4gym3lmu0vatkm6t5m7rf468bktl 0 3829 1662590 1529533 2026-09-07T12:51:39Z Amine yousefi 16159 1662590 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ڕازی تەنیایی''' ناوی کتێبێکی شاعێری کورد [[ئەحمەد ھەردی]]یە کە کۆمەڵێک لە شێعرەکانی ئەم شاعێرە لە خۆی دەگرێت. ئەم کتێبە لەلایەن [[ناوەندی چاپەمەنی و ڕاگەیاندنی خاک]]ەوە بڵاو کراوەتەوە. == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20140103155753/http://kurdipedia.org/ ماڵپەڕی کوردپێدیا] * [https://web.archive.org/web/20110503220146/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0SBL/is_1-2_18/ai_n13784446/] * [https://web.archive.org/web/20160303232340/http://www.kurdishaspect.com/doc1029hardi.html ماڵپەڕی کوردپلاتفۆرم] {{تووڵی دەروازە|وێژەی کوردی}} [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] {{وێژە-کۆلکە}} mlnkhr3t9p43ecaydvrd7osc3qxqccn 1662591 1662590 2026-09-07T12:54:31Z Amine yousefi 16159 چاکسازیی ژمارەکان 1662591 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ڕازی تەنیایی''' ناوی کتێبێکی شاعێری کورد [[ئەحمەد ھەردی]]یە کە کۆمەڵێک لە شێعرەکانی ئەم شاعێرە لە خۆی دەگرێت. ئەم کتێبە لەلایەن [[ناوەندی چاپەمەنی و ڕاگەیاندنی خاک]]ەوە بڵاو کراوەتەوە. == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20140103155753/http://kurdipedia.org/ ماڵپەڕی کوردپێدیا] * [https://web.archive.org/web/20110503220146/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0SBL/is_1-2_18/ai_n13784446/] * [https://web.archive.org/web/20160303232340/http://www.kurdishaspect.com/doc1029hardi.html ماڵپەڕی کوردپلاتفۆرم] == بەستەرە دەرەکییەکان == {{ڤەژینبوکس||٩٦}} {{تووڵی دەروازە|وێژەی کوردی}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] d9385diz2snfjfikgfl40d9j3eelhag 1662666 1662591 2026-09-07T15:56:29Z Amine yousefi 16159 1662666 wikitext text/x-wiki '''ڕازی تەنیایی''' ناوی کتێبێکی شاعێری کورد [[ئەحمەد ھەردی]]یە کە کۆمەڵێک لە شێعرەکانی ئەم شاعێرە لە خۆی دەگرێت.<ref>https://books.vejin.net/ck/book/96</ref> ئەم کتێبە لەلایەن [[ناوەندی چاپەمەنی و ڕاگەیاندنی خاک]]ەوە بڵاو کراوەتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{ڤەژینبوکس||٩٦}} * [https://web.archive.org/web/20140103155753/http://kurdipedia.org/ ماڵپەڕی کوردپێدیا] * [https://web.archive.org/web/20110503220146/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0SBL/is_1-2_18/ai_n13784446/] * [https://web.archive.org/web/20160303232340/http://www.kurdishaspect.com/doc1029hardi.html ماڵپەڕی کوردپلاتفۆرم] {{تووڵی دەروازە|وێژەی کوردی}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] 35q89bkhxg79g26hzxzqkn6wiirr30q 1662675 1662666 2026-09-07T16:32:48Z Amine yousefi 16159 1662675 wikitext text/x-wiki '''ڕازی تەنیایی''' ناوی کتێبێکی شاعیری کورد [[ئەحمەد ھەردی]]یە کە کۆمەڵێک لە شیعرەکانی ئەم شاعیرە لە خۆی دەگرێت.<ref>https://books.vejin.net/ck/book/96</ref> ئەم کتێبە لەلایەن [[ناوەندی چاپەمەنی و ڕاگەیاندنی خاک]]ەوە بڵاو کراوەتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{ڤەژینبوکس||٩٦}} * [https://web.archive.org/web/20140103155753/http://kurdipedia.org/ ماڵپەڕی کوردپێدیا] * [https://web.archive.org/web/20110503220146/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0SBL/is_1-2_18/ai_n13784446/] * [https://web.archive.org/web/20160303232340/http://www.kurdishaspect.com/doc1029hardi.html ماڵپەڕی کوردپلاتفۆرم] {{تووڵی دەروازە|وێژەی کوردی|شیعر}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] h0ze4fs9y81j68bfsh8fogfstamc6gp 1662791 1662675 2026-09-07T20:04:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1662791 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} '''ڕازی تەنیایی''' ناوی کتێبێکی شاعیری کورد [[ئەحمەد ھەردی]]یە کە کۆمەڵێک لە شیعرەکانی ئەم شاعیرە لە خۆی دەگرێت.<ref>https://books.vejin.net/ck/book/96</ref> ئەم کتێبە لەلایەن [[ناوەندی چاپەمەنی و ڕاگەیاندنی خاک]]ەوە بڵاو کراوەتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{ڤەژینبوکس||٩٦}} * [https://web.archive.org/web/20140103155753/http://kurdipedia.org/ ماڵپەڕی کوردپێدیا] * [https://web.archive.org/web/20110503220146/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0SBL/is_1-2_18/ai_n13784446/] * [https://web.archive.org/web/20160303232340/http://www.kurdishaspect.com/doc1029hardi.html ماڵپەڕی کوردپلاتفۆرم] {{تووڵی دەروازە|وێژەی کوردی|شیعر}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] 4ywagzoczhw5pj9lv4bf2wxp6eshr2i 0 4774 1662745 1503513 2026-09-07T19:34:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ماتماتیک-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1662745 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەرھەستکاری''' بریتییە لە جۆرێک چالاکی هزری کە تێیدا هزری مرۆڤ پاش ناسینی چەن شتی وێکچوو، هەڵیان دەسەنگێنێ؛ تایبەتمەندییە جیاوازەکانیان وەلادەنێ و تایبەتمەندییەهاوبەشەکانیان هەڵدەبژێرێ و چەمکێکی(مەفهووم) گشتییان لێ دەردەکێشێ کە هەموویان بگرێتەوە. وەک چەمکی «سێو» کە لە هەموو سێوەکان( بە جیاوازی ڕەنگ، ئەندازە، بۆن، ڕەگەز، تام و ...) وەرگیراوە.<ref>[http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B2%D8%A7%D8%B9&SSOReturnPage=Check&Rand=0 انتزاع - مجله ی رشد] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160910103611/http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B2%D8%A7%D8%B9&SSOReturnPage=Check&Rand=0 |date=١٠ی ئەیلوولی ٢٠١٦ }}</ref> بە واتایەکی تر بریتییە لە ڕەوت یان ئاکامی ''بەگشتیکردن''. ئەمە لەڕێگەی کەمکردنەوەی ناوەرۆکی زانیاریدەری چەمک یان دیاردەیەکی شیاوی لێڕوانینەوە بەدەستدێت و زیاتر مەبەست ئەوەیە کە تەنیا ئەو [[زانیاری|زانیارییانەی]] کە بۆ ئامانجێکی تایبەت بەکەڵک و گونجاون بمێننەوە. بۆ نموونە، دەرھەستکردنی تۆپێکی فووتباڵی لە چەرم دروستکراو بۆ بیرۆکەی گشتیتری ''[[تۆپ]]''، تەنھا زانیاری لەسەر تایبەتمەندییەکان و ئاکاری تۆپە گشتییەکە دەھێڵێتەوە و ئەو نیشانی و زانیارییانەی کە دەبنە ھۆی دیاریکردن و ناسینەوەی ئەو تۆپە چەرمییە، ھەمووی دەسڕێتەوە. دەرھەستکاری ڕێکاری سادەکردنەوە بە کار دەبات، کە تێیدا واز لە وردەکارییە بەرھەستەکانی پێشوو دەھێندرێت و [وردەکارییەکان] تاریک، لێڵ یان بەبێ پێناسە بەرەڵا دەکرێن. == چەند نموونەیەک == [[پەڕگە:JerryFelix.JPG|thumb|125px|پشیلە لەسەر دۆشەکە ''(وێنەی A)'']] * زۆر شتی جیاواز دەکرێت [[سوور]] بن. ھەروەھا، زۆر شت لەسەر تەختایییەکەوە دانیشتوون (وەک ئەوەی وێنەی A). تایبەتمەندیی [[سوور|سووری]] و پەیوەندیی [[دانیشتن|لەسەر-دانیشتن]]، ھەر کامەیان، جۆرێک لە دەرھەستکارین بۆ ئەو شتانە. * دەرھەستکاری دەتوانرێت لە چەندین ئاستدا بکرێت؛ وەکوو ئەمەی خوارەوە: <blockquote> :(١) [[بڵاڤۆک|بڵاڤۆکێک]] ::(٢) [[ڕۆژنامە|ڕۆژنامەیەک]] :::(٣) ''ڕۆژنامەی کوردستان'' ::::(٤) ژمارەی ئەمڕۆی ''ڕۆژنامەی کوردستان'' :::::(٥) ڕوونڤیسەکەی من لە ژمارەی ئەمڕۆی ''ڕۆژنامەی کوردستان'' ::::::(٦) ڕوونڤیسەکەی من لە ژمارەی ئەمڕۆی ''ڕۆژنامەی کوردستان'' ئەو جۆرەی کە کاتێک تازە کڕیبووم وا بوو (بۆ ئەوەی چەند ڕۆژ دواتر ئاگرم دا، وا ئاماژەی پێ دەکەم). </blockquote> == وتاری گرێدراو == *[[شتی دەرھەست]] *[[شتی بەرھەست]] *[[ئەبستراکسیۆنیزم]] ==سەرچاوە== {{پەراوێز}} {{پۆلی کۆمنز|Abstraction}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ماتماتیک|زانستی کۆمپیوتەر|فەلسەفە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:خوڵقێنەری]] [[پۆل:ھزر]] [[پۆل:دەرھەستکاری| ]] [[پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی]] [[پۆل:ھەبوونناسی]] [[پۆل:چەمکەکان لە مێتافیزیک]] 32lgwxibxq78n6up19upqt0va1qikps 0 7218 1662617 1597446 2026-09-07T13:36:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە) 1662617 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Polio physical therapy.jpg|thumb]] '''دەرمان''' ({{بە ئینگلیزی|Medication}}) دەرمان بەکاردێت لەکاتی [[دۆزینەوە (پزیشکی)|دەستنیشانکردن]]، چارەسەرکردن، ڕێگەگرتن لە نەخۆشی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Drug definition US FDA Drug approval process|ناونیشان=http://www.pharmacistspharmajournal.org/2010/11/definitions-of-drug-radioactive-drug_11.html|وێبگە=Pharmacists Pharma Journal|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170722022720/http://www.pharmacistspharmajournal.org/2010/11/definitions-of-drug-radioactive-drug_11.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>[https://www.fda.gov/opacom/laws/fdcact/fdcact1.htm US Federal Food, Drug, and Cosmetic Act, SEC. 210., (g)(1)(B).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090512014151/http://www.fda.gov/opacom/laws/fdcact/fdcact1.htm |date=١٢ی ئایاری ٢٠٠٩ }} Accessed 17 August 2008.</ref><ref>[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32004L0027:EN:HTML Directive 2004/27/EC of the European Parliament and of the Council of 31 March 2004 amending Directive 2001/83/EC on the Community code relating to medicinal products for human use. Article 1.] Published 31 March 2004. Accessed 17 August 2008.</ref> بەشی دەرمان بەشێکی گرنگی پزیشکییە پشت بە زانستی [[دەرمانناسی]] دەبەستێت.{{ژێدەر پێویستە}} == ڕێگەکانی دەرمان == * [[داروو]] یان دەوا * [[نەشتەرگەری]] * بستنەوەی [[برین]] * [[ھمئۆپاتی]] * خوراک دەرمانی ھتد == جێگەی دەرمان == پزیشکەکان لە مەتەب یا ئافیسی تایبەت بە خۆیان، لە دەرمانگەکان و یان [[نەخۆشخانە]]کان نەخۆشەکانیان دەرمان دەکەن.{{پۆلی کۆمنز|Pharmaceutical drugs}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{پزیشکی}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|پزیشکی|ژینناسی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:پیشەسازی دەرمان]] [[پۆل:دەرمان]] lplfsrykuk1ycrgagqyqy2bg9wprqa4 0 7672 1663074 1283237 2026-09-08T10:35:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1663074 wikitext text/x-wiki ::''ئەم وتارە سەبارەت بە چەمکی وڵات لە یاسای نێونەتەوەییدا نووسراوە. بۆ واتا گشتییەکەی چەمکی وڵات، وتاری [[دەوڵەت|وڵات]] ببینە.'' '''دەوڵەتی سەروەر'''، '''وڵاتی فەرمانڕەوا''' یان '''وڵاتی سەربەخۆ'''، بەپێی [[پەیماننامەی مۆنتێ ویدیۆ]]، ئەو [[دەوڵەت|وڵاتەیە]] کە خاوەنی ئەم تایبەتمەندییانە بێ: # [[ئاپۆرە|ئاپۆرەیەکی]] ھەمیشەیی، # [[سەرزەوی (جوگرافیای سیاسی)|سەرزەمینێکی]] دیاریکراو، # [[حکوومەت|حکوومەتێک کە گرێدراوی حکوومەتێکی دیکە نەبێ]]، # توانای دامەزراندنی پێوەندی لەگەڵ وڵاتە سەروەرەکانی تردا.<ref>ماڵکم ناتان شاو (Malcolm Nathan Shaw) پرۆفیسۆری یاسای [[نێونەتەوەیی (ڕوونکردنەوە)|نێونەتەوەیی]]یە. ئەو لە پەرتووکەکەی خۆیدا بە ناوی [http://books.google.com/books?id=cc3XzkFt-IUC&printsec=frontcover یاسای نێونەتەوەیی (International law)] لە لاپەڕەی ژمارە ١٧٨ وا دەڵێت: {{ھن}} <blockquote style='direction:ltr'> "... the state as an international person should possess the following qualifications: (a) a permanent population; (b) a defined territory; (c) government; and (d) capacity to enter into relations with other states." </blockquote></ref><ref>[[ئەحمەد شەبانی]] لە فەرھەنگی «زانستی ڕامیاری»ییەکەیدا دەڵێت: {{ھن}} <blockquote> "سێ پێناسەی جیاواز بۆ وڵات پێشکەش کراوە: پێناسەی یاسایی، پێناسەی فەلسەفی، و پێناسەی [[ڕامیاری]]. لە پێناسە یاسایییەکەیدا، وڵات یەکەیەکە کە خاوەنی ئەم تایبەتمەندییانە بێ:{{ھن}}١) حەشیمەت، ٢) سەرزەمین، ٣) سەروەری، ٤) حکوومەت." </blockquote></ref> وڵات وەکوو کەسایەتییەکی نێونەتەوەیی دەشێت خاوەنی ھەموو ئەو تایبەتمەندییانە بێت. وڵاتی سەروەر سەر بە ھیچ ھێز یان وڵاتێکی تر نییە و بوونیشی گرێدراو بە بوونی ھیچ ھێز یان وڵاتێکی ترەوە نییە. == وتارە پێوەندیدارەکان == * ئەوەی وڵاتی سەروەر پێویستە ھەیبێت: [[سەروەری]]. * [[دەوڵەت|وڵات]] جۆرگەلی تریشی ھەیە: [[دەوڵەتی نەتەوەیی|وڵاتی نەتەوەیی]]، [[دەوڵەتی یەکگرتوو|وڵاتی یەکگرتوو]]. * ئەوەی وڵاتی سەروەر بەھۆیەوە دەسەڵاتی خۆی دەخاتە کار: [[حکوومەت]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [[:fr:État souverain]]، سەرچاوەی فەرەنسی * [[:fr:Convention de Montevideo]]، پەیماننامەی مۆنتێ ویدیۆ {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|وڵاتەکان|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:یاسای نێونەتەوەیی]] [[پۆل:سەروەری]] [[پۆل:جوگرافیای سیاسی]] rokok1qjfbad5i60nm6q57f3gk76o9x 0 7772 1662646 1512421 2026-09-07T14:59:42Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662646 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:قەناتی کوردۆ 1.jpg|وێنۆک|قەناتی کوردۆ]] '''قەناتی کوردۆ''' ([[١٩٠٩]]-[[١٩٨٥]]) نووسەر و زمانناسێکی چالاکی [[کورد]] بوو. ==ژیان== قەناتی‌ کوردۆ (کوردۆیڤ) ساڵی‌ ١٩٠٩ لە گوندێکی باکووری‌ کوردستان لەدایکبووە، ئەو سەردەمە گوندەکەی‌ زێدی‌ قەناتی‌ کوردۆ لەژێر دەسەڵاتی‌ رووس دا بووەو لە ‌سەردەمی‌ جەنگی‌ یەکەمی‌ جیھانیدا بە یەکجاری‌ وێرانکرا. ئێستا گوندی‌ کوردۆ لەسەر نەخشەدا نەماوە. باپیری‌ قەناتی‌ کوردۆ یەکێک بووە لە ‌پیاوە ‌ھەرە ناودارەکانی [[ئێزدی]] و لەتاو زوڵم و زۆری‌ دەسەڵاتدارانی‌ ئەو سەردەمە بەرەو خۆرھەڵات کۆچیکردووە و دواتر لە [[تەفلیس]]ی‌ پایتەختی‌ [[گورجستان]] گیرساوەتەوە. ساڵی‌ ١٩٢٨ قەناتی‌ کوردۆ لە ‌تاقە خوێندنگەی‌ کوردی‌ ئەو شارەدا بووە بە خوێندکار و پاشان‌ لە ‌زانکۆی‌ لینینگراد بەشی‌ زمانە ئێرانییەکانی‌ تەواوکردووە. لە ‌سەردەمی‌ جەنگی‌ دووەمی‌ جیھانیدا بڕوانامەی‌ دکتۆرای‌ وەرگرتووە و لە ھەمان زانکۆدا تا کۆتایی‌ ساڵی‌ ١٩٥٩ مامۆستا بووە. لە ‌سەرەتای‌ شەستەکانی سەدەی رابردوودا قەناتی‌ کوردۆ بوو بە سەرۆکی‌ بەشی‌ زمانی‌ کوردی‌ لە پەیمانگەی‌ گەلانی‌ ئاسیا، کە سەر بە ئەکادیمیای‌ زانستی‌ یەکێتی‌ سۆڤیەت بوو، قەناتی‌ کوردۆ وەک خۆرھەڵاتناسێک گەلێک کتێب و فەرھەنگی‌ زمان و بەرھەمی‌ ئەدەبی‌ نووسیوە و خزمەتێکی‌ زۆری‌ زمان و ئەدەب و کەلتوور و فۆلکلۆر و مێژووی‌ کوردی‌ کردووە. قەناتی‌ کوردۆ رۆژی‌ [[٣١ی تشرینی یەکەم]]ی ساڵی‌ [[١٩٨٥]] کۆچیدوایی‌ کرد. ==بەرھەمەکانی== * ڕێزمانی زمانی کوردی: بە کەرەستەی دیالێکتی کورمانجی و سۆرانی، مۆسکۆ، ١٩٧٣ (وەرگێڕانی لە ڕووسیەوە بۆ کوردی: [[کوردستان موکریانی]]، چاپخانەی الأديب البغدادي، ١٩٨٤) * کتێبی‌ رێزمانی‌ کوردی ‌- شێوەی‌ کرمانجی‌ لەیەریڤان چاپکراوە. * رێزمانی‌ کوردی‌ - مۆرفۆلۆجی‌ و فۆنەتیک. * قەڵای‌ گەل – چیرۆک. * مێژووی‌ ئەدەبی‌ کوردی -‌ بەشی‌ یەکەم چاپی‌ سوید. * مێژووی‌ ئەدەبی‌ کوردی‌ بەشی‌ دووەم چاپی‌ سوید. * مەم‌و زین - چاپی سوید ١٩٩٦ * فەرھەنگی کوردی (سۆرانی) - ڕووسی، (نزیکەی ٢٥٠٠٠ وشەیە)، چاپی دەزگای چاپەمەنی زمانی ڕووسی، مۆسکۆ، ١٩٨٣ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.orientalstudies.ru/rus/index.php?option=com_publications&Itemid=75&pub=402 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160315141848/http://www.orientalstudies.ru/rus/index.php?option=com_publications&Itemid=75&pub=402 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> ئەمە سەرەڕای‌ ژمارەیەکی‌ زۆر لە وتارو لێکۆڵینەوەی‌ زانستی‌و دوو فەرھەنگنامەی‌ کوردی‌- روسی‌و فەرھەنگێکی‌ فراوانی‌ کوردی‌ کە ٢٥ ھەزار وشەو زاراوەی‌ لەخۆگرتووە. ==سەرچاوەکان== * [http://www.kurdsat.tv/DirejeWekEmro_K.aspx?Cor=Nawdarek&Jimare=139 ماڵپەڕی کوردسات]{{dead link|date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <references/> {{زمانی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|گورجستان}} [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:مێژوونووسانی کورد]] [[پۆل:زانا کوردەکان]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٩]] [[پۆل:زمانەوانانی کورد]] [[پۆل:فەرھەنگنووسانی کورد]] [[پۆل:کوردەکانی ئەرمەنستان]] [[پۆل:ئێزیدییەکانی ئەرمەنستان]] [[پۆل:کوردناسەکان]] [[پۆل:ڕووسەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٥]] gq1jozpb7gx5w92pqclu5necqkptfsf 0 7860 1662928 1428003 2026-09-08T01:38:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1662928 wikitext text/x-wiki '''دەسەڵات''' (لە ''دەست'' + ''ھەڵھات''-ەوە ھاتووە<ref name="nebez">نەبەز، جەمال؛ وشەنامەکی ئێتیمۆلۆژیای زمانی کوردی؛ لاپەڕەی ١١٣.</ref><ref name="wiktionary">[http://ku.wiktionary.org/wiki/desthilat ویکیفەرھەنگی کوردی]</ref>) واتە دەست-ھەڵ-ھاتن بۆ کردنی کارێک. وەکوو زاراوەیەکی سیاسی، '''دەسەڵات''' یان '''ئۆتۆریتە''' (لە وشەی لاتینیی ''auctoritas''-ەوە گیراوە بە واتای ''ئامۆژگاری''، ''بیروڕا''، ''داھێنان''، ''بڕشت'' و ''فەرمان''<ref>[http://www.etymonline.com/index.php?search=Authority&searchmode=none فەرھەنگی ئێتیمۆلۆژیای سەرھێڵ]</ref>) بەو ھێزەی دەگوترێ کە بۆ دەرکردنی بڕیار و فەرمان بە ڕەسمییەت ناسراوە.<ref>شەبانی، ئەحمەد؛ فەرھەنگی زانستی سیاسی؛ وەشانخانەی زانستگای کوردستان لە سنە؛ لاپەڕەی ١٢٦ و ١٢٧؛</ref> لە بنەڕەتدا، دەسەڵات لە لای باڵادەستەوە بەسەر ژێردەستدا دادەسەپێندرێ. تێکچنراوییەکی واتایی لە نێوان دەسەڵات و "[[ھێز (فەلسەفە)|ھێز]]" لە ئارادایە و ئەم دووە ئەگەرچی جیاوازن بەڵام ھەندێجار لە جێی یەکتر بەکار دەچن. "ھێز" بریتییە لە "توانای ناچارکردنی کەسێک بە کردنی کارێک کە نەیدەکرد"، بەڵام "دەسەڵات" بریتییە لە "بانگەشەی ڕەوابوون، پاساوبۆھێنانەوە و مافی بەکاربردنی ئەو ھێزە". بۆ نموونە، لەوانەیە خەڵکێک ئەو ھێزەیان ھەبێ بتوانن تاوانبارێک سزا بدەن، بەڵام ئەوانەی وا باوەڕیان بە [[سەروەریی یاسا]]یە دەڵێن ئەوە تەنھا [[دادگا]]یە کە دەسەڵاتی دەرکردنی فەرمانی سزادانی ھەیە. == ئێتیمۆلۆژی == وشەی ''دەسەڵات'' لە دوو وشەی ''دەست'' و ''ھەڵھات''-ەوە ھاتووە.<ref name="wiktionary"/> واتە دەست-ھەڵ-ھاتن بۆ کردنی کارێک. بە بۆچوونی [[جەمال نەبەز]] وشەی ''{{نووسەی عەرەبی|تسلط}}'' لە [[زمانی عەرەبی|زمانی عەرەبیشدا]] لە وشەی دەسەڵاتی زمانی کوردییەوە ھاتووە بەم شێوەیەی خوارەوە: دەسەڵات -> تەسەلات -> تەسەلەت -> تەسەلوت -> {{نووسەی عەرەبی|تسلط}}. دوایی، وشەی ''{{نووسەی عەرەبی|سلطة}}'' داتاشراوە لێی.<ref name="nebez"/> == سەرچاوەکان == {{reflist}} {{پۆلی کۆمنز|Authority}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|فەلسەفە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوەکانی کۆمەڵناسی]] [[پۆل:فەلسەفەی سیاسی]] [[پۆل:دەستەڵات]] [[پۆل:جۆشی گرووپ]] [[پۆل:فەلسەفەی یاسا]] [[پۆل:چەمکە کۆمەڵایەتییەکان]] dol00g51m9mv69doj252vfhdao40j2m 0 7996 1662757 1609429 2026-09-07T19:36:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662757 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی خۆگەڕ}} {{Coord|37|42|N|45|19|E|type:waterbody_dim:200km|display=title}} '''دەریاچەی ورمێ''' گەورەترین دەریاچەی [[ڕۆژھەڵاتی ناوین]]ە و لە نێوان دوو پارێزگای [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ورمێ]] و [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات|ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]]ی [[ئێران]] ھەڵکەوتووە. ئەم دەریاچەیە دووەمین دەریاچەی سوێری جیھانە و ئەوەندە سوێرە کە ھیچ ماسییەک تێیدا ناژی. سوێرایی ئەم دەریاچەیە لە کاتی ھێواییدا ٢٢٠ گرەم لە لیتردایە و ھاوینان ھەتا ٢٨٠ گرەم لە لیتردا بەرز دەبێتەوە. ئەوپەڕی قووڵایییەکەی ١٥ مەترە. == شوێنەوارناسی و مێژوو == [[یانیک تەپە]] شوێنەوارێکی [[پێش مێژوو]]ییە لە کەناری ڕۆژھەڵاتی دەریاچەی ورمێ، کە لە دەیەکانی ١٩٥٠ و ١٩٦٠دا لەلایەن سی. ئەی. بێرنییەوە ھەڵکۆڵینی بۆ کراوە.<ref>C. A. Burney, ''Excavations at Yanik Tepe, North-West-Iran,'' Iraq 23, 1961, pp. 138ff.</ref> نیشتەجێبوون لەم ناوچەیەدا بۆ ٦٠٠٠ ساڵ پێش زایین دەگەڕێتەوە. گرووپێکی گەورە لە شوێنەوارەکان لە باشووری دەریاچەی ورمێدا ھەن کە ھەڵکۆڵینیان بۆ کراوە. ئەوانەش بریتین لە [[دالما تەپە]]، [[تەپە حەسەنلوو]]، و [[گۆی تەپە]]. ڕەنگە [[حاجی فیرووز تەپە]] کۆنترینی ئەم شوێنەوارانە بووبێت. [[کورگان|کورگانەکانی سێ گردان]] لە کەناری باشووری دەریاچەی ورمێدا ھەڵکەوتوون. ھەندێکیان لە ساڵانی ١٩٦٨ و ١٩٧٠دا لەلایەن ئۆ. موسکارێلاوە ھەڵکۆڵینیان بۆ کراوە. ئێستا مێژووەکەیان بۆ نیوەی دووەمی ھەزارەی چوارەم دیاری کراوەتەوە، ئەگەرچی لە سەرەتادا پێیان وابوو کە زۆر لەوە نوێتر بن.<ref>O. W. Muscarella, "The Chronology and Culture of Se Girdan: Phase III", Ancient Civilizations from Scythia to Siberia 9/1-2, 2003, pp. 117-31</ref> یەکێک لە ئاماژە سەرەتایییەکانی ناوی دەریاچەی ورمێ لە تۆمارە [[ئاشوور|ئاشوورییەکان]]ی سەدەی نۆیەمی پێش زایینەوەیە. لەوێدا، لە تۆمارەکانی سەردەمی فەرمانڕەواییی [[شەلمەنەسەری سێیەم]] (٨٥٨–٨٢٤ پێش زایین)، دوو ناو لە ناوچەی دەریاچەی ورمێدا باسکراون: ''پارسواش'' (واتە [[فارسەکان|فارسەکان]]) و ''ماتای'' (واتە [[میتانی|میتانییەکان]]). بە تەواوی ڕوون نییە کە ئایا ئەمانە ئاماژە بوون بۆ شوێنەکان یان ھۆزەکان، یاخود پەیوەندییان چی بووە بە پێڕستی دواتری ناوە کەسییەکان و «پاشاکان»ەوە. بەڵام ماتایییەکان [[مادەکان|مادەکان]] بوون و لە ڕووی زمانەوانییەوە ناوی ''پارسواش'' لەگەڵ وشەی [[زمانی فارسیی کۆن|فارسیی کۆن]]ی ''pārsa'' یەک دەگرێتەوە، کە دەستنیشانکردنێکی نەتەوەیی-زمانەوانیی ھەخامەنشییەکانە.<ref name=EI-early>cf. Skjærvø, Prods Oktor (2006), "Iran, vi(1). Earliest Evidence", Encyclopaedia Iranica, Vol. 13</ref> لە پێنجسەد ساڵی ڕابردوودا ناوچەی دەوروبەری دەریاچەی ورمێ نیشتمانی [[ئازەربایجانییەکان]]، [[کورد]]ەکان، [[فارسەکان|فارسەکان]]، [[ئاشوورییەکان]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=George David Malech |سەردێڕ=History of the Syrian Nation and the Old Evangelical-apostolic Church of the East: From Remote Antiquity to the Present Time (1910) |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6dLH1XD0clEC&pg=PR1 |orig-year=1910 |بڵاوکەرەوە=Gorgias Press LLC |ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٣٣٣-٤٠٨-٦|پەڕەکان=١–}}</ref> و [[ئەرمەنییەکان]]<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Vander Werff|یەکەم=Lyle L. |سەردێڕ=Christian mission to Muslims: the record: Anglican and Reformed approaches in India and the Near East, 1800–1938|بڵاوکەرەوە=William Carey Library|ساڵ=١٩٧٧|زنجیرە=The William Carey Library series on Islamic studies|پەڕەکان=[https://archive.org/details/christianmission٠٠٠٠vand/page/٣٦٦ ٣٦٦]|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٨٠٨-٣٢٠-٦|ناونیشان=https://archive.org/details/christianmission0000vand|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> بووە. [[ئاشوورییەکانی ئێران|ئاشوورییەکانی ورمێ]] بە زاراوەکانی [[ئارامیی نوێی باکووری ڕۆژھەڵات]] قسە دەکەن و لە ڕووی ئایینییەوە ھەمەچەشنن، کە سەر بە کڵێساکانی [[ڕێوڕەسمی سوریانیی ڕۆژھەڵات|سوریانیی ڕۆژھەڵات]]ن (کە زۆربەیان سەر بە [[کڵێسای ئاشووریی ڕۆژھەڵات]] و [[کڵێسای کلدانیی کاتۆلیک]]ن)،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Minahan |یەکەم=James |سەردێڕ=Encyclopedia of the Stateless Nations: A-C |بڵاوکەرەوە=Greenwood Publishing Group |ساڵ=٢٠٠٢|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٢١٠٩-٢|پەڕە=٢٠٩}}</ref> و [[پڕۆتێستانتیزم]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Vander Werff|یەکەم=Lyle L. |سەردێڕ=Christian mission to Muslims: the record: Anglican and Reformed approaches in India and the Near East, 1800–1938|بڵاوکەرەوە=William Carey Library|ساڵ=١٩٧٧|زنجیرە=The William Carey Library series on Islamic studies|پەڕەکان=[https://archive.org/details/christianmission٠٠٠٠vand/page/٣٦٦ ٣٦٦]|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٨٠٨-٣٢٠-٦|ناونیشان=https://archive.org/details/christianmission0000vand|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> == کیمیا == کاتیۆنە سەرەکییەکان ([[یۆن#کاتیۆن و ئانیۆن|کاتیۆنەکان]]) لە ئاوی دەریاچەکەدا بریتین لە Na⁺، K⁺، Ca²⁺، Li⁺ و Mg²⁺، لە کاتێکدا Cl⁻، SO{{su|b=4|p=2−}}، HCO{{su|b=3|p=−}} ئانیۆنە سەرەکییەکانن ([[ئانیۆن|ئانیۆنەکان]]). خەستیی Na⁺ و Cl⁻ نزیکەی چوار ھێندەی خەستیی ئاوی دەریای سروشتییە. دەریاچەکە دابەشکراوە بۆ باکوور و باشوور، کە بەھۆی [[پردی دەریاچەی ورمێ]] و ڕێڕەوەکەیەوە لە یەکتر جیا دەکرێنەوە، کە لە ساڵی ٢٠٠٨دا تەواوکرا. پردەکە تەنیا بۆشایییەکی {{convert|1.5|km|mi|adj=on}} لە خاکڕێژەکەدا دروست دەکات، ئەمەش ڕێگە بە ئاڵوگۆڕێکی کەمی ئاو لە نێوان ھەردوو بەشەکەدا دەدات. بەھۆی وشکەساڵی و زیادبوونی خواست لەسەر [[ئاوی کشتوکاڵ|ئاوی کشتوکاڵی]] لە حەوزی دەریاچەکەدا، سوێریی دەریاچەکە لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا بۆ زیاتر لە ٣٠٠&nbsp;g/L بەرزبووەتەوە، و ڕووبەرێکی بەرفراوان لە بنی دەریاچەکە وشک بووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر١=Alireza Asem|نووسەر٢=Fereidun Mohebbi|نووسەر٣=Reza Ahmadi|ساڵ=٢٠١٢|سەردێڕ=Drought in Urmia Lake, the largest natural habitat of brine shrimp ''Artemia''|journal=World Aquaculture|بەرگ=٤٣|پەڕەکان=٣٦–٣٨|ناونیشان=http://www.alireza-asem.ir/Asem16.pdf|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئایاری ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160401123558/http://alireza-asem.ir/Asem16.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == دوورگەکان == دەریاچەی ورمێ نزیکەی ١٠٢ دوورگەی ھەبووە.<ref>List from: ''Farahang-e Joghrafiyayi-e shahrestânhâ-ye Keshvar (Shahrestân-e Orumiyeh)'', Tehran 1379 Hs.</ref> [[دوورگەی شاھی]] لە ڕووی مێژووییەوە گەورەترین دوورگەی دەریاچەکە بوو. بەڵام، کاتێک ئاستی دەریاچەکە دابەزی، بوو بە نیمچەدوورگەیەک و بە کەناری ڕۆژھەڵاتەوە لکێندرا.<ref name=Stevens_Djamali>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|journal=Journal of Paleolimnology |بەرگ=٤٧|issue=4 |پەڕە=٦٤٧|doi=10.1007/s10933-012-9588-3 |سەردێڕ=Hydroclimatic variations over the last two glacial/interglacial cycles at Urmia Lake, Iran |ناونیشان=https://www.researchgate.net/publication/236178574 |بڵاوکەرەوە=Springer Netherlands |ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٢|دوایین١=Stevens |یەکەم١=Lora R. |دوایین٢=Djamali |یەکەم٢=Morteza |دوایین٣=Andrieu-Ponel |یەکەم٣=Valérie |دوایین٤=de Beaulieu |یەکەم٤=Jacques-Louis|s2cid=128970562}}</ref><ref name="Biodiversity">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Asem|یەکەم١=Alireza|دوایین٢=Eimanifar|یەکەم٢=Amin|دوایین٣=Djamali|یەکەم٣=Morteza|دوایین٤=De los Rios|یەکەم٤=Patricio|دوایین٥=Wink|یەکەم٥=Michael|ساڵ=٢٠١٤|سەردێڕ=Biodiversity of the Hypersaline Urmia Lake National Park (NW Iran)|journal=Diversity|بەرگ=٦|issue=1 |پەڕەکان=١٠٢–١٣٢|doi=10.3390/d6010102|bibcode=2014Diver...6..102A |doi-access=free}}</ref> [[دوورگەی شاھی]] شوێنی ناشتنی ھەم [[ھۆلاکۆ خان]] (یەکێک لە نەوەکانی [[جەنگیز خان]]) و ھەم [[ئەباقا خان|ئەباقا]]ی کوڕی ھۆلاکۆیە. ھەردوو خانەکە لە قەڵایەکدا نێژراون کە لەسەرووی تاوێرە بەرز و سەختەکانی ١٠٠٠ مەتر لە بەدرێژاییی کەناری دوورگەکەوە ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=The Thirteenth-Century Mongols' Conception of the After Life: The Evidence of their Funerary Practices |دوایین=Boyle |یەکەم=John Andrew |journal=Mongolian Studies |بەرگ=١|ساڵ=١٩٧٤|پەڕە=٧|jstor=43193015 |issn=0190-3667 |بڵاوکەرەوە=Mongolia Society}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پردی دەریاچەی ورمێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [http://www.iranicaonline.org/articles/urmia-lake Iranica-Urmia lake] {{دەریاکانی جیھان}} {{پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران|کوردستان|باڵندەکان|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Urmia Lake}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:دەریاچەکانی کوردستان|ورمێ]] [[پۆل:دەریاچەکانی ئێران|ورمێ]] [[پۆل:پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]] [[پۆل:پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] [[پۆل:ئاشوور]] [[پۆل:مێژووی ئەرمەنستان]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 3mbzlvqa0mhm6w9r2hmabm0osbug8ft 0 8053 1662905 1590917 2026-09-08T01:34:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سێکسناسی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1662905 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Klimt Mulher sentada.jpg|وێنۆک|تابلۆی گوستاڤۆ کلیمت خانمێک دانیشتووە بە ڕانی کراوەوە ١٩١٦؛ خانمێک نیشاندەدات کە خۆی دەوروژێنێت بە لەڕێگای وروژاندنی دەستیی زێی (پەنجەکردن).]] [[پەڕگە:Woman masturbating.tif|وێنۆک|خۆوروژاندنی مێ]] [[پەڕگە:Male masturbation.svg|وێنۆک|خۆوروژاندنی نێر]] [[پەڕگە:Édouard-Henri Avril (22).jpg|وێنۆک|تابلۆی ئێدوارد هێنری؛ کوڕێک نیشاندەدات کە خۆیدەوروژێنێت لەکاتی خەیاڵکردنی سێکسی]] '''خۆوروژاندن''' یان هەندێکجار '''دەستپەڕ''' جۆرێکی وروژاندنی سێکسییە کە تێیدا کەسەکە ئەندامەکانی زاوزێی خۆی دەوروژێنێت بۆ چێژ یان گەیشتن بە [[ئۆرگازم]]<ref>https://www.britannica.com/topic/safe-sex</ref>. لە مرۆڤدا هەمیشە ئۆرگازمە لە هەردوو ڕەگەزدا؛ لە نێردا هەندێکجار ناسراوە بە ڕژان. ئەم وروژاندنە لەوانەیە [[دەست]]، کەلوپالی رۆژانە، [[یاریی سێکسی|یاری سێکسی]] ، یان زۆر بە دەگمەنی ([[دەم]]) لەخۆبگرێت. خۆوروژاندن جۆرێکی [[چالاکیی جنسیی مرۆڤ|چالاکی سێکسی مرۆڤە]] کە دەکرێت بەبێ یان لەگەڵ هاوبەشێک ئەنجامبدرێت<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Masturbation</ref>؛ خۆوروژاندن لەوانەیە بەتەنیا یان لەگەڵ هاوبەشێک بەیەکەوە بکرێت یان بە سەیرکردنی هاوبەشەکەی تر کە خۆیدەوروژێنێت بکرێت و هەندێکجایش دەکرێت و خۆوروژاندن دەتوانرێت بە [[جووتبوونی دەرەکی]] بناسرێت.<ref>https://www.plannedparenthood.org/learn/birth-control/abstinence-and-outercourse#:~:text=Some%20outercourse%20examples%20include%20kissing,get%20sexual%20pleasure%20from%20outercourse.</ref> خۆوروژاندن لە هەردوو ڕەگەزدا کردارێکی ئاساییە دەکرێت سوودی هەبێت<ref>https://www.plannedparenthood.org/learn/sex-pleasure-and-sexual-dysfunction/masturbation/masturbation-healthy#:~:text=Masturbation%20can%20actually%20be%20good,and%20make%20you%20feel%20good.</ref>. ==ئەمانەش ببینە== * [[سێکس|جووتبوون]] * [[چالاکیی جنسیی مرۆڤ|جووتبوونە چالاکییەکانی مرۆڤ]] {{تووڵی دەروازە|سێکسناسی|ژینناسی|پزیشکی|دەروونناسی}} =سەرچاوەکان= {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Human sexual activity}} {{سێکسناسی-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:کردارکان]] [[پۆل:چالاکییەکانی کاتی بەتاڵی]] [[پۆل:کرداری جنسی]] [[پۆل:دەستپەڕ]] [[پۆل:کردارکان]] [[پۆل:کردە سێکسییەکان]] [[پۆل:چالاکییەکانی کاتی بەتاڵی]] [[پۆل:کرداری جنسی]] [[پۆل:دەستپەڕ]] nfp34ru2vslf5i2ss5w48s1vy03te6d 0 9882 1663073 1611046 2026-09-08T10:35:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1663073 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {| class="infobox" style="width:20.5em; line-height:11pt; text-align:right; " cellspacing="5" cellpadding="5" |+ |- ! colspan="2" style="background-color: #DCDCDC" | <font size="3"> <div style="text-align:center;">دەوڵەتی زەنگی</div></font> |----- ! colspan="2" bgcolor="#DCDCDC" | <div style="text-align:center;">نەخشە</div> |----- | colspan="2" align=center bgcolor="white"| [[پەڕگە:Zengid Dynasty 1127 - 1250 (AD).PNG|250px]]<br/> دەوڵەتی زەنگی لە فراوانترین ئاستیدا. |----- ! colspan="2" bgcolor="#DCDCDC" |<div style="text-align:center;"> زانیاریی گشتی</div> |----- | '''پایتەخت''' ||" border: 0px align="right" bgcolor="white"| حەلەب |- |'''جۆری حوکم''' || align="right" bgcolor="white"| میرنشین |- |'''مێژووى دامەزراندن''' || align="right" bgcolor="white"| ١١٢٧ ز |- |'''مێژووى ڕوخان''' || align="right" bgcolor="white"| ١٢٥٠ ز |- |'''ئایین''' || align="right" bgcolor="white"| ئیسلام |- |'''دراو''' || align="right" bgcolor="white"| دینار |- |'''یەکەم ئەمیر''' || align="right" bgcolor="white"| عیمادەدین زەنگی |- |'''مێژووى ڕوخان''' || align="right" bgcolor="white"| مەحمود مەلیک زاهیر |----- |} '''زەنگیەکان''' حوکمی باکوری [[سوریا]] و [[عێراق|عێراقیان]] کرد لە نیوان ساڵانی ١١٢٧-١١٧٤ز لە [[موسڵ]]، و پایتەختی یەکەمیان حەلەب بوو پاشان [[دیمەشق]] لە ساڵی ١١٥٤ زاینییەوە. ==مێژوویان== دامەزرێنەرەکەیان ئاقسنقەر بوو، کە سەربازێکی مەمالیکی [[دەوڵەتی سەلجوقی|سەلجوقیەکان]] بوو ھەروەھا سەرکردەیەکی سەربازی بوو لە حەلەب دانرابوو لەلایەن سەرکردەی سەلجوقی تەتش، [[عیمادەدین زەنگی]] کوڕی ئاقسنقەر (١١٢٧-١١٤٦) بوو بە والی [[عێراق]] پاشان توانی موسڵ بگرێت لە ساڵی ١١٢٧ز، و حەلەب بگرێت لە ساڵی ١١٢٨ز، لە گەڵ چەند شارێکی تری [[شام]]، بە ھۆی سیاسەتە داناییەکەی و ھەڵمەتە سەرکەوتووەکانی لە دژی میرنشینە خاچپەرستەکانی شام، توانی دەست بگرێت بەسەر ھەموو [[عێراق ]] و چەند بەشێکی گرنگی [[شام]]، پاشان نورەدینی کوڕی جێگەی گرتەوە (١١٤٦-١١٧٤)ز لە وڵاتی شام و توانی دەست بەسەر دیمەشقدا بگرێت لە ساڵی ١١٥٤ز، لە دوای مردنی سەیفەدینی برای (١١٤٦-١١٤٩) وڵاتی عێراق و شامی خستە پاڵ دەوڵەتەکەی و ئەمە بەردەوام بوو تا ساڵی ١٢٦٢ز. نورەدین زەنگی سەرکردایەتی دەوڵەتەکەی کرد و گەیاندیە بەرزترین ئاستی، و دیمەشقی کرد بە پایتەخت، و سەردەمەکەی جیا دەکرێتەوە بە پێشکەوتنی چالاکی بیناسازی و گەشەسەندنی ئابوری دەوڵەتی زەنگی، توانی ستورەکانی فراوان بکات تا دەگاتە [[میسر]]، و سەرکردەکەی -ئەسەدەدین شێرکۆ- دەستی گرت بە سەر [[دەوڵەتی فاتیمی|خەلافەتی فاتیمیدا]] لە میسر، پاشان [[سەڵاحەدینی ئەیوبی]] ھەستا بە دامەزراندنی دەوڵەتی ئەیوبی لە میسڕ، و لە دوای مردنی نورەدین زەنگی، سەڵاحەدین وڵاتی شامی خستە پاڵ دەوڵەتەکەی لە میسر. چەند لقێکی خێزانەکە مانەوە لە شوێنەکانی تر وەک ئەو لقەی لە سنجار بوو (١١٢٠-١١٧٠)ز، ھەروەھا لقی جەزیرە (١١٨٠-١٢٥٠)، و ئەیوبیەکان دەستیان بەسەر ھەموویدا گرت، و لقەکەی موسڵیان بەردەوام بوو تا ساڵی ١٢٦٢ز، و تا ئیلخانەکان بە تەواوی لەناویان بردن. ==زەنگیەکان لە موسڵ== {| class="wikitable" border="2" ! ڕیزبەندی ! فەرمانڕەوا ! ژیانی ! ماوەی حوکمی |- | ١ | عیمادەدین زەنگی کوڕی ئاقسنقەر | ....-١١٤٦ | ١١٢٧-١١٤٦ |- | ٢ | سەیفەدین غازی کوڕی عیمادەدین زەنگی | ....-.... | ١١٤٦-١١٤٩ |- | ٣ | قوتبەدین مەودود کوڕی عیمادەدین زەنگی | ....-.... | ١١٤٩-١١٦٩ |- | ٤ | سەیفەدین غازی دووەم کوڕی قوتبەدین مەودود | ....-.... | ١١٦٩-١١٨٠ |- | ٥ | عیزەدین مەسعود کوڕی قوتبەدین مەودود | ....-.... | ١١٨٠-١١٩٣ |- | ٦ | نورەدین ئەرسەلان شا کوڕی عیزەدین مەسعود | ....-.... | ١١٩٣-١٢١٠ |- | ٧ | عیزەدین مەسعودی دووەم کوڕی نورەدین ئەرسەلان شا | ....-.... | ١٢١٠-١٢١٨ |- | ٨ | نورەدین ئەرسەلان شای دووەم کوڕی عیزەدین مەسعودی دووەم | ....-.... | ١٢١٨-١٢١٩ |- | ٩ | ناسڕەدین مەحمود | ....-.... | ١٢١٩-١٢٣٣ |- | ١٠ | بەدرەدین لؤلؤ | ....-.... | ١٢٣٣-١٢٥٩ |} == زەنگیەکان لە حەلەب == {| class="wikitable" border="2" ! ڕیزبەندی ! فەرمانڕەوا ! ژیانی ! ماوەی حوکمی |- | ١ | نورەدین مەحمود کوڕی زەنگی | ١١١٨-١١٧٤ | ١١٤٦-١١٧٤ |- | ٢ | ئیسماعیل کوڕی نورەدین | ....-١١٨٣ | ١١٧٤-١١٨٣ |- |} == زەنگیەکان لە دیمەشق == {| class="wikitable" border="2" ! ڕیزبەندی ! فەرمانڕەوا ! ژیانی ! ماوەی حوکمی |- | ١ | نورەدین مەحمود کوڕی زەنگی | ١١١٨-١١٧٤ | ١١٤٦-١١٧٤ |- |} == سەرچاوەکان == * Islam: Kunst und Architektur * [http://www.hukam.net/family.php?fam=58 الزنكيون في الموصل] * [http://www.hukam.net/family.php?fam=59 الزنكيون في حلب ودمشق] {{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|مێژوو|ئیسلام|عێراق}} {{دەوڵەتە مێژوویییە ئیسلامییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Zengid dynasty}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٢٥٠]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١١٢٧]] [[پۆل:ئەتابەگییەکان]] [[پۆل:زەنگییەکان]] sgk998b10ba4f15swrijqtq0uqbjfpo 0 9884 1663081 1610604 2026-09-08T10:36:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663081 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {| class="infobox" style="width:20.5em; line-height:11pt; text-align:right; " cellspacing="5" cellpadding="5" |+ |- ! colspan="2" style="background-color: #DCDCDC" | <font size="3"> <div style="text-align:center;">دەوڵەتی ڕۆستەمی</div></font> |----- ! colspan="2" bgcolor="#DCDCDC" | <div style="text-align:center;">نەخشە</div> |----- | colspan="2" align=center bgcolor="white"| [[پەڕگە:Rustamid Dynasty 776 - 909 (AD).PNG|250px]]<br/> فراوانبوونی بزوتنەوەی ئەبازی لە ڕۆژئاوای عەرەبی. |----- ! colspan="2" bgcolor="#DCDCDC" |<div style="text-align:center;"> زانیاریی گشتی</div> |----- | '''پایتەخت''' ||" border: 0px align="right" bgcolor="white"| تەیارت |- |'''مێژووى دامەزراندن''' || align="right" bgcolor="white"| ٧٧٦ ز |- |'''مێژووى ڕوخان''' || align="right" bgcolor="white"| ٩٠٨ ز |- |'''ئایین''' || align="right" bgcolor="white"| ئیسلام |----- |} '''ڕۆستەمیەکان''' بنەماڵەیەکی دەسەڵاتداری ئەبازی بوون حوکمی [[جەزائیر]] و [[تونس]] و [[لیبیا|لیبیایان]] کرد لە نیوان ساڵانی ٧٧٦-٩٠٨ز. بارەگا؛ تەیارت ==میژوویان== دامەزرێنەرەکەیان عەبدول ڕەحمان کوری ڕۆستەم بوو ( کە خاوەن نەژادێکی فارسی بوو) لە ساڵی ٧٥٨ز والی قەیرەوان بوو لەلایەن خەواریجەکانەوە دانرابوو، دوای گەڕانەوەی والی [[دەوڵەتى عەبباسى|عەبباسیەکان]] بۆ قەیرەوان ھەڵھات بۆ تیھرەت (تەیارت)، و دەوڵەتی ڕۆستەمی دامەزراند لە [[جەزائیر]] لە دەرەوەی سنوری دەوڵەتی عەبباسی لە رۆژئاوای ڕووباری شیلف ساڵی ٧٨٠ز، دامەزرێنەرەکەیان عەبدول ڕەحمان کوری ڕۆستەم تەیارتی کرد بە بنکە، و ڕۆستەمیەکان حوکمیان ئەکرد و سەربەخۆیی تەواویان ھەبوو لە [[دەوڵەتى عەبباسى]] و لە تەیارتەوە بانگەوازکارەکانی مەزھەبی ئەبازی دەرچوون بۆ بڵاوکردنەوەی مەزھەبەکەیان لە جەزائیری ئێستا کە لە دەرەوەی دەسەڵاتیان بوو ، موبایەعەی ئیمامی پێدرا لە (٧٧٦-٧٨٤)ز. دامەزرێنەرەکەیان کۆچی دوایی کرد لە ساڵی ١٧١ک، و عەبدول وەھابی کوری جێگەی گرتەوە، و شۆڕشێکی گەورە لە دژی ھەڵگیرسا بۆ لادانی لە مەزھەبی ئەبازی کە ڕێگەلە حوکمی (شانشینی –لە باوانەوە بۆ نەوەکانیان-) دەگرێت، و ناکۆکی بەردەوام لە نێوانیان تا عەبدول وەھاب وەفاتی کرد ساڵی ٢٠٨ک، و ئەفلەحی کوری جێگەی گرتەوە، و مایەوە لە حوکمکردنی دەوڵەتی ڕۆستەمی تا [[دەوڵەتی فاتیمی|فاتیمیەکان]] ڕوخاندیان ساڵی ٢٩٦ک. لە ماوەی حوکمی عەبدول وەھابدا خۆی خستە ژێر چاودێری [[خەلافەتی ئەمەوی لە ئەندەلوس|ئەمەوییەکان لە ئەندەلوس]] ، کە ئەمەش بووە ھۆی دروستبوونی پەیوەندیەکی باشی بازرگانی لەگەڵ ئەندەلوسدا دەوڵەت بارودۆخی باش بوو و حێگیر بوو لە سەردەمی ئەفلەحی کوڕیدا پاشان ئەبوحاتم ویسف لە دوای ئەو. == لیستی ئیمامەکان== <table cellSpacing="0" cellPadding="2" width="50%" align="center" border="1" id="table1"> <tr> <th style="background: #efefef">&nbsp;# </th> <th style="background: #efefef">&nbsp;فەرمانڕەوا </th> <th style="background: #efefef" width="10%">&nbsp;ژیانی </th> <th style="background: #efefef" width="10%">&nbsp;ماوەی حوکمی </th> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">عەبدول ڕەحمانی کوری ڕۆستەم</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;٧٧٦-٧٨٤&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٢</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">عەبدول وەھابی کوڕی عەبدول ڕەحمان</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;٧٨٤-٨٣٢&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٣</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەفلەحی کوری عەبدول وەھاب</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;٨٣٢-٨٧١&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٤</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوبەکری کوڕی ئەفلەح</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;٨٧١-٨٧١&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٥</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبویەقزان محەمەد کوڕی ئەفلەح</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;٨٧١-٨٩٤&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٦</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوحاتم یوسف کوڕی محەمەد حەکەم</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;٨٩٤-٨٩٧&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٧</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">یەعقوب کوڕی ئەفلەح</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;٨٩٧-٩٠١&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٨</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوحاتم یوسف کوڕی محەمەد</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;٩٠١-٩٠٦&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٩</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">یەعقوب کوری ئەفلەح</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;٩٠٦-٩٠٩&nbsp;</td> </tr> </table> ==سەرچاوەکان== * Islam: Kunst und Architektur * [https://web.archive.org/web/20160910181101/http://www.hukam.net/family.php?fam=56 الرستميون] * أخبار الأئمة الرستميين لابن الصغير * كتاب السيرة وأخبار الأئمة بأبو زكرياء يحي بن أبي بكر الوارجلان {{پۆلی کۆمنز|Rustamid dynasty}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ئێران|مێژوو|مەغریب}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:ھەڵوەشانەکانی ٩٠٩]] [[پۆل:مێژووی ئیسلام]] 41m6x2v84yxd14dhmu7pwcox6y0ej25 0 9885 1663071 1610606 2026-09-08T10:35:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1663071 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {| class="infobox" style="width:20.5em; line-height:11pt; text-align:right; " cellspacing="5" cellpadding="5" |+ |- ! colspan="2" style="background-color: #DCDCDC" | <font size="3"> <div style="text-align:center;">دەوڵەتی حەفسی</div></font> |----- ! colspan="2" bgcolor="#DCDCDC" | <div style="text-align:center;">نەخشە</div> |----- | colspan="2" align=center bgcolor="white"| [[پەڕگە:Hafsids1300-1500.png|250px]]<br/> خاکەکانی ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی حەفسی |----- ! colspan="2" bgcolor="#DCDCDC" |<div style="text-align:center;"> زانیاریی گشتی</div> |----- | '''پایتەخت''' ||" border: 0px align="right" bgcolor="white"| شاری تونس |- |'''مێژووى دامەزراندن''' || align="right" bgcolor="white"| ١٢٢٩ ز |- |'''مێژووى ڕوخان''' || align="right" bgcolor="white"| ١٥٧٤ ز |- |'''ئایین''' || align="right" bgcolor="white"| ئیسلام |----- |} '''حەفسیەکان''' یان بەنی حەفس بنەماڵەیەکی دەسەڵاتداری بەڕبەڕی بوون حوکمی تونسیان کرد لەگەڵ ڕۆژهەڵاتی [[جەزائیر]] و تەڕابلس لە نێوان ساڵانی ١٢٢٩-١٥٧٤ز. بارەگاکەیان؛ شاری تونس بوو ==میژوویان== حەفسیەکان ئەچنەوە سەر هۆزی مەسمودی بەربەڕی، شوێنی نیشتەجێوونیان شاخەکانی ئەتڵەس بوو، ناوەکەیان لە ئەبوحەفس عومەرەوە هاتووە کە یەکێک بوو لە باپیرەکانی خێزانەکە، و کوڕەکەی لە دوای خۆی بوو بە یەکێک لە کارگێڕی [[دەوڵەتی موەحیدەکان|موەحیدەکان]] لە تونس، پاشان کوڕەکەی (ئەبوزەکەریا حەفسی) دەستی گرت بەسەر دەسەڵاتدا و سەربەخۆیی خۆی ڕاگەیاند و توانی دەوڵەتێک دابمەزێنیت کە جێگەی دەوڵەتی موەحیدەکان بگرێتەوە لە ناوچەکە، موستەنسیری کوری دەستی گرت بەسەر هەڵمەتی هەشتەمی خاچپەرستەکان لە ساڵی ١٢٧٠ز، و نازناوی پێشەوای باوەردارانی پێدرا، بەڵام لە دوای مردنی کوڕەکانی بوو بە ناکۆکیان لەسەر دەسەڵات، و شەڕێکی زۆر لە نێوانیان روویدا. لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٣دا دوو لق لە خێزانەکە جیابوونەوە، یەکێکیان حوکمی ئەکرد لە بنجایە و ئەویتریان لە قسنتینە، و لە ناوەڕاستی سەدەی ١٤دا مەرینیەکان دەستیان گرت بەسەر وڵاتدا، دوای هاتنی مەرینیەکان دەوڵەتی حەفسی ژیان و چالاکی بۆ گەڕایەوە لەگەڵ سەردەمی هەر یەک لە ئەبوعەبباس ئەحمەد و ئەبو فارس عەزیز و پاشان ئەبوعومەر یەحیا، لەم ماوەیەدا جێگیری و ئاسایش هەموو لایەکی دەوڵەتی گرتەوە و تونسی پایتەخت بوو بە ناوەندێکی بازرگانی گرنگ. لە ساڵی ١٤٩٤وە قۆناغی کەوتنی خێرا دەستی پێکرد، زۆربەی شار و ناوچەکان سەربەخۆییان ڕاگەیاند، لە ساڵی ١٥٠٥ز تورکەکان لە ڕێگی سەرکردەکانیان عروج و خەیرەدین بەڕبەڕوسە دەستیانگرت بەسەر ناوچەکەدا، ئیمپڕاتۆری جێرمانی (کارلی پێنجەم) و پاشای ئیسپانی (کارلۆسی یەکەم) گەمارۆی تونسیان دا ساڵی ١٥٣٥ز، حەفسیەکان لە نێوان فشاری توندی تورکەکان کە لە [[جەزائیر]] بوون لەلایەک و ئیسپان لەلایەکی ترەوە تا حاکمی جەزائیر سەرکەوتوو بوو لە چوونە ناو تونسەوە، و دوایین سوڵتانی حەفسیەکانیان لابرد و بەمەش [[تونس]] چووە ژێر دەسەڵاتی [[دەوڵەتی عوسمانی]]ەوە. == لیستی سوڵتانەکان == <table align="center" border="1" width="65%" cellspacing="0" cellpadding="2"> <tr> <th style="background: #efefef">&nbsp; # </th> <th style="background: #efefef">&nbsp;فەرمانڕەوا </th> <th style="background: #efefef" width="8%">&nbsp;ژیانی </th> <th style="background: #efefef" width="15%">&nbsp;ماوەی حوکم </th> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوزەکەریا حەفسی</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٢٢٨-١٢٤٩&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٢</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوعەبدوڵڵا محەمەد موستەنسیڕ</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٢٤٩-١٢٧٧&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٣</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوزەکریا یەحیا وەاسیق</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٢٧٧-١٢٧٩&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٤</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو ئیسحاق ئیبراھیم</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٢٧٩-١٢٨٣&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٥</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوحەفس عومەر</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٢٨٤-١٢٩٥&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٦</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو عەبدوڵڵا محەمەد</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٢٩٥-١٣٠٩&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٧</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو یەحیا ئەبوبەکر شەھید</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٠٩-١٣٠٩&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٨</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو بەقا خالید</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٠٩-١٣١١&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٩</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو یەحیا زەکەریا کوڕی لەحیانی</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣١١-١٣١٧&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٠</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوزەڕبە</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣١٧-١٣١٨&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١١</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبویەحیا ئەبوبەکر</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣١٨-١٣٤٦&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٢</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوحەفس عەمەری دووەم</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٤٦-١٣٤٨&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٣</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوعەبباس ئەحمەد فەزڵ</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٥٠-١٣٦٩&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٤</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوئیسحاق ئیبراھیمی دووەم</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٥٧-١٣٥٧&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٥</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوعەبباس ئەحمەد</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٧٠-١٣٩٤&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٦</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوفارس عەبدول عەزیز</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٩٤-١٤٣٤&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٧</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوعەبدوڵڵا محەمەد موستەنسیڕ</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٤٣٤-١٤٣٥&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٨</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو عەمر عوسمان</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٤٣٥-١٤٨٨&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٩</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو زەکەریا یەحیای سێیەم</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٤٨٨-١٤٨٩&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٢٠</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">عەبدول موئمین</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٤٨٩-١٤٨٩&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٢١</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبویەحیا زەکەریای دووەم</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٤٨٩-١٤٩٤&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٢٢</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو عەبدوڵڵا محەمەدی پێنجەم</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٤٩٤-١٥٢٦&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٢٣</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">حەسەن کوڕی محەمەد فەحسی</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٥٢٦-١٥٤٢&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٢٤</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەحمەد ئەحمیدە</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٥٤٢-١٥٦٩&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٢٥</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">مەولای محەمەد</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٥٦٩-١٥٧٤&nbsp;</td> </tr> </table> ==سەرچاوەکان== * Islam: Kunst und Architektur * [http://www.hukam.net/family.php?fam=44 الحفصيون] {{دەوڵەتە مێژوویییە ئیسلامییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Hafsid dynasty}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|مێژوو|وڵاتەکان}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:مێژووی جەزائیر]] [[پۆل:مێژووی لیبیا]] [[پۆل:مێژووی توونس]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٥٧٤]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٢٢٩]] [[پۆل:ھەڵوەشانەکانی ١٥٧٤]] [[پۆل:مێژووی ئیسلام]] byefmlo8uf49xfw6dxcj9rhpve1q4zh 0 9886 1663078 1610601 2026-09-08T10:36:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە) 1663078 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {| class="infobox" style="width:20.5em; line-height:11pt; text-align:right; " cellspacing="5" cellpadding="5" |+ |- ! colspan="2" style="background-color: #DCDCDC" | <font size="3"> <div style="text-align:center;">دەوڵەتی مەرینی</div></font> |----- ! colspan="2" bgcolor="#DCDCDC" | <div style="text-align:center;">نەخشە</div> |----- | colspan="2" align=center bgcolor="white"| [[پەڕگە:Marinid dynasty 1258 - 1420 (AD).PNG|250px]]<br/> خاکەکانی ژێر دەسەڵاتی دەوڵەتی مەرینی |----- ! colspan="2" bgcolor="#DCDCDC" |<div style="text-align:center;"> زانیاریی گشتی</div> |----- | '''پایتەخت''' ||" border: 0px align="right" bgcolor="white"| فاس |- |'''مێژووى دامەزراندن''' || align="right" bgcolor="white"| ١٢٤٤ ز |- |'''مێژووى ڕوخان''' || align="right" bgcolor="white"| ١٤٦٥ ز |- |'''ئایین''' || align="right" bgcolor="white"| ئیسلام |----- |} '''مەرینیەکان'''، نیشتەجێبوون لە ناوچەی زاب لە باشوری ڕۆژهەڵاتی [[جەزائیر]]، بنەماڵەیەکی دەسەڵاتداربوون حوکمی مەغریبیان کرد لە نێوان ساڵانی ١٢٤٤-١٤٦٥ز, وبارەگاکەیان فاس بوو. ==مێژوویان== مەرینیەکان دەرچوون لە هۆزی زەناتەی ئەمازیغی ئەسڵیان لە ناوچەی زاب بوو لە باشوری ڕۆژهەڵاتی [[جەزائیر]]، جێگیربوون لە ناوچەکانی ڕۆژهەڵات و باشوری ڕۆژهەڵاتی [[مەغریب]]، دوای چەندین هەڵمەت لەگەڵ [[دەوڵەتی موەحیدەکان|موەحیدەکاندا]]، مەرینیەکان لە سەردەمی هەردوو برا ئەبو یەحیا عەبدول حەق (١٢٤٤-١٢٥٨)ز وپاشان ئەبویوسف (١٢٥٨-١٢٨٦)ز توانیان دەست بگرن بەسەر چەندین شاردا مکناس ساڵی ١٢٤٤ز وفاس ساڵی ١٢٤٨ز و هەروەها لە ساڵی ١٢٦٩ دەستیانگرت بەسەر کۆتایی موەحیدەکاندا، و پاشان دەستیان کرد بە ڕێکخستنی سوپایەکی بەهێز تا بتوانن پارێزگاری لە ناوچەکانیان بکەن، چەندین شەڕیان کرد لەسەر خاکی [[ئەندەلوس]] لە سەردەمی ئەبویەعقوب یوسف (١٢٨٦-١٣٠٧)ز، فراوانبوون بەلای جەزائیردا (دەستیان گرت بەسەر وەهران وشاری جەزائیر)، دەوڵەت گەیشتە بەرزترین ئاستی لە سەردەمی ئەبو حەسەن عەلی پاشان ئەبو عەنان فارس، و چالاکی بیناسازی پێشکەوت، و ئەبوعەنان دەستی گرت بەسەر تەلمیساندا وبەردەوام بوو تا گەیشتە [[تونس]] و سەندی لە دەستی [[دەوڵەتی حەفسی|حەفسیەکان]]. ==ڕووخان== لە ساڵی ١٣٥٨وە دەوڵەتی مەرینی بە خێرایی داڕما، دوای ئەوەی دانیشتوانی فاس شۆڕشیانکرد بەسەر مەرینیەکاندا، دوای ئەوە کاروباری [[مەغریب]] کەوتە دەستی ویتاسیەکان. == لیستی سوڵتانەکان == <table cellSpacing="0" cellPadding="2" width="70%" align="center" border="1" id="table3"> <tr> <th style="background: #efefef">&nbsp; # </th> <th style="background: #efefef">&nbsp;فەرمانڕەوا </th> <th style="background: #efefef" width="8%">&nbsp;ژیانی </th> <th style="background: #efefef" width="8%">&nbsp;ماوەی حوکم </th> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو یوسف یەعقوب کوڕی عەبدول حەق</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٢١٠-١٢٨٦&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٢٦٩-١٢٨٦&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٢</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو یەعقوب یوسف ناسر</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٢٨٦-١٣٠٧&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٣</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو سلبت عامر</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٠٧-١٣٠٨&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٤</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو ڕەبیع سولەیمان</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٠٨-١٣١٠&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٥</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو سعید عوسمان کوڕی یەعقوب</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣١٠-١٣٣١&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٦</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو حەسەن عەلی کوڕی عوسمان</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٣١-١٣٤٨&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٧</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو عەنان فارس کوڕی عەلی</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٤٨-١٣٥٨&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٨</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبو سالم محەمەد کوڕی فارس</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٥٨-١٣٦١&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">٩</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">محەمەد کوڕی یەعقوب</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٦١-١٣٦٦&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٠</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوعەزیزی یەکەم</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٦٦-١٣٧٢&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%">&nbsp;</td> <td vAlign="top" width="٣٢%"> شەڕی ناوخۆ</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٧٢-١٣٨٤&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١١</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">موسی کوڕی فارس</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٨٤-١٣٨٧&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٢</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">ئەبوعەبباس</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٨٧-١٣٩٣&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٣</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">عەبدول عەزیز</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٩٦-١٣٩٣&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٤</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">عەبدوڵڵا</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٩٦-١٣٩٨&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٥</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">عوسمان</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٣٩٨-١٤٢١&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٦</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%">عەبدول حەق</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٤٢١-١٤٦٥&nbsp;</td> </tr> <tr> <td width="٣%"><font size="-١">١٧</font> </td> <td vAlign="top" width="٣٢%"> شەڕی ناوخۆ</td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;....-....&nbsp; </td> <td vAlign="top" width="٨%">&nbsp;١٤٦٥-١٤٧٢&nbsp;</td> </tr> </table> ==سەرچاوەکان== وێکی عەرەبی {{پۆلی کۆمنز|Marinid dynasty}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|مێژوو|مەغریب|وڵاتەکان}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:ئەندەلوس]] [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:مێژووی جەزائیر]] [[پۆل:مێژووی مەغریب]] [[پۆل:مێژووی ئەفریقای باکوور]] [[پۆل:باکووری ئەفریقا]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٤٦٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٢٤٤]] [[پۆل:مێژووی گیبرالتار]] [[پۆل:سەدەی ١٤یەم لە ئەندەلوس]] kopskjznymc72rbgdrx7pk10ihc41jw 0 9928 1663075 1653221 2026-09-08T10:35:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە) 1663075 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Uqaylid_Dynasty_990_-_1096_(AD).PNG|وێنۆک|شانشینی عوقەیلی (٩٩٠–١٠٩٦)]] '''عوقەیلیەکان''' بنەماڵەیەکی دەسەڵاتداری عەرەبی بوون، حوکمی [[شام|شامیان]] کرد لە ساڵانی نێوان ٩٧٩ تا ١٠٩٦ز، و بارەگاکەیان [[موسڵ]] بوو. لە خزمەتی [[دەوڵەتی حەمدانی|حەمدانیەکاندا]] بوون و جێگەیان گرتنەوە لە حەلەب و موسڵ و پاشان[[دەوڵەتی سەلجوقی|سەلجوقیەکان]] دەستیانگرت بەسەر عوقەیلیەکاندا. ==مێژوویان== عەقیلیەکان ئەچنەوە سەر ھۆزی عامری کوڕی سەعسەعە، و لە دوای ڕوخانی [[دەوڵەتی حەمدانی]] لەلایەن بوەیھیەکانەوە محەمەدی کوڕی مەسود دەسەڵاتی موسڵی گرتە دەست، و دوای مردنی محەمەد کوڕەکانی بوو بە ناکۆکیان لەسەر دەسەڵات و یەکێک لە نزیکەکانیان ناکۆکیەکانی لە بەرژەوەنی خۆی کۆتایی پێھێنا و لە میانەی ئەم گەڕانە دواواوەی ڕۆڵی بوەیھیەکان، قرواشی کوڕی موقلەد (یەکێک لە سەرکردە عوقەیلیەکان) ھەستا بە سەربخۆیی کردنی دەسەڵاتی، ڕێکەوت لەگەڵ بەنو مەزید لە ناوەڕاستی [[عێراق]] کاتێک [[دەوڵەتی سەلجوقی|سەلجوقیەکان]] ئەھاتن بەرەو ناوچەکە. دەوڵەتی عەقیلی گەیشتە بەرزترین ئاستی لە سەردەمی موسلیمی کوڕی قرواش، و لاکانی دەوڵەتەکەی فراوان بوو لە بەغداوە لە ڕۆژھەڵاتەوە تا حەلەب لە خۆرئاواوە، لەگەڵ ئەوەی لەسەر مەزھەبی شیعە بوو پشتی [[دەوڵەتی فاتیمی|فاتیمیەکانی]] نەگرت و لەگەڵ سوڵتان سەلجوقی ئەلب ئەرسەلان ڕێکەوت، پاشان جارێکی تر موسلیم ھەڵگەڕایەوە و پاڵی دا بە سەرخستنی فاتیمیەکان، ئەمەش وایکرد سەلجوقیەکان دژایەتی بکەن و موسڵیان گرت دوای ئەوەی موسلیم ھەڵھات لێی ولە یەکێک لە شەڕەکاندا لەگەڵیان کوژرا، و عەقیلیەکان بەردەوام بوون لە حوکمی موسل کە لەلایەن سەلجوقیەکانەوە دادەنران، ھەتا بە تەواوی لایانبردن لە ساڵی ١٠٩٣ز، دوای ئەوە کۆچیان کرد بۆ جەزیرە، ھەروەک چەند لقێکی تریان لێبوویەوە و حوکمیان ئەکرد لە[[]] عێراق و لقەکانین لە رقە و قەڵای جەعبەر تا ساڵی ١١٦٩ز بەردەوا بوو. دوای ئەوەی ھەموو دەسکەوتەکانیان لە [[شام]] و [[عێراق]] لە دەستدا و عەقیلیەکان بەرەو باشور ڕۆیشتن، و لە یەمامە جێگیر بوون، و لە نەوەی ئەمان بەنو عسفوڕە (فەرمانڕەواکانی بەحرەین). ==عوقەیلیەکان لە موسڵ== {|class="wikitable" |- !ناو !ماوەی حوکم |- | أبو الذواد محمد بن المسيب |٩٩٢-٩٩٦ |- |موقلەد کوڕی موسیب |٩٩٦-١٠٠١ |- |قروش کوڕی موقلەد |١٠٠١-١٠٥٠ |- |بەرەکە کوڕی موقلەد |١٠٥٠-١٠٥٢ |- |قرواش کوڕی بەدران کوری موقلەد |١٠٥٢-١٠٦١ |- |موسلیم کوڕی قرواش |١٠٦١-١٠٨٦ |- |ئیبراهیم کوڕی قرواش |١٠٨٦-١٠٩٣ |- |عەلی کوڕی موسلیم قرواش |١٠٩٣-١٠٩٦ |} ==سەرچاوە== - السلالات الإسلامية، الطبعة الجديدة (The New Islamic dynasties) لـ"كليفورد إدموند بوزورث" (Clifford Edmund Bosworth) {{دەوڵەتە مێژوویییە ئیسلامییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Uqaylid dynasty}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی ئیسلام]] [[پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی عەرەب]] [[پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی شیعە]] [[پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییە عەرەبییەکان]] [[پۆل:شیعەکان]] 1gkkjy06w84tz09zt91gr2hj7kwj3o4 0 11011 1663050 1503567 2026-09-08T09:47:53Z مامۆستا 39489 1663050 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}{{Coord|44|N|35|E|type:waterbody_scale:8000000 |display=title}} [[پەڕگە:Black Sea map ku.png|وێنۆک|250px|نەخشەی دەریای ڕەش]] '''دەریای ڕەش''' یان '''دەریای پونتوس'''، دەریایەکی ناوخۆیییە دەکەوێتە نێوان بەشی باشووری ڕۆژھەڵاتی [[ئەورووپا]] و [[ئاسیای بچووک]]، دەگات بە [[دەریای ناوین]] لە ڕێگەی [[گەرووی بۆسفۆر]] و [[دەریای مەڕمەڕە]]وە و دەگات بە [[دەریای ئازۆڤ]] لە ڕێگەی [[گەرووی کیرچ]]. گرنگترینی ئەو ڕووبارانەی دەڕژێنە ژەریای ڕەشەوە [[ڕووباری دانووب]]ە، ڕووبەڕیی ڕووی ئاویی دەریای ڕەش زیاترە لە ٤٢٠ ھەزار کم چوارگۆشە و بەرزترین ئاستی قەڵی دەگاتە ٢٢١٠م، ئەو دەوڵەتانەی بەسەر دەریای ڕەشدا دەڕوانن ئەمانەی خوارەوەن (بەپێی جووڵەی کاتژمێر). [[ئوکراینا]]، [[ڕووسیا]]، [[گورجستان]]، [[تورکیا]]، [[بولگاریا]] و [[ڕۆمانیا]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{دەریاکانی جیھان}} {{پۆلی کۆمنز|Black Sea}} {{تووڵی دەروازە|ئوکراینا|مێژوو|تورکیا|جوگرافیا|ڕووسیا|ئاو}} {{کورت}} [[پۆل:ئاوە بێ ئۆکسجینەکان]] [[پۆل:دەریاکانی ئوقیانووسی ئاتلانتیک|ڕەش]] [[پۆل:دەریاکانی ئەورووپا]] [[پۆل:دەریای ڕەش]] [[پۆل:کۆما ئاوییەکانی بولگاریا]] [[پۆل:سنووری بولگاریا-تورکیا]] gqw8huoktbdl0p6yrnuq14ugz22hn6n 0 11335 1662870 1503625 2026-09-07T22:36:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە) 1662870 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''بانکی ناوەندیی سعودیە''' ({{بە عەرەبی|البنك المركزي السعودي}}) پێشتر '''دەزگای دراوی عەرەبی سعودی''' بوو، لە ساڵی ١٩٥٢ دامەزراوە، ناسراوە بە (ساما) کورتکراوەی ('''S'''audi '''A'''rabian '''M'''onetary '''A'''gency)، ڕۆڵێکی گەورەی ھەیە لە ڕێکخستنی کەرتی بانکی لە ناوچەی کەنداو. [[پەڕگە:Logo Saudi Arabian Monetary Authority.svg|وێنۆک|Logo]] == مێژوو == تا کاتی دامەزراندنی ساما، [[سعودیە]] خاوەنی ھیچ سیستەمێکی دارایی تایبەتی نەبوو، دراوە بیانییەکان لە مامەڵە بازرگانییەکان بەکاردەھێنرا. یەک لەکارە گرنگەکانی ساما دوای دامەزراندنی بریتی بوو لە دانانی سیستەمێکی بانکی و دەرکردنی دراوێکی نیشتمانی، دوای دانانی سیستەمی بانکی و ڕێکخستنی لە ئاداری ١٩٦١ ڕیاڵی سعودی بوو بە دراوی نیشتمانی. == کارەکانی == * دەرکردنی دراوی نیشتمانی. * بانکی حکومی. * چاودێریکردنی بانکە بازرگانییەکانی ناوخۆ و سەرپەرشتیکردنی کۆمپانیاکانی دڵنیایی. * ڕێکخستنی دراوی بیانی بۆ یەدەگ. * ڕێکخستنی سیاسەتی دراو. == ماڵپەڕی فەرمی == [http://www.sama.gov.sa/ دەزگای دراوی عەرەبی سعودی] {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی|ئابووری}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} [[پۆل:بانکەکانی سعودیە]] [[پۆل:بانکە ناوەندییەکان]] a5mtkch3of3xfmv2u9u1xamvtgrrsc0 0 11346 1662818 1662437 2026-09-07T20:18:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662818 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{ناکۆکی سەربازی | ناوی شەڕ= قەڵاچۆکردنی ناگازاکی | وێنە= [[پەڕگە:Nagasaki 1945 - Before and after (adjusted).jpg|270px|center]] | لێدوان= شاری ناگازاکی لە پێش و دوای شەڕەکە | ڕێکەوت=٩ی ئابی [[١٩٤٥]] | شوێن= ناگازاکی، [[ژاپۆن]] | ئەنجام= خۆ بەدەستەوەدانی ژاپۆن | شەڕکەری١= {{flag|وڵاتە یەکگرتووەکان}} | شەڕکەری٢= {{flag|ژاپۆن}} |زیانەکان= کوژرانی ٧٥،٠٠٠ کەس لە ناگازاکی }} '''قەڵاچۆکردنی ناگازاکی ١٩٤٥'''، بە ئینگلیزی '''the annihilation of Nagasaki''' تەقینەوەی بۆمبێکی ئەتۆمی بوو لەلایەن [[ئەمریکا|وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]وە لە ناگازاکی لە [[ژاپۆن]] لە میانەی [[شەڕی جیهانی دووەم]]دا لە ٩ی ئابی [[١٩٤٥]]. ==هۆکارەکان== لە میانەی شەڕی جیهانی دووەمدا و بە هۆی خۆڕاگری جەنگاوەرە ژاپۆنییەکان کە جەنگاوەری ژاپۆنی کۆڵنەدەرن و خۆیان نادەن بە دەستەوە و ئەم کۆڵنەدانەشیان بوو بە هۆی کەوتنەوەی زیانی گیانی لە ڕیزەکانی سەربازە ئەمریکییەکاندا، و ئەمریکا ویستی پەیامێک بنێرێت بۆ شکاندنی ئەم کۆڵنەدانە و پەیامە ئەمریکییەکەش بریتی بوو لە بۆمبی [[هێرۆشیما]] و بەڵام ژاپۆنییەکان چۆکیان دانەدا تا دوای بۆمبی ناگازاکی، ژاپۆن ناچار بوو بێ مەرج مل کەچ بکات. ==هەڵبژاردن== پێش ئەوەی ئەوەی دوو بۆمبە ئەتۆمییەکە بتەقێنرێنەوە دەزگای زانیاریدانی ئەمریکی لیستێک لە ئامانجەکانی دا بە [[کۆشکی سپی]] کە بە ئامانجی زیندوو دادەنران، ئەوانیش؛ ;[[کیۆتۆ]]، هێرۆشیما، یۆکوهاما، کوکورا، نیگاتا، و لە نێو ئەو لیستەشدا شاری هێرۆشیما هەڵبژێردرا و شاری تۆکیۆیان گۆڕی بە ناگازاکی و هەڵیانبژارد بۆ تەقینەوەکە، لەبەرئەوەی هەریەک لەو دوو شارە (هێرۆشیما و ناگازاکی) ناوەندی پەیوەندی جوڵەی سوپای ژاپۆنی بوو و هەروەها لەبەرئەوەی هیچ بەندیخانەیەکیان لە خۆ نەئەگرت کە بەندە ئەمریکییەکانی تێدا بێت هاوکات ئەم شارانەی کارگەی سەربازی یان سەربازگەی گەورەی ژاپۆنی تێدا نەبوو. ==دروستکردنی بۆمب== هەردوو بۆمبەکە لە [[ئەمریکا|وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] دروستکران و زاناکانی [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[کەنەدا]] هاوکاری زانا ئەمریکییەکانیان کرد لە دروستکردنی بۆمبەکاندا، ناوی نهێنی پڕۆژەکە پڕۆژەی مانهاتن بوو و یەکەم بۆمب تاقی کرایەوە لە ناوچەی ئالامۆگۆردۆ لە ویلایەتی نیومەکسیکۆ لە وڵاتە یەکگرتووەکان. بڕیاری وەشاندنی بۆمبەکان دەرکرا لەلایەن سەرۆکی ئەمریکی ئەو کاتە [[هاری ترۆمان]]. [[پەڕگە:Atomic cloud over Hiroshima.jpg|thumb|250px|هەوری ئەتۆمی لەسەر شاری ناگازاکی]] ==جێ بە جێکردن== فڕۆکەوان چارڵز سوینیی Charles Sweeney کە فڕۆکەیەکی لە جۆری Bockscar ئەبرد بەڕێوە ڕاسپێردرا بە وەشاندنی بۆمبی ئەتۆمی ناونراو بە (کوڕی قەڵەو) لەسەر شاری ناگازاکی، و بە پێی سەرچاوە ئەمریکییەکان فڕۆکەوانەکە نەیزانیوە کە بۆمبی ئەتۆمی هەڵگرتووە. بڕیاری دانانی ئەو فڕۆکەیە لە مۆزەخانەی فڕۆکە جەنگییەکانی ئەمریکادا لەلایەن زۆربەی لایەنەکانەوە بێزاری لەسەر دەربڕدرا. ==دەرەنجامەکان== *وێرانبوونی %٩٠ی بینا و دامەزراوەکانی شارەکە. *لە ئەنجامدا ٧٥،٠٠٠ کەس گیانیان لە دەستدا و بوونە قوربانی *%٩٥ قوربانییەکان خەڵکی مەدەنی بوون. ==کاردانەوەکان== *شارەزایان جیاوازبوون لە هەلسانگاندنی ئەم ڕەفتارە ئەمریکییەدا، هەندێکیان لایەنگری بۆچونی ئەمریکییان کرد بۆ خێرا کۆتایی هینان بە جەنگی جیهانی دووەم. *و ئەوانی تر ئەوە تەنها بە بەهانەیەکی نا لۆژیکی دادەنێن، وای ئەبینن کە جەنگەکە گەیشتبووە کۆتاییەکانی، و ماوەکەی لەوە زیاتر درێژ نەدەبوویەوە، و ئەوەی ئەمریکا پێی هەستاوە تەنها دەرخستنی پاڵەوانێتی بوو بۆ ئەوەی هێزی خۆی دەربخات و بۆ دەستگرتن بەسەر جیهاندا. ==سەرچاوەکان== * [https://web.archive.org/web/20161108070900/http://www.trumanlibrary.org/whistlestop/study_collections/bomb/large/documents/index.php?documentdate=1946-06-19&documentid=65&studycollectionid=abomb&pagenumber=1 ئاسەواری بۆمبی ئەتەۆمی لەسەر هێرۆشیما و ناگازاکی] * [https://web.archive.org/web/20111005023340/http://www.trumanlibrary.org/whistlestop/study_collections/bomb/large/index.php دۆسیە لەسەر بڕیاری وەشاندنی بۆمبی ئەتۆمی] {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن}}{{Improve categories}} [[پۆل:مێژووی ژاپۆن]] rqt2j93zj9nsphubi5bjkuhzcf8ab0m 0 11975 1662875 1503633 2026-09-07T22:37:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە) 1662875 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Golgi apparatus (borderless version)-en.svg|وێنۆک|شێوەی دەزگای گۆڵجی]] [[پەڕگە:Human leukocyte, showing golgi - TEM.jpg|چەپ|250px|وێنۆک|وێنەی مایکرۆگرافی '''دەزگای گۆلجی''']] '''دەزگای گۆڵجی''' (بە [[ئینگلیزی]]:''Golgi apparatus'') [[ئەندامۆچکە]]یەکی تایبەتمەندە لە ئامادەکردن و گۆڕانکاریکردن لە پێکھاتن و دەردانی ئەو ماددانەی لە ناو [[خانە]]دا دروست دەکرێن. ئەم ئەندامۆچکەیە بریتییە لە کۆمەڵێک پەردە کە بە تەواوی لە [[ناوە پلازمە تۆڕ]] (Endoplasmic Reticulum) دەچێت. دەزگای گۆلژی گۆڕان لە پێکھاتنی ئەو پرۆتینانەدا دەکات کە ئامادەکراون بۆ ناردن بۆ دەرەوەی [[خانە]] بەھۆی ئەو چیکڵدانانەی دەزگای گۆلژی خۆیەوە دروستیان دەکات ، ئەمەش بە ھاوکاری پتەوی لەگەڵ [[ناوە پلازمە تۆڕ]] ئەنجام دەدرێت. لەناو ئەم دەزگایەدا گۆڕان لە پرۆتینەکەدا دەکریت بۆ نمونە ئەگەر ئەو پرۆتینە پێکهاتبێت لە 200 [[ترشی ئەمینی]](amino acid) کاتیک ئەچێتە ئەم دەزگایەوە لەوانەیە بڕی ترشە ئەمینیەکە زیاد ببێت یاخود کەمبکرێت بەپێی ئەو زانیارییەی کەلە DNAەوە پێی دراوە == سەرچاوەکان == * Holt : Modern Biology * https://web.archive.org/web/20160112164000/http://www.en.wikipedia.org/ {{پێکھاتەی خانەیی}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Golgi apparatus}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:ژینناسی]] [[پۆل:خانە]] [[پۆل:ئەندامۆچکەکان]] 9ab95z4yt2lvk1iid4pgaclnzvrsowz 0 12206 1663069 1653220 2026-09-08T10:34:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، شیعە-کۆلکە) 1663069 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Buyids 970.png|230px|وێنۆک|شوێنی دەسەڵاتی دەوڵەتی بوەیھی]] '''بوەیهیەکان''' لە سەرەتاکانی سەدەی چوارەمی کۆچی لە شانۆی ڕووداوەکاندا دەرکەوت. ئەو خێزانە کە لە وڵاتی دەیلەم لە باکوور کۆچیان کردبوو لە ژێر سایەی سێ برادا کە لە ژێر سەرکردایەتی (مرداویجی زیاریدا) ئیشیان دەکرد سەریان هەڵداو لەسەر دەستی (عەلی کوڕی شوجاعی کوڕی بوەیهیش) کە لەگەڵ مرداویج ناکۆکی بۆ درووست بوو و دەستی بەسەر [[ئەسفەهان]] و [[فارس]]دا گرت ، ناوبانگیان دەرکرد. خەلیفە نەیتوانی بەرگری لەو دوو ناوچەیە بکات و دانی بە دەسەڵاتی عەلیدا بەسەر ئەو دوو ناوچەیە دانا ، ئەویش شاری [[شیراز]]ی کرد بە بنکەی دەسەڵاتی خۆی. ==سەرچاوە== * کتێبی : پوختەی [[مێژووی ئیسلام]] ، وەرگێڕانی : نهاد جەلال حبیب اللە. {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|مێژوو|مێژووی ئیسلام|شیعە}} {{پۆلی کۆمنز|Buyid dynasty}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{شیعە-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئاسیا]] [[پۆل:مێژووی ئێران]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ٩٣٤]] [[پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی شیعە]] [[پۆل:شیعەکان]] 63zr7xl8znrj3sczi42j613pjwzp4c8 0 13730 1662713 1503503 2026-09-07T16:38:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، سووریا-کۆلکە) 1662713 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox television | show_name = باب الحارة<br/>دەرگای گەڕەک | image =Bab alhara-1.jpg | show_name_2 = | genre = زنجیرە [[درامای مێژوویی]] سووری | creator = | developer = | writer = مەروان قاووق | director = بەسام ئەلمەلا | creative_director = | presenter = | starring = [[عەباس لە نوری]]<br/>[[سامر المصری]]<br/>[[میلاد یوسف]] | judges = | voices = | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = | country = [[سووریا]] | language = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، فەرەنسی | num_seasons = ۱۳ | num_episodes = ٤۳٤ | list_episodes = | executive_producer = | producer = | editor = | location = [[سووریا]] | cinematography = | camera = [[ئەیچ-دی]] | runtime = ٤٠-٤٥ خولەک | company = | distributor = | channel = [[ناوەندی پەخشی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست|ئێم بی سی]]، [[دەزگای نێودەوڵەتی بڵاوکردنەوەی لوبنانی|ئێڵ بی سی ئای]] | picture_format = [[ئەیچ-دی]] | audio_format = | first_run = ٢٠٠٦ | first_aired = {{ڕێکەوتی سەرەتا|df=yes|٢٠٠٦|٩|23}} | last_aired = ئێستا | status = | preceded_by = | followed_by = | related = | website = | production_website =}} '''دەرگای گەڕەک''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: باب الحارة)، درامایەکی عەرەبیە کە لەوڵاتی [[سووریا]] لەساڵی [[٢٠٠٦]] بەرھەم ھێنراوە تا ئێستا سێزدە بەشی لێ بەرھەم ھاتووە بەگشتی درامایەکە باس لە خەباتی گەلی [[سووریا|سووری]] ئەکات بەرامبەر داگیرکەری [[فەڕەنسی]] و لەپاڵ ئەمەشدا لایەنی کۆمەڵایەتی و ئابووری خەڵکی عەرەبی لە سەردەکەمەدا پەخش دەکات. == ئەکتەرەکان == * عەباس نوری (باوکی عیسام) * عەبدولڕەحمان ال ڕەشی (باوکی ساڵح) * بەسام کوسا (ئیدعەشەری) * سەباح جەزائیری (دایکی عیسام) * سامر مسڕی (باوکی شەھاب) * سەلیم کلاس (باوکی خاتر) * وائل شەرەف (موعتەز) * میلاد یوسف (عیسام) * عەلی کەریم (باوکی نار) * مستەفا خانی (نمس) * زاھیر ڕەمەزان (باوکی جەودەت) * وەفیق الزەعیم (باوکی حاتەم) * عسام عەبجی (باوکی ئیبراھیم) * حسام تەحسین بێک (باوکی ماجد) * محمد الشماط (باوکی مەرزوق) * عادل عەلی (شێخ عەبدوول عەلیم) * حسام الشاە (عەبدۆ) * محمد خیر الجراح (باوکی بەدر) * ئەدھەم الملا (باوکی مەحمود) * ئەیمەن بەھنسی (باوکی جاسم) * مامون الفرج (باوکی سەمیر) * ھانی شاھین (نووری) * ڕائد مشرف (موسەلەم) * معن عبدلحق (ستێف) * عاسم حواط (باوکی عیناد) * محمد قنوع (باوکی سەلیم) * ھامی البکار (مەعروف) * علی التلاوی (باوکی عادل) * أحمد خلیفە (باوکی ئەحمەد) * أسامە حلال (بەشیر) * ألا الزعبی (خاتر) * محمد ڕافع (ئیبراھیم) * فادی الشامی (سەمعۆ) * عەدنان ابو الشامات (باوکی دیبۆ) * نزار ئەبو حەجەر (باوکی غالب) * ھەیثم جەبەر (باوکی حەکەم) * ڕامز أسود (باوکی دراع) * ڕامز عەطااللە (باوکی ساتوور) * نەوار بلبل (زێبەق) * محمد خرماشو (باوکی حەسەن) == سەرچاوەکان == * ویکیپیدیای عەرەبی ویکیپیدیای ئینگلیزی https://ar.wikipedia.org/wiki/باب_الحارة https://en.wikipedia.org/wiki/Bab_Al-Hara {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|سووریا|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠|فەلەستین}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:دراما تەلەڤیزیۆنییەکان]] [[پۆل:دراما عەرەبییەکان]] [[پۆل:دراما سوورییەکان]] [[پۆل:ئەو درامایانەی لە ٢٠٠٦ دا بەرھەمھێنراون]] 3beg3do4ov6b6tg9av5mytayo15eivu 4 15103 1662733 1657846 2026-09-07T18:41:46Z MediaWiki message delivery 12292 /* Tech News: 2026-37 */ بەشی نوێ 1662733 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:CdRBot/Archive |archive = ویکیپیدیا:دیوەخان (تەکنیکی)/ئەرشیڤی %(localcounter)s |algo = old(60d) |counter = 12 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 5 |minthreadstoarchive = 1 }} <noinclude> {{سەرپەڕەی دیوەخان|start= |1=تەکنیکی|2= بەشی '''تەکنیکیی''' دیوەخان بۆ وتووێژ لەسەر کێشە تەکنیکییەکان ''سەبارەت بە'' '''ویکیپیدیا''' بەکاردەگیرێ. ئەگەر تووشی کێشەیەکی تەکنیکی لە داڕێژەکان، ئامرازەکان، بۆتەکان و … یان لە پەڕەکانی میدیاویکی، HTML ،CSS، JS و … بوون، دەتوانن لێرەدا وتووێژی لەسەر بکەن. بەگەکان و کەلێنەکانی نەرمامێری میدیاویکی دەبێ لە [[mw:Phabricator|فابریکەیتر]]دا ([[mw:How to report a bug|چۆنێتیی ڕاپۆرتی بەگێک]]) ڕاپۆرت بکرێ. |3=وپ:دخت|4=وپ:دخ/ت}} __NEWSECTIONLINK__ __TOC__ <span id="below_toc"/> {{clear}} [[پۆل:دیوەخانی ویکیپیدیا]] </noinclude> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٤٦، ١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:UOzurumba (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٠٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١١:٤٥، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٥٤، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٠٩، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٥:٤٤، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤٧، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٤٣، ٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٢، ١٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠١، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> fftbldzj442z4agu1ycnhz5wkgg53hq 0 15655 1663011 1503757 2026-09-08T07:34:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە) 1663011 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Mona Lisa headcrop.jpg|left|250px|thumb|روخسای مرۆڤ-تابلۆی [[مۆنالیزا]]ی [[لێئۆناردۆ داوێنچێ]] ]] '''دەموچاو''' یان '''ڕووخسار''' بەشی پێشەوەی [[سەر]]ە کە لە [[مرۆڤ]]دا لە [[ناوچاوان]]ەوە ([[تەوێڵ]]) تاکو [[چەناگە]]یە. == بەشەکانی دەموچاو == [[پەڕگە:Face of SpooSpa.jpg|left|250px|thumb|دەموچاوی ژنێک]] بەشەکانی دەموچاو بریتین لە : [[موو]]، [[ناوچاوان]] ([[تەوێڵ]])، [[برۆ]]، [[پلک]]، [[برژانگ]]، [[لووت]]، [[گۆنا]] ([[گووپ]])، [[لێو]]، [[دەم]]، [[ددان]]، [[پێست]] و [[چەناگە]]. == سەرچاوەکان == * [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA ویکیپیدیای فارسی (صورت)] {{توێکاری مرۆڤ}} {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} {{تووڵی دەروازە|لەشی مرۆڤ|پزیشکی|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Faces}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:دەموچاو]] dxf8db16ptyf47cjmy68puj78fd4502 0 17233 1662709 1503500 2026-09-07T16:38:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە) 1662709 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Derkewtey-dllixwazî-merg.jpg|200px|وێنۆک|ڕووبەرگی کتێبی "دەرکەوتەی دڵخوازی مەرگ "]] '''دەرکەوتەی دڵخوازی مەرگ'''، ناوی کتێبێکە لە نووسینی سەعید سلێمانی، ئەم کتێبە لێکۆڵینەوەیەکە کە پێکھاتوە لە چەندین وتار بە ناوەکانی: # [[فرانتس کافکا|کافکا]] لە نێوان قەیران و ئەندێشەدا # دەرکەوتەی دڵخوازی مەرگ # تەنیایی سواڵکەرەکان # [[پێدەشتی کارمامزە کوژراوەکان]]، پێدەشتی خولیاکانی مرۆڤێکی سەرکێش # گرەوی بەختی شێرزاد، خوێندنەوەیەکی ڕۆمانی [[گرەوی بەختی ھەڵاڵە]] # کوشتنی ھونەر لە پێناو ئەبەدییەتدا؛ سەرنجێک لە کلیپەکەی [[عەدنان کەریم]] و [[محەممەد عومەر عوسمان]] # زیندووبوون و ژیان، سەرنجێک لە ماناکانی [[خۆکوژی]] لای [[ئەلبێر کامو]] # ڕەھەندەکانی ئانیما و ئانیموس لە شازدە ئیحتجابدا # ترس وەک ئاستەنگێکی چەقبەستوو لە بەردەم {{قت|ئازادیدا}} # کتێبخانەی نیشتمانی نیازێکی ھەنوکەیی و پێناسەیەک بۆ داھاتوو # پڵنگێک لە مندا، وەحشییەتی فەرامۆشنەکراوی ئادەمیزاد لە نووسەری ئەم بابەتە چەندین بابەتی تر لە چاپ دراون: * [[مەلەکووت (چیرۆک)|مەلەکووت]]، بەھرام سادقی، و. سەعید سلێمانی، یانەی قەڵەم چاپی یەکەم، سلێمانی - ٢٠١٠ ز * [[تاپۆیەک لە تاریکیدا]]، کۆمەڵە چیرۆک، یانەی قەڵەم، سلێمانی ٢٠٠٩ * دوا سرودی بەلەموانەکان، کۆمەڵە شێعر، یانەی قەڵەم، سلێمانی ٢٠١١ * [[وەرزەکانی بەرزەخ]]، ھەڵبژاردە لە کورتە چیرۆکی فارسی، و. سەعید سلێمانی، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم ٢٠٠٩ == سەرچاوەکان == * دەرکەوتەی دڵخوازی مەرگ، لێکۆڵینەوە، سەعید سلێمانی، وەزارەتی ڕۆشنبیری و لاوانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان٢٠١١ {{تووڵی دەروازە|کتێب}} {{کتێب-کۆلکە}} [[پۆل:نووسینەکانی سەعید سلێمانی]] gml83ug03r07jc9gfqgfkh7rlr9fnat 0 17379 1662609 1503450 2026-09-07T13:35:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1662609 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرمان | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = دێ | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | جۆری_دابەشکراو = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[مەھاباد (شارستان)|مەھاباد]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ناوەندی (شارستانی مەھاباد)|ناوەندی]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[گوندستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[گوندستانی مەحاڵی ڕۆژاوا|مەحاڵی ڕۆژاوا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] ([[شافعی]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = }} '''دەرمان''' (Derman، بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: {{ن.فارسی|''درمان''}}) دێیەکە لە [[ناوچەی ناوەندی (شارستانی مەھاباد)|ناوچەی ناوەندی]]ی [[مەھاباد (شارستان)|شارستانی مەھاباد]]. ژمارەی دانیشتووانی لە [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران|سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦]]دا ٦٦ کەس لە ١١ بنەماڵەدا بووە. ==ئەمانەش ببینە== * [[گوندستانی مەحاڵی ڕۆژاوا]] * [[ناوچەی ناوەندی (شارستانی مەھاباد)|ناوچەی ناوەندیی شارستانی مەھاباد]] * [[مەھاباد (شارستان)|شارستانی مەھاباد]] {{شارستانی مەھاباد}} {{کورت٣|Mahabad_Dam.JPG|مەھاباد}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی مەھاباد]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی مەھاباد]] rddjb34rndacjsz38emkwk5hwxg1d9j 0 17389 1662776 1609362 2026-09-07T19:39:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، مەکسیک-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1662776 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[پەڕگە: Caribbean general map.png|وێنۆک|چەپ|300px|دەریای کاریبی]] '''دەریای کاریبی'''، [[دەریا]]یەکە لە ناوەندی ناوچەی [[کاریبی]] و باشووری ڕۆژھەڵاتی [[کەنداوی مەکسیک]]. [[ئاو]]ەکەی بەشێکە لە [[ئوقیانووسی ئاتلانتیک]]. دەریای کارابی [[دوورگە]]ی زۆرە و ئەم دوورگانە لەبەر کەشوھەوایان لە نێوان [[گەشتیاری|گەشتیارانی]] [[ئەمریکای باکوور]] داژداری زۆرە. ھەروەھا ئەم دەریایە وەک شوێنێک بۆ [[گەشتیاری]] لە جیھاندا بەناوبانگە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Caribbean Sea : Location, Geology, Climate, Size, History, Economy, Islands|ناونیشان=http://www.allthesea.com/Caribbean-Sea.html|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=www.allthesea.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180104065025/http://www.allthesea.com/Caribbean-Sea.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[ڕووبەر]]ی دەریای کاریبی نزیکەی ٢،٧٥٤،٠٠٠ کم^٢یە. دەریای کاریبی یەکێک لە قووڵترین دەریاکانی جیھانە و قووڵترین شوێنی نزیکەی ٧،٥٠٠ میترە. ناوەکەی ھۆزێکی سوورپێست بە ناوی «کاریب» لەسەریان ناوە کە پێش گەییشتنی خەڵکی [[ئورووپا]] بۆ ئەم ناوچەیە، بەسەر ناوچەکەدا زاڵ بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تەممووزی ٢٠١٨|سەردێڕ=Tsunamis in the Caribbean? It's Possible. : Oceanus Magazine|ناونیشان=http://www.whoi.edu/oceanus/viewArticle.do?id=3964|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111116155320/http://www.whoi.edu/oceanus/viewArticle.do?id=3964|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == پانتایی == [[پەڕگە:Location_Caribbean.png|thumb|left|205px|دەریای کاریبی، لە باشووری ڕۆژھەڵاتی کەنداوی مەکسیک]] [[دەزگای نێونەتەوەییی ھیدرۆگرافی]] سنوورەکانی دەریای کاریبی بەم شێوەیەی خوارەوە دیاری دەکات:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://iho.int/uploads/user/pubs/standards/s-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf|سەردێڕ=Limits of Oceans and Seas, 3rd edition|ساڵ=١٩٥٣|بڵاوکەرەوە=International Hydrographic Organization|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho-ohi.net/iho_pubs/standard/S-23/S23_1953.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> ::''لە باکوورەوە.'' لە گەرووی [[Windward Passage|ویندۆوارد]] – ھێڵێک کە لای کالیتا (٧٤°١٥′ ڕۆژاوا) لە [[کوبا]] و لای پیڕڵ (١٩°٤٠′ باکوور) لە [[ھایتی]] بە یەکەوە دەبەستێتەوە. لە گەرووی [[Mona Passage|مۆنا]] – ھێڵێک کە [[Cape Engaño (Dominican Republic)|کەیپ ئێنگانیۆ]] و کۆتاییی ئاگۆخێریادا ({{coord|18|31|N|67|08|W|display=inline}}) لە [[پۆرتۆ ڕیکۆ]] بە یەکەوە دەبەستێتەوە. ::''سنوورەکانی ڕۆژھەڵات.'' لە [[Point San Diego|خاڵی سان دیێگۆ]] (پۆرتۆ ڕیکۆ) بەرەو باکوور بە درێژاییی ھێڵی نیوەڕۆیەکەی (٦٥°٣٩′ ڕۆژاوا) تا ھێڵی ١٠٠ فازۆم، لەوێوە بەرەو ڕۆژھەڵات و باشوور، بە شێوەیەک کە ھەموو دوورگەکان، کەنارە لمییەکان و ئاوە تەسکەکانی [[Lesser Antilles|ئەنتیلی بچووک]] بخرێنە ناو دەریای کاریبیەوە تاوەکو ترینیداد بەڵام بەبێ ئەوەی ترینیداد بگرێتەوە. لە پێش [[Trinidad|ترینیداد]]ەوە بۆ خاڵی باھا ({{coord|9|32|N|61|0|W|display=inline}}) لە [[ڤێنیزوێلا]]. ئەگەرچی ترینیداد و تۆباگۆ و [[باربادۆس]] لەسەر ھەمان ڕەفەی کیشوەری ھەڵکەوتوون، بەڵام بەوە ھەژمار دەکرێن کە لە [[ئۆقیانووسی ئەتڵەسی]]دان نەک لە دەریای کاریبیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stefanov|یەکەم=William|ڕێکەوت=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Greater Bridgetown Area, Barbados|ناونیشان=https://earthobservatory.nasa.gov/images/42315/greater-bridgetown-area-barbados|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|وێبگە=NASA Earth Observatory|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201028084801/https://www.earthobservatory.nasa.gov/images/42315/greater-bridgetown-area-barbados|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == ئۆقیانووسناسی == [[پەڕگە:Golfstream.jpg|thumb|[[تەوژمی ھێڵی کەمەرەیی باکوور]] و [[گۆڵف ستریم]]]] [[ئاوناسی]]ی دەریاکە زۆر ھاوچەشنە. گۆڕانکاری ساڵانە لە تێکڕای مانگانەی پلەکانی گەرمی ئاوی ڕووکەش لە {{cvt|3|C-change}} تێپەڕ ناکات. لە ٥٠ ساڵی ڕابردوودا، دەریای کاریبی بە سێ قۆناغدا تێپەڕ بووە: ساردبوونەوە تا ساڵی ١٩٧٤، قۆناغێکی سارد لەگەڵ لوتکەکانی گۆڕانکاری لە ساڵانی ١٩٧٤–١٩٧٦ و ١٩٨٤–١٩٨٦دا، و لە کۆتاییدا، قۆناغێکی گەرمبوون لەگەڵ بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی بە تێکڕای {{cvt|0.6|C-change}} لە ساڵێکدا. بە تەواوی ھەموو پلە گەرمییە توندەکان بە دیاردەکانی [[ئێل نینۆ]] و [[لا نینیا]]وە گرێدرابوون. [[سوێری]]ی ئاوی دەریاکە نزیکەی ٣٫٦٪ە، و [[چڕی]]یەکەی بریتییە لە {{cvt|1023.5|-|1024.0|kg/m3|lb/cuft}}. ڕەنگی ئاوی ڕووکەش لە [[شین-سەوز]]ەوە بۆ [[سەوز]]ە. قووڵیی دەریای کاریبی لە حەوزە فراوانەکانیدا و پلەکانی گەرمی ئاوی قووڵ، ھاوشێوەی ئۆقیانووسی ئەتڵەسین. پێدەچێت ئاوی قووڵی ئەتڵەسی بڕژێتە ناو کاریبیەوە و بەشداری لە ئاوی قووڵی گشتیی دەریای کاریبیدا بکات.<ref>Pernetta, John. (2004). Guide to the Oceans. Buffalo, NY: Firefly Books, Inc., p. 178. {{ISBN|978-1-55297-942-6}}.</ref> ئاوی سەر ڕووکەش (٣٠&nbsp;m؛ ١٠٠&nbsp;ft) وەک درێژکراوەیەکی باکووری ئەتڵەسی کار دەکات، چونکە [[تەوژمی گویانا]] و بەشێک لە [[تەوژمی ھێڵی کەمەرەیی باکوور]] لە لای ڕۆژھەڵاتەوە دێنە ناو دەریاکەوە. لە لای ڕۆژاوای دەریاکەدا، [[با بازرگانییەکان]] کاریگەرییان لەسەر تەوژمێکی باکووری ھەیە، کە دەبێتە ھۆی [[ھەڵکشانی ئاوی قووڵ|ھەڵکشانی ئاو]] و دروستبوونی ژینگەیەکی ماسیگرتنی دەوڵەمەند لە نزیک [[یوکاتان]].<ref>Pernetta, John. (2004). Guide to the Oceans. Buffalo, NY: Firefly Books, Inc. pp. 177–178. {{ISBN|978-1-55297-942-6}}.</ref> == وڵات و ھەرێمەکانی کاریبی == ئەو دوورگە و ھەرێم و وڵاتانەی کە دەریای کاریبی پێیان تێپەر دەبێت ئەمانەن: * [[بەھاما]] * [[کووبا]] * [[جامایکا]] * [[ھایتی]] * [[کۆماری دۆمینیکان]] * [[پۆرتۆڕیکۆ]] * [[دوورگەی ڤێرگن]] * [[ئەنگویلا]] * [[سەینت کیتس و نیڤیس]] * [[ئانتیگوا و باربودا]] * [[دوورگەی مۆنتستات]] * [[گوادلۆپ]] * [[دۆمینیکا]] * [[فەڕەنسا مارتینیک]] * [[سەینت لووسیا]] * [[باربادۆس]] * [[سەینت ڤینسەنت و گرینادینز]] * [[گرینادا]] * [[ترینیداد و تۆباگۆ]] * [[دورگەی ترکیس و کایکۆس]] * [[دوورگەی ئەنتیلی ھۆڵەندی]] * [[دوورگەی کایمان]] * [[دوورگەی ئارووبای ھۆڵەندی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [http://www.allthesea.com/Caribbean-Sea.html دەریای کاریبی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180104065025/http://www.allthesea.com/Caribbean-Sea.html |date= ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ }} {{دەریاکانی جیھان}} {{پۆلی کۆمنز|Caribbean Sea}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا|فەڕەنسا|مەکسیک}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{مەکسیک-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:کاریبی]] [[پۆل:دەریای کاریبی]] [[پۆل:دەریاکانی ئوقیانووسی ئاتلانتیک]] [[پۆل:جوگرافیای کۆلۆمبیا]] [[پۆل:جوگرافیای مەکسیک]] [[پۆل:جوگرافیای ڤێنیزوێلا]] nagrksf97n63hfojf1cconwymyyqoyf 0 17525 1662771 1283075 2026-09-07T19:38:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1662771 wikitext text/x-wiki {{Coord|40|45|N|28|00|E|region:TR_type:waterbody|display=title}} [[پەڕگە:Sea of Marmara map.png|وێنۆک|280px|دەریای مەڕمەڕە]] '''دەریای مەڕمەڕە''' (بە [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]: ''Θάλασσα του Μαρμαρά''، بە [[زمانی یۆنانیی کۆن|یۆنانیی کۆن]]: ''Προποντίς''، بە [[زمانی تورکی|تورکی]]: ''Marmara Denizi'') [[دەریا]]یەکی ناوخۆییە لە باکووری ڕۆژاوای [[تورکیا]] کە [[دەریای ڕەش]] و [[دەریای ئێژە]] تێک دەخاتەوە و بەم جۆرە بەشی [[ئاسیا]]یی [[تورکیا]] لە بەشی [[ئورووپا]]ییەکەی جیا دەکاتەوە. [[تەنگەڵانی بۆسفۆر]] دەریای مەڕمەڕە بە دەریای ڕەش دەگەیێنێ و ھەروەھا [[ئەستەمبوڵ]] دەکاتە دوو بەشی ئورووپایی و ئاسیایی؛ [[تەنگەڵانی داردنێل]]یش ئەم دەریایە تێکەڵی دەریای ئێژە دەکاتەوە. ڕووبەری دەریاکە ١١،٣٥٠کم٢یە<ref>[http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-Marmara.html Sea of Marmara]</ref> و قووڵترین شوێنی دەگاتە ١،٣٧٠ میتر. سوێرایی ئاوەکەی ٢٢ بەش لە ھەزار بەشدایە و بەم جۆرە لە دەریای ڕەش ھەندێک سوێرترە. دوو دەستە [[دوورگە]] لەم دەریایەدایە: [[دوورگەکانی میر]] (بە [[زمانی تورکی|تورکی]]: '' Kizil Adalar'') و [[دوورگەکانی مەڕمەڕە|مەڕمەڕە]]. ناوی دەریاکەش ھەر لە ناوی ئەم دوورگەیەوە کوتووەتەوە؛ لەبەر بوونی ژێدەرەکانی [[مەڕمەڕ]]، لە [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]ەوە: ''μάρμαρον'' (مارمارۆن)، «مەڕمەڕ».<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0057%3Aentry%3D%2365056 Marmaron, Henry George Liddell, Robert Scott, ''A Greek-English Lexicon'', at Perseus]</ref> [[عەبدوڵڵا ئۆجەلان]] سەرۆکی [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] لە یەکێک لە دوورگەکانی ئەم دەریایەدا بە ناوی [[دوورگەی ئیمرالی]] زیندانی کراوە. == پەراوێز == <references/> == بەستەری دەرەکی == * [http://www.adiyamanli.org/seaofmarmara.html Adiyamanli.org، تورکیا – دەریای مەڕمەڕە] * [http://www.britannica.com/eb/article-9051039/Sea-of-Marmara ئینسایکڵۆپیدیای بریتانیکا - دەریای مەڕمەڕە] {{دەریاکانی جیھان}} {{پۆلی کۆمنز|Sea of Marmara}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|تورکیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:دەریای مەڕمەڕە| ]] [[پۆل:جوگرافیای یۆنانی کۆن]] [[پۆل:دەریاکانی ئەورووپا]] gtyb1ty372ctfk9w7hp5bcf77f39bv7 0 18269 1662802 1662489 2026-09-07T20:10:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1662802 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دێکا''' [[پێشگر]]ێکی [[سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان]]ە کە لەگەڵ ١٠^١ یا دە بەرابەرە. نیشانی ئەم پێشگرە '''da'''یە. {{پێشگرەکانی سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 0w5wu2sb9uthhk9wqt5l7bh35grmgnx 0 19274 1662596 1637762 2026-09-07T13:33:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662596 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەربەندۆک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دربندوک}}<br>{{lang-en| Darbandok}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.65501| 44.38495}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەربەندۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.65501| 44.38495 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سرێشمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٨٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەربەندۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی سرێشمە]] لە [[قەزای خەلیفان]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. == مێژوو == گوندەکە لە ساڵی ١٩٢٨دا لەسەر دەستی ئەو [[ئاشوورییەکان|ئاشوورییانە]] دامەزرا کە لە کەمپی پەنابەرانی [[بەعقووبە]] بوون، ئەمەش دوای [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ]] لە سەردەمی [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا. زۆربەی دانیشتووانەکەی سەر بە ھۆزی "نۆشیا"ی ناوچەی [[شەمزینان]] بوون لە [[حەکاری (ناوچەی مێژوویی)|چیاکانی ھەکاری]] لە [[تورکیا]]. تا ساڵی ١٩٣٨، نزیکەی ١٠٨ ئاشووری لە شێوەی ١٥ خێزاندا لە گوندەکەدا دەژیان.<ref>https://www.ssrcaw.org/ar/print.art.asp?aid=462694&ac=2</ref> لە گەرمەی یەکەمین [[شۆڕشی ئەیلوول|جەنگی نێوان کورد و عێراق]] لە ساڵی ١٩٦٣دا، گوندەکە ھێرشی کرایەسەر؛ دانیشتووانەکەی لەلایەن ئەو کوردانەی لایەنگری حکوومەت بوون (جاش) کوژران و دەرکران، کە دواتر ھەر خۆشیان لە گوندەکەدا نیشتەجێ بوونەوە. ھەروەھا لەو ھێرشەدا کەنیسەی "مار قەریاتۆس" وێرانکرا.<ref>Alternatively transliterated as Darbandoke or Derbandok.</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای خەلیفان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی خەلیفان]] h32eq4hb635mnwykm4c9wd37om1qck8 0 19398 1662600 1637759 2026-09-07T13:34:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662600 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەربەندی ڕایات | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دربندرایات}}<br>{{lang-en| Darband Raiat}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.66308| 44.92608}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەربەندی ڕایات''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.66308| 44.92608 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای چۆمان|چۆمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی حاجی ئۆمەران|حاجی ئۆمەران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١١٩٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٣١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 | نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەربەندی ڕایات''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی حاجی ئۆمەران]] لە [[قەزای چۆمان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی چۆمان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی چۆمان]] [[پۆل:گوندەکانی حاجی ئۆمەران]] 8xgdx5i8jzoywmn5rr6mvc95395ivyj 0 19537 1663091 1637582 2026-09-08T10:38:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663091 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەگاشێخان | ناوی_خۆماڵی = Dagashekhan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ھەڵەبجە]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بیارە]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1251 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[ھەورامی]])،([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەگاشێخان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بیارە]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەگاشێخان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ھانەگەرمڵە]] لە [[شارستانی پاوە]] لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[پاڵانیان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[تەوێڵە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارەدێی [[بیارە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}} {{گوند و شارۆچکەکانی ھەورامان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی ھەورامانی عێراق]] k81fh3gbg3ha7f2dn2f9e8sy7pmu5an 0 19539 1662847 1637704 2026-09-07T22:33:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662847 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەقەیسەر | ناوی_خۆماڵی = Daraqaisar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ھەڵەبجە]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بیارە]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 956 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[ھەورامی]])،([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرەقەیسەر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بیارە]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەرەقەیسەر''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بنجەودڕەی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تاوێرە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھانەنەوتێ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زەردەھاڵ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}} {{گوند و شارۆچکەکانی ھەورامان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی ھەورامانی عێراق]] 8uwnah7cq4uz9yyp7adphkxt390s2nh 0 19682 1662858 1637699 2026-09-07T22:34:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662858 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەی مەڕ | ناوی_خۆماڵی = Darai Mar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ھەڵەبجە]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بیارە]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1188 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[ھەورامی]])،([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرەی مەڕ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بیارە]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەرەی مەڕ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دزڵی]] لە [[شارستانی سەوڵاوا]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەرگەت]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دەرەکێ]] لە [[شارستانی سەوڵاوا]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ئەحمەدئاوا، خورماڵ|ئەحمەدئاوا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}} {{گوند و شارۆچکەکانی ھەورامان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی ھەورامانی عێراق]] 4pz09tld4x9smbo5jp5r40m9tcgk50y 0 24775 1662803 1662461 2026-09-07T20:11:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1662803 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دێسی''' [[پێشگر]]ێکی [[سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان]]ە کە لەگەڵ ١٠^-١ یا ٠/١ بەرابەرە. نیشانی ئەم پێشگرە پیتی '''d'''یە. {{پێشگرەکانی سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 9fglul3ot8y7p11ns8e3px8r7swtway 0 25063 1662804 1662452 2026-09-07T20:11:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662804 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قەڵایچی | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = دێ | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | جۆری_دابەشکراو = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[بۆکان (شارستان)|بۆکان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ناوەندی (شارستانی بۆکان)|ناوەندی]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[گوندستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[گوندستانی فەیزوڵڵابەگی|فەیزوڵڵابەگی]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠١ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] ([[شافعی]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = }} '''قەڵایچی''' (Qellayçî، {{بە فارسی|قلایچی}}) دێیەکە لە [[ناوچەی ناوەندی (شارستانی بۆکان)|ناوچەی ناوەندی]]ی [[بۆکان (شارستان)|شارستانی بۆکان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران|سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦]]دا ١٠١ کەس لە ٢٤ بنەماڵەدا بووە. ==ئەمانەش ببینە== * [[گوندستانی فەیزوڵڵابەگی]] * [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بۆکان]] * [[شارستانی بۆکان]] {{شارستانی بۆکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران|کوردستان|موکریان}} {{بۆکان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی بۆکان]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بۆکان]] c26ipheypcai69buz63zwsh2mm6vet2 4 25122 1662888 1662300 2026-09-08T00:03:15Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1662888 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ٣٧٤٧٨١ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ١٧٧٣٩٤ |- | [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || ١٠١٩٥١ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦١٠٥ |- | [[Special:Contributions/EmausBot|EmausBot]] || ٤٢٧٥٠ |- | [[Special:Contributions/SakuraBot|SakuraBot]] || ٣٧٠٣٤ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٧٢ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧٠٣٥ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٣٩٣٩ |- | [[Special:Contributions/Xqbot|Xqbot]] || ٢١٢٧٦ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٢١٤ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٤٢ |- | [[Special:Contributions/AlaaBot|AlaaBot]] || ١٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦٠٩٤ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٤٨٤٣ |- | [[Special:Contributions/MerlIwBot|MerlIwBot]] || ١٤٥١٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣٠٢٤ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١١٢٧ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠٠٤٦ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٤٥ |- | [[Special:Contributions/Addbot|Addbot]] || ٩١٢٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Dexbot|Dexbot]] || ٨٥٣٩ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٢٨٥ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٨٧٠ |- | [[Special:Contributions/Legobot|Legobot]] || ٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/CdRBot|CdRBot]] || ٦٤٣٨ |- | [[Special:Contributions/Luckas-bot|Luckas-bot]] || ٦١١٧ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٢٥٨ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٧٩٧ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٥٩٨ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤١٨٣ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ٤١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || ٣٧١١ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || ٣٥٦٦ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/ZéroBot|ZéroBot]] || ٣٣٦٢ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٣٣٢٤ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٥٩ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Escarbot|Escarbot]] || ٢٧٢٢ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/ChuispastonBot|ChuispastonBot]] || ٢١٤٦ |- | [[Special:Contributions/TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || ٢١١٦ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ١٨٨٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٦٨٥ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢ |- | [[Special:Contributions/MelancholieBot|MelancholieBot]] || ١٦٣٤ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/ElphiBot|ElphiBot]] || ١٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/TjBot|TjBot]] || ١٥٠٥ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/RedBot|RedBot]] || ١٤٢٠ |- | [[Special:Contributions/KamikazeBot|KamikazeBot]] || ١٣٩٩ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٥ |- | [[Special:Contributions/SieBot|SieBot]] || ١٣٣٩ |- | [[Special:Contributions/FoxBot|FoxBot]] || ١٣١٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/VolkovBot|VolkovBot]] || ١٢٩٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/タチコマ robot|タチコマ robot]] || ١٢٩٢ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٢ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٦٢ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |- | [[Special:Contributions/Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ١٠٤٨ |} |} </center> </div> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] f1kaezk2hs91rz6jrn1lqixx9bi382k 4 25128 1662889 1662301 2026-09-08T00:03:25Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1662889 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦١٠٥ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٧٢ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧٠٣٥ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٣٩٣٩ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٢١٤ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٤٢ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦٠٩٤ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٤٨٤٣ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣٠٢٤ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١١٢٧ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠٠٤٦ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٤٥ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٢٨٥ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٨٧٠ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٢٥٨ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٧٩٧ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٥٩٨ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤١٨٣ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٥٩ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٦٨٥ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٥ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٢ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٦٢ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |- | [[Special:Contributions/Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ١٠٤٨ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ١٠٤٣ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١٠٢٨ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٠٠٥ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ١٠٠٥ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ |- | [[Special:Contributions/ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٩٥٢ |- | [[Special:Contributions/Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ٨٧٣ |- | [[Special:Contributions/Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٧٨٥ |- | [[Special:Contributions/Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ |- | [[Special:Contributions/Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٧٢١ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ |- | [[Special:Contributions/Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95|Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95]] || ٦٣٧ |- | [[Special:Contributions/Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٦٢٢ |- | [[Special:Contributions/Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٥٧٠ |- | [[Special:Contributions/شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ |- | [[Special:Contributions/Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ |- | [[Special:Contributions/د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٥٤٤ |} |} </center> </div> [[پۆل:ئاماری ویکیپیدیا]] [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] gavf2yxjq45ri1dd1320r81kowayuk1 0 25451 1662879 1637694 2026-09-07T22:38:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662879 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەزگر | ناوی_فەرمی = دزگیر - Dezgir | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Dazgir | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.3625|frame-long=44.8606|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سلیوانا|سلیوانا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دەشت|دەشت]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1853 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 525 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەزگر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دەشت]]، [[ناوچەی سلیوانا]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەزگر''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ ڕاژان]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ناری، ورمێ|ناری]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سیتک]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەغەرائۆینو]] لە [[باکووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٥٢٥) کەس و (٩٢) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتووانی گوندەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] q0omxv3gixqmhalvc8xwk7nkz09a2bf 0 27027 1663072 1503808 2026-09-08T10:35:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1663072 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Landlocked countries.png|300px|وێنۆک|چەپ|ئەو وڵاتانەی کە سنووری ئاویان نییە]] '''دەوڵەتی دەورەدراو''' یان '''وڵاتی بێ‌کەنار''' ئەو دەوڵەتەیە کە ھیچ سنوورێکی ئاوی یاخود کەنارێکی [[دەریا]]یی یان [[زەریا]]یی نیە و لە ھەموو لایەکانەوە بە وشکانی دەوڵەتانی دراوسێی دەورە دراوە، ئەگەر سنووری ئاویشیان ھەبێت بەڵام لەگەڵ دەریایەک کە داخراو بێت و نەتوانێت لەگەڵ زەریاکان یەک بگرێتەوە وەکو [[دەریای کاسپیەن]] ئەوا ھەر بە دەوڵەتێکی دەورەدراو دادەنرێن، لە ئێستادا تەنیا ٤٥ وڵاتی دەورەدراو لە جیھاندا ھەیە کە زۆربەیان دەکەونە کیشوەری [[ئەفریقا]]وە دوای ئەویش [[ئەورووپا]] و پاشان [[ئاسیا]] و [[ئەمریکای باشوور]] ئەمە لە کاتێکدایە کە [[ئەمریکای باکوور]] و [[ئۆقیانوسیا]] ھیچ وڵاتی دەورەدراویان تێدا نییە. {{پۆلی کۆمنز|Landlocked countries}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتانی چواردەور وشکی]] [[پۆل:جوگرافیای فیزیکی]] [[پۆل:ئەفریقا]] [[پۆل:ئەمریکاکان]] [[پۆل:ئەوراسیا]] q3tds6wpmitpu4lwuqxd2kj0a7zy5jy 0 27111 1662961 1283175 2026-09-08T04:36:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1662961 wikitext text/x-wiki {{بێ سەرچاوە}} [[پەڕگە:Gray112.png|٣٢٠px|وێنۆک|چەپ|وێنەی دەفەی سینگ لە کتێبی لەشناسی گرەی]] '''دەفەی سینگ''' یان '''قەفەسی سینگ''' ({{بە ئینگلیزی|Rib Cage یان Thoracic cage}}) بەشێکە لە بەشی ژوورەوەی [[لەشی مرۆڤ]]. ئەرکەکەی پاراستنی [[دڵ]]، [[سیی (ئەندام)|سیی]]، [[جەرگ]]، [[خوێنبەر]]ە و [[خوێنھێنەر]]ە سەرەکیەکان و ھەندێک ئەندامی زۆر پێویستی تری لەشە. {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|گیانلەبەران}} {{پۆلی کۆمنز|Rib cage}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:ئێسکەکانی سینگ]] ijinpdjnx8x30bqr6q087w2eddja80g 0 33825 1662644 1512395 2026-09-07T14:58:27Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662644 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Priests rome.jpg|alt=|وێنۆک]] '''قەشە''' یان '''کەشە''' یان '''کشیش''' ({{بە ئینگلیزی|Priest|پریست}}) Pîrayiner بە کەسێک دەڵێن کە ئەرکی جێبەجێ کردنی کاروبارە ئایینییەکانی [[مەسیحییەت]]ی بە دەستە. ھاوواتاکەی لە فیقھی [[ئیسلام]]دا [[مەلا]]یە. == سەرچاوەکان == * [http://en.wikipedia.org/wiki/Priest ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{کورت}} {{تووڵی دەروازە|ئایین|ئیسلام}} {{پۆلی کۆمنز|Priests}} [[پۆل:قەشەکان]] [[پۆل:زاراوە ئایینییەکان]] [[پۆل:ڕۆڵی سەرکردایەتی ئایینی]] bnk70yqtil30as9x23gq24wlmldsfa4 0 33998 1662817 1662438 2026-09-07T20:17:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662817 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قەڵاگا | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = دێ | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | جۆری_دابەشکراو = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو = [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[سەقز (شارستان)|سەقز]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی ناوەندی (شارستانی سەقز)|ناوەندی]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[گوندستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[گوندستانی سەرا|سەرا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٢٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] ([[شافعی]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = }} '''قەڵاگا''' (Qellga، {{بە فارسی|قلعهگاه گودرز}}) دێیەکە لە {{#ifeq:ناوەندی (شارستانی سەقز)|ناوەندی (شارستانی سەقز)|[[ناوچەی ناوەندی (شارستانی سەقز)|ناوچەی ناوەندی]]|[[ناوچەی ناوەندی (شارستانی سەقز)]]}}ی [[سەقز (شارستان)|شارستانی سەقز]]. ژمارەی دانیشتووانی لە [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران|سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦]]دا ٤٢٦ کەس لە ٨٦ بنەماڵەدا بووە. ==ئەمانەش ببینە== * [[گوندستانی سەرا]] * [[ناوچەی ناوەندی (شارستانی سەقز)|ناوچەی ناوەندیی شارستانی سەقز]] * [[سەقز (شارستان)|شارستانی سەقز]] {{شارستانی سەقز}} {{سەقز-کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} [[پۆل:گوندەکانی شارستانی سەقز]] n95j4nkdn7ityqttewrxd93332nrezc 0 34960 1662985 1513918 2026-09-08T05:46:57Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662985 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name =لەنگەردەرە |native_name = |settlement_type= [[پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان|شارۆچکە]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = |map_caption = |subdivision_type = [[پێرستی وڵاتانی جیھان بە پێی ئەلفوبێ|وڵات]] |subdivision_name = {{ئاڵا|تاجیکستان}} |subdivision_type1 = [[دابەشکاریی وڵاتیی تاجیکستان|پارێزگا]] |subdivision_name1 = [[پارێزگای خەتلان|خەتلان]] |subdivision_type2 = [[شارستانەکانی تاجیکستان|شارستان]] |subdivision_name2 = [[شارستانی شۆرائاباد|شۆرائاباد]] |established_title = |established_date = |government_type = |leader_title = |leader_name = |area_magnitude = |area_total_sq_mi = |area_total_km2 = |area_land_sq_mi = |area_land_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_urban_km2 = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of= |population_footnotes = |population_total =٣٣١١ |population_urban = |population_metro = |population_density_sq_mi = |population_density_km2 = |timezone = [[یوو تی سی ٥:٠٠+]] |utc_offset = |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes= |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = |postal_code = |area_code = |website = |footnotes = }} '''لەنگەردەرە''' شارۆچکەیەکی [[شارستانی شۆرائاباد]]ە، لە [[پارێزگای خەتلان]] لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی [[تاجیکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی ٣٣١١ کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TAJIKISTAN|ناونیشان=http://www.citypopulation.de/Tajikistan.html|بڵاوکەرەوە=City Population|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= The largest cities in Tajikistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/tajikistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>Middleton, Robert. ''Tajikistan and the High Pamirs: a companion and guide''. Hong Kong: Odyssey Books, 2008. {{ISBN|ISBN 9789622177734}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{پارێزگای خەتلان}} {{تاجیکستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای خەتلان]] 00mgzwb7et72vqd6eijsa4t9ds6g1sr 0 37893 1663093 1572683 2026-09-08T10:38:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1663093 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox settlement |name = دەگلاس |official_name = Douglas, Alabama |settlement_type = [[شارۆچکە]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_seal = |image_map = |mapsize = 250px |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |subdivision_type = [[پێرستی وڵاتەکان|وڵات]] |subdivision_type1 = [[ویلایەتەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ویلایەت]] |subdivision_type2 = [[پێرستی کەرتەکانی ئەلاباما|کەرت]] |subdivision_name = [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |subdivision_name1 = [[ئەلاباما]] |subdivision_name2 = [[کەرتی مارشال، ئەلاباما|مارشال]] |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 8.84 |area_total_sq_mi = |area_land_km2 = |area_land_sq_mi = |area_water_km2 = |area_water_sq_mi = |elevation_ft = |elevation_m = |population_as_of = [[٢٠١٠]] |population_footnotes = |population_total = ٧٤٤ |population_metro = |population_density_km2 = 84.16 |population_density_sq_mi = |timezone = [[ناوچەی کاتیی ناوەندی (ئەمریکای باکوور)|ناوەندی (CST)]] |utc_offset = -٦ |utc_offset_DST = -٥ |latd = |latm = |lats = |latNS = N |longd = |longm = |longs = |longEW = W |timezone_DST = CDT |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |footnotes = |website = }} '''دەگلاس''' ({{بە ئینگلیزی|Douglas}}، {{IPA-en|ˈdʌg ləs}}) شارۆچکەیەکە لە [[کەرتی مارشال، ئەلاباما|کەرتی مارشال]]، ویلایەتی [[ئەلاباما]]، لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٧٤٤ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Alabama: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|زمان=ئینگلیزی}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> [[ڕووبەر]]ی ٨٫٨٤ کیلۆمەتری دووجایە و [[چڕیی دانیشتووان]]ی ٨٤٫١٦ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە. ==مێژوو== دۆگلاس بۆ یەکەمجار لە ناوەڕاستی سەدەی ١٩یەمدا ئاوەدان کرایەوە. یەکەم [[خوێندنگە]]ی لە ساڵی ١٨٩٨دا دروست کرا، بەدوایدا ئەکادیمیای دۆگلاس لە ساڵی ١٩٠٩دا دروست کرا.<ref name=kaetz>James P. Kaetz, "[http://www.encyclopediaofalabama.org/article/h-3496 Douglas]," ''Encyclopedia of Alabama'', 2013.</ref> ==جوگرافیا== دۆگلاس لە باشووری کاونتی مارشاڵ ھەڵکەوتووە. شارۆچکەکە لە دەوروبەری یەکتربڕینی [[ڕێگای ویلایەتی ئەلاباما ٧٥|ڕێگای ویلایەتی ٧٥]] و [[ڕێگای ویلایەتی ئەلاباما ١٦٨|ڕێگای ویلایەتی ١٦٨]]، {{convert|٩|mi|٠}} لە باشووری ڕۆژاوای [[ئالبێرتڤیل، ئەلاباما|ئالبێرتڤیل]]، {{convert|١١|mi}} لە ڕۆژاوای [[بۆاز، ئەلاباما|بۆاز]]، و {{convert|٦|mi|٠}} لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[سنید، ئەلاباما|سنید]] کۆبووەتەوە. [[دەریاچەی گەنتەرسڤیل]] {{convert|١٥|mi}} بەرەو باکوور ھەڵکەوتووە. بەگوێرەی [[فەرمانگەی سەرژمێریی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، شارۆچکەی دۆگلاس ڕووبەرێکی گشتی {{convert|٨٫٨|km2|order=flip}}ی ھەیە، کە {{convert|٠٫٠٢|sqkm|order=flip|٢}}، یان ٠٫٢٤٪ی ئاوە. دۆگلاس لە بەرزایی {{Convert|٩٤٠|ft}} لە ئاستی دەریا لەسەر لوتکەی کۆتاییی باشووری ڕۆژاوای [[ساند ماونتن (ئەلاباما)|ساند ماونتن]]، لە ناو حەوزی ئاودێری [[لۆکەست فۆرکی ڕووباری بڵاک وۆریەر]] ھەڵکەوتووە، کە {{convert|٥|mi|٠}} لە باشووری ڕۆژاوای شارۆچکەکە تێدەپەڕێت. == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{کەرتی مارشال، ئەلاباما}} {{پۆلی کۆمنز|Douglas, Alabama}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:شارۆچکەکانی ئەلاباما]] cbg6sw0u55q5qxgy06agg6m3h9esrsa 0 38013 1662986 1513920 2026-09-08T05:47:07Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662986 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement |name = لەنێت |official_name = Lanett, Alabama |settlement_type = [[شار]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_seal = |image_map = |mapsize = 250px |map_caption = |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |subdivision_type = [[پێرستی وڵاتەکان|وڵات]] |subdivision_type1 = [[ویلایەتەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|ویلایەت]] |subdivision_type2 = [[پێرستی کەرتەکانی ئەلاباما|کەرت]] |subdivision_name = [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]] |subdivision_name1 = [[ئەلاباما]] |subdivision_name2 = [[کەرتی چەیمبەرز، ئەلاباما|چەیمبەرز]] |government_type = |leader_title = |leader_name = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 16.11 |area_total_sq_mi = |area_land_km2 = |area_land_sq_mi = |area_water_km2 = |area_water_sq_mi = |elevation_ft = |elevation_m = |population_as_of = [[٢٠١٠]] |population_footnotes = |population_total = ٦٬٤٦٨ |population_metro = |population_density_km2 = 401.49 |population_density_sq_mi = |timezone = [[ناوچەی کاتیی ناوەندی (ئەمریکای باکوور)|ناوەندی (CST)]] |utc_offset = -٦ |utc_offset_DST = -٥ |latd = |latm = |lats = |latNS = N |longd = |longm = |longs = |longEW = W |timezone_DST = CDT |postal_code = |area_code = |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |footnotes = |website = }} '''لەنێت''' ({{بە ئینگلیزی|Lanett}}) شارێکە لە [[کەرتی چەیمبەرز، ئەلاباما|کەرتی چەیمبەرز]]، ویلایەتی [[ئەلاباما]]، لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. ژمارەی دانیشتووانی لە سەرژمێریی ساڵی [[٢٠١٠]]دا ٦٬٤٦٨ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Alabama: largest cities and towns and statistics of their population|ناونیشان=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756|بڵاوکەرەوە=world-gazetteer|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|زمان=ئینگلیزی}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-223&srt=pnan&col=adhoq&msz=1500&pt=c&va=&geo=-3756 |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> [[ڕووبەر]]ی ١٦٫١١ کیلۆمەتری دووجایە و [[چڕیی دانیشتووان]]ی ٤٠١٫٤٩ کەس لە کیلۆمەترێکی دووجادایە. == پەراوێز == {{پەراوێز}} {{کەرتی چەیمبەرز، ئەلاباما}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Lanett, Alabama}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} [[پۆل:شارەکانی ئەلاباما]] q1n15tdt6d4vup7m26tzj7zwvh4d57n 0 40789 1663092 1503832 2026-09-08T10:38:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1663092 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Van in Turkey.svg|300px|وێنۆک|چەپ|وان]] '''دەگرمن''' گوندێکی سەر بە ناوەندی [[پارێزگای وان]]ە لە [[باکووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی وان (ناوەند)]] 4rmjpk0bsmhidr44c8jkz33zt7xl3cs 0 40810 1662952 1637671 2026-09-08T04:35:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662952 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەشتیلۆک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دشتیلوک}}<br>{{lang-en| Dashtilok}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.62024| 44.39755}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەشتیلۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.62024| 44.39755 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٨٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەشتیلۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای خەلیفان]] لە [[قەزای خەلیفان]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای خەلیفان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی خەلیفان]] skea0ujzjvvafy0y8k75jqbbs0verii 0 41220 1663004 1503751 2026-09-08T07:33:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە) 1663004 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Mouth by David Shankbone.jpg|230px|وێنۆک|چەپ|دەمی پیاوێک بە کراوەیی]] '''دەم''' یان '''زار''' یەکەمین بەشی [[کۆئەندامی ھەرس|کۆئەندامی ھەرسە]] کە ئاو و [[خۆراک]] لەوێوە دەچێتە نێو لەش. دەم لەم بەشانە پێک هاتووە: چاڵایی دەم، [[ددان|ددانەکان]] ، [[زمان]] ، [[لیک]] ، [[پووک]] ، [[مەڵاشوو]] [[شەویلکە|شەویلکەی]] سەرەوە ناجووڵێ، بەڵام [[شەویلکە|شەویلکەی خواروو]] دەجووڵێ و کرانەوە و داخرانی دەمی لە ئەستۆیە. لە هەر شەویلکەیێ ژمارەیێ چاڵۆکە هەیە کە ڕیشەی ددانەکانی تێدا جێگیر بووە. ددانەکان بە ڕیشاڵەکانی دەوری ددانەوە، بە ئێسکی شەویلکەوە نووساون. سەر شەویلکەکان و دەوری ددانەکان بە [[هاروو|پووک]] گیراوە؛ لە [[ددانپزیشکی|ددانپزیشکیدا]] بە سەرجەم شانەکانی پووک و ڕیشاڵەکانی دەوری ددان، [[شانەی ددان ڕاگر]] دەگوترێت. دەمی مرۆڤ لە زۆر کاردا چالاکە؛ وەک قسە کردن، [[پێکەنین]] ، [[چەشتن]] ، [[ گەستن]] ،، [[جاوین]] و [[قووت دان]] . یەکەمین هەنگاوی هەرس کردن و هەڵتاوینی خۆراک، جاوینە کە ددانەکان بە باشی بەڕێوەی دەبەن؛ هەر ددانێک بە پێی بیچم و شکڵی تایبەتی خۆی لە جاوینی خۆراکدا بەشداری دەکا. ددانەکانی پێشەوە بۆ قرتاندن، [[ددانی چڕۆک|چڕۆکەکان]] بۆ هەڵدڕین، ددانەکانی [[ددانی کاکیلە|کاکیلەش]] بۆ هاڕین و وردکردن. ==دەمارەکانی دەم== میچی دەم یا [[مەڵاشوو]] دەمارەکانی خۆی لە [[مەزن دەمارەکانی مەڵاشوو]] و پالاتینەوە دەگرێت. لقێ لە [[دەماری شەویلکە]] بە ناوی دەماری زمان، لە بنی دەمدا ڕەگاژۆ بووە، گۆناکانیش لە لقێک لە دەماری شەویلکە بە ناوی بووکاڵ، دەمار وەردەگرن. ==تەندروستی دەم== دەمی ساخ و تەندروست بەرهەمی پێڕاگەیشتن و خاوێن ڕاگرتنە. بۆنی دەم: دەم بێجگە لە پێکهاتەکانی خۆی، پێوەندییەکی ڕاستەوخۆی لەگەڵ کۆئەندامەکانی [[کۆئەندامی هەناسە|هەناسە]] و [[کۆئەندامی هەرس|هەرسدا]] هەیە ، بەم بۆنەوە وەرگێڕی باری تەندروستی ئەوانیشە. بۆنی دەم دەتوانێ ئاماژەیێک بێ بۆ ناکۆکییەکانی ئەم بەشانە . ==بەرنامەکانی تەندروستی دەم== تەندروستی تاک، بەردی بناخەی تەندروستی کۆمەڵگایە و بێشک تەندروستی کۆمەڵگایش ئاوێنەی پێشکەوتوویی کۆمەڵگایە.دەم و ددان دەورێکی گرنگ لە تەندروستی تاکەکانی کۆمەڵگادا دەگێڕن. لەمڕۆدا تەندروستی دەم و ددان، بە یەکێک لە 11 دروشمی گرنگی سەدەی بیست و یەک ناو دەبرێت. '''دروشمی 20-80 : هەبوونی لانیکەم 20 ددان لە دەمی 80 ساڵەکان، لە دەیەی سەرەتای سەدەی بیست و یەکەمدا.''' ==هەویری ددان و فڵچە== مێژووی هەویری ددان بۆ 1780 دەگەڕێتەوە. لە سەدەی نۆزدهەمدا هەویرەکان، بە شێوەی پوودر بوون، بەڵام ئێستاکە زۆربەی هەویرەکان لەم ماکانە دروست دەکرێن: *مۆنۆ فلۆرۆ فۆسفاتی سۆدیۆم *ڕەنگ *[[فلۆراید]] *تام *کەفەمەنی (ماکە کەف کەرەکان) *پاکەمەنی (ماکە پاک کەرەکان) *ماکی تەڕایی دەر ئەمڕۆکە هەویرەکان جیاوازییەکی زۆریان نییە، بەڵام لە هەڵبژاردنی فڵچەدا بە هۆی دەوری گرنگی لە تەندروستی دداندا، دەبێ سەرنجیێکی چڕوپڕ بدرێت. فڵچەددانی باش دەبێ لە تاڵە نایلۆنی نەرم و چاک پێک هاتبێ و ئەندازەکەی لەگەڵ دەمدا بگونجێت. شێوەی فڵچە لێدان لە گەورە و مناڵدا جیاوازە.باشترین کاتی فڵچە لێدان پاش نان خواردنی ژەمەکان و دوای هەر نیوژەمێکە. بۆ خاوێن کردنەوەی ڕووکاری نێوان ددانەکان کە فڵچەی تێوە ناچێ لە دەزووی ددان کەڵک وەربگرن. ==جگەرە و تەندروستی ددان== جگەرە بە هۆی [[نیکۆتین]] و تارەکەیەوە هۆکاری سەرەکی ڕەش بوون و سەرهەڵدانی پەڵە لە سەر ددانەکانە . هەروەها جگەرە دەبێتە هۆی پێکهاتنی پلاکی [[بەکتریا|بەکتریایی]] لە سەر پووک و لەق بوونی ددانەکان بە هۆی ڕەوتی خراپی کەڵتەی پووک. شێرپەنجەی دەم یەکێک لە مەترسیدارترین بەرهەمەکانی جگەرەیە. ==پەڵەسڕی ددان== جۆرەکانی پەڵەی سەر ددان: #ئەو پەڵانەی بە هۆی کرمۆڵ بوونەوە بەدی دێن #ئەو پەڵانەی لە پێکهاتەی خودی دداندان. #ئەو پەڵانەی وەک خڵتی ماکە خۆراکییەکان لە سەر ددان دەنیشن. پەڵەسڕی ئەو پەڵانە دەسڕێتەوە کە وەک خڵتی خۆراکەکان لە سەر پووک و ددانەکان دەنیشن. ئەم خڵتانە دەبنە هۆی سەرهەڵدان و گەشە کردنی میکرۆبەکان. ئەم خڵتانە بە فڵچە لاناچن وبەرە-بەرە دەبنە هۆی تێکچوون و خراپ بوونی پووک و لەقی ددانەکان و چەندین جۆر نەخۆشی نێودەم. بۆ بەرگری لە نیشتنی ئەم پەڵە خڵتانە لە سەر ددان و پووک و ئەم خاڵانە ڕچاو بکەن: *بەکارهێنانی دروستی فڵچە و دەزووی ددان *ڕچاو کردنی پاک و خاوێنی دەم و ددان *پەڵەسڕی ددانەکان ساڵێ، جارێک ==سەرچاوەکان== *http://en.wikipedia.org * Holt : Modern Biology *[http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86] {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} {{پۆلی کۆمنز|Mouths}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|ژینناسی|گیانلەبەران}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:دەم| ]] [[پۆل:توێکاری]] [[پۆل:کۆئەندامی ھەرس]] [[پۆل:توێکاریی گیانلەبەر]] [[پۆل:سەر و ملی مرۆڤ]] av49yega3x78l86mc0of0nfzyx6kyd0 0 42500 1662823 1626140 2026-09-07T20:20:23Z ~2026-48529-40 78954 /* */ سەرهەنگ ساڵێک پێش ئێستە لە نەجەفەوە چووە هەولێر ٣ ساڵ دەبێت ئەمانەی بەغدادی بەجێ هێشتووە بەسەرداچوونەوە 1662823 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Sarhang Muhsin.jpg|وێنۆک|سەرھەنگ موحسین لە ساڵی ٢٠٢١]] '''سەرھەنگ موحسین''' (لەدایکبووی ١ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٦)، یاریکەرێکی [[کورد]]ە بۆ یاری [[تۆپی پێ]] لە ھێڵی [[گۆڵپارێز]]، ئەو یاری بۆ یانەی وەرزشی هەولێر دەکات و لە ساڵی ٢٠٠٧ یاری بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق]] کردووە و خاوەن شەش یاری نێودەوڵەتییە. ساڵی ٢٠١٠ دووبارە بانگھێشتی [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی عێراق|ھەڵبژاردەی عێڕاق]] کراوە بۆ دوو یاری دۆستانە بەرابەر ھەڵبژاردەی سعودیە و کۆریای باشوور.{{ژێدەر پێویستە|date=ئابی ٢٠٢٤}} == سەرەتای ژیانی وەرزشی == لە ساڵی ٢٠٠١ بانگھێشتی لاوانی یانەی وەرزشی ھەولێر کراوە، دوای سێ مانگ دەیگوازنەوە تیپی یەکەمی یانەکە کە بەژدارە لە خولی عێڕاق. - لە ساڵی ٢٠٠٤ دوای ئەنجامدانی یارییەکی دۆستانەی نێوان ئەستێرەکانی شاری ھەولێر و ھەڵبژاردەی لاوانی عێڕاق، سەرھەنگ بانگھێشتی لاوانی عێڕاق دەکات و بەھۆیەوە بەژداری جامی نیگاتا دەکات لەوڵاتی یابان و لەشاری ئۆساکای بۆ خوار تەمەن ١٨ ساڵی. پاشان بەژداری پاڵاوتنی جامی جھیانی لاوان دەکات لە وڵاتی مالیزیا. - لە ساڵی ٢٠٠٥ ھەڵبژاردەی کوردستان دادەمەزرێ و دوو یاری دۆستانە ھەڵبژاردەی کوردستان و ھەڵبژاردەی عێڕاق کۆ دەکاتەوە. دوای ماوەیەک دوو یاری تریش لە ھەولێر و سلێمانی لەنێوان ھەمان ھەڵبژاردەی کوردستان و ئۆڵمپی عێڕاق ئەنجام دەدرێ. - لە ساڵی ٢٠٠٧ پاش یاری یانەی وەرزشی مینا و ھەولێر لەشاری بەسڕا بانگھێشتی ھەڵبژاردەی عێڕاق دەکرێ. بەژداری غرب اسیا و جامی LG و چوار یاری دۆستانە دەکات. - دوای ئەوە بانگھێشتی ھەڵبژاردەی ئۆڵمپی عێڕاق دەکرێ بۆ پاڵاوتنی ئۆڵمپیاتی پەکین. لەوەرزی ٢٠٠٦–٢٠١٧ ھەولێر بەفەرمی دوای قۆناغی یەکەم لە خولی عێڕاقی دەکشێتەوە و بەھۆیەوە سەرھەنگ بەشێوەیەکی کاتی ڕوو لە یانەی وەرزشی شوڕتە دەکات لەشاری بەغدا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.365scores.com/ar/football/player/sirhank-102727|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|وێبگە=www.365scores.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20130614103558/http://sarhangmuhsin.com/ ماڵپەڕی فەرمی سەرھەنگ موحسین] * [https://web.archive.org/web/20140117152111/https://www.facebook.com/smn21com?ref=ts سەرھەنگ موحسین لەڕایەڵەی کۆمەڵایەتی فەیسبووک] {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ژیاننامە|عێراق|کوردستان|پارێزگای ھەولێر}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Sarhang Muhsin}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:وەرزشکارانی کورد]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی عێراقی]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی ھەولێر]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ٢١ەم]] f4fvwvfye3bh6g407uu8th9bcxz22ld 0 42828 1663018 1503767 2026-09-08T07:35:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1663018 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەنگ''' جۆرێکی [[وزە|وزەیە]] کە لە جووڵاندنەوەی [[گەرد]]ەکان پێک دێت بەم شێوەیە کاتێک کە گەردێک دەجووڵێت، ئەم [[جووڵە|جووڵەیە]] بۆ گەردێکی نزیکی خۆی دەگوازرێتەوە. ھەروەھا دەنگ جووڵەیەکە [[گوێ|گوێی]] [[مرۆڤ]] دەیبیستێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bartleby.com/61/65/S0576500.html |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠١٠ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080625012016/http://www.bartleby.com/61/65/S0576500.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٨}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080625012016/http://www.bartleby.com/61/65/S0576500.html |date=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٨ }}</ref> == سەرچاوەکان == <references/> {{پۆلی کۆمنز|Sound}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست|مۆسیقا}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:دەنگناسی (فیزیک)]] [[پۆل:دەنگ]] [[پۆل:شەپۆلەکان]] e0fzpiio518qdn4frq4fx4zl2ltt8bh 0 76146 1663087 1503825 2026-09-08T10:37:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە) 1663087 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} لە [[پۆلێنی ژیان]]دا، '''دەڤەر''' یا ''کۆمار'' سەرترین پۆلی گیاندارانە، کە دەکەوێتە سەر [[میران]] لە سیستەمی پۆلێنی [[کارڵ ویز]] ، [[داری ژیان]] لە سێ دەڤەر پێکھاتووە: [[کۆنینەکان]] ، [[بەکتریا|بەکتریاکان]] و [[یووکاریات|یووکاریاتەکان]] . بێجگە لەم پۆلێنە، پۆلێنی جیاوازی تریشمان بۆ ژیان ھەیە: *سیستەمی دوودەڤەری: [[یووکاریاتەکان]] و [[پرۆکاریاتەکان]] *سیستەمی شەش دەڤەری: [[یووبەکتریاکان]] ، [[ئارکی بەکتریاکان]] ، [[شانشینی پێشەنگییەکان|پێشەنگییەکان]] ، [[کارگ|کارگەکان]] ==ئەمانەش ببینن== *[[پۆلێنی زانستی گیانداران]] *[[تیرە (ژینناسی)]] *[[زیندەوەرە سەرەتاییەکان]] ==سه‌رچاوه‌== [https://web.archive.org/web/20170406232347/https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87_%28%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D8%AA%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%29] {{تووڵی دەروازە|بەکتریا|ژینناسی|زانست}} {{پۆلی کۆمنز|Domains (biology)}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:دەڤەر (زیندەزانی)]] [[پۆل:پۆلێن]] [[پۆل:پۆلێنزانی]] l32hgzbiwwei3szniofrs9xqse4kvr2 4 90420 1662890 1662302 2026-09-08T00:04:40Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1662890 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable" !بەکارھێنەر!!ژمارەی وتارەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ١٩١٨٨ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٤ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٦٨٣١ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٤٩ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ٢٧٣٥ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٢٢٣١ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٣٨ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ٩٣١ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٥٩ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٧٨ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥٠٧ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٦ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٣ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٢٩٦ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩١ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٠ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢٠٢ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ١٩١ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٤٨ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٤ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١٠٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/HivjaBot|HivjaBot]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٨٠ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ |- | [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ |} </center> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> 4xbgpas0dmd5b6z2yav1jwpw6kzugim 4 90421 1662891 1662303 2026-09-08T00:04:50Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1662891 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)'' </center> {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !style="background-color:#808080" align="center"|بەکارھێنەر!!style="background-color:#808080" align="center"|وتار!!style="background-color:#808080" align="center"|داڕێژە!!style="background-color:#808080" align="center"|پەڕەی یارمەتی!!style="background-color:#808080" align="center"|پۆل!!style="background-color:#808080" align="center"|دەروازە!!style="background-color:#808080" align="center"|ویکیپرۆژە |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٤ || ١٣٧ || ٠ || ٩١٤٢ || ١٤٧٢ || ٢ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٦٨٣١ || ٦٤ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ || ٦٥٥ || ٢ || ٤٥٣١ || ٥ || ٤ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٤٩ || ١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ || ٩٧ || ٠ || ١١٤ || ١ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ || ٩٦ || ٠ || ١٢٦ || ١٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ || ٢٩ || ١ || ٤٧ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ || ٢٩ || ٠ || ٢١٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ || ٣ || ٠ || ٨٤ || ٢٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٣٨ || ٠ || ٠ || ٧٣٤ || ١٠٢ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ || ١٠٩ || ٠ || ٤٣٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ || ٣١٦ || ٠ || ٢٧ || ٥ || ١ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٥٩ || ٩ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ || ٠ || ٠ || ٩٧٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ || ١٠١ || ٠ || ٩٨٦ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ || ٢ || ٠ || ٣ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ || ٣٧٤ || ٤ || ٤٨ || ١٣ || ٤ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ || ١٢٣ || ١ || ٤٣٦ || ٣٨٤ || ٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ || ٢٠٧ || ٠ || ٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٧٨ || ٨٩١ || ٩ || ٧١٥ || ٣١٩ || ١٢ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ || ٥١ || ٠ || ٥٤ || ٢ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥٠٧ || ٥٤ || ٠ || ٣٨٨ || ١٨٠٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ || ٤١ || ٠ || ٢٣٤ || ١٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٦ || ١٤ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٣ || ٢ || ٠ || ١٩٦ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ || ٤١ || ٠ || ٥ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ || ٠ || ٠ || ٣١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ || ٦٤ || ٠ || ١٧١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ || ٤٦١ || ١ || ٢٠٠٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ || ٢٢ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ || ١١٨ || ٠ || ٥٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ || ٠ || ٠ || ١٨ || ٣٧٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ || ٦ || ٠ || ٣٨ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ || ١٣ || ٠ || ٢٣ || ٣٨ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٢٩٦ || ٣ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩١ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٠ || ٦ || ٠ || ١٩٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ || ١١٧ || ٠ || ٣٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ || ١ || ٠ || ٠ || ٩٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ || ٥ || ١ || ١٥ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ || ١١٧ || ١ || ٥٦ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ || ٢ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ || ٦٥ || ٠ || ٦٩ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ || ٢ || ٠ || ٥٠ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢٠٢ || ٣٧ || ٠ || ١١٩١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ || ٣ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ || ١ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ || ٠ || ٠ || ٧ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ || ٠ || ٠ || ١٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ || ٤١ || ٠ || ٨٣ || ٣٦ || ٨ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ || ٢ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ || ١٠٩ || ٢ || ٥٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٤٨ || ١٦ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ || ٠ || ٠ || ١ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ || ١٥ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ || ٢٩ || ٠ || ١٥٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٤ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ || ٧ || ٠ || ١٩ || ٤٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ || ١٣٩ || ٢ || ٣ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ || ١ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ || ٩١٦ || ٠ || ١٢٩٣ || ٧١ || ١١ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ || ٦ || ٠ || ٥٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١٠٨ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ || ٠ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ || ٢٢ || ٠ || ٥٧ || ٧٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٨٠ || ٨ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ || ٦٤ || ٧ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ || ٢٩ || ٠ || ٣٥ || ٦ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ || ٢٦ || ٠ || ١٧٨ || ٢١٦ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ || ١١ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ || ٣ || ٠ || ٩ || ٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ || ٠ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ || ٥ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ || ٦ || ٠ || ١٠ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/بنار|بنار]] || ٤٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakaros sasan|Sakaros sasan]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ٤٣ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/MeerFarhad97|MeerFarhad97]] || ٤٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٤١ || ٣ || ٠ || ١٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٤٠ || ١١ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> jygjop1uwill0semv261gm5byk39fls 0 99471 1662779 1283087 2026-09-07T19:39:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1662779 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Reeve and Serfs.jpg|وێنۆک| کێشراوی دەرەبەگایەتی لە کۆمەڵگای ئینگلیزیدا لە دەوروبەری ساڵانی ١٣١٠]] '''دەرەبەگایەتی''' ھەندێ نەریتی یاسایی و سەربازی بوو لە چاخەکانی ناوەندی ئەورووپا کە گەشەی سەند لە نێوان سەدەکانی ٩ھەم بۆ ١٥ھەمی زاینی، کە ئەگەر بە گشتی پێناسە بکرێت، ئەوا سیستمێکی پێکھێنانی کۆمەڵگایە لەسەر پەیوەندییەکی دامەزرێنراو لەسەر خاوەندارێتی زەوی بەرامبەر خزمەتکاری یان کرێکاری. لە ناو ڕۆشنبیرانی کورددا زاراوە لاتینییەکە بەکاردێت کە «فیوداڵیزم» ە، زاراوەی «فیوداڵیزم» خۆشی لەبنەمادا لە زاراوەی feodum یان feudumەوە ھاتوە.<ref>''feodum'' – see [http://books.google.com/books?id=KfgUAAAAYAAJ&pg=PA365 ''The Cyclopedic Dictionary of Law''], by Walter A. Shumaker, George Foster Longsdorf, pg. 365, 1901.</ref> == دەرەبەگایەتی لە ناو کوردان == دەرەبەگایەتی لە ناو کورداندا ڕیشەکەی بە بڕوای [[ئیسماعیل بێشکچی]]ی کۆمەڵناس ئەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی سوڵتان سەلیم و [[شەڕی چاڵدێران]].<ref name="besikci-dogu">ئیسماعیل بێشکچی. ڕۆژھەڵاتی ئەنادۆڵ - بنەما کۆمەڵناسی و ئابورییە ڕەگەزییەکانی، ۱۹٦۹ چاپی ۲. پەڕەی ۲٦</ref> لە مێژووی نوێشدا لە [[کوردستانی عێراق]] بەبڕوای ھەندێ مێژووی ئەگەڕێتەوە بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی پاشایەتی لە عێراق و مەلیک [[فەیسەڵی یەکەم]].<ref name="klawrojna">[http://klawrojna.com/index.php?option=com_content&view=article&id=21330:2011-01-28-22-34-31&catid=20&Itemid=36 کڵاوڕۆژنە] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140410070338/http://klawrojna.com/index.php?option=com_content&view=article&id=21330%3A2011-01-28-22-34-31&catid=20&Itemid=36 |date=١٠ی نیسانی ٢٠١٤}}، دەرەبەگایەتی مۆدێرن، ۲۸/۱۱/۲٠۱۱. دوا سەردان ۲۸. ۹. ۲٠۱۳</ref> شاعیرانی کوردیش بە شیعرەکانیان سەرکۆنەی ئەم سیستمەیان کردووە، بۆ نمونە شاعیری کورد [[قانع]] ئەڵێ:<ref name="blogfa">[http://www.aramsajady.blogfa.com/post-1.aspx بڵاگی مەریوانی نوێ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140410070358/http://www.aramsajady.blogfa.com/post-1.aspx |date=١٠ی نیسانی ٢٠١٤}}، مامۆستا قانع، دوا سەردان ۲۸. ۱۲. ۲٠۱۳</ref> {{شیعر}} {{ب|گوێگرە قانوونی سۆشیالیستی دەنگی دایەوە|ڕۆژی مەرگت زۆر نزیکە ئەو دەنگە یاسینتە}} {{ب|نۆکەر و پێش خزمەت و کارەکەر و دایانەکەت|کەوتە ڕۆژی خۆی بزانە دوژمنی خوێنینتە}} {{ب|باخێ ھێندە قایم و مەحکەم نەبووی من ناتگەمێ|دەستی ئیستیعمارە ھێز و کۆمەک و پەرژینتە}} {{کۆتاییی شیعر}} == ئەمانەش ببینە == * [[سەرمایەداری]] * [[پەرژینکردن]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Feudalism}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|سیاسەت}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:سیستەمە کۆمەڵایەتییەکان]] [[پۆل:سەدەکانی ناوەڕاست]] [[پۆل:مێژووی ئابووری]] [[پۆل:سیستەمە ئابوورییەکان]] [[پۆل:دەرەبەگایەتی]] [[پۆل:سیستمە سیاسییەکان]] [[پۆل:شێوەکانی حکوومەت]] dl6orxl7uq7li8zitijh0ue57fdvwbx 14 100974 1662669 1157219 2026-09-07T16:04:58Z AramBot 39807 بۆت: گۆڕینی بەستەری پۆلی کۆمنز لە [[:Commons:Category:Arabic culture|Arabic culture]] بۆ [[:Commons:Category:Arab culture|Arab culture]] 1662669 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Arab culture}} [[پۆل:عەرەب]] [[پۆل:جیھانی عەرەب]] [[پۆل:چاندی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] raskzvakzoe08atpjhaz8ilb412io2k 0 103691 1662766 1503550 2026-09-07T19:37:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1662766 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Coord|58|0|N|178|0|W|scale:16000000|display=title}} [[File:BeringSea.jpg|thumb|دەریای بێرینگ، وێنەیەک کە لە مانگی دەستکردەوە گیراوە]] '''دەریای بێرینگ''' [[دەریا]]یەکە لە بەشی باکووری [[ئۆقیانووسی ئارام]]. [[نیمچەدوورگەی ئەلاسکا]] و دوورگەکانی ئالۆتی ئەو دەریایەیان لە [[کەنداوی ئەلاسکا]] جیا کردۆتەوە. دەریای بێرینگ دوو میلیۆن کیلۆمەتری چوارگۆشە پانتایی ھەیە. == جوگرافیا == دوورگەکانی دەریای بێرینگ: * دووڕگەکانی پریلۆف * دووڕگەکانی کۆماندۆرسکی، لەگەڵ دوورگەی بێرینگ * دووڕگەکانی دایۆمێد * دوورگەی سێینت لۆرێنس * دوورگەی ئالاسکا * دوورگەی سێینت مەتیوو * دوورگەی کاراگینسکی شوێنەکانی دەریای بێرینگ: * تەنگەی بێرینگ * کەنداوی بریستۆل == سەرچاوە == * [//en.wikipedia.org/wiki/Bering_Sea ویکی ئینگلیزی - Bering Sea] {{دەریاکانی جیھان}} {{پۆلی کۆمنز|Bering Sea}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جوگرافیا|ڕووسیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:دەریاکانی پەراوێزی ئۆقیانووسی ئارام]] [[پۆل:دەریاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] fpk77dmbfvktjh0orn4niexji6i759h 0 104209 1663066 1653218 2026-09-08T10:34:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1663066 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)}} '''دەوڵەتی ئیسلامی''' یان '''حکوومەتی ئیسلامی''' جۆرێک [[حکوومەت]]ە کە لەسەر بنەمای [[شەریعەتی ئیسلامی|یاسای شەریعەت]] دامەزراوە و وەکوو زاراوەیەک بۆ وەسفکردنی سیاسەت و تیۆرییە مێژوویییە جۆراوجۆرەکانی حوکمڕانی لە جیھانی ئیسلامیدا بەکارھاتووە.<ref name=OEIW>{{cite encyclopedia|last1=Ayubi|first1=Nazih N.|first2=Nader|last2=Hashemi|first3=Emran|last3=Qureshi|title=Islamic State|encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World|editor-last=Esposto|editor-first=John L.|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|year=2009|url=http://www.oxfordislamicstudies.com/print/opr/t236/e0394|access-date=2019-04-21|archive-date=١٥ی تەممووزی ٢٠١٩|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715192403/http://www.oxfordislamicstudies.com/print/opr/t236/e0394|url-status=dead|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190715192403/http://www.oxfordislamicstudies.com/print/opr/t236/e0394}}</ref> وەرگێڕانی زاراوەی عەرەبی ({{بە عەرەبی|دولة إسلامية}}) ئاماژەیە بۆ چەمکێکی مۆدێرن کە پەیوەندیی بە [[ئیسلامی سیاسی]]یەوە ([[ئیسلامەتی]]) ھەیە.<ref>{{cite encyclopedia|title=Islamic State|first=John L.|last=Esposito|encyclopedia=The Oxford Dictionary of Islam|publisher=Oxford University Press|location=Oxford|year=2014|url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e1125|quote=[Islamic State] Modern ideological position associated with political Islam.|access-date=2019-04-21|archive-date=٢٦ی نیسانی ٢٠٢١|archive-url=https://web.archive.org/web/20210426113313/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e1125|url-status=dead|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210426113313/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t125/e1125}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|first=Sohail H.|last=Hashmi|title=Dawla|editor=Richard C. Martin|encyclopedia=Encyclopedia of Islam and the Muslim World|publisher=MacMillan Reference|year=2004|quote=One also finds in contemporary Islamist writings the neologism ''dawla Islamiyya'', or ''Islamic state''.}}</ref> نموونەی بەرچاوی دەوڵەتە ئیسلامییە مێژوویییەکان بریتین لە دەوڵەتی [[مەدینە]] کە لەلایەن [[محەممەد]]، پێغەمبەری ئیسلامەوە دامەزرا و خەلافەتی عەرەبی کە لە سەردەمی جێنشینەکانی و ھەروەھا [[دەوڵەتی ئەمەوی|ئومەوییەکان]] بەردەوام بوو. چەمکی دەوڵەتی ئیسلامیی مۆدێرن لەلایەن ئایدۆلۆژیستەکانی وەکوو [[محەممەد ڕەشید ڕەزا]]، [[مەلا عومەر]]، [[ئەبوو ئەعلا مودودی]]، [[ڕووحوڵڵا خومەینی]] و [[ئیسرار ئەحمەد]]، [[سەید قوتب]] و [[حەسەن بەننا]]ەوە داڕێژراوە و بەرەوپێش بردراوە. جێبەجێکردنی یاسای ئیسلامی لە تیۆرییە مۆدێرنەکانی دەوڵەتی ئیسلامیدا ڕۆڵێکی گرنگی ھەیە، وەکوو چۆن لە تیۆرییە سیاسییە کلاسیکییە ئیسلامییەکاندا ھەبووە؛ بەڵام زۆربەی تیۆرییە مۆدێرنەکان سوود لەو چەمکانەش وەردەگرن کە پێش سەردەمی مۆدێرن بوونیان نەبووە.<ref name=OEIW/> ئەمڕۆکە زۆرێک لە [[جیھانی ئیسلامی|وڵاتانی ئیسلامی]] یاسای ئیسلامییان بە تەواوی یان بەشێکی خستووەتە ناو سیستەمی یاساییی خۆیانەوە. ھەندێک دەوڵەتی ئیسلامی لە [[دەستوور]]ەکەیاندا ئیسلامیان وەکوو ئایینی دەوڵەتی خۆیان ڕاگەیاندووە، بەڵام یاسای ئیسلامی لە دادگاکانیاندا جێبەجێ ناکەن. ئەو دەوڵەتە ئیسلامیانەی کە [[پاشایەتیی ئیسلامی]] نین زۆربەیان [[کۆماری ئیسلامی]]ن. == ئەمانەش ببینە == * [[ئەفغانستان|میرنشینی ئیسلامیی ئەفغانستان]] * [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئیسلام|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Islamic states}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ئیسلام و حکوومەت]] [[پۆل:ئیسلامی سیاسی]] [[پۆل:دەوڵەتە ئیسلامیەکان]] [[پۆل:تیۆکراسی]] oquc513r495g55gqwbleufuy9wvn3ld 0 105807 1662976 1513904 2026-09-08T05:45:27Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662976 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:PLoSBiol3.5.Fig7ChromosomesAluFish.jpg|وێنۆک|کرۆمۆسۆمەکانی خانمێک]] '''لەشەکڕۆمۆسۆم''' ([[ئینگلیزی]]: Autosome) بریتییە لە ھەر [[کڕۆمۆسۆم|کڕۆمۆسۆمێکی]] لەش، جگە لە [[توخمەکڕۆمۆسۆم]]. ==سەرچاوە== * پەرتووکی زیندەزانی ١٢، چاپی دووەم - ٢٠١١، «وەزارەتی پەروەردەی ھەرێمی کوردستان». {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Autosomes}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی}} [[پۆل:ژینناسی]] [[پۆل:بۆماوەزانی]] [[پۆل:کڕۆمۆسۆم]] [[پۆل:کرۆمۆسۆم]] daxbkacas1t9oio532imb389okvf9gi 4 117863 1662670 1662184 2026-09-07T16:09:25Z Aza 86 /* Herbaceous plant */ وەڵامدانەوە 1662670 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{داخوازی بەرامبەری کوردی}} {{ئەرشیڤەکان | auto = short | root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی | search = yes | search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ | search-width = 20 }} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە --> == Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}} سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری. ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا) بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]] {{collapse top|وشەکان}} {| class="wikitable" |+ |- ! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service |- | 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day |- | 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month |- | 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months |- | 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months |- | 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year |- | 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years |- | 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years |- | 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years |- | 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years |- | 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years |- | 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years |- | 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years |- | 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years |- | 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years |- | 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years |- | 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years |- | 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years |- | 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years |- | 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years |- | 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years |- | 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years |- | 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years |- |} {{collapse bottom}} زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا * Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو) * Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی * Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار) * Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو * Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر * experienced editor بەکارهێنەری شارەزا * veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون * veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو * veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ * veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار * senior editor بەکارهێنەری باڵا * senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو * senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ * master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ * master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو * master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ * master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار * grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە * grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم * vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ * senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا * Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز) هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}} == چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}} {{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}} سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ==== ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟ * ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]] * ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ==== بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ==== ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ==== * بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]] ====لێدوان ==== بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <hr> ==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان==== *بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ==== بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]] ====لێدوان ==== <hr> دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ==== بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ==== بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟ ====لێدوان ==== <hr> ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ==== بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ==== بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ==== بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ==== نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە. بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان==== بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر==== بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]] ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ==== بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]] ==== لێدوانی گشتی ==== سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ==== : بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] : پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ==== بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ==== [[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]] پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ==== بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن==== بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ==== بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ==== بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]] ==== لێدوان ==== کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <hr> ==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ==== بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]] ==== لێدوان ==== <hr> === پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری === بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]] ==== لێدوان ==== <hr> == Platanus یان Plane tree == چنار؟ دەزانم لە [[وتووێژ:چنار]] دا باس کراوە و چنار بۆ black poplar دانراوە، بەڵام لە ئەوە ناچێ ڕاست بێ! [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PopulusNigra4c.jpg#mw-jump-to-license ئەمە] گەڵای black poplarـە و چنار لای ئێمە گەڵاکەی [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Leaf_Of_Platanus_Orientalis_.jpg ئاوھایە]، پێم وایە چنار بۆ plane tree چاکترە. گەڵای چنار لە گەڵای کەوێت (maple) دەچێ. تۆفیق وەھبیش چناری بە plane tree مانا کردووەتەوە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠٥، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :[[:en: Platanus orientalis| Platanus orientalis]] ڕەنگە ناوی زانستیی چنار بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە بەو دارەی وێنەی گەڵاکەیت داناوە ئەڵێین دارجەوھەر. ئەو وێنەیەی لە وتارەکەدا ھەیە، لای ئێمە ئەوە چنارە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ھەنبانەبۆرینە جەوھەردار و چناری بە ھاومانا داناوە. ئێستا کە لە ھەندێک ناوچەدا ماناکەی جیایە، کامەی دابنێین؟ کام مانا کۆنترە، platanus یان black poplar؟ پێم وایە platanus کۆنترە. لە پاڵەویی ساسانیدا بە مانای platanus بووە، لە کورمانجیشدا «چنار» بە مانای platanus دێ و عەرەبیش «صنار»ی ھەیە کە لە «چنار»ەوە دێ و ھەر بە مانای platanus دێ. لە فەرھەنگەکەی Michael L. Chyetیشدا «چنار» بەرانبەری plane tree و oriental plane treeیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٠٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وەڵڵا نازانم. من ھەر ئەوەندەم لێ دەزانی کە وتم. ئێمە بەوە کە لە وتارەکەدا وێنەکەی ھەیە دەڵێین چنار، زۆریش ھەیە لەبەر ماڵان و لە باخ و بێشە و ئەوانەدا، بۆیە دڵنیام ھەڵە ناکەم. بەوەی تریش دەڵێین جەوھەر، ئەویش ھەر زۆر زۆر ھەیە لە ھەموو شەقامەکاندا. ئەوەش دەزانم کە فارس بە جەوھەر دەڵێ چنار. بۆ نموونە، لە تاران شەقامێک ھەیە لە باشووری شارەوە ھەتا باکوور درێژە، پێی دەڵێن وەلیعەسر و، ئەمبەر و ئەوبەر یەکسەر دارجەوھەرە. بەڵام ئەوان پێی ناڵێن جەوھەر، دەڵێن «[https://www.google.com/search?q=%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B9%D8%B5%D8%B1&oq=%DA%86%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%B5%D8%B1&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgBEAAYDRgeMgYIABBFGDkyCAgBEAAYDRgeMgoIAhAAGAgYDRgeMgoIAxAAGAgYDRgeMgoIBBAAGIAEGKIEMgcIBRAAGO8FMgcIBhAAGO8FMgoIBxAAGIAEGKIE0gEIOTU5OGowajSoAgGwAgE&client=ms-android-samsung-ss&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8 چنارھای خیابان ولیعصر]». باشتر وایە @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] یش قسەی خۆیان بکەن. چون ئەوان لە باسە پێشووەکە قسەی زۆریان بۆ کردن بوو. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::قسەکانی کاک ئازام پێ تەواون. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٤٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] سەیری [https://m.youtube.com/watch?v=W2915vzL49c&pp=ygUw2KbbldmFINiv2YjZiCDYr9in2LEg2obZhtin2LHblduMINi025XZgtq12KfZiNuV&ra=m ئەم ڤیدیۆیە] بکە. باسی دوو ''چنار''ی پیر دەکا، ئاشکرا دیارە کە platanusن. سەیری [https://ku.964media.com/292088/ ئەمیش] بکە، ''سوورەچنار'' بە platanus دەڵێ. ئێمە ''دارجەوھەر'' ناڵێین و ھەر نازانین چییە. ::::::فەرھەنگی خاڵیش ''چنار'' و ''جەوھەر''ی بە ھاومانا داناوە، [https://lex.vejin.net/ck/def/xall/%D8%AC%DB%95%D9%88%D9%87%DB%95%D8%B1#:~:text=%D8%B4%D8%AA%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D9%84%DB%8E%20%D8%AF%DB%8E-,%D8%A6%DB%95%D8%B1%D8%AF%DB%95%DA%B5%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1 کرتە بکە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٥٣، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Elm یان Ulmus == ناوی کوردیی ئەم دارە چییە؟ وزم؟ بووز؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٤٨، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] «وزم» بەر گوێم کەوتووە، بەڵام نازانم کامەیە. «بووز»م نەبیستووە. ویکیپیدیای فارسی Elmی بەستووە بە «نارون»ەوە. ناروەن لای ئێمەش دەوترێ، بەڵام زیاتر دەڵێین دارتۆفانە. وەک چۆن عەرەب دەڵێ شجرە البق. خودی وشەی ناروەنیش دوو پارە: «نار» کە ھەمان [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87#:~:text=%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%20.,%D8%AF%D9%90%20%5D%20(%D8%A7%D9%90)%20%D9%BE%D8%B4%D9%87%20. نارد] -ە بە مانای مێشوولە و تۆفانە و، وەن کە ھەمان دارەوەن یا قەزوانە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٢٢، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە [https://www11.ihp.sinica.edu.tw/storage/w2_file/1688NTswNBe.pdf ئێرە]دا بووزم بە مانای elm دی. ھەنبانەبۆرینە بووز و دارتۆفانەی بۆ درخت پشه داناوە، درخت پشه و نارون یەک شتن؟ ئەگەر یەک شتن، [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/ڕەشەدار ڕەشەدار] بۆچی دوو مانای ھەیە (١، درخت نارون و ٢، درخت پشه)؟ ویکیفەرھەنگی کورمانجی «بزی»ی بۆ elm بە کار بردووە و لە کوردستانیکادا «بزوو» بۆ elm ھاتووە، کێشەکە ئەوەیە ئەمەم لە یەک فەرھەنگی دیکەدا نەدی. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:٢٥، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئێستا دیم کە لە ویکیپیدیادا «[[نارەوان (دار)|نارەوان]]» بۆ beech بە کار ھاتووە! ئەم شێوەیە لە فەرھەنگەکاندا نەھاتووە، بەڵام لە «ناروان»ی پاڵەویی ئەشکانی دەچێ کە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/نارون#Etymology_1 ئێرە] دا ھاتووە. «دارەڕەش»یش دانراوە، بەڵام ئەمە ڕێک وەکوو [https://en.wiktionary.org/wiki/karaağaç#Etymology karaağç]ی تورکی دروست بووە کە بەرانبەری elmـە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٤١، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::''بووز'' و ''وزم'' ھەر یەک وشەن. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٦، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::باشە، ''بووز'' یان ''وزم'' ھەر ئەو دارەیە کە ئینگلیز elmی پێ دەبێژێ؟ ئەگەر وایە، ''وزم'' چۆن بووە بە ''بووز''؟ دیارە کە ''بووز'' سۆرانیترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Mongoose == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ بانبانک؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٢، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سڵاو بەپێی فەرھەنگەکان ئەمە ئەنجامەکەی بوو ::{{لێدوان|فەرهەنگی کوردستانیکا|}}: مارگرە، مارخۆرە، ::{{لێدوان|فەرهەنگی ئەندێک|}}: بانبانکە، مشک خۆرە :بڕوانە [https://lex.vejin.net/ck/search?t=Mongoose ڤەژین] بۆ زانیاری زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ''بانبانک'' یان بە کرمانجی ''بانەڤانک'' جۆرێک ڕسقە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سپاس. ئەی ''ڕسق'' خۆی چییە؟ weaselە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەڵێ بە فارسی ''راسو''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٥٤، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بەڵام ''[[ڕسق]]'' بۆ least weasel بە کار ھاتووە! ئەگەر لێی دڵنیاین، چاکتر نییە ''[[بەوەرز]]'' بکەین بە ''ڕسق''؟ ئەم ناوانە، دەڵەک، قاقم، ڕسق و …، تێکەڵ بوون. خۆزگە دەمانزانی کامە کامەیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٢٨، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Hardwood و Softwood == ''چێوڕەق'' یان ''چێوسەخت'' بۆ hardwood و ''چێونەرم'' بۆ softwood چاکن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٠٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :وشەی ''سەخت'' کوردی نییە و بە کوردی ھەر دەڵێن ''ڕەق''. لەوانەیە ''ڕەقەچێو'' و ''نەرمەچێو'' باشتر بێ. وەکوو ''ڕەقەمار'' یان ''نەرمەکۆکە''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٤٩، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ''چێونەرم'' وەکوو ''دەنگخۆش'' و ''دەستپاک'' دروست بووە، ناو + ھاواڵناو گەلێک باوە. ھەروەھا، ''نەرمەچێو'' نێوانگری تێدایە، بەڵام ''چێونەرم'' تێیدا نییە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: جارجار ھەر ئەو نێوانگرە دەربڕینی وشەکە خۆشتر دەکا. ئەوەی جنابیشت ڕاستە. لە کوردیدا دەڵێن ڕەقامێر و نەرمامێر بۆیە منیش بەپێی ئەمانە وشەکانم ڕۆنا. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٥٦، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Snakebird == ئەم گیانەوەرە بە کوردی ناوی نییە، دەتوانین بۆی دابڕێژین؟ snake یانی مار و bird یانی باڵندە، مەل، لێکیان بدەین دەبێ بە «مارباڵندە» یان «مارمەل». «مارباڵندە» جوان نییە، بەڵام «مارمەل» کورت و جوانە و دەکرێ بیکەین بە «مارمر»یش. «مر» و «مەل» ھەر یەک وشەن («مر» کۆنتریشە) و بە مانای «باڵندە» دێن، «وشترمر»یش ھەر وا دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :''مەلەمار''-یش دەبێ ھەر لەسەر کێشی ''ڕەقەمار''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ''مەل'' ناوە، بەڵام ''ڕەق'' ھاواڵناوە. پێم وایە ''مارمر'' لە ھەمووی کورتتر و گونجاوترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::مەبەست کێشەکەی بوو. بەپێی ڕیزمان وەک ''تیرەمار''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٧:١٠، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Bittern == لە فەرھەنگی باڵندە دا ''واق'' ھاتووە، بەڵام ئەمە دەبێ عەرەبی بێ: ''[[:ar:واق (طائر)|واق]]''. لە ویکیپدیای فارسی دا ''[[:fa:بوتیمار|بوتیمار]]'' و ''[[:fa:غمخورک|غمخورک]]'' بۆ bittern بە کار ھێنراون. ''غمخورک'' ھەر ''خەمەخۆرە''ی خۆمانە و ''بوتیمار''یش لە [https://en.wiktionary.org/wiki/بوتیمار ئێرە] دا وا لێک دراوە کە بە مانای ''ئەبووخەم'' دێ! ''بو'' کورتکراوە ''أبو''ی عەرەبییە. لە فەرھەنگی خاڵ دا ئاوا باسی ''خەمەخۆرە'' کراوە: «باڵندەیەکی گەورەی قاچ و مل درێژە ھەمیشە بە ماتی لە کەناری ئاو ھەڵدەنیشێ»، bittern باڵندەیەکی secretiveە و بە پێی ئەم وەسفەی خاڵ بێ، ''خەمەخۆرە'' ڕەنگە bittern بێ. ئێوە چی دەڵێن؟ ''خەمەخۆرە'' دەبێ bittern بێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٠٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :تەقریبەن دڵنیا بووم کە ''خەمخۆرە'' bitternە. ئەم باڵندەیە ئەفسانەیەکی ھەیە. دەڵێن ''خەمخۆرە'' ھەردەم تینوویەتی، بەڵام کاتێ کە بە ڕووبارێک دەگا، خەم دەخوا ئاوی ڕووبارەکە تەواو بێ و ئاو ناخوا. عەرەبیش ''مالك الحزين'' بە ئەم باڵندەیە دەڵێ. :ئەم باڵندەیە بە ماتی لە لێواری ئاو ھەڵدەنیشێ، بەڵام خەم ناخوا، بەڵکوو چاوەڕێیە ماسی یان گیانلەبەرێکی دیکە ببوورێ تا ڕاوی بکا. لە فۆلکلۆر دا وا لێک دراوەتەوە کە خەم دەخوا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٣٨، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Common == لە ناوی گەلێک گیانلبەر دا common ھەیە، بۆ ئەمە چی باشە؟ ''ئاسایی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٩، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Hoopoe == دەزانم کە ''پەپووسڵێمانە'' (یان ''پەپووسڵێمانکە'') بە ئەم گیانلەبەرە دەڵێن، بەڵام ''پەپوو'' بە تەنیا ئەم مانایە نادا؟ لە ھەنبانەبۆرینە دا بە مانای hoopoe و owl ھاتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%D9%BE%DB%95%D9%BE%D9%88#:~:text=%D9%BE%DB%95%D9%BE%D9%88:%20%D8%A8%D8%A7%DA%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D8%B3%DB%95%D8%B1,%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%95%D8%8C%20%D8%A8%D8%A7%DA%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D8%B4%D9%88%D9%85%DB%95] لە ھەندێک فەرھەنگ دا (وەکوو مەردۆخ) تەنیا بە مانای hoopoe ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/merdox/پەپوو] و لە ھەندێکی دیکە دا (وەکوو خاڵ) تەنیا بە مانای owl ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/xall/پەپوو] ئێستا کامیانە؟ لە فەرھەنگەکان دا ''پەپووقژە'' بە مانای «باڵندەیەکی بێکاکۆڵ کە لە hoopoe دەچێ» ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/پەپوقژە][https://lex.vejin.net/ck/def/xall/پەپووقژە] بۆیە من پێم وایە ''پەپوو'' بۆ hoopoe تەواوە. لە باشوور دا ''کوندەپەپوو'' بە owl دەڵێن، بەڵام ئەمە لە فەرھەنگە کۆنەکان دا نییە. ئەمە ڕەنگە بیسەلمێنێ ''کوندەپەپوو'' نوێیە و تازە پەیدا بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٤، ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :پێم وا نییە بتوانین ساغی بکەینەوە ''پەپوو'' خۆی بەتەنیا بە چی دەڵێن. وشەی ''پەپوولە''-شمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Language treatment == نزیکترین یان دەقیقترین بەرانبەری کوردی بۆ ''Language treatment'' چییە؟ پەڕەیەکی ڕێنمایییە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Language_treatment ویکیفەرھەنگی ئینگلیزی]. خۆم ''مامەڵەکردن لەگەڵ زمان''-م پێ باشە، چونکە لە ناوەڕۆکی پەڕەکەش، باس لە چۆنێتیی چارەکردن و ڕێکخستنی وشەکان ئەکا لەناو زمانەکە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٢٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Bumblebee == ناومان بۆ ئەم حەشەرەیە ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنگەگیزە، وەک [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%95%D8%A8%DB%86%DA%B5%DB%95&f=0 ھەنگەبۆڵە]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٢٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] خۆت داتڕشتووە یان خۆی ھەیە؟ دیم کاک پیرەھەڵۆ لە [[وتووێژ:مێشھەنگوین]] دا نووسیویەتی کە ''ھەنگەبۆڵە'' بە مانای bumblebee دێ، ئەمە ڕاستە؟ ئەگەر نا، ھەنگەبۆڵە چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆم دامڕشتووە. چون مەردۆخ بۆ ھەنگەبۆڵە «سرمان»ی عەرەبی دانابوو و «سرمان»یش ھەمان شەنگەسوورە یا سیرەمۆزەی خۆمانە، زاتم نەبوو بڵێم ھەنگەبۆڵە bumblebee -ە. بەڵام، پرسیارت بۆ دەکەم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەو وێنەیەی وتاری bumblebee -م نیشانی دوو کەس دا وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە بەڵام ڕەنگی زۆر زەردە. وتیشیان ھەنگەبۆڵە تووکن و کوڵکنە و، بە دەوری گا و مانگا دەخولێتەوە و، ھەنگوێن ناکات و، لە ھەنگ و زەردەواڵە گەورەترە و لەوانەیە بیشیان خوات و، خرپن و قەڵەوە و، ڕەنگیشی زۆرتر قاوەیی بەرەو ڕەشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] کەوایە ''ھەنگەبۆڵە'' دەبێ bumblebee بێ. دەستت خۆش بێ، زەحمەتت کێشا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٧، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆ دڵنیاییی زیاتر، وێنەکانی bumblebee لە ویکیپیدیا و گووگڵم دا بە نیشانی دوو کەسی تر کە یەکیان خۆی ھەنگەوانە. ھەردووکیان تا چاویان پێ کەوت وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Flushed Away == ناوێک بۆ وتاری [[فڵەشد ئەوەی]]، چی بێت باشە؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] لێشاوبردە، وەک بابردە یا بابردەڵە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Cryptosystem == سڵاو هاوڕێیان، ئەمە بە کوردی دەبێتە چی؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] ھەر کریپتۆسیستم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Junglefowl == ''مرەجەنگەڵی'' چۆنە؟ وەکوو ''مرەباخی'' (= woodcock) دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] باشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Lamella یان Gill == چی بۆ ئەمە چاکە؟ بەڕێوەبەرێک لە وتارێک دا کێڵگە (farm)ی بۆ داناوە! نازانم ئەم ئیلھامەی لە کوێوە بۆ ھاتووە. کوردستانیکا ئەمانەی پێشنیار کردووە: شانە، تیغە (تیخە) و پەڕە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Progenitor == لە ئەستێرەناسی دا ئەو ئەستێرەیەی کە دەبێ بە سووپەرنۆڤا و دەتەقێ progenitorی پێ دەڵێن، چی بۆ ئەمە باشە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%AA%DB%86%D9%85&f=0 بنەتۆم]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:١٧، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Abrasion == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ لە کتێبەکانی وەزارەتی پەروەردە دا ''کڕاندن'' بە کار ھاتووە و منیش لە وتاری ''[[سماتە]]'' دا ''کڕێنەر''م بۆ abrasive دانا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:١٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Projectile == ئەمە بکەین بە چی؟ projectile یانی ''ئەوەی کە دەھاوێژرێ''. دەکرێ ھەر شتێ بێ. مەنجەنیق بەرد دەھاوێژێ، بۆیە بەرد projectileە. تیرھاوێژ تیر دەھاوێژێ، بۆیە تیر projectileە. کوردستانیکا ''پلار''ی بۆ داناوە، بەڵام لە ھەنبانەبۆرینە دا ''پلار'' بە مانای ''داردەستێ کە بۆ ھاویشتن دەبێ'' ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاھاویشتە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::ڕاھاوێژە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:١٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] هاوێژراو. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١٣، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Visible == بۆ ئەمە ھەر ''بینراو'' بە کار ھاتووە. ئەمە چاک نییە، چونکە ''بینراو'' یانی ''دیتوو'' یان ''شتێک کە بینراوە''، بەڵام visible بە مانای ''شتێک کە دەکرێ ببینرێ'' دێ. ''دیتەنی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٢٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: نابێتە ''دیار''؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٠٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ئەویش دەبێ، بەڵام ''دیار'' لە بنەڕەت دا شێوەی ناوی ''دین'' یان ''دیتن'' نییە؟ دی (ڕەگی ڕابووردووی دین) + ـار (وەک کوشتار و وتار)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Tropical == چی بۆ ئەمە دابنێین؟ بۆ نموونە، tropical climate دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تاوسووڕگە بۆ tropics و تاوسووڕگەیی بۆ tropical. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] کەشوهەوای ھێڵی کەمەرەیی. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == is native to == ئەمە چۆن وەربگێڕم؟ بۆ نموونە، Sorrel is native to Eurasia دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :خۆجێی ... ە: Sorrel خۆجێی ئەوراسیایە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:١٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] کردم بە ترشۆکە بوومیی ئەوراسیایە. ''بوومی'' لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی دا بە مانای native ھاتووە، [https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/b%C3%BBm#:~:text=b%C3%BBm%C3%AE:%20adjective%20native بنۆڕە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەداخەوە لەم فەرهەنگانەدا (بەتایبەت مەردووخ و وەهبی) جاروبار کاریگەریی فارسی دەبینرێت. ''بوومی'' بەم مانایە وا وتت بە کوردی نازانم؛ له هەنبانه و خاڵیشدا نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٨:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆوڵاتی -ش دەبێ. ھێمن دەڵێ «وەکوو پەروانە دەوری لێ دەدەن لاوانی خۆوڵاتی». [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٣، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆچی خۆڕسک بەکارناهێنی؟ دەتوانی بڵێی ترشۆکە خۆڕسکە لە ئەوراسیا. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] خۆڕسک یانی خواکرد یان شتێک کە مرۆو دروستی نەکردبێ و خۆی ڕسکابێ.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86&f=0#:~:text=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C:-,%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%20%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C,-%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1] بە شێوەیەکی دیکە باسی بکەم، خۆڕسک یانی سروشتی.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=خۆڕسک&f=0] [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Herbaceous plant == مەبەست لە ڕوەکێکە کە ''لاسکی چێوی'' (woody plant)ی نییە. herbaceous ھاواڵناوی herbە و لە ویکیپیدیا دا [[گیای دەرمانی|گیای دەرمانیی]] بۆ دانراوە کە پێم باش نییە. چی بۆ herbaceous و herb دابنێین؟ ئەگەر بەرامبەرێکی چاکمان بۆ herb نییە، ''ڕوەکی ناچێوی'' بۆ herbaceous plant دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەگەر Herbivore گیاخۆر بێ herb دەبێتە گیا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕەنگە پووشینە -ش ببێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] گیای داماو بۆ grass، بۆ herb، بۆ plantیش بە کار دێ! لە ویکیپیدیای فارسی دا ''علف'' بە کار ھاتووە کە لە کوردی دا بووە بە ''ئاڵف''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠١، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنبانە دەڵێ [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%AF%DA%98%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%A7 گژوگیا] واتە «نباتات علفی» یا ھەمان « Herbaceous plants». ئەمە بە ئەڵمانییەکەش دەخوا، Krautige Pflanze یانی ڕوەکی گژ و گڤ، وەکوو کەلەرم. grassیش چیمەن نییە؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ویکیپیدیا دا ''گژوگیا'' بۆ herb بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکان]]) و بۆ floraیش بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]])، چی لە ئەمانە بکەین؟ :::::من بزانم ''چیمەن'' یانی meadow یان lawn و ''چیم'' یانی grass و ھەردووک تورکین، [https://en.wiktionary.org/wiki/çim#Turkish بنۆڕە]. لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''گیا'' بۆ grass ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/giya#:~:text=noun-,grass,-%2C%20herbage] و خۆمانیش ''[[گیاجاڕ]]''مان بۆ grassland داناوە. :::::بە ڕای تۆ ''گیا'' بۆ چی بە کار بچێ؟ بۆ plant؟ ئەم وشانە ھەن دەبێ بەرانبەریان بۆ دابنێین: :::::plant (ڕوەک یان گیا؟)، flora (گیاکان؟) grass (چیم؟)، herb. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٣٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەک = plant، فلۆرا = flora، چیمەن = grass، مێرگ = meadow ، مێرگۆڵە یا چیمەنکاری = lawn، گژوگیا = herbs. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''گیا''؟ وشەیەکی باوی وەک ''گیا'' ناکرێ بۆ ھیچ بە کار نەبرێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەرچی کە لە زەوی ئەڕوێ ڕوەکە. ئێستا ئەم ڕوەکە یا ساقەتەی ڕەقە یا نەرمە. ئەوەی کە ساقەتەکەی ڕەقە پێی دەڵێن دار، ئەوەی کە ساقەتەکەی نەرمە پێی دەڵێن گیا. کەوایە گیا لە ئەسڵا ھەمان herb -ە. grass جۆرێکی تایبەت لە herb یا گیایە کە باریک و کێشھاتووە. ھەموو grassەکان herbن، بەڵام ھەموو herbەکان grass نین. تەماتە و گوڵەبەڕۆژە herbن بەڵام grass نین. ئاشکرایە داریش نین، بەڵام گیان. بە کورتی، من وا ئەزانم ھەچ ڕوەکێ کە دار نەبێ، گیایە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٠٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] من پێم وایە کە ''ڕوەک'' بۆ plant ڕاستە و نابێ دەستی لێ بدەین. ''[[ھەنار]]'' و ''[[ڕەشەدار]]'' دار (tree) و ڕوەک (plant)ن، بەڵام کەس ''گیا'' بەم دوانە ناڵێ. گیا زیاتر بە ڕوەکی بەژنکورت دەوترێ، ئەمانیش عادەتەن ناچێوی (non-woody)ن. ئەگەر ''گیا'' بۆ herb دابنێین، herbaceous plant بە ئاسانی دەبێ بە ''ڕوەکی گیایی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٩، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بە ڕای من ڕوەکی گیایی جوان نییە و بۆ کوردی ناخونجێ. گژوگیا باشترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] بۆچی خۆت لەگەڵ ''گیا'' بۆ herb نەبووی؟ یان مەبەستت ئەوەیە ''گیایی'' بۆ herbal دەبێ (وەک herbal tea = چای گیایی)، بەڵام بۆ herbaceous نابێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەکی گیایی حەشوە. ڕوەکی گیایی یا ڕوەکی گیائاسا یانی ئەوەی لە زەوی ئەڕوێت و وەکوو گیا وایە. دەی ئەمە ھەر گیایە، ئیتر ئەو دوورودرێژییەی ناوێ. من جیاوازییەک نابینم لە نێوان herb و herbaceous plant. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لەبەر ئەوەش کە گیا جگە لە herb بۆ plant و grassیش بە کار دێ، بۆ herbaceous plant من گژوگیام زۆرتر بەدڵە. ھەڵبەت خۆت باشتر دەزانی، ئەمانە بواری تایبەتیی من نین و زۆریان لێ نازانم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وتارەکانی herb و herbaceous plant -م خوێندەوە، تا ڕادەیەک زانیم چی بە چییە. من بم ئاوای لێ دەکەم: herb ئەکەمە [[گژوگیا (چێشتلێنان و پزیشکی)]] و، herbaceous plant ئەکەمە [[گژوگیا]] یا [[گژوگیا (ڕوەکناسی)]]. گیاش ئەکەمە پەڕەی ڕوونکردنەوە و ئەیبەستمەوە بە ڕوەک و دوو ماناکەی گژوگیاوە، واتە گژوگیا لە چێشتلێنان و دەرماندا و، گژوگیا وەکوو بابەتێکی زانستی ڕوەکناسی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''ڕوەکی گیایی'' بێمانا بێ، herbaceous plantیش بێمانا دەبێ! پێم باش نییە ''گیا'' پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. وەک باسمان کرد، ''دارھەنار'' plantە و کەس ''گیا'' بەمە ناڵێ، بۆیە ''گیا'' ناکرێ plant بێ. قسەم بۆ herbaceous plant نییە، بەڵام پێم باشە ''گیا'' herb بێ. بە تایبەتی کە herbal tea دەبێ بە ''چای گیایی'' و herbal medicineیش دەبێ بە''پزیشکیی گیایی'' یان ''گیادەرمانی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:١٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی herb لە ئینگلیزیدا فەرقی ھەیە لەگەڵ مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی گیا لە کوردیدا. بۆیە ڕەنگە بۆ ئەوان herbaceous plant بگونجێ، بەڵام بۆ ئێمە سەرەڕای ئەوە کە herb گیایە، «ڕوەکی گیایی» حەشو و سەیر و نامۆ دێتە گوێ. چای گیایی -ش ھەر تۆزێ سەیرە. چای گژوگیا باشترە. وا نییە کە وشەیەکمان دۆزییەوە وەک ھاوسەنگی وشەیەکی بیانی، ئیتر ئەو وشەیە لە ھەموو حاڵەتەکانا بەکار بێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٣٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''چای گیایی'' خۆی ھەیە و داڕێژراوی من نییە. سەیری ئەنجامەکانی گووگڵ بکە. ھەروەھا، ''گژوگیا'' herbaceous plant بێ، a herbaceous flowering plant دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] گژوگیای گوڵدار نابێ؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Vine == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ vine ھەر ڕوەکێکە کە بە دار و دیوار دا ھەڵبگەڕێ. بۆ نموونە، ''[[لاولاو]]'' vineە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەڵزن دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ھیچ فەرھەنگێک دا نەمدی، خۆت داتڕشتووە؟ ھەڵ + زن (ڕەگی ڕانەبووردووی زنین)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە چاوگی [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%DA%B5%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%86&f=0 ھەڵزنین] لای ئێمە باوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] وشەیەکی جوانە، لە وتاری [[ڤانیلای گەڵاتات]] دا بە کارم برد. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Dormancy == ئەمە و dormant بە کوردی دەبن بە چی؟ The plant stays dormant all winter چۆن وەربگێڕین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەخەوڕاچوون؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەکرێ وەک ئاژەڵەکان متبوون بەکاربێت وەک لە کتێبەکانی پەروەردە سوڕی متبوون هەیە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Cultivation == چی بۆ ئەمە چاکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٨، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Sensationalism == سڵاو هاوڕێیان بۆ ئەمە [https://en.wikipedia.org/wiki/Sensationalism] چ باشە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 2oxerd6ph1aue81y568tjmnfrrcodwx 1662708 1662670 2026-09-07T16:38:09Z Aza 86 /* Sensationalism */ وەڵامدانەوە 1662708 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{داخوازی بەرامبەری کوردی}} {{ئەرشیڤەکان | auto = short | root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی | search = yes | search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ | search-width = 20 }} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە --> == Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}} سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری. ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا) بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]] {{collapse top|وشەکان}} {| class="wikitable" |+ |- ! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service |- | 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day |- | 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month |- | 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months |- | 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months |- | 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year |- | 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years |- | 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years |- | 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years |- | 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years |- | 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years |- | 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years |- | 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years |- | 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years |- | 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years |- | 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years |- | 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years |- | 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years |- | 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years |- | 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years |- | 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years |- | 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years |- | 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years |- |} {{collapse bottom}} زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا * Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو) * Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی * Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار) * Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو * Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر * experienced editor بەکارهێنەری شارەزا * veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون * veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو * veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ * veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار * senior editor بەکارهێنەری باڵا * senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو * senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ * master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ * master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو * master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ * master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار * grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە * grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم * vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ * senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا * Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز) هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}} == چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}} {{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}} سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ==== ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟ * ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]] * ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ==== بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ==== ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ==== * بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]] ====لێدوان ==== بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <hr> ==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان==== *بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ==== بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]] ====لێدوان ==== <hr> دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ==== بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ==== بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟ ====لێدوان ==== <hr> ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ==== بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ==== بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ==== بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ==== نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە. بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان==== بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر==== بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]] ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ==== بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]] ==== لێدوانی گشتی ==== سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ==== : بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] : پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ==== بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ==== [[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]] پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ==== بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن==== بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ==== بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ==== بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]] ==== لێدوان ==== کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <hr> ==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ==== بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]] ==== لێدوان ==== <hr> === پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری === بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]] ==== لێدوان ==== <hr> == Platanus یان Plane tree == چنار؟ دەزانم لە [[وتووێژ:چنار]] دا باس کراوە و چنار بۆ black poplar دانراوە، بەڵام لە ئەوە ناچێ ڕاست بێ! [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PopulusNigra4c.jpg#mw-jump-to-license ئەمە] گەڵای black poplarـە و چنار لای ئێمە گەڵاکەی [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Leaf_Of_Platanus_Orientalis_.jpg ئاوھایە]، پێم وایە چنار بۆ plane tree چاکترە. گەڵای چنار لە گەڵای کەوێت (maple) دەچێ. تۆفیق وەھبیش چناری بە plane tree مانا کردووەتەوە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠٥، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :[[:en: Platanus orientalis| Platanus orientalis]] ڕەنگە ناوی زانستیی چنار بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە بەو دارەی وێنەی گەڵاکەیت داناوە ئەڵێین دارجەوھەر. ئەو وێنەیەی لە وتارەکەدا ھەیە، لای ئێمە ئەوە چنارە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ھەنبانەبۆرینە جەوھەردار و چناری بە ھاومانا داناوە. ئێستا کە لە ھەندێک ناوچەدا ماناکەی جیایە، کامەی دابنێین؟ کام مانا کۆنترە، platanus یان black poplar؟ پێم وایە platanus کۆنترە. لە پاڵەویی ساسانیدا بە مانای platanus بووە، لە کورمانجیشدا «چنار» بە مانای platanus دێ و عەرەبیش «صنار»ی ھەیە کە لە «چنار»ەوە دێ و ھەر بە مانای platanus دێ. لە فەرھەنگەکەی Michael L. Chyetیشدا «چنار» بەرانبەری plane tree و oriental plane treeیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٠٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وەڵڵا نازانم. من ھەر ئەوەندەم لێ دەزانی کە وتم. ئێمە بەوە کە لە وتارەکەدا وێنەکەی ھەیە دەڵێین چنار، زۆریش ھەیە لەبەر ماڵان و لە باخ و بێشە و ئەوانەدا، بۆیە دڵنیام ھەڵە ناکەم. بەوەی تریش دەڵێین جەوھەر، ئەویش ھەر زۆر زۆر ھەیە لە ھەموو شەقامەکاندا. ئەوەش دەزانم کە فارس بە جەوھەر دەڵێ چنار. بۆ نموونە، لە تاران شەقامێک ھەیە لە باشووری شارەوە ھەتا باکوور درێژە، پێی دەڵێن وەلیعەسر و، ئەمبەر و ئەوبەر یەکسەر دارجەوھەرە. بەڵام ئەوان پێی ناڵێن جەوھەر، دەڵێن «[https://www.google.com/search?q=%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B9%D8%B5%D8%B1&oq=%DA%86%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%B5%D8%B1&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgBEAAYDRgeMgYIABBFGDkyCAgBEAAYDRgeMgoIAhAAGAgYDRgeMgoIAxAAGAgYDRgeMgoIBBAAGIAEGKIEMgcIBRAAGO8FMgcIBhAAGO8FMgoIBxAAGIAEGKIE0gEIOTU5OGowajSoAgGwAgE&client=ms-android-samsung-ss&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8 چنارھای خیابان ولیعصر]». باشتر وایە @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] یش قسەی خۆیان بکەن. چون ئەوان لە باسە پێشووەکە قسەی زۆریان بۆ کردن بوو. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::قسەکانی کاک ئازام پێ تەواون. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٤٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] سەیری [https://m.youtube.com/watch?v=W2915vzL49c&pp=ygUw2KbbldmFINiv2YjZiCDYr9in2LEg2obZhtin2LHblduMINi025XZgtq12KfZiNuV&ra=m ئەم ڤیدیۆیە] بکە. باسی دوو ''چنار''ی پیر دەکا، ئاشکرا دیارە کە platanusن. سەیری [https://ku.964media.com/292088/ ئەمیش] بکە، ''سوورەچنار'' بە platanus دەڵێ. ئێمە ''دارجەوھەر'' ناڵێین و ھەر نازانین چییە. ::::::فەرھەنگی خاڵیش ''چنار'' و ''جەوھەر''ی بە ھاومانا داناوە، [https://lex.vejin.net/ck/def/xall/%D8%AC%DB%95%D9%88%D9%87%DB%95%D8%B1#:~:text=%D8%B4%D8%AA%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D9%84%DB%8E%20%D8%AF%DB%8E-,%D8%A6%DB%95%D8%B1%D8%AF%DB%95%DA%B5%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1 کرتە بکە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٥٣، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Elm یان Ulmus == ناوی کوردیی ئەم دارە چییە؟ وزم؟ بووز؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٤٨، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] «وزم» بەر گوێم کەوتووە، بەڵام نازانم کامەیە. «بووز»م نەبیستووە. ویکیپیدیای فارسی Elmی بەستووە بە «نارون»ەوە. ناروەن لای ئێمەش دەوترێ، بەڵام زیاتر دەڵێین دارتۆفانە. وەک چۆن عەرەب دەڵێ شجرە البق. خودی وشەی ناروەنیش دوو پارە: «نار» کە ھەمان [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87#:~:text=%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%20.,%D8%AF%D9%90%20%5D%20(%D8%A7%D9%90)%20%D9%BE%D8%B4%D9%87%20. نارد] -ە بە مانای مێشوولە و تۆفانە و، وەن کە ھەمان دارەوەن یا قەزوانە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٢٢، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە [https://www11.ihp.sinica.edu.tw/storage/w2_file/1688NTswNBe.pdf ئێرە]دا بووزم بە مانای elm دی. ھەنبانەبۆرینە بووز و دارتۆفانەی بۆ درخت پشه داناوە، درخت پشه و نارون یەک شتن؟ ئەگەر یەک شتن، [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/ڕەشەدار ڕەشەدار] بۆچی دوو مانای ھەیە (١، درخت نارون و ٢، درخت پشه)؟ ویکیفەرھەنگی کورمانجی «بزی»ی بۆ elm بە کار بردووە و لە کوردستانیکادا «بزوو» بۆ elm ھاتووە، کێشەکە ئەوەیە ئەمەم لە یەک فەرھەنگی دیکەدا نەدی. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:٢٥، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئێستا دیم کە لە ویکیپیدیادا «[[نارەوان (دار)|نارەوان]]» بۆ beech بە کار ھاتووە! ئەم شێوەیە لە فەرھەنگەکاندا نەھاتووە، بەڵام لە «ناروان»ی پاڵەویی ئەشکانی دەچێ کە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/نارون#Etymology_1 ئێرە] دا ھاتووە. «دارەڕەش»یش دانراوە، بەڵام ئەمە ڕێک وەکوو [https://en.wiktionary.org/wiki/karaağaç#Etymology karaağç]ی تورکی دروست بووە کە بەرانبەری elmـە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٤١، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::''بووز'' و ''وزم'' ھەر یەک وشەن. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٦، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::باشە، ''بووز'' یان ''وزم'' ھەر ئەو دارەیە کە ئینگلیز elmی پێ دەبێژێ؟ ئەگەر وایە، ''وزم'' چۆن بووە بە ''بووز''؟ دیارە کە ''بووز'' سۆرانیترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Mongoose == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ بانبانک؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٢، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سڵاو بەپێی فەرھەنگەکان ئەمە ئەنجامەکەی بوو ::{{لێدوان|فەرهەنگی کوردستانیکا|}}: مارگرە، مارخۆرە، ::{{لێدوان|فەرهەنگی ئەندێک|}}: بانبانکە، مشک خۆرە :بڕوانە [https://lex.vejin.net/ck/search?t=Mongoose ڤەژین] بۆ زانیاری زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ''بانبانک'' یان بە کرمانجی ''بانەڤانک'' جۆرێک ڕسقە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سپاس. ئەی ''ڕسق'' خۆی چییە؟ weaselە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەڵێ بە فارسی ''راسو''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٥٤، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بەڵام ''[[ڕسق]]'' بۆ least weasel بە کار ھاتووە! ئەگەر لێی دڵنیاین، چاکتر نییە ''[[بەوەرز]]'' بکەین بە ''ڕسق''؟ ئەم ناوانە، دەڵەک، قاقم، ڕسق و …، تێکەڵ بوون. خۆزگە دەمانزانی کامە کامەیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٢٨، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Hardwood و Softwood == ''چێوڕەق'' یان ''چێوسەخت'' بۆ hardwood و ''چێونەرم'' بۆ softwood چاکن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٠٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :وشەی ''سەخت'' کوردی نییە و بە کوردی ھەر دەڵێن ''ڕەق''. لەوانەیە ''ڕەقەچێو'' و ''نەرمەچێو'' باشتر بێ. وەکوو ''ڕەقەمار'' یان ''نەرمەکۆکە''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٤٩، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ''چێونەرم'' وەکوو ''دەنگخۆش'' و ''دەستپاک'' دروست بووە، ناو + ھاواڵناو گەلێک باوە. ھەروەھا، ''نەرمەچێو'' نێوانگری تێدایە، بەڵام ''چێونەرم'' تێیدا نییە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: جارجار ھەر ئەو نێوانگرە دەربڕینی وشەکە خۆشتر دەکا. ئەوەی جنابیشت ڕاستە. لە کوردیدا دەڵێن ڕەقامێر و نەرمامێر بۆیە منیش بەپێی ئەمانە وشەکانم ڕۆنا. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٥٦، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Snakebird == ئەم گیانەوەرە بە کوردی ناوی نییە، دەتوانین بۆی دابڕێژین؟ snake یانی مار و bird یانی باڵندە، مەل، لێکیان بدەین دەبێ بە «مارباڵندە» یان «مارمەل». «مارباڵندە» جوان نییە، بەڵام «مارمەل» کورت و جوانە و دەکرێ بیکەین بە «مارمر»یش. «مر» و «مەل» ھەر یەک وشەن («مر» کۆنتریشە) و بە مانای «باڵندە» دێن، «وشترمر»یش ھەر وا دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :''مەلەمار''-یش دەبێ ھەر لەسەر کێشی ''ڕەقەمار''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ''مەل'' ناوە، بەڵام ''ڕەق'' ھاواڵناوە. پێم وایە ''مارمر'' لە ھەمووی کورتتر و گونجاوترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::مەبەست کێشەکەی بوو. بەپێی ڕیزمان وەک ''تیرەمار''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٧:١٠، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Bittern == لە فەرھەنگی باڵندە دا ''واق'' ھاتووە، بەڵام ئەمە دەبێ عەرەبی بێ: ''[[:ar:واق (طائر)|واق]]''. لە ویکیپدیای فارسی دا ''[[:fa:بوتیمار|بوتیمار]]'' و ''[[:fa:غمخورک|غمخورک]]'' بۆ bittern بە کار ھێنراون. ''غمخورک'' ھەر ''خەمەخۆرە''ی خۆمانە و ''بوتیمار''یش لە [https://en.wiktionary.org/wiki/بوتیمار ئێرە] دا وا لێک دراوە کە بە مانای ''ئەبووخەم'' دێ! ''بو'' کورتکراوە ''أبو''ی عەرەبییە. لە فەرھەنگی خاڵ دا ئاوا باسی ''خەمەخۆرە'' کراوە: «باڵندەیەکی گەورەی قاچ و مل درێژە ھەمیشە بە ماتی لە کەناری ئاو ھەڵدەنیشێ»، bittern باڵندەیەکی secretiveە و بە پێی ئەم وەسفەی خاڵ بێ، ''خەمەخۆرە'' ڕەنگە bittern بێ. ئێوە چی دەڵێن؟ ''خەمەخۆرە'' دەبێ bittern بێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٠٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :تەقریبەن دڵنیا بووم کە ''خەمخۆرە'' bitternە. ئەم باڵندەیە ئەفسانەیەکی ھەیە. دەڵێن ''خەمخۆرە'' ھەردەم تینوویەتی، بەڵام کاتێ کە بە ڕووبارێک دەگا، خەم دەخوا ئاوی ڕووبارەکە تەواو بێ و ئاو ناخوا. عەرەبیش ''مالك الحزين'' بە ئەم باڵندەیە دەڵێ. :ئەم باڵندەیە بە ماتی لە لێواری ئاو ھەڵدەنیشێ، بەڵام خەم ناخوا، بەڵکوو چاوەڕێیە ماسی یان گیانلەبەرێکی دیکە ببوورێ تا ڕاوی بکا. لە فۆلکلۆر دا وا لێک دراوەتەوە کە خەم دەخوا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٣٨، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Common == لە ناوی گەلێک گیانلبەر دا common ھەیە، بۆ ئەمە چی باشە؟ ''ئاسایی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٩، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Hoopoe == دەزانم کە ''پەپووسڵێمانە'' (یان ''پەپووسڵێمانکە'') بە ئەم گیانلەبەرە دەڵێن، بەڵام ''پەپوو'' بە تەنیا ئەم مانایە نادا؟ لە ھەنبانەبۆرینە دا بە مانای hoopoe و owl ھاتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%D9%BE%DB%95%D9%BE%D9%88#:~:text=%D9%BE%DB%95%D9%BE%D9%88:%20%D8%A8%D8%A7%DA%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D8%B3%DB%95%D8%B1,%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%95%D8%8C%20%D8%A8%D8%A7%DA%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D8%B4%D9%88%D9%85%DB%95] لە ھەندێک فەرھەنگ دا (وەکوو مەردۆخ) تەنیا بە مانای hoopoe ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/merdox/پەپوو] و لە ھەندێکی دیکە دا (وەکوو خاڵ) تەنیا بە مانای owl ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/xall/پەپوو] ئێستا کامیانە؟ لە فەرھەنگەکان دا ''پەپووقژە'' بە مانای «باڵندەیەکی بێکاکۆڵ کە لە hoopoe دەچێ» ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/پەپوقژە][https://lex.vejin.net/ck/def/xall/پەپووقژە] بۆیە من پێم وایە ''پەپوو'' بۆ hoopoe تەواوە. لە باشوور دا ''کوندەپەپوو'' بە owl دەڵێن، بەڵام ئەمە لە فەرھەنگە کۆنەکان دا نییە. ئەمە ڕەنگە بیسەلمێنێ ''کوندەپەپوو'' نوێیە و تازە پەیدا بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٤، ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :پێم وا نییە بتوانین ساغی بکەینەوە ''پەپوو'' خۆی بەتەنیا بە چی دەڵێن. وشەی ''پەپوولە''-شمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Language treatment == نزیکترین یان دەقیقترین بەرانبەری کوردی بۆ ''Language treatment'' چییە؟ پەڕەیەکی ڕێنمایییە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Language_treatment ویکیفەرھەنگی ئینگلیزی]. خۆم ''مامەڵەکردن لەگەڵ زمان''-م پێ باشە، چونکە لە ناوەڕۆکی پەڕەکەش، باس لە چۆنێتیی چارەکردن و ڕێکخستنی وشەکان ئەکا لەناو زمانەکە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٢٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Bumblebee == ناومان بۆ ئەم حەشەرەیە ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنگەگیزە، وەک [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%95%D8%A8%DB%86%DA%B5%DB%95&f=0 ھەنگەبۆڵە]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٢٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] خۆت داتڕشتووە یان خۆی ھەیە؟ دیم کاک پیرەھەڵۆ لە [[وتووێژ:مێشھەنگوین]] دا نووسیویەتی کە ''ھەنگەبۆڵە'' بە مانای bumblebee دێ، ئەمە ڕاستە؟ ئەگەر نا، ھەنگەبۆڵە چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆم دامڕشتووە. چون مەردۆخ بۆ ھەنگەبۆڵە «سرمان»ی عەرەبی دانابوو و «سرمان»یش ھەمان شەنگەسوورە یا سیرەمۆزەی خۆمانە، زاتم نەبوو بڵێم ھەنگەبۆڵە bumblebee -ە. بەڵام، پرسیارت بۆ دەکەم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەو وێنەیەی وتاری bumblebee -م نیشانی دوو کەس دا وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە بەڵام ڕەنگی زۆر زەردە. وتیشیان ھەنگەبۆڵە تووکن و کوڵکنە و، بە دەوری گا و مانگا دەخولێتەوە و، ھەنگوێن ناکات و، لە ھەنگ و زەردەواڵە گەورەترە و لەوانەیە بیشیان خوات و، خرپن و قەڵەوە و، ڕەنگیشی زۆرتر قاوەیی بەرەو ڕەشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] کەوایە ''ھەنگەبۆڵە'' دەبێ bumblebee بێ. دەستت خۆش بێ، زەحمەتت کێشا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٧، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆ دڵنیاییی زیاتر، وێنەکانی bumblebee لە ویکیپیدیا و گووگڵم دا بە نیشانی دوو کەسی تر کە یەکیان خۆی ھەنگەوانە. ھەردووکیان تا چاویان پێ کەوت وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Flushed Away == ناوێک بۆ وتاری [[فڵەشد ئەوەی]]، چی بێت باشە؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] لێشاوبردە، وەک بابردە یا بابردەڵە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Cryptosystem == سڵاو هاوڕێیان، ئەمە بە کوردی دەبێتە چی؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] ھەر کریپتۆسیستم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Junglefowl == ''مرەجەنگەڵی'' چۆنە؟ وەکوو ''مرەباخی'' (= woodcock) دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] باشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Lamella یان Gill == چی بۆ ئەمە چاکە؟ بەڕێوەبەرێک لە وتارێک دا کێڵگە (farm)ی بۆ داناوە! نازانم ئەم ئیلھامەی لە کوێوە بۆ ھاتووە. کوردستانیکا ئەمانەی پێشنیار کردووە: شانە، تیغە (تیخە) و پەڕە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Progenitor == لە ئەستێرەناسی دا ئەو ئەستێرەیەی کە دەبێ بە سووپەرنۆڤا و دەتەقێ progenitorی پێ دەڵێن، چی بۆ ئەمە باشە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%AA%DB%86%D9%85&f=0 بنەتۆم]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:١٧، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Abrasion == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ لە کتێبەکانی وەزارەتی پەروەردە دا ''کڕاندن'' بە کار ھاتووە و منیش لە وتاری ''[[سماتە]]'' دا ''کڕێنەر''م بۆ abrasive دانا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:١٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Projectile == ئەمە بکەین بە چی؟ projectile یانی ''ئەوەی کە دەھاوێژرێ''. دەکرێ ھەر شتێ بێ. مەنجەنیق بەرد دەھاوێژێ، بۆیە بەرد projectileە. تیرھاوێژ تیر دەھاوێژێ، بۆیە تیر projectileە. کوردستانیکا ''پلار''ی بۆ داناوە، بەڵام لە ھەنبانەبۆرینە دا ''پلار'' بە مانای ''داردەستێ کە بۆ ھاویشتن دەبێ'' ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاھاویشتە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::ڕاھاوێژە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:١٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] هاوێژراو. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١٣، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Visible == بۆ ئەمە ھەر ''بینراو'' بە کار ھاتووە. ئەمە چاک نییە، چونکە ''بینراو'' یانی ''دیتوو'' یان ''شتێک کە بینراوە''، بەڵام visible بە مانای ''شتێک کە دەکرێ ببینرێ'' دێ. ''دیتەنی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٢٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: نابێتە ''دیار''؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٠٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ئەویش دەبێ، بەڵام ''دیار'' لە بنەڕەت دا شێوەی ناوی ''دین'' یان ''دیتن'' نییە؟ دی (ڕەگی ڕابووردووی دین) + ـار (وەک کوشتار و وتار)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Tropical == چی بۆ ئەمە دابنێین؟ بۆ نموونە، tropical climate دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تاوسووڕگە بۆ tropics و تاوسووڕگەیی بۆ tropical. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] کەشوهەوای ھێڵی کەمەرەیی. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == is native to == ئەمە چۆن وەربگێڕم؟ بۆ نموونە، Sorrel is native to Eurasia دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :خۆجێی ... ە: Sorrel خۆجێی ئەوراسیایە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:١٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] کردم بە ترشۆکە بوومیی ئەوراسیایە. ''بوومی'' لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی دا بە مانای native ھاتووە، [https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/b%C3%BBm#:~:text=b%C3%BBm%C3%AE:%20adjective%20native بنۆڕە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەداخەوە لەم فەرهەنگانەدا (بەتایبەت مەردووخ و وەهبی) جاروبار کاریگەریی فارسی دەبینرێت. ''بوومی'' بەم مانایە وا وتت بە کوردی نازانم؛ له هەنبانه و خاڵیشدا نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٨:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆوڵاتی -ش دەبێ. ھێمن دەڵێ «وەکوو پەروانە دەوری لێ دەدەن لاوانی خۆوڵاتی». [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٣، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆچی خۆڕسک بەکارناهێنی؟ دەتوانی بڵێی ترشۆکە خۆڕسکە لە ئەوراسیا. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] خۆڕسک یانی خواکرد یان شتێک کە مرۆو دروستی نەکردبێ و خۆی ڕسکابێ.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86&f=0#:~:text=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C:-,%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%20%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C,-%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1] بە شێوەیەکی دیکە باسی بکەم، خۆڕسک یانی سروشتی.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=خۆڕسک&f=0] [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Herbaceous plant == مەبەست لە ڕوەکێکە کە ''لاسکی چێوی'' (woody plant)ی نییە. herbaceous ھاواڵناوی herbە و لە ویکیپیدیا دا [[گیای دەرمانی|گیای دەرمانیی]] بۆ دانراوە کە پێم باش نییە. چی بۆ herbaceous و herb دابنێین؟ ئەگەر بەرامبەرێکی چاکمان بۆ herb نییە، ''ڕوەکی ناچێوی'' بۆ herbaceous plant دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەگەر Herbivore گیاخۆر بێ herb دەبێتە گیا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕەنگە پووشینە -ش ببێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] گیای داماو بۆ grass، بۆ herb، بۆ plantیش بە کار دێ! لە ویکیپیدیای فارسی دا ''علف'' بە کار ھاتووە کە لە کوردی دا بووە بە ''ئاڵف''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠١، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنبانە دەڵێ [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%AF%DA%98%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%A7 گژوگیا] واتە «نباتات علفی» یا ھەمان « Herbaceous plants». ئەمە بە ئەڵمانییەکەش دەخوا، Krautige Pflanze یانی ڕوەکی گژ و گڤ، وەکوو کەلەرم. grassیش چیمەن نییە؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ویکیپیدیا دا ''گژوگیا'' بۆ herb بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکان]]) و بۆ floraیش بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]])، چی لە ئەمانە بکەین؟ :::::من بزانم ''چیمەن'' یانی meadow یان lawn و ''چیم'' یانی grass و ھەردووک تورکین، [https://en.wiktionary.org/wiki/çim#Turkish بنۆڕە]. لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''گیا'' بۆ grass ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/giya#:~:text=noun-,grass,-%2C%20herbage] و خۆمانیش ''[[گیاجاڕ]]''مان بۆ grassland داناوە. :::::بە ڕای تۆ ''گیا'' بۆ چی بە کار بچێ؟ بۆ plant؟ ئەم وشانە ھەن دەبێ بەرانبەریان بۆ دابنێین: :::::plant (ڕوەک یان گیا؟)، flora (گیاکان؟) grass (چیم؟)، herb. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٣٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەک = plant، فلۆرا = flora، چیمەن = grass، مێرگ = meadow ، مێرگۆڵە یا چیمەنکاری = lawn، گژوگیا = herbs. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''گیا''؟ وشەیەکی باوی وەک ''گیا'' ناکرێ بۆ ھیچ بە کار نەبرێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەرچی کە لە زەوی ئەڕوێ ڕوەکە. ئێستا ئەم ڕوەکە یا ساقەتەی ڕەقە یا نەرمە. ئەوەی کە ساقەتەکەی ڕەقە پێی دەڵێن دار، ئەوەی کە ساقەتەکەی نەرمە پێی دەڵێن گیا. کەوایە گیا لە ئەسڵا ھەمان herb -ە. grass جۆرێکی تایبەت لە herb یا گیایە کە باریک و کێشھاتووە. ھەموو grassەکان herbن، بەڵام ھەموو herbەکان grass نین. تەماتە و گوڵەبەڕۆژە herbن بەڵام grass نین. ئاشکرایە داریش نین، بەڵام گیان. بە کورتی، من وا ئەزانم ھەچ ڕوەکێ کە دار نەبێ، گیایە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٠٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] من پێم وایە کە ''ڕوەک'' بۆ plant ڕاستە و نابێ دەستی لێ بدەین. ''[[ھەنار]]'' و ''[[ڕەشەدار]]'' دار (tree) و ڕوەک (plant)ن، بەڵام کەس ''گیا'' بەم دوانە ناڵێ. گیا زیاتر بە ڕوەکی بەژنکورت دەوترێ، ئەمانیش عادەتەن ناچێوی (non-woody)ن. ئەگەر ''گیا'' بۆ herb دابنێین، herbaceous plant بە ئاسانی دەبێ بە ''ڕوەکی گیایی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٩، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بە ڕای من ڕوەکی گیایی جوان نییە و بۆ کوردی ناخونجێ. گژوگیا باشترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] بۆچی خۆت لەگەڵ ''گیا'' بۆ herb نەبووی؟ یان مەبەستت ئەوەیە ''گیایی'' بۆ herbal دەبێ (وەک herbal tea = چای گیایی)، بەڵام بۆ herbaceous نابێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەکی گیایی حەشوە. ڕوەکی گیایی یا ڕوەکی گیائاسا یانی ئەوەی لە زەوی ئەڕوێت و وەکوو گیا وایە. دەی ئەمە ھەر گیایە، ئیتر ئەو دوورودرێژییەی ناوێ. من جیاوازییەک نابینم لە نێوان herb و herbaceous plant. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لەبەر ئەوەش کە گیا جگە لە herb بۆ plant و grassیش بە کار دێ، بۆ herbaceous plant من گژوگیام زۆرتر بەدڵە. ھەڵبەت خۆت باشتر دەزانی، ئەمانە بواری تایبەتیی من نین و زۆریان لێ نازانم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وتارەکانی herb و herbaceous plant -م خوێندەوە، تا ڕادەیەک زانیم چی بە چییە. من بم ئاوای لێ دەکەم: herb ئەکەمە [[گژوگیا (چێشتلێنان و پزیشکی)]] و، herbaceous plant ئەکەمە [[گژوگیا]] یا [[گژوگیا (ڕوەکناسی)]]. گیاش ئەکەمە پەڕەی ڕوونکردنەوە و ئەیبەستمەوە بە ڕوەک و دوو ماناکەی گژوگیاوە، واتە گژوگیا لە چێشتلێنان و دەرماندا و، گژوگیا وەکوو بابەتێکی زانستی ڕوەکناسی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''ڕوەکی گیایی'' بێمانا بێ، herbaceous plantیش بێمانا دەبێ! پێم باش نییە ''گیا'' پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. وەک باسمان کرد، ''دارھەنار'' plantە و کەس ''گیا'' بەمە ناڵێ، بۆیە ''گیا'' ناکرێ plant بێ. قسەم بۆ herbaceous plant نییە، بەڵام پێم باشە ''گیا'' herb بێ. بە تایبەتی کە herbal tea دەبێ بە ''چای گیایی'' و herbal medicineیش دەبێ بە''پزیشکیی گیایی'' یان ''گیادەرمانی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:١٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی herb لە ئینگلیزیدا فەرقی ھەیە لەگەڵ مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی گیا لە کوردیدا. بۆیە ڕەنگە بۆ ئەوان herbaceous plant بگونجێ، بەڵام بۆ ئێمە سەرەڕای ئەوە کە herb گیایە، «ڕوەکی گیایی» حەشو و سەیر و نامۆ دێتە گوێ. چای گیایی -ش ھەر تۆزێ سەیرە. چای گژوگیا باشترە. وا نییە کە وشەیەکمان دۆزییەوە وەک ھاوسەنگی وشەیەکی بیانی، ئیتر ئەو وشەیە لە ھەموو حاڵەتەکانا بەکار بێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٣٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''چای گیایی'' خۆی ھەیە و داڕێژراوی من نییە. سەیری ئەنجامەکانی گووگڵ بکە. ھەروەھا، ''گژوگیا'' herbaceous plant بێ، a herbaceous flowering plant دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] گژوگیای گوڵدار نابێ؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Vine == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ vine ھەر ڕوەکێکە کە بە دار و دیوار دا ھەڵبگەڕێ. بۆ نموونە، ''[[لاولاو]]'' vineە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەڵزن دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ھیچ فەرھەنگێک دا نەمدی، خۆت داتڕشتووە؟ ھەڵ + زن (ڕەگی ڕانەبووردووی زنین)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە چاوگی [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%DA%B5%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%86&f=0 ھەڵزنین] لای ئێمە باوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] وشەیەکی جوانە، لە وتاری [[ڤانیلای گەڵاتات]] دا بە کارم برد. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Dormancy == ئەمە و dormant بە کوردی دەبن بە چی؟ The plant stays dormant all winter چۆن وەربگێڕین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەخەوڕاچوون؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەکرێ وەک ئاژەڵەکان متبوون بەکاربێت وەک لە کتێبەکانی پەروەردە سوڕی متبوون هەیە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Cultivation == چی بۆ ئەمە چاکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٨، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Sensationalism == سڵاو هاوڕێیان بۆ ئەمە [https://en.wikipedia.org/wiki/Sensationalism] چ باشە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] اثارەی عەرەبی یانی ورروژاندن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 6zsab3jmllklrx2j1cue6lahut4dwfj 1662717 1662708 2026-09-07T16:52:43Z Amine yousefi 16159 /* Sensationalism */ 1662717 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{داخوازی بەرامبەری کوردی}} {{ئەرشیڤەکان | auto = short | root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی | search = yes | search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ | search-width = 20 }} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە --> == Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}} سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری. ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا) بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]] {{collapse top|وشەکان}} {| class="wikitable" |+ |- ! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service |- | 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day |- | 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month |- | 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months |- | 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months |- | 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year |- | 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years |- | 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years |- | 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years |- | 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years |- | 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years |- | 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years |- | 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years |- | 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years |- | 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years |- | 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years |- | 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years |- | 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years |- | 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years |- | 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years |- | 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years |- | 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years |- | 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years |- |} {{collapse bottom}} زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا * Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو) * Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی * Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار) * Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو * Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر * experienced editor بەکارهێنەری شارەزا * veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون * veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو * veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ * veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار * senior editor بەکارهێنەری باڵا * senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو * senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ * master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ * master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو * master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ * master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار * grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە * grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم * vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ * senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا * Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز) هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}} == چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}} {{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}} سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ==== ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟ * ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]] * ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ==== بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ==== ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ==== * بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]] ====لێدوان ==== بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <hr> ==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان==== *بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ==== بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]] ====لێدوان ==== <hr> دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ==== بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ==== بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟ ====لێدوان ==== <hr> ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ==== بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ==== بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ==== بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ==== نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە. بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان==== بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر==== بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]] ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ==== بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]] ==== لێدوانی گشتی ==== سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ==== : بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] : پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ==== بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ==== [[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]] پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ==== بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن==== بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ==== بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ==== بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]] ==== لێدوان ==== کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <hr> ==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ==== بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]] ==== لێدوان ==== <hr> === پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری === بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]] ==== لێدوان ==== <hr> == Platanus یان Plane tree == چنار؟ دەزانم لە [[وتووێژ:چنار]] دا باس کراوە و چنار بۆ black poplar دانراوە، بەڵام لە ئەوە ناچێ ڕاست بێ! [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PopulusNigra4c.jpg#mw-jump-to-license ئەمە] گەڵای black poplarـە و چنار لای ئێمە گەڵاکەی [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Leaf_Of_Platanus_Orientalis_.jpg ئاوھایە]، پێم وایە چنار بۆ plane tree چاکترە. گەڵای چنار لە گەڵای کەوێت (maple) دەچێ. تۆفیق وەھبیش چناری بە plane tree مانا کردووەتەوە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠٥، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :[[:en: Platanus orientalis| Platanus orientalis]] ڕەنگە ناوی زانستیی چنار بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە بەو دارەی وێنەی گەڵاکەیت داناوە ئەڵێین دارجەوھەر. ئەو وێنەیەی لە وتارەکەدا ھەیە، لای ئێمە ئەوە چنارە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ھەنبانەبۆرینە جەوھەردار و چناری بە ھاومانا داناوە. ئێستا کە لە ھەندێک ناوچەدا ماناکەی جیایە، کامەی دابنێین؟ کام مانا کۆنترە، platanus یان black poplar؟ پێم وایە platanus کۆنترە. لە پاڵەویی ساسانیدا بە مانای platanus بووە، لە کورمانجیشدا «چنار» بە مانای platanus دێ و عەرەبیش «صنار»ی ھەیە کە لە «چنار»ەوە دێ و ھەر بە مانای platanus دێ. لە فەرھەنگەکەی Michael L. Chyetیشدا «چنار» بەرانبەری plane tree و oriental plane treeیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٠٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وەڵڵا نازانم. من ھەر ئەوەندەم لێ دەزانی کە وتم. ئێمە بەوە کە لە وتارەکەدا وێنەکەی ھەیە دەڵێین چنار، زۆریش ھەیە لەبەر ماڵان و لە باخ و بێشە و ئەوانەدا، بۆیە دڵنیام ھەڵە ناکەم. بەوەی تریش دەڵێین جەوھەر، ئەویش ھەر زۆر زۆر ھەیە لە ھەموو شەقامەکاندا. ئەوەش دەزانم کە فارس بە جەوھەر دەڵێ چنار. بۆ نموونە، لە تاران شەقامێک ھەیە لە باشووری شارەوە ھەتا باکوور درێژە، پێی دەڵێن وەلیعەسر و، ئەمبەر و ئەوبەر یەکسەر دارجەوھەرە. بەڵام ئەوان پێی ناڵێن جەوھەر، دەڵێن «[https://www.google.com/search?q=%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B9%D8%B5%D8%B1&oq=%DA%86%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%B5%D8%B1&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgBEAAYDRgeMgYIABBFGDkyCAgBEAAYDRgeMgoIAhAAGAgYDRgeMgoIAxAAGAgYDRgeMgoIBBAAGIAEGKIEMgcIBRAAGO8FMgcIBhAAGO8FMgoIBxAAGIAEGKIE0gEIOTU5OGowajSoAgGwAgE&client=ms-android-samsung-ss&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8 چنارھای خیابان ولیعصر]». باشتر وایە @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] یش قسەی خۆیان بکەن. چون ئەوان لە باسە پێشووەکە قسەی زۆریان بۆ کردن بوو. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::قسەکانی کاک ئازام پێ تەواون. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٤٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] سەیری [https://m.youtube.com/watch?v=W2915vzL49c&pp=ygUw2KbbldmFINiv2YjZiCDYr9in2LEg2obZhtin2LHblduMINi025XZgtq12KfZiNuV&ra=m ئەم ڤیدیۆیە] بکە. باسی دوو ''چنار''ی پیر دەکا، ئاشکرا دیارە کە platanusن. سەیری [https://ku.964media.com/292088/ ئەمیش] بکە، ''سوورەچنار'' بە platanus دەڵێ. ئێمە ''دارجەوھەر'' ناڵێین و ھەر نازانین چییە. ::::::فەرھەنگی خاڵیش ''چنار'' و ''جەوھەر''ی بە ھاومانا داناوە، [https://lex.vejin.net/ck/def/xall/%D8%AC%DB%95%D9%88%D9%87%DB%95%D8%B1#:~:text=%D8%B4%D8%AA%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D9%84%DB%8E%20%D8%AF%DB%8E-,%D8%A6%DB%95%D8%B1%D8%AF%DB%95%DA%B5%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1 کرتە بکە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٥٣، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Elm یان Ulmus == ناوی کوردیی ئەم دارە چییە؟ وزم؟ بووز؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٤٨، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] «وزم» بەر گوێم کەوتووە، بەڵام نازانم کامەیە. «بووز»م نەبیستووە. ویکیپیدیای فارسی Elmی بەستووە بە «نارون»ەوە. ناروەن لای ئێمەش دەوترێ، بەڵام زیاتر دەڵێین دارتۆفانە. وەک چۆن عەرەب دەڵێ شجرە البق. خودی وشەی ناروەنیش دوو پارە: «نار» کە ھەمان [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87#:~:text=%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%20.,%D8%AF%D9%90%20%5D%20(%D8%A7%D9%90)%20%D9%BE%D8%B4%D9%87%20. نارد] -ە بە مانای مێشوولە و تۆفانە و، وەن کە ھەمان دارەوەن یا قەزوانە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٢٢، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە [https://www11.ihp.sinica.edu.tw/storage/w2_file/1688NTswNBe.pdf ئێرە]دا بووزم بە مانای elm دی. ھەنبانەبۆرینە بووز و دارتۆفانەی بۆ درخت پشه داناوە، درخت پشه و نارون یەک شتن؟ ئەگەر یەک شتن، [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/ڕەشەدار ڕەشەدار] بۆچی دوو مانای ھەیە (١، درخت نارون و ٢، درخت پشه)؟ ویکیفەرھەنگی کورمانجی «بزی»ی بۆ elm بە کار بردووە و لە کوردستانیکادا «بزوو» بۆ elm ھاتووە، کێشەکە ئەوەیە ئەمەم لە یەک فەرھەنگی دیکەدا نەدی. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:٢٥، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئێستا دیم کە لە ویکیپیدیادا «[[نارەوان (دار)|نارەوان]]» بۆ beech بە کار ھاتووە! ئەم شێوەیە لە فەرھەنگەکاندا نەھاتووە، بەڵام لە «ناروان»ی پاڵەویی ئەشکانی دەچێ کە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/نارون#Etymology_1 ئێرە] دا ھاتووە. «دارەڕەش»یش دانراوە، بەڵام ئەمە ڕێک وەکوو [https://en.wiktionary.org/wiki/karaağaç#Etymology karaağç]ی تورکی دروست بووە کە بەرانبەری elmـە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٤١، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::''بووز'' و ''وزم'' ھەر یەک وشەن. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٦، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::باشە، ''بووز'' یان ''وزم'' ھەر ئەو دارەیە کە ئینگلیز elmی پێ دەبێژێ؟ ئەگەر وایە، ''وزم'' چۆن بووە بە ''بووز''؟ دیارە کە ''بووز'' سۆرانیترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Mongoose == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ بانبانک؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٢، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سڵاو بەپێی فەرھەنگەکان ئەمە ئەنجامەکەی بوو ::{{لێدوان|فەرهەنگی کوردستانیکا|}}: مارگرە، مارخۆرە، ::{{لێدوان|فەرهەنگی ئەندێک|}}: بانبانکە، مشک خۆرە :بڕوانە [https://lex.vejin.net/ck/search?t=Mongoose ڤەژین] بۆ زانیاری زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ''بانبانک'' یان بە کرمانجی ''بانەڤانک'' جۆرێک ڕسقە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سپاس. ئەی ''ڕسق'' خۆی چییە؟ weaselە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەڵێ بە فارسی ''راسو''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٥٤، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بەڵام ''[[ڕسق]]'' بۆ least weasel بە کار ھاتووە! ئەگەر لێی دڵنیاین، چاکتر نییە ''[[بەوەرز]]'' بکەین بە ''ڕسق''؟ ئەم ناوانە، دەڵەک، قاقم، ڕسق و …، تێکەڵ بوون. خۆزگە دەمانزانی کامە کامەیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٢٨، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Hardwood و Softwood == ''چێوڕەق'' یان ''چێوسەخت'' بۆ hardwood و ''چێونەرم'' بۆ softwood چاکن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٠٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :وشەی ''سەخت'' کوردی نییە و بە کوردی ھەر دەڵێن ''ڕەق''. لەوانەیە ''ڕەقەچێو'' و ''نەرمەچێو'' باشتر بێ. وەکوو ''ڕەقەمار'' یان ''نەرمەکۆکە''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٤٩، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ''چێونەرم'' وەکوو ''دەنگخۆش'' و ''دەستپاک'' دروست بووە، ناو + ھاواڵناو گەلێک باوە. ھەروەھا، ''نەرمەچێو'' نێوانگری تێدایە، بەڵام ''چێونەرم'' تێیدا نییە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: جارجار ھەر ئەو نێوانگرە دەربڕینی وشەکە خۆشتر دەکا. ئەوەی جنابیشت ڕاستە. لە کوردیدا دەڵێن ڕەقامێر و نەرمامێر بۆیە منیش بەپێی ئەمانە وشەکانم ڕۆنا. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٥٦، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Snakebird == ئەم گیانەوەرە بە کوردی ناوی نییە، دەتوانین بۆی دابڕێژین؟ snake یانی مار و bird یانی باڵندە، مەل، لێکیان بدەین دەبێ بە «مارباڵندە» یان «مارمەل». «مارباڵندە» جوان نییە، بەڵام «مارمەل» کورت و جوانە و دەکرێ بیکەین بە «مارمر»یش. «مر» و «مەل» ھەر یەک وشەن («مر» کۆنتریشە) و بە مانای «باڵندە» دێن، «وشترمر»یش ھەر وا دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :''مەلەمار''-یش دەبێ ھەر لەسەر کێشی ''ڕەقەمار''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ''مەل'' ناوە، بەڵام ''ڕەق'' ھاواڵناوە. پێم وایە ''مارمر'' لە ھەمووی کورتتر و گونجاوترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::مەبەست کێشەکەی بوو. بەپێی ڕیزمان وەک ''تیرەمار''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٧:١٠، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Bittern == لە فەرھەنگی باڵندە دا ''واق'' ھاتووە، بەڵام ئەمە دەبێ عەرەبی بێ: ''[[:ar:واق (طائر)|واق]]''. لە ویکیپدیای فارسی دا ''[[:fa:بوتیمار|بوتیمار]]'' و ''[[:fa:غمخورک|غمخورک]]'' بۆ bittern بە کار ھێنراون. ''غمخورک'' ھەر ''خەمەخۆرە''ی خۆمانە و ''بوتیمار''یش لە [https://en.wiktionary.org/wiki/بوتیمار ئێرە] دا وا لێک دراوە کە بە مانای ''ئەبووخەم'' دێ! ''بو'' کورتکراوە ''أبو''ی عەرەبییە. لە فەرھەنگی خاڵ دا ئاوا باسی ''خەمەخۆرە'' کراوە: «باڵندەیەکی گەورەی قاچ و مل درێژە ھەمیشە بە ماتی لە کەناری ئاو ھەڵدەنیشێ»، bittern باڵندەیەکی secretiveە و بە پێی ئەم وەسفەی خاڵ بێ، ''خەمەخۆرە'' ڕەنگە bittern بێ. ئێوە چی دەڵێن؟ ''خەمەخۆرە'' دەبێ bittern بێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٠٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :تەقریبەن دڵنیا بووم کە ''خەمخۆرە'' bitternە. ئەم باڵندەیە ئەفسانەیەکی ھەیە. دەڵێن ''خەمخۆرە'' ھەردەم تینوویەتی، بەڵام کاتێ کە بە ڕووبارێک دەگا، خەم دەخوا ئاوی ڕووبارەکە تەواو بێ و ئاو ناخوا. عەرەبیش ''مالك الحزين'' بە ئەم باڵندەیە دەڵێ. :ئەم باڵندەیە بە ماتی لە لێواری ئاو ھەڵدەنیشێ، بەڵام خەم ناخوا، بەڵکوو چاوەڕێیە ماسی یان گیانلەبەرێکی دیکە ببوورێ تا ڕاوی بکا. لە فۆلکلۆر دا وا لێک دراوەتەوە کە خەم دەخوا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٣٨، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Common == لە ناوی گەلێک گیانلبەر دا common ھەیە، بۆ ئەمە چی باشە؟ ''ئاسایی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٩، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Hoopoe == دەزانم کە ''پەپووسڵێمانە'' (یان ''پەپووسڵێمانکە'') بە ئەم گیانلەبەرە دەڵێن، بەڵام ''پەپوو'' بە تەنیا ئەم مانایە نادا؟ لە ھەنبانەبۆرینە دا بە مانای hoopoe و owl ھاتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%D9%BE%DB%95%D9%BE%D9%88#:~:text=%D9%BE%DB%95%D9%BE%D9%88:%20%D8%A8%D8%A7%DA%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D8%B3%DB%95%D8%B1,%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%95%D8%8C%20%D8%A8%D8%A7%DA%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D8%B4%D9%88%D9%85%DB%95] لە ھەندێک فەرھەنگ دا (وەکوو مەردۆخ) تەنیا بە مانای hoopoe ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/merdox/پەپوو] و لە ھەندێکی دیکە دا (وەکوو خاڵ) تەنیا بە مانای owl ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/xall/پەپوو] ئێستا کامیانە؟ لە فەرھەنگەکان دا ''پەپووقژە'' بە مانای «باڵندەیەکی بێکاکۆڵ کە لە hoopoe دەچێ» ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/پەپوقژە][https://lex.vejin.net/ck/def/xall/پەپووقژە] بۆیە من پێم وایە ''پەپوو'' بۆ hoopoe تەواوە. لە باشوور دا ''کوندەپەپوو'' بە owl دەڵێن، بەڵام ئەمە لە فەرھەنگە کۆنەکان دا نییە. ئەمە ڕەنگە بیسەلمێنێ ''کوندەپەپوو'' نوێیە و تازە پەیدا بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٤، ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :پێم وا نییە بتوانین ساغی بکەینەوە ''پەپوو'' خۆی بەتەنیا بە چی دەڵێن. وشەی ''پەپوولە''-شمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Language treatment == نزیکترین یان دەقیقترین بەرانبەری کوردی بۆ ''Language treatment'' چییە؟ پەڕەیەکی ڕێنمایییە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Language_treatment ویکیفەرھەنگی ئینگلیزی]. خۆم ''مامەڵەکردن لەگەڵ زمان''-م پێ باشە، چونکە لە ناوەڕۆکی پەڕەکەش، باس لە چۆنێتیی چارەکردن و ڕێکخستنی وشەکان ئەکا لەناو زمانەکە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٢٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Bumblebee == ناومان بۆ ئەم حەشەرەیە ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنگەگیزە، وەک [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%95%D8%A8%DB%86%DA%B5%DB%95&f=0 ھەنگەبۆڵە]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٢٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] خۆت داتڕشتووە یان خۆی ھەیە؟ دیم کاک پیرەھەڵۆ لە [[وتووێژ:مێشھەنگوین]] دا نووسیویەتی کە ''ھەنگەبۆڵە'' بە مانای bumblebee دێ، ئەمە ڕاستە؟ ئەگەر نا، ھەنگەبۆڵە چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆم دامڕشتووە. چون مەردۆخ بۆ ھەنگەبۆڵە «سرمان»ی عەرەبی دانابوو و «سرمان»یش ھەمان شەنگەسوورە یا سیرەمۆزەی خۆمانە، زاتم نەبوو بڵێم ھەنگەبۆڵە bumblebee -ە. بەڵام، پرسیارت بۆ دەکەم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەو وێنەیەی وتاری bumblebee -م نیشانی دوو کەس دا وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە بەڵام ڕەنگی زۆر زەردە. وتیشیان ھەنگەبۆڵە تووکن و کوڵکنە و، بە دەوری گا و مانگا دەخولێتەوە و، ھەنگوێن ناکات و، لە ھەنگ و زەردەواڵە گەورەترە و لەوانەیە بیشیان خوات و، خرپن و قەڵەوە و، ڕەنگیشی زۆرتر قاوەیی بەرەو ڕەشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] کەوایە ''ھەنگەبۆڵە'' دەبێ bumblebee بێ. دەستت خۆش بێ، زەحمەتت کێشا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٧، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆ دڵنیاییی زیاتر، وێنەکانی bumblebee لە ویکیپیدیا و گووگڵم دا بە نیشانی دوو کەسی تر کە یەکیان خۆی ھەنگەوانە. ھەردووکیان تا چاویان پێ کەوت وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Flushed Away == ناوێک بۆ وتاری [[فڵەشد ئەوەی]]، چی بێت باشە؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] لێشاوبردە، وەک بابردە یا بابردەڵە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Cryptosystem == سڵاو هاوڕێیان، ئەمە بە کوردی دەبێتە چی؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] ھەر کریپتۆسیستم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Junglefowl == ''مرەجەنگەڵی'' چۆنە؟ وەکوو ''مرەباخی'' (= woodcock) دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] باشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Lamella یان Gill == چی بۆ ئەمە چاکە؟ بەڕێوەبەرێک لە وتارێک دا کێڵگە (farm)ی بۆ داناوە! نازانم ئەم ئیلھامەی لە کوێوە بۆ ھاتووە. کوردستانیکا ئەمانەی پێشنیار کردووە: شانە، تیغە (تیخە) و پەڕە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Progenitor == لە ئەستێرەناسی دا ئەو ئەستێرەیەی کە دەبێ بە سووپەرنۆڤا و دەتەقێ progenitorی پێ دەڵێن، چی بۆ ئەمە باشە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%AA%DB%86%D9%85&f=0 بنەتۆم]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:١٧، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Abrasion == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ لە کتێبەکانی وەزارەتی پەروەردە دا ''کڕاندن'' بە کار ھاتووە و منیش لە وتاری ''[[سماتە]]'' دا ''کڕێنەر''م بۆ abrasive دانا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:١٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Projectile == ئەمە بکەین بە چی؟ projectile یانی ''ئەوەی کە دەھاوێژرێ''. دەکرێ ھەر شتێ بێ. مەنجەنیق بەرد دەھاوێژێ، بۆیە بەرد projectileە. تیرھاوێژ تیر دەھاوێژێ، بۆیە تیر projectileە. کوردستانیکا ''پلار''ی بۆ داناوە، بەڵام لە ھەنبانەبۆرینە دا ''پلار'' بە مانای ''داردەستێ کە بۆ ھاویشتن دەبێ'' ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاھاویشتە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::ڕاھاوێژە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:١٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] هاوێژراو. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١٣، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Visible == بۆ ئەمە ھەر ''بینراو'' بە کار ھاتووە. ئەمە چاک نییە، چونکە ''بینراو'' یانی ''دیتوو'' یان ''شتێک کە بینراوە''، بەڵام visible بە مانای ''شتێک کە دەکرێ ببینرێ'' دێ. ''دیتەنی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٢٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: نابێتە ''دیار''؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٠٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ئەویش دەبێ، بەڵام ''دیار'' لە بنەڕەت دا شێوەی ناوی ''دین'' یان ''دیتن'' نییە؟ دی (ڕەگی ڕابووردووی دین) + ـار (وەک کوشتار و وتار)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Tropical == چی بۆ ئەمە دابنێین؟ بۆ نموونە، tropical climate دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تاوسووڕگە بۆ tropics و تاوسووڕگەیی بۆ tropical. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] کەشوهەوای ھێڵی کەمەرەیی. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == is native to == ئەمە چۆن وەربگێڕم؟ بۆ نموونە، Sorrel is native to Eurasia دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :خۆجێی ... ە: Sorrel خۆجێی ئەوراسیایە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:١٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] کردم بە ترشۆکە بوومیی ئەوراسیایە. ''بوومی'' لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی دا بە مانای native ھاتووە، [https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/b%C3%BBm#:~:text=b%C3%BBm%C3%AE:%20adjective%20native بنۆڕە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەداخەوە لەم فەرهەنگانەدا (بەتایبەت مەردووخ و وەهبی) جاروبار کاریگەریی فارسی دەبینرێت. ''بوومی'' بەم مانایە وا وتت بە کوردی نازانم؛ له هەنبانه و خاڵیشدا نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٨:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆوڵاتی -ش دەبێ. ھێمن دەڵێ «وەکوو پەروانە دەوری لێ دەدەن لاوانی خۆوڵاتی». [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٣، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆچی خۆڕسک بەکارناهێنی؟ دەتوانی بڵێی ترشۆکە خۆڕسکە لە ئەوراسیا. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] خۆڕسک یانی خواکرد یان شتێک کە مرۆو دروستی نەکردبێ و خۆی ڕسکابێ.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86&f=0#:~:text=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C:-,%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%20%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C,-%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1] بە شێوەیەکی دیکە باسی بکەم، خۆڕسک یانی سروشتی.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=خۆڕسک&f=0] [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Herbaceous plant == مەبەست لە ڕوەکێکە کە ''لاسکی چێوی'' (woody plant)ی نییە. herbaceous ھاواڵناوی herbە و لە ویکیپیدیا دا [[گیای دەرمانی|گیای دەرمانیی]] بۆ دانراوە کە پێم باش نییە. چی بۆ herbaceous و herb دابنێین؟ ئەگەر بەرامبەرێکی چاکمان بۆ herb نییە، ''ڕوەکی ناچێوی'' بۆ herbaceous plant دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەگەر Herbivore گیاخۆر بێ herb دەبێتە گیا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕەنگە پووشینە -ش ببێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] گیای داماو بۆ grass، بۆ herb، بۆ plantیش بە کار دێ! لە ویکیپیدیای فارسی دا ''علف'' بە کار ھاتووە کە لە کوردی دا بووە بە ''ئاڵف''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠١، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنبانە دەڵێ [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%AF%DA%98%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%A7 گژوگیا] واتە «نباتات علفی» یا ھەمان « Herbaceous plants». ئەمە بە ئەڵمانییەکەش دەخوا، Krautige Pflanze یانی ڕوەکی گژ و گڤ، وەکوو کەلەرم. grassیش چیمەن نییە؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ویکیپیدیا دا ''گژوگیا'' بۆ herb بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکان]]) و بۆ floraیش بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]])، چی لە ئەمانە بکەین؟ :::::من بزانم ''چیمەن'' یانی meadow یان lawn و ''چیم'' یانی grass و ھەردووک تورکین، [https://en.wiktionary.org/wiki/çim#Turkish بنۆڕە]. لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''گیا'' بۆ grass ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/giya#:~:text=noun-,grass,-%2C%20herbage] و خۆمانیش ''[[گیاجاڕ]]''مان بۆ grassland داناوە. :::::بە ڕای تۆ ''گیا'' بۆ چی بە کار بچێ؟ بۆ plant؟ ئەم وشانە ھەن دەبێ بەرانبەریان بۆ دابنێین: :::::plant (ڕوەک یان گیا؟)، flora (گیاکان؟) grass (چیم؟)، herb. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٣٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەک = plant، فلۆرا = flora، چیمەن = grass، مێرگ = meadow ، مێرگۆڵە یا چیمەنکاری = lawn، گژوگیا = herbs. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''گیا''؟ وشەیەکی باوی وەک ''گیا'' ناکرێ بۆ ھیچ بە کار نەبرێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەرچی کە لە زەوی ئەڕوێ ڕوەکە. ئێستا ئەم ڕوەکە یا ساقەتەی ڕەقە یا نەرمە. ئەوەی کە ساقەتەکەی ڕەقە پێی دەڵێن دار، ئەوەی کە ساقەتەکەی نەرمە پێی دەڵێن گیا. کەوایە گیا لە ئەسڵا ھەمان herb -ە. grass جۆرێکی تایبەت لە herb یا گیایە کە باریک و کێشھاتووە. ھەموو grassەکان herbن، بەڵام ھەموو herbەکان grass نین. تەماتە و گوڵەبەڕۆژە herbن بەڵام grass نین. ئاشکرایە داریش نین، بەڵام گیان. بە کورتی، من وا ئەزانم ھەچ ڕوەکێ کە دار نەبێ، گیایە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٠٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] من پێم وایە کە ''ڕوەک'' بۆ plant ڕاستە و نابێ دەستی لێ بدەین. ''[[ھەنار]]'' و ''[[ڕەشەدار]]'' دار (tree) و ڕوەک (plant)ن، بەڵام کەس ''گیا'' بەم دوانە ناڵێ. گیا زیاتر بە ڕوەکی بەژنکورت دەوترێ، ئەمانیش عادەتەن ناچێوی (non-woody)ن. ئەگەر ''گیا'' بۆ herb دابنێین، herbaceous plant بە ئاسانی دەبێ بە ''ڕوەکی گیایی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٩، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بە ڕای من ڕوەکی گیایی جوان نییە و بۆ کوردی ناخونجێ. گژوگیا باشترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] بۆچی خۆت لەگەڵ ''گیا'' بۆ herb نەبووی؟ یان مەبەستت ئەوەیە ''گیایی'' بۆ herbal دەبێ (وەک herbal tea = چای گیایی)، بەڵام بۆ herbaceous نابێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەکی گیایی حەشوە. ڕوەکی گیایی یا ڕوەکی گیائاسا یانی ئەوەی لە زەوی ئەڕوێت و وەکوو گیا وایە. دەی ئەمە ھەر گیایە، ئیتر ئەو دوورودرێژییەی ناوێ. من جیاوازییەک نابینم لە نێوان herb و herbaceous plant. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لەبەر ئەوەش کە گیا جگە لە herb بۆ plant و grassیش بە کار دێ، بۆ herbaceous plant من گژوگیام زۆرتر بەدڵە. ھەڵبەت خۆت باشتر دەزانی، ئەمانە بواری تایبەتیی من نین و زۆریان لێ نازانم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وتارەکانی herb و herbaceous plant -م خوێندەوە، تا ڕادەیەک زانیم چی بە چییە. من بم ئاوای لێ دەکەم: herb ئەکەمە [[گژوگیا (چێشتلێنان و پزیشکی)]] و، herbaceous plant ئەکەمە [[گژوگیا]] یا [[گژوگیا (ڕوەکناسی)]]. گیاش ئەکەمە پەڕەی ڕوونکردنەوە و ئەیبەستمەوە بە ڕوەک و دوو ماناکەی گژوگیاوە، واتە گژوگیا لە چێشتلێنان و دەرماندا و، گژوگیا وەکوو بابەتێکی زانستی ڕوەکناسی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''ڕوەکی گیایی'' بێمانا بێ، herbaceous plantیش بێمانا دەبێ! پێم باش نییە ''گیا'' پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. وەک باسمان کرد، ''دارھەنار'' plantە و کەس ''گیا'' بەمە ناڵێ، بۆیە ''گیا'' ناکرێ plant بێ. قسەم بۆ herbaceous plant نییە، بەڵام پێم باشە ''گیا'' herb بێ. بە تایبەتی کە herbal tea دەبێ بە ''چای گیایی'' و herbal medicineیش دەبێ بە''پزیشکیی گیایی'' یان ''گیادەرمانی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:١٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی herb لە ئینگلیزیدا فەرقی ھەیە لەگەڵ مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی گیا لە کوردیدا. بۆیە ڕەنگە بۆ ئەوان herbaceous plant بگونجێ، بەڵام بۆ ئێمە سەرەڕای ئەوە کە herb گیایە، «ڕوەکی گیایی» حەشو و سەیر و نامۆ دێتە گوێ. چای گیایی -ش ھەر تۆزێ سەیرە. چای گژوگیا باشترە. وا نییە کە وشەیەکمان دۆزییەوە وەک ھاوسەنگی وشەیەکی بیانی، ئیتر ئەو وشەیە لە ھەموو حاڵەتەکانا بەکار بێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٣٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''چای گیایی'' خۆی ھەیە و داڕێژراوی من نییە. سەیری ئەنجامەکانی گووگڵ بکە. ھەروەھا، ''گژوگیا'' herbaceous plant بێ، a herbaceous flowering plant دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] گژوگیای گوڵدار نابێ؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Vine == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ vine ھەر ڕوەکێکە کە بە دار و دیوار دا ھەڵبگەڕێ. بۆ نموونە، ''[[لاولاو]]'' vineە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەڵزن دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ھیچ فەرھەنگێک دا نەمدی، خۆت داتڕشتووە؟ ھەڵ + زن (ڕەگی ڕانەبووردووی زنین)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە چاوگی [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%DA%B5%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%86&f=0 ھەڵزنین] لای ئێمە باوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] وشەیەکی جوانە، لە وتاری [[ڤانیلای گەڵاتات]] دا بە کارم برد. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Dormancy == ئەمە و dormant بە کوردی دەبن بە چی؟ The plant stays dormant all winter چۆن وەربگێڕین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەخەوڕاچوون؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەکرێ وەک ئاژەڵەکان متبوون بەکاربێت وەک لە کتێبەکانی پەروەردە سوڕی متبوون هەیە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Cultivation == چی بۆ ئەمە چاکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٨، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Sensationalism == سڵاو هاوڕێیان بۆ ئەمە [https://en.wikipedia.org/wiki/Sensationalism] چ باشە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] اثارەی عەرەبی یانی ورروژاندن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}} لەو ڕستەیەی خوارێدا چۆنی بنووسم؟ The show attracted controversy for adopting an allegedly '''sensationalist''' approach to literature [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٦:٥٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 7s52ij2e2ryon7v28lpxw09shz7l687 1662995 1662717 2026-09-08T05:54:51Z Aza 86 /* Sensationalism */ وەڵامدانەوە 1662995 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{داخوازی بەرامبەری کوردی}} {{ئەرشیڤەکان | auto = short | root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی | search = yes | search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ | search-width = 20 }} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە --> == Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}} سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری. ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا) بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]] {{collapse top|وشەکان}} {| class="wikitable" |+ |- ! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service |- | 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day |- | 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month |- | 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months |- | 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months |- | 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year |- | 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years |- | 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years |- | 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years |- | 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years |- | 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years |- | 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years |- | 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years |- | 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years |- | 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years |- | 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years |- | 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years |- | 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years |- | 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years |- | 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years |- | 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years |- | 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years |- | 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years |- |} {{collapse bottom}} زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا * Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو) * Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی * Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار) * Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو * Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر * experienced editor بەکارهێنەری شارەزا * veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون * veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو * veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ * veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار * senior editor بەکارهێنەری باڵا * senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو * senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ * master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ * master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو * master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ * master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار * grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە * grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم * vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ * senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا * Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز) هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}} == چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}} {{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}} سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ==== ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟ * ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]] * ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ==== بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ==== ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ==== * بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]] ====لێدوان ==== بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <hr> ==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان==== *بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ==== بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]] ====لێدوان ==== <hr> دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ==== بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ==== بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟ ====لێدوان ==== <hr> ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ==== بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ==== بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ==== بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ==== نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە. بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان==== بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر==== بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]] ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ==== بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]] ==== لێدوانی گشتی ==== سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ==== : بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] : پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ==== بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ==== [[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]] پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ==== بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن==== بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ==== بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ==== بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]] ==== لێدوان ==== کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <hr> ==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ==== بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]] ==== لێدوان ==== <hr> === پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری === بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]] ==== لێدوان ==== <hr> == Platanus یان Plane tree == چنار؟ دەزانم لە [[وتووێژ:چنار]] دا باس کراوە و چنار بۆ black poplar دانراوە، بەڵام لە ئەوە ناچێ ڕاست بێ! [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PopulusNigra4c.jpg#mw-jump-to-license ئەمە] گەڵای black poplarـە و چنار لای ئێمە گەڵاکەی [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Leaf_Of_Platanus_Orientalis_.jpg ئاوھایە]، پێم وایە چنار بۆ plane tree چاکترە. گەڵای چنار لە گەڵای کەوێت (maple) دەچێ. تۆفیق وەھبیش چناری بە plane tree مانا کردووەتەوە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠٥، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :[[:en: Platanus orientalis| Platanus orientalis]] ڕەنگە ناوی زانستیی چنار بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە بەو دارەی وێنەی گەڵاکەیت داناوە ئەڵێین دارجەوھەر. ئەو وێنەیەی لە وتارەکەدا ھەیە، لای ئێمە ئەوە چنارە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ھەنبانەبۆرینە جەوھەردار و چناری بە ھاومانا داناوە. ئێستا کە لە ھەندێک ناوچەدا ماناکەی جیایە، کامەی دابنێین؟ کام مانا کۆنترە، platanus یان black poplar؟ پێم وایە platanus کۆنترە. لە پاڵەویی ساسانیدا بە مانای platanus بووە، لە کورمانجیشدا «چنار» بە مانای platanus دێ و عەرەبیش «صنار»ی ھەیە کە لە «چنار»ەوە دێ و ھەر بە مانای platanus دێ. لە فەرھەنگەکەی Michael L. Chyetیشدا «چنار» بەرانبەری plane tree و oriental plane treeیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٠٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وەڵڵا نازانم. من ھەر ئەوەندەم لێ دەزانی کە وتم. ئێمە بەوە کە لە وتارەکەدا وێنەکەی ھەیە دەڵێین چنار، زۆریش ھەیە لەبەر ماڵان و لە باخ و بێشە و ئەوانەدا، بۆیە دڵنیام ھەڵە ناکەم. بەوەی تریش دەڵێین جەوھەر، ئەویش ھەر زۆر زۆر ھەیە لە ھەموو شەقامەکاندا. ئەوەش دەزانم کە فارس بە جەوھەر دەڵێ چنار. بۆ نموونە، لە تاران شەقامێک ھەیە لە باشووری شارەوە ھەتا باکوور درێژە، پێی دەڵێن وەلیعەسر و، ئەمبەر و ئەوبەر یەکسەر دارجەوھەرە. بەڵام ئەوان پێی ناڵێن جەوھەر، دەڵێن «[https://www.google.com/search?q=%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B9%D8%B5%D8%B1&oq=%DA%86%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%B5%D8%B1&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgBEAAYDRgeMgYIABBFGDkyCAgBEAAYDRgeMgoIAhAAGAgYDRgeMgoIAxAAGAgYDRgeMgoIBBAAGIAEGKIEMgcIBRAAGO8FMgcIBhAAGO8FMgoIBxAAGIAEGKIE0gEIOTU5OGowajSoAgGwAgE&client=ms-android-samsung-ss&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8 چنارھای خیابان ولیعصر]». باشتر وایە @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] یش قسەی خۆیان بکەن. چون ئەوان لە باسە پێشووەکە قسەی زۆریان بۆ کردن بوو. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::قسەکانی کاک ئازام پێ تەواون. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٤٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] سەیری [https://m.youtube.com/watch?v=W2915vzL49c&pp=ygUw2KbbldmFINiv2YjZiCDYr9in2LEg2obZhtin2LHblduMINi025XZgtq12KfZiNuV&ra=m ئەم ڤیدیۆیە] بکە. باسی دوو ''چنار''ی پیر دەکا، ئاشکرا دیارە کە platanusن. سەیری [https://ku.964media.com/292088/ ئەمیش] بکە، ''سوورەچنار'' بە platanus دەڵێ. ئێمە ''دارجەوھەر'' ناڵێین و ھەر نازانین چییە. ::::::فەرھەنگی خاڵیش ''چنار'' و ''جەوھەر''ی بە ھاومانا داناوە، [https://lex.vejin.net/ck/def/xall/%D8%AC%DB%95%D9%88%D9%87%DB%95%D8%B1#:~:text=%D8%B4%D8%AA%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D9%84%DB%8E%20%D8%AF%DB%8E-,%D8%A6%DB%95%D8%B1%D8%AF%DB%95%DA%B5%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1 کرتە بکە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٥٣، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Elm یان Ulmus == ناوی کوردیی ئەم دارە چییە؟ وزم؟ بووز؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٤٨، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] «وزم» بەر گوێم کەوتووە، بەڵام نازانم کامەیە. «بووز»م نەبیستووە. ویکیپیدیای فارسی Elmی بەستووە بە «نارون»ەوە. ناروەن لای ئێمەش دەوترێ، بەڵام زیاتر دەڵێین دارتۆفانە. وەک چۆن عەرەب دەڵێ شجرە البق. خودی وشەی ناروەنیش دوو پارە: «نار» کە ھەمان [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87#:~:text=%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%20.,%D8%AF%D9%90%20%5D%20(%D8%A7%D9%90)%20%D9%BE%D8%B4%D9%87%20. نارد] -ە بە مانای مێشوولە و تۆفانە و، وەن کە ھەمان دارەوەن یا قەزوانە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٢٢، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە [https://www11.ihp.sinica.edu.tw/storage/w2_file/1688NTswNBe.pdf ئێرە]دا بووزم بە مانای elm دی. ھەنبانەبۆرینە بووز و دارتۆفانەی بۆ درخت پشه داناوە، درخت پشه و نارون یەک شتن؟ ئەگەر یەک شتن، [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/ڕەشەدار ڕەشەدار] بۆچی دوو مانای ھەیە (١، درخت نارون و ٢، درخت پشه)؟ ویکیفەرھەنگی کورمانجی «بزی»ی بۆ elm بە کار بردووە و لە کوردستانیکادا «بزوو» بۆ elm ھاتووە، کێشەکە ئەوەیە ئەمەم لە یەک فەرھەنگی دیکەدا نەدی. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:٢٥، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئێستا دیم کە لە ویکیپیدیادا «[[نارەوان (دار)|نارەوان]]» بۆ beech بە کار ھاتووە! ئەم شێوەیە لە فەرھەنگەکاندا نەھاتووە، بەڵام لە «ناروان»ی پاڵەویی ئەشکانی دەچێ کە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/نارون#Etymology_1 ئێرە] دا ھاتووە. «دارەڕەش»یش دانراوە، بەڵام ئەمە ڕێک وەکوو [https://en.wiktionary.org/wiki/karaağaç#Etymology karaağç]ی تورکی دروست بووە کە بەرانبەری elmـە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٤١، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::''بووز'' و ''وزم'' ھەر یەک وشەن. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٦، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::باشە، ''بووز'' یان ''وزم'' ھەر ئەو دارەیە کە ئینگلیز elmی پێ دەبێژێ؟ ئەگەر وایە، ''وزم'' چۆن بووە بە ''بووز''؟ دیارە کە ''بووز'' سۆرانیترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Mongoose == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ بانبانک؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٢، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سڵاو بەپێی فەرھەنگەکان ئەمە ئەنجامەکەی بوو ::{{لێدوان|فەرهەنگی کوردستانیکا|}}: مارگرە، مارخۆرە، ::{{لێدوان|فەرهەنگی ئەندێک|}}: بانبانکە، مشک خۆرە :بڕوانە [https://lex.vejin.net/ck/search?t=Mongoose ڤەژین] بۆ زانیاری زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ''بانبانک'' یان بە کرمانجی ''بانەڤانک'' جۆرێک ڕسقە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سپاس. ئەی ''ڕسق'' خۆی چییە؟ weaselە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەڵێ بە فارسی ''راسو''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٥٤، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بەڵام ''[[ڕسق]]'' بۆ least weasel بە کار ھاتووە! ئەگەر لێی دڵنیاین، چاکتر نییە ''[[بەوەرز]]'' بکەین بە ''ڕسق''؟ ئەم ناوانە، دەڵەک، قاقم، ڕسق و …، تێکەڵ بوون. خۆزگە دەمانزانی کامە کامەیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٢٨، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Hardwood و Softwood == ''چێوڕەق'' یان ''چێوسەخت'' بۆ hardwood و ''چێونەرم'' بۆ softwood چاکن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٠٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :وشەی ''سەخت'' کوردی نییە و بە کوردی ھەر دەڵێن ''ڕەق''. لەوانەیە ''ڕەقەچێو'' و ''نەرمەچێو'' باشتر بێ. وەکوو ''ڕەقەمار'' یان ''نەرمەکۆکە''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٤٩، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ''چێونەرم'' وەکوو ''دەنگخۆش'' و ''دەستپاک'' دروست بووە، ناو + ھاواڵناو گەلێک باوە. ھەروەھا، ''نەرمەچێو'' نێوانگری تێدایە، بەڵام ''چێونەرم'' تێیدا نییە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: جارجار ھەر ئەو نێوانگرە دەربڕینی وشەکە خۆشتر دەکا. ئەوەی جنابیشت ڕاستە. لە کوردیدا دەڵێن ڕەقامێر و نەرمامێر بۆیە منیش بەپێی ئەمانە وشەکانم ڕۆنا. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٥٦، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Snakebird == ئەم گیانەوەرە بە کوردی ناوی نییە، دەتوانین بۆی دابڕێژین؟ snake یانی مار و bird یانی باڵندە، مەل، لێکیان بدەین دەبێ بە «مارباڵندە» یان «مارمەل». «مارباڵندە» جوان نییە، بەڵام «مارمەل» کورت و جوانە و دەکرێ بیکەین بە «مارمر»یش. «مر» و «مەل» ھەر یەک وشەن («مر» کۆنتریشە) و بە مانای «باڵندە» دێن، «وشترمر»یش ھەر وا دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :''مەلەمار''-یش دەبێ ھەر لەسەر کێشی ''ڕەقەمار''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ''مەل'' ناوە، بەڵام ''ڕەق'' ھاواڵناوە. پێم وایە ''مارمر'' لە ھەمووی کورتتر و گونجاوترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::مەبەست کێشەکەی بوو. بەپێی ڕیزمان وەک ''تیرەمار''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٧:١٠، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Bittern == لە فەرھەنگی باڵندە دا ''واق'' ھاتووە، بەڵام ئەمە دەبێ عەرەبی بێ: ''[[:ar:واق (طائر)|واق]]''. لە ویکیپدیای فارسی دا ''[[:fa:بوتیمار|بوتیمار]]'' و ''[[:fa:غمخورک|غمخورک]]'' بۆ bittern بە کار ھێنراون. ''غمخورک'' ھەر ''خەمەخۆرە''ی خۆمانە و ''بوتیمار''یش لە [https://en.wiktionary.org/wiki/بوتیمار ئێرە] دا وا لێک دراوە کە بە مانای ''ئەبووخەم'' دێ! ''بو'' کورتکراوە ''أبو''ی عەرەبییە. لە فەرھەنگی خاڵ دا ئاوا باسی ''خەمەخۆرە'' کراوە: «باڵندەیەکی گەورەی قاچ و مل درێژە ھەمیشە بە ماتی لە کەناری ئاو ھەڵدەنیشێ»، bittern باڵندەیەکی secretiveە و بە پێی ئەم وەسفەی خاڵ بێ، ''خەمەخۆرە'' ڕەنگە bittern بێ. ئێوە چی دەڵێن؟ ''خەمەخۆرە'' دەبێ bittern بێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٠٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :تەقریبەن دڵنیا بووم کە ''خەمخۆرە'' bitternە. ئەم باڵندەیە ئەفسانەیەکی ھەیە. دەڵێن ''خەمخۆرە'' ھەردەم تینوویەتی، بەڵام کاتێ کە بە ڕووبارێک دەگا، خەم دەخوا ئاوی ڕووبارەکە تەواو بێ و ئاو ناخوا. عەرەبیش ''مالك الحزين'' بە ئەم باڵندەیە دەڵێ. :ئەم باڵندەیە بە ماتی لە لێواری ئاو ھەڵدەنیشێ، بەڵام خەم ناخوا، بەڵکوو چاوەڕێیە ماسی یان گیانلەبەرێکی دیکە ببوورێ تا ڕاوی بکا. لە فۆلکلۆر دا وا لێک دراوەتەوە کە خەم دەخوا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٣٨، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Common == لە ناوی گەلێک گیانلبەر دا common ھەیە، بۆ ئەمە چی باشە؟ ''ئاسایی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٩، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Hoopoe == دەزانم کە ''پەپووسڵێمانە'' (یان ''پەپووسڵێمانکە'') بە ئەم گیانلەبەرە دەڵێن، بەڵام ''پەپوو'' بە تەنیا ئەم مانایە نادا؟ لە ھەنبانەبۆرینە دا بە مانای hoopoe و owl ھاتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%D9%BE%DB%95%D9%BE%D9%88#:~:text=%D9%BE%DB%95%D9%BE%D9%88:%20%D8%A8%D8%A7%DA%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D8%B3%DB%95%D8%B1,%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%95%D8%8C%20%D8%A8%D8%A7%DA%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D8%B4%D9%88%D9%85%DB%95] لە ھەندێک فەرھەنگ دا (وەکوو مەردۆخ) تەنیا بە مانای hoopoe ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/merdox/پەپوو] و لە ھەندێکی دیکە دا (وەکوو خاڵ) تەنیا بە مانای owl ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/xall/پەپوو] ئێستا کامیانە؟ لە فەرھەنگەکان دا ''پەپووقژە'' بە مانای «باڵندەیەکی بێکاکۆڵ کە لە hoopoe دەچێ» ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/پەپوقژە][https://lex.vejin.net/ck/def/xall/پەپووقژە] بۆیە من پێم وایە ''پەپوو'' بۆ hoopoe تەواوە. لە باشوور دا ''کوندەپەپوو'' بە owl دەڵێن، بەڵام ئەمە لە فەرھەنگە کۆنەکان دا نییە. ئەمە ڕەنگە بیسەلمێنێ ''کوندەپەپوو'' نوێیە و تازە پەیدا بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٤، ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :پێم وا نییە بتوانین ساغی بکەینەوە ''پەپوو'' خۆی بەتەنیا بە چی دەڵێن. وشەی ''پەپوولە''-شمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Language treatment == نزیکترین یان دەقیقترین بەرانبەری کوردی بۆ ''Language treatment'' چییە؟ پەڕەیەکی ڕێنمایییە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Language_treatment ویکیفەرھەنگی ئینگلیزی]. خۆم ''مامەڵەکردن لەگەڵ زمان''-م پێ باشە، چونکە لە ناوەڕۆکی پەڕەکەش، باس لە چۆنێتیی چارەکردن و ڕێکخستنی وشەکان ئەکا لەناو زمانەکە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٢٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Bumblebee == ناومان بۆ ئەم حەشەرەیە ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنگەگیزە، وەک [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%95%D8%A8%DB%86%DA%B5%DB%95&f=0 ھەنگەبۆڵە]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٢٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] خۆت داتڕشتووە یان خۆی ھەیە؟ دیم کاک پیرەھەڵۆ لە [[وتووێژ:مێشھەنگوین]] دا نووسیویەتی کە ''ھەنگەبۆڵە'' بە مانای bumblebee دێ، ئەمە ڕاستە؟ ئەگەر نا، ھەنگەبۆڵە چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆم دامڕشتووە. چون مەردۆخ بۆ ھەنگەبۆڵە «سرمان»ی عەرەبی دانابوو و «سرمان»یش ھەمان شەنگەسوورە یا سیرەمۆزەی خۆمانە، زاتم نەبوو بڵێم ھەنگەبۆڵە bumblebee -ە. بەڵام، پرسیارت بۆ دەکەم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەو وێنەیەی وتاری bumblebee -م نیشانی دوو کەس دا وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە بەڵام ڕەنگی زۆر زەردە. وتیشیان ھەنگەبۆڵە تووکن و کوڵکنە و، بە دەوری گا و مانگا دەخولێتەوە و، ھەنگوێن ناکات و، لە ھەنگ و زەردەواڵە گەورەترە و لەوانەیە بیشیان خوات و، خرپن و قەڵەوە و، ڕەنگیشی زۆرتر قاوەیی بەرەو ڕەشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] کەوایە ''ھەنگەبۆڵە'' دەبێ bumblebee بێ. دەستت خۆش بێ، زەحمەتت کێشا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٧، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆ دڵنیاییی زیاتر، وێنەکانی bumblebee لە ویکیپیدیا و گووگڵم دا بە نیشانی دوو کەسی تر کە یەکیان خۆی ھەنگەوانە. ھەردووکیان تا چاویان پێ کەوت وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Flushed Away == ناوێک بۆ وتاری [[فڵەشد ئەوەی]]، چی بێت باشە؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] لێشاوبردە، وەک بابردە یا بابردەڵە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Cryptosystem == سڵاو هاوڕێیان، ئەمە بە کوردی دەبێتە چی؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] ھەر کریپتۆسیستم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Junglefowl == ''مرەجەنگەڵی'' چۆنە؟ وەکوو ''مرەباخی'' (= woodcock) دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] باشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Lamella یان Gill == چی بۆ ئەمە چاکە؟ بەڕێوەبەرێک لە وتارێک دا کێڵگە (farm)ی بۆ داناوە! نازانم ئەم ئیلھامەی لە کوێوە بۆ ھاتووە. کوردستانیکا ئەمانەی پێشنیار کردووە: شانە، تیغە (تیخە) و پەڕە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Progenitor == لە ئەستێرەناسی دا ئەو ئەستێرەیەی کە دەبێ بە سووپەرنۆڤا و دەتەقێ progenitorی پێ دەڵێن، چی بۆ ئەمە باشە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%AA%DB%86%D9%85&f=0 بنەتۆم]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:١٧، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Abrasion == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ لە کتێبەکانی وەزارەتی پەروەردە دا ''کڕاندن'' بە کار ھاتووە و منیش لە وتاری ''[[سماتە]]'' دا ''کڕێنەر''م بۆ abrasive دانا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:١٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Projectile == ئەمە بکەین بە چی؟ projectile یانی ''ئەوەی کە دەھاوێژرێ''. دەکرێ ھەر شتێ بێ. مەنجەنیق بەرد دەھاوێژێ، بۆیە بەرد projectileە. تیرھاوێژ تیر دەھاوێژێ، بۆیە تیر projectileە. کوردستانیکا ''پلار''ی بۆ داناوە، بەڵام لە ھەنبانەبۆرینە دا ''پلار'' بە مانای ''داردەستێ کە بۆ ھاویشتن دەبێ'' ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاھاویشتە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::ڕاھاوێژە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:١٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] هاوێژراو. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١٣، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Visible == بۆ ئەمە ھەر ''بینراو'' بە کار ھاتووە. ئەمە چاک نییە، چونکە ''بینراو'' یانی ''دیتوو'' یان ''شتێک کە بینراوە''، بەڵام visible بە مانای ''شتێک کە دەکرێ ببینرێ'' دێ. ''دیتەنی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٢٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: نابێتە ''دیار''؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٠٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ئەویش دەبێ، بەڵام ''دیار'' لە بنەڕەت دا شێوەی ناوی ''دین'' یان ''دیتن'' نییە؟ دی (ڕەگی ڕابووردووی دین) + ـار (وەک کوشتار و وتار)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Tropical == چی بۆ ئەمە دابنێین؟ بۆ نموونە، tropical climate دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تاوسووڕگە بۆ tropics و تاوسووڕگەیی بۆ tropical. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] کەشوهەوای ھێڵی کەمەرەیی. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == is native to == ئەمە چۆن وەربگێڕم؟ بۆ نموونە، Sorrel is native to Eurasia دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :خۆجێی ... ە: Sorrel خۆجێی ئەوراسیایە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:١٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] کردم بە ترشۆکە بوومیی ئەوراسیایە. ''بوومی'' لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی دا بە مانای native ھاتووە، [https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/b%C3%BBm#:~:text=b%C3%BBm%C3%AE:%20adjective%20native بنۆڕە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەداخەوە لەم فەرهەنگانەدا (بەتایبەت مەردووخ و وەهبی) جاروبار کاریگەریی فارسی دەبینرێت. ''بوومی'' بەم مانایە وا وتت بە کوردی نازانم؛ له هەنبانه و خاڵیشدا نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٨:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆوڵاتی -ش دەبێ. ھێمن دەڵێ «وەکوو پەروانە دەوری لێ دەدەن لاوانی خۆوڵاتی». [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٣، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆچی خۆڕسک بەکارناهێنی؟ دەتوانی بڵێی ترشۆکە خۆڕسکە لە ئەوراسیا. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] خۆڕسک یانی خواکرد یان شتێک کە مرۆو دروستی نەکردبێ و خۆی ڕسکابێ.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86&f=0#:~:text=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C:-,%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%20%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C,-%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1] بە شێوەیەکی دیکە باسی بکەم، خۆڕسک یانی سروشتی.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=خۆڕسک&f=0] [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Herbaceous plant == مەبەست لە ڕوەکێکە کە ''لاسکی چێوی'' (woody plant)ی نییە. herbaceous ھاواڵناوی herbە و لە ویکیپیدیا دا [[گیای دەرمانی|گیای دەرمانیی]] بۆ دانراوە کە پێم باش نییە. چی بۆ herbaceous و herb دابنێین؟ ئەگەر بەرامبەرێکی چاکمان بۆ herb نییە، ''ڕوەکی ناچێوی'' بۆ herbaceous plant دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەگەر Herbivore گیاخۆر بێ herb دەبێتە گیا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕەنگە پووشینە -ش ببێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] گیای داماو بۆ grass، بۆ herb، بۆ plantیش بە کار دێ! لە ویکیپیدیای فارسی دا ''علف'' بە کار ھاتووە کە لە کوردی دا بووە بە ''ئاڵف''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠١، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنبانە دەڵێ [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%AF%DA%98%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%A7 گژوگیا] واتە «نباتات علفی» یا ھەمان « Herbaceous plants». ئەمە بە ئەڵمانییەکەش دەخوا، Krautige Pflanze یانی ڕوەکی گژ و گڤ، وەکوو کەلەرم. grassیش چیمەن نییە؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ویکیپیدیا دا ''گژوگیا'' بۆ herb بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکان]]) و بۆ floraیش بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]])، چی لە ئەمانە بکەین؟ :::::من بزانم ''چیمەن'' یانی meadow یان lawn و ''چیم'' یانی grass و ھەردووک تورکین، [https://en.wiktionary.org/wiki/çim#Turkish بنۆڕە]. لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''گیا'' بۆ grass ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/giya#:~:text=noun-,grass,-%2C%20herbage] و خۆمانیش ''[[گیاجاڕ]]''مان بۆ grassland داناوە. :::::بە ڕای تۆ ''گیا'' بۆ چی بە کار بچێ؟ بۆ plant؟ ئەم وشانە ھەن دەبێ بەرانبەریان بۆ دابنێین: :::::plant (ڕوەک یان گیا؟)، flora (گیاکان؟) grass (چیم؟)، herb. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٣٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەک = plant، فلۆرا = flora، چیمەن = grass، مێرگ = meadow ، مێرگۆڵە یا چیمەنکاری = lawn، گژوگیا = herbs. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''گیا''؟ وشەیەکی باوی وەک ''گیا'' ناکرێ بۆ ھیچ بە کار نەبرێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەرچی کە لە زەوی ئەڕوێ ڕوەکە. ئێستا ئەم ڕوەکە یا ساقەتەی ڕەقە یا نەرمە. ئەوەی کە ساقەتەکەی ڕەقە پێی دەڵێن دار، ئەوەی کە ساقەتەکەی نەرمە پێی دەڵێن گیا. کەوایە گیا لە ئەسڵا ھەمان herb -ە. grass جۆرێکی تایبەت لە herb یا گیایە کە باریک و کێشھاتووە. ھەموو grassەکان herbن، بەڵام ھەموو herbەکان grass نین. تەماتە و گوڵەبەڕۆژە herbن بەڵام grass نین. ئاشکرایە داریش نین، بەڵام گیان. بە کورتی، من وا ئەزانم ھەچ ڕوەکێ کە دار نەبێ، گیایە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٠٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] من پێم وایە کە ''ڕوەک'' بۆ plant ڕاستە و نابێ دەستی لێ بدەین. ''[[ھەنار]]'' و ''[[ڕەشەدار]]'' دار (tree) و ڕوەک (plant)ن، بەڵام کەس ''گیا'' بەم دوانە ناڵێ. گیا زیاتر بە ڕوەکی بەژنکورت دەوترێ، ئەمانیش عادەتەن ناچێوی (non-woody)ن. ئەگەر ''گیا'' بۆ herb دابنێین، herbaceous plant بە ئاسانی دەبێ بە ''ڕوەکی گیایی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٩، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بە ڕای من ڕوەکی گیایی جوان نییە و بۆ کوردی ناخونجێ. گژوگیا باشترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] بۆچی خۆت لەگەڵ ''گیا'' بۆ herb نەبووی؟ یان مەبەستت ئەوەیە ''گیایی'' بۆ herbal دەبێ (وەک herbal tea = چای گیایی)، بەڵام بۆ herbaceous نابێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەکی گیایی حەشوە. ڕوەکی گیایی یا ڕوەکی گیائاسا یانی ئەوەی لە زەوی ئەڕوێت و وەکوو گیا وایە. دەی ئەمە ھەر گیایە، ئیتر ئەو دوورودرێژییەی ناوێ. من جیاوازییەک نابینم لە نێوان herb و herbaceous plant. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لەبەر ئەوەش کە گیا جگە لە herb بۆ plant و grassیش بە کار دێ، بۆ herbaceous plant من گژوگیام زۆرتر بەدڵە. ھەڵبەت خۆت باشتر دەزانی، ئەمانە بواری تایبەتیی من نین و زۆریان لێ نازانم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وتارەکانی herb و herbaceous plant -م خوێندەوە، تا ڕادەیەک زانیم چی بە چییە. من بم ئاوای لێ دەکەم: herb ئەکەمە [[گژوگیا (چێشتلێنان و پزیشکی)]] و، herbaceous plant ئەکەمە [[گژوگیا]] یا [[گژوگیا (ڕوەکناسی)]]. گیاش ئەکەمە پەڕەی ڕوونکردنەوە و ئەیبەستمەوە بە ڕوەک و دوو ماناکەی گژوگیاوە، واتە گژوگیا لە چێشتلێنان و دەرماندا و، گژوگیا وەکوو بابەتێکی زانستی ڕوەکناسی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''ڕوەکی گیایی'' بێمانا بێ، herbaceous plantیش بێمانا دەبێ! پێم باش نییە ''گیا'' پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. وەک باسمان کرد، ''دارھەنار'' plantە و کەس ''گیا'' بەمە ناڵێ، بۆیە ''گیا'' ناکرێ plant بێ. قسەم بۆ herbaceous plant نییە، بەڵام پێم باشە ''گیا'' herb بێ. بە تایبەتی کە herbal tea دەبێ بە ''چای گیایی'' و herbal medicineیش دەبێ بە''پزیشکیی گیایی'' یان ''گیادەرمانی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:١٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی herb لە ئینگلیزیدا فەرقی ھەیە لەگەڵ مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی گیا لە کوردیدا. بۆیە ڕەنگە بۆ ئەوان herbaceous plant بگونجێ، بەڵام بۆ ئێمە سەرەڕای ئەوە کە herb گیایە، «ڕوەکی گیایی» حەشو و سەیر و نامۆ دێتە گوێ. چای گیایی -ش ھەر تۆزێ سەیرە. چای گژوگیا باشترە. وا نییە کە وشەیەکمان دۆزییەوە وەک ھاوسەنگی وشەیەکی بیانی، ئیتر ئەو وشەیە لە ھەموو حاڵەتەکانا بەکار بێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٣٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''چای گیایی'' خۆی ھەیە و داڕێژراوی من نییە. سەیری ئەنجامەکانی گووگڵ بکە. ھەروەھا، ''گژوگیا'' herbaceous plant بێ، a herbaceous flowering plant دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] گژوگیای گوڵدار نابێ؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Vine == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ vine ھەر ڕوەکێکە کە بە دار و دیوار دا ھەڵبگەڕێ. بۆ نموونە، ''[[لاولاو]]'' vineە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەڵزن دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ھیچ فەرھەنگێک دا نەمدی، خۆت داتڕشتووە؟ ھەڵ + زن (ڕەگی ڕانەبووردووی زنین)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە چاوگی [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%DA%B5%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%86&f=0 ھەڵزنین] لای ئێمە باوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] وشەیەکی جوانە، لە وتاری [[ڤانیلای گەڵاتات]] دا بە کارم برد. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Dormancy == ئەمە و dormant بە کوردی دەبن بە چی؟ The plant stays dormant all winter چۆن وەربگێڕین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەخەوڕاچوون؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەکرێ وەک ئاژەڵەکان متبوون بەکاربێت وەک لە کتێبەکانی پەروەردە سوڕی متبوون هەیە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Cultivation == چی بۆ ئەمە چاکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٨، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Sensationalism == سڵاو هاوڕێیان بۆ ئەمە [https://en.wikipedia.org/wiki/Sensationalism] چ باشە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] اثارەی عەرەبی یانی ورروژاندن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}} لەو ڕستەیەی خوارێدا چۆنی بنووسم؟ The show attracted controversy for adopting an allegedly '''sensationalist''' approach to literature [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٦:٥٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] «نمایشەکە بە ھۆی گرتنەبەری ڕێگایەکی - بڵێین ورووژێنخوازانە - بەرەو  ئەدەب، شەڕەقسەی بۆ خۆی کڕی.» :sensational = ورووژێن، sensationalism = ورووژێنخوازی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) odhzszll4xgr72kqq9kc5ibh4kc2kih 1662997 1662995 2026-09-08T06:45:47Z Amine yousefi 16159 /* Sensationalism */ 1662997 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{داخوازی بەرامبەری کوردی}} {{ئەرشیڤەکان | auto = short | root = ویکیپیدیا:داخوازی بەرامبەری کوردی | search = yes | search-button-label = ئەرشیڤەکان بگەڕێ | search-width = 20 }} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لەخوارەوەی پەڕەکەوە بنووسە --> == Wikipedia:Service awards/ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٨:٣٩، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٧٧٦٨٧٦٢}}{{Pin message|}} سڵاو دەمانەوێت پەڕەی ([[:en:Wikipedia:Service_awards|Service Awards]]) بھێنینە ویکیپیدیای کوردی، پەڕەکە خەڵات و ستایشکردنە بۆ ئەو بەکارھێنەرانەی بەپێی ئەوەی چەندێکە خۆیان تۆمارکردووە و ژمارەی دەستکارییەکانیان چەندە و چەن خزمەتی ویکیپیدیان کردووە، خەڵاتەکە وەک (ویکی دیاری) وایە، بەڵام خۆت دەیبەخشیتە خۆت، ئەگەر بچن سەیری پەڕەکە بکەن، ھەر بەشێک ناونیشانی تایبەت بەخۆی ھەیە بەپێی تەمەنی ھەژمار و ژمارەی دەستکاری. ھۆکاری کردنەوەی ئەم باسە لێرە ئەوەیە، ناویشانەکان پێویستیان بە وەرگێران ھەیە، بۆ ئەمەش پێویستمان بەو کەسانەیە شارەزان لە زمانەوانی و زمانی کوردی، وە تێبینی: ناونیشانەکانی ئەوێ وەک ناونیشانی سەربازی وایە، ئێمە نامانەوێت ناونیشانی سەربازی بھێینە ویکی سۆرانی، پێویستە ناونیشانەکان پڕ بە پێستی زانستنامەکە بن و گوونجاو بن، نموونەی گوونجاو: (Experienced editor - بەکارھێنەری شارەزا) بەستەری پڕۆژە: [[ ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]] {{collapse top|وشەکان}} {| class="wikitable" |+ |- ! '''°''' !! Award !! Alternative Award !! Minimum number of edits || Length of service |- | 1 || [[#Registered Editor (or Signator)|Registered Editor]] || [[#Registered Editor (or Signator)|Signator]] || align=center|1 || 1 day |- | 2 || [[#Novice Editor (or Burba)|Novice Editor]] || [[#Novice Editor (or Burba)|Burba]] || align=center|200 || 1 month |- | 3 || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Apprentice Editor]] || [[#Apprentice Editor (or Novato)|Novato]] || align=center|1,000 || 3 months |- | 4 || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Journeyman Editor]] || [[#Journeyman Editor (or Grognard)|Grognard]] || align=center|2,000 || 6 months |- | 5 || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Yeoman Editor]] || [[#Yeoman Editor (or Grognard Extraordinaire)|Grognard Extraordinaire]] || align=center|4,000 || 1 year |- | 6 || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Experienced Editor]] || [[#Experienced Editor (or Grognard Mirabilaire)|Grognard Mirabilaire]] || align=center|6,000 || 1.5 years |- | 7 || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Veteran Editor]] || [[#Veteran Editor (or Tutnum)|Tutnum]] || align=center|8,000 || 2 years |- | 8 || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Veteran Editor II]] || [[#Veteran Editor II (or Grand Tutnum)|Grand Tutnum]] || align=center|12,000 || 2.5 years |- | 9 || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Veteran Editor III]] || [[#Veteran Editor III (or Most Perfect Tutnum)|Most Perfect Tutnum]] || align=center|16,000 || 3 years |- | 10 || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Veteran Editor IV]] || [[#Veteran Editor IV (or Tutnum of the Encyclopedia)|Tutnum of the Encyclopedia]] || align=center|20,000 || 3.5 years |- | 11 || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Senior Editor]] || [[#Senior Editor (or Labutnum)|Labutnum]] || align=center|24,000 || 4 years |- | 12 || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Senior Editor II]] || [[#Senior Editor II (or Most Pluperfect Labutnum)|Most Pluperfect Labutnum]] || align=center|28,500 || 4.5 years |- | 13 || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Senior Editor III]] || [[#Senior Editor III (or Labutnum of the Encyclopedia)|Labutnum of the Encyclopedia]] || align=center|33,000 || 5 years |- | 14 || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Master Editor]] || [[#Master Editor (or Illustrious Looshpah)|Illustrious Looshpah]] || align=center|42,000 || 6 years |- | 15 || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Master Editor II]] || [[#Master Editor II (or Auspicious Looshpah)|Auspicious Looshpah]] || align=center|51,000 || 7 years |- | 16 || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Master Editor III]] || [[#Master Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Most Plusquamperfect Looshpah Laureate]] || align=center|60,000 || 8 years |- | 17 || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Master Editor IV]] || [[#Master Editor IV (or Looshpah Laureate of the Encyclopedia)|Looshpah Laureate of the Encyclopedia]] || align=center|78,000 || 10 years |- | 18 || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grandmaster Editor]] || [[#Grandmaster Editor (or Grand High Togneme Vicarus)|Grand High Togneme Vicarus]]{{efn|name=lord|Before December 2019 these Alternative Awards used "Lord" instead of "Grand", and uses of the original terms may still be seen in the wild. See [[Wikipedia talk:Service awards/Archive 7#Inclusivity? (or, Gender-Neutral Service Award Titles)]].}} || align=center|96,000 || 12 years |- | 19 || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grandmaster Editor First-Class]] || [[#Grandmaster Editor First-Class (or Grand High Togneme Laureate)|Grand High Togneme Laureate]]{{efn|name=lord}} || align=center|114,000 || 14 years |- | 20 || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Vanguard Editor]] || [[#Vanguard Editor (or Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia)|Grand Gom, the Highest Togneme of the Encyclopedia]]{{efn|name=lord}} || align=center|132,000 || 16 years |- | 21 || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Senior Vanguard Editor]] || [[#Senior Vanguard Editor (or Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia)|Supreme Gom, the Most Exalted Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|150,000 || 18 years |- | 22 || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Ultimate Vanguard Editor]] || [[#Ultimate Vanguard Editor (or Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia)|Cardinal Gom, the August Togneme of the Encyclopedia]] || align=center|175,000 || 20 years |- |} {{collapse bottom}} زۆر سپاس بۆ ھاوکاری کردن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٧، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) سڵاو من ئەو وشانەم بۆیان داناوە واتە پێشنیاریان دەکەم هیوادارم بەکارهێنەرانی تریش ڕای خۆیان دەرببڕن ئەگەر ڕازین یان نا * Registered Editor بەکارهێنەری تازەتۆمارکراو یان هەر تەنیا (تۆمارکراو) * Novice Editor بەکارهێنەر سەرەتایی * Apprentice Editor بەکارهێنەری شاگرد یان (هاوکار) * Journeyman editor بەکارهێنەری مەشق کردوو * Yeoman edior بەکارهێنەری یاریدەدەر * experienced editor بەکارهێنەری شارەزا * veteran editor بەکارهێنەری بەئەزموون * veteran editor İİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە دوو * veteran editor İİİ بەکارهێنەری بەئەزموون پلە سێ * veteran editor İV بەکارهێنەری بەئەزموون پلە چوار * senior editor بەکارهێنەری باڵا * senior editor İİ بەکارهێنەری باڵا پلە دوو * senior editor İİİ بەکارهێنەری باڵا پلە سێ * master editor بەکارهێنەری پسپۆڕ * master editor İİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە دوو * master editor İİİ بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە سێ * master editor İV بەکارهێنەری پسپۆڕ پلە چوار * grandmaster editor بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە * grandmaster editor first class بەکارهێنەری پسپۆڕی گەورە پۆلی یەکەم * vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگ * senior vanguard Editor بەکارهێنەری پێشەنگی باڵا * Ultimate vanguard editor بەکارهێنەری پێشەنگی پلەبەرز یان (پایەبەرز) هەرچەندە هەندێکیان وەرگێرانی پیتیە وەک grandmaster first class بەڵام پێموانیە خراپ بن هیوادارم ڕای خۆتان دەربڕن وە ڕەخنەو پێشنیارەکانتان دەربڕن.سوپاس.[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٨:١٥، ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] زۆر زۆر سپاستان دەکەم بۆ گرنگیدان بە بابەتەکە، یارمەتیدەر دەبێت زۆر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٠٥، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::چاو لەوێ چۆن ڕێزی بەشداربووان و بەشدارییەکان دەگرن و لێرەش چ سەرلێشێواوییەک ڕوویدا... &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٠:٢٦، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Épine|Épine]] چی بووە مەبەستت چیە یان چ پەیوەندی بەبابەتەکەوە هەیە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٧:٤٠، ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]]: کێشەیەکی بچووک لە ناوەخۆی ویکیپیدیا دا ڕوویداوە، پێم وایە مەبەستی ئەوە بێت، تکایە بەھەڵە تێمەگەن {{زۆر سپاس}} بۆ بەشداریکردن لە پڕۆژەکە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٦، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::پڕۆژەکە کەمێکی ئامادەکراوە ([[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری]]) چاوەڕێی بەشداربووانی ترم. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٨:١٧، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) @[[بەکارهێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] کێشە نیە بەهەڵە تێناگەین، ئەی لەبارەی پڕۆژەکە هیچ بەرامبەرێکتان بۆ خەڵاتەکان داناوە؟ [[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏١٢:٣٢، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :تا ئێستا ھیچ دەنگێک نییە، نە لەڕووی دژاییەتی، نە پشتگیری، نە بەشداری، گەر وابێت، پرۆژەکە جێبەجێ دەکەین و بەپێی زانیارییە پێویستییەکانمان وشەکان وەردەگێرێنە سەر زمانی کوردی. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٥٨، ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::سەرەتا ئەبێ بزانین ئێدیتۆر بە کوردی ئەبێ بە چی. ئێدیتۆر خۆ بەکارھێنەر نییە. -[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٢:١١، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :::بەڕێز @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]]: سپاس بەڵام لێرە مانای حەرفی ناکەین و دەمانەوێت شتێک وەک سوپاسگوزاری بگەیەنین بە کۆمەڵگاکە بۆ نموونە بڕوانە [[ویکیپیدیا:خەڵاتی خزمەتگوزاری/خشتە|خشتەکانی پڕۆژەکە]] لێرە گەر سەیر بکەی لە ھەمووی نوووسیمانە بەکارھێنەر کە مەبەستمان بەکارھێنەرانی ویکیپیدیایە بەپێی ئەزموون و دەستکاریان چ ناونیشانێک وەردەگرن [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٢:٢٣، ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) {{سەرچاوەکانی وتووێژ|گرووپ=kurdish-alpha}} == چاکسازی بەرامبەر پۆلەکان == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:١٨، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٢ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٥٨٥١٢٦٨٤}}{{Pin message|}} {{داواکردنی لێدوانی کۆمەڵگە|}} سڵاو بەڕێزان ئەم پۆلانە دەھێنمە ئێرە کە لەسەرەتای ھاتنم بۆ ئێرە دروستم کردوون و گوومانی ھەڵەیان لێدەکەم ھیوادارم یارمەتیم بدەن لە ڕاستکردنەوەیان و بمبورن کە ئەم داواکارییەم کەمێک دوروودرێژ دەبێت بەڵام نەم ویست بیکەم بە بەش-بەش بەم شێوەیە ئێرەی تێکدەدا و لەیەک داوادا ھەوڵی جێکردنەوەی ھەمووی دەدەم [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس ==== ئەنیمی و مانگای ڕۆمانس یان ڕۆمانسی؟ * ژێرپۆلەکان: [[:پۆل:ئەنیمەیشنی_ڕۆمانس]] * ئەنیمی نا ئەنیمێ. ئەمانەش: ئەنیمێ و مانگای ڕۆمانتیک و ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک.-- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٩:٢٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]]: ئەنیمەیشنی ڕۆمانتیک، پێم باشە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٩:٤٩، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ::{{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٥:٣٢، ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase ==== بەستەر: [[:پۆل:وەستێنەرەکانی ئەنزیمی 3β-Hydroxysteroid dehydrogenase]] {{کرا}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٢، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩ ==== ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان ==== * بەستەر: [[:پۆل:ئاسەتەیت ئێستەرەکان]] ====لێدوان ==== بێ کێشەیە [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٣، ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) <hr> ==== پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان==== *بەستەر: [[:پۆل:دەرمانە پزیشکییەکانی ئاژەڵان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان ==== بەستەر: [[:پۆل:سترۆیدی دژە ئەندرۆجینەکان]] ====لێدوان ==== <hr> دژەئەندرۆجینی ستیرۆیدی نەک ستیرۆیدی دژە ئەندرۆجینی وابزانم.سوپاس[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:١٩، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن ==== بەستەر: [[:پۆل:قوربانیدەرانی سووتانی کیۆتۆ ئەنیمەیشن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵک لە ئەنیمەیشن بەپێی کۆمپانیا]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن ==== بەستەر: [[:پۆل:مردنەکان بەھۆی ئاگر لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان لە ژاپۆن]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات ==== بەستەر: [[:پۆل:ئاگرەکان بەپێی وڵات]] پێشنیارکراو بۆ ئاگر: [[:پۆل:سووتمانەکان]] ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات یان ئاگرەکان بەپێی وڵات؟ ====لێدوان ==== <hr> ئاگرکەوتنەوەکان بەپێی وڵات جوانترە ،وابزانم[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Diyary27|لێدوان]]) ‏٠٦:٢٨، ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Diyary27|Diyary27]] منیش پێم باشە، بەڵام سوتمانیشمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ====پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە ==== بەستەر: [[:پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی خەڵاتی کڕەنچیرۆلیان بردۆتەوە]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس ==== بەستەر: [[:پۆل:فیلمەکان لەبارەی سیستیک فایبرۆس]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن) ==== بەستەر: [[:پۆل:براوەکانی خەڵاتی مەزنی پایکسانگی خەڵاتی ھونەری (تەلەڤیزیۆن)]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩ ==== نوێیە بەڵام ھەر ویستم دڵنیایی لێ بکەمەوە. بەستەر: [[:پۆل:ئەو بەرھەمە تەلەڤیزیۆنیانەی وەستێنراون بەھۆی کۆڤید-١٩]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان==== بەستەر: [[:پۆل:خانمەکتەرە دەنگییە ئەمەریکییەکان لە یاریە ڤیدیۆییەکان]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر==== بەستەر:[[:پۆل:داڕێژەکانی جێندەریی بەکارھێنەر]] ==== لێدوان ==== <hr> ====پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن ==== بەستەر:[[:پۆل:ئەو فیلمانەی دەربارەی تڕانسجێندەری کچن]] ==== لێدوانی گشتی ==== سپاس {{rf}} [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٢٣:١٥، ٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ (UTC) ==== پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی ==== : بەستەر:[[:پۆل:باشترین ئەنیمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئەکادیمی]] : پەیوەندیدار: [[:پۆل:باشترین ئەنییمێیە تایبەتمەندەکان لە براوەی خەڵاتی ئانی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی ==== بەستەر: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک ==== بەستەر:[[:پۆل:خەڵکی جەزائیری بە ڕەسەن تورک]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری ==== [[:پۆل:خەڵکی ئوستڕالی بە ڕەسەن کۆری]] پەیوەندیدار: [[:پۆل:خەڵکی کۆریای باکوور بە ڕەسەن ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی ==== بەستەر:[[:پۆل:گۆرانیبێژانی کۆریای باشوور بە زمانی ژاپۆنی]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن==== بەستەر:[[:پۆل:دەرھێنەرانی ئەنیمەیشن لە ژاپۆن]] ====لێدوان ==== <hr> ====پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون ==== بەستەر:[[:پۆل:شوێنە پەروەردەییەکان کە لە سەدەی ١٤یەم دامەزراون]] ====لێدوان ==== <hr> ==== پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠ ==== بەستەر [[:پۆل:ناساندنەکانی بینین و بیستن لە ١٩٠٠]] ==== لێدوان ==== کرا [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ‏٠٦:٥٨، ١٦ی ئایاری ٢٠٢٢ (UTC) <hr> ==== پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ ==== بەستەر: [[:پۆل:ھونەرمەندانی ئێڵ&ھۆڵدینگ]] ==== لێدوان ==== <hr> === پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری === بەستەر: [[:پۆل:پێشکەشکەرانی خزمەتگوزاری ژمێریاری ھەوری]] ==== لێدوان ==== <hr> == Platanus یان Plane tree == چنار؟ دەزانم لە [[وتووێژ:چنار]] دا باس کراوە و چنار بۆ black poplar دانراوە، بەڵام لە ئەوە ناچێ ڕاست بێ! [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:PopulusNigra4c.jpg#mw-jump-to-license ئەمە] گەڵای black poplarـە و چنار لای ئێمە گەڵاکەی [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Leaf_Of_Platanus_Orientalis_.jpg ئاوھایە]، پێم وایە چنار بۆ plane tree چاکترە. گەڵای چنار لە گەڵای کەوێت (maple) دەچێ. تۆفیق وەھبیش چناری بە plane tree مانا کردووەتەوە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠٥، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) :[[:en: Platanus orientalis| Platanus orientalis]] ڕەنگە ناوی زانستیی چنار بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٤، ٣١ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە بەو دارەی وێنەی گەڵاکەیت داناوە ئەڵێین دارجەوھەر. ئەو وێنەیەی لە وتارەکەدا ھەیە، لای ئێمە ئەوە چنارە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:١٩، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ھەنبانەبۆرینە جەوھەردار و چناری بە ھاومانا داناوە. ئێستا کە لە ھەندێک ناوچەدا ماناکەی جیایە، کامەی دابنێین؟ کام مانا کۆنترە، platanus یان black poplar؟ پێم وایە platanus کۆنترە. لە پاڵەویی ساسانیدا بە مانای platanus بووە، لە کورمانجیشدا «چنار» بە مانای platanus دێ و عەرەبیش «صنار»ی ھەیە کە لە «چنار»ەوە دێ و ھەر بە مانای platanus دێ. لە فەرھەنگەکەی Michael L. Chyetیشدا «چنار» بەرانبەری plane tree و oriental plane treeیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٠٤، ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وەڵڵا نازانم. من ھەر ئەوەندەم لێ دەزانی کە وتم. ئێمە بەوە کە لە وتارەکەدا وێنەکەی ھەیە دەڵێین چنار، زۆریش ھەیە لەبەر ماڵان و لە باخ و بێشە و ئەوانەدا، بۆیە دڵنیام ھەڵە ناکەم. بەوەی تریش دەڵێین جەوھەر، ئەویش ھەر زۆر زۆر ھەیە لە ھەموو شەقامەکاندا. ئەوەش دەزانم کە فارس بە جەوھەر دەڵێ چنار. بۆ نموونە، لە تاران شەقامێک ھەیە لە باشووری شارەوە ھەتا باکوور درێژە، پێی دەڵێن وەلیعەسر و، ئەمبەر و ئەوبەر یەکسەر دارجەوھەرە. بەڵام ئەوان پێی ناڵێن جەوھەر، دەڵێن «[https://www.google.com/search?q=%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B9%D8%B5%D8%B1&oq=%DA%86%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%BA%D8%B5%D8%B1&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgBEAAYDRgeMgYIABBFGDkyCAgBEAAYDRgeMgoIAhAAGAgYDRgeMgoIAxAAGAgYDRgeMgoIBBAAGIAEGKIEMgcIBRAAGO8FMgcIBhAAGO8FMgoIBxAAGIAEGKIE0gEIOTU5OGowajSoAgGwAgE&client=ms-android-samsung-ss&sourceid=chrome-mobile&ie=UTF-8 چنارھای خیابان ولیعصر]». باشتر وایە @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] یش قسەی خۆیان بکەن. چون ئەوان لە باسە پێشووەکە قسەی زۆریان بۆ کردن بوو. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::::قسەکانی کاک ئازام پێ تەواون. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٤٣، ١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] سەیری [https://m.youtube.com/watch?v=W2915vzL49c&pp=ygUw2KbbldmFINiv2YjZiCDYr9in2LEg2obZhtin2LHblduMINi025XZgtq12KfZiNuV&ra=m ئەم ڤیدیۆیە] بکە. باسی دوو ''چنار''ی پیر دەکا، ئاشکرا دیارە کە platanusن. سەیری [https://ku.964media.com/292088/ ئەمیش] بکە، ''سوورەچنار'' بە platanus دەڵێ. ئێمە ''دارجەوھەر'' ناڵێین و ھەر نازانین چییە. ::::::فەرھەنگی خاڵیش ''چنار'' و ''جەوھەر''ی بە ھاومانا داناوە، [https://lex.vejin.net/ck/def/xall/%D8%AC%DB%95%D9%88%D9%87%DB%95%D8%B1#:~:text=%D8%B4%D8%AA%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D9%84%DB%8E%20%D8%AF%DB%8E-,%D8%A6%DB%95%D8%B1%D8%AF%DB%95%DA%B5%D8%A7%D9%86%DB%8C%20%DA%86%D9%86%D8%A7%D8%B1 کرتە بکە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٥٣، ١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Elm یان Ulmus == ناوی کوردیی ئەم دارە چییە؟ وزم؟ بووز؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٤٨، ٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] «وزم» بەر گوێم کەوتووە، بەڵام نازانم کامەیە. «بووز»م نەبیستووە. ویکیپیدیای فارسی Elmی بەستووە بە «نارون»ەوە. ناروەن لای ئێمەش دەوترێ، بەڵام زیاتر دەڵێین دارتۆفانە. وەک چۆن عەرەب دەڵێ شجرە البق. خودی وشەی ناروەنیش دوو پارە: «نار» کە ھەمان [https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87#:~:text=%D9%86%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%20.,%D8%AF%D9%90%20%5D%20(%D8%A7%D9%90)%20%D9%BE%D8%B4%D9%87%20. نارد] -ە بە مانای مێشوولە و تۆفانە و، وەن کە ھەمان دارەوەن یا قەزوانە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٢٢، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە [https://www11.ihp.sinica.edu.tw/storage/w2_file/1688NTswNBe.pdf ئێرە]دا بووزم بە مانای elm دی. ھەنبانەبۆرینە بووز و دارتۆفانەی بۆ درخت پشه داناوە، درخت پشه و نارون یەک شتن؟ ئەگەر یەک شتن، [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/ڕەشەدار ڕەشەدار] بۆچی دوو مانای ھەیە (١، درخت نارون و ٢، درخت پشه)؟ ویکیفەرھەنگی کورمانجی «بزی»ی بۆ elm بە کار بردووە و لە کوردستانیکادا «بزوو» بۆ elm ھاتووە، کێشەکە ئەوەیە ئەمەم لە یەک فەرھەنگی دیکەدا نەدی. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:٢٥، ٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئێستا دیم کە لە ویکیپیدیادا «[[نارەوان (دار)|نارەوان]]» بۆ beech بە کار ھاتووە! ئەم شێوەیە لە فەرھەنگەکاندا نەھاتووە، بەڵام لە «ناروان»ی پاڵەویی ئەشکانی دەچێ کە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/نارون#Etymology_1 ئێرە] دا ھاتووە. «دارەڕەش»یش دانراوە، بەڵام ئەمە ڕێک وەکوو [https://en.wiktionary.org/wiki/karaağaç#Etymology karaağç]ی تورکی دروست بووە کە بەرانبەری elmـە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:٤١، ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::::''بووز'' و ''وزم'' ھەر یەک وشەن. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٦، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::باشە، ''بووز'' یان ''وزم'' ھەر ئەو دارەیە کە ئینگلیز elmی پێ دەبێژێ؟ ئەگەر وایە، ''وزم'' چۆن بووە بە ''بووز''؟ دیارە کە ''بووز'' سۆرانیترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٣، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Mongoose == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ بانبانک؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٢، ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] سڵاو بەپێی فەرھەنگەکان ئەمە ئەنجامەکەی بوو ::{{لێدوان|فەرهەنگی کوردستانیکا|}}: مارگرە، مارخۆرە، ::{{لێدوان|فەرهەنگی ئەندێک|}}: بانبانکە، مشک خۆرە :بڕوانە [https://lex.vejin.net/ck/search?t=Mongoose ڤەژین] بۆ زانیاری زیاتر. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:١٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ''بانبانک'' یان بە کرمانجی ''بانەڤانک'' جۆرێک ڕسقە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::سپاس. ئەی ''ڕسق'' خۆی چییە؟ weaselە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەڵێ بە فارسی ''راسو''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٥٤، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بەڵام ''[[ڕسق]]'' بۆ least weasel بە کار ھاتووە! ئەگەر لێی دڵنیاین، چاکتر نییە ''[[بەوەرز]]'' بکەین بە ''ڕسق''؟ ئەم ناوانە، دەڵەک، قاقم، ڕسق و …، تێکەڵ بوون. خۆزگە دەمانزانی کامە کامەیە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٢٨، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Hardwood و Softwood == ''چێوڕەق'' یان ''چێوسەخت'' بۆ hardwood و ''چێونەرم'' بۆ softwood چاکن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٠٦، ١٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :وشەی ''سەخت'' کوردی نییە و بە کوردی ھەر دەڵێن ''ڕەق''. لەوانەیە ''ڕەقەچێو'' و ''نەرمەچێو'' باشتر بێ. وەکوو ''ڕەقەمار'' یان ''نەرمەکۆکە''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٤٩، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ''چێونەرم'' وەکوو ''دەنگخۆش'' و ''دەستپاک'' دروست بووە، ناو + ھاواڵناو گەلێک باوە. ھەروەھا، ''نەرمەچێو'' نێوانگری تێدایە، بەڵام ''چێونەرم'' تێیدا نییە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٤٧، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: جارجار ھەر ئەو نێوانگرە دەربڕینی وشەکە خۆشتر دەکا. ئەوەی جنابیشت ڕاستە. لە کوردیدا دەڵێن ڕەقامێر و نەرمامێر بۆیە منیش بەپێی ئەمانە وشەکانم ڕۆنا. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٥٦، ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Snakebird == ئەم گیانەوەرە بە کوردی ناوی نییە، دەتوانین بۆی دابڕێژین؟ snake یانی مار و bird یانی باڵندە، مەل، لێکیان بدەین دەبێ بە «مارباڵندە» یان «مارمەل». «مارباڵندە» جوان نییە، بەڵام «مارمەل» کورت و جوانە و دەکرێ بیکەین بە «مارمر»یش. «مر» و «مەل» ھەر یەک وشەن («مر» کۆنتریشە) و بە مانای «باڵندە» دێن، «وشترمر»یش ھەر وا دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٦، ٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :''مەلەمار''-یش دەبێ ھەر لەسەر کێشی ''ڕەقەمار''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٥:٠٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ''مەل'' ناوە، بەڵام ''ڕەق'' ھاواڵناوە. پێم وایە ''مارمر'' لە ھەمووی کورتتر و گونجاوترە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٥٠، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :::مەبەست کێشەکەی بوو. بەپێی ڕیزمان وەک ''تیرەمار''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٧:١٠، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Bittern == لە فەرھەنگی باڵندە دا ''واق'' ھاتووە، بەڵام ئەمە دەبێ عەرەبی بێ: ''[[:ar:واق (طائر)|واق]]''. لە ویکیپدیای فارسی دا ''[[:fa:بوتیمار|بوتیمار]]'' و ''[[:fa:غمخورک|غمخورک]]'' بۆ bittern بە کار ھێنراون. ''غمخورک'' ھەر ''خەمەخۆرە''ی خۆمانە و ''بوتیمار''یش لە [https://en.wiktionary.org/wiki/بوتیمار ئێرە] دا وا لێک دراوە کە بە مانای ''ئەبووخەم'' دێ! ''بو'' کورتکراوە ''أبو''ی عەرەبییە. لە فەرھەنگی خاڵ دا ئاوا باسی ''خەمەخۆرە'' کراوە: «باڵندەیەکی گەورەی قاچ و مل درێژە ھەمیشە بە ماتی لە کەناری ئاو ھەڵدەنیشێ»، bittern باڵندەیەکی secretiveە و بە پێی ئەم وەسفەی خاڵ بێ، ''خەمەخۆرە'' ڕەنگە bittern بێ. ئێوە چی دەڵێن؟ ''خەمەخۆرە'' دەبێ bittern بێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٠٤، ٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :تەقریبەن دڵنیا بووم کە ''خەمخۆرە'' bitternە. ئەم باڵندەیە ئەفسانەیەکی ھەیە. دەڵێن ''خەمخۆرە'' ھەردەم تینوویەتی، بەڵام کاتێ کە بە ڕووبارێک دەگا، خەم دەخوا ئاوی ڕووبارەکە تەواو بێ و ئاو ناخوا. عەرەبیش ''مالك الحزين'' بە ئەم باڵندەیە دەڵێ. :ئەم باڵندەیە بە ماتی لە لێواری ئاو ھەڵدەنیشێ، بەڵام خەم ناخوا، بەڵکوو چاوەڕێیە ماسی یان گیانلەبەرێکی دیکە ببوورێ تا ڕاوی بکا. لە فۆلکلۆر دا وا لێک دراوەتەوە کە خەم دەخوا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٣٨، ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Common == لە ناوی گەلێک گیانلبەر دا common ھەیە، بۆ ئەمە چی باشە؟ ''ئاسایی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٩، ١١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Hoopoe == دەزانم کە ''پەپووسڵێمانە'' (یان ''پەپووسڵێمانکە'') بە ئەم گیانلەبەرە دەڵێن، بەڵام ''پەپوو'' بە تەنیا ئەم مانایە نادا؟ لە ھەنبانەبۆرینە دا بە مانای hoopoe و owl ھاتووە.[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%D9%BE%DB%95%D9%BE%D9%88#:~:text=%D9%BE%DB%95%D9%BE%D9%88:%20%D8%A8%D8%A7%DA%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D8%B3%DB%95%D8%B1,%DA%A9%D9%88%D9%86%D8%AF%DB%95%D8%A8%D9%88%D9%85%DB%95%D8%8C%20%D8%A8%D8%A7%DA%B5%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8E%DA%A9%DB%8C%20%D8%B4%D9%88%D9%85%DB%95] لە ھەندێک فەرھەنگ دا (وەکوو مەردۆخ) تەنیا بە مانای hoopoe ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/merdox/پەپوو] و لە ھەندێکی دیکە دا (وەکوو خاڵ) تەنیا بە مانای owl ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/xall/پەپوو] ئێستا کامیانە؟ لە فەرھەنگەکان دا ''پەپووقژە'' بە مانای «باڵندەیەکی بێکاکۆڵ کە لە hoopoe دەچێ» ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/پەپوقژە][https://lex.vejin.net/ck/def/xall/پەپووقژە] بۆیە من پێم وایە ''پەپوو'' بۆ hoopoe تەواوە. لە باشوور دا ''کوندەپەپوو'' بە owl دەڵێن، بەڵام ئەمە لە فەرھەنگە کۆنەکان دا نییە. ئەمە ڕەنگە بیسەلمێنێ ''کوندەپەپوو'' نوێیە و تازە پەیدا بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٢٤، ١٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :پێم وا نییە بتوانین ساغی بکەینەوە ''پەپوو'' خۆی بەتەنیا بە چی دەڵێن. وشەی ''پەپوولە''-شمان ھەیە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٤:٤٤، ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Language treatment == نزیکترین یان دەقیقترین بەرانبەری کوردی بۆ ''Language treatment'' چییە؟ پەڕەیەکی ڕێنمایییە لە [https://en.wiktionary.org/wiki/Wiktionary:Language_treatment ویکیفەرھەنگی ئینگلیزی]. خۆم ''مامەڵەکردن لەگەڵ زمان''-م پێ باشە، چونکە لە ناوەڕۆکی پەڕەکەش، باس لە چۆنێتیی چارەکردن و ڕێکخستنی وشەکان ئەکا لەناو زمانەکە. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٢٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Bumblebee == ناومان بۆ ئەم حەشەرەیە ھەیە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنگەگیزە، وەک [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%95%D8%A8%DB%86%DA%B5%DB%95&f=0 ھەنگەبۆڵە]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٢٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] خۆت داتڕشتووە یان خۆی ھەیە؟ دیم کاک پیرەھەڵۆ لە [[وتووێژ:مێشھەنگوین]] دا نووسیویەتی کە ''ھەنگەبۆڵە'' بە مانای bumblebee دێ، ئەمە ڕاستە؟ ئەگەر نا، ھەنگەبۆڵە چییە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٢، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆم دامڕشتووە. چون مەردۆخ بۆ ھەنگەبۆڵە «سرمان»ی عەرەبی دانابوو و «سرمان»یش ھەمان شەنگەسوورە یا سیرەمۆزەی خۆمانە، زاتم نەبوو بڵێم ھەنگەبۆڵە bumblebee -ە. بەڵام، پرسیارت بۆ دەکەم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣١، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەو وێنەیەی وتاری bumblebee -م نیشانی دوو کەس دا وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە بەڵام ڕەنگی زۆر زەردە. وتیشیان ھەنگەبۆڵە تووکن و کوڵکنە و، بە دەوری گا و مانگا دەخولێتەوە و، ھەنگوێن ناکات و، لە ھەنگ و زەردەواڵە گەورەترە و لەوانەیە بیشیان خوات و، خرپن و قەڵەوە و، ڕەنگیشی زۆرتر قاوەیی بەرەو ڕەشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:١٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] کەوایە ''ھەنگەبۆڵە'' دەبێ bumblebee بێ. دەستت خۆش بێ، زەحمەتت کێشا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٧، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆ دڵنیاییی زیاتر، وێنەکانی bumblebee لە ویکیپیدیا و گووگڵم دا بە نیشانی دوو کەسی تر کە یەکیان خۆی ھەنگەوانە. ھەردووکیان تا چاویان پێ کەوت وتیان ئەوە ھەنگەبۆڵەیە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Flushed Away == ناوێک بۆ وتاری [[فڵەشد ئەوەی]]، چی بێت باشە؟ '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ١٧:١٨، ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] لێشاوبردە، وەک بابردە یا بابردەڵە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٥، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Cryptosystem == سڵاو هاوڕێیان، ئەمە بە کوردی دەبێتە چی؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٠٥، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] ھەر کریپتۆسیستم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٠٢، ٢١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Junglefowl == ''مرەجەنگەڵی'' چۆنە؟ وەکوو ''مرەباخی'' (= woodcock) دروست بووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] باشە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Lamella یان Gill == چی بۆ ئەمە چاکە؟ بەڕێوەبەرێک لە وتارێک دا کێڵگە (farm)ی بۆ داناوە! نازانم ئەم ئیلھامەی لە کوێوە بۆ ھاتووە. کوردستانیکا ئەمانەی پێشنیار کردووە: شانە، تیغە (تیخە) و پەڕە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥١، ٢٨ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == Progenitor == لە ئەستێرەناسی دا ئەو ئەستێرەیەی کە دەبێ بە سووپەرنۆڤا و دەتەقێ progenitorی پێ دەڵێن، چی بۆ ئەمە باشە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٣٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D8%A8%D9%86%DB%95%D8%AA%DB%86%D9%85&f=0 بنەتۆم]. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٠:١٧، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Abrasion == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ لە کتێبەکانی وەزارەتی پەروەردە دا ''کڕاندن'' بە کار ھاتووە و منیش لە وتاری ''[[سماتە]]'' دا ''کڕێنەر''م بۆ abrasive دانا. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢١:١٧، ١١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Projectile == ئەمە بکەین بە چی؟ projectile یانی ''ئەوەی کە دەھاوێژرێ''. دەکرێ ھەر شتێ بێ. مەنجەنیق بەرد دەھاوێژێ، بۆیە بەرد projectileە. تیرھاوێژ تیر دەھاوێژێ، بۆیە تیر projectileە. کوردستانیکا ''پلار''ی بۆ داناوە، بەڵام لە ھەنبانەبۆرینە دا ''پلار'' بە مانای ''داردەستێ کە بۆ ھاویشتن دەبێ'' ھاتووە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:١٤، ١٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕاھاویشتە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::ڕاھاوێژە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:١٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] هاوێژراو. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١٣، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Visible == بۆ ئەمە ھەر ''بینراو'' بە کار ھاتووە. ئەمە چاک نییە، چونکە ''بینراو'' یانی ''دیتوو'' یان ''شتێک کە بینراوە''، بەڵام visible بە مانای ''شتێک کە دەکرێ ببینرێ'' دێ. ''دیتەنی'' دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٢٤، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٣٦، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: نابێتە ''دیار''؟ [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٠٢، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] ئەویش دەبێ، بەڵام ''دیار'' لە بنەڕەت دا شێوەی ناوی ''دین'' یان ''دیتن'' نییە؟ دی (ڕەگی ڕابووردووی دین) + ـار (وەک کوشتار و وتار)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٥٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Tropical == چی بۆ ئەمە دابنێین؟ بۆ نموونە، tropical climate دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] تاوسووڕگە بۆ tropics و تاوسووڕگەیی بۆ tropical. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٨:٤٤، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] کەشوهەوای ھێڵی کەمەرەیی. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:١١، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == is native to == ئەمە چۆن وەربگێڕم؟ بۆ نموونە، Sorrel is native to Eurasia دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :خۆجێی ... ە: Sorrel خۆجێی ئەوراسیایە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:١٩، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] کردم بە ترشۆکە بوومیی ئەوراسیایە. ''بوومی'' لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبی دا بە مانای native ھاتووە، [https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/b%C3%BBm#:~:text=b%C3%BBm%C3%AE:%20adjective%20native بنۆڕە]. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەداخەوە لەم فەرهەنگانەدا (بەتایبەت مەردووخ و وەهبی) جاروبار کاریگەریی فارسی دەبینرێت. ''بوومی'' بەم مانایە وا وتت بە کوردی نازانم؛ له هەنبانه و خاڵیشدا نییە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٨:١٦، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] خۆوڵاتی -ش دەبێ. ھێمن دەڵێ «وەکوو پەروانە دەوری لێ دەدەن لاوانی خۆوڵاتی». [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٣، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بۆچی خۆڕسک بەکارناهێنی؟ دەتوانی بڵێی ترشۆکە خۆڕسکە لە ئەوراسیا. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] خۆڕسک یانی خواکرد یان شتێک کە مرۆو دروستی نەکردبێ و خۆی ڕسکابێ.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=%DA%95%D8%B3%DA%A9%D8%A7%D9%86&f=0#:~:text=%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C:-,%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%20%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C%20%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%88%D8%B4%D8%AA%DB%8C,-%D8%AC%DB%86%D8%B4%20%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C%20%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%88%DB%95%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1] بە شێوەیەکی دیکە باسی بکەم، خۆڕسک یانی سروشتی.[https://lex.vejin.net/ck/search?t=خۆڕسک&f=0] [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٤٢، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Herbaceous plant == مەبەست لە ڕوەکێکە کە ''لاسکی چێوی'' (woody plant)ی نییە. herbaceous ھاواڵناوی herbە و لە ویکیپیدیا دا [[گیای دەرمانی|گیای دەرمانیی]] بۆ دانراوە کە پێم باش نییە. چی بۆ herbaceous و herb دابنێین؟ ئەگەر بەرامبەرێکی چاکمان بۆ herb نییە، ''ڕوەکی ناچێوی'' بۆ herbaceous plant دەبێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٥٣، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئەگەر Herbivore گیاخۆر بێ herb دەبێتە گیا. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٢٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕەنگە پووشینە -ش ببێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] گیای داماو بۆ grass، بۆ herb، بۆ plantیش بە کار دێ! لە ویکیپیدیای فارسی دا ''علف'' بە کار ھاتووە کە لە کوردی دا بووە بە ''ئاڵف''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٦:٠١، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەنبانە دەڵێ [https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/%DA%AF%DA%98%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%A7 گژوگیا] واتە «نباتات علفی» یا ھەمان « Herbaceous plants». ئەمە بە ئەڵمانییەکەش دەخوا، Krautige Pflanze یانی ڕوەکی گژ و گڤ، وەکوو کەلەرم. grassیش چیمەن نییە؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٦، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ویکیپیدیا دا ''گژوگیا'' بۆ herb بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکان]]) و بۆ floraیش بە کار چووە (وەک [[:پۆل:گژوگیاکانی یۆنان]])، چی لە ئەمانە بکەین؟ :::::من بزانم ''چیمەن'' یانی meadow یان lawn و ''چیم'' یانی grass و ھەردووک تورکین، [https://en.wiktionary.org/wiki/çim#Turkish بنۆڕە]. لە فەرھەنگەکەی تۆفیق وەھبیش دا ''گیا'' بۆ grass ھاتووە،[https://lex.vejin.net/ck/def/wahby-edmonds/giya#:~:text=noun-,grass,-%2C%20herbage] و خۆمانیش ''[[گیاجاڕ]]''مان بۆ grassland داناوە. :::::بە ڕای تۆ ''گیا'' بۆ چی بە کار بچێ؟ بۆ plant؟ ئەم وشانە ھەن دەبێ بەرانبەریان بۆ دابنێین: :::::plant (ڕوەک یان گیا؟)، flora (گیاکان؟) grass (چیم؟)، herb. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١١:٣٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەک = plant، فلۆرا = flora، چیمەن = grass، مێرگ = meadow ، مێرگۆڵە یا چیمەنکاری = lawn، گژوگیا = herbs. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ئەی ''گیا''؟ وشەیەکی باوی وەک ''گیا'' ناکرێ بۆ ھیچ بە کار نەبرێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەرچی کە لە زەوی ئەڕوێ ڕوەکە. ئێستا ئەم ڕوەکە یا ساقەتەی ڕەقە یا نەرمە. ئەوەی کە ساقەتەکەی ڕەقە پێی دەڵێن دار، ئەوەی کە ساقەتەکەی نەرمە پێی دەڵێن گیا. کەوایە گیا لە ئەسڵا ھەمان herb -ە. grass جۆرێکی تایبەت لە herb یا گیایە کە باریک و کێشھاتووە. ھەموو grassەکان herbن، بەڵام ھەموو herbەکان grass نین. تەماتە و گوڵەبەڕۆژە herbن بەڵام grass نین. ئاشکرایە داریش نین، بەڵام گیان. بە کورتی، من وا ئەزانم ھەچ ڕوەکێ کە دار نەبێ، گیایە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٠٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] من پێم وایە کە ''ڕوەک'' بۆ plant ڕاستە و نابێ دەستی لێ بدەین. ''[[ھەنار]]'' و ''[[ڕەشەدار]]'' دار (tree) و ڕوەک (plant)ن، بەڵام کەس ''گیا'' بەم دوانە ناڵێ. گیا زیاتر بە ڕوەکی بەژنکورت دەوترێ، ئەمانیش عادەتەن ناچێوی (non-woody)ن. ئەگەر ''گیا'' بۆ herb دابنێین، herbaceous plant بە ئاسانی دەبێ بە ''ڕوەکی گیایی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٣٩، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بە ڕای من ڕوەکی گیایی جوان نییە و بۆ کوردی ناخونجێ. گژوگیا باشترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٤:٤٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] بۆچی خۆت لەگەڵ ''گیا'' بۆ herb نەبووی؟ یان مەبەستت ئەوەیە ''گیایی'' بۆ herbal دەبێ (وەک herbal tea = چای گیایی)، بەڵام بۆ herbaceous نابێ؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:١٥، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ڕوەکی گیایی حەشوە. ڕوەکی گیایی یا ڕوەکی گیائاسا یانی ئەوەی لە زەوی ئەڕوێت و وەکوو گیا وایە. دەی ئەمە ھەر گیایە، ئیتر ئەو دوورودرێژییەی ناوێ. من جیاوازییەک نابینم لە نێوان herb و herbaceous plant. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لەبەر ئەوەش کە گیا جگە لە herb بۆ plant و grassیش بە کار دێ، بۆ herbaceous plant من گژوگیام زۆرتر بەدڵە. ھەڵبەت خۆت باشتر دەزانی، ئەمانە بواری تایبەتیی من نین و زۆریان لێ نازانم. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٥:٤٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] وتارەکانی herb و herbaceous plant -م خوێندەوە، تا ڕادەیەک زانیم چی بە چییە. من بم ئاوای لێ دەکەم: herb ئەکەمە [[گژوگیا (چێشتلێنان و پزیشکی)]] و، herbaceous plant ئەکەمە [[گژوگیا]] یا [[گژوگیا (ڕوەکناسی)]]. گیاش ئەکەمە پەڕەی ڕوونکردنەوە و ئەیبەستمەوە بە ڕوەک و دوو ماناکەی گژوگیاوە، واتە گژوگیا لە چێشتلێنان و دەرماندا و، گژوگیا وەکوو بابەتێکی زانستی ڕوەکناسی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''ڕوەکی گیایی'' بێمانا بێ، herbaceous plantیش بێمانا دەبێ! پێم باش نییە ''گیا'' پەڕەی ڕوونکردنەوە بێ. وەک باسمان کرد، ''دارھەنار'' plantە و کەس ''گیا'' بەمە ناڵێ، بۆیە ''گیا'' ناکرێ plant بێ. قسەم بۆ herbaceous plant نییە، بەڵام پێم باشە ''گیا'' herb بێ. بە تایبەتی کە herbal tea دەبێ بە ''چای گیایی'' و herbal medicineیش دەبێ بە''پزیشکیی گیایی'' یان ''گیادەرمانی''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٨:١٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی herb لە ئینگلیزیدا فەرقی ھەیە لەگەڵ مێژوو و پێشینە و بەکارچوونەکانی گیا لە کوردیدا. بۆیە ڕەنگە بۆ ئەوان herbaceous plant بگونجێ، بەڵام بۆ ئێمە سەرەڕای ئەوە کە herb گیایە، «ڕوەکی گیایی» حەشو و سەیر و نامۆ دێتە گوێ. چای گیایی -ش ھەر تۆزێ سەیرە. چای گژوگیا باشترە. وا نییە کە وشەیەکمان دۆزییەوە وەک ھاوسەنگی وشەیەکی بیانی، ئیتر ئەو وشەیە لە ھەموو حاڵەتەکانا بەکار بێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٨:٣٧، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ''چای گیایی'' خۆی ھەیە و داڕێژراوی من نییە. سەیری ئەنجامەکانی گووگڵ بکە. ھەروەھا، ''گژوگیا'' herbaceous plant بێ، a herbaceous flowering plant دەبێ بە چی؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٢٠:٤٣، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::::::::::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] گژوگیای گوڵدار نابێ؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Vine == ئەمە بە کوردی دەبێ بە چی؟ vine ھەر ڕوەکێکە کە بە دار و دیوار دا ھەڵبگەڕێ. بۆ نموونە، ''[[لاولاو]]'' vineە. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٤:٤٤، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ھەڵزن دەبێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٣٢، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] لە ھیچ فەرھەنگێک دا نەمدی، خۆت داتڕشتووە؟ ھەڵ + زن (ڕەگی ڕانەبووردووی زنین)؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٧، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] لە چاوگی [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D9%87%DB%95%DA%B5%D8%B2%D9%86%DB%8C%D9%86&f=0 ھەڵزنین] لای ئێمە باوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] وشەیەکی جوانە، لە وتاری [[ڤانیلای گەڵاتات]] دا بە کارم برد. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٥٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Dormancy == ئەمە و dormant بە کوردی دەبن بە چی؟ The plant stays dormant all winter چۆن وەربگێڕین؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٩:٢١، ٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەخەوڕاچوون؟ [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٧:٤٧، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] دەکرێ وەک ئاژەڵەکان متبوون بەکاربێت وەک لە کتێبەکانی پەروەردە سوڕی متبوون هەیە. [[بەکارھێنەر:مامۆستا|مامۆستا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:مامۆستا|لێدوان]]) ١٠:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Cultivation == چی بۆ ئەمە چاکە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٤٨، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Sensationalism == سڵاو هاوڕێیان بۆ ئەمە [https://en.wikipedia.org/wiki/Sensationalism] چ باشە؟ [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٢:٥١، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] اثارەی عەرەبی یانی ورروژاندن. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٦:٣٨، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}} لەو ڕستەیەی خوارێدا چۆنی بنووسم؟ The show attracted controversy for adopting an allegedly '''sensationalist''' approach to literature [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٦:٥٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] «نمایشەکە بە ھۆی گرتنەبەری ڕێگایەکی - بڵێین ورووژێنخوازانە - بەرەو  ئەدەب، شەڕەقسەی بۆ خۆی کڕی.» :sensational = ورووژێن، sensationalism = ورووژێنخوازی. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٥:٥٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: زۆر سپاس کاک {{وب|Aza}}، دەستتان خۆش بێت [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٠٦:٤٥، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ehnr8k0t97boacekew9ugp0bp2lmj71 0 118371 1662849 902967 2026-09-07T22:33:40Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1662849 wikitext text/x-wiki {{بێ سەرچاوە}} {{Infobox writer | name = نازک مەلائیکە | image | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|١٩٢٣|٠٨|٢٣}} | birth_place = [[بەغدا]]، [[ئێراق]] | death_date = {{Death date and age|٢٠٠٧|٠٦|٢٠|١٩٢٣|٠٨|٢٣}} |death_place = [[میسر]] | resting_place = | occupation = | language = | nationality =[[ئێراق |ئێراقی]] | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''نازک سادق مەلائیکە''' شاعیرێکی عێراقییە و لە ٢٣ی ئابی ساڵی ١٩٢٣ لەکەشت وبارێکی ڕۆشنبیریدا لەدایک بووە و لە ساڵی ١٩٤٤ لە دار لموعەلیمینی باڵا تەخەروجی کردووە و پاشان چووەتە پەیمانگای ھونەرەجوانەکان و لە ساڵی ١٩٤٩ بەشی مۆسیقای تەواوکردووە و لە ساڵی ١٩٥٩ لە زانکۆی ''ویسکۆنسن مادیسۆن'' لەئەمریکا بڕوانامەی ماجستێری لەوێژەدا وەرگرتووە و بووەتە مامۆستا لە زانکۆی بەغدا و بەسرا و کوەێت. شاعیری عیراقی نازک مەلائیکە یەکەم کەس بووە لە ساڵی ١٩٤٧ شیعری حوڕی نوسیوە و قەسیدەی کۆلێرای بەیەکەم شیعری ئەدەبی دەژمێردرێت لە وێژەی عەرەبیدا و ئەو سەردەمەی کە دەستی کردووە بە شیعر نووسین زۆر لە سەردەمی شاعیران بەدر شاکر سەیاب و شازل تاقە و عبد وەھاب بەیاتییەوە نزیکبوە و ھەر چواریان بەپێشەوایانی نووسینی شیعری حوڕ لەعێراقدا دەژمێردرێن. نازک مەلائیکە لەشاری بەغدا لەنێو خانەوادەیەکی ڕۆشنبیر پەروەردە بووە و دایکی نازک مەلائیکە بەناوی دایکی نەزاری مەلائیکەوە لەڕۆژنامە وگۆڤارە عێراقییەکان شیعری بڵاوکردووەتەوە و باوکیشی کە بە سادق مەلائیکە ناسراوبووە چەند نووسراوێکی لەپاش بەجێمابووە گرنگترینیان فەرھەنگی ئینسایکۆلبیدیای خەڵکی کە لە ٢٠ بەرگدا نوسرابۆوە و باوکیشی نازناوی ناکی بۆ ھەڵبژاردبوو بەخۆشی ناوی شۆڕشگێڕی سوورییەوە نازک عابید کە شۆڕشێکی سووری دژ بە داگیرکارە فەرەنسییەکان بەرپاکردبوو. نازک مەلائیکە زمانی عەرەبی خوێندووە و ساڵی ١٩٤٤ تەخەڕوجی کردووە و پاشان مۆسیقای خوێندووە و دواتر زمانەکانی لاتینی و ئینگلیزی و فەرەنسی لەویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا خوێندووە و ماوەی ساڵێک لەبەیروت ژیاوە و ساڵی ١٩٩٠ لەدوای ھەڵگیرسانی جەنگی کەنداوی یەکەم ڕۆشتووە بۆ قاھیرە. شاعیری عێراقی نازک مەلائیکە ساڵی ١٩٩٦ خەڵاتی بابتینی بەدەستھێناوە و لە ساڵی ١٩٩٩ یش دەزگای ئۆپرای میسری ئاھەنگێگیان بۆ گێڕا و خەڵاتیان کرد بەبۆنەی تێپەڕبوونی نیو سەدە بەسەر سەرھەڵدانی شیعری حوڕ لەنیشتیمانی عەرەبیدا کە دەستپێکی سەرھەڵدانەکەی لەوەوە دەستی پێکردووە. شاعیری عێراقی نازک مەلائیکە لە ساڵی ١٩٩٠ لەقاھیرە ژیاوە و بەھۆی نەخۆشییەوە لە ٢٠ ی یۆنیۆی ساڵی ٢٠٠٧ و لەتەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە و لەقەبرسانێکی تایبەت بەخێزانەکەیان لە خۆراوای قاھیرە نێژراوە. {{تووڵی دەروازە|شیعر|عێراق|ژن|ژیاننامە|وێژە}} {{نووسەر-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٧]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی عێراقی]] [[پۆل:شاعیرانی ژن]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی]] [[پۆل:شیعە عێراقییەکان]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی عێراقی]] axre21gyw2g9okdy9g0j6tr5tb37vvj 1662857 1662849 2026-09-07T22:34:49Z Amine yousefi 16159 +وێنە 1662857 wikitext text/x-wiki {{بێ سەرچاوە}} {{Infobox writer | name = نازک مەلائیکە | image =تمثال الشاعرة نازك الملائكة 02.jpg | image_size = | alt = | caption =پەیکەری نازک مەلائیکە | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|١٩٢٣|٠٨|٢٣}} | birth_place = [[بەغدا]]، [[ئێراق]] | death_date = {{Death date and age|٢٠٠٧|٠٦|٢٠|١٩٢٣|٠٨|٢٣}} |death_place = [[میسر]] | resting_place = | occupation = | language = | nationality =[[ئێراق |ئێراقی]] | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''نازک سادق مەلائیکە''' شاعیرێکی عێراقییە و لە ٢٣ی ئابی ساڵی ١٩٢٣ لەکەشت وبارێکی ڕۆشنبیریدا لەدایک بووە و لە ساڵی ١٩٤٤ لە دار لموعەلیمینی باڵا تەخەروجی کردووە و پاشان چووەتە پەیمانگای ھونەرەجوانەکان و لە ساڵی ١٩٤٩ بەشی مۆسیقای تەواوکردووە و لە ساڵی ١٩٥٩ لە زانکۆی ''ویسکۆنسن مادیسۆن'' لەئەمریکا بڕوانامەی ماجستێری لەوێژەدا وەرگرتووە و بووەتە مامۆستا لە زانکۆی بەغدا و بەسرا و کوەێت. شاعیری عیراقی نازک مەلائیکە یەکەم کەس بووە لە ساڵی ١٩٤٧ شیعری حوڕی نوسیوە و قەسیدەی کۆلێرای بەیەکەم شیعری ئەدەبی دەژمێردرێت لە وێژەی عەرەبیدا و ئەو سەردەمەی کە دەستی کردووە بە شیعر نووسین زۆر لە سەردەمی شاعیران بەدر شاکر سەیاب و شازل تاقە و عبد وەھاب بەیاتییەوە نزیکبوە و ھەر چواریان بەپێشەوایانی نووسینی شیعری حوڕ لەعێراقدا دەژمێردرێن. نازک مەلائیکە لەشاری بەغدا لەنێو خانەوادەیەکی ڕۆشنبیر پەروەردە بووە و دایکی نازک مەلائیکە بەناوی دایکی نەزاری مەلائیکەوە لەڕۆژنامە وگۆڤارە عێراقییەکان شیعری بڵاوکردووەتەوە و باوکیشی کە بە سادق مەلائیکە ناسراوبووە چەند نووسراوێکی لەپاش بەجێمابووە گرنگترینیان فەرھەنگی ئینسایکۆلبیدیای خەڵکی کە لە ٢٠ بەرگدا نوسرابۆوە و باوکیشی نازناوی ناکی بۆ ھەڵبژاردبوو بەخۆشی ناوی شۆڕشگێڕی سوورییەوە نازک عابید کە شۆڕشێکی سووری دژ بە داگیرکارە فەرەنسییەکان بەرپاکردبوو. نازک مەلائیکە زمانی عەرەبی خوێندووە و ساڵی ١٩٤٤ تەخەڕوجی کردووە و پاشان مۆسیقای خوێندووە و دواتر زمانەکانی لاتینی و ئینگلیزی و فەرەنسی لەویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا خوێندووە و ماوەی ساڵێک لەبەیروت ژیاوە و ساڵی ١٩٩٠ لەدوای ھەڵگیرسانی جەنگی کەنداوی یەکەم ڕۆشتووە بۆ قاھیرە. شاعیری عێراقی نازک مەلائیکە ساڵی ١٩٩٦ خەڵاتی بابتینی بەدەستھێناوە و لە ساڵی ١٩٩٩ یش دەزگای ئۆپرای میسری ئاھەنگێگیان بۆ گێڕا و خەڵاتیان کرد بەبۆنەی تێپەڕبوونی نیو سەدە بەسەر سەرھەڵدانی شیعری حوڕ لەنیشتیمانی عەرەبیدا کە دەستپێکی سەرھەڵدانەکەی لەوەوە دەستی پێکردووە. شاعیری عێراقی نازک مەلائیکە لە ساڵی ١٩٩٠ لەقاھیرە ژیاوە و بەھۆی نەخۆشییەوە لە ٢٠ ی یۆنیۆی ساڵی ٢٠٠٧ و لەتەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە و لەقەبرسانێکی تایبەت بەخێزانەکەیان لە خۆراوای قاھیرە نێژراوە. {{تووڵی دەروازە|شیعر|عێراق|ژن|ژیاننامە|وێژە}} {{نووسەر-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٧]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی عێراقی]] [[پۆل:شاعیرانی ژن]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی]] [[پۆل:شیعە عێراقییەکان]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی عێراقی]] dlsu48203ea5p0ir1xm8bp8nj9e23nf 1662885 1662857 2026-09-07T22:59:32Z Amine yousefi 16159 1662885 wikitext text/x-wiki {{بێ سەرچاوە}} {{Infobox writer | name = نازک مەلائیکە | image =تمثال الشاعرة نازك الملائكة 02.jpg | image_size = | alt = | caption =پەیکەری نازک مەلائیکە | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date|١٩٢٣|٠٨|٢٣}} | birth_place = [[بەغدا]]، [[ئێراق]] | death_date = {{Death date and age|٢٠٠٧|٠٦|٢٠|١٩٢٣|٠٨|٢٣}} |death_place = [[میسر]] | resting_place = | occupation = | language = | nationality =[[ئێراق |ئێراقی]] | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''نازک سادق مەلائیکە''' شاعیرێکی عێراقییە و لە ٢٣ی ئابی ساڵی ١٩٢٣ لە کەش و بارێکی ڕۆشنبیریدا لەدایک بووە و لە ساڵی ١٩٤٤ لە دار لموعەلیمینی باڵا تەخەروجی کردووە و پاشان چووەتە پەیمانگای ھونەرە جوانەکان و لە ساڵی ١٩٤٩ بەشی مۆسیقای تەواو کردووە و لە ساڵی ١٩٥٩ لە زانکۆی ''ویسکۆنسن مادیسۆن'' لە ئەمریکا بڕوانامەی ماجستێری لە وێژەدا وەرگرتووە و بووەتە مامۆستا لە زانکۆی بەغدا و بەسرا و کوەیت. شاعیری عیراقی نازک مەلائیکە یەکەم کەس بووە لە ساڵی ١٩٤٧ شیعری نوێی نووسیوە و قەسیدەی کۆلێرای بە یەکەم شیعری ئەدەبی دەژمێردرێت لە وێژەی عەرەبیدا و ئەو سەردەمەی کە دەستی کردووە بە شیعر نووسین زۆر لە سەردەمی شاعیران [[بەدر شاکر سەیاب]] و [[شازل تاقە]] و [[عبد وەھاب بەیاتی]]یەوە نزیک بووە و ھەر چواریان بە پێشەوایانی نووسینی شیعری نوێ لە عێراقدا دەژمێردرێن. نازک مەلائیکە لە شاری بەغدا لەنێو خانەوادەیەکی ڕۆشنبیر پەروەردە بووە و دایکی نازک مەلائیکە بە ناوی دایکی نەزاری مەلائیکەوە لە ڕۆژنامە و گۆڤارە عێراقییەکان شیعری بڵاو کردووەتەوە و باوکیشی کە بە سادق مەلائیکە ناسراو بووە چەند نووسراوێکی لەپاش بەجێ ماوە گرنگترینیان فەرھەنگی ئینسایکڵۆپیدیای خەڵکی کە لە ٢٠ بەرگدا نووسرابۆوە و باوکیشی نازناوی ناکی بۆ ھەڵبژاردبوو بەخۆشی ناوی شۆڕشگێڕی سوورییەوە نازک عابید کە شۆڕشێکی سووری دژ بە داگیرکارە فەرەنسییەکان بەرپا کردبوو. نازک مەلائیکە زمانی عەرەبی خوێندووە و ساڵی ١٩٤٤ تەخەڕوجی کردووە و پاشان مۆسیقای خوێندووە و دواتر زمانەکانی لاتینی و ئینگلیزی و فەرەنسی لە ویلایەتەیەکگرتوەکانی ئەمریکا خوێندووە و ماوەی ساڵێک لە بەیروت ژیاوە و ساڵی ١٩٩٠ لەدوای ھەڵگیرسانی جەنگی کەنداوی یەکەم ڕۆشتووە بۆ قاھیرە. شاعیری عێراقی نازک مەلائیکە ساڵی ١٩٩٦ [[خەڵاتی بابتین]]ی بەدەست ھێناوە و لە ساڵی ١٩٩٩ یش دەزگای ئۆپرای میسری ئاھەنگێگیان بۆ گێڕا و خەڵاتیان کرد بەبۆنەی تێپەڕبوونی نیو سەدە بەسەر سەرھەڵدانی شیعری نوێ لە نیشتیمانی عەرەبیدا کە دەستپێکی سەرھەڵدانەکەی لەوەوە دەستی پێکردووە. شاعیری عێراقی نازک مەلائیکە لە ساڵی ١٩٩٠ لە قاھیرە ژیاوە و بەھۆی نەخۆشییەوە لە ٢٠ ی یۆنیۆی ساڵی ٢٠٠٧ و لە تەمەنی ٨٣ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە و لە قەبرسانێکی تایبەت بە خێزانەکەیان لە خۆراوای قاھیرە نێژراوە. {{تووڵی دەروازە|شیعر|عێراق|ژن|ژیاننامە|وێژە}} {{نووسەر-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٣]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٧]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:نووسەرانی عێراقی]] [[پۆل:شاعیرانی ژن]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی]] [[پۆل:شیعە عێراقییەکان]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی عێراقی]] rfw1q5zav8ezytxragtoylxry3g4yr8 0 120623 1663062 1503803 2026-09-08T10:33:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663062 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دولت آباد | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = جزیرە دولت آباد | جۆری_نیشتنگە = دێ | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | جۆری_دابەشکراو = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو = [[پارێزگای خراسان رضوی|خراسان رضوی]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[نیشابور (شارستان)|نیشابور]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی مرکزی|مرکزی]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[گوندستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[گوندستانی مازول|مازول]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٤١٥ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١١]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[فارسی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە =}} '''دولت آباد''' ({{بە فارسی|دولت آباد}}) دێیەکە لە بەشی ناوەندیی شارستانی نەیشابوور. ژمارەی دانیشتووانی لە [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران|سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦]]دا ٣٦٥کەس لە ٩٩ بنەماڵەدا بووە. {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ktvnbbptfku3g5nxs1k6uyycbgknggc 0 120946 1662649 1580412 2026-09-07T15:02:59Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662649 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەڵای خانزاد | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قلعة خانزاد}}<br>{{lang-en| khanzad Castle}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[قەڵا]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Khanzad Castle.jpg | شرۆڤەی_وێنە = قەڵای خانزاد | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.353447| 44.179941}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''قەڵای خانزاد''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.353447| 44.179941 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای پیرمام|پیرمام]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بەستۆڕە|بەستۆڕە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دروستکردنی | ڕێکەوتی_دامەزران = [[سەدەی ١٥یەم|سەدەی پانزدە]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٦٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = بەرزی و نھۆم | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = بەرزی | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = ٤٠م | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = نھۆم | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = ٢ | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەڵای خانزاد''' یان '''بانەمان''' دەکەوێتە ڕۆژھەڵاتی ھەولێر و لە سەر رێگای ھەولێر-شەقڵاوە و لە نێوان [[چیای پیرمام]] و [[چیای خانزاد]]ەوەیە، ھەروەھا پێی دەوترێت قەڵای بانەمان لەبەرئەوەی دەکەوێتە باشووری گوندی [[بانەمان]] بەرزیەکەی دەگاتە ٤٠ مەتر لە رووی زەوی. ٢٢ کیلۆمەتر لە شاری [[ھەولێر]] دوورە. مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[میرنشینی سۆران]] بە تایبەتی لە ماوەی دەسەڵاتی [[میر سلێمان بەگ]] و شازادە خانزاد دروستکراوە. ئەم قەڵایە لە بەرد و قشڵ و لە دوو نھۆم دروستکراوە. چوار بورجی شێوە بازنەیی ھەیە. تاوەکو ئێستا رووە مێژووەکەی خۆی لە دەست نەداوە توانراوە پارێزگاری لێ بکرێت، لە ساڵی ٢٠٠٧ لەلایەن [[بەڕێوەبەرایەتی شوێنەواری ھەولێر]] نۆژەن کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ar/node/550 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201108204750/https://www.hawlergov.org/app/ar/node/550 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>دلیل آثار إقلیم کوردستان لسنة 2017 ، ص 16</ref> == مێژوو == قەڵای خانزاد قەڵایەکی سەدەی ناوەڕاستە کە لەلایەن [[خانزادی سۆران|خانزاد]] حاکمی [[میرنشینی سۆران]] دروستکراوە. فەرمانی دروستکردنی وەک شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی و بەرگریکردن لە [[ھەولێر]]ی پایتەختەکەی دەرکرد. ناوی قەڵاکە بە ناوی خۆیەوە ناوە. ئامانج عادل، مێژوونووسێکی ناوچەکە، بە یەکێک لە گرنگترین شوێنەوار و مێژووییەکانی ناوچەکە دەزانێت. عادل ھەروەھا وتی؛ "میر خانزاد چەندین قەڵای دیکەی لە سەرانسەری [[کوردستان]] دروستکرد بەڵام وێران بوون، بەڵام قەڵای خانزاد ھێشتا لە دۆخێکی باشدایە".<ref>https://www.kurdistan24.net/en/story/386476</ref> == میرات == ڕەزا شەماڵ، ھاوڵاتییەکی خەڵکی ھەولێر ڕایگەیاند؛ "ئەم قەڵایە بەڵگەیە لەسەر ئەوەی کە گەلی کورد سەردەمانێک وڵاتی خۆی ھەبووە" خانزاد بەکر، یەکێکی دیکە لە خەڵکی ناوخۆی ھەولێر، ڕایگەیاند؛ "زۆر جار سەردانی قەڵاکەم کردووە، چونکە ھێز و شانازیم پێدەبەخشێت".<ref>https://www.kurdistan24.net/en/story/386476</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} * [http://bot.gov.krd/kurdish/erbil-province-shaqlawa/history-and-heritage/%D9%82%DB%95%DA%B5%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7%D9%86 قەڵای خانزاد (بانەمان)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160906121520/http://bot.gov.krd/kurdish/erbil-province-shaqlawa/history-and-heritage/%D9%82%DB%95%DA%B5%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%95%D9%85%D8%A7%D9%86 |date= ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٦ }}، ده‌ستەى گشتى گەشت و گوزارى كوردستان - عێراق * [http://www.hawlergov.org/ku/page.php?id=1330847659 ماڵپەڕى پارێزگاى هەولێر]{{بەستەری مردوو|url=http://www.hawlergov.org/ku/page.php?id=1330847659 |date=شوباتی ٢٠٢١ }}{{dead link|date=April 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{تووڵی دەروازە|عێراق|کوردستان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:قەڵاکانی کوردستان]] [[پۆل:شوێنەکانی ھەولێر]] [[پۆل:میرنشینی سۆران]] kvpptblfmlnyn71qcad0h9tnh7g0ym2 0 122135 1662725 1653702 2026-09-07T17:26:42Z ~2026-48501-86 78950 1662725 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''جافانی کوردی'''{{تێبینی|ناوی ڕەسەنی گاوانی کوردییە، بەڵام لە عەرەبیدا پیتی گ بووە بە ج<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|سەردێڕ=ئەو فەرموودەی کە گاوانی کوردی گێڕاویەتیەوە|ناونیشان=https://bawarkurdi.wordpress.com/2020/09/11/gawanikurdi-abumaymun-tabarani/|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=هەگبەی باوەڕ|زمان=ku}}</ref>}} یان '''گاوانی کوردی''' ({{بە عەرەبی|جابان الكردي}}) یەکێک بوو لە ھاوەڵانی [[محەممەد]]، پێغەمبەری [[ئیسلام]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=ابن الأثير (عز الدين علي): أسد الغابة في معرفة الصحابة، تحقيق وتعليق محمد إبراهيم البنا، محمد أحمد عاشور، محمود عبد الوهّاب فايد، دار الشعب، القاهرة، 1970م.}}</ref> جابان بە ڕەچەڵەک [[کورد]] بووە، لە شاری [[:en:Midyat|میدیات]] [[باکووری کوردستان]] لەدایکبووە و بە جابانی کوردی ناسراوە. ھەروەھا لەبەر ئەوەی کوڕەکەی ناوی [[مەیموون کوردی|مەیموون]] بووە، ناوەکەی بووە بە ئەبوو مەیموون یان باوکی مەیموون. ناوی جابان لە پەڕتووکە بەناوبانگەکانی ھاوەڵناسیدا وەک «{{عەرەبی|اسد الغابە}}» (واتا شێری دارستان) و «ئەلئیسابە» ھاتووە.<ref name=":0" /> ئەبوونەعیمی ئەسفەھانی ناوی کوڕەکەی جابان بە مەیموونی کوردی تۆمار کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.islampp.com/?id=144&ftwid=14452|سەردێڕ=ماڵپەڕی فەتاوای سوننەت و جەماعەت (فارسی)|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160306205304/http://www.islampp.com/?id=144&ftwid=14452|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئازاری ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>، لە نێوان ساڵانی ١٢١ی [[کۆچی]] (٧٣٨ی [[زایینی]]) و ساڵی ١٣٠ی کۆچی (٧٤٧ی زایینی) کۆچی دوایی کردووە.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئایە لە ھاوەڵەکاندا کورد ھەبوون؟ - الإسلام سؤال وجواب|ناونیشان=https://islamqa.info/ar/answers/236781/%D9%87%D9%84-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D8%A7%D9%83%D8%B1%D8%A7%D8%AF|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٢|وێبگە=islamqa.info|زمان=ar}}</ref> == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * ابن الأثير (عز الدين علي): أسد الغابة في معرفة الصحابة، تحقيق وتعليق محمد إبراهيم البنا، محمد أحمد عاشور، محمود عبد الوهّاب فايد، دار الشعب، القاهرة، 1970م. * [https://web.archive.org/web/20160306205304/http://www.islampp.com/?id=144&ftwid=14452 سایت جامع اھل سنت و جماعت] {{ھاوەڵانی پێغەمبەر}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|محەممەد|ئیسلام|کوردستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ھاوەڵەکان]] [[پۆل:سەحابە فەرموودە گێڕەڕەوەکان]] g8fyzmq4sqrr789y9wuojzf18iq317h 0 123305 1662681 1453180 2026-09-07T16:33:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1662681 wikitext text/x-wiki '''دەروون''' یا '''ڕەوان''' بریتییە لە سەرجەم [[زەین|زەینی ئینسانی]]، بە [[وشیاری|وشیار]] و [[زەینی ناوشیار|ناوشیارەوە]].<ref>[http://psychologydictionary.org/psyche What is PSYCHE? psychologydictionary.com]</ref> ئەو بوارە زانستییەش کە لە دەروون ئەکۆڵێتەوە و بە شێوەیەکی ئۆبژەکتیڤ تاوتوێی ئەکات «[[دەروونناسی]]» یا «ڕەوانناسی»ی ناوە. وشەی Psyche، کە لە کوردیدا «دەروون» یا «ڕەوان»ی پێ ئەڵێن، لە «ψυχή»ی [[یۆنانی|یۆنانییەوە]] دێ کە بە مانای «[[گیان]]»ە و، لە [[فەلسەفە|فەلسەفەدا]] مێژوویەکی دوورودرێژی ھەیە؛ بەکارچوونی ئەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[ئەفلاتوون]] و [[ئەرەستوو]] و، ھەتا ئێستاش بۆ سەردەرکردن لە سروشتی ئینسان لە ڕوانگەی زانستییەوە وەکوو تێگەیشتەیەکی بنەڕەتی ماوەتەوە. لە زمانی کوردیدا ژمارەیەک وشەی تر ھەن، وەکوو [[ڕۆح]] و ڕەوان و گیان و بڕێ جاریش دڵ، کە لە ڕووی ماناوە نزیکایەتییان زۆرە لەگەڵ وشەی دەرووندا و لە جێی یەکتر بەکار ئەبرێن. لە ئەدەبی کلاسیک و نوێ و ھەروەھا لە فۆلکلۆری کوردیدا وشەی دەروون زۆر بەکار ھێنراوە، بۆ نموونە [[مەولەوی]] ئەڵێ{{شیعر}} {{ب|دەروون وە مەودای خەدەنگ ڕێش کەردەن|ڕیشەی سەبووری تاتاکێش کەردەن}} {{کۆتاییی شیعر}} یا [[عەبدوڵڵا گۆران|گۆران]] ئەڵێ {{شیعر}} {{ب|ئەمویست دەروون بکرایەوە وەک تۆمار|دەرکەوتایە دنیای جوانتر لە بەھار}} {{کۆتاییی شیعر}} == وشەڕەتناسی == وشەی دەروون لە باری [[وشەڕەتناسی|وشەڕەتناسییەوە]] دوو پارە: دەر + روون. «دەر» لە ڕیشەی ھیندوئەورووپاییی {{چەپ بۆ ڕاست|*enter}} و ڕیشەی ھیندوئێرانیی و پرۆتۆئێرانیی {{چەپ بۆ ڕاست|*anter}} بە مانای «ناوەوە» و «ژوورەوە» و «دە نێو»ە. «روون»یش لە ڕیشەی پرۆتۆئێرانیی {{چەپ بۆ ڕاست|*rāvana-}} بە مانای «لا» و «لایەن»ە. کەوایە، دەروون بەگشتی یانی لای ناوەوە، دیوی ناوەوە. «ڕەوان»یش لە ڕیشەی پرۆتۆئێرانیی «{{چەپ بۆ ڕاست|*ruvān-}}»ەوە دێ بە مانای ڕۆح و گیان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نانەوازادە|یەکەم=عەلی|سەردێڕ=[[فەرھەنگی ڕیشەی وشەی کوردی]]|ساڵ=|بەرگ=|پەڕەکان=}}</ref> == سەرچاوە == {{reflist}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|فەلسەفە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:دەروونناسی]] [[پۆل:چەمکەکانی دەروونناسی]] 0064am83c4deiysna8k243j8ci6m1kt 0 123325 1662798 1662532 2026-09-07T20:08:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1662798 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''نیکۆڵای ڤاسیلیڤێچ گۆگۆڵ''' ({{بە ڕووسی|Никола́й Васи́льевич Го́голь}}؛ {{بە ئوکراینی|Мико́ла Васи́льович Го́голь}}) لە ٢١ ئازاری ١٨٠٩ چاوی بەژیان ھەڵێناوە دانەری چیرۆکی کورت و ڕۆمانی پتەو و شانۆگەرییە و بەشێکی ڕەخنەگران بە باوکی ڕیالیزم لە ئەدەبی ڕوسیدا دای دەنێن.<ref>سەرەتایەک بۆ ڕەخنەی ئەدەبی لەگەڵ کورتەیەک لە مێژووی ئەدەبی کوردی، محەممەد باوەردی موقەددەم، ١٣٩٥</ref> ئەو بە ڕەگەز خەڵکی [[ئوکراینا]]یه. == ژیانی پیشەیی == ھەرچەندە لەیەکەم بەرھەمی شانۆیی لە ساڵی ١٨٢٩دا ھەستی بە شکستی و سەرنەکەوتن کرد، بەڵام دوای دوو ساڵ لە ١٨٣١ دا کە کۆمەڵەچیرۆکێکی ئۆکرانی بەناونیشانی (چەند ئێوارە وەختێک لە چاندنگەیەکی نزیک دیکانگادا)ی بڵاوکردەوە، ناوبانگێکی باشی بۆ خۆی پەیدا کرد و شاعیر و نووسەری ناوداری وەکو (پووشکین و جۆکۆڤسکی و ئەکساکۆڤ و بلنیسکی) پەسەندیان کرد و بەنوسەرێکی ڕیالیستی سەرکەوتوویان لەقەڵەمدا و دوای تەواوکردنی بەرگی یەکەمی بەرھەمێکی نایابی بەناوی (گیانە مردووەکان) لە ساڵی ١٨٤٢ کە ڕۆمانێکی ڕیالیستی سەرکەوتووبوو، ھێرشێکی توند و تیژی بردبووە سەر داب و نەریتی کۆمەڵایەتی و ھەڵس و کەوتی خەڵکەکە و ژیانی جووتیاران بەکارتێکردنی قەشەیەکی کەلەڕەق، ھزرێکی ڕەش بینانە دەستی بەسەر ھەست و ھۆشی داگرت و خستییە سەر بارێکی نیگەرانی و ھاتە سەر ئەو قەناعەتە کە خۆی بەرامبەر خوا بە تاوانبار بزانێ و ئەمە وایلێکرد بەرگی دووەمی (گیانە مردووەکان)ی بەر لەچاپکردنی سووتاند و لەناوی برد و ئەم ھەڵوێستەی بە خاڵێکی تاریک لەژیانی دادەنرێت. == گۆگۆڵ و نووسینی شانۆگەری == گۆگۆڵ جگە لەچیرۆکی کورت و ڕۆمان، کۆمەڵە شانۆگەرییەکی ڕیالیستی بەھێزی نوسی دیارترینیان ئەمانەی خوارەوەن: شانۆگەری (جەنابی موفەتیشی گشتی) لە ساڵی ١٨٣٦ نوسی و دەریچواند و سەرکەوتنێکی باشی بەدەست ھێنا و ھێرشێکی توند و تیژی پێکەنیناوی بردەسەر چینی فەرمانبەرەکانی حکوومەتی ڕووسیای قەیسەری، ھەروەھا لە ساڵی ١٨٤٢ شانۆگەرییەکی سەرکەوتووتری نوسی بەناوی (ژنھێنان) و، کارێکی تەواوی لەنوسەرانی دوای خۆی کرد و، لەھەمان ساڵ شانۆگەری (قومارچییەکان)یشی نوسی و لەزۆر لاوە پەسەندکرا. == بەرھەمەکانی گۆگۆڵ و وەرگێڕانیان بۆ سەر زمانی تر == زۆربەی بەرھەمە ئەدەبییەکانی گۆگۆڵ وەرگێڕاونەتە سەر زمانی ئینگلیزی و فەڕەنسی لەوانەی کۆمەڵە چیرۆکێکییەتی بەناوی (میرگورد) سێ شانۆگەری نایابی دیکەی کە ئەمانەن: # [[پاڵتۆ (چیرۆک)|پاڵتۆ]]: یەکەمین ڕۆمانە لە ئەدەبی ڕوسی بەزەیی بە مرۆڤی چەوساوەدا بێتەوە # [[تاراس بۆلبا]]: داستانێکە لەبارەی ژیانی قۆزاقەکان لەسەدەی پازدەھەمدا. # [[جەنابی موفەتیش]]: کە شانۆگەرییەکی کۆمیدی خۆش و سەرکەوتووە. لە کۆتاییشدا دەبێ ئەوە بڵێین کە گۆگۆڵ لە تەمەنی ٤٣ ساڵیدا لە ٢١ شوباتی ١٨٥٢ کۆچی دوایی کرد و تۆماری گەورەترین نووسەری ڕیالیست لە ئەدەبی ڕوسیدا پێچرایەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [https://en.wikipedia.org/wiki/Nikolai_Gogol ویکیی ئینگلیزی؛ ئەیلوولی ٢٠١٥] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی|ڕووسیا|ئوکراینا|وێژە|شیعر|شانۆ}} {{نووسەر-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Nikolai Gogol}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:نووسەرانی ڕووس]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٩]] [[پۆل:مردووانی ١٨٥٢]] lh41j218xq957olbclmp93uwl7llon6 0 123943 1662762 1503539 2026-09-07T19:36:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1662762 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox sea | name = دەریای ئارافۆرا | image = Locatie Arafurazee.PNG | caption = شوێنی لە نەخشە دا | image_bathymetry = Arafura Sea map.png | caption_bathymetry = Map | location = | coords = {{coord|9|30|S|135|0|E|scale:5000000|display=inline,title}} | type = [[دەریا]] | inflow = | outflow = | catchment_km2 = | basin_countries = {{flag|Australia}} {{flag|Papua New Guinea}}، {{flag|Indonesia}}، | length_km = 1290 | width_km = 560 | area_km2 = | depth_m = | max-depth_m = | volume_km3 = | residence_time = | temperature_high_C = | temperature_low_C = | salinity = | shore_km = | islands = دوورگەی ئاروو، دوورگەکانی کرۆکێر، دوورگەکانی گوولبۆرن، دوورگەی هۆوارد | cities = | trenches = | benches = | frozen = }} '''دەریای ئارافورا''' ({{بە ئینگلیزی|Arafura Sea}}) دەریایێکی نەچەندان قووڵ و تەنکاوە لە [[ئۆقیانووسی ئارام]] و لە نێوان [[دەریاکانی کۆرال]] و [[دەریای تیمۆر]] دایە کە [[ئوسترالیا]] و [[گینەی نوێ]] لێک جیا دەکاتەوە.<ref>http://www.answers.com/topic/arafura-sea</ref> چەند دوورگەی [[ئیندۆنیزیا]] لەم دەریایە دان. == زانیاریەکان== دەریای ئارافورا کە پانتایی نزیک بە ٦٥٠،٠٠٠ کیلۆمەتری لەخۆ گرتووە لە باکووری کەنارەکانی [[ئوسترالیا]] و [[کەنداوی کارپێنتاریا]] و باشووری کەنارەکانی گینەی نوێ هەڵکەوتووە. ئاوەکانی ئەم دەریایە لە ڕۆژاوا تێکەڵی [[دەریای تیمۆر]] لە باکووری ڕۆژاوا [[دەریای باندا]] و [[دەریای سێرام]] دەبێت. هەروەها ئەم دەریایە لە ڕۆژهەڵات دا لە ڕێگەی [[گەلی تۆرس]] پەیوەندی بە دەریای کۆرالەوە هەیە. گەلی تۆرس یەکێکە لە پڕمەترسی ترین تێپەڕگە ئاوییەکانی جیهان و دەریای ئارافۆراش بە هۆی هەبوونی شوێنی نادیاری تەنکاو کاری لێخووڕینی کەشتیەکانی ئاستەنگ کردووە. قووڵی گشتی دەریای ئارافورا لەنێوان ٥٠ تا ٧٠ مەترە کە دەیخاتە ئاستی دەریا تەنکاوەکانی جیهان. == سەرچاوە== {{Reflist}} {{دەریاکانی جیھان}} {{پۆلی کۆمنز|Arafura Sea}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئۆسترالیا]] [[پۆل:دەریای ئارافورا]] [[پۆل:دەریاکانی ئیندونیزیا]] [[پۆل:دەریاکان]] [[پۆل:کەنارەکانی خاکەکانی باکووری ئوسترالیا]] sflpg5ue4tlcmstrzuddf5436g2jobl 0 123960 1662777 1503569 2026-09-07T19:39:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1662777 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox sea | name = دەریای شیلان | image = Coral Sea map.png | caption =شوێنی دەریای شیلان (کۆرال) و دوورگەکانی لە نەخشە دا | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = | coords = {{coord|18|S|158|E|type:waterbody_scale:10000000|display=inline,title}} | type = [[دەریا]] | inflow = | outflow = | catchment = | basin_countries = [[ئوسترالیا]]، [[نیوکالێدۆنیا]] (فەڕەنسا)، [[گینەی نوێ]]، [[دوورگەکانی سلێمان]]، [[ڤەنوواتوو]] | length_km = | width_km = | area_km2 = 4791000 | depth_m = 2394 | max-depth_m = 9140 | volume_km3 = 11470000 | frozen = | reference = <ref name=bse>[http://bse.sci-lib.com/article064525.html Coral Sea], [[Great Soviet Encyclopedia]] (in Russian)</ref><ref name=brit>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/137118/Coral-Sea Coral Sea], Encyclopædia Britannica on-line</ref> }} '''دەریای شیلان''' ({{بە ئینگلیزی|Coral Sea}}) نێوی دەریایێکە لە باکووری ڕۆژهەڵاتی [[ئوسترالیا]] و ئەم وڵاتە لە دوورگەکانی دەورووبەر جیا دەکاتەوە.<ref>[http://www.britannica.com/eb/article-9026231/Coral-Sea زانستنامەی بریتانیکا]</ref> دەریای شێلان لە سنووری ویلایەتی [[کوینزلەند]] دایە و [[بەربەستی مەزنی ڕیف|بەربەستی مەزنی شیلانی ئوسترالیا]] لەم ناوچەیە دا هەڵکەوتوون کە زیاتر لە ٣،٠٠٠ تیرەی شیلانی و ٩٠٠ دوورگەی جیاواز بووینا هەیە. == سەرچاوە== {{commons category|Coral Sea}} {{Reflist}} * https://web.archive.org/web/20160305122441/http://modirsoft.com/ {{دەریاکانی جیھان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|فەڕەنسا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:ئۆسترالیا]] [[پۆل:دەریای شیلان]] [[پۆل:شوێنە ئاوییەکانی ئوسترالیا]] [[پۆل:دەریاکان]] [[پۆل:دەریاکانی پەراوێزی ئۆقیانووسی ئارام]] sou7ivizolm1x94k51fcpm7v5425xtr 1662784 1662777 2026-09-07T20:01:10Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1662784 wikitext text/x-wiki {{Infobox sea | name = دەریای شیلان | image = Coral Sea map.png | caption =شوێنی دەریای شیلان (کۆرال) و دوورگەکانی لە نەخشە دا | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = | coords = {{coord|18|S|158|E|type:waterbody_scale:10000000|display=inline,title}} | type = [[دەریا]] | inflow = | outflow = | catchment = | basin_countries = [[ئوسترالیا]]، [[نیوکالێدۆنیا]] (فەڕەنسا)، [[گینەی نوێ]]، [[دوورگەکانی سلێمان]]، [[ڤەنوواتوو]] | length_km = | width_km = | area_km2 = 4791000 | depth_m = 2394 | max-depth_m = 9140 | volume_km3 = 11470000 | frozen = | reference = <ref name=bse>[http://bse.sci-lib.com/article064525.html Coral Sea], [[Great Soviet Encyclopedia]] (in Russian)</ref><ref name=brit>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/137118/Coral-Sea Coral Sea], Encyclopædia Britannica on-line</ref> }} '''دەریای شیلان''' ({{بە ئینگلیزی|Coral Sea}}) نێوی دەریایێکە لە باکووری ڕۆژهەڵاتی [[ئوسترالیا]] و ئەم وڵاتە لە دوورگەکانی دەورووبەر جیا دەکاتەوە.<ref>[http://www.britannica.com/eb/article-9026231/Coral-Sea زانستنامەی بریتانیکا]</ref> دەریای شێلان لە سنووری ویلایەتی [[کوینزلەند]] دایە و [[بەربەستی مەزنی ڕیف|بەربەستی مەزنی شیلانی ئوسترالیا]] لەم ناوچەیە دا هەڵکەوتوون کە زیاتر لە ٣،٠٠٠ تیرەی شیلانی و ٩٠٠ دوورگەی جیاواز بووینا هەیە. == سەرچاوە== {{commons category|Coral Sea}} {{Reflist}} * https://web.archive.org/web/20160305122441/http://modirsoft.com/ {{دەریاکانی جیھان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|فەڕەنسا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:ئۆسترالیا]] [[پۆل:دەریای شیلان]] [[پۆل:شوێنە ئاوییەکانی ئوسترالیا]] [[پۆل:دەریاکان]] [[پۆل:دەریاکانی پەراوێزی ئۆقیانووسی ئارام]] nezlii0i7nyn6ccxdt6nl97hqaytv8p 0 123969 1662767 1503551 2026-09-07T19:37:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1662767 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox sea | name = دەریای تاسمان | image = Locatie Tasmanzee.PNG | caption = شوێنەکەی لە نەخشە دا | image_bathymetry = Tasman Sea.jpg | caption_bathymetry = Map of the Tasman Sea | location = ڕۆژاوای ئۆقیانووسی ئەتڵەس | coords = {{Coord|40|S|160|E|scale:10000000}} | type = [[دەریا]] | inflow = | outflow = | catchment_km2 = | basin_countries = {{flag|New Zealand}} {{flag|Australia}}، | length_km = 2800 | width_km = 2200 | area_km2 = | depth_m = | max-depth_m = | volume_km3 = | residence_time = | temperature_high_C = | temperature_low_C = | salinity = | shore_km = | islands = دوورگەی لۆرد هۆو، [[دوورگەی نۆرفۆلک]] | cities = [[نیوکاسڵ (ئوسترالیا)]]، [[سیدنی]]، [[وێلانگانگ]]، [[ئۆکڵاند]]، [[وێڵینگتن]] | trenches = | benches = [[لۆرد هۆو رایز]] | frozen = }} '''دەریای تاسمان''' ({{بە ئینگلیزی|Tasman Sea}}) بەشێکە ؛ە ئاوەکانی [[ئۆقیانووسی ئارام]]ی باشوور کە لە باشووری ڕۆژهەڵاتی [[ئوسترالیا]] و ڕۆژهەڵاتی دوورگەی [[تاسمانیا]] و ڕۆژاوای کەنارەکانی [[نیوزیلاند]] هەڵکەوتووە.ئەم دەریایە ٢،٢٥٠ کیلۆمەتر پانە و قووڵترین شوێنی زیاترە لە ٥،٢٠٠ مەتر و لە باکوور دتێکەڵی [[دەریای کۆڕاڵ]] دەبێ، هەروەها [[دەربەندی بەس]] لە نێوان [[ئوسترالیا]] و دوورگەی تاسمانیا تێکەڵی [[ئۆقیانووسی هیند]] دەکات. دەریای تاسمان بە شەڕەسی دەریاوانی [[هۆلەند|هۆڵەندی]] [[ئەبێل تاسمان]] کە لە ١٦٤٢ پێیدا تێپەڕی بەم ناوە ناونرا.<ref>http://www.britannica.com/place/Tasman-Sea</ref> [[جێیمز کۆک]]، دەریاوانی [[ئینگلتەرا|ئینگلتەرایی]] و کەسانی تریش لە دەیەی ١٧٧٠ کەنارەکانی ئوسترالیا و نیوزیلاند بدۆزنەوە. هەبوونی تەوژمی جۆراوجۆری ئۆقیانووسی لەم دەریایە دا بۆتەوە هۆی ئەوەی بەشی باشووری کەشوهەوایەکی ماناوەند و بەشی باکووری کەش و هوایەکی گەرمەسێری هەبێت. هەروەها هەڵکەوتنی ئەم دەریایە لە سەر ڕێگای بایەکانی ڕۆژاوایی بە ناوی ''Roaring Forties'' بۆتە هۆکارێک بۆ ئەوەی لە بارێکی گەردەلوولی دابێت. هەبوونی مەیدانی نەوتی لە ڕۆژهەڵاتی ترین خاڵی [[دەربەندی بەس]] و هەروەها پیشەی [[ڕاوەماسی]] ئابووری ناوچەکە پێکدێنن. شاری [[سیدنی]] لە ئوسترالیا، گەورەترین شاری کەناری دەریای تاسمان هەژمار دەکرێ. == سەرچاوە== {{Reflist}} {{دەریاکانی جیھان}} {{پۆلی کۆمنز|Tasman Sea}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|نیوزیلاند}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:ئۆسترالیا]] [[پۆل:دەریای تاسمان]] [[پۆل:دەریاکان]] [[پۆل:دەریاکانی پەراوێزی ئۆقیانووسی ئارام]] [[پۆل:شوێنە ئاوییەکانی ئوسترالیا]] 125c9vbm3qv1lc12eyerf3revzeujii 0 124611 1662872 1503628 2026-09-07T22:37:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662872 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:DEA badge.PNG|thumb|باجی سەرەکی دەزگاکە]] [[پەڕگە:Drug Money and weapons seized by the Mexican Police and the DEA 2007.jpg|thumb|هەندێ ماددەی سڕکەر و پارەی بازرگانی ماددە هۆشبەرەکان کە دەستبەسەر کراوە لەلایەن بریکارانی ئەم دەزگایە]] '''دەزگای نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەکان ''' (بە [[ئینگلیزی]]: Drug Enforcement Administration) (ناسراو بە DEA)، دەزگایەکی یاسایی سەر بە بەشی دادە لە ئەمەریکا بۆ یاسای [[ماددەی ھۆشبەر|ماددە هۆشبەرەکان]]. ئەم دەزگایە تاکە دەزگایە کە بەرپرسیارەتیی ماددە هۆشبەرەکانی خراوەتە ئەستۆ. هەروەها زۆرجار لەگەڵ دەزگای هەواڵگریی [[ئێف بی ئای]] بەهەماهەنگی ئۆپەراسیۆنەکان ئەنجام دەدەن. جگە لەوەش ئەم دەزگایە ڕێی پێدراوە لە چەندان وڵاتی تر کاری لێکۆڵینەوە بکات. بەناوبانگترین کاری ئەم دەزگایە لەناوبردنی پاشای ماددە هۆشبەرەکان [[پابلۆ ئیسکۆبار]] بوو لە [[کۆلۆمبیا|کۆڵۆمبیا]] کە لەساڵانی ٨٠ەکان %٩٠ی ماددە هۆشبەرەکانی ئەمەریکا لەلایەن ئەوەوە ڕەوانەی ئەمەریکا دەکران. == مێژووی دەزگاکە == [[پەڕگە:DEA-Agents.jpeg|left|thumb|دوو بریکاری دی ئی ئەی لەکاتی ڕاهێنان بۆ ئۆپەراسیۆنەکان]] ئەم دەزگایە لە ١ی تەمووزی ١٩٧٣ بەبڕیاری سەرۆکی ئەوکاتەی ئەمەریکا [[ڕیچارد نیکسۆن|ڕیچارد نیکسن]] دروست کرا، و لە ٢٨ی مارسی ١٩٧٣ دەستبەکار بوو. لەساڵی ١٩٩٩دا، دەزگاکە هەستا بە کردنەوەی مۆزەخانەی تایبەتی خۆی. هەروەها لە فێبرایەری ٢٠٠٣ هەستا بە کردنەوەی تاقیگەی دیجیتاڵی تایبەت بە ماددە هۆشبەرەکان. == سەرچاوەکان == *"Drug Enforcement Administration: Drug Abuse Prevention Service Award" (PDF). Learning for Life. Retrieved 2007-12-13. *"1999-2003". DEA. Retrieved 2007-06-03. == ماڵپەڕەکان == * [https://web.archive.org/web/20091008110843/http://www.usdoj.gov/dea/ ماڵپەڕی فەرمیی دەزگای نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەکان<br>] {{پۆلی کۆمنز|Drug Enforcement Administration}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:دەزگاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:دەرمانەکان]] gvok8ic278hk5zz7llivee14guqubgc 10 124860 1662632 1221879 2026-09-07T13:55:52Z حوسێن 42516 بەکوردیکردن 1662632 wikitext text/x-wiki <noinclude><!-- -==================================================================== - Template:Speciesbox - Generate a taxobox infobox for species -==================================================================== -- -- This template chooses parameters to send to {Taxobox/core}, to -- generate a right-side taxobox infobox. Most parameters are just -- passed directly; some are explained with a comment. When run as -- stand-alone, the template shows Acacia aemula as sample output. -- -- The genus name of the species is found by looking in order at -- (1) the genus parameter -- (2) the first word of the taxon parameter -- (3) the first word of the page name. -- The species name/specific epithet is found by looking in order at -- (1) the species parameter -- (2) the rest of the taxon parameter after removing the first word -- (3) the rest of the page name after removing any final part in -- parentheses and then removing the first word. -- -- The genus name is then the entry into the taxonomic hierarchy. -- -- A complication is that if the taxonomy template for the genus needs -- disambiguation (i.e. is "Template:Taxonomy/GENUS (DISAMBIG)") then -- the parameters will be genus=GENUS (DISAMBIG) | species=EPITHET -- Can also have genus=GENUS/QUALIFIER -- -------------------------------- Invoke {Taxobox/core} The nowiki that follows is needed because of parser bug T18700--></noinclude><nowiki/>{{Taxobox/core<includeonly> | edit link = {{{edit link|{{{edit_link|edit}}} }}}</includeonly><noinclude><!-- -- -- fossil_range: If the specified fossil range is a period supported -- by templates {period_start} and {next_period}, then it incorporates -- the specified range in template {geological range}, but checking -- to display properly. Otherwise, just passes parameter. --></noinclude> | temporal_range = {{#if:{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}}|{{#iferror:{{geological range|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}} }}|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}}|{{geological range|{{{temporal_range|{{{temporal range|{{{fossil_range|{{{fossil range|}}} }}} }}} }}} }} }} | {{#if:{{{oldest fossil|{{{oldest_fossil|}}} }}}|{{geological range|{{{oldest fossil|{{{oldest_fossil}}} }}}|{{{youngest fossil|{{{youngest_fossil|Recent}}} }}} }} }} }}<noinclude><!-- PARENT: this is the taxon whose taxonomy template is used to find the taxonomic hierarchy; if not supplied as a parameter value, it defaults to the genus name. Template:Taxonomy/PARENT must exist. --></noinclude> | parent = <includeonly>{{{parent|{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia<!-- DISPLAY PARENTS: Number of immediate parents to display. Defaults to 1 above species, normally the genus (which is displayed as a major rank, anyway). --></noinclude> | display_taxa = {{#expr:{{{display parents|{{{display_parents|1}}} }}}-1}}<noinclude><!-- AUTHORITY (etc): In the format "author, year". Species-authority is redundant to binomial_authority; we'll just list it the once. (This avoids reference-duplication errors, too. | species_authority = {{{authority|{{{binomial authority|{{{binomial_authority|}}} }}} }}}--></noinclude> | authority = {{{authority|}}} | parent_authority = {{{parent_authority|{{{parent authority|}}}}}} | grandparent_authority = {{{grandparent_authority|{{{grandparent authority|}}}}}} | greatgrandparent_authority = {{{greatgrandparent_authority|{{{greatgrandparent authority|}}}}}} | greatgreatgrandparent_authority = {{{greatgreatgrandparent_authority|{{{greatgreatgrandparent authority|}}}}}} | greatgreatgreatgrandparent_authority = {{{greatgreatgreatgrandparent_authority|{{{greatgreatgreatgrandparent authority|}}}}}} | offset = 1 <noinclude><!-- NAME: {{Speciesbox/name}} both determines the taxobox name and whether the page title should be italicized by adding the {{italic title}} template. --></noinclude> | name = {{Speciesbox/name|{{{name|<noinclude>''Acacia aemula''</noinclude>}}}|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}|{{{species|}}}|{{PAGENAMEBASE}}|{{{italic_title|{{{italic title|yes}}}}}}}}<noinclude><!-- -- colour: (Note UK spelling here) There are two cases: 1) the parameter color_as has a value – the colour is found directly using {{Taxobox colour|color_as}} 2) otherwise – Module:Autotaxobox|taxoboxColour searches up the taxonomic hierarchy to try to find a taxon that determines the taxobox colour --></noinclude> | colour = {{#if:{{{color_as|{{{colour_as|{{{color as|{{{colour as|}}}}}}}}}}}}|{{Taxobox colour|{{{color_as|{{{colour_as|{{{color as|{{{colour as|}}}}}}}}}}}}}}|{{#invoke:Autotaxobox|taxoboxColour|<includeonly>{{{parent|{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia</noinclude> }} }} | status = {{{status|}}} | status_system = {{{status system|{{{status_system|}}} }}} | status_ref = {{{status ref|{{{status_ref|}}} }}} | status2 = {{{status2|}}} | status2_system = {{{status2 system|{{{status2_system|}}} }}} | status2_ref = {{{status2 ref|{{{status2_ref|}}} }}} | trend = {{{trend|}}} | image = {{{image|}}} | upright = {{{image_upright|{{{image upright|}}} }}} | image_alt = {{{image alt|{{{image_alt|}}} }}} | image_caption = {{{image caption|{{{image_caption|}}} }}} | image2 = {{{image2|}}} | upright2 = {{{image2_upright|{{{image2 upright|}}} }}} | image2_alt = {{{image2 alt|{{{image2_alt|}}} }}} | image2_caption = {{{image2 caption|{{{image2_caption|}}} }}} | classification_status = {{{classification status|{{{classification_status|}}} }}} | diversity = {{{diversity|}}} | diversity_ref = {{{diversity ref|{{{diversity_ref|}}} }}} | diversity_link = {{{diversity link|{{{diversity_link|}}} }}} | extinct = {{{extinct|}}} | species = {{#if:{{{extinct|}}}|&dagger;|{{#ifeq:{{{status|}}}|EX|&dagger;|{{Taxon info|<includeonly>{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia</noinclude>|dagger}}}}}}<!-- -->'''{{taxon italics|abbreviated=yes|<includeonly>{{Speciesbox/trim|{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}}} {{Speciesbox/getSpecies|{{{taxon|}}}|{{{species|}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia aemula</noinclude>}}''' | binomial = <span style="font-weight:normal;">{{#if:{{{extinct|}}}|&dagger;|{{#ifeq:{{{status|}}}|EX|&dagger;|{{Taxon info|<includeonly>{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia</noinclude>|dagger}}}}}}</span><!-- -->{{taxon italics|<includeonly>{{Speciesbox/trim|{{Speciesbox/getGenus|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}}}}} {{Speciesbox/getSpecies|{{{taxon|}}}|{{{species|}}}}}</includeonly><noinclude>Acacia aemula</noinclude>}} | binomial_authority = {{{authority|{{{binomial authority|{{{binomial_authority|}}} }}} }}} | subdivision = {{{subdivision|}}} | subdivision_ranks = {{{subdivision ranks|{{{subdivision_ranks|Subspecies}}} }}} | subdivision_ref = {{{subdivision_ref|{{{subdivision ref|}}} }}} | type_strain = {{{type strain|{{{type_strain|}}} }}} | type_strain_ref = {{{type_strain_ref|{{{type strain ref|}}} }}} | range_map = {{{range map|{{{range_map|}}} }}} | range_map_upright = {{{range_map_upright|{{{range map upright|}}}}}} | range_map_alt = {{{range map alt|{{{range_map_alt|}}} }}} | range_map_caption = {{{range map caption|{{{range_map_caption|}}} }}} | range_map2 = {{{range map2|{{{range_map2|}}} }}} | range_map2_upright = {{{range_map2_upright|{{{range map2 upright|}}}}}} | range_map2_alt = {{{range map2 alt|{{{range_map2_alt|}}} }}} | range_map2_caption = {{{range map2 caption|{{{range_map2_caption|}}} }}} | range_map3 = {{{range map3|{{{range_map3|}}} }}} | range_map3_upright = {{{range_map3_upright|{{{range map3 upright|}}}}}} | range_map3_alt = {{{range map3 alt|{{{range_map3_alt|}}} }}} | range_map3_caption = {{{range map3 caption|{{{range_map3_caption|}}} }}} | range_map4 = {{{range map4|{{{range_map4|}}} }}} | range_map4_upright = {{{range_map4_upright|{{{range map4 upright|}}}}}} | range_map4_alt = {{{range map4 alt|{{{range_map4_alt|}}} }}} | range_map4_caption = {{{range map4 caption|{{{range_map4_caption|}}} }}} | synonyms_ref = {{{synonyms ref|{{{synonyms_ref|}}} }}} | synonyms = {{{synonyms|}}} }}{{Speciesbox/parameterCheck|{{{taxon|}}}|{{{genus|}}}|{{{species|}}}}}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using speciesbox with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y|authority|binomial authority||binomial_authority|classification status|classification_status|color as|color_as|colour as|colour_as|display parents|display_parents|diversity|diversity link|diversity ref|diversity_link|diversity_ref|edit link|edit_link|extinct|fossil range|fossil_range|genus|grandparent authority|grandparent_authority|greatgrandparent authority|greatgrandparent_authority|greatgreatgrandparent authority|greatgreatgrandparent_authority|greatgreatgreatgrandparent authority|greatgreatgreatgrandparent_authority|وێنە|image alt|image caption|image upright|image2|image2 alt|image2 caption|image2 upright|image2_alt|image2_caption|image2_upright|image_alt|image_caption|image_upright|italic title|italic_title|ناو|oldest fossil|oldest_fossil|parent|parent authority|parent_authority|range map|range map alt|range map caption|range map upright|range map2|range map2 alt|range map2 caption|range map2 upright|range map3|range map3 alt|range map3 caption|range map3 upright|range map4|range map4 alt|range map4 caption|range map4 upright|range_map|range_map2|range_map2_alt|range_map2_caption|range_map2_upright|range_map3|range_map3_alt|range_map3_caption|range_map3_caption|range_map3_upright|range_map4|range_map4_alt|range_map4_caption|range_map4_upright|range_map4_upright|range_map_alt|range_map_caption|range_map_upright|جۆر|status|status ref|status system|status2|status2 ref|status2 system|status2_ref|status2_system|status_ref|status_system|subdivision|subdivision ranks|subdivision ref|subdivision_ranks|subdivision_ref|synonyms|synonyms ref|synonyms_ref|taxon|temporal range|temporal_range|trend|type strain|type_strain|type strain ref|type_strain_ref|youngest fossil|youngest_fossil}}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> 4p8p48aiaafx8ej7rqhgnom77lng4r7 0 125174 1662874 1611549 2026-09-07T22:37:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1662874 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|date=حوزەیران ٢٠١٧}} }} '''دەزگای پەروەردەیی فەزالار''' دەزگایەکی پەروەردەیی تورکی یە لە ساڵی ١٩٩٤ لە [[هەولێر]] دامەزراوە. هەروەها لە ساڵی ٢٠٠٨ بە فەرمی [[زانکۆی ئیشک]] ی کردەوە کە دەکەوێتە شاری [[هەولێر]]، لە هەمان کاتدا چەند قوتابخانەیەک لە [[عێراق]] سەر بە دەزگای پەروەردەیی فەزالارە وەک قوتابخانەکانی ڕوناکی لە [[هەولێر]] و [[دهۆک]] وە قوتابخانەکانی صلاح ئەدینی ئەیوبی وە کۆلێژی [[کەرکووک]] بۆ کچان. == سەرچاوە == *[https://web.archive.org/web/20160117012923/http://www.fezalar.org/] {{بێ پۆل|date=نیسان ٢٠١٧}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|دەیەی ١٩٩٠}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] 4ku9x0puvpynjbt7a148enmt97ksqvh 0 125230 1662970 1653206 2026-09-08T04:38:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1662970 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}} }} [[پەڕگە:NileDelta-EO.JPG|وێنۆک|وێنەی دەلتای [[نیل]]]] '''دەلتا''' یان '''دێلتا''' (بە ئینگلیزی: ''delta'') لە ئەنجامی نیشتنی، نیشتنییە ئاوییەکان لە ناوەندی ڕووبەرە ئاوییەکاندا دروست دەبێت و بە مانایەکی دیکە ڕووبارەکان هەڵدەستن بە گواستنەوەی نیشتنییەکان لە نیشتنی نەرم و لم بۆ ئاوڕێژگەی ڕووبارەکان، ئەمەش دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی ئەم نیشتنییانە و کەڵکە بوونی لەسەر یەک تا دەگاتە ڕووی ئاستی ئاوی دەریاکان و لە کاتی ڕوودانی لافاودا ئاستەکەی بەرزتر دەبێتەوە و دەبێتە هۆی دروست بوونی دەلتا و ئەگەری دروست بوونی دەلتا زیاتر دەبێت ئەگەر ئاوی ڕووبار بە هێواشی بڕژێتە ئاوڕێژگە یان ئەو ناوچەیە ڕووبەڕووی تەوژمە دەریایییەکان نەبێتەوە، چونکە خێرایی ڕۆشتنی ئاو و بوونی تەوژمی دەریایی یارمەتیدەر نین بۆ دروست بوونی دەلتا، و پێویستە پلەی لێژی ناوچەکە زۆر نەبێت و بڕی لەبەر ڕۆشتنی ئاو و نیشتنییەکان گەورە بێت. == سەرچاوەکان == * ئەبووسمور، حەسەن؛ غانم، عەلی؛(٢٠١٢)، دەروازەیەک بۆ زانستی جوگرافیای سروشتی، وەرگێڕان ئوسامە هەڵەبجەیی، هەولێر: چاپی نارین. {{تووڵی دەروازە|زانستی زەوی|جوگرافیا|ئاو}} {{پۆلی کۆمنز|River deltas}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:زاراوەکانی جوگرافیا]] [[پۆل:کۆما ئاوییەکان]] [[پۆل:جوگرافیای کەناراوی]] [[پۆل:ژینگەناسی]] [[پۆل:نیشتووناسی]] [[پۆل:ئاو]] [[پۆل:ژینگەناسیی ئاوی]] rx3rcwt9rfb0ye8f8ts6z9of4qmaxnd 0 125440 1663061 1503801 2026-09-08T10:33:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1663061 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:1 Singapore city skyline 2010 day panorama.jpg|وێنۆک|چەپ| [[سینگاپور]] [[شاری جیهانی]] و [[وڵاتی دوورگەیی]] دەوڵەت شار]] زاراوەی '''دەوڵەت شار''' دەگەڕێتەوە بۆ هەر دەوڵەتێک کە لە ڕاستیدا لە شارێک و ئاقاری دیاریکراوی یان ناوچەی ڕاژەپیدانی پێکهاتووە. دەوڵەت شار، [[دەوڵەت]]ێکی سەربەخۆیە و شار و قەڵەمڕەوێکی سەربەخۆ لەخۆ دەگرێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=city-state {{!}} Definition, History, & Facts|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/city-state|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Encyclopedia Britannica|زمان=en}}</ref> == مێژوو == دەوڵەت شار یەکەمین بیچم و فۆڕمی دەوڵەتان دەنوێنن. دوابەدوای یەکەمین [[شۆڕشی کشتوکاڵی]]، نزیک ١٢ هەزار ساڵ لەمەوبەر، دەوڵەت شارەکان دەستیان بە بیچم گرتن لە باشووری ئاسیا، لە [[ڕۆژهەڵاتی ناوین]] و [[ئەمریکای لاتینی]] کرد. ناوەندەکانی دەرکەوتنی ئەم قەڵا شارییانە لە [[مێزۆپۆتامیا]]، دۆڵی [[نیل]] و لە هەرێمەکانی گرووپە چاندییەکانی [[ئینکا]] و [[ئەزتێک]] لە ئەمریکای لاتینی دۆزراونەتەوە. دەوڵەت شار قەوارەیەکی سیاسی-دینی بووە و هەر یەکەیان خۆی لە شارەکانی تر سەربەخۆ بووە. یەک پایتەختی گشتی و یەک خوای پەرەستراوی گشتییان نەبووە کە فەرمانڕەوای هەموو وڵاتی [[سوومەر]] بووبێ، بەڵکوو هەر دەوڵەت-شارێ فەرمانڕەوای خۆی و پایتەختی تایبەتی خۆی و خوای تایبەتی خۆی و پەرەستگای تایبەتی خۆی هەبووە. وەکوو کنە و پشکنینی شوێنەوارناسی و خوێندنەوەی دەقە نووسراوە بزمارییەکان دەریان خستووە، لە وڵاتی سوومەردا چەندین دەوڵەت شار هەبوون، لەوانە: [[ئور]]، [[ئوما]]، [[ئوروک]]، [[ئەریدۆ]]، [[کیش]]، [[لەگەش]]، [[نیپور]]، [[سیپار]] ... ئەم ناوەندانە بەگشتی کۆبوونەەیەکی چڕ لە خەڵکیان لە ئاقاری دیاریکراوی خۆیان بە شورە و دیوارێکی پاریزەرەوە لەخۆ گرتبوو. ناوچەی نزیکەو، دیواری شار شوێنی نیشتەجێ بوونی وەرزێڕ، پیشەساز و بازرگانان بوو کە بە شارەوە چەسپابوو. == دەوڵەت شار لە سەردەمی مودێرن == دەوڵەت شار، لەم سەردەمە وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ گەشەی کردووە و ئێمە دەزانین ئەمڕۆکە ژمارەی دانیشتووان زیادی کردووە، چالاکی ئابووری پەرەی ستاندووە، شوێنی شاری زیاتر بنیات نرا و دەست پێڕاگەیشتنی سیاسیی شار لە مەودایەکی بەربڵاو پەرەی ستاندووە. لە چەرخی مودێرن، دوو ناوەندی سەرەکی لە [[ئاسیا]] وەک دەوڵەت شاری ڕاستەقینێ دەناسرێنەوە: [[هۆنگ کۆنگ]] و [[سینگاپور]]، کە هەردوویان پێشتر کۆلۆنی [[بەریتانیا]] بوون. == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} مستەفا، نەۆشیروان(٢٠١٢)، بەدەم ڕێگاوە گوڵچنین؛ کتێبی یەکەم، چاپی یەکەم، دارالعربیە للعلوم الناشرون. ISBN 978-614-01-0519-5 Pitzl, Gerald R. (2004), Encyclopedia of Human Geography, Greenwood Press; USA. {{پۆلی کۆمنز|City-states}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|سیاسەت|جوگرافیا|شارەکان|زانستی سیاسەت}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:جوگرافیای سیاسی]] lpupo80zsjel6h9p5zu7mro3ita01ja 0 127017 1662876 1503635 2026-09-07T22:37:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1662876 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Coord|51|29|13.9|N|0|07|26.6|W|region:GB_scale:5000|display=title}} {{Use dmy dates|date=September 2013}} '''دەزگای هەواڵگری بەریتانی''' یان '''ئێس ئای ئێس''' (ئینگلیزی: (Intelligence Service (SIS). کەلەهەمان کاتدا بە (ئێم ئای ٦) (ژمارەکانی هەواڵگری سەربازی ٦)دەناسرێت.<ref>[http://www.mi6.gov.uk/output/Page50.html SIS OR MI6. What's in a name?] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061115195722/http://www.mi6.gov.uk/output/Page50.html |date=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٦ }} on the MI6 web page</ref> دەزگای هەواڵگری [[بەریتانیا]]یە، کەلە ساڵی ۱۹۰۹ دامەزرێنراوە. کە جگە لە دەزگای هەواڵگری، دەزگای هەواڵگری نهێنییە. پێشتر کاری دەزگاکە بە (نووسینگەی خزمەتگوزەرانی نهێنی) بووە. بارەگای سەرەکی دەزگاکە، [[بینای ئێس ئای ئێس]]ە لەشاری [[لەندەن]]، لە [[ئینگلستان|بەریتانیا]]. دەزگاکە کاری هەواڵگری بۆ وڵاتەی دەکات، لەپاڵ گشت دەزگاکانی وڵاتدا. دەزگاکە لەسەرانسەری وڵاتدا خاوەن هەواڵگر و سیخوورە. دەزگاکە لە دوای هەریەکەلە (دەزگای هەواڵگری پاکستان) و [[دەزگای هەواڵگری ناوەندی]] ئەمریکا، ناسراوبە (سی ئای ئەی)، سێیەم بەهێزترین دەزگای هەواڵگرییە لەجیهاندا، لەڕووی سیخوڕی و هەواڵگری. ==بارەگای سەرەکی== [[پەڕگە:Secret Intelligence Service building - Vauxhall Cross - Vauxhall - London - 24042004.jpg|thumbnail|left|200px|بینای (ئێس ئای ئێس) لە (شەقامی ڤاوکس هۆڵ)، [[لەندەن]]، [[بەریتانیا]].]] {{وتاری سەرەکی|بینای ئێس ئای ئێس}} لەساڵی ۱۹۹٥ەوە [[بینای ئێس ئای ئێس]] درووستکراوە. لە کەدەکەوێتە شەقامی (ڤاوکس هۆل)، لەسەر ڕووباری سامیس، لەشاری [[لەندەن]] بینایەکە لەلایەن (تێری فارێل)ەوە نەخشەی بۆ کێشراوە. بینایەکە، بارەگای سەرەکی دەزگای هەواڵگری بەریتانیایە. ==بەستەر== *[http://www.sis.gov.uk پەڕەی سەرەکی دەزگای هەواڵگری بەریتانی] ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} *[http://en.wikipedia.org/wiki/Secret_Intelligence_Service ویکیپیدیای ئینگلیزی] ==پەراوێز== {{پۆلی کۆمنز|Secret Intelligence Service of the United Kingdom}} {{تووڵی دەروازە|شەڕی سارد|شانشینی یەکگرتوو}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] symzxl5gu53g8f9upmtz4j3jihueegp 0 127068 1662659 1653178 2026-09-07T15:20:33Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662659 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = دەرنەچوون | image = No Escape (2015 film) poster.jpg | caption = پۆستەری فیلەکە | director = جۆن ئێریک دۆودڵی | producer = میشێڵ لیتڤاک<br/>دەیڤد لانکاستەر<br/>دریوو دۆودڵی | writer = جۆن ئێریک دۆودڵی <br/>درێو دۆودڵی | starring = ئۆوین ویڵسۆن <br/>لەیک بێڵ <br/>ستێرلینگ جێرنیگ <br/>کلەیر گیار <br/>پێررسی بڕۆسنان | music = ماڕکۆ بێلتڕامی <br/>بوک ساندێرس | cinematography = لیۆ هینستن | editing = ئیڵیۆت گرینبێرگ | studio = بۆڵد | distributor = The Weinstein Company | released = {{Film date|2015|08|17|Los Angeles premiere|2015|8|26|United States}} | runtime = 103 خوولەک<!--Theatrical runtime: 103:12--><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbfc.co.uk/releases/no-escape-film |سەردێڕ=''NO ESCAPE'' (15) |بڵاوکەرەوە=[[British Board of Film Classification]] |ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> | country = United States | language = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] | budget = $5 میلیۆن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.the-numbers.com/movie/No-Escape-(2014)#tab=summary |سەردێڕ=No Escape (2015) - Financial Information<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230624132642/https://www.the-numbers.com/movie/No-Escape-(2014)#tab=summary |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | gross = $54.4 میلیۆن<ref name="BOM">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=coup.htm |سەردێڕ=No Escape (2015) |وێبگە=Box Office Mojo |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> }} '''دەرنەچوون''' فیلمێکی [[ئەمریکی]] ساڵی ۲۰۱٥ی جۆری (ئاکشن)ە. کەلەلایەن (جۆن ئێریک دۆودڵی) بەرھەم ھێنراوە، کەھەر خۆی کاری نووسینەکەی کردووە، وە براکەی تەواوی کردووە. فیلمەکە باس لەخێزانێک دەکات، کە گەشت بۆ وڵاتێکی نەناسراوی (باشوور-ڕۆژھەڵات)ی [[ئاسیا]] دەکەن، بکگەشت کردن. بەڵام دوای گەیشتنیان بەوڵاتەکە، لە وڵاتەکە شۆڕشێک ڕوودەدات کە چەندین جار خێزانەکە لەمردن ڕزگاریان دەبێت. فیلمەکە لە ۱٦ی ئۆگستی ۲۰۱٥ بڵاو کرایەوە. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} [https://web.archive.org/web/20151123112528/https://en.wikipedia.org/wiki/No_Escape_(film) ویکیپیدیای ئینگلیزی]. ==پەراوێز== {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تایلەند}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی سەدەی بیست و یەک]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ڕاونانەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی مانەوە]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی کودەتا]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە تایلەند وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری چەینگ مای وێنەیان گیراوە]] iyugko5w511dpuwpkfo7ynwvsmsoo23 1663047 1662659 2026-09-08T09:16:44Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1663047 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = دەرنەچوون | image = No Escape (2015 film) poster.jpg | caption = پۆستەری فیلەکە | director = جۆن ئێریک دۆودڵی | producer = میشێڵ لیتڤاک<br/>دەیڤد لانکاستەر<br/>دریوو دۆودڵی | writer = جۆن ئێریک دۆودڵی <br/>درێو دۆودڵی | starring = ئۆوین ویڵسۆن <br/>لەیک بێڵ <br/>ستێرلینگ جێرنیگ <br/>کلەیر گیار <br/>پێررسی بڕۆسنان | music = ماڕکۆ بێلتڕامی <br/>بوک ساندێرس | cinematography = لیۆ هینستن | editing = ئیڵیۆت گرینبێرگ | studio = بۆڵد | distributor = The Weinstein Company | released = {{Film date|2015|08|17|Los Angeles premiere|2015|8|26|United States}} | runtime = 103 خوولەک<!--Theatrical runtime: 103:12--><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbfc.co.uk/releases/no-escape-film |سەردێڕ=''NO ESCAPE'' (15) |بڵاوکەرەوە=[[British Board of Film Classification]] |ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥| ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> | country = United States | language = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] | budget = $5 میلیۆن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.the-numbers.com/movie/No-Escape-(2014)#tab=summary |سەردێڕ=No Escape (2015) - Financial Information<!-- Bot generated title --> |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئایاری ٢٠١٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230624132642/https://www.the-numbers.com/movie/No-Escape-(2014)#tab=summary |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | gross = $54.4 میلیۆن<ref name="BOM">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=coup.htm |سەردێڕ=No Escape (2015) |وێبگە=Box Office Mojo |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> }} '''دەرنەچوون''' فیلمێکی [[ئەمریکی]] ساڵی ۲۰۱٥ی جۆری (ئاکشن)ە. کەلەلایەن (جۆن ئێریک دۆودڵی) بەرھەم ھێنراوە، کەھەر خۆی کاری نووسینەکەی کردووە، وە براکەی تەواوی کردووە. فیلمەکە باس لەخێزانێک دەکات، کە گەشت بۆ وڵاتێکی نەناسراوی (باشوور-ڕۆژھەڵات)ی [[ئاسیا]] دەکەن، بکگەشت کردن. بەڵام دوای گەیشتنیان بەوڵاتەکە، لە وڵاتەکە شۆڕشێک ڕوودەدات کە چەندین جار خێزانەکە لەمردن ڕزگاریان دەبێت. فیلمەکە لە ۱٦ی ئۆگستی ۲۰۱٥ بڵاو کرایەوە. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} [https://web.archive.org/web/20151123112528/https://en.wikipedia.org/wiki/No_Escape_(film) ویکیپیدیای ئینگلیزی]. ==پەراوێز== {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تایلەند}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی سەدەی بیست و یەک]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ڕاونانەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی مانەوە]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی کودەتا]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە تایلەند وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە قەدەغەکراوەکان]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری چەینگ مای وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بانگکۆک وێنەیان گیراوە]] j2hfopxybb8o14lhoap50xw7je29c2u 0 127115 1662963 1503742 2026-09-08T04:37:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وێژە-کۆلکە) 1662963 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەق''' یان '''تێکست''' ([[ئینگلیسی]]: Text) وتارێکە کە دەنووسرێت یان وتارێکە کە بە نووسین ئەسەلمێنرێت وەکوو تێکستی [[قورئان]] کە وتاری [[خوا]]یە و بە نووسین ١٤٠٠ ساڵە سەلمێندراوە. تێکست ڕاستییەکە و بە ھێندێک نیشانە بە کار ئەھێنرێت و بە ویستنی نیشاندانی شتێک بە بیسەر بەکاردێت. دەقی ئاوێته بریتیە لەو دەقە ئەدەبیەی کە لەئەنجامی ئاوێتەکردنی هەندێک ڕەگەزی ئیستاتیکی دوو ژانری ئەدەبی یان ژانرێکی ئەدەبی و هونەرێکی دیکە پێک دێت و قەوارەیەکی نوێ دروست دەکات کە خاوەنی تایبەت مەندی خۆیەتی هەڵبەتە کرداری ئاوێتە بونەکە ئاوێتەکردنێکی میکانیکی نیە بەڵکوو لە فۆڕم و داڕشتنێکی نوێدایە ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|نووسین}} {{پۆلی کۆمنز|Texts}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:دەقەکان]] [[پۆل:تیۆریی وێژەیی]] 83z1gyr66kt86gk36e7redeihgzs9da 0 127363 1662978 1513908 2026-09-08T05:45:47Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662978 wikitext text/x-wiki {{بێ سەرچاوە}} [[پەڕگە:Ephippiorhynchus asiaticus -India-8.jpg|وێنۆک|حاجی لەقلەقی ڕەش]] '''حاجی لەقلەقی ڕەش''' یان '''حاجی لەقلەقی مل ڕەش''' ({{بە ئینگلیزی|Black-necked stork}}) (ناوی زانستی: ''Ephippiorhynchus asiaticus'')، قەبارەیەکی گەورەی ھەیە لەگەل نۆکەکی درێژ و رەش کە ١٢٩ تا ١٥٠ سم درێژییەکەی دەبێت و باڵەکانیشی ٢٣٠ سم درێژی ھەیە لە کاتی کرانەوەیاندا، کێشی لە نزیکەی ٤ کیلۆگرام دەبێت. ئەو جۆرە دەتوانین بلێین بالندەیێکی نیشتەجێیە و لە باشوور و باشوری رۆژ ھەڵاتی ئاسیا و لە ھەندێ شوێنی [[ئوسترالیا]] لە زونگاوەکان و شوێنی چاندنی دانەوێلەی وەک [[برنج]] دەژیت. {{کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران|ژینناسی|باڵندەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ephippiorhynchus asiaticus}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:مەلەکانی ئوسترالیا]] [[پۆل:مەلەکانی هیندستان]] k1h38wlnge4d00gbzehc91qdf8neld4 0 129882 1662754 1503528 2026-09-07T19:35:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662754 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەریاچەی حەمرین''' دەریاچەیەکی داخراوە لە باشووری [[بەرزایییەکانی حەمرین]] دروست کراوە، شارۆچکەی [[حەمرین]]یش کەوتۆتە کەناریەوە، لە دووری ٥٠ کم لە باکووری شاری [[بەعقووبە]]ی [[عێراق]]. لە کردارەکانی [[بەعەرەبکردنی کوردستان]] ناویان گۆڕیوە بۆ دەریاچەی دیالە. لە ١٩٨١ لەسەر [[ڕووباری سیروان]] دروست کراوە، کە توانای ھەڵگرتنی یەک ملیار مەترچوارگۆشەی ئاوی ھەیە، ئێستا وەک سەرچاوەیەک بۆ ئاودانی زەوییە کشتوکاڵییەکان و بیستانەکان و پەروەردەکردنی ماسی سوودی لێ دەبینرێت. لەیۆنیۆی ٢٠٠٨ بەھۆی دروستکردنی بەنداو لەلایەن حکوومەتی ئێرانەوە لە خۆرھەڵاتی کوردستان، ئەم بەنداوە ٪٨٠ تواناکەی لەدەست داوە. == شوێنەوارە مێژوویییەکانی == لە کۆتاییی ١٩٧٠ بەر لە ھەستانی لافاوەکەی حەمرین، گەلێک شوێن ھەڵکەندران بەمەبەستی لێکۆلینەوەی مێژوویی، ئەم ھەڵکەندرانە لەلایەن شوێنەوارناسانی ئینگلتەراوە ئەنجام درا، لەسەر داواکاریی ڕێکخراوی وڵاتی عێراق بۆ شوێنەوار و کەلتوور، لە ئەنجامی ئەم ھەڵکەندنانە ھەندێ شوێنەوار دۆزرانەوە کە تەمەنەکەیان بۆ سەردەمی عەبید و مادھور دەگەڕانەوە. == سەرچاوەکان == * [[ویکیپیدیای ئینگلیزی]] {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:پارێزگای دیالە]] [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:دەریاچەکانی کوردستان|حەمرین]] [[پۆل:دەریاچەکانی عێراق|حەمرین]] n26chplksqh7pszrmzgeife6obt0a9z 0 130094 1662707 1653181 2026-09-07T16:38:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662707 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەرکەوتنی پاسەوانان''' (بە [[ئینگلیزی]]: Rise of the Guardians) فیلمێکی سەرکێشی خەندەئامێزە لەساڵی ٢٠١٢ [[وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا|ولاتە یەکگرتوەکانی ئەمەریکا]] دروست کراوە.<ref>[http://www.elcinema.com/work/wk2008784/ Rise of the Guardians - فيلم - 2012 -طاقم العمل، فيديوهات، صور، نقد فني - السينما.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160408113801/http://www.elcinema.com/work/wk2008784/ |date= ٨ی نیسانی ٢٠١٦ }}</ref> چیرۆکی فیلمەکە لە جیھانی سانتا کلۆزەوە دەست پێ دەکات، کاتێک کۆمەڵێک کەس ھەڵدەستن بە ڕفاندنی منداڵان و وایان لێ دەکەن باوەڕ بەبوونیان بکەن، ئەم کەسانە بریتین لە کەروێشکێک بەناوی بەنی و مۆتەکەی ددان و سانتاکلۆز و پیاوی لمین، بۆ پاڕاستنی منداڵان مانگ ھەڵدەستێت بەگەڕان بەدوای گەنجێکی خوێن گەرم وبەھێز تا پاسەوانی منداڵەکان بکات، ئەم گەنجەش ناوی جاک فڕۆستە کە خاوەنی ھێزێکی سەروی سروشتە کەھێزی ساردی بەفرە، لەسەرەتادا نازانێت ئەم ھێزەی لەکوێ بۆھاتوە وە ناوی چیە بەڵام مانگ ئاگاداری دەکاتەوە و ھەمووشتێکی پێ دەڵێت، بەڵام کۆمەڵەی سانتاکلۆز ھەڵدەستن بە ڕفاندنی بەمەبەستی بڵاوکردنەوەی دەنگۆی ئەوەی کە کەسێک لەشێوەی مۆتەکە پەیدابوە و بیری منداڵان دەدزێت و جیھانی خۆشی منداڵان تێک دەدات، تەواوی چیرۆکی فیلمەکە بەشێوەیەکی خەندە ئامێز نمایش دەکرێت، تا لەکۆتایی فیلمەکە ڕوون دەبێتەوە کە مۆتەکە و کەسانی دڕندە بونیان نیە بەڵکو تەنھا جاک فڕۆست بوونی ھەیە و پاسەوانی منداڵان دەکات تا بەبەختەوەری بژین.  == دەستەی ڕۆڵگێڕان == * چڕس پەین * ئەلیک باڵدوین * [[ھیوو جەکمەن]] * ئیسلا فیشەر * جودی لاو == تێچوو و داھاتی == تێچووی بەرھەم ھێنانی فیلمەکە نزیکەی ١٤٥ ملیۆن دۆڵار بوو لەکاتێک داھاتی پسولەو بەرھەمی فیلمەکە خۆی گەیاندە ٣٠٣. ٧١٢. ٧٥٨ دۆلار. == بەستەرە دەرەکیەکان == == سەرچاوەکان == <div class="reflist"><references /></div> {{تووڵی دەروازە|فیلم|ئەنیمەیشن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|گەردوون}} {{پۆلی کۆمنز|Rise of the Guardians}} {{فیلم-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە سێ ڕەھەندییەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە فانتازییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمەکانی پاراماونت پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی پاراماونت پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠١٢]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە سێ ڕەھەندییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەنیمەیشنییە منداڵانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە فانتازیا ئەنیمەیشنە منداڵە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییە کۆمپیوتەرییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان دەربارەی منداڵ]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکان سەبارەت بە جادوو]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشن دەربارەی دوپشک و هار]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکان لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس ئەنیمەیشن]] [[پۆل:ئیستەر بەنی لە فیلمدا]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی لەبیرچوونەوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە دەیەی ١٧١٠ داندراون]] [[پۆل:فیلمی ئەنیمەیشن دەربارەی دوپشک و ھار]] [[پۆل:مانگ لە فیلم]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنەکانی سەبارەت بە ئاژەڵە قسەکەرەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەنیمەیشنییەکانی درێم وۆڕکس]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ساڵی ٢٠١٢ داندراون]] 0c5x4q1qp43dqcdc7grau1zci85cudc 0 130683 1663024 1401015 2026-09-08T07:36:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1663024 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:VOA logo.svg|وێنۆک]] [[پەڕگە:Voice_of_America_headquarters_-_Stierch.jpg|وێنۆک|بارەگای سەرکردایەتی دەنگی ئەمریکا لە [[واشینگتن دی سی]].]] '''دەنگی ئەمریکا''' بە ([[ئینگلیزی]]:Voice of America یان VOA) سەرچاوەی ھەواڵی ڕەنگاڵەی حکومەتی ئەمریکا و دامەزراوەی بڵاوکردنەوەی فەرمی ئەو وڵاتەیە بۆ بینەران و بیسەران لە دەرەوەی ئەمریکا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.insidevoa.com/p/5831.html|سەردێڕ=About VOA}}</ref> دەنگی ئەمریکا بەرنامەکانی بۆ بڵاوکردنەوە لە ڕادیۆ، تەلەڤیزیۆن و ئینتەرنێت لە دەرەوەی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بە [[زمانی ئینگلیزی]] و بڕێک زمانی بیانی تر ئامادە دەکات. پەیمانی بنیاتنانی دەنگی ئەمریکا بەپێی یاسایەک ساڵی ١٩٧٦ لەلایەن سەرۆکی ئەمریکا [[جێراڵد فۆرد]] واژوو کرا.<ref name="VOA Charter">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.insidevoa.com/p/5728.html|سەردێڕ=VOA Charter|بڵاوکەرەوە=Voice of America|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161111205826/http://www.insidevoa.com/p/5728.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161111205826/http://www.insidevoa.com/p/5728.html |date=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ }}</ref> == زمانەکانی دەنگی ئەمریکا == [[وێبگە]]ی دەنگی ئەمریکا لە ساڵی٢٠١٤ەوە، پێنج جۆر بڵاوکردنەوەی بە زمانی ئینگلیزی ھەیە (worldwide, Special English, Cambodia, Zimbabwe and Tibet). ھەروەھا، وێبگەی دەنگی ئەمریکا بە ٤٢ زمانی بیانی ھەیە و بڵاو دەبێتەوە (بەرنامەی ڕادیۆیی و تەلەفیزیۆنی).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bbg.gov/about-the-agency/history/faqs/#q8|سەردێڕ=FAQs, How do you make decisions to cut or add languages or programs?|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=bbg.gov|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141201064438/http://www.bbg.gov/about-the-agency/history/faqs/#q8|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141201064438/http://www.bbg.gov/about-the-agency/history/faqs/#q8 |date= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ }}</ref> شایانی باسە زمانی کوردی یەکێک لەو ٤٢ زمانە بیانییەیە کە دەنگی ئەمریکا لە بەشی کوردیی بەرنامەکانی بۆ خەڵکی کوردزمان بڵاو دەکاتەوە. == بەشی کوردیی دەنگی ئەمریکا == لە پاش [[شەڕی کەنداو]]ی یەکەم و لە ٢٥ ی مانگی چواری ساڵی ١٩٩٢ بەشی کوردی دەنگی ئەمریکا دامەزرا. لە سەرەتادا، بەشی کوردی تەنھا ٥ کارمەندی ھەبوو و ماوەی پەخشی بەرنامەکانی لەسەر ڕادیۆ تەنھا ١٥ خولەک بوو، بەڵام لە پاش دوو مانگ ژمارەی کارمەندان بوو بە ٩ و ماوەی بەرنامەکانیش بۆ ٣٠ خولەک زیاد کران. لە مانگی یازدەی ھەمان ساڵ کارمەندان بوون بە ١١ و ماوەی بەرنامەکان بۆ یەک کاژمێر زیاد کران. لە مانگی یەکی ساڵی ٢٠٠٣، واتە بەر لە شەڕی کەنداوی دووەم و ڕزگارکردنی عێراق بە چەند مانگێـک ماوەی بەرنامەکان بۆ ٤ کاژمێر زیادکران و ژمارەی کارمەندان بوو بە ٢٢ و لە مانگی چواری ھەر ھەمان ساڵدا بوو ٢٧ کارمەند. پاش شەڕی [[داعش]] و زۆربوونی ھەواڵەکانی ناوچەکە، لە ساڵی ٢٠١٥ وە ژمارەی کارمەندان گەیشتە ٣١ و لەگەڵیدا پەیامنێرانی بەشی کوردیش زیادیان کرد کە ژمارەیان گەیشتووەتە ١٢ و بوونەتە سەرچاوەی ھەواڵ نەک تەنیا بۆ بەشی کوردی بەڵکو بۆ تەواوی دەنگی ئەمریکا کە بە زمانی تر بەرنامەکانی پەخش دەکات. لەگەڵ پـێشکەوتنی [[تەکنۆلۆژیا]] و [[کۆمپیوتەر]] و بڵاوبوونەوەی [[ئینتەرنێت]] بە جیھاندا، بەشی کوردی دەنگی ئەمریکا لە ساڵی ٢٠٠٣ وە ماڵپەڕی خۆی کردەوە بە ھەردوو زاراوە و ڕۆژ لە دوای ڕۆژ ڕێگەی نوێی دەگرێتەبەر بۆ بڵاوکردنەەی بابەتەکانی و پەیوەندی کردن لەگەڵ جەماوەرەکەیدا، لەوانە [[فەیسبووک]] و [[یوتیوب]] و [[تویتەر]]. لە بواری تەلەڤیزیۆندا لە ٢٣ ی مانگی چواری ساڵی ٢٠١٢ دەستکرا بە پەخشکردنی بەرنامەکانی ڕادیۆ لە ڕێـگەی [[تەلەڤیزیۆن]]ەوە تاکوو زیاتر خەڵـکی بە بەشی کوردی دەنگی ئەمریکا ئاشنا ببن. پاشان بەرەو بەرنامەی تەلەفیزیۆنی ھەنگاو نرا. لە ئێستادا ھەفتانە دوو بەرنامەی ٣٠ خولەکی تەلەڤیزیۆنی ھەیە کە ڕۆژانی سێشەممە و ھەینی لە [[تەلەڤیزیۆن و ڕادیۆی نالیا|کەناڵی NRT]] پەخش دەکرێن. ھەروەھا بەرنامەیەکی ٣٠ خولەکی تەلەڤیزیۆنی ھەیە کە ڕۆژانی چوارشەممە لە [[کەناڵی Ozgur Gun]] پەخش دەکرێت.<ref>[http://www.dengiamerika.com/p/3962.html دەربارەی ئێمە بەشی کوردی]</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Voice of America|دەنگی ئەمریکا}} *[https://web.archive.org/web/20161119073737/http://www.dengiamerika.com/ وێبگەی فەرمی بەشی کوردیی دەنگی ئەمریکا] * {{official website|http://www.voanews.com/}} *[https://archive.org/search.php?query=creator%3A%22Voice+of+America%2C+a+U.S.+government+agency%22 Voice of America newscasts, science programs, editorials (Internet Archive)] {{تووڵی دەروازە|ڕۆژنامەوانی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ڕادیۆ}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی پیبۆدی]] [[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ١٩٤٢]] lj7kooc09jxoc6ct0yi6ojeusjy78iw 0 132809 1662765 1400963 2026-09-07T19:37:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تاجیکستان-کۆلکە، ئەفغانستان-کۆلکە) 1662765 wikitext text/x-wiki {{Infobox lake |name=دەریای ئاڕاڵ |native_name={{native name|kk|Арал теңізі|italics=off}}{{ھن}}{{native name|uz|Orol dengizi}}{{ھن}}{{native name|ru|Аральское море|italics=off}} |image=AralSea1989 2014.jpg |caption=دەریای ئاڕاڵ لە ساڵی ١٩٨٩ (چەپ) وە ٢٠١٤ (ڕاست) |image_bathymetry = |caption_bathymetry = |location = [[کازاخستان]] - [[ئۆزبەکستان]]،{{ھن}}ناوەڕاستی ئاسیا |coords = {{Coord|45|N|60|E|type:waterbody_scale:5000000|display=inline,title}} |type = [[endorheic]], [[دەریاچەی سرووشتی]]، [[reservoir]] (باکوور) |inflow = North: [[Syr Darya]]{{ھن}}South: [[groundwater]] only{{ھن}}(previously the [[Amu Darya]]) |outflow = |catchment = {{Convert|1549000|km2|mi2|-2|abbr=on}} |basin_countries = [[کازاخستان]]، [[قیرخستان]]، [[تاجیکستان]]، [[تورکمانستان]]، [[ئۆزبەکستان]]، [[ئەفغانستان]]، [[پاکستان]]<ref name=aral.unece.org/> |length = |width = |area = {{Convert|17160|km2|mi2|0|abbr=on}}{{ھن}}(2004, four lakes){{ھن}}{{Convert|28687|km2|mi2|0|abbr=on}}{{ھن}}(١٩٩٨, دوو دەریاچە){{ھن}}{{Convert|68000|km2|mi2|-2|abbr=on}}{{ھن}}(١٩٦٠, یەک دەریاچە){{ھن}}باکوور:{{ھن}}{{Convert|3300|km2|mi2|-1|abbr=on}} (٢٠٠٨){{ھن}}باشوور:{{ھن}}{{Convert|3500|km2|mi2|-1|abbr=on}} (2005) |depth = باکوور: {{Convert|8.7|m|ft|0|abbr=on}} (2014){{citation needed|date=July 2014}}{{ھن}}South: {{Convert|14|-|15|m|ft|0|abbr=on}}(2005) |max-depth = باکوور:{{ھن}}{{convert|42|m|ft|0|abbr=on}} (2008)<ref name="ENS wire"/>{{ھن}}{{Convert|30|m|ft|0|abbr=on}} (2003){{ھن}}South:{{ھن}}{{Convert|37|-|40|m|ft|0|abbr=on}} (2005){{ھن}}{{convert|102|m|ft|0|abbr=on}} (1989) |volume = باکوور: {{Convert|27|km3|mi3|0|abbr=on}} (2007){{citation needed|date=July 2014}} |residence_time = |shore = |elevation=North: {{Convert|42|m|ft|0|abbr=on}} (2007){{ھن}}باشوور: {{Convert|29|m|ft|0|abbr=on}} (2007){{ھن}}{{Convert|53.4|m|ft|0|abbr=on}} (1960)<ref>[[JAXA]] - [http://www.eorc.jaxa.jp/en/imgdata/topics/2007/tp071226.html South Aral Sea shrinking but North Aral Sea expanding]</ref> |islands = |cities = ئاڕاڵ, کازاخستان وە مۆینۆق، ئۆزبەکستان }} '''دەریای ئاڕاڵ''' (بە ئینگلیزی: Aral sea). دەریایێکی گەورەیە کەوتۆتە نێو خاکی وڵاتانی [[کازاخستان]]، [[قیرخستان]]، [[تاجیکستان]]، [[تورکمانستان]]، [[ئۆزبەکستان]]، [[ئەفغانستان]] و [[پاکستان]]. دەریایەکە پێش وشکبوونی ڕۆڵێکی گەورەی ھەبوو لە بژێوی خەڵکی بەتایبەت پیشەسازیی ماسی و گواستنەوەی کەلوپەل و گەشتیاری، بەڵام دوای کەمبوونی ڕێژەیەکی زۆر لە ئاوەکەی، دەریای ئاڕاڵ جیابووەوە بۆ دوو بەش، بەشی باکوور (ئاڕاڵی بچووک) و بەشی باشوور (ئاڕاڵی گەورە). جگەلەمانە وشوونی دەریاکە زیانێکی زۆری تەندروستی بەدوادا ھات بەتایبەت پاشەڕۆی ئەو کارگانەی نزیک دەریاکە، کە پاشەڕۆکەیان لەگەڵ ئاوەکە ھیچی تر تێکەڵ نەدەبوو. == وشکبوون == لە ساڵی ١٩٢٠دا دوو کاربەدەستی پێشووی یەکێتی سۆڤیەتی کە ناسرابوون بە ''ئام'' و ''سیر'' پێشنیارێکیان خستەڕوو بۆ بەکارھێنانی ئەو ڕووبارانەی کە سەرچاوەی دەریای ئاڕاڵ بوون، کە پێشتر یەکێک بوو لە گەورەترین دەریاکانی جیھان.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.columbia.edu/~tmt2120/impacts%20to%20life%20in%20the%20region.htm|سەردێڕ=The Aral Sea Crisis|بڵاوکەرەوە=Thompson, Columbia University|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣}}</ref> at the bottom of the Aral. وەلەساڵی ١٩٢٠دا وشبوونەکە ھەستی پێکرا کاتێک نۆکەندەکان. === درووستکردنی نۆکەند === {{Further information|Great Plan for the Transformation of Nature}} [[File:Shrinking Aral Sea.ogv|thumb|Satellite images show the changing water levels in the Aral Sea from 2000 to 2011.]] یەکێک لە ڕێگاکانی بەکارھێنانی ئاوی ڕووبارەکانی سەرچاوەی ئاڕاڵ، درووستکردنی چەند نۆکەندێک بوو کە ئاوی ڕووبارەکەیان بەڕێژەیەکی بەرچاو بۆخۆیان دەبردو ئاوی دەریای ئاڕاڵ بەرەو کەمبوونەوەیکی خێراچوو.<ref name="winse">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|نووسەر=Michael Wines|ناونیشان= http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D03E4DA1F3BF93AA35751C1A9649C8B63&sec=&spon=&pagewanted=all|سەردێڕ=Grand Soviet Scheme for Sharing Water in Central Asia Is Foundering|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئازاری ٢٠٠٨}}</ref> == چارەسەرکردن == لەساڵ ٢٠٠٥دا ھەوڵی زۆۆردرا بۆ پاراستنی ئاوی دەریاکە. لە بانکی جیھانیەوە بڕێکی پارەی زۆۆر تەرخانکرا بۆ دبووارە ژیانەوەی دەریاکە. وەک دەگوترێت کە یەکێک لە کاربەدەستەکانی ناوچەکە جارێکیان ڕووی خۆی کردە دەریاچەکەو گووتی: '''ئەگەر ھەر کاربەدەستێک، ستڵێک ئاوی ھەڵگرتباو خستیبا نێو دەریاکە. ئێستا دەریای ئاڕاڵ پڕلە ئاو دەبووەوە'''. ئەندازیارەکانی تایبەتی بوژانەوەی دەریاکە ھەڵسان بە نۆژەنکردنەوەی ئەو نۆکەندە خراپانەی کە درووستکرابوون لەسەڕ سەرچاوە ئاویەکانی دەریاکە. چونکە بەشێکی ئەو نۆکەندانە ڕژەیەکی زۆۆری ئاویان لەڕێگەکەیاندا بەفیڕۆ داەدا و ھیچ کەسێک سووی لێ نەدەبینی. دواتر ١٣ کیلۆمەتر بەنداو لەبەشی باشووری دەریاکەیان درووسکرد بۆ پارێزگاریکردن و کەمکردنەوەی ئەو ئاوەی کەبە فیڕۆ دەچوو. ئەو ھۆکارانە بوونەھۆی ئەوەی کە جوتیارەکان ئاوی تەواویان دەستبکەوێت بۆ دووبارە کشتوکاڵ کردنەوە لە ناوچەکە. ڕێژەی بەرزبوونەوەی ئاوی دەریاچەکە لەبەرزبوونەوە بوو کە ساڵی ٢٠٠٥ ڕێژەی قوڵی ئاوی دەریاچەکە لە ٣٠مەترەوە زیادبوو بۆ ٤٠ مەتر. دووبارە پیشەسازی ماسی لەدەریاکە دەستی پێکردەوە. بەڵام گشت چارەسەرەکان نەبوونە ھۆی گەڕانەوەی ئاوی تەواوی دەریاکە وەک بێشوو. == پێشانگا == <gallery class="center" mode=packed heights=200px> File:Aral sea 1985 from STS.jpg| دەریای ئاڕاڵ ساڵی ١٩٨٥ لە بۆشایی ئاسمانەوە. File:AralSea(1997)_NASA_STS085-503-119.jpg| دەریای ئاڕاڵ لەساڵی ١٩٩٧ لە بۆشایی ئاسمانەوە. File:Aral Sea Continues to Shrink, August 2009.jpg| دەریای ئاڕاڵ لەساڵی ٢٠٠٩ لە ئاسمانەوە. </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * ویکیپیدای ئینگلیزی. [[File:Aral Sea.gif|thumb|right|1960–2014]] {{دەریاکانی جیھان}} {{پۆلی کۆمنز|Aral Sea}} {{تووڵی دەروازە|ئەفغانستان|جوگرافیا|تاجیکستان|ئاو}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تاجیکستان-کۆلکە}} {{ئەفغانستان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:دەریاچەکانی کازاخستان]] [[پۆل:جوگرافیای ئاسیای ناوەندی]] [[پۆل:سنووری ئۆزبەکستان-کازاخستان]] d31uai8po15fa1jbvy4n38e21tlomux 0 133100 1663009 1637607 2026-09-08T07:34:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663009 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەمرچغی | ناوی_فەرمی = Damirchi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Dəmirçi - دمیرچی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = پەڕگە:Map of Rojhalat Kurdistan.jpg|وێنۆک قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کشاوەرز|کشاوەرز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چەرداوڕۆ|چەرداوڕۆ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 2020 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 82 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی]]، [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دواانزە ئیمامی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = تەلەفۆن | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەمرچغی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چەرداوڕۆ]]، [[ناوچەی کشاوەرز]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەمرچغی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[لەیلەک ئاوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کوسە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قوزلوی خواروو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ڕەزاقشڵاخ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨٢) کەس و (١٩) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[زەعفەرانلو|سەرابیانی و زاخۆرانی و موسلیانلیەکان]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] p3q81bq5n69exwia5ztet8o79g9whej 0 133973 1663025 1653209 2026-09-08T07:37:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1663025 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox film | name = دەنگی بەردەکە | image = voicefromthestone.jpg | alt = | caption = | director = ئێریک دی ھۆوێڵ | producers = [[ستیفانۆ گیلینی-دورانتێ]] <br> [[دین زەینەک]] | writer = ئاندرو شۆ | based on = {{based on|''دەنگی بەردەکە''|[[سیلڤیۆ ڕافۆ]]}} | starring = {{Plainlist| * [[ئیمیلیا کلارک]] * [[مارتن کسۆکاس]] }} | music = [[مایکڵ واندمەیکەر]]، [[ئەیمی لی]] | cinematography = پیتەر سیمۆنیت | editing = کلەیتن کاندت | production companies = زەینەک ئیندیپێندێنت <br> کۆد ٣٩ فیلمس <br> پرۆدیسەر کاپیتال فەند | distributor = <!-- or: |distributors = --> | released = <!-- {{film date|year|month|day|location}} --> | runtime = | country = ویلایەتە یەکگرتووەکان | language = ئینگلیزی | budget = | gross = }} '''دەنگی بەردەکە''' ({{بە ئینگلیزی|Voice from the Stone}}) فیلمێکی ئەمریکییە کە دەرھێندراوە لەلایەن ئێریک دی ھۆوێڵ و نووسراوەتەوە لەلایەن ئاندرو شۆ. ئەم فیلمە لەسەر ئەو کتێبە دەرکراوە کە لەلایەن سیلڤیۆ ڕافۆ نووسراوەتەوە لەژێر ھەمان ناو. کاستی فیلمەکە پێکھاتووە لە [[ئیمیلیا کلارک]]، مارتن کسۆکاس، کاترینا مورینۆ، لیسا گستۆنی، ڕیمۆ گیرۆن و ئێدوارد جیۆرج درینگ. فیلمکردنەکە لە [[ئیتاڵیا]] دەستپی پێکرد لە تشرینی دووەمی ٢٠١٤. نووسەری ساوندتراکی فیلمەکە بە سەرەکی پێکھاتووە لە [[ئەیمی لی]]. ==سەرچاوەکان== *{{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر =https://en.wikipedia.org/wiki/Voice_from_the_Stone |سەردێڕ = «voice from the stone» |زمان =ئینگلیزی |سەردان = ٢١ی ئازاری ٢٠١٧}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزان]] [[پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی دەیەی ١٩٥٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ڕۆما وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەسەرەتای ٢٠١٧ دەرھێنراون]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە دەروونییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە دەروونییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا]] 0atahxyotnvw16k3jihswjrdfrauie7 3 134072 1662735 1660137 2026-09-07T18:41:46Z MediaWiki message delivery 12292 /* Tech News: 2026-37 */ بەشی نوێ 1662735 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(31d) |counter = 15 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 }} {{سەرقاڵ}} ---- {{تۆخ|{{ناوەڕاست|{{دوایین جار دەستکاری کراوە لەلایەن}}}}}} <!--{{پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە}}--> {{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}} {{ھن|٥}} <!-- تکایە دەستکاریی بەشی سەرەوە مەکە --> == چاکردنی ساڵە کۆچییەکان == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٥٣، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٤٧١٨١٩٨٩}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو بەڕێز ئارام، سپاس بۆ بەسەرداچوونەوەی وتارەکان، پێشنیارێکم ھەیوو، پێم وابێت ھەڵەیەک ھەبوو لە گۆڕینی ساڵە کۆچیەکان بۆ زاینی، کە بۆ نموونە ١٣٧٤کۆچی کرابوو لە ١٩٩٢ لەجیاتی ١٩٥٤. حەزم کرد ئاگادارتان بکەمەوە نەک کێشەیەک لە سیستەمەکە ھەبێت. زۆر سپاس[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو لە ئێوەش {{وب|Daniel abdullah}} ساڵی زایینی = ساڵی کۆچی + ٦٢١. وا نییە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٣٣، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: سڵاو، نا منیش جاران وام ئەزانی وایە، بەڵام ئەوە ھەڵەیە،<br> ::بەشێوەیەکی گشتی ئاوا ئەکرێت، بۆ کۆچی مانگی کە سوننەکان بەکاری ئەھێنن(جیاوازە لە کۆچی خۆریی کە شیعەکان بەکاری ئەبەن) بە ھەرحاڵ ئەمە یاساکەیە <br> ::زاینی= ((کۆچی*0.97)+622)، <br> ::کۆچی=((ساڵی زاینی-622)*1.03)<br> ::بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە [https://jostrans.org/issue17/art_darani.php ئێرە]، ھەڵبەت مانگەکانیش کێشە دروست ئەکەن، بۆ ئەوەی وردتر گۆڕانکاریەکان بکەن بەتایبەت ئەگەر مانگ و ڕۆژی لەگەڵ بوو [https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/# ئەمە] بەکار ببەن زۆر بێ کێشەیە.<br> ::ڕێز و سڵاو[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏١١:٥٩، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::{{وب|Daniel abdullah}} زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکانت! حەز دەکەم ڕای {{وب|Calak|Serchia}} وەرگرین و قسەیەک لەم بارەوە بکەن. من کەمێک سەرم لێ تێک چووە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٤٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::: شایەنی نییە براکەم، منیش تازە فێری ئەوە بووم، دەستی بەڕێزتان خۆش بێت ھۆکارەکەی ئێوە بوون، لەشتان ساخ بێت.[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::نازانم ئێستا بەدیاریکراوی کێشەکە لەکوێ دروست بووە. بۆ گۆڕینی ساڵی کۆچی بە زایینی، ئەوەی بزانم حسابێکی ئاسانی نییە و کێشە لە ئاڵوگۆڕ دروست دەبێت. ھەرچۆن بێت، باشترە ویکیی عەرەبی یان ئینگلیزی بکرێتە سەرچاوە لەم بابەتە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ‏١٨:٢٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::: ئەرێ مام {{وب|Calak}} تۆ سەر لەم باسە دەردەکەی؟ زۆر دەمێکە ئەم بەشەم لە چوونە نێو ئەرشیڤەکان ڕاگرتووە. گەر ئێوەش نایزانن یان ناتانەوێت قسەی لێوە بکەن، بێزەحمەت قورنچکێ لە یەکێکی شارەزا بگرە و سپاسیش! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٨:١٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::نەکنیکیەن ساڵنامەی کۆچی ١٠ ڕۆژی کەمترە لە زایینی بۆیەش ناتوانی بەو ڕێگایە ھەژماری بکەیت ,ئەشتوانی ئەم [[Https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/|وێبسایت]]ە بەکار بێنی بۆ ھەژمارکردنی دروست . [[بەکارھێنەر:KOJIN VIO|KOJIN VIO]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:KOJIN VIO|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٠، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) :::::::: {{وب|KOJIN VIO}} سپاس بۆ لێدوانەکەت، بەڵام لێرەدا باسەکە بەتایبەت لەسەر ساڵەکە بوو نەک ڕۆژ و مانگیش. دوگمەیەکی بچووکمان بۆ ئەوە دروست کردبوو تا ساڵی کۆچی بکاتە زایینی چونکە بەشێک لە بەکارھێنەرانمان لە ویکیپیدیای فارسییەوە وەرگێڕان دەکەن و لەوێش کار بە ساڵنامەی کۆچی دەکەن؛ وتمان با کاری گۆڕینی ساڵەکان ئاسانتر بکەین و ئیتر ئەم باسەی لێوە دروست بوو کە جارێ ئەوسەری دیار نییە. لەگەڵ سپاسی دووبارەی بەندە، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠١:٥٧، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == فۆنتی سەربەشەکان == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٣٢، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٨٨٨٠٧٥٢٢}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو کاک ئارام، تێبینیم کردووە فۆنتی سەردێڕی بەشەکان گۆڕاوە (کرۆمی دیسکتۆپ). ویستم بزانم لای ئێوەش وایە، تا ئەگەر وا بێت چارە بکرێت. ([https://ibb.co/gyJq60L وێنە]) [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ‏١٥:١٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو کاک {{وب|Serchia}} من و کاک {{وب|Kushared}} ئاگادارین. منیش چاوەڕێی وەڵامێکم لە کاک محەممەدەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == ساڵی ھەڵە == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٠:٠٧، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٣٤ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٣٧٢١١٦٦١}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو کاک {{وب|Aram}} بڕوانە ئەم [[داڕێژە:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش ٢٠٠٥|داڕێژەیە]] زۆربەی ساڵەکان ھەڵەیە ناوەڕۆک و ساڵەکان یەکناگرنەوە. پێشتر لە ڕێگای بۆتەوە درووست کراون، بۆئەوەی کاتێکی زیاترمان بۆ بگەڕێتەوە لە ڕێگای بۆتەوە چارەسەری بکە. بۆ نموونە؛ ئەم [[بڕیارنامەی ١٥٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش|وتارە]] گەر سێرێکی وتارە ئینگلیزییەکە بکەی لە ناوەڕۆکەوە جیاوازی ھەیە. یاخود ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ‏١٧:٥٤، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو {{وب|Arya sarhan}} ئەگەر مەبەستت ڕێکەوتی دەرچوونی بڕیارنامەکانە، بەڵێ، تێبینیی ڕێکەوتی نادروستم کرد، بەڵام ھەمووشیان ھەڵە نین. لەسەر ئەوەی وتتان «ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون.» دەتوانی نموونەم بۆ دانێیت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٠:٠٦، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) ::ئەم وتارانە بە ھەڵە گرێدراون؛ ([[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٩٨٥]]، [[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٦]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٧]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٨]]) چەندانی تریش. وە [[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٣]]ش گرێنەدراوە، گەر سێری ناوی وتارەکە و سەردیڕی داڕێژەکەش بکەی جیاوازن. زۆربەیان وان ناوی وتار و سەردێڕی داڕێژەکە ساڵێکیان جیاوازە. چەند دانەیەکم چاک کرد و چەند وتارێکم گرێدا بەڵام زۆرن باشترە بە بۆت بکرێت. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٧، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) :::{{وب|Arya sarhan}} زۆر سپاس بۆ وردبوونەوەت لێیان! ئەمانە ئەوانەن کە لێرە و لەوێ جیاوازن: :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 70]]|[[بڕیارنامەی ٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 570]]|[[بڕیارنامەی ٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1574]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1575]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1583]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٤ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1584]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1585]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1586]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1587]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1588]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1590]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1589]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::ئەمانەش ئەوانەن کە زمانەکانی تریان پێوە گرێ نەدراوە و بە لێکدانیان لەگەڵ بەندی ئینگلیزییەکە چارە دەبن نەک بە گواستنەوە کە ئیشەکە دەکاتە دوو ئیش: :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٤٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٥٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::لەسەر چاکسازیی ڕێکەوتەکانیش، کاتی دەوێ و ماوەیەک لێرە نابم. ئیشەڵڵا کە ھاتمەوە، خەریکیان دەبین. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠١:٢٠، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == خەڵاتێک لەلایەن خەرمانەی ڕێزلێنانەوە بۆ تۆ! == <div style=" max-width:850px; margin:20px auto; background:#F8F8F8; border:3px solid #AFAFAF; border-radius:10px; padding:22px; box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,.12); "><div style="text-align:center; margin-bottom:20px;"> [[پەڕگە:Kharmaney_Zerin_silver_Badge.png|link=|110x110پیکسڵ]]<div style=" font-size:250%; font-weight:bold; color:#666666; margin-top:10px; letter-spacing:1px; text-shadow:0 1px 1px #FFF; "> خەرمانەی ڕێزلێنان{{ھن}}خەڵاتی زیوین </div></div><div style=" font-size:118%; line-height:1.9; color:#222; text-align:justify; "> {{تۆخ|لیژنەی خەرمانەی ڕێزلێنان}} بەپێی پێوەرە فەرمییەکانی پڕۆژەکە، بە شانازییەوە {{تۆخ|خەڵاتی زیوینی خەرمانەی ڕێزلێنان}} پێشکەش بە بەڕێزتان دەکات، ئەمەش بەهۆی بەشداریی بەرچاو، جێبەجێکردنی پێوەرەکانی ئەم خەڵاتە و خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی لەلایەن بەڕێزتانەوە، بەھیوای بەردەوامبوون و بەشداریی زیاترتان. </div><div style=" margin-top:28px; padding-top:12px; border-top:1px solid #CFCFCF; text-align:center; color:#666666; font-size:100%; "> '''واژووی سەرپەرشتیاری لیژنە'''<!-- تکایە لێرە واژوو بکە لەتەنیشت تیرئاساکە --> [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٩:٤٩، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) </div></div> : {{وب|Aro Salar}} زۆر سپاس! بژین و ماندوو نەبن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٤:٤٣، ٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٢، ١٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠١، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> hydvpfvmjw4cuyte5uxcotf1tjrnngo 1662933 1662735 2026-09-08T01:49:01Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت (کۆنتر لە ٣١ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی ١٥]] 1662933 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(31d) |counter = 15 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 1 }} {{سەرقاڵ}} ---- {{تۆخ|{{ناوەڕاست|{{دوایین جار دەستکاری کراوە لەلایەن}}}}}} <!--{{پەیامەکان بۆ کۆمەڵگە}}--> {{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}} {{ھن|٥}} <!-- تکایە دەستکاریی بەشی سەرەوە مەکە --> == چاکردنی ساڵە کۆچییەکان == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٩:٥٣، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٣١ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٤٧١٨١٩٨٩}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو بەڕێز ئارام، سپاس بۆ بەسەرداچوونەوەی وتارەکان، پێشنیارێکم ھەیوو، پێم وابێت ھەڵەیەک ھەبوو لە گۆڕینی ساڵە کۆچیەکان بۆ زاینی، کە بۆ نموونە ١٣٧٤کۆچی کرابوو لە ١٩٩٢ لەجیاتی ١٩٥٤. حەزم کرد ئاگادارتان بکەمەوە نەک کێشەیەک لە سیستەمەکە ھەبێت. زۆر سپاس[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏٢١:١٤، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :سڵاو لە ئێوەش {{وب|Daniel abdullah}} ساڵی زایینی = ساڵی کۆچی + ٦٢١. وا نییە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٢١:٣٣، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :: سڵاو، نا منیش جاران وام ئەزانی وایە، بەڵام ئەوە ھەڵەیە،<br> ::بەشێوەیەکی گشتی ئاوا ئەکرێت، بۆ کۆچی مانگی کە سوننەکان بەکاری ئەھێنن(جیاوازە لە کۆچی خۆریی کە شیعەکان بەکاری ئەبەن) بە ھەرحاڵ ئەمە یاساکەیە <br> ::زاینی= ((کۆچی*0.97)+622)، <br> ::کۆچی=((ساڵی زاینی-622)*1.03)<br> ::بۆ زانیاری زیاتر بڕوانە [https://jostrans.org/issue17/art_darani.php ئێرە]، ھەڵبەت مانگەکانیش کێشە دروست ئەکەن، بۆ ئەوەی وردتر گۆڕانکاریەکان بکەن بەتایبەت ئەگەر مانگ و ڕۆژی لەگەڵ بوو [https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/# ئەمە] بەکار ببەن زۆر بێ کێشەیە.<br> ::ڕێز و سڵاو[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏١١:٥٩، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::{{وب|Daniel abdullah}} زۆر سپاس بۆ ڕوونکردنەوەکانت! حەز دەکەم ڕای {{وب|Calak|Serchia}} وەرگرین و قسەیەک لەم بارەوە بکەن. من کەمێک سەرم لێ تێک چووە! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٤٩، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::: شایەنی نییە براکەم، منیش تازە فێری ئەوە بووم، دەستی بەڕێزتان خۆش بێت ھۆکارەکەی ئێوە بوون، لەشتان ساخ بێت.[[بەکارھێنەر:Daniel abdullah|Daniel abdullah]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Daniel abdullah|لێدوان]]) ‏٢٠:٠٦، ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::نازانم ئێستا بەدیاریکراوی کێشەکە لەکوێ دروست بووە. بۆ گۆڕینی ساڵی کۆچی بە زایینی، ئەوەی بزانم حسابێکی ئاسانی نییە و کێشە لە ئاڵوگۆڕ دروست دەبێت. ھەرچۆن بێت، باشترە ویکیی عەرەبی یان ئینگلیزی بکرێتە سەرچاوە لەم بابەتە. [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ‏١٨:٢٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) :::::: ئەرێ مام {{وب|Calak}} تۆ سەر لەم باسە دەردەکەی؟ زۆر دەمێکە ئەم بەشەم لە چوونە نێو ئەرشیڤەکان ڕاگرتووە. گەر ئێوەش نایزانن یان ناتانەوێت قسەی لێوە بکەن، بێزەحمەت قورنچکێ لە یەکێکی شارەزا بگرە و سپاسیش! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏٠٨:١٧، ١٨ی ئابی ٢٠٢٢ (UTC) :::::::نەکنیکیەن ساڵنامەی کۆچی ١٠ ڕۆژی کەمترە لە زایینی بۆیەش ناتوانی بەو ڕێگایە ھەژماری بکەیت ,ئەشتوانی ئەم [[Https://www.islamicity.org/hijri-gregorian-converter/|وێبسایت]]ە بەکار بێنی بۆ ھەژمارکردنی دروست . [[بەکارھێنەر:KOJIN VIO|KOJIN VIO]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:KOJIN VIO|لێدوان]]) ‏٠٢:٠٠، ٢٦ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) :::::::: {{وب|KOJIN VIO}} سپاس بۆ لێدوانەکەت، بەڵام لێرەدا باسەکە بەتایبەت لەسەر ساڵەکە بوو نەک ڕۆژ و مانگیش. دوگمەیەکی بچووکمان بۆ ئەوە دروست کردبوو تا ساڵی کۆچی بکاتە زایینی چونکە بەشێک لە بەکارھێنەرانمان لە ویکیپیدیای فارسییەوە وەرگێڕان دەکەن و لەوێش کار بە ساڵنامەی کۆچی دەکەن؛ وتمان با کاری گۆڕینی ساڵەکان ئاسانتر بکەین و ئیتر ئەم باسەی لێوە دروست بوو کە جارێ ئەوسەری دیار نییە. لەگەڵ سپاسی دووبارەی بەندە، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠١:٥٧، ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) == فۆنتی سەربەشەکان == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٤:٣٢، ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٣٣ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|١٩٨٨٨٠٧٥٢٢}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو کاک ئارام، تێبینیم کردووە فۆنتی سەردێڕی بەشەکان گۆڕاوە (کرۆمی دیسکتۆپ). ویستم بزانم لای ئێوەش وایە، تا ئەگەر وا بێت چارە بکرێت. ([https://ibb.co/gyJq60L وێنە]) [[بەکارھێنەر:Serchia|<span style="color:mediumblue">'''<span style="font-size:14px">سەرچیا</span>'''</span>]] — ‏١٥:١٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو کاک {{وب|Serchia}} من و کاک {{وب|Kushared}} ئاگادارین. منیش چاوەڕێی وەڵامێکم لە کاک محەممەدەوە. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٧:٠٤، ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ (UTC) == ساڵی ھەڵە == <!-- دەستپێکی دەمبوس -->{{پەیامی دەمبوسدار|}}<!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٠:٠٧، ٢٢ی تەممووزی ٢٠٣٤ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٣٧٢١١٦٦١}}<!-- کۆتاییی دەمبوس --> سڵاو کاک {{وب|Aram}} بڕوانە ئەم [[داڕێژە:بڕیارنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایش ٢٠٠٥|داڕێژەیە]] زۆربەی ساڵەکان ھەڵەیە ناوەڕۆک و ساڵەکان یەکناگرنەوە. پێشتر لە ڕێگای بۆتەوە درووست کراون، بۆئەوەی کاتێکی زیاترمان بۆ بگەڕێتەوە لە ڕێگای بۆتەوە چارەسەری بکە. بۆ نموونە؛ ئەم [[بڕیارنامەی ١٥٦٩ی ئەنجومەنی ئاسایش|وتارە]] گەر سێرێکی وتارە ئینگلیزییەکە بکەی لە ناوەڕۆکەوە جیاوازی ھەیە. یاخود ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ‏١٧:٥٤، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو {{وب|Arya sarhan}} ئەگەر مەبەستت ڕێکەوتی دەرچوونی بڕیارنامەکانە، بەڵێ، تێبینیی ڕێکەوتی نادروستم کرد، بەڵام ھەمووشیان ھەڵە نین. لەسەر ئەوەی وتتان «ھەندێک لە وتارەکان یان گرێنەدراون بە زمانەکانی ترەوەیان بە ساڵێکی ھەڵەوە گرێدراون.» دەتوانی نموونەم بۆ دانێیت؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٠:٠٦، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) ::ئەم وتارانە بە ھەڵە گرێدراون؛ ([[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٩٨٥]]، [[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٦]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٧]] ، [[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٨]]) چەندانی تریش. وە [[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش|١٥٨٣]]ش گرێنەدراوە، گەر سێری ناوی وتارەکە و سەردیڕی داڕێژەکەش بکەی جیاوازن. زۆربەیان وان ناوی وتار و سەردێڕی داڕێژەکە ساڵێکیان جیاوازە. چەند دانەیەکم چاک کرد و چەند وتارێکم گرێدا بەڵام زۆرن باشترە بە بۆت بکرێت. [[بەکارھێنەر:Arya sarhan|Arya sarhan]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Arya sarhan|لێدوان]]) ‏٢٢:٤٧، ٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) :::{{وب|Arya sarhan}} زۆر سپاس بۆ وردبوونەوەت لێیان! ئەمانە ئەوانەن کە لێرە و لەوێ جیاوازن: :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 70]]|[[بڕیارنامەی ٧١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 570]]|[[بڕیارنامەی ٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1574]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1575]]|[[بڕیارنامەی ١٥٧٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1583]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٤ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1584]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٥ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1585]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٦ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1586]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٧ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1587]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1588]]|[[بڕیارنامەی ١٥٨٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1590]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[en:United Nations Security Council Resolution 1589]]|[[بڕیارنامەی ١٥٩٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::ئەمانەش ئەوانەن کە زمانەکانی تریان پێوە گرێ نەدراوە و بە لێکدانیان لەگەڵ بەندی ئینگلیزییەکە چارە دەبن نەک بە گواستنەوە کە ئیشەکە دەکاتە دوو ئیش: :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٨ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٧٩ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ١٥٨٣ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٤٣١ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٥٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::*[[بڕیارنامەی ٧٠ی ئەنجومەنی ئاسایش]] :::لەسەر چاکسازیی ڕێکەوتەکانیش، کاتی دەوێ و ماوەیەک لێرە نابم. ئیشەڵڵا کە ھاتمەوە، خەریکیان دەبین. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٠١:٢٠، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٤ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٢، ١٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠١، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> i24ugdhh63yk1isunb9ljkmam1y29gf 0 134107 1662869 1503624 2026-09-07T22:36:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662869 wikitext text/x-wiki {{دەستپێکی زۆر درێژ}} {{زانیاریدانی ڕێکخراو |ناو = دەزگای خێرخوازیی بارزانی{{ھن}}Barzani Charity Foundation |ڕەنگی باگراوند = white |ڕەنگی نووسین = blue |وێنە = Akre Camp for Syrian refugees from Rojava 14.jpg |قەبارە = |لێدوان = |سەردێڕ = |نەخشە = |قەبارەی نەخشە = |لێدوانی نەخشە = |سەردێڕی نەخشە = |کورتکراوەی ناو = BCF |دروشم = «شانازییە بۆ مرۆڤ خزمەتکاری نەتەوەی خۆی بێت» |دامەزراندن = ٢٠٠٥ |نەمان = |جۆر = خێرخوازی، مرۆیی |ئامانج = خزمەتگوزاریی خێرخوازیی لە بوارەکانی کۆمەڵایەتی، ڕۆشنبیری و ھاوکاری مرۆیی{{ھن}}ھاوکاریکردنی کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت، کەسانی کەمدەرامەت، ئاوارە و پەنابەران |نووسینگەکان = [[دھۆک]]، [[ھەولێر]]، [[سلێمانی]]، [[گەرمیان]]، [[شنگال]]، [[کەرکووک]]، [[مووسڵ]] |شوێن = [[ھەولێر]] |خزمەت لە ناوچەکانی = ھەولێر [[سلێمانی]] [[دھۆک]]، [[کەرکووک]]، [[ھەڵەبجە]]، کۆبانێ، مووسڵ، دیالە، شنگال |ئەندامییەتی = لە ڕێگەی پێشکەشکردنی سیڤییەوە دەبێت |زمان = [[کوردی]] |سەرۆکی دەزگا = مووسا ئەحمەد |بودجە = سەربەخۆیە |ژ. ستاف = ٥٠٠ |ژ. خۆبەخشان = ١٠٠٠ |ماڵپەڕ = {{URL|www.bcf.krd}} |ناوی پێشوو =|کەسەکان=موسا ئەحمەد، سەرۆکی دەزگا}} '''دەزگای خێرخوازیی بارزانی''' ({{بە ئینگلیزی| Barzani Charity Foundation}}) دەزگایەکی ناحکومیی و ناسیاسی و قازانج نەویستە لە ساڵی ٢٠٠٥ لە ھەولێری پایتەختی ھەرێمی کوردستان دامەزراوەو بەڕێز [[مەسروور بارزانی]] سەرۆکی بۆردی دامەزرێنەرانی دەزگای خێرخوازیی بارزانییەو ڕاستەوخۆ سەرپەرشتیاری کارەکانی دەزگا دەکات.<ref name="bass">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.basnews.com/index.php/so/reports/338446|سەردێڕ= "جەوھەری پرۆژەکانی دەزگای خێرخوازیی بارزانی مرۆڤە" |بڵاوکەرەوە=BasNews}}</ref><ref name="visit.org">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation|سەردێڕ=Barzani Charity Foundation|بڵاوکەرەوە=visit.org|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170330001653/https://visit.org/united-states/barzani-charity-foundation|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم دەزگایە بۆ ئیش و کارە خێرخوازییەکانی، مۆڵەتی کارکردنی لەلایەن حکوومەتی [[عێراق]] و حکوومەتی ھەرێمی کوردستان لە چوارچێوەی ڕێکخراوە ناحکومییەکان وەرگرتووە. بەھۆی چڕوپڕی کارو چالاکییەکان و بەھاناوەچونی زیاتری ئاوارەو پەنابەران لە سنوورەکان و ناوخۆی ھەرێمی کوردستاندا لەلایەن دەزگای خێرخوازیی بارزانییەوە، ڕێکخراوە جیھانییەکان پەیوەندییان لەگەڵدا بەستووە و ھاوکاری و ھەماھەنگی زیاتر لەنێوان ھەردوولادا دروست ببووە. بەھۆی بەرەوپێشچوونی پەیوەندییەکان و بەڕێکخراوەییبوونی ئیشوکارەکانی دەزگای خێرخوازیی بارزانییەوە، لە کۆبوونەوەی مانگی ٤ی ٢٠١٦ی کارگێڕی و ھەماھەنگی نەتەوەیەکگرتووەکان، بڕیار درا دەزگای خێرخوازیی بارزانی وەکو ڕێکخراوێکی ناحکوومی ببێت بە ئەندامی ڕاوێژکاری تایبەت لە ئەنجومەنی ئابووری کۆمەڵایەتی (ئیکۆسۆک- ECOSOC)ی سەر بە نەتەوەیەکگرتووەکان.<ref name="7sheep.net">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation|سەردێڕ=case study: Barzani Charity Foundation|بڵاوکەرەوە=7sheep.net|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170331024409/https://www.7sheep.net/2014/09/27/case-study-the-barzani-charity-foundation/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="kurdistan24.net">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kurdistan24.net/en/news/8e8d4a52-0fb3-458f-ac23-cab43d5d37e0/Kurdish-NGO-joins-UN-assemblies|سەردێڕ=kurdistan24: Kurdish NGO joins UN assemblies|بڵاوکەرەوە=kurdistan24.net|ڕێکەوت=٢ی ئایاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170329232944/http://www.kurdistan24.net/en/news/8e8d4a52-0fb3-458f-ac23-cab43d5d37e0/Kurdish-NGO-joins-UN-assemblies|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئازاری ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەزگای خێرخوازیی بارزانی لە بەرنامەی کاریی خۆیدا کار بۆ گەیاندنی ھاوکاری بۆ خەڵکی لێقەوماو و کەمدەرامەت و ئاوارە و پەنابەر دەکات. گرنگی بە پەرەپێدانی بواری پەروەردە (بەتایبەتی پەروەردەی منداڵان) و باشترکردنی ڕەوشی تەندروستی و دابینکردنی پێداویستی خاوەن پێداویستییە تایبەتییەکان لە کوردستان دەدات. دەزگای خێرخوازی بارزانی بەناوی [[مەلا مستەفا بارزانی|مستەفا بارزانییەوە]] (١٩٠٣–١٩٧٩) ناونراوە. لەوەوە دەزگای خێرخوازیی بارزانی جەوھەری پرۆژە خێرخوازییەکانی خۆی بۆ(مرۆڤە) ناساندووە؛ بۆیە دەڵێت لە ھەر کۆمەڵگەو سنوورێکی جوگرافیدا مرۆڤەکان پێویستیان بە ھاوکاری مرۆیی ھەبێ لە سێکتەرەکانی (خۆراکی، پەروەردە، ڕۆشنبیری، تەندروستی، کۆمەڵایەتی و ھونەری) دەزگای خێرخوازیی بارزانی بە ئەرکی خۆی ز دەزانێت کە ھاوکاری پێشکەش بکات و کەمتەرخەمی ناکات. لە ئەنجامی نەبوونی دەزگایەکی خێرخوازیی خۆماڵی لە کوردستان بۆ ئەوەی ھاوکاری خەڵکی ھەژارو کەمدەرامەتی کوردستان بکات، دامەزراندنی (دەزگای خێرخوازیی بارزانی) کەلێنێکی لەو بوارە گرنگەدا پڕ کردەوە. جگە لەوە، لەدوای تێکچوونی باری ئارامی ناوچەکانی ناوەڕاست و باشووری عێراق و وڵاتی سووریا، پەنابەرو ئاوارەکان پێویستی زۆریان بە ھاوکاری ھەبووە وەکو (خۆراک، جلوبەرگ، داوودەرمان، کەرەستەی تەندروستی و ھەتا دوایی). ئەم دەزگایە لە سەرەتای دامەزراندنییەوە ئەو بۆشاییانەی پڕکردووەتەوەو ڕۆژ لەدوای ڕۆژ بە بەرنامەی پێشکەوتووی و لەسێکتەری جۆراوجۆردا خزمەتی بەو کەسانە کردووە کە پێویستیان بە خزمەتکردن بووە. دەزگای خێرخوازیی بارزانی بۆ ئەنجامدانی ئەم ئەرکانە زیاتر پشتی بە خەڵکی خێرخواز و مرۆڤدۆستی کوردستان بەستووە، دەتوانین بڵێین بەشێوەیەکی سەرەکی خەڵکی خێرخواز و دەوڵەمەندی کوردستان ھاوکاری ماڵی (فەند)ی پرۆژەکانی ئەم دەزگایە دەکەن. ھەروەھا بەھاوبەشی لەگەڵ ئاژانسەکانی [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] و ڕێکخراوە خێرخوازیی و مرۆیییە نێودەوڵەتییەکان و وڵاتانی ھاریکاربەخش ڕۆژانە یارمەتی مرۆیی پێشکەشی پەنابەرو ئاوارەکانی وڵاتانی سووریاو عێراق دەکات. ئۆفێسی سەرەکی دەزگای خێرخوازیی بارزانی لە [[ھەولێر]]ە و سەرپەرشتی (١٣) کەمپ لە سنووری [[پارێزگای ھەولێر]] بەھاوکاری دەستەی ھەماھەنگی قەیرانەکان لە ھەولێر دەکات. ئۆفیسی لە پارێزگاکانی [[ھەولێر]]، [[دھۆک]]، [[سلێمانی]]، [[گەرمیان]]، [[شنگال]] و نەینەواش ھەیە. ھەروەھا لە پارێزگای [[کەرکووک]] و سەرجەم کەمپەکاندا ئۆفیس، سەنتەر، یان نوێنەری ھەیە.<ref name="bass"/><ref name="7sheep.net"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|کوردستان}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] a5fhy75dc3br48jlk5e79vzh7meroug 0 136137 1662843 1355303 2026-09-07T22:32:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662843 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەتەت | ناوی_خۆماڵی = Daratat | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە =گوند | وێنە = پەڕگە:دەرەتەت.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە =دیمەنی گوندی دەرەتەت | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[گوند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٨٠٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''دەرەتەت''' یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی [[سرۆچک]]، [[قەزای سەید سادق]] و [[پارێزگای سلێمانی|پارێزگای سلێمانیە]] لە [[باشووری کوردستان]]. دەرەتەت دەکەویتە باکوری رۆژھەڵاتی شاری [[سلیمانی]] لەناوچەی [[شارباژێر]]، ئەم گوندە لە ١٢-٠٢-٢٠٠٧ بە بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەگەڵ ناحییەی [[سرۆچک]] خراوەتە سەر [[قەزای سەید سادق]].<ref>پەرتوکی کوردستان، پێڕستی گوندەکانی باشور-د. عەبدوڵا غەفور</ref> ==شوێن== ئەم گوندە لە باکورەوە گوندی [[مۆریاس]] و لە باشورەوە گوندی [[هەنجیرە]] و لە ڕۆژهەڵاتەوە گوندی [[شێرەبەرە]] و لە ڕۆژاواوە گوندی [[گەرمەدەرە]]یە. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} * [https://web.archive.org/web/20160729172423/http://kasnazan.com/article.php?id=863 ماڵپەڕی کەس نەزان] * [https://web.archive.org/web/20160311062608/http://univsul.org/k_uos.aspx ماڵپەڕی زانکۆی سلێمانی] * [https://web.archive.org/web/20150703183939/http://www.suligov.com/Default.aspx پارێزگای سلێمانی] * [https://web.archive.org/web/20160311062608/http://univsul.org/k_uos.aspx زانکۆی سلێمانی] ==پەراوێزەکان== {{گوندەکانی قەزای سەید سادق}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] k4tgf7pqa1gkqijbde1r4pggiysibgi 0 137160 1662845 1371864 2026-09-07T22:33:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662845 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەشیشی خواروو | ناوی_خۆماڵی = Darash lower | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای هەڵەبجە|هەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٧٢٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''دەرەشیشی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خورماڵ]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای هەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> ==جوگرافیا== دەرەشیشی خواروو لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی [[خێڵی حەمە]] و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی [[عەنەب]] و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[دەرەشیشی سەروو]] لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[بیاوێڵە]] .<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] r1nbrzbc6e02x9uwvgkipn1s7pen4nq 0 137161 1662846 1371865 2026-09-07T22:33:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662846 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەشیشی سەروو | ناوی_خۆماڵی = Darash Upper | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەرەشیشی خواروو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی دەرەشیشی سەروو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای هەڵەبجە|هەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٨١٢ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''دەرەشیشی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خورماڵ]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای هەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> ==جوگرافیا== دەرەشیشی سەروو لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی [[خارگێڵان]] و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی [[جەلیلە]] و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[سەرکەن]] لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[دەرەشیشی خواروو]] .<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] qhoco91gj95czfmt90c3ckdb6734mh4 0 137162 1662856 1371875 2026-09-07T22:34:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662856 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەگوڵان | ناوی_خۆماڵی = Dara Gulan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای هەڵەبجە|هەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٦٥٢ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''دەرەگوڵان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خورماڵ]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای هەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> ==جوگرافیا== دەرەگوڵان لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی [[کانی ئاسکان]] و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی [[ڕیشێن]] و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[میری سوور]] لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[قاینەجە]] .<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] aiw1s6i6u9c43vrhhi49m0vgro5a7t7 0 137332 1662821 1662434 2026-09-07T20:19:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662821 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{Infobox mountain | name = قەڵاتە | other_name = قەڵاتێ | photo = Qalate Mount.jpg | photo_size = 400px | photo_alt = | photo_caption = وێنەی چیای قەلاتە لە بەرزترین شوێنی هەورازەی گەورەی گووند گویزیله ڕا | elevation = ١٩٥٣ | elevation_m = | elevation_ft = | elevation_ref = | prominence = | prominence_m = | prominence_ft = | prominence_ref = | listing = | range = | parent_peak = | location = ([[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]،[[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[میراوە|شاری میراوە]]) | map = | map_alt = | map_caption = | map_relief = | map_size = | label = | label_position = | lat_d = | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = | long_m = | long_s = | long_EW = | x = | y = | region = | coordinates = | coordinates_ref = | grid_ref_UK = | grid_ref_Ireland = | topo = | type = | volcanic_arc/belt = | age = | last_eruption = | first_ascent = | easiest_route = | child = | embedded = }} '''قەلاتە''' یان '''قەڵاتێ''' یەکێکە لە چیاکانی [[میراوە|شاری میراوە]]ی [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] له [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، ١٩٥٣ مەتر له [[بەرزی له ئاستی دەریا|ئاستی دەریا بەرزه]] و جوانیەکی بێ وێنەی ھەیە کە بۆ شاری [[میراوە]] وەکوو سیمبۆلێکی لێ ھاتوە. ھەروەھا ئەو چیایە لە کاتی سەرکەوتنی شاخەوانان بۆ سەر چیای سەری گۆمێ کە له قەڵاته زۆر دوور نیە، وەکوو خاڵی یەکەمی پشوودان ھەڵدەبژێردرێ. ئەو چیایە شوێنێکی سەرنج ڕاکێشی ھەیەو لەوێوە شەوانە ڕووناکی شاری [[پیرانشار]] دیارە، ھەروەھا بە ھۆی زاڵ بوونی بەسەر ناوچەکەدا زۆر خاڵ و سەنگەری پێشمەرگەی لێ درووست کراوە کە ئێستاش ئاسەواریان ماوە. == ھەروەھا بڕوانە == * [[میراوە]] * [[گوێزیلە]] == سەرچاوە == * [https://web.archive.org/web/20170106091944/http://mirabadcity.ir/HomePage.aspx?TabID=1&site=DouranPortal&lang=fa-IR ماڵپەری شارەوانی میراوە] [[پۆل:کێوەکانی کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:چیاکانی کوردستان]] [[پۆل:میراوە]] [[پۆل:کۆلکەوتارەکانی جوگرافیا]] 6wz2enl5yq4ozylzu2mmv5acynu6dz8 0 137364 1663108 1627796 2026-09-08T11:54:20Z Mohammed Qays 52399 1663108 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = باساوێ | ناوی_خۆماڵی = Basawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٩٥٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''باساوێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> ==جوگرافیا== باساوێ لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بەرگورد]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شینکی]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی بی، ماوەت]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گەڵاڵە، ماوەت]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 84fihq8nqhxe9ket7lwgaguz8e0mjfe 0 137379 1662941 1382096 2026-09-08T04:33:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662941 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەشتی خانێ | ناوی_خۆماڵی = Dashti Khani | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٦٨٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''دەشتی خانێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> ==جوگرافیا== دەشتی خانێ لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تەیەت]] لە [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئاوەکورتێ]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[بۆسکێن]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دزگان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 7ggz8ji6mmv1ylf0aqkxfpe44xqyzua 0 137380 1662940 1382097 2026-09-08T04:33:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662940 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەشتی تلێ | ناوی_خۆماڵی = Dashti Tle | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەشتی تلێ.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەشتی تلێ | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٧٨٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''دەشتی تلێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> ==جوگرافیا== دەشتی تلێ لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قەشان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئاقوچان]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[چنارە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دۆڵبێشکی دڕی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] aftbd1o772z2e1q3xolde70gytyf8ot 0 137423 1662774 1283077 2026-09-07T19:38:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662774 wikitext text/x-wiki {{Infobox sea | name = دەریای چووکچی | image = Chukchi Sea.png | caption = | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = | coords = {{Coord|69|N|172|W|type:waterbody_scale:10000000|display=inline, title}} | type = [[دەریا]] | inflow = | outflow = | catchment = | basin_countries = {{ئاڵا|ویلایەتە یەکگرتووەکان}} {{-}} {{ئاڵا|ڕووسیا}} | length = | width = | area = {{convert|620000|km2|abbr=on}} | depth = {{convert|80|m|abbr=on}} | max-depth = | volume ={{convert|50000|km3|acre.ft|abbr=on}} | frozen = | reference = <ref>R. Stein, ''Arctic Ocean Sediments: Processes, Proxies, and Paleoenvironment'', p. 37</ref><ref name=bse>[http://bse.sci-lib.com/article129176.html Beaufort Sea], [[Great Soviet Encyclopedia]] (in Russian)</ref><ref name=brit>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/57625/Beaufort-Sea Beaufort Sea], Encyclopædia Britannica on-line</ref> }} '''دەریای چووکچی''' کە {{بە ڕووسی|Чуко́тское мо́ре}} یان ''چوکۆتسکۆیا مۆریا''ی پێ دەگووترێ، بەشێکە لە ئاوەکانی [[ئۆقیانووسی بەستەڵەکی باکوور]] کە لە نێوان ھەردوو کیشوەری [[ئاسیا]] و [[ئامریکای باکوور]] <ref>https://www.britannica.com/place/Chukchi-Sea</ref> و لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[سیبری]] و باکووری ڕۆژاوای [[ئالاسکا]] دا ھەڵکەوتووە. [[تەنگاوی برینگ]] لە باشووری ئەم دەریایە دایە،<ref>http://www.answers.com/topic/chukchi-sea</ref> ھەروەھا لە ڕۆژاوا دا لەگەڵ [[دوورگەی رانگل]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[دەریای بوفۆڕت]] دا ھاوسنوورە. ئەم دەریایە شتێک لە نێوان ٥١٨،٠٠٠ بۆ ٥٨٢،٠٠٠ کیلۆمەترچوارگۆشە پانتایی ھەیە و نزیک بە ٧٧ مەتر قووڵە. دەریای چووکچی تەنیا بۆ ماوەی ٤ مانگ لە ساڵ دا و لە نێوان [[تەممووز]] بۆ [[تشرینی یەکەم]] و لە ڕێگای [[تەنگاوی برینگ|تەنگاوی تەنکی برینگ]] دا بۆ کەشتیوانی دەبێ. ھەروەھا چەندین جۆری [[فۆک]] و [[بەرازی دەریایی]] تیایدا دەژین. لە ھاوینان دا [[نەھەنگ]]ەکانیش لەم دەریایە دا دەبیندرێن. == سەرچاوەکان== * [//fa.wikipedia.org/wiki/ دریای چوکچی - ویکی فارسی] {{commons}} {{reflist}} {{دەریاکانی جیھان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ڕووسیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دەریای چووکچی]] [[پۆل:جوگرافیای ئالاسکا]] [[پۆل:چوگرافیای چوکۆتکا]] [[پۆل:دەریاکان]] [[پۆل:دەریاکانی ئۆقیانووسی بەستەڵەکی باکوور]] [[پۆل:دەریاکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] qvmy66d9jm0zuk2hoyq450lrb57ddke 10 137489 1663051 1416554 2026-09-08T09:50:13Z مامۆستا 39489 1663051 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = دەریاکانی جیھان <includeonly>| state = {{{state|collapsed}}}</includeonly> | title = [[ئۆقیانووس|ئۆقیانووسەکان]] و [[دەریا|دەریاکانی]] [[زەوی|جیھان]] | group1 = [[ئۆقیانووسی ھیند]] | list1 = {{Navbox|child | titlestyle=background: #b3ccff | groupstyle=background: #b3ccff | group1 = دەریاکان | list1 =[[دەریای ئاندامان|ئاندامان]]{{•}} [[دەریای عەرەب|عەرەب]]{{•}} [[دەریای عوممان|عوممان]]{{•}} [[دەریای لاکادیڤ|لاکادیڤ]]{{•}} [[دەریای سوور|سوور]]{{•}} [[دەریای تیمۆر|تیمۆر]] | group2 = ئاوە ناسەرەکییەکان | list2 =[[کەنداوی فارس]]{{•}} [[کەنداوی بەنگال]]{{•}} [[کەنداوی عەدەن]]{{•}} [[کەنداوی عەقەبە]]{{•}} [[کەنداوی خامبات]]{{•}} [[کەنداوی کۆچ]]{{•}} [[کەنداوی سوێس]]{{•}} [[دەربەندی مالاکا]]{{•}} [[کەناڵی مۆزامبیک]]{{•}} [[دەربەندی پالک]]}} | group2 = [[ئۆقیانووسی ئاتلانتیک]] | list2 = {{Navbox|child | titlestyle=background: #b3ccff | groupstyle=background: #b3ccff | group1 = دەریاکان | list1 = [[دەریای ئادریاتیک|ئادریاتیک]]{{•}} [[دەریای ئێژە|ئێژە]]{{•}} [[دەریای ئالبۆران|ئالبۆران]]{{•}} [[دەریای ئەرژەنتین|ئەرژەنتین]]{{•}} [[دەریای بالیاری|بالیاری]]{{•}} [[دەریای باڵتیک|باڵتیک]]{{•}} [[دەریای ڕەش|ڕەش]]{{•}} [[دەریای بۆتنی|بۆتنی]]{{•}} [[دەریای کاریبی|کارایبی]]{{•}} [[دەریای کێڵتیک|کێڵتیک]]{{•}} [[دەریای باڵتیک|باڵتیکی ناوەندی]]{{•}} [[دەریای یۆنان|یۆنان]]{{•}} [[دەریای ئیرلەند|ئیرلەند]]{{•}} [[دەریای لابرادۆر|لابرادۆر]]{{•}} [[دەریای لیگوری|لیگور]]{{•}} [[دەریای مەڕمەڕە|مەڕمەڕە]]{{•}} [[دەریای ناوین|مەدیتەرانە]]{{•}} [[دەریای میرتۆ|میرتۆ]]{{•}} [[دەریای باکوور]]{{•}} [[دەریای نۆروێژ]]{{•}} [[دەریای سارگاسۆ|سارگاسۆ]]{{•}} [[دەریای ئازۆڤ|ئازۆڤ]]{{•}} [[دەریای کرێت|کرێت]]{{•}} [[دەریای ھێبرید|ھێبرید]]{{•}} [[دەریای تراکیان|تراکیان]]{{•}} [[دەریای تیرینی|تیرینی]] | group2 = ئاوە ناسەرەکییەکان | list2 =[[کەنداوی چێساپیک]]{{•}} [[تەنگاوی دەیڤیس]]{{•}} [[تەنگاوی دانمارک]]{{•}} [[کەناڵی مانش]]{{•}} [[دەریای گرینلەند]]{{•}} [[کەنداوی فینلاند]]{{•}} [[کەنداوی گێنە]]{{•}} [[کەنداوی مەکزیک]]{{•}} [[کەنداوی سیدرا]]{{•}} [[کەنداوی سەینت لاورێنس]]{{•}} [[کەنداوی ڤەنزوێلا]]{{•}} [[ئاودڕی ھەدسن|کەنداوی ھادسن]]{{•}} [[کەنداوی جەێمز]]{{•}} [[کەنداوی بافین]]{{•}} [[کەنداوی کامپچی]]{{•}} [[کەنداوی فاندی]]{{•}} [[تەنگاوی ئۆرسۆند]]{{•}} [[کەنداوی بیسکای]]{{•}} [[کەنداوی بۆتنی]]{{•}} [[کەنداوی شێر]]}} | group3 = [[ئۆقیانووسی ئارام]] | list3 = {{Navbox|child | titlestyle=background: #b3ccff | groupstyle=background: #b3ccff | group1 = دەریاکان | list1 =[[دەریای ئارافۆرا|ئارافۆرا]]{{•}} [[دەریای باندا|باندا]]{{•}} [[دەریای برینگ|برینگ]]{{•}} [[دەریای بیسمارک|بیسمارک]]{{•}} [[دەریای بوھای|بوھای]]{{•}} [[دەریای بۆھۆل|بۆھۆل]]{{•}} [[دەریای کامۆتس|کامۆتس]]{{•}} [[دەریای سێلێب|سێلێب]]{{•}} [[دەریای سێرام|سێرام]]{{•}} [[دەریای شیلی|شیلی]]{{•}} [[دەریای مەرجان|مەرجان]]{{•}} [[دەریای ڕۆژھەڵاتی چین|ڕۆژھەڵاتی چین]]{{•}} [[دەریای فلۆرێس|فلۆرێس]]{{•}} [[دەریای ھالماھێرا|ھالماھێرا]]{{•}} [[دەریای جاوا|جاوا]]{{•}} [[دەریای کۆرۆ|کۆرۆ]]{{•}} [[دەریای مۆلوکا|مۆلوکا]]{{•}} [[دەریای فلیپین|فلیپین]]{{•}} [[دەریای ساڤو|ساڤو]]{{•}} [[دەریای ژاپۆن|ژاپۆن]]{{•}} [[دەریای ئۆخۆتسک|ئۆخۆتسک]]{{•}} [[دەریای نێوخۆی سێتۆ|سێتۆ]]{{•}} [[دەریای سیبۆیان|سیبۆیان]]{{•}} [[دەریای سولەیمان|سولەیمان]]{{•}} [[دەریای باشووری چین|باشووری چین]]{{•}} [[دەریای سولو|سولو]]{{•}} [[دەریای تاسمان|تاسمان]]{{•}} [[دەریای ڤیسایا|ڤیسایا]]{{•}} [[دەریای زەرد|زەرد]] | group2 = ئاوە ناسەرەکییەکان | list2 =[[کەنداوی ئالاسکا]]{{•}} [[کەنداوی کالیفۆرنیا]]{{•}} [[کەنداوی کارپێنتاریا]]{{•}} [[کەنداوی تایلەند]]{{•}} [[کەنداوی تۆنکین]]{{•}} [[تەنگاوی ماکاسار]]}} | group4 = [[ئۆقیانووسی بەستەڵەکی باکوور]] | list4 = {{Navbox|child | titlestyle=background: #b3ccff | groupstyle=background: #b3ccff | group1 = دەریاکان | list1 =[[دەریای بارێنتز|بارێنتز]]{{•}} [[دەریای بوفورت|بوفورت]]{{•}} [[دەریای پێچۆرا|پێچۆرا]]{{•}} [[دەریای پراینس گۆستاڤ ئەدۆڵف|پراینس گۆستاڤ ئەدۆڵف]]{{•}} [[دەریای چووکچی|چووکچی]]{{•}} [[دەریای سپی|سپی]]{{•}} [[دەریای سیبری رۆژھەلات|سیبری رۆژھەلات]]{{•}} [[دەریای کارا|کارا]]{{•}} [[دەریای گرینلەند|گرینلەند]]{{•}} [[دەریای لاپتێڤ|لاپتێڤ]]{{•}} [[دەریای لینکۆڵن|لینکۆڵن]] | group2 = ئاوە ناسەرەکییەکان | list2 =[[کەنداوی ئامندسن]]{{•}} [[تەنگاوی کارا]]}} | group5 = [[ئۆقیانووسی بەستەڵەکی باشوور]] | list5 = {{Navbox|child | titlestyle=background: #b3ccff | groupstyle=background: #b3ccff | group1 = دەریاکان | list1 = [[دەریای ئامندسن|ئامندسن]]{{•}} [[دەریای سکۆتیا|سکۆتیا]]{{•}} [[دەریای بێڵینگسھاوزن|بێڵینگسھاوزن]]{{•}} [[دەریای دەیڤیس|دەیڤیس]]{{•}} [[دەریای ڕاس|ڕاس]]{{•}} [[دەریای وێدڵ|وێدڵ]] | group2 = ئاوە ناسەرەکییەکان | list2 =[[تەنگاوی بەس]]{{•}} [[کەنداوی گەورەی ئوسترالیا]]{{•}} [[کەنداوی سەینت ڤینسێنت]]}} | group6 = دەوردراو بە وشکانی | list6 = [[دەریاچەی ئاڕاڵ]]{{•}} [[دەریای خەزەر]]{{•}} [[شەت مەلغیغ]]{{•}} [[دەریای مردوو]]{{•}} [[دەریاچە گەورەکان]]{{•}} [[دەریاچەی خوێی یۆتا|دەریاچەی گەورەی خوێ]]{{•}} [[دەریاچەی ئیسیک کول|ئیسیک کول]]{{•}} [[دەریاچەی باڵخاش]]{{•}} [[دەریاچەی بایکاڵ]]{{•}} [[دەریاچەی چاد]]{{•}} [[دەریاچەی چیلوا]]{{•}} [[دەریاچەی سێڤان]]{{•}} [[دەریاچەی تورکانا]]{{•}} [[دەریاچەی ورمێ]]{{•}} [[دەریاچەی وان]]{{•}} [[نامتسۆ]]{{•}} [[دەریاچەی پایرامید (نێڤادا)|دەریاچەی پایرامید]]{{•}} [[دەریاچەی چینگ ھای]]{{•}} [[دەریای ساڵتۆن]]{{•}} [[تۆنلێ ساپ]]}}<noinclude> [[پۆل:دەریاکان|{{PAGENAME}}]] [[پۆل:داڕێژەکانی جوگرافیا و جێگا]] </noinclude> jqeg85vbp4vz7i1ay6bwioq07yixsck 0 137566 1662770 1503557 2026-09-07T19:38:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1662770 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox sea | name = دەریای لاکادیڤ | image =Sunset over Laccadive Sea - panoramio.jpg | caption =ڕۆژاوا لە دەریای لاکادیڤ | image_bathymetry = Laccadive Sea-Indian subcontinent CIA.png | caption_bathymetry = | location = | coords = {{Coord|08||N|75||E|name=Laccadive Sea|region:XZ_type:waterbody_scale:5000000|display=title,inline}}<!--https://books.google.com/books?id=pqanFyF6nI0C&pg=PA830 --> | type = [[دەریا]] | inflow = | outflow = | catchment = | basin_countries = [[ھیندستان|ھیند]], [[سریلانکا]], [[ماڵدیڤ|مالدیڤ]] | length = | width = | area = {{convert|786000|km2|sqmi|-2|abbr=on}} | depth = {{convert|1929|m|ft|0|abbr=on}} | max-depth = {{convert|4131|m|ft|0|abbr=on}} | volume = | residence_time = | shore = | elevation = | frozen = | islands = | islands_category = | cities = | reference = <ref>https://www.quora.com/Is-the-Laccadive-sea-a-part-of-the-Indian-Ocean</ref> }} '''دەریای لاکادیڤ''' یان '''دەریای لاکشادویپ''' لە [[ئۆقیانووسی ھیند]]ی دایە و بەشێکە لە ئاوەکانی [[ھیندستان|ھیند]] (دوورگەکانی لاکشادۆیپ)، [[ماڵدیڤ|مالدیڤ]] و [[سریلانکا]] کە لە ڕۆژاوای [[کرالا]] دا ھەڵکەوتووە. ئەم دەریایە ٧٨٦،٠٠٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە پانتایی ھەیە و مامناوەندی قووڵیەکەی ١،٩٢٩ و مەتر و ئەوپەڕی قووڵییەکەی ٤،١٣١ مەترە. ئاوی دەریای لاکادیڤ گەرمە و بە درێژایی ساڵ ھەمان پلەی گەرمی ھەیە، بەشێوەیەک لە [[ھاوین]] دا مامناوندی پلەی گەرمی ئاوەکان ٢٨-٢٦ پلەی سیلیزیە و لە [[زستان]] دا ٢٥ پلەیە. سوێری ئاوەکە لە ناوەند و بەشە باکوورییەکان ٣٤ لە ھەزار دایە و لە بەشەکانی باشوور دەگاتە ٣٥ لە ھەزار. کەنارەکانی دەریای لاکادیڤ لە ڕووێ زیندەوەرناسییەوە دەوڵەمەندە و تەنیا لە کەنداوی مانار ٣،٦٠٠ چۆری تێدایە. == سەرچاوەکان== {{reflist}} * [//fa.wikipedia.org/wiki/ دریای لاکادیو - ویکی فارسی] {{دەریاکانی جیھان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|سریلانکا|ھیندستان}} {{پۆلی کۆمنز|Laccadive Sea}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:ئۆقیانووسی ھیند]] [[پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی سریلانکا]] [[پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی مالدیڤ]] [[پۆل:پانتاییە ئاوییەکانی ھیند]] [[پۆل:جوگرافیای لاکشادویپ]] [[پۆل:دەریاکان]] [[پۆل:دەریاکانی ئۆقیانووسی ھیند]] [[پۆل:سنووری ھیند و سریلانکا]] bj6m9pmtomdr5xlwazml0kgpk85hbde 0 137780 1662953 1382098 2026-09-08T04:35:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662953 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەشتێ | ناوی_خۆماڵی = Dashte | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەشتێ.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەشتێ | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٨٧٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''دەشتێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> ==جوگرافیا== [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|دەشتێ لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی ڕەشەکان وسنجوێ لە رۆژهەڵاتی کوردستان و لە باشوور لەگەڵ گوندی کانی خێڵ خێڵ و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی گرگاشێ و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی ئاوەکورتێ لە باشوری کوردستان.]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|داهاتوبژێوی دانیشتوانەکەی]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|بژێووی دانیشتوانەکەی بەشێوەیەکی گشتی پێشتر لەسەر کاری سەر مەرزی لاوەکی و نارەسمی بوە ئاڵوگۆڕی شمەکو کەلوپەل بوە لەمبەروئەوبەر لەنێوان کوردستانی {باشورو ڕۆژهەڵات} ئەوەش بەهۆی هەڵکەوتەی شوێنەکەی کە ناوچەیەکی سنوریە و سنورێکی فراوانی هەیە لەگەڵ رۆژهەڵاتی کوردستان . ئەو شمەکو کەلوپەلانەی ئاڵوگۆرکراوان وەکو (چا،تایەی ئۆتۆمۆبیل، قوماش، سوتەمەنی، ئاژەڵ). بەڵام بژێوی ئێستای لەسەر کاری ئاژەڵداری و کشتوکاڵیە.]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|خزمەتگوزاریەکان]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|1_قوتابخانە]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|لە ساڵی 1995وە دەست کراوە بەخوێندن لە گوندی دەشتێ کەخاوەن بینایەکی شەش پۆلیە لە گەڵ خانوی تایبەت بە مامۆستاکانی کە لەساڵی 2000 بنیات دراون و ئێستاتا پۆلی نۆیەمی بنەرەتی تێدا ئەخوێنرێ]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|2_بنکەی تەندروستی]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|لە ساڵی 1994وە بنکەی تەندرووستی بۆکراوەتەوەبەشێوەیەکی سەرەتای تا بەرواری 23_5_2000 بینای تایبەت بە بنکەکەو دکتۆر بنیات ئەنرێ و تا ئێستاش فریاگوزاریە سەرەتایەکان پێشکەش بەنەخۆش ئەکرێ.]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|3_کارەبای نیشتیمانی وپڕۆژەی ئاوی خواردنەوەو مزگەوتی تایبەت بە خۆی هەیە.]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|4_ڕێگەوبانی قیرتاوە تەنها کیلۆمەترێک نەبێ کە ڕێگەی جیابونەوەی گوندەکەیە لە شاڕێگای گوندەکانی تر کە  تێکەڵە ڕێژە.]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|ژمارەی دانیشتوانو ماڵەکانی]] [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان|ژمارەی ماڵەکانی پێش ساڵی 2000نزیکەی 50ماڵ بوە بەڵام ئێستا ژمارەی ماڵەکانی 25 ماڵەو نزیکەی125 کەس تێیدا ئەژی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref group="Xelk. Org">https://xelk.org/shwenawar/278941/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210419020114/https://xelk.org/shwenawar/278941/ |date=١٩ی نیسانی ٢٠٢١ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] p3alsx2ha5z859973vkvu6n4rhu75ec 0 138118 1662865 1503611 2026-09-07T22:36:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە، فەڕەنسا-کۆلکە) 1662865 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کۆمپانیا |ناو = دەزگای بۆشایی ئەوروپی / ئیسا (ESA) |لۆگۆ= [[پەڕگە:Views in the Main Control Room (12052189474).jpg|250px|none]] |جێگر = |دامەزراندن = ٣٠ ئابی ١٩٧٥ |دامەزرێنەر = |ناونیشانی_شار = [[پاریس]] |ناونیشانی_وڵات= [[فەرەنسا]] |نووسینگەکان = [[کۆلن]] [[مەدرید]] [[ئیتاڵیا]] [[ھۆڵەندا]] |ئەو وڵاتانەی کە تیایەتی = [[دانیمارک]] و [[فینلاند]] و [[فەرەنسا]] و [[ئەڵمانیا]] و [[ئێرلەندا]] و [[ئیتاڵیا]] و [[ھۆڵەندا]] و [[نەرویج]] و [[ئیسپانیا]] و [[سوید]] و [[سویسرا]] و [[شانشینی یەکگرتوو]] |بەڕێوەبەران = |بەرھەمەکان = |خزمەتگوزارییەکان = |داھات = ٧.٠٨ میلیارد یۆرۆ _ ساڵی ٢٠٢٣ |مایە = |خاوەن = |ژ. کارمەند = ٢٢٠٠ کارمەند |ماڵپەڕی سەرەکی = http://www.esa.int/ESA |پەراوێزەکان = }} '''دەزگای بۆشایی ئەورووپی''' (بە ئینگلیزی: European Space Agency) ئەوە دەزگایەکی نێودەولەتیە لەبۆ ئاشکراکردنی نھێنی و زانیاریەکانی بۆشایی ئاسمان ([[گەردوون]])، وە ٢٢ دەوڵەت لەو دەزگایە ئەندامن و یارمەتی پرۆژە و چالاکیەکانی ئەو دەزگایە دەدەن. [[نەمسا]] و [[بەلجیکا]] (ئەندامی ھەمیشەی ئەو دەزگایەن بەپێی گرێبەستیان لەگەل یەکێتی ئەورووپا لە مانگی تشرینی یەکەمی سالی ٢٠٠٨) وە [[دانیمارک]] و [[فینلاند]] و [[فەرەنسا]] و [[ئەڵمانیا]] و [[ئێرلەندا]] و [[ئیتاڵیا]] و [[ھۆڵەندا]] و [[نەرویج]] و [[ئیسپانیا]] و [[سوید]] و [[سویسرا]] و [[شانشینی یەکگرتوو]] ئەندامن، بەلام ھەر یەک لە ولاتانی [[کەنەدا]] و [[فینلاند]] بەس بەشدارن. [[پەڕگە:Esahqdp.jpg|وێنۆک|بارەگای دەزگای بۆشایی ئەورووپی لە [[پاریس]] لە پایتەختی ولاتی [[فەرەنسا]]]] ئەو دەزگایە لە ٣٠ ئابی سالی ١٩٧٥ دامەزرا وە بارەگای سەرەکی لە وڵاتی [[فەرەنسا]]یە لە شاری [[پاریس]]، وە بە نزیکەی ٢٠٠ کارمەندی ھەیە لە ھەموو جیھان و بوودجەی سالانەی نزیکی ٥٫٢٥ میلیارد [[یۆرۆ]]یە / دەکاتە ٥٫٧٧ میلیارد [[دۆلار]] بۆ سالی ٢٠١٦. دەزگای بۆشایی ئەورووپا پەیوەندی ھەیە لەگەل [[وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی]] لەبۆ زانیاری وەرگرتن و لیکۆلینەوەی زیاتر دەربارەی [[مانگ]] و [[ھەسارەکان]] و [[زەوی]]. ئەو دەزگایە جگە لە بارەگای سەرەکی چەندین بارەگای دیکەی وەک لق ھەیە ئەوانیش: * ناوەندی ئەورووپی لۆ گەران بۆ بۆشایی (ESTEC): ئەوە بەرپرسیارە لە رێکخستنی بەرنامە بۆشاییەکان لە [[نۆردری]]کە لە ولاتی [[ھۆڵەندا]] * ناوەندی جێبەجێکاری بۆشایی ئەورووپی (ESOC): ئەوە بەرپرسیارە لە مانگە دەسکردەکانی تیبەت بە دەزگای بۆشایی ئەورووپی لە [[دارمستاد]] لە ولاتی [[ئەڵمانیا]] * ناوەندی ئەورووپی لۆ جێبەجێکردنی بۆشایی (EAC): ئەوە بەرپرسیارە لە راھێنان و ئاگاداری بۆشایی ئەو ناوەندەش ھەیە لە شاری [[کۆلن]] لە ولاتی [[ئەڵمانیا]] * پەیمانگای ئەورووپی لۆ بۆشایی (ESRIN): ئەوە بەرپرسیارە لە بلاوکردنەوە و زەخیر کردن و نامە ناردنی پەیوەندیەکان لە مانگە دەسکردەکان لۆ دەزگای بۆشایی ئەورووپا ئەو پەیمانگایەش بارەگای لە شاری [[فراسکاتی]] لە وڵاتی [[ئیتاڵیا]] * ناوەندی زانستی بۆشایی ئەورووپی (ESAC): ئەوەش لە شاری [[مەدرید]]ە لە ولاتی [[ئیسپانیا]] == سەرچاوەکان == * [http://www.esa.int/ESA ماڵپەری فەرمی دەزگای بۆشایی ئەورووپی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180727005721/http://www.esa.int/ESA |date=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٨ }} * [https://en.wikipedia.org/wiki/European_Space_Agency وتاری «European Space Agency» ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{تووڵی دەروازە|گەردوون|فڕینی بۆشایی|ئەورووپا|پاریس|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|European Space Agency}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:دەزگاکانی بۆشایی]] [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:ئیسا]] tugmj7tvzvjx9s21adgc1q4xmwqn87e 0 138832 1662868 1503617 2026-09-07T22:36:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1662868 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کۆمپانیا |ناو = دەزگای بۆشایی چین _ 國家航天局 |لۆگۆ= |جۆر= زانستی |بازرگانی_لە = |پیشەسازی = |بوار= بۆشایی ئاسمان |جێگر = |دامەزراندن = ٢٢ نیسانی ١٩٩٣ |دامەزرێنەر = |ناونیشانی_شار = ناوچەی [[هایدیان]] لە شاری [[پێکەن]] |ناونیشانی_وڵات= |نووسینگەکان = [[چین]] |ئەو وڵاتانەی کە تیایەتی = |بەڕێوەبەران = |بەرھەمەکان = |خزمەتگوزارییەکان = |داھات = ٥٠٠ میلیۆن دۆلاری ئەمەریکی |مایە = |خاوەن = |ژ.کارمەند = |ماڵپەڕی سەرەکی = http://www.cnsa.gov.cn/n615709/cindex.html |پەراوێزەکان = }} '''دەزگای بۆشایی چینی''' (بە [[چین]]ی لاسایکەرەوە: 國家航天局، بە [[چین]]ی دامەزراو: 国家航天局)؛ کورتکراوەی (CNSA). دەزگایەکی بۆشایی وڵاتی [[چین]]ە. کاری سەرەکی ئەو دەزگایە ئەوەیە بواری پەیوەندی و تۆڕەکان فراوان بکا و بواری بۆشایی ئاسمان و [[گەردوون]] فراوان بکات. ئەم دەزگایە کاری لێکۆڵینەوەی زانستی تەکنۆلۆژیا و کاراکردنی بواری بۆشاییە، هاوشێوەی دەزگای کەشوھەوا. ==بەرێوەبەرەکان== بەڕێوبەرەکانی دەزگایی بۆشایی چین * نیسانی ١٩٩٣: ليو جيوان * نیسانی ١٩٩٨: لوان إنجي * ٢٠٠٤: سون لايان * حوزەیرانی ٢٠١٠: شِن كيوفا * ئازاری ٢٠١٣: ما شِن غري * کانوونی یەکەمی ٢٠١٣: شو داتشي {| class="infobox" style="width: 280px;" |- | {| style="background-color: #000;" cellpadding=0 cellspacing=٠ |- | | [[File:Jing Haipeng.JPG|140px|Roscosmos|جینگ های بنگ]] |- | [[File:LIU Yang CUHK 2012.JPG|140px|india|لیو یانگ]] | [[File:Zhai Zhigang.JPG|140px|تشای تشی گانگ]] |} |} ==کەشتیوانەکان== دەزگایی بۆشایی چین چەندین کەشتیوانی هەیە: * (فی جون لونگ) * (جینگ های بنگ) * (لیو بو مینگ) * (لیو وانگ) * (لیو یانگ) * (نی های شنگ) * (یانگ لی وی) * (تشای تشی گانگ) * (وانگ یا بینگ) * (تشانگ شیا قوانگ) ==بەشەکانی دەزگاکە== ئەو دەزگایە چەندین بەشی هەیە: * بەشی هێڵی گشتی * بەشی سیستەمی ئەندازیاری * بەشی زانست و تەکنەلۆژی بڕیاردان * بەشی پەیوەندیە نێودەوڵەتیەکان ==بەستەرە دەرەکییەکان== * [http://www.cnsa.gov.cn/english/n6465684/n6465689/index.html?COLLCC=4074507418& ماڵپەری فەرمی] {{تووڵی دەروازە|گەردوون|چین|فڕینی بۆشایی|دەیەی ١٩٩٠}} {{پۆلی کۆمنز|China National Space Administration}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:دەزگاکانی بۆشایی]] [[پۆل:گەردوون]] 4cktg9wj8qf5o9wphuf1n936ybh96x7 0 138870 1662863 1653187 2026-09-07T22:35:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە، ئیسرائیل-کۆلکە) 1662863 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کۆمپانیا |ناو = دەزگای بۆشایی ئیسرائیل _ סוכנות החלל הישראלית |لۆگۆ= [[پەڕگە:Israel Space Agency logo.png|وێنۆک|نیشانەی دەزگای بۆشایی ئیسرائیل]] |جۆر= زانستی |بازرگانی_لە = |پیشەسازی = |بوار= بۆشای ئاسمان |جێگر = |دامەزراندن = ١٩٨٣ |دامەزرێنەر = إسحاق بن إسرائیل |ناونیشانی_شار = [[تێل ئەڤیڤ]] |ناونیشانی_وڵات= |نووسینگەکان = |ئەو وڵاتانەی کە تیایەتی = {{ئاڵا|ئیسرائیل}} |بەڕێوەبەران = |بەرھەمەکان = |خزمەتگوزارییەکان = |داھات = ٨ میلیۆن دۆلار |مایە = |خاوەن = |ژ. کارمەند = |ماڵپەڕی سەرەکی = |پەراوێزەکان =}} [[پەڕگە:Shavit rakete.gif|150px|وێنۆک|شاڤیت رۆکێتی تایبەتی دەزگای بۆشایی ئیسرائیل]] '''دەزگای بۆشایی ئیسرائیل''' (بە [[عیبری]]:סוכנות החלל הישראלית، سوخنوت ھحلل ھیسرالیت) ئەوە دەزگایەکی بۆشاییە تایبەتە بە وڵاتی [[ئیسرائیل]] بۆ لێکۆلینەوەی زانیاری دەربارەی بۆشایی و زانستی، سەرۆکی ئێستای (إسحاق بن إسرائیل) ە. == بینین == ئەو دەزگایە دروستکراوە بۆ چەند ئامانجێک ئەوانیش: * دروستکردن و داھێنان و بەرەو پێشبردنی مانگە دەسکردەکان، بۆ گەڕان بە بۆشایی ئاسمان و زانیاری دەربارەی [[زەوی]] * پەرەپێدانی زانیاری و تەکنۆلۆجیای نوێ لە بواری بۆشایی * چۆنیەت و ڕێگەکردنەوەی لێکۆڵینەوە و زانیاری دەربارەی بۆشایی لە نێو میللەتی [[ئیسرائیل]] * پەیوەندی دروستکردن لە نێوان دەزگای [[ئیسرائیل]]ی و دەزگاکانی دیکەی [[جیھان]] وە ئەو دەزگایە پەیوەندی لەگەڵ چەندین دەزگا ھەیە ئەوانیش: ([[ناسا]])ی [[ئەمریکی]]، (سینس)ی [[فەرەنسا|فەڕەنسی]]، (سی ئێس ئەی)ی [[کەنەدا|کەنەدی]]، (ئیسرۆ)ی [[ھیند|ھیندی]]، (دی ئێڵ ئاڕ)ی [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]]، (ئێن ئێس ئەی یوو)ی [[ئوکراینا|ئۆکڕانی]]، (ئاڕ کەی ئەی)ی [[ڕووسیا|ڕووسی]] و (ئەی ئی بی)ی [[بەڕازیل]]ی == سەرچاوەکان == https://web.archive.org/web/20090210144855/http://www.most.gov.il/English/Units/Science/Israel+Space+Agency/default.htm {{تووڵی دەروازە|گەردوون|ئیسرائیل|فڕینی بۆشایی}} {{پۆلی کۆمنز|Israel Space Agency}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} [[پۆل:دەزگاکانی بۆشایی]] [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:زانست و تەکنۆلۆژیا لە ئیسرائیل]] 5kx1qma0yq2ocsbmifjwlft3cbo78on 0 139048 1662867 1653188 2026-09-07T22:36:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، گەردوون-کۆلکە، پاکستان-کۆلکە) 1662867 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی کۆمپانیا |ناو = دەزگای بۆشایی پاکستان _ خلائی و بالائی فضائی تحقیقاتی مأموریہ |لۆگۆ= |جۆر= زانستی |بازرگانی_لە = |پیشەسازی = |بوار= بۆشایی ئاسمان |جێگر = |دامەزراندن = سالی ١٩٦١ |دامەزرێنەر = محمد أيوب خان _ محمد عبد السلام |ناونیشانی_شار = |ناونیشانی_وڵات= |نووسینگەکان = [[ئیسلاماباد]] |ئەو وڵاتانەی کە تیایەتی = [[پاکستان]] |بەڕێوەبەران = رازا حسین |بەرھەمەکان = |خزمەتگوزارییەکان = |داھات = PKR Rs. 350 مليۆن (2007) |مایە = |خاوەن = |ژ.کارمەند = ٣٠٠٠ |ماڵپەڕی سەرەکی = http://suparco.gov.pk/webroot/index.asp }} '''دەزگای بۆشایی پاکستان''' (بە [[ئوردوو]]:سپارکۆ) (SUPARCO) دەزگایەکی بۆشاییە سەر بە ولاتی [[پاکستان]]ە، وە بەپرسیارە لە بەرنامە بۆشاییەکانی ئەو ولاتە، لە مانگی ئەیلوولی سالی ١٩٦١ دامەزرا، بە فەرمانی سەرۆکی [[پاکستان]]ی محمد أيوب خان و لەسەر دەستی و بە ئامۆژگاری پرۆفیسۆر محمد عبد السلام، بارەگای سەرەکی ئێستا لە شاری [[ئیسلاماباد]] بەلام پێشبینی دەکرێ بگوازرێتەوە بۆ شارەکانی [[لاھۆر]] یان [[کەراچی]]. ==سەرچاوە== * [http://suparco.gov.pk/webroot/index.asp مالپەری فەرمی دەزگای بۆشایی پاکستان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151219204205/http://suparco.gov.pk/webroot/index.asp |date=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥ }} * [https://www.grid.ac/institutes/grid.466968.3 گواستنەوەی بارەگا] * [http://www.suparco.gov.pk/pages/history.asp مێژووی سپارکۆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080417192331/http://www.suparco.gov.pk/pages/history.asp |date=١٧ی نیسانی ٢٠٠٨ }} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|پاکستان|فڕینی بۆشایی|کۆمپانیا}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{پاکستان-کۆلکە}} [[پۆل:دەزگاکانی بۆشایی]] [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:زانست و تەکنۆلۆژیا لە پاکستان]] 3ze8vrqx1z4xxgm6pcii9v31zhvwvef 0 139049 1662864 1503610 2026-09-07T22:35:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1662864 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:United Arab Emirates Space Agency Logo.svg|وێنۆک|نیشانەی دەزگایی بۆشایی ئیمارات]] '''دەزگای بۆشای ئیمارات''' (بە [[عەرەبی]]: وكالة الإمارات للفضاء) دەزگایەکی بۆشایییە سەر بە ولاتی [[ئیمارات]]. ئامانجی ئەو دەزگایە ئەوەیە بە ٧ ساڵ بتوانێ [[کەشتی ئاسمانی]] بباتە سەر ھەسارەی [[مەریخ]]، ھەروەھا ئامانجەکەشی گەیاند و تانی لە ساڵی ٢٠٢٠ یەکەمین کەشتی ئاسمانی وڵاتانی عەرەبی بنێرتە دەرێی زەوی بە ئامانجی ناردنی لۆ سەر ھەسارەی بارام. ئەو دەزگایە لە سالی ٢٠١٤ بوونیادنرا. == بەڕێوبەری دەزگا == * محمد ناصر الاحبابی (لە ساڵی ٢٠١٤ ھەتا ئێستا) == مانگە دەستکردەکانی ئیمارات == * (توریا١) * (توریا٢) * ٠توریا٣) * (دوبەی سات_١) * (دوبەی سات-٢) * (دوبەی سات-٣) بەو زووانەی دەنێردرێ. * (یاە سات١) * (یاە سات٢) * (یاە سات٣) * (نایف١) * (مای سات-١) * (خەلیفە سات) * (مەزن سات) * (مای سات-٢) بەو زووانە دەنێردرێ * (دی ئێم سات١) بەو زووانە دەنێردرێ * (چاوی باز) == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20160519140403/http://www.emaratalyoum.com/local-section/other/2014-07-16-1.694256 راگەیاندنی ناردنی کەشتی ئاسمانی بۆ سەر مەریخ _ لاپەرەی ئیماراتی ئەورۆ_ ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤] * [https://web.archive.org/web/20160604020751/http://24.ae/article.aspx?articleId=92325 یەکەم کۆبوونەوەی دەزگای بۆشایی ئیماراتی _ لاپەرەی بەیان_ ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤] * [https://web.archive.org/web/20160305040937/http://www.albayan.ae/across-the-uae/news-and-reports/2014-09-21-1.2205987 داھاتی دەزگای بۆشایی ئیماراتی _ لاپەرەی بەیان] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.mbrsc.ae/ ماڵپەری فەرمی دەزگایی ئیمارات بۆ زانست و تەکنەلۆژیایی پێشکەوتی] {{تووڵی دەروازە|گەردوون|فڕینی بۆشایی|فڕین|دەیەی ٢٠١٠}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:دەزگاکانی بۆشایی]] [[پۆل:گەردوون]] c50vswdjkvf3w7id3x4zd81cd3qhbff 0 139960 1662913 1590555 2026-09-08T01:36:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1662913 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەستەی خۆکوژی''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Suicide Squad) بریتییە لە ناوی ڕێکخراوێکی خەیاڵی دەردەکەوێت لەو چیرۆکە نەخشێندراوانەی کە [[کۆمیکەکانی دی سی|دی سی کۆمیکس]] بڵاوی دەکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.mtv.com/news/2051521/arrow-suicide-squad-dc-comics-keto-shimizu-interview/ |سەردێڕ={{Webarchive|ڕێکەوت= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ }} "The Suicide Squad Gets A Solo Mission In 'Arrow: Season 2.5′ &#91;Exclusive<nowiki>&#93;</nowiki>" |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160109165034/http://www.mtv.com/news/2051521/arrow-suicide-squad-dc-comics-keto-shimizu-interview/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تیمەکە بۆ یەکەم جار دەرکەوت لە ئەیلوولی ۱۹٥۹ و پاشان دووەم جار دەرکەوت لە ساڵی ۱۹٨۷. لە تیمەکەدا [[هارلی کوین (چیرۆکی نەخشێندراو)|هارلی کوین]]، و [[کیلەر کرۆک]]، و [[کاتانا (چیرۆکی نەخشێندراو)|کاتانا]]، و [[جادووگەر (چیرۆکی نەخشێنراو)|جادووگەر]]، و [[ئێل دیابلۆ (چیرۆکی نەخشێندراو)|ئێل دیابلۆ]]، و [[دێدشۆت]]، و [[کاپتن بومرانگ]] ئەندامن. == ئەمانەش ببینە == * [[تیمی دادپەروەری]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|کۆمیک}} {{پۆلی کۆمنز|Suicide Squad}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:بڵاوکراوەکانی دی سی کۆمیکس]] [[پۆل:کۆمیکس]] [[پۆل:ڕێکخراوە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:دی سی کۆمیکس]] r0vh0yqjftvx6uafc9rmu8cjpgr1y6q 0 139982 1662866 1503612 2026-09-07T22:36:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1662866 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''دەزگای بۆشایی بولگاریا''' (بە [[بولگاریا]]ی : Институт за Космически изследвания, ИКИ) لە ساڵی ١٩٦٩ەوە ئەو دەزگایە هەیە لە سەردەمی خۆی یەکێک بوە لە پێشکەوتوترین و باشترین دەزگاکانی جیهان بۆ بۆشایی ئاسمان [[پەڕگە:Chandrayaan-1.svg|وێنۆک|کەشتی ئاسمانی چاندریان١]] ئەو دەزگایە گووزارشت لە یەکێک لە بەشە سەرەکیەکی خۆی دەکا ئەویش (ئاکادیمیای بولگاریا بۆ زانست)، وە ئەندامە لە گەڕانی دەزگای زانستی فیزیای بۆشایی، زانستی ژیان، شارستانیەت لە دوور، وێنەی بۆشایی و ڕوونکردنەوەکانی، هەتا کۆتایی ....) لە ساڵی ١٩٧٢ یەکەمین کەشتیوانی بولگاری بە کەل و پەلی بولگاری (P-1) نێردرایە بۆشایی ئاسمان، ئێستا ئەو دەزگایە پەیوەندی هەیە لەگەڵ [[دەزگای بۆشایی ھیند]] لە کەشتی ئاسمانی [[چاندریان١]] کە بۆ سەر [[مانگ]] نێردرا بوو. ==سەرچاوە== * [http://www.space.bas.bg/ ماڵپەری فەرمی دەزگای بۆشایی بولگاریا] {{تووڵی دەروازە|گەردوون|فڕینی بۆشایی}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:دەزگاکانی بۆشایی]] [[پۆل:گەردوون]] 6wqidjxwm8sdtoyn4oh0hz11qxm1kbr 0 140027 1662914 1503690 2026-09-08T01:36:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662914 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{نامەی ڕوونکردنەوە|تیمی دادپەروەری|تیمی دادپەروەری (ڕوونکردنەوە)}} '''تیمی دادپەروەری''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Justice League) بریتییە لە تیمێک لە [[سووپەرھیرۆ|سووپەر پاڵەوانان]] دەردەکەوێت لەو چیرۆکە نەخشێندراوانەی کە [[کۆمیکەکانی دی سی|دی سی کۆمیکس]] بڵاوی دەکاتەوە. نووسەر [[گاردنەر فۆکس]] دروستیکردووە لە ئازاری ساڵی ١٩٦٠.<ref>Fox, Gardner (w), Sekowsky, Mike (p), Sachs, Bernard, Giella, Joe, Anderson, Murphy (i). "Starro the Conqueror" The Brave and the Bold 28 (March 1960)</ref> حەوت ئەندامەکەی تیمی دادپەروەری بریتیین لە [[باتمان (پاڵەوان)|باتمان]]، [[پیاوی ئاوی]]، [[سووپەرمان|سوپەرمان]]، [[بروسک (ئاری ئالێن)|بروسک]]، [[چرای سەوز]]، [[ڕاوچی مەریخی]] و [[ژنی سەرسووڕھێنەر|ژنی پەرچوو]]. لە ماوەی چەند ساڵی ڕابردوودا ئەندامەکان گۆڕاون بە جۆرەھا کەسایەتی جیاواز لە [[کۆسمۆسی دی سی|جیھانی دی سی]]. زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی بە ناوی [[تیمی دادپەروەری (زنجیرە)|تیمی دادپەروەری]] دروستکرا کە لە ساڵی ٢٠٠١ بۆ ٢٠٠٤ پەخشکرا. لە ئازاری ٢٠١٦ فیلمی [[باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری]] لە دەرھێنانی [[زاک سنایدەر]] دەرچوو کە تێیدا ئەندامانی تیمەکە دەرکەوتن وە ئەوە ڕاگەیاندرا کە فیلمێک بە ناوی Justice League بڵاو دەکرێتەوە لە ساڵی ٢٠١٧ وە بەڕێکتر لە ٢٢ تشرینی دووەم. == ئەمانەش ببینە == * [[تۆڵەستێنەکان (کۆمیک)|تۆڵەسێنەرەوەکان]] == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Justice League}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمیک}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} dzupflugirfjjkkpkrhc1cvdd4zd4kd 0 140273 1662627 1503460 2026-09-07T13:38:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1662627 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox settlement |official_name = ئیبراهیم خەلیل |native_name = |image_skyline =Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 4.jpg |imagesize =300px |image_caption =دەرگای پێشەوەی دەروازەکە لە بەرەی عێراق |image_flag = |image_seal = |image_map = |map_caption = |pushpin_map = Iraq |pushpin_label_position =bottom |pushpin_mapsize = 300 |pushpin_map_caption =Location in Iraq |subdivision_type = Country |subdivision_name = {{flag|Iraq}} |subdivision_name2 = [[Dohuk Governorate|Dohuk]] |coordinates = {{coord|37|08|41.00|N|42|33|56|E|region:IQ|display=inline,title}} |website = }} '''دەروازەی ئیبراھیم خەلیل''' دەروازەیەکی سنوورییە لەنێوان [[باشووری کوردستان]] ([[عێراق]]) و [[باکووری کوردستان]] ([[تورکیا]]). کەوتووەتە [[قەزای زاخۆ]] لە ڕۆژاوای [[پارێزگای دھۆک]]. لەپێش خاڵی پشکنینی دەروازەکە، پردێکی گەورە هەیە کە [[ڕووباری خابوور]] بە ژێریدا تێدەپەڕێت. دەروازەکە لەلایەن [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]ەوە بەڕێوەدەربردرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://twitter.com/AramKrdstn/status/925279484454023169|سەردێڕ=Iraq takes over Ibrahim Khalil border crossing after 26 years! Thanks to Barzani, #KDP and #PUK for their historical failure.pic.twitter.com/D1uDOrSm4A|دوایین=Aram|ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=@AramKrdstn|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> == گالێری == <gallery> پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 1.jpg| پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 2.jpg| پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 5.jpg| پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 7.jpg| پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 8.jpg| پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 9.jpg| پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 10.jpg| پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 11.jpg| پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 12.jpg| پەڕگە:Ibrahim Khalil Border Iraq August 2009 - 14.jpg| </gallery> == ژێدەرەکان == {{Reflist}} {{پۆلی کۆمنز|Ibrahim Khalil border crossing}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|تورکیا}} {{عێراق-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:پارێزگای شرنەخ]] 8u6hwqrg4w8ukpicqlri7byhyhom1sw 0 140473 1662722 1661553 2026-09-07T17:19:15Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:عێراق|عێراق]] 1662722 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دڕەڵەکۆن | ناوی_خۆماڵی = Drala Old | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیتەک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =٨٤٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دڕەڵەکۆن''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیتەک]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دڕەڵەکۆن لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دڕەڵەی حاجی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گەنکاوا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەڵاچوالان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ھۆمراخ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ek37tq3n6g38zok3rxnrn4xn25omcpr 0 140628 1662719 1662535 2026-09-07T17:03:06Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:عێراق|عێراق]] 1662719 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دێگەڵە | ناوی_خۆماڵی = Degala | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەلان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١٠٩٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دێگەڵە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەلان]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دێگەڵە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دەشتی زاخە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گردەکەروێشک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دێگەڵەکۆن]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کەوانەدۆڵ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 1qdotocath4azr33nxuqra1wp0dxbxt 0 140840 1662943 1371881 2026-09-08T04:33:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662943 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەشتی زاخێ | ناوی_خۆماڵی = Dashti Zakhi | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیوەیل]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٠٦١ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەشتی زاخێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیوەیل]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دەشتی زاخێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زاخێ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دێگەڵەکۆن]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[پیرمەند]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[مەڵکەتێن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی شارباژێڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ro0i6rh5yvo415xwoc4gt0ig8329exb 0 140916 1662736 1656296 2026-09-07T18:45:37Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:عێراق|عێراق]] 1662736 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = جێشانە | ناوی_خۆماڵی = Jeshana | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی جێشانە.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی جێشانە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =٧٩٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''جێشانە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == جێشانە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بنگرد، بەکرەجۆ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[داراغا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قۆرخودوباش]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[باڕۆیی گەورە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] h21xyc0vpcv6kn2px1sy554bohnzvh9 0 140922 1662720 1662493 2026-09-07T17:03:55Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:عێراق|عێراق]] 1662720 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دێکۆنی بابەعەلی | ناوی_خۆماڵی = Dekon | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دێکۆنی بابەعەلی.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دێکۆنی بابەعەلی | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =٨٥٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دێکۆنی بابەعەلی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دێکۆنی بابەعەلی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[داربەڕوو، بەرانان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[باڕۆیی گەورە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھەزارمێرد]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گاوانی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] hh7nj0rnd4zxc27vf3xm9rdhd3zft26 0 141045 1662920 1283156 2026-09-08T01:37:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە) 1662920 wikitext text/x-wiki {{بێ سەرچاوە}} {{Infobox animanga character | name = تیمی لێکۆڵەرە بچووکەکان <br/> 少年探偵団 | series = [[لێکۆڵەر کۆنان]] | image = [[پەڕگە:Coaiyomear.png|250px]] | caption = | first = ئەنیمێ: زنجیرەی ۳ <br/> مانگا: ژمارەی ۱۷ <br/> لە زنجیرەی ٤ دا دروستبووە | creator = [[گۆشۆ ئۆیاما]] | voiced by = | nickname = | alias = | gender = | species = | nationality = {{ئاڵا|ژاپۆن}} | title = | relatives = }} '''تیمی لێکۆڵەرە بچووکەکان''' ({{بە ژاپۆنی|少年探偵団}}، بە [[رۆماجی]]: Shōnen Tanteidan) بریتییە لە کۆمەڵێک کەسایەتی لە [[ئەنیمێ]] و [[مانگا (کۆمیک)|مانگای]] [[لێکۆڵەر کۆنان|لێکۆڵەر کۆناندا]]، کە لەلایەن نووسەر [[گۆشۆ ئۆیاما|گۆشۆ ئۆیاماوە]] دروست کراوە. ئەوان کۆمەڵەیەک لە قوتابییانی قوتابخانەی تێتانی سەرەتایین، ئامانجیان ئەوەیە ئەو دۆسییە ئاڵۆز و مەتەڵە لێڵانەی کە پێشکەشیان دەکرێت شیکار بکەن. تیمەکە دوای گواستنەوەی کۆنان ئێدۆگاوا بۆ قوتابخانەی سەرەتایی تێتان دروستبوو ئەمەش دوای ئەوەی [[ئایۆمی یۆشیدا|ئایۆمی]] و [[میتسوھیکۆ تسوبورایا|میتسوھیکۆ]] و [[کۆجیما گینتا|گینتا]] بەوەیان زانی کە ئەو لە ماڵی لێکۆڵەری بەناوبانگ [[کۆگۆرۆ مۆری]] دەژی. کۆنان هێنرایە ناو تیمەکەوە و ناوی نرا تیمی لێکۆڵەرە بچووکەکان، وە لە کاتێکی تردا [[ئای ھایبەرا]] هاتە ناو تیمەکەوە. و پاش ماوەیەک مامۆستاکەیان خاتوو کۆبایاشی خۆی وەک بەرپرسیاریان ناساند. هیچ کەس داوایان پێشکەش ناکات مەگەر زۆر کەم نەبێت، و زۆربەی کات تێکەڵی کاری پۆلیس دەبن، یان دوای شیکار کردنی دۆسییەکە بۆ لایان دەگەڕێنەوە. و زۆربەی کات دۆسییەیەکیان بە ڕێکەوت بۆ دێت و تێکەڵی دەبن و لێکۆڵەرە بچووکەکەش بۆ پاراستنیان دێتە ناوەوە، یان کۆنان کاتێک ناتوانێت دۆسییەیەک بە تەنها شیکار بکات ئەوا داوای یارمەتیان لێ دەکات. [[دکتۆر ئەگاسا]] هەندێک کەل و پەلی بۆ یارمەتیدانیان لە لێکۆڵینەوەکاندا بۆ داهێناون، وەک هێماکانی تیمەکە و کاتژمێرە ڕووناککەرەوەکان. == کۆنان و تیمی لێکۆڵەرە بچووکەکان == ئەندامەکانی تیمی لێکۆڵەرە بچووکەکان بێجگە لە هایبەرا ڕاستی کۆنان نازانن، بەڵام نهێنی بۆینباخەکەی ئێخەی کە دەنگ دەگۆڕێت دەزانن ئەمەش چونکە کۆنان لە چەندین دۆسییەدا لە بەردەمیاندا بەکارهێناوە. هەندێک جار کۆنان لەو دۆسییانەی کە بە تەنها بۆی شیکار ناکرێت داوای یارمەتییان لێ دەکات، و هەروەها زۆربەی کات هەوڵی دوورخستنەوەیان لە کاری پۆلیس دەدات، ئەو کاتەی لێکۆڵەرە بچووکەکە بوونی نییە هایبەرا بەم ئەرکە هەڵدەستێت. == ئەندامەکان == {| border="1" width="50%" |align="center" width="5%"|[[پەڕگە:کۆنان ئێدۆگاوا.png|100px|Center]] |align="center" width="15%"|'''[[کۆنان ئێدۆگاوا]]''' |width="30%" | - سەرۆکی کرداری تیمەکەیە |- |align="center" |[[پەڕگە:هایبەرا ئای.png|100px|Center]] |align="center" |'''[[ئای ھایبەرا]]''' | - دوای ماوەیەک هاتۆتە ناو تیمەکەوە.<br />- تیمەکە لە کاتی نەبوونی کۆناندا بەڕێو دەبات |- |align="center" |[[پەڕگە:ئایۆمی یۆشیدا.png|100px|Center]] |align="center" |'''[[ئایۆمی یۆشیدا]]''' | - یەکەم ئەندامی تیمەکەیە<br />- خاوەنی توانای تێبینی کردنە |- |align="center" |[[پەڕگە:میتسوھیکۆ تسوبورایا.png|100px|Center]] |align="center" |'''[[میتسوھیکۆ تسوبورایا]]''' | - خاوەنی ڕۆشنبیرییەکی گەورەیە<br />- لە کاتی نەبوونی کۆناندا خاوەنی پیلانە یەدەگەکانە |- |align="center" |[[پەڕگە:گینتا کۆجیما.png|100px|Center]] |align="center" |'''[[کۆجیما گینتا]]''' | - خۆی بە سەرۆکی تیمەکە دادەنێت<br />- پیاوی ماسولکەی تیمەکەیە |} == ئەندامەکانی تر == {| border="1" width="50%" |align="center" width="05%" | [[پەڕگە:ھیرۆشی ئەگاسا.png|100px|Center]] |align="center" width="15%" |'''[[ھیرۆشی ئەگاسا]]''' |width="30%" |- داهێنەری کەل و پەلەکانی تیمەکە |- |align="center" |[[پەڕگە:Sumiko Kobayashi 60px.jpg|100px|Center]] |align="center" |'''[[سۆمیکۆ کۆبایاشی]]''' | - لە قوتابخانەی سەرەتایی تێتان مامۆستایە <br />- خۆی بە بەرپرسی تیمەکە دادەنێت |} {{لێکۆڵەر کۆنان}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|دەیەی ١٩٩٠}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:کەسایەتییە نێرەکانی ئەنیمێ و مانگا]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی لێکۆڵەر کۆنان]] [[پۆل:کەسایەتییە مێینەکانی ئەنیمێ و مانگا]] hpsq4ga4v7xlsnu5ig0dlania0e9g4y 0 141128 1662841 1628475 2026-09-07T21:52:41Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:عێراق|عێراق]] 1662841 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = باڕۆیی گەورە | ناوی_خۆماڵی = Barwi Big | ناوەکانی_تر = باڕۆیی شەھید | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی باڕۆیی گەورە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بازیان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٩٢٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''باڕۆیی گەورە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بازیان]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == باڕۆیی گەورە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بەرانان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەرزەل]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھەزارمێرد]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[باڕۆیی بچوک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] tq8gr6s3ldbab1w083b274fi9j2hxep 0 141149 1662714 1371861 2026-09-07T16:38:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662714 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرگەزێنی بابەعەلی | ناوی_خۆماڵی = Dargazen Baba Ali | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:دەرگەزێنی بابەعەلی.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەرگەزێنی بابەعەلی | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بازیان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٩١ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرگەزێنی بابەعەلی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بازیان]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دەرگەزێنی بابەعەلی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی شەیتان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ساتیار، بازیان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دەرگەزێنی ھەمەوەند]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی [[تەکیەی کاکەمەند]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] h4u9l55yox43m8flb66vw0jfbq4mde1 0 141179 1662602 1371837 2026-09-07T13:34:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662602 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەربەندەسوتاو | ناوی_خۆماڵی = Darband Sutaw | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بازیان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٧٣١ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەربەندەسوتاو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بازیان]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دەربەندەسوتاو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[خێوەتە، بازیان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سۆڵەی دەربەند]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[لەتیف ئاوا]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ژاڵەی دەربەند]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] kmcksuqzisotuwx3yb43551mp12nhn5 0 141180 1662715 1371862 2026-09-07T16:39:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662715 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرگەزێنی ھەمەوەند | ناوی_خۆماڵی = Dargazen Hamawand | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بازیان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٨٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرگەزێنی ھەمەوەند''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بازیان]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دەرگەزێنی ھەمەوەند لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گۆپاڵە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ساتیار، بازیان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارۆچکەی [[بەدەقارەمان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دەرگەزێنی بابەعەلی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] dl9bg5ns2dqd6jxt6x6yvc3mea2fqvu 0 141306 1662595 1371830 2026-09-07T13:33:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662595 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەربەندفەقەرە | ناوی_خۆماڵی = Darband Faqara | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەربەندفەقەرە.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەربەندفەقەرە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی تانجەرۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٢٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەربەندفەقەرە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی تانجەرۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دەربەندفەقەرە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قسرتی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[فەقیرە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[خەرجانە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[وێلەکەی خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] qfa9cyi0uhxidn4ub6qdcq37ujqi86e 0 141307 1663010 1371891 2026-09-08T07:34:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663010 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەمرکان | ناوی_خۆماڵی = Damrkan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەمرکان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی تانجەرۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٨٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەمرکان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی تانجەرۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دەمرکان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[داربەڕولە، تانجەرۆ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[یەکماڵە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[یەخیماڵی]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[عارفاوا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] qciidw5vbnx9knalku80jbwi5s6il2k 0 141419 1662855 1371874 2026-09-07T22:34:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662855 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەگورگان | ناوی_خۆماڵی = Dara Gurgan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەرەگورگان.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەرەگورگان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٣٢٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرەگورگان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند)، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دەرەگورگان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کواوە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[مەسۆ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قوڵقوڵە، مەریوان]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[نزارە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] fymbq5c845q4zb1wjk35awzqgyzm3a1 0 141440 1662593 1371828 2026-09-07T13:32:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662593 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەربەند | ناوی_خۆماڵی = Darband | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٢٥٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەربەند''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند)، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دەربەند لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[میرمام، پێنجوێن]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ڕاوگان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کێلو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی ماسیان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] qfhj7fv1u69i4snws9v6dkr4di14gx2 0 141441 1662851 1371869 2026-09-07T22:33:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662851 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەوارە | ناوی_خۆماڵی = Darawara | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٣٣٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرەوارە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند)، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == دەرەوارە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زەنگیدەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[زەردکاوا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ساڵیاوای تازە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ڕەنگێنەی شارباژێڕ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] e1ql4geey270fp65237yppram5l47h3 0 141708 1662942 1371880 2026-09-08T04:33:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662942 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەشتی خەرمان | ناوی_خۆماڵی = Dashti Kharman | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ناڵپارێز]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٠٨٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەشتی خەرمان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ناڵپارێز]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == '''دەشتی خەرمان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دەرەمیانە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گوڵانی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سەرکان، ناڵپارێز]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قوڵەگیسکان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] pm439ibhfz4zuzqx5kza3ebyxz9prlx 0 141761 1662848 1371867 2026-09-07T22:33:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662848 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەمیانە | ناوی_خۆماڵی = Dara Miyana | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەرەمیانە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ناڵپارێز]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٢٣٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرەمیانە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ناڵپارێز]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == '''دەرەمیانە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئاروزەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دەشتی خەرمان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گەوڕان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[چارخ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] fvpofpe3voycrd971e61qgls13h0dzc 0 141786 1662688 1465379 2026-09-07T16:34:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە) 1662688 wikitext text/x-wiki {{Infobox book|name=دەروونناسی نائاگا|title_orig=Wandlungen und Symbole der Libido|translator=[[بیتریس ھینکل]]|image=Psychology of the Unconscious (German edition).jpg|caption=|author=[[کارڵ گۆستاف یۆنگ]]|illustrator=|cover_artist=|country=|language=|series=|subject=|published=١٩١٢ بە ئەڵمانی ١٩١٦ بە ئینگلیزی|media_type=|pages=|isbn=|oclc=|preceded_by=|followed_by=}}'''دەروونناسی نائاگا''' (بە [[ئەڵمانیا|ئەڵمانی]] ''Wandlungen und Symbole der Libido)'' یەکێکە لە کتێبە کۆنەکانی [[کارڵ گۆستاف یۆنگ|کارڵ یۆنگ]] کە لە ساڵی ١٩١٢ بڵاوکرایەوە و لە ساڵی ١٩١٦ بۆ زمانی [[ئینگلیزی]] وەرگێڕدرا لە لایەن [[بیتریس ھینکل]] لەژێر ناونیشانی: ''دەروونناسی نائاگا توێژینەوەیەک لە بارەی گۆڕان و ھێماسازی [[لیبیدۆ]]، بەشێک لە مێژووی پەرەسەندی بیرکردنەوە''، وەرگێڕانەکەی ھینکل لە ساڵی ١٩٩٢ خرایە ڤۆلیۆمی بی [[کۆکراوەی کارەکانی کارڵ یۆنگ]]، یۆنگ لە ساڵی ١٩٥٦ دەستکاری لەم نووسینەدا کرد و لەژێر ناونیشانی [[ھێماکانی گۆڕانکاری]] بڵاویکردەوە و لە ڤۆلیۆمی پێنجی کۆبەرھەمەکەیدا بەردەستە. لەم کتێبەدا جیاوازیەکانی یۆنگ و [[زیگمۆند فرۆید|فرۆید]] دەردەکەوێت لەبارەی سروشتی [[لیبیدۆ]]، بڵاوکردنەوەی کتێبەکە بووە ھۆی تێکشکانی ھاوڕێیەتی نێوانیان و ھەریەکێکیان ئەوی تری بەوە تۆمەتبار دەکرد کە توانای نییە دان بەوەدا بنێت کە دەکرێت ھەڵە بێت. == تێڕوانینێکی گشتی == بە گوێرەی یۆنگ، کارەکەی «شرۆڤەیەکی درێژکراوەیە لەسەر شیکارییەکی کرداریی قۆناغە سەرەتاییەکانی [[شیزۆفرێنیا]]».<ref>Jung, C.G. ( 1967). Symbols of Transformation: An Analysis of the Prelude to a Case of Schizophrenia, Collected Works, Volume 5, Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-09775-6., p. xxv.</ref> شیکارییەکە تایبەتە بە فانتازیاکانی میڵەر؛ فانتازیاکانی خاتوو [[فرانک میڵەر]]، ژنێکی ئەمریکی کە یۆنگ نەیدەناسی، بەڵام نووسینەکانی لە کاری [[تیۆدۆر فلۆرنۆی]]دا بەرچاو کەوتبوو.<ref name="Shamdasani2012">Shamdasani, Sonu (2012). The Jung Cult: Origins of a Charismatic Movement (1st ed.). Princeton University Press. pp. 203-207. ISBN 978-0-691-15099-4.</ref> یۆنگ لە چاپی ساڵی ١٩٢٤ی کتێبەکەدا نووسیویەتی کە ناوی نامۆی میڵەر «نازناو» بووە، کە وا نەبوو. میڵەر، کە بە ناوی باوکییەوە ناونرابوو، نمایشکار و وانەبێژێکی لەدایکبووی ئالاباما بوو کە زۆرجار «وتار»ی لە کەسایەتی کەسایەتییە کولتووری و مێژووییە جیاوازەکاندا پێشکەش دەکرد. فلۆرنۆی لە ساڵی ١٩٠٥دا چەند دانەیەک لە زیندووترین [[فەنتازیا]] مێژووییەکانی، لەگەڵ تێبینی و کاریگەرییەکانی خۆی، بە پێشەکییەک لەلایەن خۆیەوە بڵاوکردەوە. یۆنگ ناوەڕۆکە ئەفسانەییە گرنگەکەیان و کاریگەرییە پێشبینیکراوەکەیان ڕوون دەکاتەوە، و ڕایدەگەیەنێت کە میڵەر نیشانەکانی قۆناغە «سەرەتاییەکانی» شیزۆفرینیای نیشان داوە، و پێشبینی دەکات کە لە کۆتاییدا تووشی تێکچوونێکی شیزۆفرینی دەبێت. یۆنگ ھەڵە بوو؛ ھەرچەندە میڵەر دواتر چارەسەری دەروونی وەردەگرت، بەڵام بۆ دەستنیشانکردنی شیزۆفرینیا نەبوو.<ref name="Shamdasani2012"/> فانتازیاکانی میڵەر وەک پاشکۆیەک لە کتێبی «ھێماکانی گۆڕان»دا خراونەتەڕوو.<ref>Jung, C.G. ( 1967). Symbols of Transformation: An Analysis of the Prelude to a Case of Schizophrenia, Collected Works, Volume 5, Princeton, N.J.: Princeton University Press. ISBN 978-0-691-09775-6.</ref> یۆنگ دواتر دانی بەوەدا نا کە لە لێکۆڵینەوەی وردی فانتازیاکانی میڵەردا، لە ڕاستیدا — بەبێ ئەوەی دانی پێدا بنێت— ھەوڵی دەدا ھەمان پرسیارە ڕەخنەییەکان دەربارەی دەروونی خۆی شیکار بکات.<ref>Jung, Carl G. (1989). Memories, Dreams, Reflections. Random House. p. 162. ISBN 0-679-72395-1.</ref> == سەرچاوەکان == <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Symbols of Transformation ڤۆلیۆمی پێنجی کۆکراوەی کارەکان|دوایین=یۆنگ|یەکەم=کارڵ|ساڵ=١٩٥٦}}</ref> {{پەراوێزەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|دەروونناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Wandlungen und Symbole der Libido}} {{کتێب-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبەکانی ١٩١٢]] aklr1gya6wfaeky8cvo9w3fch1ecx5p 0 142017 1662852 1371870 2026-09-07T22:34:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662852 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەویانی خواروو | ناوی_خۆماڵی = Darawyan Lower | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەرەویانی خواروو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەرەویانی خواروو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٧٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرەویانی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == '''دەرەویانی خواروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دەرەویانی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[جافەران]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[تافان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[هۆمەرامان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] dpiphx5z0w0ftu8z6hwwlmq5ewxaw3x 0 142018 1662853 1371871 2026-09-07T22:34:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662853 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەویانی سەروو | ناوی_خۆماڵی = Darawyan Upper | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەرەویانی سەروو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەرەویانی سەروو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٩٢٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرەویانی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == '''دەرەویانی سەروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دۆڵانی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دەرەویانی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ولیان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی خاکی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] o5uhinhirf73jnqtc74ado54sed7652 0 142019 1662973 1371890 2026-09-08T04:38:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662973 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەلوجە | ناوی_خۆماڵی = Daluja | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەلوجە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٧١١ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەلوجە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == '''دەلوجە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[داریزاین]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کۆشکی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئاوایی شێخ مستەفا]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ئەستێڵی خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 0ovxx3wdm45kpoh7dw4ivwrihovu2gz 0 142302 1662964 1442490 2026-09-08T04:37:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662964 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەق | ناوی_خۆماڵی = Daq | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارەزوور]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەڕایەن]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٥٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەق''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەڕایەن]]، [[قەزای شارەزوور]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == '''دەق''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی کوێرە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[وازۆڵ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی مرواری]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قلیجە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای شارەزوور}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] jqpfxsevvhanyezfpcanenjnbamuj0v 0 142394 1663095 1371910 2026-09-08T10:39:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663095 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەڵف | ناوی_خۆماڵی = Dallf | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دەربەندیخان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥٣٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەڵف''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند)، [[قەزای دەربەندیخان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == '''دەڵف''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[بەنداوی دەربەندیخان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەرشاتەی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[بەنداوی دەربەندیخان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[شەمێران]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای دەربەندیخان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 21pqyh2bqf6ht5ozvgmtrji0yjhkhv0 0 142426 1663035 1371897 2026-09-08T07:38:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663035 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەنگەوەرە | ناوی_خۆماڵی = Dangawara | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەنگەوەرە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دەربەندیخان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥٨٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەنگەوەرە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند)، [[قەزای دەربەندیخان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == جوگرافیا == '''دەنگەوەرە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بەنداوی دەربەندیخان]] و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی [[مۆرتکە، دەربەندیخان|مۆرتکە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[کۆکۆیی شەمێران]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[وڵوەر]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای دەربەندیخان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] taex43l9rilltixcp8r94ti2skgbne5 0 142818 1662850 1637703 2026-09-07T22:33:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662850 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرەنار | ناوی_خۆماڵی = Daranar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئازاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سورداش]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٦٨ | دانیشتووان_لە = 2023 |ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''دەرەنار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سورداش]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەرەنار''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سردی گەورە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بیران]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[شێخ زەینەڵ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زەلێن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] <ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] owemdwsn1ovbetgkk3sjs9lfg3303ry 0 143898 1662612 1637740 2026-09-07T13:36:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662612 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرماناوا | ناوی_خۆماڵی = Darmanawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی خدران]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥٢٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرماناوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خدران]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەرماناوا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قەمتەران]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[باداوان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کورداوا]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەسرۆک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 15leohhf7vvf94tydheaq7aq16tby5o 0 143988 1662599 1637760 2026-09-07T13:33:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662599 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەربەندی ڕانیە | ناوی_خۆماڵی = Darbandi Ranya | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەربەندی ڕانیە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥١٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەربەندی ڕانیە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ڕانیە]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[ئیدارەی ڕاپەڕین]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەربەندی ڕانیە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بانوەقەل]]، لە باشوور لەگەڵ [[سەرسیان]]، لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[خڕەچەو]]، لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تۆپاوا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی|گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 35rakk7w2657ggr6ch2bt67fspc4cvi 0 144255 1662613 1637739 2026-09-07T13:36:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662613 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرماناوا | ناوی_خۆماڵی = Darmanawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی حاجیاوا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 576 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرماناوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی حاجیاوا]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەرماناوا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارەدێی [[سەروچاوە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تاقۆڵان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گەرمکەداڵ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گردی تلێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] mdsrrt96mvlubaogk79cppa5zz98jr1 0 144493 1662693 1637729 2026-09-07T16:35:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662693 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەروکە | ناوی_خۆماڵی = Daruka | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی ئایاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەرکەپکان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1024 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەروکە''' شارەدێیەکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەرکەپکان]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەروکە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شەروە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سارتکەی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[لێوژە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بامۆلەکان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[ناحیەی سەرکەپکان]] {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 6lvy6j8x87cxz3a63qh7txr29inb9cw 0 144581 1663019 1637598 2026-09-08T07:36:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663019 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەنگاڵە | ناوی_خۆماڵی = Dangala | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەنگاڵە.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەنگاڵە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەرکەپکان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1021 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەنگاڵە''' شارەدێیەکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەرکەپکان]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەنگاڵە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بێ زێوە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شەکەڵە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[پڵنگان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گوڵان، سەرکەپکان|گوڵان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[ناحیەی سەرکەپکان]] {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] pmg9ebu27azga1fgq6afi86y55vsvux 0 144601 1663094 1637577 2026-09-08T10:39:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663094 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەڵاڵان | ناوی_خۆماڵی = Nawazinan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەرکەپکان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 697 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەڵاڵان''' شارەدێیەکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەرکەپکان]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەڵاڵان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ڕێزێنە]] و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی [[سەرکەپکان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بەردخڕە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دۆڵناران]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[ناحیەی سەرکەپکان]] {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ax24b9oofx3q80gw6zr15tf5kkla60b 0 144926 1662965 1637622 2026-09-08T04:37:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662965 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەقناوە | ناوی_خۆماڵی = Daqnawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەقناوە.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەقناوە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ١ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەڵادزێ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 527 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەقناوە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەڵادزێ]](ناوەند)، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەقناوە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گوێزیلە، قەڵادزێ|گوێزیلە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[پیران، قەڵادزێ|پیران]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بنەوشان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[چۆمکانیان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 2o5b2qxm2o8stiuw2xwuvsu5cshd0ab 0 144984 1663096 1637574 2026-09-08T10:39:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663096 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەڵگە | ناوی_خۆماڵی = Dalga | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەڵادزێ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 609 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەڵگە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەڵادزێ]](ناوەند)، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەڵگە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[پاجکار]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەرتەنگ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دەشتێوی سەروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کەویەی خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] j3vtzu4ps9enaezfbpb1m100ky8nfz6 0 145328 1662957 1637623 2026-09-08T04:36:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662957 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەشتێوی ناوەڕاست | ناوی_خۆماڵی = Dashtew Middle | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئیسێوێ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 654 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەشتێوی ناوەڕاست''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئیسێوێ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەشتێوی ناوەڕاست''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دەشتێوی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی [[سەرتەنگ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دەشتێوی خواروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[خانەڵێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 7umr0ucp9uc545i2j2xt4e7uzejce8g 0 145346 1663060 1637587 2026-09-08T10:33:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663060 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەوژان | ناوی_خۆماڵی = Dawzhan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەوژان.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەوژان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئیسێوێ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 972 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەوژان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئیسێوێ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەوژان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی بەدار]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەرنێڵ، ئیسێوێ|سەرنێڵ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بێتووش]] لە[[شارستانی سەردەشت]] لە[[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گەناو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 049ohgli5i5ju9uysodlrkscteikk1g 0 145351 1662955 1637639 2026-09-08T04:35:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662955 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەشتێوی خواروو | ناوی_خۆماڵی = Dashtew Lower | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەشتێوی خواروو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەشتێوی خواروو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئیسێوێ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 672 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەشتێوی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئیسێوێ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەشتێوی خواروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قوڵەشار]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[لبانە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بێناسە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دەشتێوی ناوەڕاست]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 81o1ke9orpexvuqzelklw86sy9ocv2w 0 145352 1662956 1637634 2026-09-08T04:36:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662956 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەشتێوی سەروو | ناوی_خۆماڵی = Dashtew Upper | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی دەشتێوی سەروو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەشتێوی سەروو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئیسێوێ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 707 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەشتێوی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئیسێوێ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەشتێوی سەروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بادین]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دەشتێوی ناوەڕاست]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[زێوەڵە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دەڵگە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] h5fdwb9kruk0q7tuqqduesimbcfx5sa 0 145374 1662700 1637718 2026-09-07T16:36:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662700 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەروێنە | ناوی_خۆماڵی = Darwena | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ھێرۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 873 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەروێنە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ھێرۆ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەروێنە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گۆمان، ھێرۆ|گۆمان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[زێوەڵە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[مڕە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کەویەی سەروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] emebe595ul290ntpu210z3es6qiyb8s 0 145497 1662701 1637717 2026-09-07T16:37:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662701 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەروەکۆتر | ناوی_خۆماڵی = Darwakotr | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگەسەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 651 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەروەکۆتر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگەسەر]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەروەکۆتر''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[باراوی خواروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شەھیدان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[زورکانی سەروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دووگۆمان، سەنگەسەر|دووگۆمان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] tk4smgx2bhlz9t09cvu1o9xd2ffkmcr 0 145523 1662954 1637655 2026-09-08T04:35:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662954 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەشتێوان | ناوی_خۆماڵی = Dashtewan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگەسەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 896 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەشتێوان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگەسەر]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەشتێوان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئەبوبەکرە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[خواران]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[باریکان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بێباڵان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ljvzwgdjbtp4wxb9xydmsqesb0nbf0d 0 148392 1662594 1637763 2026-09-07T13:33:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662594 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەربەندبێلولە | ناوی_خۆماڵی = Darband Belula | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای خانەقین]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی مەیدان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 458 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەربەندبێلولە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی مەیدان]]، [[قەزای خانەقین]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەربەندبێلولە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سەرتەک]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[باوەیسی سالار کەریم]] لە [[شارستانی سەلاسی باوەجانی]] لە [[رۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سورمە]] لە [[شارستانی سەلاسی باوەجانی]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بێلولە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی خانەقین}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] r6c31za1hk3xym9is83hgwa0biwdl3o 0 148523 1663058 1637595 2026-09-08T10:33:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1663058 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەورە | ناوی_خۆماڵی = Dawra | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای خانەقین]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قۆرەتوو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 218 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەورە''' گوندیکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قۆرەتوو]]، [[قەزای خانەقین]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''دەورە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بەردەسور]] و لە باشوور لەگەڵ [[گوند]]ی [[باریکە، قۆرەتوو|باریکە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەمید ئاوا]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ [[شارۆچکە]]ی [[کەلار]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی خانەقین}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] cbxt91kg6i42n2pt2x4z2dmvgtwjxql 0 149334 1663034 1637596 2026-09-08T07:38:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663034 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەنگەوەران | ناوی_خۆماڵی = Dangawaran | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ڕزگاری]](سمود) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 640 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەنگەوەران''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ڕزگاری]]، [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەنگەوەران''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قەبری مەلا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قەڵبەزە، ڕزگاری|قەڵبەزە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گەرمکی شاتری]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تیلەکۆی بچوک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی کەلار}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] e80ugvkaakthm16prc42jrs4hupvzvf 0 149563 1663029 1401016 2026-09-08T07:37:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1663029 wikitext text/x-wiki '''''دەنگی قسەی عیشق''''' ({{بە فارسی|صدای سخن عشق}}) ئەلبۆمێکی مۆسیقای کوردی و فارسییە کە [[شارام نازری]] بە ھاوکاریی چەن ھونەرمەندی [[کورد]] لە ساڵی ١٩٨٠دا پێکی ھێناوە. ئەم ھونەرمەندانە بریتین لە [[سەید خەلیل عالینەژاد]]، [[عەلی ئەکبەر مورادی]] و [[کەیخەسرەو پوورنازری]]. گۆرانییەکانی ئەم ئەلبۆمە بە دەنگی شارام نازری تۆمار کراون و شێعرەکانی ھی [[مەولانای ڕۆمی]]، [[حەیران عەلیشا]] و نوورعەلیشای ئەسفەھانین.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://soundcloud.com/nassersina/khalil-alinezhad|سەردێڕ=بەرنامەی زایەڵە: ڕادیۆ کوردیی سوید}}</ref> == گۆرانییەکان == * خەڵوەتی خاس: شێعری نوورعەلیشای ئەسفەھانی، دانانی [[کەیخەسرەو پوورنازری]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.nazerismusic.com/albumDetail.aspx?type=sound&ID=25|سەردێڕ=ماڵپەڕی فەرمیی شارام نازری|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190208084939/http://nazerismusic.com/albumDetail.aspx?type=sound&ID=25|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی شوباتی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * یا ڕەب شەو زیندەداران: شێعری [[حەیران عەلیشا]] * مەردانی خودا: شێعری [[فرووغیی بەستامی]]، مۆسیقای [[کەیخەسرەو پوورنازری]] * تەجەللیی توور: شێعری [[حەیران عەلیشا]]، تەموورەی [[سەید خەلیل عالینەژاد]] * لە کۆی عیشقدا، ئاواز لەگەڵ تەموورە، شێعری [[مەولانای ڕۆمی]]، ئاواز: [[شارام نازری]]، تەموورە: [[سەید خەلیل عالینەژاد]] * دەبێ یەکسەر ببیتە گیان: شێعری [[مەولانای ڕۆمی]]، دانانی [[کەیخەسرەو پوورنازری]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|مۆسیقای کوردی}} {{سەرچاوەکان}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەلبومەکانی شارام نازری]] [[پۆل:مۆسیقای کوردی]] 7fdzhsc9m7eydjozlbc3ktowar35unk 0 150140 1663063 1613530 2026-09-08T10:33:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1663063 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:United Nations (Member States and Territories).svg|وێنۆک|چەپ|نەخشەى ئەندامانی نەتەوە يەکگرتووەكان ھەتا ئابی ٢٠١٧، لەگەڵ ناوچەکانيان (ھەروەک ناوچەى ناسەربەخۆ) ناسييانەوە لەلايەن يوو ئێن بە سەوز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/world.pdf| سەردێڕ=The World| بڵاوکەرەوە=United Nations}} نەتەوە يەکگرتووەكان. ناوچەى داھاتوو دوور دەخەرێنەوە ھەروەک يوو ئێن ئەوان ڕەچاو ناکەن ھەروەک لە ھەريەک دەوڵەتى ئەندام بەجێ دەھێڵن: شارى ڤاتيکان (ەکە پيرۆز دەبينێتێک يوو ئێن دەوڵەتى چاودێرى ئەندامى-نايە)، ناوچەى فەلەستينى (فەلەستينێک يوو ئێن دەوڵەتى چاودێرى ئەندامى-نايە)، سەحاراى ڕۆژئاوا (حاڵەت لە مشتومڕ لەنێوان مەغريب و پێشەوەى پەوليسێريەو)، و ئانتارکتيس (ڕێکى خست لەلايەن سيستەمى ڕێککەوتنامەى تايبەتە بە جەمسەرى باشور). ناوچەى دەوڵەت نەيانناسيەوە .</ref>']] '''دەوڵەتانی ئەندامى نەتەوە یەکگرتووەکان''' ١٩٣ دەوڵەتى سەربەخۆن کە ئەندامى نەتەوە یەکگرتووەکانن (يوو ئێن) و نوێنەرایەتى کردنى یەکسانیان ھەیە لە کۆڕی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان، نەتەوە یەکگرتووەکان گەورەترین ڕێکخراوى حکومەتی نێودەوڵەتیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.un.org/depts/dhl/unms/whatisms.shtml| سەردێڕ=دەوڵەتانى ئەندامە چین؟| بڵاوکەرەوە=نەتەوە یەکگرتووەکان| ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181223040437/http://www.un.org/Depts/dhl/unms/whatisms.shtml}}</ref> ==ئەندامانى ھەنووکە== ئەندامانى ھەنووکە و کاتی دان پێدانان لەلايەن نەتەوە يەکگرتووەكان لەخوارەوە ڕيزبەند کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.un.org/en/members/index.shtml| سەردێڕ=ئەندامانى ھەنووکە| بڵاوکەرەوە=United Nations| ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131230101646/http://www.un.org/en/members/index.shtml}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://protocol.un.org/dgacm/pls/site.nsf/files/BB306/$FILE/bb306.pdf| سەردێڕ=Blue Book "ئەرکى هەميشەيى بۆ نەتەوە يەکگرتووەكان No.&nbsp;306"| ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٦| بڵاوکەرەوە=United Nations| df=dmy-all| ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181031222127/https://protocol.un.org/dgacm/pls/site.nsf/files/BB306/$FILE/bb306.pdf| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨| ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! دەوڵەتانى ئەندام ! کاتی دان پێدانان ! ھەروەھا ببينە |- | {{flag|Afghanistan}} | {{dts|format=dmy|1946|11|19}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Albania}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Algeria}} | {{dts|format=dmy|1962|10|8}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Andorra}} | {{dts|format=dmy|1993|7|28}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Angola}} | {{dts|format=dmy|1976|12|1}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Antigua and Barbuda}} | {{dts|format=dmy|1981|11|11}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Argentina}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Armenia}} | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Australia}}''' | {{dts|format=dmy|1945|11|1}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Austria}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Azerbaijan}} | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} |- | {{flag|Bahamas}} | {{dts|format=dmy|1973|9|18}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Bahrain}} | {{dts|format=dmy|1971|9|21}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Bangladesh}} | {{dts|format=dmy|1974|9|17}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Barbados}} | {{dts|format=dmy|1966|12|9}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Belarus}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Belgium|state<!Use state flag>}}''' | {{dts|format=dmy|1945|12|27}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Belize}} | {{dts|format=dmy|1981|9|25}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Benin}} <ref group=>'''Benin''': Name was changed from '''[[Republic of Dahomey|Dahomey]]''' on 1 December 1975.</ref> | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Bhutan}} | {{dts|format=dmy|1971|9|21}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Bolivia|state<!Use state flag>|name=<!Official designation used by the UN>Bolivia (Plurinational State of)}}''' <ref group=>'''Bolivia (Plurinational State of)''': Previously referred to as '''Bolivia'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1945|11|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Bosnia and Herzegovina}} | {{dts|format=dmy|1992|5|22}} |- | {{flag|Botswana}} | {{dts|format=dmy|1966|10|17}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Brazil}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Brunei|name=<!Official designation used by the UN>Brunei Darussalam}} | {{dts|format=dmy|1984|9|21}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Bulgaria}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Burkina Faso}} <ref group=>'''Burkina Faso''': Name was changed from '''[[جمهوری ولتای علیا|Upper Volta]]''' on 6 August 1984.</ref> | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Burundi}} | {{dts|format=dmy|1962|9|18}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Cambodia}} <ref group=>'''Cambodia''': Name was changed to the '''[[Khmer Republic]]''' on 7 October 1970, and back to Cambodia on 30 April 1975. Name was changed again to '''[[کمپوچیای دمکراتیک|Democratic Kampuchea]]''' on 6 April 1976, and back to Cambodia on 3 February 1990.</ref> | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Cameroon}} <ref group=>'''Cameroon''': Previously referred to as '''[[Cameroun]]''' (before merging with [[Southern Cameroons]] in 1961). By a letter of 4 January 1974, the Secretary-General was informed that Cameroon had changed its name to the '''United Republic of Cameroon'''. Name was changed back to Cameroon on 4 February 1984.</ref> | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Canada}}''' | {{dts|format=dmy|1945|11|9}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Cape Verde}} | {{dts|format=dmy|1975|9|16}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Central African Republic}} <ref group=>'''Central African Republic''': By a letter of 20 December 1976, the Central African Republic advised that it had changed its name to the '''[[امپراتوری آفریقای مرکزی|Central African Empire]]'''. Name was changed back to the Central African Republic on 20 September 1979.</ref> | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Chad}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Chile}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|People's Republic of China}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Colombia}}''' | {{dts|format=dmy|1945|11|5}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Comoros}} | {{dts|format=dmy|1975|11|12}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Congo}} <ref group=>'''Congo''': Previously referred to as '''Congo (Brazzaville)''' (to differentiate it from Congo (Leopoldville)) and the '''[[People's Republic of the Congo]]'''. Name was changed to Congo on 15 November 1971 (after the Democratic Republic of the Congo changed its name to Zaire). Also referred to as '''Congo (Republic of the)'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Costa Rica|state<!Use state flag>}}''' | {{dts|format=dmy|1945|11|2}} | {{sort|~|}} |- | {{sort|Cote d'Ivoire|{{flag|Côte d'Ivoire}}}} <ref group=>'''Côte d'Ivoire''': Previously referred to as '''Ivory Coast'''. On 6 November 1985, Côte d’lvoire requested that its name no longer be translated into different languages; this became fully effective on 1 January 1986.</ref> | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Croatia}} | {{dts|format=dmy|1992|5|22}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Cuba}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Cyprus}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Czech Republic}} | {{dts|format=dmy|1993|1|19}} |- | {{flag|North Korea|name=<!Official designation used by the UN>Democratic People's Republic of Korea}} | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Democratic Republic of the Congo}} <ref group=>'''Democratic Republic of the Congo''': Previously referred to as '''[[Republic of the Congo (Léopoldville)|Congo (Leopoldville)]]''' (to differentiate it from Congo (Brazzaville)). Name was changed from the Democratic Republic of the Congo to '''[[زئیر|Democratic Republic of the Congo]]''' on 27 October 1971, and back to the Democratic Republic of the Congo on 17 May 1997.</ref> | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Denmark}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Djibouti}} | {{dts|format=dmy|1977|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Dominica}} | {{dts|format=dmy|1978|12|18}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Dominican Republic}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Ecuador}}''' | {{dts|format=dmy|1945|12|21}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Egypt}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|El Salvador}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Equatorial Guinea}} | {{dts|format=dmy|1968|11|12}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Eritrea}} | {{dts|format=dmy|1993|5|28}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Estonia}} | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Ethiopia}}''' | {{dts|format=dmy|1945|11|13}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Fiji}} | {{dts|format=dmy|1970|10|13}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Finland}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|France}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Gabon}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Gambia}} <ref group=>'''Gambia''': Previously referred to as '''The Gambia'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1965|9|21}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Georgia}} | {{dts|format=dmy|1992|7|31}} |- | {{flag|Germany}} | {{dts|format=dmy|1973|9|18}} |- | {{flag|Ghana}} | {{dts|format=dmy|1957|3|8}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Greece}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|25}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Grenada}} | {{dts|format=dmy|1974|9|17}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Guatemala}}''' | {{dts|format=dmy|1945|11|21}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Guinea}} | {{dts|format=dmy|1958|12|12}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Guinea-Bissau}} | {{dts|format=dmy|1974|9|17}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Guyana}} | {{dts|format=dmy|1966|9|20}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Haiti}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Honduras}}''' | {{dts|format=dmy|1945|12|17}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Hungary}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Iceland}} | {{dts|format=dmy|1946|11|19}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|India}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|30}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Indonesia}} | {{dts|format=dmy|1950|9|28}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Iran|name=<!Official designation used by the UN>Iran (Islamic Republic of)}}''' <ref group=>'''Iran (Islamic Republic of)''': Previously referred to as '''Iran'''. By a communication of 5 March 1981, Iran informed the Secretary-General that it should be referred to by its complete name of the Islamic Republic of Iran.</ref> | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Iraq}}''' | {{dts|format=dmy|1945|12|21}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Ireland}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Israel}} | {{dts|format=dmy|1949|5|11}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Italy}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Jamaica}} | {{dts|format=dmy|1962|9|18}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Japan}} | {{dts|format=dmy|1956|12|18}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Jordan}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Kazakhstan}} <ref group=>'''Kazakhstan''': Spelling was changed from '''{{sic|Kazakstan|hide=y}}''' on 20 June 1997.</ref> | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} |- | {{flag|Kenya}} | {{dts|format=dmy|1963|12|16}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Kiribati}} | {{dts|format=dmy|1999|9|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Kuwait}} | {{dts|format=dmy|1963|5|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Kyrgyzstan}} | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} |- | {{flag|Laos|name=<!Official designation used by the UN>Lao People's Democratic Republic}} <ref group=>'''Lao People's Democratic Republic''': Name was changed from '''Laos''' on 2 December 1975.</ref> | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Latvia}} | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Lebanon}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Lesotho}} | {{dts|format=dmy|1966|10|17}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Liberia}}''' | {{dts|format=dmy|1945|11|2}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Libya|name=<!Official designation used by the UN>Libyan Arab Jamahiriya}} <ref group=>'''Libyan Arab Jamahiriya''': Previously referred to as '''Libya''' and the '''Libyan Arab Republic'''. By notes verbales of 1 and 21 April 1977, the Libyan Arab Republic advised that it had changed its name to the Libyan Arab Jamahiriya.</ref> | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Liechtenstein}} | {{dts|format=dmy|1990|9|18}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Lithuania}} | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Luxembourg}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Madagascar}} <ref group=>'''Madagascar''': Previously referred to as the '''Malagasy Republic'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Malawi}} | {{dts|format=dmy|1964|12|1}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Malaysia}} <ref group=>'''Malaysia''': Name was changed from the '''[[Federation of Malaya]]''' on 16 September 1963, after the admission of Singapore, [[صباح|Sabah]] (formerly [[North Borneo]]), and [[ساراواک|Sarawak]] to the federation. Singapore became an independent state on 9 August 1965 and a UN member on 21 September 1965.</ref> | {{dts|format=dmy|1957|9|17}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Maldives}} <ref group=>'''Maldives''': Previously referred to as the '''Maldive Islands'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1965|9|21}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Mali}} | {{dts|format=dmy|1960|9|28}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Malta}} | {{dts|format=dmy|1964|12|1}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Marshall Islands}} | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Mauritania}} | {{dts|format=dmy|1961|10|27}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Mauritius}} | {{dts|format=dmy|1968|4|24}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Mexico}}''' | {{dts|format=dmy|1945|11|7}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Federated States of Micronesia|name=<!Official designation used by the UN>Micronesia (Federated States of)}} | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Monaco}} | {{dts|format=dmy|1993|5|28}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Mongolia}} | {{dts|format=dmy|1961|10|27}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Montenegro}} | {{dts|format=dmy|2006|6|28}} |- | {{flag|Morocco}} | {{dts|format=dmy|1956|11|12}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Mozambique}} | {{dts|format=dmy|1975|9|16}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Myanmar}} <ref group=>'''Myanmar''': Name was changed from '''Burma''' on 18 June 1989.</ref> | {{dts|format=dmy|1948|4|19}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Namibia}} | {{dts|format=dmy|1990|4|23}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Nauru}} | {{dts|format=dmy|1999|9|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Nepal}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Kingdom of the Netherlands<!Link to sovereign state instead of country>|name=Netherlands}}''' | {{dts|format=dmy|1945|12|10}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|New Zealand}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Nicaragua}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Niger}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Nigeria}} | {{dts|format=dmy|1960|10|7}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Norway}}''' | {{dts|format=dmy|1945|11|27}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Oman}} | {{dts|format=dmy|1971|10|7}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Pakistan}} | {{dts|format=dmy|1947|9|30}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Palau}} | {{dts|format=dmy|1994|12|15}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Panama}}''' | {{dts|format=dmy|1945|11|13}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Papua New Guinea}} | {{dts|format=dmy|1975|10|10}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Paraguay}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Peru|state<!Use state flag>}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|31}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Philippines}}'''<ref group=>'''Philippines''': Previously referred to as the '''[[Commonwealth of the Philippines|Philippine Commonwealth]]''' (before becoming a republic in 1946) and as the '''Philippine Republic'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Poland}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Portugal}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Qatar}} | {{dts|format=dmy|1971|9|21}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|South Korea|name=<!Official designation used by the UN>Republic of Korea}} | {{dts|format=dmy|1991|9|17}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Moldova|name=<!Official designation used by the UN>Republic of Moldova}} <ref group=>'''Republic of Moldova''': Previously referred to as '''Moldova'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} |- | {{flag|Romania}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Russia|name=<!Official designation used by the UN>Russian Federation}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} |- | {{flag|Rwanda}} | {{dts|format=dmy|1962|9|18}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Saint Kitts and Nevis}} <ref group=>'''Saint Kitts and Nevis''': Name was changed officially from '''Saint Christopher and Nevis''' on 26 November 1986; the UN, however, continued to use the former name throughout the year.</ref> | {{dts|format=dmy|1983|9|23}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Saint Lucia}} | {{dts|format=dmy|1979|9|18}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Saint Vincent and the Grenadines}} | {{dts|format=dmy|1980|9|16}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Samoa}} | {{dts|format=dmy|1976|12|15}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|San Marino}} | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|São Tomé and Príncipe|name=<!Official designation used by the UN>Sao Tome and Principe}} <ref group=>'''Sao Tome and Principe''': The official UN designation lacks accents; however, the name is constitutionally defined as '''São Tomé and Príncipe''', with accents.</ref> | {{dts|format=dmy|1975|9|16}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Saudi Arabia}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Senegal}} | {{dts|format=dmy|1960|9|28}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Serbia}} | {{dts|format=dmy|2000|11|1}} |- | {{flag|Seychelles}} | {{dts|format=dmy|1976|9|21}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Sierra Leone}} | {{dts|format=dmy|1961|9|27}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Singapore}} | {{dts|format=dmy|1965|9|21}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Slovakia}} | {{dts|format=dmy|1993|1|19}} |- | {{flag|Slovenia}} | {{dts|format=dmy|1992|5|22}} |- | {{flag|Solomon Islands}} | {{dts|format=dmy|1978|9|19}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Somalia}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|South Africa}}'''<ref group=>'''South Africa''': Previously referred to as the '''[[اتحادیه آفریقای جنوبی|Union of South Africa]]''' (before becoming a republic in 1961).</ref> | {{dts|format=dmy|1945|11|7}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|South Sudan}} | {{dts|format=dmy|2011|07|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Spain}} | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Sri Lanka}} <ref group=>'''Sri Lanka''': Name was changed from '''Ceylon''' on 22 May 1972.</ref> | {{dts|format=dmy|1955|12|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Sudan}} | {{dts|format=dmy|1956|11|12}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Suriname}} <ref group=>'''Suriname''': Name was changed from '''Surinam''' on 23 January 1978.</ref> | {{dts|format=dmy|1975|12|4}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Swaziland}} | {{dts|format=dmy|1968|9|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Sweden}} | {{dts|format=dmy|1946|11|19}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Switzerland}} | {{dts|format=dmy|2002|9|10}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Syria|name=<!Official designation used by the UN>Syrian Arab Republic}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} |- | {{flag|Tajikistan}} | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} |- | {{flag|Thailand}} <ref group=>'''Thailand''': Previously referred to as '''Siam'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1946|12|16}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Macedonia|name=<!Official designation used by the UN>The former Yugoslav Republic of Macedonia}} | {{dts|format=dmy|1993|4|8}} |- | {{flag|Timor-Leste}} | {{dts|format=dmy|2002|9|27}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Togo}} | {{dts|format=dmy|1960|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Tonga}} | {{dts|format=dmy|1999|9|14}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Trinidad and Tobago}} | {{dts|format=dmy|1962|9|18}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Tunisia}} | {{dts|format=dmy|1956|11|12}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Turkey}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Turkmenistan}} | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} |- | {{flag|Tuvalu}} | {{dts|format=dmy|2000|9|5}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Uganda}} | {{dts|format=dmy|1962|10|25}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Ukraine}}''' | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} |- | {{flag|United Arab Emirates}} | {{dts|format=dmy|1971|12|9}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|United Kingdom|name=<!Official designation used by the UN>United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland}}'''<ref group=>'''United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland''': Also referred to as the '''United Kingdom'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Tanzania|name=<!Official designation used by the UN>United Republic of Tanzania}} | {{dts|format=dmy|1961|12|14}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|United States|name=<!Official designation used by the UN>United States of America}}'''<ref group=>'''United States of America''': Also referred to as the '''United States'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1945|10|24}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Uruguay}}''' | {{dts|format=dmy|1945|12|18}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Uzbekistan}} | {{dts|format=dmy|1992|3|2}} |- | {{flag|Vanuatu}} | {{dts|format=dmy|1981|9|15}} | {{sort|~|}} |- style="background:#ccddff;" | '''{{flag|Venezuela|state<!Use state flag>|name=<!Official designation used by the UN>Venezuela (Bolivarian Republic of)}}'''<ref group=>'''Venezuela (Bolivarian Republic of)''': Previously referred to as '''Venezuela'''.</ref> | {{dts|format=dmy|1945|11|15}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Vietnam|name=<!Official designation used by the UN>Viet Nam}} | {{dts|format=dmy|1977|9|20}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Yemen}} | {{dts|format=dmy|1947|9|30}} |- | {{flag|Zambia}} | {{dts|format=dmy|1964|12|1}} | {{sort|~|}} |- | {{flag|Zimbabwe}} | {{dts|format=dmy|1980|8|25}} | {{sort|~|}} |- |} ئەندامانى سەرەتايى <span style="background:#ccddff;width:50px;border:1px solid #aaaaaa"> لەگەڵ زەمينەى شين</span>ڕيزبەند دەكرێن. ==سەرچاوەکان== == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|جوگرافیا|وڵاتەکان|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|کۆمەڵگا}} {{پۆلی کۆمنز|Member states of the United Nations}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتان بەپێی ڕێکخراوە نێو نەتەوەییەکان]] [[پۆل:مێژووی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] 4d9y0tl1ahj5l3r8l21fkop0wn8fqzd 0 150471 1662929 1653203 2026-09-08T01:38:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1662929 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:ئۆتۆریتاریزم.png|وێنۆک|ئۆتۆریتاریزم لە نێوان تۆتالیتاریزم و دێموکراسیدا]] '''ئۆتۆریتاریانیزم''' ("دەسەڵاتخوازی") یان '''ئۆتۆریتاریزم''' (Authoritarianism/Autoritarisme) سیستمێکە لە حکوومەت کە بە ھێزێکی ناوەندی بە توانا و ئازادیگەلی سیاسی سنووردار تایبەتمەند کراوە. ئازادییە تاکە کەسییەکان پاشکۆی دەوڵەتە و لەژێر سێبەری ڕژێمی پاوانخواز وەڵامدانەوەی یاسایی بوونی نییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sekiguchi, Masashi (2010-08-27). Government and Politics - Volume I. EOLSS Publications. p. 92. ISBN 978-1-905839-69-8. Retrieved 26 December 2016}}</ref> پێناسەکردنێکی ڕوونی ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکان دژوارە، چونکە چەمکەکە کۆمەڵێکی زۆر و جۆراوجۆر لە فۆڕمەکانی دەسەڵات لە خۆ دەگرێ. ئۆتۆریتاریزم بە چەندین جۆری ڕێژیم دەگوترێ کە نە دێمۆکراتن نە [[تۆتالیتاریزم|تۆتالیتەر]]، وەکوو: ڕێژیمە نیزامی‌یەکان، ھەندێک لە پاشایەتی‌یەکان، ھەندێک لە کۆماری‌یەکان و جۆرەکانی‌تر، بەڵام خاڵی ھاوبەشی ھەموویان کەڵکوەرگرتنی خراپە لە [[دەسەڵات]]. لە ھەموویاندا، دەوڵەت ھەوڵ دەدا لە جێگەی سازش لەگەڵ گرووپ و چین و توێژەکانی کۆمەڵگا، لە ڕێگەی ھێزەوە حکوومەت بکا، لە جێگەی ڕازیکردن فەرمان بدا و لە جێگەی مافەکان [[ڕێسا]]ی کردەیی جێگیر بکا. بە پێچەوانەی ڕێژیمە تۆتالیتەرەکان، ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکان بەردەوام ھەوڵ دەدەن وێنەیەکی دێمۆکراتیک لە خۆیان پێشان بدەن، تەنانەت ھەندێکیان خۆیان بە دێمۆکراتیک ناو دەبەن. بەپێی پۆلێن‌بەندی ھاوچەرخی ڕێژیمە سیاسی‌یەکان، ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکان نە دێمۆکراتیکن نە [[تۆتالیتاریزم|تۆتالیتەر]]، بەڵکوو لە نێوان ھەردوو جەمسەر دان ([[ڕێژیمی سیاسیی ئێران (کتێب)|دیلان هەردی]]).<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ھەردی|یەکەم=دیلان|سەردێڕ=رێژیمی سیاسیی ئێران: لە نێوان ئۆتۆریتاریزم و تۆتالیتاریزم دا|بڵاوکەرەوە=ناوەندی ئاوێر|ساڵ=٢٠١٩|شوێن=ھەولێر|پەڕەکان=١٣–١٦}}</ref> == تایبەتمەندییەکانی ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکان == * لە ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکاندا، ئازادی و پلۆڕاڵیزم سنووردارن و ئایدۆلۆژیای حیزبی دەسەڵاتدار یان حکوومەت بە سەر تەواوی کۆمەڵگادا ناسەپێندرێ. ئەگەر ڕێژیمە تۆتالیتەرەکان، کۆنتڕۆڵی تەواویان بە سەر کۆمەڵگادا ھەیە و تەنانەت مۆدێل و شێوازی بیرکردنەوەش بۆ خەڵک دیاری دەکەن، ڕژیمە ئۆتۆریتەرەکان زیاتر گوشار دەخەنە سەر ناڕازیان و ئۆپۆزیسیۆن. * یەکێکی دیکە لە تایبەتمەندی‌یەکانی ئۆتۆریتاریزم کە لەلایەن زاڤیێ کرێتیێ‌ـو توێژینەوەی لەسەر کراوە، «ئابووری تاڵانکردن» ـە. بە پێی ئەو تایبەتمەندی‌یە، ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکان ھەوڵی بە کەسیی کردن و بنەماڵەیی کردنی سەرچاوەکانی دارایی وڵات دەدەن. لە ھەندێک مۆدێل‌دا، ئایدۆلۆژیایەکی میانەڕەو ھەیە کە ھەوڵ دەدا کۆمەڵگا بھێنێتە ناو [[دەوڵەت]]. بۆ ئەو جۆرە لە ئۆتۆریتاریزم، مۆدێرنیتە وەکوو ھەڕەشە سەیر دەکرێ. سەبارەت بە سەرکوت، لە ئۆتۆریتاریزمدا، سەرکوتکردن ناگشتێندرێ، بەڵکوو تەنیا کۆمەڵێک خەڵک یان چەند گرووپێکی تایبەت دەکرێنە ئامانج. ھانا ئارێنت پێیوایە، ئەگەرچی لە ئۆتۆریتاریزمدا ئازادی‌یەکان سنووردار کراون، بەڵام بە تەواوەتی وەلا نەنراون. ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکان بەرگەی کۆمەڵگایەکی مەدەنی سنووردار و ئۆپۆزیسیۆنێکی نەرم لەسەر شەقام و لە ناو بڵاوکراوەکاندا دەگرن‌و ڕەتی ناکەنەوە ([[ڕێژیمی سیاسیی ئێران (کتێب)|دیلان هەردی]]).<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=ھەردی|یەکەم=دیلان|سەردێڕ=ئۆتۆریتاریزم (دەسەڵاتخوازی)|journal=رۆژنامەی کوردستان|بەرگ=٧٧٦}}</ref> === سێ تایبەتمەندیی سەرەکیی ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکان === ژوان لەنز سێ تایبەتمەندیی سەرەکیی ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکانی دیاری کردووە: * '''پلۆڕاڵیزمی سنووردار'''، لەبەر ئەوەی پلۆڕاڵیزمی بێ سنوور تایبەتە بە دێمۆکراسی لیبڕاڵ‌و نەبوونی پلۆڕاڵیزمیش تایبەتە بە ڕێژیمە تۆتالیتەرەکان. * '''ھەبوونی مێنتاڵیتە''' لە جیاتی [[ئایدیۆلۆجی|ئایدۆلۆژیا]]، چونکە ئایدۆلۆژیا نەگۆڕ، سیستەماتیک، یوتۆپیک و گشتگیرە و بەشێوەی عەقڵانی گەشەی پێدراوە، بەڵام بە پێچەوانەوە، مێنتاڵیتە شێوەی بیرکردنەوەیە و کەمتر سیستەماتیکە و زیاتر ئامۆڕف و بێ فۆڕمە، کەمتر عەقڵانی و زیاتر ئیحساسی و عاتفی‌یە. * '''نەبوون یان لاوازبوونی تەیارکردنی سیاسی'''، چونکە بە نەبوونی ئایدۆلۆژیایەکی بەھێز، تەیارکردن دژوار یان ئەستەمە. ڕێژیمە ئۆتۆریتەرەکان سیستەمگەلێکی ئاڵۆزن، لەبەر ئەوەی تایبەتمەندی و توخمی مۆدێلی دژ بەیەک پێکەوە کۆ دەکەنەوە و پێکەوە دەیانگونجێنن. لە ھەندێک لە ڕێژیمە نادێمۆکراتیکەکان‌دا، دۆزینەوەی سروشت و ناوەرۆکی ڕێژیمە سیاسی‌یەکە دژوارە، لەبەر ئەوەی ڕێژیمەکە تایبەتمەندیی چەندین جۆری ڕێژیمی لە خۆیدا کۆ کردووەتەوە ([[ڕێژیمی سیاسیی ئێران (کتێب)|دیلان هەردی]]).<ref name=":0" /> == بابەتە پەیوەندیدارەکان == * [[تۆتالیتاریزم]] * [[دیموکراسی|دێموکراسی]] * [[ڕێژیمی سیاسیی ئێران (کتێب)|رێژیمی سیاسیی ئێران لە نێوان ئۆتۆریتاریزم و تۆتالیتاریزم دا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|مافەکانی مرۆڤ|فەلسەفە|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Authoritarianism}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:دەسەڵاتخوازی|*]] [[پۆل:بیردۆزە سیاسییەکان]] [[پۆل:بیردۆزە کۆمەڵایەتییەکان]] [[پۆل:چاندی سیاسی]] [[پۆل:دەستەڵات]] [[پۆل:سیستمە سیاسییەکان]] 5tq0l48ae40niceq33za4uyf4yqe7l2 100 152033 1662585 1632997 2026-09-07T12:08:01Z Amine yousefi 16159 1662585 wikitext text/x-wiki __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#444444; border-style:solid; border-width:5px; border-color:brown; border-bottom:0px"} {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#444444; border-style:solid; border-width:5px; border-color:brown; border-top:0px" | style="vertical-align:top;" | <div style="float:right; width:100%"> {{/box-header|<big>دەروازەی وێژە</big>|دەروازە:وێژە/دەستپێک|}} {{دەروازە:وێژە/دەستپێک}} {{/box-footer|}} </div> {{/box-footer|}} {{دەروازە:وێژە/نوێکردنەوەی پەڕە}} {{/box-footer|}} <div class="portal-column-right"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=5|سەر=وتاری ھەڵبژێردراو|ژمارە=1|ژێرپەڕە=وتاری ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=11|سەر= وێنەی ھەڵبژێردراو|ژێرپەڕە=وێنەی ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{Random portal component|زۆرترین=1|سەر= ئایا زانیوتە؟|ژێرپەڕە=زانیاری||بن=ئەرشیڤ...}} {{Random portal component|زۆرترین=1|سەر=یارمەتیت پێویستە؟|ژێرپەڕە=یارمەتی}} {{/box-footer|}} </div> <div class="portal-column-left"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=4|سەر=ژیاننامەی ھەڵبژێردراو|ژێرپەڕە=ژیاننامەی ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{Random portal component|زۆرترین=3|سەر=چیرۆک |ژێرپەڕە=چیرۆک|بن=ئەرشیڤ...}} {{/box-header|پۆلەکان|دەروازە:وێژە/پۆلەکان}} {{دەروازە:وێژە/پۆلەکان}} {{/box-footer|}} </div> <div style="float:right; width:100%;"> {{Random portal component|زۆرترین=7|سەر=وتەی ھەڵبژێردراو|ژێرپەڕە=وتەی ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{/box-header|دەروازە پەیوەندیدارەکان|دەروازە:وێژە/دەروازە پەیوەندیدارەکان}} {{دەروازە:وێژە/دەروازە پەیوەندیدارەکان}} {{/box-footer|}} {{/box-header|ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت|دەروازە:وێژە/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت}} {{دەروازە:وێژە/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت}} {{/box-footer|}} {{/box-header|پڕۆژەکانی تری ویکیپیدیا|دەروازە:وێژە/ویکیمیدیا}} {{دەروازە:وێژە/ویکیمیدیا}} {{/box-footer|}} </div> {{/box-header|<big>دەروازەکان</big>|دەروازەکان|}} {{دەروازەکان}} {{/box-footer|}} </div> [[پۆل:وێژە]] [[پۆل:دەروازەکان]] [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی وێژە]] [[پۆل:پێڕستی دەروازەکان]] i29b67x06rnk4281a3dnc01ao4paopl 1662587 1662585 2026-09-07T12:21:54Z Amine yousefi 16159 1662587 wikitext text/x-wiki {{portal styles}} __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#444444; border-style:solid; border-width:5px; border-color:brown; border-bottom:0px"} {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#444444; border-style:solid; border-width:5px; border-color:brown; border-top:0px" | style="vertical-align:top;" | <div style="float:right; width:100%"> {{/box-header|<big>دەروازەی وێژە</big>|دەروازە:وێژە/دەستپێک|}} {{دەروازە:وێژە/دەستپێک}} {{/box-footer|}} </div> {{/box-footer|}} {{دەروازە:وێژە/نوێکردنەوەی پەڕە}} {{/box-footer|}} <div class="portal-column-right"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=5|سەر=وتاری ھەڵبژێردراو|ژمارە=1|ژێرپەڕە=وتاری ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=11|سەر= وێنەی ھەڵبژێردراو|ژێرپەڕە=وێنەی ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{Random portal component|زۆرترین=1|سەر= ئایا زانیوتە؟|ژێرپەڕە=زانیاری||بن=ئەرشیڤ...}} {{Random portal component|زۆرترین=1|سەر=یارمەتیت پێویستە؟|ژێرپەڕە=یارمەتی}} {{/box-footer|}} </div> <div class="portal-column-left"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=4|سەر=ژیاننامەی ھەڵبژێردراو|ژێرپەڕە=ژیاننامەی ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{Random portal component|زۆرترین=3|سەر=چیرۆک |ژێرپەڕە=چیرۆک|بن=ئەرشیڤ...}} {{/box-header|پۆلەکان|دەروازە:وێژە/پۆلەکان}} {{دەروازە:وێژە/پۆلەکان}} {{/box-footer|}} </div> <div style="float:right; width:100%;"> {{Random portal component|زۆرترین=7|سەر=وتەی ھەڵبژێردراو|ژێرپەڕە=وتەی ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{/box-header|دەروازە پەیوەندیدارەکان|دەروازە:وێژە/دەروازە پەیوەندیدارەکان}} {{دەروازە:وێژە/دەروازە پەیوەندیدارەکان}} {{/box-footer|}} {{/box-header|ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت|دەروازە:وێژە/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت}} {{دەروازە:وێژە/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت}} {{/box-footer|}} {{/box-header|پڕۆژەکانی تری ویکیپیدیا|دەروازە:وێژە/ویکیمیدیا}} {{دەروازە:وێژە/ویکیمیدیا}} {{/box-footer|}} </div> {{/box-header|<big>دەروازەکان</big>|دەروازەکان|}} {{دەروازەکان}} {{/box-footer|}} </div> [[پۆل:وێژە]] [[پۆل:دەروازەکان]] [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی وێژە]] [[پۆل:پێڕستی دەروازەکان]] 8954lahfm45cnqtdfhjdt651i34jj3m 100 152034 1662584 1629386 2026-09-07T12:06:36Z Amine yousefi 16159 1662584 wikitext text/x-wiki {{Portal:Box-header | title={{{1}}} |editpage={{{2}}} |border=#B8860B <!-- This is the color of the borders around Box Sections (H170 S40 V75) --> |titleforeground=black <!-- This is the color of the Box Section Title Bar text--> |titlebackground=#CFB53B <!-- This is the color of the Box Section Title Bar (H170 S40 V85) --> |background=#FFFAFA <!-- This is the color of the Box Section background --> |foreground=black}} <!-- This is the color of the Box Section text --> j6betc3aso40x6ztu4yqx6pgprcl8eb 100 152042 1662586 1628953 2026-09-07T12:11:28Z Amine yousefi 16159 1662586 wikitext text/x-wiki <div style="text-align:center; font-weight: bold; padding:5px 0; border:{{{footnote|1px solid #B8860B}}}; background-color:{{{background|#FFFAFA}}}; border-">[[پەڕگە:Left curve arrow double back - black.svg|20px|link=]] {{پاکسازی|'''ھەڵبژاردەی نوێ ببینە''' (پاکسازی)}}</div> </div><noinclude>[[پۆل:داڕێژەکان|{{ناوی_پەڕە}}]] [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی وێژە]] </noinclude> fibmd0gm4uk18gukb2f81tuk6icbfff 100 153251 1662840 1657942 2026-09-07T21:25:41Z Amine yousefi 16159 1662840 wikitext text/x-wiki {{portal styles}} __NOEDITSECTION__ __NOTOC__ {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#301934; border-style:solid; border-width:5px; border-color:#32174D; border-bottom:0px"} {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#301934; border-style:solid; border-width:5px; border-color:#32174D; border-top:0px" | style="vertical-align:top;" | <div style="float:right; width:100%"> {{/box-header|<big>دەروازەی مۆسیقای کوردی</big>|دەروازە:مۆسیقای کوردی/دەستپێک|}} {{دەروازە:مۆسیقای کوردی/دەستپێک}} {{/box-footer|}} </div> {{/box-footer|}} {{دەروازە:مۆسیقای کوردی/نوێکردنەوەی پەڕە}} {{/box-footer|}} <div class="portal-column-right"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=2|سەر=وتاری ھەڵبژێردراو|ژمارە=1|ژێرپەڕە=وتاری ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=12|سەر=ئەلبومی ھەڵبژێردراو|ژمارە=1|ژێرپەڕە=ئەلبومی ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=17|سەر= وێنەی ھەڵبژێردراو|ژێرپەڕە=وێنەی ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=10|سەر=دەنگی ھەڵبژێردراو|ژێرپەڕە=دەنگی ھەڵبژێردراو|بن=دەنگی زیاتر...}} {{/box-footer|}} </div> <div class="portal-column-left"> {{ناوەڕۆکی ھەڵکەوتیی دەروازە|زۆرترین=6|سەر=ژیاننامەی ھەڵبژێردراو|ژێرپەڕە=ژیاننامەی ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{Random portal component|زۆرترین=4|سەر=ئامێری مۆسیقا|ژێرپەڕە=ئامێری مۆسیقا|بن=ئەرشیڤ...}} {{Random portal component|زۆرترین=3|سەر=گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان |ژێرپەڕە=گرووپە مۆسیقییە کوردییەکان||بن=ئەرشیڤ...}} {{/box-header|پۆلەکان|دەروازە:مۆسیقای کوردی/پۆلەکان}} {{دەروازە:مۆسیقای کوردی/پۆلەکان}} {{/box-footer|}} </div> <div style="float:right; width:100%;"> {{Random portal component|زۆرترین=1|سەر=وتەی ھەڵبژێردراو|ژێرپەڕە=وتەی ھەڵبژێردراو|بن=ئەرشیڤ...}} {{/box-header|دەروازە پەیوەندیدارەکان|دەروازە:مۆسیقای کوردی/دەروازە پەیوەندیدارەکان}} {{دەروازە:مۆسیقای کوردی/دەروازە پەیوەندیدارەکان}} {{/box-footer|}} {{/box-header|ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت|دەروازە:مۆسیقای کوردی/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت}} {{دەروازە:مۆسیقای کوردی/ئەو کارانەی دەتوانیت بیانکەیت}} {{/box-footer|}} {{/box-header|پڕۆژەکانی تری ویکیپیدیا|دەروازە:مۆسیقای کوردی/ویکیمیدیا}} {{دەروازە:مۆسیقای کوردی/ویکیمیدیا}} {{/box-footer|}} </div> {{/box-header|<big>دەروازەکان</big>|دەروازەکان|}} {{دەروازەکان}} {{/box-footer|}} </div> [[پۆل:مۆسیقای کوردی]] [[پۆل:دەروازەکان]] [[پۆل:داڕێژەکانی دەروازەی مۆسیقای کوردی]] [[پۆل:پێڕستی دەروازەکان]] 2m1936vek41cnwk47gbq8ia7cr7yh2o 0 153344 1662607 1637755 2026-09-07T13:35:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662607 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەرزیلە | ناوی_خۆماڵی = Darzila | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 636 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەرزیلە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەرزیلە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زینانە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[درۆزنە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[شەلەیی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تەپەسپی سەروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 405l3euc2wvgkp29iqph5d81hoxrtl1 0 153346 1662624 1637731 2026-09-07T13:38:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662624 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەروارەی خواروو | ناوی_خۆماڵی = Darwaray Lower | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 761 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەروارەی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەروارەی خواروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کێلەبەرزە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تیلەکۆی قەلەندەر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەڵای تەپەگاڕووس]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[درۆزنە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[دەروارەی سەروو]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] kbrojsxhk24tzmcwjag0ddr34hkdj3c 0 153348 1662625 1637730 2026-09-07T13:38:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662625 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەروارەی سەروو | ناوی_خۆماڵی = Darwaray Upper | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 969 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەروارەی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەروارەی سەروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شەریف ئاوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تیلەکۆی قەلەندەر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[حەمەی ھەواس]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی پەیتەش]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[دەروارەی خواروو]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] okzlhbs1jd2w58erncbddz4vn5enz6f 0 153349 1662696 1637726 2026-09-07T16:36:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662696 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەروێشانی بچوک | ناوی_خۆماڵی = Darweshany Little | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 691 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەروێشانی بچوک''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەروێشانی بچوک''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دەروێشانی گەورە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کەڵەڕەشی حەمەسڵێمان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئۆغلیجە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زەلەسوتاو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[دەروێشانی گەورە]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 63ktunucqu5kgent8h36ozghw7pdc0k 0 153350 1662697 1637725 2026-09-07T16:36:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662697 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = دەروێشانی گەورە | ناوی_خۆماڵی = Darweshany Big | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 711 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''دەروێشانی گەورە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەروێشانی گەورە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گۆمەزەرد]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دەروێشانی بچوک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئۆغلیجە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[فەقێ حاجی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[دەروێشانی بچوک]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] tis10rkiw3t9c93tjribdsrsyw1v26p 0 153667 1662882 1503641 2026-09-07T22:38:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1662882 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Infobox military conflict | conflict = دەستبەسەرداگرتنی باڵوێزخانەی ئێران | partof = [[Arab separatism in Khuzestan]] | image = [[File:Zz embassy.jpg|250px|alt=Photograph]] | caption = باڵوێزخانەی ئێران دوای ئۆپەراسیۆنەکە. | date = ٣٠ی نیسان – ٥ی ئایاری ١٩٨٠ | place = ١٦ پرینسس گەیت, [[باشووری کێنسینگتن]], لەندەن | coordinates = {{Coord|51|30|5.5|N|0|10|19.9|W|region:GB-KEC_type:event|display=inline,title}} | result = باڵیۆزخانە گیرایەوە دوای شەش ڕۆژ لەدەستبەسەرداگرتن | combatant1 = {{Flag|United Kingdom}} | combatant2 = {{Flagicon image|Flag of Arabistan.svg}} [[جەبهەی دیموکراتی شۆرشی ئازادی عەرەبستان]] (DRFLA) | commander1 = {{Plainlist| * [[جۆن دێلو]] * [[پیتەر دی لا بیلێرێ]] * [[مایکل ڕۆس (ئەسفەری سووپای بەریتانیا)|مایکڵ رۆس]] }} | commander2 = Oan Ali Mohammed{{KIA}} | strength1 = 30–35 [[Special Air Service|SAS]] soldiers, large numbers of [[Metropolitan Police]] officers | strength2 = ٦ ئەندام | casualties1 = Oیەک دیل کووژرا <br /> دوو دیل برینداربوون <br /> سەربازێکی ئێس ئەی ئێس بریندارکرا | casualties2 = پێنج کوژراو <br />یەک گیراو }} '''دەستەبەسەرداگرتنی باڵوێزخانەی ئێران''' ڕووداوێک بوو کە لە ٣٠ی نیسان بۆ ٥ی مایۆی ١٩٨٠ درێژەی خایاند، کە تێیدا گروپێک کە شەش چەکدار بە سەرکدایەتی ئۆوان عەلی محمد دەستیان گرت بەسەر باڵوێزخانەی ئێران لە [[لەندەن]]. چەکدارەکان ئەندامی بەرەی دیموکراتی شۆڕش بۆ ئازادکردنی عەرەبستان بوون کەوا داوای سەربەخۆییان دەکرد بۆ [[پارێزگای خووزستان|پارێزگای خوزستان]] لە [[باشووری ئێران]]. چەکدارەکان ٢٦ کەسی مەدەنیان دەستبەسەرکرد، زۆربەیان ستافی باڵوێزخانە بوون، بەڵام چەندین سەردانکەریشی تیابوو، لەگەڵ پاسەوانی بیناکە کەوا بەڕیتانی بوو. داواکاری چەکدارەکان ئەوەبوو کە بەندکراوە عەرەبەکانی خوزستان ئازاد بکرێن و ڕێگەیان پێبدرێ بە سەلامەتی بە [[بریتانیای مەزن|بەڕیتانیا]] دەربچن. حکومەتەکەی [[مارگرێت تاچەر|ماڕگرێت تاچەر]] ھەرزوو بڕیاری ئەوەیان دا کە ڕێگەی دەربازبوون بۆ چەکدارەکان ناکانەوە، و ئۆپەراسیۆنێک بۆ ئازادکردنی بیناکە ڕێکدەخەن. چەند ڕۆژێک دوای دەستبەسەرداگرتنەکە، پۆلیسی بەڕیتانی لەڕێگای گفتوگۆوە پێنچ بارمەتەی ڕزگارکرد لە بەرامبەر جێبەجێکردنی داواکاری چەکدارەکان، وەک ڕێکخستنی پەیوەندی تەلەفۆنی بۆیان لەگەڵ [[بی بی سی|کەناڵی بی بی سی]]. لە ڕۆژی شەشەمدا. چەکدارەکان تەواو بێزاربوون لە خاوی جێبەجێکردنی داواکارەکانیان. لەو ڕۆژەدا، ھەستان بە کوشتنی یەکێک لە بارمەتەکان و دواتر جەستەکەیان فڕێدایە دەرەوەی باڵوێزخانەکە. لە ئەنجامدا، حکومەت داوای لە ھێزی تایبەتی ئاسمانی "سپێشڵ ئەیر سێرڤس"، کە یەکەیەکی تایبەت و نھێنی سوپای بەڕیتانین، کرد کە ئۆپەراسیۆنی نیمرۆد دەستپێبکەن بۆ ڕزگارکردنی تەواوی بارمەتەکان. دوای کەمێک، سەربازەکانی یەکەکە لەڕێگای سەربانی بیناکە و پەنجەرەکان چوونە ژوورەوە. دوای ١٧ خولەک لە شەڕکردن، سەربازەکان توانیان ھەموو بارمەتەکان، جگە لە یەکێکیان، ڕزگار بکەن و پێنچ لە شەش چەکدارەکانیش بکوژن. ھەرچەندە دوای ئۆپەراسیۆنەکە تۆمەتی کوشتنی نا پێویستیان خرایە پاڵ کە دەرکەوت دوو جەکدار خۆیان دابووە دەست و کوژرابوون، بەڵام دادگا یەکەی ھێزی تایبەتی ئاسمانی لە تۆمەتەکان پاککردەوە، تاکە چەکدارەکەی تریش ٢٧ ساڵ حوکمدرا. چەکدارەکان و خەباتەکەیان ھەرزوو لەیادکران دوای [[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگی عێراق-ئێران]] کە ھەر لە ھەمان ساڵدا ڕوویدا و دەستبەسەرداگرتنی بارمەتە ئەمریکیەکانی تەھرانیش لە ١٩٨١ زیاتر دەنگی دایەوە. دەرئەنجامی ئۆپەراسیۆنەکە زەرەری زۆری بە ھێزی تایبەتی ئاسمانی دا، بەھۆی ئەوەی بۆ یەکەمجار ناوبانگیان دەرچوو و ھێزی توانای [[سەرۆک وەزیران]] تاچەریشی دەرخست. پۆلیسە بەڕیتانیەکە کە ناوی ترێڤەر لۆک بوو، یارمەتیدەری ھێزەکان بوو لە دەستگیکردنی چەکداری شەشەم بەھۆی ئەمکارەییەوە مەدالیەی ئازایەتی پێبەخشرا. بینای باڵوێزخانەکە تا ساڵی ١٩٩٣ لەلایەن حکومەتی ئێرانەوە نەکرایەوە بەھۆی ئەو زیانانەی دوای ئۆپەراسیۆنەکە بەری کەوتبوو. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Iranian_Embassy_siege|سەردێڕ = Iranian Embassy siege|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ١١ی ئایاری ٢٠١٩}} {{پۆلی کۆمنز|Iranian Embassy, London}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|شەڕ|شانشینی یەکگرتوو}} {{ئێران-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٨٠]] qda1k2mxhoc7qf62lsy0gmvi9fxxkmn 0 155954 1662698 1637724 2026-09-07T16:36:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662698 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەروێشەڕەش | ناوی_فەرمی = Darvish Rash | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Dərvişrəş - درویش‌رش | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی تیکاب|تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب|ناوەندی شارستانی تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی کەرەفتو|کەرەفتو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1748 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 179 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەروێشەڕەش''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی کەرەفتو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب]]، [[شارستانی تیکاب]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەروێشەڕەش''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[مایین بڵاغ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کووپەقڕان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئاخەبەو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کووچەتەڵا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٧٩) کەس و (٣٠) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی تیکاب]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی تیکاب}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] bws3in9l76u9555wx3oxuxdjm65ao9f 0 156303 1662945 1637692 2026-09-08T04:34:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662945 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەشتی قوری | ناوی_فەرمی = Dasht-e Qureh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Dəşt-i Qürə - دشت‌قورە | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی بەگم قەڵا|بەگم قەڵا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1739 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 610 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەشتی قوری''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی بەگم قەڵا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەشتی قوری''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[خەلیفان، نەغەدە|خەلیفان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کانی بوداغ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بەیرەم بوغە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[شاوەلی، نەغەدە|شاوەلی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦١٠) کەس و (٩٣)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ی [[موکری]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] prz708gy9wqho893mpm7u8p5dujjlwc 0 156333 1663012 1637600 2026-09-08T07:34:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663012 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەمیرچی | ناوی_فەرمی = Damirchi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Dəmirçi - دمیرچی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی بەگم قەڵا|بەگم قەڵا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1294 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 66 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەمیرچی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی بەگم قەڵا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەمیرچی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شەریفەدین]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بەگم قەڵا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سەخسی تەپە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دزەی گەورە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٦) کەس و (١٦)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ی [[موکری]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] f559s0y7u22u1h3z57es68l968auy04 0 156367 1662592 1637765 2026-09-07T13:32:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662592 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەربەند | ناوی_فەرمی = Darband | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Dərbənd - دربند | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی سەندوس|سەندوس]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1340 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 208 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەربەند''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی سەندوس]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەدووری (٦کم) دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی [[نەغەدە]]وە. == ناو == == جوگرافیا == '''دەربەند''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[جاشیران]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[نەرزەمیز]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کاموس]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کۆنەقەڵا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٠٨) کەس و (٤٤)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ی [[موکری]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] i9sfsczyfa3lrx9hvew51nextzs4pw9 0 157361 1662747 1389000 2026-09-07T19:34:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە) 1662747 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = دەریاس و لاشەکان | translator = | image = Deryas u lashekan coverbook.jpg | caption = وێنەی سەربەرگی کتێەبەکە. | author = [[بەختیار عەلی]] | illustrator = ئامانج ئەمین | cover_artist = | country = کوردستان، عێراق | language = [[کوردیی ناوەندی]] | series = | genre = | subject = ڕۆمان | publisher = ناوەندی ڕھمەھەند | release_date = ٨/٢/٢٠١٩ | english_release_date = | media_type = چاپ (پەیپەرباک) | pages = ٢٥٦ | chapter = ١٨ }} '''دەریاس و لاشەکان''' ڕۆمانێکی کوردییە لە نووسینی [[بەختیار عەلی]]. لە ساڵی ٢٠١٩دا لەلایەن ناوەندی ڕھەندەوە بڵاوکرایەوە. کتێبەکە لەگەڵ دیوانە شیعریی شەوێک ئاسمان پڕبوو لە ئەستێرەی شێت و کتێبی فیکریی ناشوێن-ی بەختیار عەلیدا بڵاوکرایەوە. ڕۆمانەکە پێکدێت لە ٢٥٦ لاپەڕە و ١٨ بەش کە بەشی ١٧ھەم بەشی کۆتایییە و بەشی ١٨ھەم بەناوی «دوا تێبینیی تارمایییەکی دی».<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=دەریاس و لاشەکان|یەکەم=بەختیار|دوایین=عەلی|ساڵ=٢٠١٩}}</ref> تەنھا دوای دوو مانگ لە بڵاوبوونەوەی چاپی یەکەم لە زۆر کتێبخانە و کتێبفرۆشییەکاندا کتێبەکە بەردەست نەما. لەبەرئەوە چاپی دووەمی بە ھەمان شێوە و جۆری چاپی یەکەم بڵاوکرایەوە. == کورتەیەک لە ڕۆمانەکە == دەریاسی ستارە خان دوای چەندین ساڵ خوێندنی مێژوو لە خۆراوا دەگەڕێتەوە و دەیەوێت لەگەڵ ئەلیاسی برا و دایکیدا ژیانێکی نوێ دەست پێ بکاتەوە. دوای ماوەیەکی کورت لەگەڕانەوەی ئەو، شار دەکەوێتە دۆخێکی نائاسایییەوە، بیرۆکەیەکی کاریگەر لە خەیاڵ و بیرکردنەوەی خەڵکیدا سەرھەڵدەدات، بیرۆکەیەک کە دەتوانێت ھەموو شتێکی ژیانی مرۆڤەکان بگۆڕێت، بیرۆکەی شۆڕش. لەگەڵ ھاتنی ئەم بیرۆکەیەدا پەیوەندی نێوان دوو براکە وەک ھەموو شتەکانی ژیان، گۆڕانکاریی قووڵی بەسەردا دێت. دەریاس کە لە ئەورووپا دکتۆرای لەسەر مێژووی وەھم ھێناوە، لە ناکاو ڕووبەڕووی زنجیرەیەک پرسیاری گرنگ و گەورە دەبێتەوە، کە ناچار دەبێت مامەڵەیان لەگەڵ بکات. ڕۆمانی دەریاس و لاشەکان ئاوڕدانەوەیەکی ئەدەبییە لە ئێستای ژیانی سیاسی و لە ڕابوردووشمان. تێکستێکە خوێنەر دەخاتە بەردەم ئەو پرسیارە: ئایا تۆ وەک مرۆڤ دوای خواست و ویست و ئارەزووە ڕاستەقینەکانی خۆت کەوتوویت، یان تەنیا بەدوای تارمایییەکدا دەڕۆیت؟. ھەموو ئەمانە وەک کارەکانی پێشووی نوسەر، لە فەزایەکی پڕ ڕوداو و پڕ لە چاوەڕوانیدا ڕوودەدەن. دەریاس و لاشەکان کارێکە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە ئێستای ژیانمانەوە ھەیە. == وەرگێڕانەکان == === فارسی (دریاس و جسدھا)، ٢٠١٩ === پێش بڵاوبوونەوەی ڕۆمانەکە [[مەریوان ھەڵەبجەیی (وەگێڕ)|مەریوان ھەڵەبجەیی]] دەستیکرد بە کاری وەرگێڕانی ڕۆمانەکە بۆ فارسی، بەو بڕیارەی چاپە کوردییەکە و فارسییەکە ھەردووکیان بەیەکەوە بڵاوببنەوە. وەرگێڕ دەربارەی وەرگێڕانەکە گووتی: {{quote|ئەو کارە لە ھەموو شتێک زیاتر چێژم پێدەبەخشێت. ھیوادارم چەقۆی سانسۆرچییەکان و ئایدۆلۆژیستەکان و ئاین بەربەست نەبێت لە بەردەم خێرا چاپ بوونی.}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nrttv.com/News.aspx?id=8624&MapID=5|سەردێڕ=نوێترین ڕۆمانی بەختیار عەلی پێش بڵاوبوونەوەی دەکرێت بە فارسی|وێبگە=nrttv.com|بڵاوکەرەوە=[[ئێن ئاڕ تی]]}}</ref> لە پێش بڵاوبوونەوەی چاپە کوردییەکە وەرگێڕانە فارسییەکە تەواوبوو. بەڵام بەھۆی سانسۆر و ڕێگریکردن چەند مانگێک دوای بڵاوبوونەوەی چاپە کوردییەکە، وەرگێڕانە فارسییەکەش بڵاوبووەوە. == خۆرھەڵات و لەبیرکراوەکانی == '''خۆرھەڵات و لەبیرکراوەکانی: دەربارەی ڕۆمانی "دەریاس و لاشەکان"''' یاخود بە کورتی '''خۆرھەڵات و لەبیرکراوەکانی''' کتێبێکە دەربارەی ڕۆمانی دەریاس و لاشەکان. کە تێیدا نووسەر وەڵامی پرسیاری ھەندێک لە ڕۆژناەنووس و جۆرناڵیستەکان داوەتەوە. کتێبەکە چەند مانگێک دوای دەریاس و لاشەکان بڵاوبووەوە، و چەند وتارێکی نووسەر لەخۆدەگرێت کە دەرباروی ڕۆمانەکەیە. == نوێترین چاپ == * دەریاس و لاشەکان، چاپی دووەم، ٢٠١٩، چاپخانەی کارۆ، ناوەندی ڕۆشنبیریی ڕەھەند. * خۆرھەڵات و لەبیرکراوەکانی: دەربارەی ڕۆمانی «دەریاس و لاشەکان»، چاپی یەکەم، ٢٠١٩، چاپخانەی کارۆ، ناوەندی ڕۆشنبیریی ڕەھەند. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بەختیار عەلی}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|وێژەی کوردی}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{کتێب-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبەکانی بەختیار عەلی]] [[پۆل:ڕۆمانەکانی بەختیار عەلی]] gul6403y9wk9x0u23r6so6truv6egbi 100 157928 1662588 1655147 2026-09-07T12:44:14Z Amine yousefi 16159 با ئێرە شیعری کلاسیکی لێ بن، شیعرە نوێکان وەک دەروازەی شیعر شاردراوە بن ڕێکوپێکترە 1662588 wikitext text/x-wiki {{شیعر}} {{ب|فاتمە، دوو چاوی مەستت، پڕ تەلیسمی جوانییە|پڕ شەرابی خۆشەویستی و عارەقی یەزدانییە}} {{ب|بەژن و باڵاکەت نموونەی ھەیکەلی یۆنانییە|لار و لەنجەت مۆسیقایە، بەستەیە، گۆرانییە}} {{م|بووکی ڕازاوەی خەیاڵم، گیانەکەم ست فاتمە}} {{م|تاقە پڕشنگێکی چاوت ئەوپەڕی ئاواتمە}} {{ب|گەرچی دڵداری لە خاکی ئێمەدا ئەفسانەیە|ھەر بەتەنیا بۆ کوڕی خاوەن تەلار و عانەیە}} {{ب|گیانەکەم، ئەمما دڵی من لەو دڵە شێتانەیە|بێ ئەوەی ھیچ شک بەرێ، کوژراوی ئەو چاوانەیە}} {{م|ھەر بەتەنیا خۆشەویستی شک ئەبەم، ست فاتمە}} {{م|سەروەتم ناوێ، بزەی تۆ، ئەوپەڕی ئاواتمە}} {{ب|خۆشەویستی وا کە نامەی خوایە بۆ پێغەمبەران|بەرز و ناسک، وەک ھەناسەی پڕ گوڵاوی دولبەران}} {{ب|نەک وەکوو حەزکردنی دینار و گەوھەر پەروەران|ئەو کەسانەی بۆ قڕانێ، چەندە دڵیان ھەڵوەران}} {{م|خەڵقی تر پارەپەرستی با بکەن، ست فاتمە}} {{م|من بە تەنیا، تۆ پەرستی ئەوپەڕی ئاواتمە}} {{ب|زۆر کەڕەت ھانم ئەدا داخی دەروونی پڕ گڕم|بۆتی ھەڵڕێژم سکاڵای ناسکی گەرم و گوڕم}} {{ب|داخەکەم کاتێ کە دێمە بەردەمت، واقی وڕم|وام ئەشێوێنێ بە جۆرێ نایەڵێ ھیچ دەربڕم}} {{م|بووکی ڕازاوەی خەیاڵم، گیانەکەم ست فاتمە}} {{م|گوێیە بۆ ئەم ڕازە شل کەی، ئەوپەڕی ئاواتمە}} {{کۆتاییی شیعر|[[ئەحمەد ھەردی]]}} cp9casiu5vzwzer8khrnubrdepu3anl 0 158840 1662895 1653192 2026-09-08T01:33:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە) 1662895 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Arabic_Calligraphy_by_Fathima_Habna.jpg|alt=|وێنۆک|دەستنووسی عەرەبی لەلایەن فاتیمە ھەبنە]] '''دەستنووسی عەرەبی''' کرداری ھونەریی دەست و خەت و دەستنووسییە کە لەسەر بنەمای [[ئەلفوبێی عەرەبی|ئەلفەبێی عەرەبییە]] بەکاردەھێنرێت. لە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]، بە خەت ([[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: خط) دەناسرێت، وشەکە وەرگیراوە لە وشەی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] 'line' ,'design'، یان 'construction'.<ref name="typography">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Arabic calligraphy as a typographic exercise|ناونیشان=http://ilovetypography.com/2008/07/10/arabic-calligraphy-as-a-typographic-exercise/|نووسەر=Julia Kaestle|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠١٠}}</ref><ref name="Widany2011">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Stefan Widany|سەردێڕ=The History of Arabic Calligraphy: An Essay on Its Greatest Artists and Its Development|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=t0Wyt3dh5rYC|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١١|بڵاوکەرەوە=GRIN Verlag|ژپنک=٩٧٨-٣-٦٤٠-٩٣٨٧٥-٩}}</ref> 'کوفیک' کۆنترین جۆری نوسراوی عەرەبییە. ھەرچەندە زۆربەی دەستنووسی ئیسلامی لە عەرەبی ھەیە و زۆربەی دەستنووسی عەرەبیش لە دەستنووسی ئیسلامی ھەیە، ئەوان ھاوشێوە نین. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|زمان|زمانی عەرەبی|نووسین}} {{پۆلی کۆمنز|Arabic calligraphy}} {{زمان-کۆلکە}} [[پۆل:خۆشنووسی]] [[پۆل:خۆشنووسی عەرەبی]] sllce752oi106i5c3dt966y16fz2qys 0 160548 1662755 1503529 2026-09-07T19:35:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کەنەدا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662755 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Coord|47.7|N|87.5|W|name=Lake Superior|type:waterbody_scale:5000000|display=title}} [[پەڕگە:Lake_Superior_NASA.jpg|وێنۆک|250x250پیکسڵ|وێنەیەکی دەریاچەکە لەڕێگای مانگی دەستکردەوە]] '''دەریاچەی سوپەریەر'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=DB8mDwAAQBAJ&pg=PT224&dq=%22%D8%B4%D8%A8%D9%87+%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D9%8A%D8%A7%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjzwIyVjM7dAhVEJhoKHWd7A1oQ6AEIJDAA|سەردێڕ=موسوعة التصنیف العشری|بڵاوکەرەوە=المکتبة الأکادیمیة|ڕێکەوتی سەردان=22 سبتمبر 2018|دوایین=العایدی|یەکەم=محمد عوض|بەرگ=الأول|شوێنی بڵاوکردنەوە=القاھرة|ساڵ=٢٠١٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200201101037/https://books.google.com/books?id=DB8mDwAAQBAJ&pg=PT224&dq=%22%D8%B4%D8%A8%D9%87+%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%B2%D9%8A%D8%B1%D8%A9+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%84%D9%8A%D8%A7%22&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjzwIyVjM7dAhVEJhoKHWd7A1oQ6AEIJDAA#v=onepage&q=%22شبه%20الجزيرة%20العليا%22&f=false|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ({{بە ئینگلیزی|Lake Superior}}، بە [[فەرەنسی]]: Lac Supérieur، لەلایەن ئەمریکییە ڕەسەنەکان بە '''گیچی گۆمی''' بانگ دەکرێت) گەورەترین دەریاچەیە لەکۆی ھەرپێنج دەریاچەمەزنەکانی ئەمەریکای باکور. ھەرێمی [[ئانتاریۆ|ئەنتاریۆی]] [[کەنەدا|کەنەدی]] کەوتۆتە باکوری و ھەرێمی منیسوتای ئەمەریکیش کەوتۆتە خۆڕئاوای، ھەردوو ھەرێمی ویسکۆنسن و میشیگن ی ئەمەریکیش کەوتونەتە باشووری. بەگەورەترین دەریاچە دادەنرێت لەسەر ڕووی زەوی لەڕووی ڕووبەرەوە، چونکە ھەردوو دەریاچەی میشگن و ھۆرۆن لەیەک جیان. بەسێیەم گەورەترین دەریاچە دادەنرێت لەسەر ڕووی زەوی لەڕووی قەبارەوە. == پەراوێزەکان == {{پەراوێزەکان}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/بحيرة_سوبيريور|سەردێڕ = بحیرة سوبیریور|زمان = عەرەبی|سەردان = ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Lake Superior}} {{تووڵی دەروازە|کەنەدا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئاو}} {{زانیارییە کتێبخانەییەکان}} {{کەنەدا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای ئەمریکای باکوور]] [[پۆل:دەریاچەکانی کەنەدا]] [[پۆل:دەریاچە گەورەکان]] [[پۆل:سنووری نێوان کەنەدا-ئەمریکا]] 3d8y6euhwme2t82ub2ho2ryoeje71bt 0 161466 1662922 1283159 2026-09-08T01:37:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆمپانیا-کۆلکە) 1662922 wikitext text/x-wiki {{شێواز}} {{یەک سەرچاوە}} '''دەستەی پەخشی لوبنانی''' ({{بە عەرەبی|المؤسسة اللبنانية للإرسال}}، {{بە ئینگلیزی|Lebanese Broadcasting Corporation}}) دەزگایەکی راگەیاندنە سەر بە پارتی (القوات اللبنانیة)، ساڵی ١٩٨٥ بۆ گەیاندنی ھەواڵ و دیدی پارتەکە لە گەرمەی شەڕی ناوخۆی [[لوبنان]] دامەزرا. بەڵام دوای کۆتاھاتنی شەڕ دەزگاکە خۆی بێلایەن کرد.<ref>[http://archive.aawsat.com/details.asp?article=284933&issueno=9587#.V8xzsMuEZAg چەند وێستگەیەک لە مێژووی LBCرۆژنامەی الشرق الأوسط لە 26 شوبات 2005]</ref> بیار ئەلزاھر سەرۆکی ئەنجومەنی بەرێوەبردنەو میر وەلید بن تەڵاڵ میلیۆنێری سعودیایی لە سەدا ٤٩ ی پشکەکانی لە و دەزگایەدا ھەیە و پشکەکانی تر دابەشکراون بەسەر چەند کەسانێکی تری سیاسەتمەدارو ھونەرمەندەوە. ھەروەھا بۆندێکی ھاوپشکی لەگەڵ کەناڵی عەرەبی MBC و بۆندی تر لەگەڵ کەناڵی ترەوە ھەیە. کەناڵەکانی سەر بە دەستەی پەخشی لوبنانی رۆلێکی کاریگەریان لەسەر تەماشەکەرانی لوبنانی و عەرەبی درووستکرد. کۆمەڵێک بەرنامەی کارلێکی وەک (ستار ئەکادیمی و ستودیو الفن و ھتد) و ھەبوونی بێژەری کارامەی وەک: [[جیزیل خوری]] (خاوەنی بەرنامەی (حوار العمر)) و سیمۆن ئەسمەر (لە کلام الناس) و مەی شدیاق و تۆنی خەلیفەو رۆلا سەعد ھۆکار بوون بۆ سەرکەوتنی ئەم کەناڵە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|کۆمپانیا}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکانی زمانی عەرەبی]] arm4d5xoaxi4bpa0xx745byojt4ypzb 0 161578 1662753 1471751 2026-09-07T19:35:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسرائیل-کۆلکە، سووریا-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1662753 wikitext text/x-wiki '''دەریاچەی تەبەریە''' یان '''جەلیل''' دەکەوێتە ڕۆژاوای وڵاتی [[ئوردن]]. ئاوی دەریاچەکە شیرینە و نزیک ٥٣ کیلۆمەترە و درێژیەکەی نزیک ٢١ کیلۆمەتر و پانتایی ١٣ کیلۆمەترە.<ref>https://fa.wikipedia.org/wiki/دریاچه_طبریه</ref> ڕوبەری ئەم دەریاچەیە نزیک ١٦٦ کیلۆمەتری دووجایە و نزیک ٢١٤ مەتر لە ژێر ئاستی دەریایە. کەمتری ئاستی ھەیە بەراورد لەگەڵ گشت دەریاچەکانی [[ئاوی شیرین]]ی دونیا و دوای [[دەریای مردوو]]، دووەم دەریاچەی دونیایە کە نزمترین ئاستی ھەیە بە نسبەت ئاوی دەریاکانەوە. ھەر یەک لە ڕوباری ئوردن<ref>https://ar.wikipedia.org/wiki/بحيرة_طبريا</ref> و چەند کانیەکی ژێر زەوی سەرچاوەی دابین کردنی ئاوی ئەم دەریاچەیەیە. ھەروەھا ڕوباری چاوی زەیتوون (عین‌الزیتون یا وادی‌السلامه) و وادی‌السمک دوو ڕوباری ترن کە دەچنەوە سەر ئەم دەریاچەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Sea of Galilee}} {{تووڵی دەروازە|ئیسرائیل|سووریا|فەلەستین|ئاو}} {{ئیسرائیل-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:دەریاچەکانی ئیسرائیل]] [[پۆل:جوگرافیاناسان]] [[پۆل:شوێنەکانی حەجی کاتۆلیک]] ksi69kgd08n3i63nfkrxkq7dsvela4i 0 161605 1662949 1593428 2026-09-08T04:34:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662949 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |native_name = Nineveh Plains{{ھن}}{{lang|ar|سھل نینوی}}{{ھن}}{{lang|syr|ܦܩܥܬܐ ܕܢܝܢܘܐ}}{{ھن}}{{lang|ku|Deşta Neynewa ,دەشتی نەینەوا}} |conventional_long_name = |common_name = |image_map = Districts and towns in the Nineveh governorate.svg |map_caption = نەخشەی ئەو سێ قەزایەی کە دەشتەکانی نەینەوا پێکدەھێنن کە لەسەر نەخشەی [[پارێزگای نەینەوا]] نەخشێنراوە. |image_map2 = |map_caption2 = |official_languages = |capital = |largest_city = [[قەرەقووش]] |government_type = |leader_title1 = قایمقامی [[قەزای حەمدانیە]] |leader_title2 = قایمقامی [[قەزای تلکێف]] |leader_title3 = قایمقامی [[قەزای شێخان]] |leader_name1 = نیسان کەرومی |leader_name2 = باسم بێلوو |leader_name3 = حاسۆ نارموو |area_km2 = 4197 |population_estimate = ٥٠٠٬٠٠٠ |population_estimate_year = ٢٠١٢ |population_census = ٢٨١٬٨٢٩ |population_census_year = ١٩٨٧ |population_density_km2 = 117 }} '''دەشتی نەینەوا''' ناوچەیەکی جوگرافییە لە [[باشووری کوردستان|کوردستانی باشوور]]، و لە ڕووی کارگێڕییەوە سەر بە [[پارێزگای نەینەوا|پارێزگای نەینەوایە]] لە [[عێراق]] کە کەوتۆتە باکوور و ڕۆژاوای شاری [[مووسڵ|موسڵ]]. ناوچەکە بۆ سێ قەزا دابەش بووە (حەمدانیە، [[شێخان]]، تەلکێف) لە ناوچەکە ھەریەکە لە کورد ([[ئێزیدی|یەزیدی]] و [[شەبەک]]) و سریانی ([[کریستیان]]ی) و [[تورکمان]] و [[عەرەب]] ([[ئیسلام|موسڵمان]])دەژین.<ref name="Leo">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Leo|یەکەم=Leonard|سەردێڕ=International Religious Freedom (2010): Annual Report to Congress|ساڵ=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=DIANE Publishing|ژپنک=٩٧٨-١-٤٣٧٩-٤٤٣٩-٦}}</ref><ref name="report">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Committee|یەکەم=House of Commons, Foreign Affairs|سەردێڕ=Human rights annual report 2005: first report of Session 2005-06|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Stationery Office|شوێن=London|ژپنک=٠-٢١٥-٠٢٧٥٩-٠}}</ref> زۆرینەی سریانەکانی عێراق لەم ناوچەیە نیشتەجێن، ھەر بۆیە چەندین کڵێسای بەناوبانگی لێ ھەڵکەوتووە وەک: کڵێسای کلدانی کاسۆلیکی، کڵێسای سریانیی ئەرسەدۆکس، کلێسای سریانیی کاسۆلیک، کلێسای ڕۆژھەڵاتی کۆن و کڵێسای ڕۆژھەڵاتی ئاشووری. لەناوچەکە زمانی سریانی نیمچەفەرمییە و لە قوتابخانەکان دەخوێندرێت. ھەروەھا لە پاڵ سریانەکان، کوردە یەزیدییەکان، کوردە شەبەک، و کوردە موسڵمانەکانی لێیە لەگەڵ ڕێژەیەک لە کەمینەی تورکمان و عەرەب. ناوچەکە دەکەوێتە سنووری ناوچە کێشە لەسەرەکان ([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم]]) بەپێی ماددەی ١٤٠ دەستوری عێراقیی ٢٠٠٥، لەم ساڵانەی دوایی ھەوڵێکی زۆر دراوە لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە بۆ ئەوەی بکرێتە ناوچە یان پارێزگایەکی سەربەخۆ (یەزیدخان)، بەڵام ئەم داواکارییە لەلایەن حکوومەتی عێراقەوە ڕێگریی لێکراوە، بەتایبەتی لەلایەن ئەسیل نوجەیفی پارێزگاری پێشووی نەینەوا؛ بە بیانووی پاراستنی پێکھاتەی سریانی چونکە حکومەتی ناوەندی پێی وایە بەپارێزگاریبوونی ناوچەکە زیان لە پێکھاتەی سریانی دەدات، و ئەمەش بەھۆی ئەوەی یەزیدییەکان ڕێژەی زۆرینە پێک دێنن. == دانیشتووان == کوردە بەئایین یەزیدییەکان ڕێژەی زۆرینەی ناوچەکە پێک دێنن، بەتایبەت لەناوەندی قەزای شێخان، قەسرۆک، عەین سوفنی، باعەدرێ و [[بەعشیقە|باشیک]] جگە لە دەیان گوند و دێھاتی نێوان دھۆک و موسڵ. دواتر پێکھاتەی کوردە شەبەکەکان دێت کە زۆرینەیان لە [[قەزای حەمدانیە]] نیشتەجێن، پاشان کلدانییەکان دێن بەتایبەت لە [[قەزای تلکێف]] و ئەلقۆش و دەیان گوند و دێھاتی تری ناوچەکە. ھەروەھا گرنگترین کڵێسای سریانی لە ناوچەکە ھەڵکەوتووە کە بۆتە ناوەندێکی گرنگی کریستیانی، و وای کردوە کریستیانەکانی سەرجەم عێراق ڕوو لە ناوچەکە بکەن؛ ھەروەھا لە ناوچەکە چەندین گوند و دێھاتی تورکمان و عەرەبەکان ھەن. == جوگرافیا == ھەڵکەوتەی جوگرافیای دەشتەکە کەوتووەتە نێوان زێی [[دیجلە]] لە ڕۆژاوا و [[زێی گەورە]] لە بەری ڕۆژھەڵاتی. زەوییەکی پڕ ئاو و شێداری ھەیە؛ بۆیە بەکشتوکاڵی [[گەنم]] و [[جۆ]] بەناوبانگە. ھەروەھا چەندین [[تەپۆلکە]]ی لێ ھەڵکەوتووە وەک: [[گرێ کەپەک]] و گردی ماردانیال. لە ئێستادا ٤٢٪ی{{ژێدەر}} ڕووبەری دەشتی نەینەوا لەژێر دەسەڵاتی [[ھەرێمی کوردستان]]ە. لەگرنگترین ناوچە [[شارەوانی]]یەکانی بریتین لە: * [[شێخان]] (ھەرێمی کوردستان) * [[تلکێف]] * [[ئەلقۆش]] (ھەرێمی کوردستان) * [[شێخان]] (ھەرێمی کوردستان) * [[بەرتڵە]] * [[بەعشیقە|باشیک]] * [[کەرەملیس]] * [[تەلسقۆف]] (ھەرێمی کوردستان) * [[شەرەفیە]] (ھەرێمی کوردستان) == ئەمانەش ببینە == * [[دەشتی نەھلێ]] * [[سرکیس ئاغاجان|سەرکیس ئاغاجان مامەندۆ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/سهل_نينوى|سەردێڕ = سهل نينوى|زمان = عەرەبی|سەردان = ١١ی شوباتی ٢٠٢٠}} * [https://web.archive.org/web/20120328165221/http://www.karemlash.com/pdf/ninveh.pdf دەشتی نەینەوا توێژینەوەیەکی کارگێری و مێژوویی] {{ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق}} {{دەشتی نەینەوا}} {{تووڵی دەروازە|ئایین|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{ئایین-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ئێزیدی]] [[پۆل:شەبەک]] [[پۆل:زمانی کوردی]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] [[پۆل:ئایینەکانی کوردستان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی کوردستان]] [[پۆل:میزۆپۆتامیای سەروو]] [[پۆل:کوردانی باشووری کوردستان]] jxz4qy9rklfbtfquly9yyw654q3eesj 0 161609 1662948 1552469 2026-09-08T04:34:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662948 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەشتی نەھلێ''' ناوچەیەکە کەوتووەتە نێوان [[پارێزگای دھۆک]] و [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[کوردستانی باشوور]]. ناوچەکە دەیان و سەدان گوندی لەخۆگرتووە. ناوچەکە زێدی ڕەسەنی کوردەکانە بەڵام خەڵکانێکی زۆری [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] ڕوویان تێکرد دوای کۆچکردنیان لەناوچەکانی [[ھەکاری]] لە[[باکووری کوردستان|باکوری کوردستان]] لەبیستەکانی سەدەی ڕابردوو لەترسی جینۆسایدیان بەدەستی [[تورک|تورکەکان]]. دواتر لەوێوە بەشێکیان کۆچیان کرد بۆ [[بەغدا]] و [[مووسڵ|موسڵ]] ئەمیش بەھۆی جەنگی [[پێشمەرگە|پێشمەرگەکانی]] شۆرشی کوردستان دژ بە بەغدا لە پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو. دواتر لەلایەن ڕژێمی ئەوسای بەغداوە زۆرینەی ناوچەکە بەر لاشاوی [[کارەساتی ئەنفال|ئەنفال]] کەوت لە ھەشتاکاندا. لەسەر ئەم ڕووداوانە ناکۆکی دروست بوو لەنێوان ڕێکخراوی بەیس نەھرەین و پارتی دیموکراتی کوردستان بەھۆی خستنەپاڵی تاوانی کوشتنی ژنێکی ئاشووری بەدەست ئەندامێکی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە، لەئەنجامدا پەلاماری ھێزەکانی پێشمەرگە دەدەنەوە و زیانی گیانی و مادی لەیەک دەدەن. دوای شەری ئازادی عێراق ٢٠٠٣بەھۆی مەترسی ژیانیان خەڵکانێکی زۆر لە بەغدا و موسڵ گەڕانەوە ئەم ناوچەیە. == ئەمانەش ببینە == * [[بەرواری]] * [[دەشتی نەینەوا]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/سهل_نهلا|سەردێڕ = سھل نھلا|زمان = عەرەبی|سەردان = ١١ی شوباتی ٢٠٢٠}} * [http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/iraq/1999/29-060899.html Iraq Report 6 August 1999, Volume 2, Number 29], GlobalSecurity.org * [https://web.archive.org/web/20111003053757/http://www.i-acci.org/News/dhok.htm Dahuk Governorage], Iraqi American Chamber of Commerce * [http://www.aina.org/releases/blockade.htm KDP Blockades, Attacks Assyrian Village], AINA.org {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق}} {{پۆلی کۆمنز|Nahla, Iraq}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ئێزیدی]] [[پۆل:زمانی کوردی]] [[پۆل:کورد]] [[پۆل:ئایینەکانی کوردستان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:جوگرافیای باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان]] c8c5imarpkmp24iw9qtb847ap35bjvt 0 161709 1662871 1400973 2026-09-07T22:37:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1662871 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:United Nations Flags - cropped.jpg|thumb|250px|[[بنکەی ژنێڤ نەتەوە یەکگرتووەکان]] لە [[ژنێڤ]](سویسرا) کە گەورەترین بنکەیە، لەدوای [[بنکەی سەرەکی نەتەوە یەکگرتووەکان]] (شاری نیویۆرک).]] '''دەزگای نەتەوە یەکگرتووەکان''' بریتییە لە نەتەوە یەکگرتووەکان و شەش ئەندامی سەرەکی نەتەوە یەکگرتووەکان: کۆڕی گشتیی، ئەنجومەنی ئاسایش، ئەنجومەنی ئابوۆری و کۆمەڵایەتی، نووسینگە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UN System Chief Executives Board for Coordination|ناونیشان=https://www.unsceb.org/content/who-we-are|وێبگە=UN System|بڵاوکەرەوە=unsceb.org|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200206203911/http://www.unsceb.org/content/who-we-are|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دادگای نێونەتەوەییی داد و ئەنجومەنی سەرپەرشتی ھەروەھاڕێکخراوە تەنیشتیەکان.<ref name="DIRECTORY OF UNITED NATIONS SYSTEM ORGANIZATIONS">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=United Nations System:|ناونیشان=https://www.unsceb.org/directory|وێبگە=DIRECTORY OF UNITED NATIONS SYSTEM ORGANIZATIONS|بڵاوکەرەوە=United Nations|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{نەتەوە یەکگرتووەکان}} {{پۆلی کۆمنز|United Nations System}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:نەتەوە یەکگرتووەکان]] 36sswxmwdfnimxulckmjjg0v7757yxo 0 161746 1662921 1424571 2026-09-08T01:37:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1662921 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = دەستەی نێوحکوومەتیی گۆڕانی ئاووھەوا | native_name = | native_name_lang = | named_after = | image =Emblem_of_the_United_Nations.svg | image_size =100px | alt = | caption = | logo = Intergovernmental Panel on Climate Change Logo.svg | logo_size =170px | logo_alt = | logo_caption = | abbreviation = IPCC | formation = {{start date and age|1988|df=yes}} | type = لێژنە | status = چالاک | headquarters = [[ژنێڤ]]، سویسرا | region = لەسەر ئاستی ھەموو جیھان | leader_title = بەڕێوەبەر | leader_name = Hoesung Lee | parent_organization = [[بەرنامەی ژینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان]]، [[ڕێکخراوەی جێھانی کەشوھەوا]] | budget = | established = {{start date and age|1988|df=yes}} | staff = ٢٩٩ | website = {{url|ipcc.ch}} | footnotes = }} '''دەستەی نێوحکوومەتیی گۆڕانی ئاووھەوا''' یان '''ئای پی سی سی''' (بە [[ئینگلیزی]]: Intergovernmental Panel on Climate Change) کورت کراوە ('''IPCC''') ڕێکخراوەی حوکمەتی نێونەتەوەیی نەتەوە یەکگرتووەکانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ = About the IPCC |ناونیشان = https://www.ipcc.ch/about/ |بڵاوکەرەوە = Intergovernmental Panel on Climate Change |ڕێکەوتی سەردان = ١٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20200202195645/https://www.ipcc.ch/about/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢ی شوباتی ٢٠٢٠ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>لەلایەن بەرنامەی ژینگەی نەتەوە یەکگرتووەکان و ڕێکخراوەی جێھانی کەشوھەوا لە ساڵی ١٩٨٨ دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=A Guide to Facts and Fiction About Climate Change {{!}} Intergovernmental Panel On Climate Change {{!}} Global Warming|journal=Scribd|ناونیشان=https://www.scribd.com/document/7989797/A-Guide-to-Facts-and-Fiction-About-Climate-Change|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠٢٠|لە=2005|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{نەتەوە یەکگرتووەکان}} {{پۆلی کۆمنز|IPCC}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:وەرگرانی خەڵاتی نۆبێلی سویسی]] 8d0wqtpjr07hv21878y9i8qtu6jahg2 100 162177 1662842 696074 2026-09-07T22:11:13Z Amine yousefi 16159 چاکسازیی نووسە عەرەبییەکان 1662842 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Şehrîbana Kurdî.jpg|ناوەڕاست|250px|بێچوارچێوە]] <center>'''[[شەھریبانا کوردی]]''' <center/> 8az2rqou2ytyj99w3r98k123sio8fn1 0 164346 1662641 1512321 2026-09-07T14:53:35Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662641 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قەرمەتی''' ھۆزێک بوو کە دەوڵەتی قەرمەتییان دامەزراند دوای ئەوەی لە [[فاتمییەکان]] جیابوونەوە، ئەمەش لە ڕێگەی شۆڕشێکی جەماوەرییەوە بوو کە دواتر ڕێچکەیەکی ئاینییان گرتەبەر. قەرمەتییەکان دەوڵەتێکیان دامەزراند لە پارێزگای ئەحسا لە خۆرھەڵاتی [[میرنشینیی عەرەبیی سعودیە]]. بەپێی مێژوونووسان شۆڕشەکەیان لە یەکەمین شۆڕشە ھاوبەشییەکان بوو لە جیھاندا. قەرمەتییەکان بە دژایەتیکردنی [[خەلیفەکانی عەباسی]] و دزینی [[بەردە ڕەشەکە]]ی [[کەعبە]] ناوبانگیان دەرکرد. == ئەمانەش ببینە == * [[دەوڵەتە ئیسلامییە شیعییەکان]] == سەرچاوەکان == * [[ئیبن خەلدوون|ابن خلدون]] - تاريخ ابن خلدون. * رمزي - القاموس الجغرافي. * محمد كامل حسين - طائفة الدروز، دار المعارف - مصر. == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://arabic.islamicweb.com/shia/qaramita.htm مێژووی قەرمیتیەکان] {{زانیارییە کتێبخانەییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ژیاننامە|شیعە|مێژووی ئیسلام}} [[پۆل:مێژووی عەرەبستانی سعوودی]] [[پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی شیعە]] [[پۆل:بەحرەین]] [[پۆل:کەنداوی فارس]] rhb480nz1n89cb4ijt799h6nnocmjac 0 166206 1662687 1503479 2026-09-07T16:34:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1662687 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Greek uc psi icon.svg|وێنۆک]] '''دەروونناسیی فیزیۆلۆژی''' ({{ئینگ|Physiological psychology}}) لقێکە لە زانستی [[دەرونناسی]] لە بناغەی ڕەفتاری [[مرۆڤ]] دەکۆلێتەوە بایەخ دەدات بە توێژینەوە لە باری کۆئەندامی [[دەمار]] و ئەرکە جیاوازەکانی وەک [[بیرکردنەوە]] و فێربوون و خەوبینین ھەستەکان. بۆ نمونە ھەوڵدەدات بزانێ ھەستەکان چۆن ڕوودەدەن و ڕەوتە دەمارییەکان چۆن لەناو دەمارەکاندا گوزەر دەکەن و [[مێشک]] چۆن ھەست و ڕەفتار جڵەو دەکات. ھەروەھا لە ئەرکە جیاوازەکانی ڕژێنە بێ دەنگەکان و کاریگەرییان لەسەر [[رەفتار]] دەکۆلێتەوە == سەرچاوەکان == * کتێبی سایکۆلۆژیای گشتی نوسینی دکتۆر کەریم شەریف قەرەچەتانی چاپۆ چوارەم ٢٠١٥ ژمارەی سپاردن ٨٢٣ سالی ٢٠٠٥ * کتێبی دەروندروستی نوسینی دکتۆر مستەفا وەرگێرانی سەلاح سەعدی {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:دەروونناسی]] [[پۆل:فیزیۆلۆژیی مرۆڤ]] 6ak1p5s7v6eupgp42ty0300k31t41qx 0 166207 1662690 1503482 2026-09-07T16:35:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1662690 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Greek uc psi icon.svg|وێنۆک]] '''دەروونناسی پەروەردەیی''' ({{ئینگ|Educational psychology}}) لقێکە لە زانستی [[دەرونناسی]] لە گرفتە پەروەردییەکان دەکۆلێتەوە لە ڕێگای جێبەجی کردنی بیردۆزەکانی دەرونناسی دۆزینەوەی ھۆکار و ڕێگە چارەی گونجاو بۆ ئەو گرفتانەی دێنە ڕێگای پرۆسەی [[پەروەردە]] و [[فێرکرد]] وەک دواکەوتن لە [[قوتابخانە]] دابەزینی ئاستی زانستی ھەروەھا توێژینەوە سەربارەت بە بابەتە پەروەردەیییەکانی وەکو فێربوون پاڵنەرەکانی ڕەفتار جیاتاکی یادگە [[زیرەکی]] کەسێتی مامۆستا و شێوازی وانەوتنەوە و فێرکردنی گەورەکان و چۆنییەتی گونجاندنی پرۆگرامی خوێندن لەگەل ڕەوشی خوێندنی سەردەم ھەوەھا توێژینەوە لە سەر چۆنییەتی بەکارھێنانی سزا و پاداشت دەکات و ئەو بارودۆخانە دیاری دەکات کە بۆ سەرکەوتن لە پرۆسەی پەروەردە و فێرکردن چۆنەتی [[پێوانەکردن]] و [[ھەڵسەنگاندن]]ی دەست کەوتەکانی [[خوێندکار]] == سەرچاوەکان == * کتێبی سایکۆلۆژیای گشتی نوسینی دکتۆر کەریم شەریف قەرەچەتانی چاپۆ چوارەم ٢٠١٥ ژمارەی سپاردن ٨٢٣ سالی ٢٠٠٥ * کتێبی دەرونناسی مێدیایی نوسینی نوسەران کەمال فاروق - محمد عبدوالە کەلاری چاپی یەکەم ٢٠١٣ ژمارەی سپاردن ٧٤ سالی٢٠١٣ {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|پەروەردە}} {{پۆلی کۆمنز|Educational psychology}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:دەروونناسی]] ipw7xa76vb86a21wlkvrninkqtv07mg 0 166219 1662689 1625980 2026-09-07T16:35:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1662689 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Psi2.svg|وێنۆک]] '''دەرونناسیی پیشەسازی''' ({{ئینگ|Industrial and organizational psychology}}) لقێکی زانستی [[دەروونناسی]]ە ھەولی زیادکردن و پەرەپێدانی بەرھەمی [[پیشەسازیە]] بنەماو یاساکانی دەرونناسی پەیرەودەکات لە بواری [[پیشەگەر]]ی و [[بەرھەم]] ھێنان دا ئامانجی بەرزکردنەوەی ئاستی بەرھەمھێنانی [[کرێکار]] و دەستەی کارگەران لە ڕێگەی پەیرەوکردنی ڕێنمایییەکانی دەروونناسی و بیردۆزەکانی کە دەبنە ھۆی چارەسەرکردنی ئەو گرفتانەی دێتە ڕێگای کرێکاران لە میانەی کارەکانیاندا یەکێکی دیکە لە ئامانجە کانی بەدەست ھێنانی ڕەزامەندی کرێکار لە ڕێگەی خۆکردنی کەشوھەوای ماددی و [[کۆمەڵایەتی]] ھەروەھا بەدەست ھێنانی زۆرترین بری بەرھەمھێنان و باشترین جۆر لە ماوەیکی کورتدا یەکێکی دیکە لە ئامانجەکانی دەرونناسی پیشەسازی شیکردنەوەی [[کار]] و مەشقی [[سەرباز]]ی و گەران بە دوای کرێکار و دەستنیشانکردن و پۆلین کردنی پیشەیی و [[نەخشە]]دانانی کار لە دواین ئامانج دابینکردنی [[ئاسایش]]ی پیشەسازی و کەمکردنەوەی ڕووداوەکانی کار و ماندووبوونی کرێکار. == ئەمانەش ببینە == *[[دەروونناسیی پەروەردەیی]] *[[دەروونناسیی فیزیۆلۆژی]] == سەرچاوەکان == * کتێبی سایکۆلۆژیای گشتی نوسینی دکتۆر کەریم شەریف قەرەچەتانی چاپۆ چوارەم ٢٠١٥ ژمارەی سپاردن ٨٢٣ سالی ٢٠٠٥ * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/علم_النفس_الصناعی|سەردێڕ = علم النفس الصناعی|زمان = عەرەبی|سەردان = ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}} * کتێبی دەرونناسی مێدیایی نوسینی نوسەران کەمال فاروق - محمد عبدوالە کەلاری چاپی یەکەم ٢٠١٣ ژمارەی سپاردن ٧٤ سالی٢٠١٣ {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|پەروەردە|ئابووری}} {{پۆلی کۆمنز|Industrial and organizational psychology}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} aeoy8cxquegi6azj6xdil0srdpy3i07 0 166221 1662684 1503476 2026-09-07T16:34:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1662684 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Greek uc psi icon.svg|وێنۆک]] '''دەرونناسی بازرگانی''' ({{ئینگ|Trading psychology}}) لقێکە لە زانستی [[دەروونناسی]] گرینگی بە پاڵنەری کرین و پێویستەکانی بەکاربەر خەملاندنی بۆچوونە دەروونییەکانیان دەدات بەرامبەر [[بەرووبووم]]ەکان و دەروونناسی [[فرۆشتن]] و شێوەی [[ریکلام]]کردن و سەرنجراکێشان. ھەروەھا زانینی ئەو ھۆکارە دەرونیانەی کاریگەری ھەیە لەسەر کەسایەتی [[کریار]]. ئەم زانستە لە لە بوارەکانی دیکەش گرینگی خۆی ھەیە وەک لە بواری [[پەروەردە]] و فێرکردن و دەروندۆستی و چارەسەری [[دەروون]]ی و خزمەتگوزاری کۆمەڵایەتی و بەرھەمھێنان و ھێزە چەکدارەکان == ئەمانەش ببینە == * [[دەرووناسیی پەرەسەندوو]] * [[دەروونناسیی پەروەردەیی]] * [[دەروونناسیی پیشەسازی]] * [[دەروونناسیی تاوانکاری]] * [[دەروونناسیی فیزیۆلۆژی]] * [[دەروونناسیی پێچەوانە]] * [[دەروونناسیی شیکارانە]] * [[دەروونناسیی نائاگا]] == سەرچاوەکان == * کتێبی سایکۆلۆژیای گشتی نوسینی دکتۆر کەریم شەریف قەرەچەتانی چاپۆ چوارەم ٢٠١٥ ژمارەی سپاردن ٨٢٣ سالی ٢٠٠٥ * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/علم_النفس_التجاری|سەردێڕ = علم النفس التجاری|زمان = عەرەبی|سەردان = ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|پەروەردە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:دەروونناسی]] 5nrlhfj0pad0cd1fot5fdcn2ugmms4z 0 166222 1662685 1503477 2026-09-07T16:34:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1662685 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Greek uc psi icon.svg|وێنۆک]] '''دەروونناسیی تاوانکاری''' ({{ئینگ|Criminal psychology}}) لقێکە لە زانسیتی [[دەرونناسی]] بایەخ دەدات بە تاوان و تاوانکاری و ھۆکارەکانی سەرھەڵدانی تاوان و ڕیچگەی گونجاو بۆ چارەسەرکردن. ئەم زانستە توێژینەوە لە سەر باری دەروونی تاوانبار و کەسی لاسار و دۆزینەوەی تاوانباران و گەرانەوەیان بۆ ناو کۆمەڵگا و خۆگونجاندنیان. دەروونناسی پێیوایە ڕەفتاری تاوانکاری ڕەنگدانەوەی نەگونجاندنی تاکەکانە لەگەڵ خۆیان و ئەو کۆمەڵگایانەی تێیدا دەژین == ئەمانەش ببینە == * [[دەروونناسیی فیزیۆلۆژی]] * [[دەروونناسیی پەروەردەیی]] * [[دەروونناسیی شیکارانە]] * [[دەروونناسیی پیشەسازی]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://ar.wikipedia.org/wiki/علم_النفس_الجنائی|سەردێڕ = علم النفس الجنائی|زمان = عەرەبی|سەردان = ٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|پەروەردە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:تاوانناسی]] [[پۆل:داھێنانە ئیتالییەکان]] 34p3bm7v7xhcvptf2vp4vujfbgay5kv 0 166270 1662683 1503474 2026-09-07T16:34:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1662683 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگەGreek uc psi icon.svg|وێنۆک]] '''دەروونناسیی ئاژەڵ''' لقێکە لە زانستی [[دەروونناسی]] لە ڕەفتارە جۆراوجۆرەکانی ئاژەڵ و توانای بیرکردنەوە و وەبیرھاتنەوە و فێربوونی دەکۆلێتەوە ھەوڵ دەدات بزانی ئایا ئاژەڵ زمانی ھەیە یان توانایی فێربوونی ھەیە ھەروەھا لەم جۆرە تاقیکردنەوە دەکرێت لەسەر ئاژەلان بەھۆی ئەوەی ناتوانرێت لە بەر بەھا و [[ئاکار]]ی مرۆڤایەتی لە سەر [[مرۆڤ]] تاقیکردنەوە بکرێت بۆیە بە ناچاری لەسەر ئاژەڵ ئەنجام دەدرێت بۆ نمونە بۆ زانینی کاریگەری برسێتی یان [[لێدان]] یان [[ئازار]] لە سەر ھەڵسوکەوتی مرۆڤ ناتوانرێت ئەم توێژینەوەیەلەسەر مرۆڤ بکرێت بۆیە بە ناچاری ئاژەل بەکار دێت. ئەوە ئەو [[زانست]] و زانیاریانەی لە ئاژەلاەوە بە دەست ھاتوون و بەدەست دین ڕێگا خۆشکەر ن بۆ سەرھەڵدانی زۆر لە بیردۆز و بنەما تایبەتییەکانی مرۆڤ == سەرچاوەکان == * کتێبی سایکۆلۆژیای گشتی نوسینی دکتۆر کەریم شەریف قەرەچەتانی چاپۆ چوارەم ٢٠١٥ ژمارەی سپاردن ٨٢٣ سالی ٢٠٠٥ * کتێبی دەرونناسی مێدیایی نوسینی نوسەران کەمال فاروق - محمد عبدوالە کەلاری چاپی یەکەم ٢٠١٣ ژمارەی سپاردن ٧٤ سالی٢٠١٣ {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|پەروەردە|گیانلەبەران}} {{پۆلی کۆمنز|Comparative psychology}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:دەروونناسی]] t38g5djv46rfagy7i361peficacjfvw 100 166562 1662839 696491 2026-09-07T21:17:46Z Amine yousefi 16159 1662839 wikitext text/x-wiki {{Transclude lead excerpt | 1=ئۆغر بە ئۆغور| paragraphs=1}} o7kyrtjtfbiwd8nb6mehq4gpqizf5pp 0 166592 1662691 1503483 2026-09-07T16:35:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1662691 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Greek uc psi icon.svg|وێنۆک]] '''دەروونناسیی کۆمەڵایەتی''' لقێکە لە زانستی [[دەروونناسی]]، کە لێکۆڵینەوە دەکات لە زانستی ڕەفتاری بوونەوەر، و گرینگی بە [[لێکۆلینەوە]]ی تاک لە چوارچێوەی [[کۆمەڵ]] دەدات. بابەتەکانی ئەم زانستە شیکردنەوەیەکی زانستیانەی ئەو [[ڕەفتار]]انەیە کە مرۆڤ لەژێر کاریگەری [[وروژێنەر]]ە جۆراوجۆرەکانی کۆمەڵایەتی و پەیوەندییەکایەکاندا ئەنجامیان دەدات. == زانستە پەیوەندیدارەکان == ئەو زانستانەی پەیوەندی بە دەروونناسیی کۆمەڵایەتییەوە ھەیە بریتین لە: * [[دەروونناسیی فیزیۆلۆژی]] * [[دەروونناسیی ئابووری]] * [[زانستی کۆمەڵناسی]] * [[زانستی مرۆڤناسی]] * [[زانستی سیاسی]] * [[دەروونناسیی گەشەکردن]] == سەرچاوەکان == * کتێبی دەروونناسی کۆمەڵایەتی نوسینی دکتۆر خەلیل عەبدلرەحمان وەرگێرانی سەڵاح سەعدی، ساڵی چاپ ٢٠١٣ * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://ar.wikipedia.org/wiki/علم_النفس_الاجتماعی|سەردێڕ=علم النفس الاجتماعي|زمان=عەرەبی|سەردان= ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}} ==بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Social psychology|دەروونناسیی کۆمەڵایەتی}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|کۆمەڵگا|فەلسەفە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:دەروونناسیی کۆمەڵایەتی| ]] lqdi1jveoh63wvm7pdsu0otkpomgfqj 0 166593 1662692 1503484 2026-09-07T16:35:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1662692 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Greek uc psi icon.svg|وێنۆک]] '''دەروونناسیی گەشەکردن''' ({{بە ئینگلیزی|Developmental psychology}}) زانستێکە لێکۆلینەوە و شیکردنەوە لە گەشەکردنی [[منداڵ]] و پێشکەوتنی ئەو ھۆکارە جۆراوجۆرانە دەکات کەوا کاریگەییان بەسەر گەشەکردن و پێشکەوتنەوە ھەیە ئەو پێشکەوتنە [[ئەقڵ]]ی و ھۆلچوونی و [[جەستە]]یی کۆمەڵاتیانە دەگرێتە خۆ کە ھەر لەگەڵ لە دایکبوونی منداڵ تا کاتی گەورەبوونی تەواوی بە سەر مرۆڤدا دێت ئەم زاستە گرینکی بە [[داتا]] و سیستەمە کۆمەڵایەتییەکان و کاریگەریان دەدات لەسەر قۆناغەکانی گەشەکردنی [[منداڵ]]. == سەرچاوەکان == # کتێبی دەروونناسیی کۆمەڵایەتی نوسینی دکنۆر خەلیل عەبدلرەحمان وەرگێرانی سەڵاح سەعدی، ساڵی چاپ ٢٠١٣ # {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://ar.wikipedia.org/wiki/علم_النفس_التنموي|سەردێڕ=علم النفس التنموی|زمان=عەرەبی|سەردان= ٢١ی جوونی ٢٠٢٠}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Developmental psychology}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:گەشەکردنی مرۆڤ]] 8v19pdpxszt9p7w6yuyhstk0mh3vo1r 0 166624 1662686 1503478 2026-09-07T16:34:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە) 1662686 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:EEG_early_studies_edited.jpg|وێنۆک|ڕاست]] [[پەڕگە:Greek uc psi icon.svg|وێنۆک]] '''دەروونناسیی سەربازی''' لقێکە لە زانستی [[دەروونناسی]] بایەخ و لێکۆلینەوە بەو گرفتە دەرونیانە دەدات کەتایبەتن بە ھێزە [[چەکدار]]ەکان وەک گرفتی ھەڵبژاردن و ڕاھێنان و پاڵنەرەکان و گیانی ورە و [[جەنگی دەروونی]]، یەکیکە لەو زانستانەی لەلایەن ھێزەکان گرینگی پێدەدرێت. ھەندێک لە ئامانجەکانی ئەم زانستە: # دەستنیشانکردن و دانانی [[سەرباز]] لە شوێنی ئەوتۆ کە لەگەڵ [[زیرەکی]] و توانا و کەسێتیان بەگونجێ. ئەمیش پشت بە شارەزایانی [[دەروون]]ی دەبەستێ # ئاشکراکردنی باری نائاسایی سەربازان و لاوازی ئەقڵیان و کەم و کورتیان بۆ ئەوەی ئەگەر یەکیکَ بۆ شوێنێکی دیاریکراو دەست نەدات لەو شوێنە دوور بخرێتەوە # چارەسەرکردن و نەھێشتنی [[نەخۆشی]] و گرفتە دەرونییەکانی نێو ڕیزەکانی [[سوپا]] بەمەبەستی بەرزکردنەوە و زیادکردنی گیانی ورەی سەربازان == سەرچاوەکان == کتێبی دەروونناسی میدیایی نوسینی کەمال فاروق، محمد عبداللە کەلاری چاپی یەکەم ژمارەی سپاردن ٧٤ سالی ٢٠١٣ کتێبی سایکۆلۆژیای گشتی نوسینی دکتۆر کەریم شەریف قەرەچەتانی چاپی چوارەم ٢٠١٥ ژمارەی سپاردن ٨٢٣ساڵی٢٠٠٥ {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|شەڕ}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} 41r48mupc7c7p524fir4na5xkf10af5 1662789 1662686 2026-09-07T20:03:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662789 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:EEG_early_studies_edited.jpg|وێنۆک|ڕاست]] [[پەڕگە:Greek uc psi icon.svg|وێنۆک]] '''دەروونناسیی سەربازی''' لقێکە لە زانستی [[دەروونناسی]] بایەخ و لێکۆلینەوە بەو گرفتە دەرونیانە دەدات کەتایبەتن بە ھێزە [[چەکدار]]ەکان وەک گرفتی ھەڵبژاردن و ڕاھێنان و پاڵنەرەکان و گیانی ورە و [[جەنگی دەروونی]]، یەکیکە لەو زانستانەی لەلایەن ھێزەکان گرینگی پێدەدرێت. ھەندێک لە ئامانجەکانی ئەم زانستە: # دەستنیشانکردن و دانانی [[سەرباز]] لە شوێنی ئەوتۆ کە لەگەڵ [[زیرەکی]] و توانا و کەسێتیان بەگونجێ. ئەمیش پشت بە شارەزایانی [[دەروون]]ی دەبەستێ # ئاشکراکردنی باری نائاسایی سەربازان و لاوازی ئەقڵیان و کەم و کورتیان بۆ ئەوەی ئەگەر یەکیکَ بۆ شوێنێکی دیاریکراو دەست نەدات لەو شوێنە دوور بخرێتەوە # چارەسەرکردن و نەھێشتنی [[نەخۆشی]] و گرفتە دەرونییەکانی نێو ڕیزەکانی [[سوپا]] بەمەبەستی بەرزکردنەوە و زیادکردنی گیانی ورەی سەربازان == سەرچاوەکان == کتێبی دەروونناسی میدیایی نوسینی کەمال فاروق، محمد عبداللە کەلاری چاپی یەکەم ژمارەی سپاردن ٧٤ سالی ٢٠١٣ کتێبی سایکۆلۆژیای گشتی نوسینی دکتۆر کەریم شەریف قەرەچەتانی چاپی چوارەم ٢٠١٥ ژمارەی سپاردن ٨٢٣ساڵی٢٠٠٥ {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|شەڕ}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} 7z5ecmtwb8afcnp0cn8t3scv9w69bif 0 166637 1663005 1503753 2026-09-08T07:33:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە، ئایین-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1663005 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} دەمارگیری لە زمانی لاتینی، بریتییە لە (بڕیاری پێشیینە) واتە ئەو کەسەی دەمارگیرە، پێش ئەوەی [[زانیاری]] تەواو کۆ بکاتەوە لەسەر کۆمەلێک یان شتێک، بڕیار پێشیینەیان لەسەر دەدات، ئەوان خراپن یان باشن، یان بڕیاری دژایەتیان لەسەر دەدات. ئاڕاستەیەکە لە ڕوانگەی دا کۆمەڵە کەسێک بە باشترە دەزانرێت دژی کۆمەلێک تر بەمەبستی کەم کردنەوەی ئەندامانەی ئەو کۆمەلە دەمارگیری دیاردە و نەخۆشییەکی [[کۆمەڵایەتییەەەە|کۆمەڵایەتییە]]، [[مرۆڤ]] لەو کۆمەڵ و ژینگەیەی تێیدا دەژی ([[خێزان]] و [[خوێندنگا]] و کۆڵان و [[کۆمەڵ]] و خانەی [[خواپەرستی]]… ھتر) فێری دەبێت و وەری دەگرێت، ھیچ بەڵگە و نیشانەیەکی [[فیسۆلۆژی]] و یان دەروونی نییە کە ئاماژە بۆ ئەوە بکات کە دەمارگیری بنەمایەکی ھەـڕەمەکی ھەیە، یان دەمارگیری بۆماوە بێت، بەڵام ئامادەباشی لەلای مرۆڤ ھەیە بۆ دەمارگیری، بەڵام فێربوون وئاڕاستەکردنی دەمارگیری بۆ کۆمەڵ و بابەتێکی دیاریکراو لە کۆمەڵ و ژینگەوە وەردەطیرێت. دەمارگیری دەبێتە ھۆی دوورکەوتنەوە پچڕانی پەیوەندی کۆمەڵایەتی لەنێوان [[خەڵک]] و چین و توێژە جیاجیاکانی کۆمەڵ وە ململانێ زەبر و [[توندوتیژ]] دروست دەکات، ھەندێک جاریش دەبێتە کارەساتی دڵتەزێن لەنێوان دەمارگیران و قوربانیان. == جۆرەکانی دەمارگیری == ١-دەمارگیری [[ڕەگەزپەرستی]]: ئەو جۆرەیان لە [[ئەمریکا]] و [[ئەفەریقا]] سپی پێستەکان بەرامبەر بەڕەش پێستەکانی دەکەن، وە ئەم جۆرە دەمارگیرییە بەترسناکترین نەخۆشی کۆمەڵایەتی و ڕامیار و [[ئابووری]] دادەنرێت و ناودەبرێت بەنەخۆشی ڕک و کینە. ئەم جۆرە دەمارگیرییە سیاسەتی [[دەوڵەت]] ڕۆڵی تێدا دەبینێ بەتایبەت لەکاتی ھەڵگیرسانی [[جەنگ]] و شەر لە نێوان دوو وڵات ئەمەش بەھۆی ئەوەی وەک ڕیچگایەک دەبینرێت بۆ شکانی لایەنی بەرامبەر ٢. دەمارگیری چینایەتی: دەمارگیری [[چینایەتی]] ھەیە لەنێوان ئەو چین و توێژانەی کە لە ململانێدان وەکو دەمارگیری چینی [[سەرمایەداری]] بەرامبەر چینی [[کرێکار]]، چینی دەوڵەمەند بەرامبەر چینی [[ھەژار]]. ٣. دەمارگیری ئاینی: بریتییە لەو جۆرە دەمارگیرییەی کە ھەیە دژی [[موسوڵمان]]ان یان یەزدی یان [[جوولەکە]]. ٤. دەمارگیری [[ڕامیاری]]: بریتییە لەو جۆرە دەمارگیرییەی کەھەیە و بەئاسانی ھەستی پێدەکرێت دژی کۆمۆنیستەکان یان سەرمایەدارەکان ٥. دەمارگیری توخمی: ئەم جۆرە دەمارگیرییە کە ھەیە لە نێوان [[ژن]]ان و [[پیاو]]ان، وە ھەموو ئەو جۆرە دەمارگیریانە ڕەق و [[کینە]] و دوژمنکاری و بێزاری و دوورکەوتنەوە لە دوو توێدا خۆی مەڵاس داوە ڕاستەوخۆ یان نا ناستەوخۆ، بە ئاشکرا یان بەنھێنی کە لە ھەڵسو کەوت و بیر و ھەڵچوونی ئەو دەمارگیرییە بەرجەستە دەبێت == چارەسەرکردنی دەمارگیری == # بڵاوکردنەوەی زانیاری و ڕاستی لەسەر ئەو تاقم و چین و بابەتانەی کە دەمارگیری ھەیە بەرامبەریان بۆ ئەوەی ئەو بنەما و سەرچاوە ھەڵە و ئەفسووناویانەی بوونەتە ھۆی دورست بوونی، پووچەڵ ببێتەوە. # بڵاوکردنەوەی بنەما و پڕانسپەکانی [[دیمۆکراسی]] و بەھای مرۆڤایەتی و چاندنی تۆوی برایەتی و ھاوکاری و ھاوچارەنووسی لە ناخ و دڵ و دەروونی تاکەکانی کۆمەڵدا لە ڕێگای [[پەروەردە]] و فێرکردنی ڕاستەقینەوە. # بەشداری کردنی دەمارگیر لەناو ئەو کۆڕ و کۆمەڵانەی کە دەمارگیرییان نییە بەرامبەر ئەو کەس و بابەتانەی ئەو دەمارگیرە ڕەقی لێ یانە، بۆ ئەوەی بەچاوی خۆی ڕستییەکان ببێنێ. # ھاندان و پشتگیری کردن و تێکەڵاوبوون و ھاریکاری کردن لە نێوان [[کۆمەڵ]] و توێژ و [[ھۆز]] و توخمە جیا جیاکانی وڵات بەتایبەتی و جیھانی بەگشتی. چونکە ھۆکارێکە بۆ زانینی ڕاستییەکان و نەمانی ئەفسانە و بوختان. # بەدەرخستنی کەم و کورتی و خراپییەکانی دەمارگیری و زیانە دەروونییەکان بۆ مرۆڤی دەمارگیر. == سەرچاوەکان == * [http://gulan-media.com/sorani/articles.php?id=1736&eid=103 دەمارگیری و کینە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200625181054/http://gulan-media.com/sorani/articles.php?id=1736&eid=103 |date=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ }} … میکانیزم و کاریگەرییە نەرێنییەکانیان و چۆنێتیی بەرەنگاربوونەوە * کتێبی بنەماکانب دەرونزانی گشتی نوسنی عێزەدین احمد عزیز چاپی شەشەم ٢٠١٧ ژمارەی سپاردن ٢٤٢١ سالی ٢٠١٠ * [http://www.shanpress.com/Wtardetails.aspx?jimare=559 دەمارگیری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200625203002/http://www.shanpress.com/Wtardetails.aspx?jimare=559 |date=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ }}لە ھەناوی لاشەی بێ ڕۆح دا {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|ئایین|سیاسەت|کۆمەڵگا}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:دەمارگیری| ]] [[پۆل:دەروونناسیی گشتی]] nyt2qa0njtze8cgn4dz1bt0d0yhebia 0 167132 1662894 1570619 2026-09-08T01:32:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زانکۆ-کۆلکە) 1662894 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} '''دەستنووسخانەی زانکۆی سۆران''' ناوەندێکە سەر بە [[زانکۆی سۆران]]، تایبەتە بە پاراستن و ساغکردنەوەی بەڵگەنامە و دەستنووس، لە ٥ی ئایاری ٢٠١٥ دامەزراوە. == چالاکییەکان == * دیداری مەلا عەلی مامەجەلکەیی لە ٢٠١٦ * کۆنفڕانسی نێودەوڵەتی عەللامە مەلا عەبدولرەحمانی گەورەی پێنجوێن حوزەیرانی ٢٠١٩ * کۆنفڕانسی نێودەوڵەتی عەللامە [[ئیبن ئادەم]]ی باڵەک لە ئابی ٢٠١٩ * چاپکردنی ٣٥ کتێب {{تووڵی دەروازە|زانکۆ}} {{زانکۆ-کۆلکە}} [[پۆل:زانکۆی سۆران]] 56nn77k483v9utl9d5s7z0yz1wd2xtd 0 167345 1662778 1653184 2026-09-07T19:39:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662778 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox film |name = دەریایییەکە |image = پۆستەری فیلمی دەریایییەکە.jpg |caption = پۆستەری دەریایییەکە |director = جۆن بۆنیتۆ |producer = {{Plain list| * جوول سایمۆن * کاسرین سۆمەر پاری * جۆناسان وێنفری }} |screenplay = {{Plain list| * میشێل گالاغەر * ئالان ماکیلرۆی }} |story = میشێل گالاغەر |starring = {{Plain list| * [[جۆن سینا]] * کێلی کالسۆن * [[ڕۆبێرت پاتریک]] }} |music = [[دۆن دەیڤس (composer)|دۆن دەیڤس]] |cinematography = [[دەیڤد ئێگبی]] |editing = دۆڵاس پییت |studio = {{Plain list| * [[ستۆدیۆکانی دەبلیوو دەبلیوو ئی|فیلمەکانی دەبلیو دەبلیو ئی]] {{small|(دەریایی بەرھەمھێنان)}} * [[20th Century Studios|سەدەی بیست]] * ھێمن فیلم و تیڤی }} |distributor = سەدەی بیست |released = {{Film date|2006|10|13}} | country = ئەمریکا | language = ئینگلیزی |runtime = ٩١ خولەک |budget = ١٥ ملیۆن دۆلار<ref name="The Marine">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Marine (2006)|ئیش=[[The Numbers (website)|The Numbers]]|ناونیشان=https://www.the-numbers.com/movies/2006/MARIN.php|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140319134829/http://www.the-numbers.com/movies/2006/MARIN.php|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |gross = ٢٢٫٢ ملیۆن دۆلار<ref name="The Marine"/> }} '''دەریایییەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Marine}}) فیلمێکی ئاکشنی ئەمریکییە، لە ساڵی ٢٠٠٦ بە ڕۆڵی سەرەکیی زۆرانباز [[جۆن سینا]] نمایشکراوە. فیلمەکە لەلایەن دەرھێنەر [[جۆن بۆنیتۆ]] دەرھێندراوە. نووسەری فیلمەکە [[میشێل گالاغەر]] و [[ئالان بی مسیلرۆی]]یە، لەلایەن [[جۆیل سایمۆن]] و کۆمپانیای جیھانی، ''World Wrestling Entertainment'' بەرھەمھێندرا؛ کە ناوی کۆمپانیایەکە ''[[ستۆدیۆکانی دەبلیوو دەبلیوو ئی|WWE FILMS]]''ە. فیلمەکە لە ئەمریکا لەلایەن کۆمپانیای [[فۆکسی سەدەی ٢٠ەم]] بڵاوکرایەوە. == چیرۆک == لە [[عێراق]]، [[جۆن ترایتۆن]] سەربازی دەریاییی جەنگ بوو، کە تێبینی کرد کە ھەندێک ھاوڕێی بەدەستی چەند تیرۆرستێک گیراون و خەریکە دەکوژرێن. جۆنی سەرۆک یارمەتی دەنێرێت، بەڵام کاتەکە درەنگ دەبێت و جۆن بڕیار دەدات ھەموو تیرۆرستەکان بکوژێت، بەمشێوەیە جۆن لە سەربازی دەریاوانی دەردەکرێت. پاش ئەوەی دەرکرا، خۆی و ھاوسەرەکەی (کەیت) دەیانەوێت گەشتێک بکەن بۆ ئەوەی پشوو وەربگرن، بەڵام کابرایەک بەناوی ''ڕۆما''، کە کەسێکی تاوانبار و چەتەیە، لەگەڵ ھاوڕێکانی، ئانجێلا، مۆرگان، فیسیرا، بێنێت، چەند گەوھەرێکی دزیوە. دواتر پۆلیس دێتە شوێنەکە، بەڵام ئەوان لەدەستی پۆلیسەکان ڕادەکەن. پاشان دێنە وێستەگەیەکی بەنزین (گاز)، لەوکاتەدا جۆن و کەیتی ھاوسەری دێنە ھەمان شوێن بۆ بەنزین، جۆن بۆ دووکانی وێستگەی بەنزینەکە دەچێت بۆئەوەی ھەندێک شت بکڕێت. دواتر چەند پۆلیسێک دێنە وێستگەکە بۆ پڕکردنی بەنزین، بەڵام مۆرگان لەبەر [[ئۆتۆمۆبیل]] یەک دوو پۆلیس دەکوژێت، بەڵام بێنەت لەناو دووکانەکە دەبێت جۆنی بە بتڵێکی ئاگرکوژێنەوە لە بێنەت دەدات تا بێئاگای دەکات. کەیت لەلایەن چەتەکان دەڕفێندرێت، بەڵام پێش ئەوە مۆرگان سووتەمەنی وێستەگەکە و دوکانەکە دەتەقێنێتەوە لەوکاتەدا جۆنی لەناوەوەیە، بەڵام جۆن خۆی ڕزگار دەکات. == کاست == * [[جۆن سینا]]: وەک جۆن ترایتۆن * ڕۆبێرت پاتریک: وەک ڕۆمی * کێلی کارلسۆن: وەک کەیت تریتۆن * ئەنسۆنی ڕای پاکەر: وەک مۆرگان * ئابیگەیل بیانسا: وەک ئەنجێلا * دامۆن گیبسۆن: وەک ڤێسکێرا * مانوو بێنێت: وەک بێنێت * جیرمۆ ئێلێرس: وەک ڤان بورێن * درێو پاوڵ: وەک جۆی == بڵاوکردنەوە == لەسەرەتادا کاتی نمایشنکردنی فیلمەکە بۆ کانوونی دووەم یان لە شوباتی ٢٠٠٦ بۆ داندرا، بەڵام دواتر گواستیانەوە بۆ بەھاری ٢٠٠٦، دواتر لە ٨ی ئەیلوول کاتەکەیان دووبارە گۆڕی لەبەر ئەوەی [[دوەین جانسن]] فیلمی ''Gridiron Gang''ی لە ١٥ی ئەیلوول بڵاو دەکردەوە، ئەوە بوو دواتر فیلمەکە لە ١٣ی تشرینی یەکەم لە سینەماکان نمایشکرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/The_Marine|سەردێڕ = The Marine|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|419946|دەریایییەکە}} * {{Mojo title|marine|دەریایییەکە}} * {{Rotten Tomatoes|marine|دەریایییەکە}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠٠٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:فیلمەکانی توێنتیت سێنچوری فۆکس]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییەکانی ساڵی ٢٠٠٦]] [[پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠٠٦]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھێزە دەریاییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن دۆن دەیڤس تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ویلایەتی کارۆلینای باشوور ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ستۆدیۆکانی ڤیلەیج ڕۆدشۆ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە کالگاری وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی جەنگی عێراق]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆکانی دەبلیو دەبلیو ئی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جەنگاوەرە دێریینەکان]] 2xc3mtsb04nul9rpphqreb9kx52v8zg 0 167897 1663084 1653225 2026-09-08T10:37:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە، سووریا-کۆلکە) 1663084 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox television | name = The State | image = | image_upright = | image_size = | image_alt = | caption = | alt_name = | native_name = <!-- {{Infobox name module|language|title}} or {{Infobox name module|title}} --> | genre = [[دراما]] | creator = | based_on = <!-- {{based on|work|author}} --> | developer = | writer = [[Peter Kosminsky]] | screenplay = | story = | director = Peter Kosminsky | creative_director = | presenter = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | starring = {{Plainlist| * [[Ony Uhiara]] * [[Sam Otto]] * Shavani Cameron * Ryan McKen * [[Hiam Abbass]] * [[Jessica Gunning]] * Nana Agyeman-Bediako * [[Ali Suliman]] * [[Haaz Sleiman]] }} | judges = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | voices = <!-- Organized by broadcast credit order, with new main cast added to the end of the list --> | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = [[Debbie Wiseman]] | country = [[شانشینی یەکگرتوو]] | num_seasons = ١ | num_episodes = ٤ | list_episodes = #Episodes | executive_producer = Andrew Boswell{{ھن}}Liza Marshall{{ھن}}Kris Thykier | producer = Steve Clark-Hall | news_editor = <!-- Content editor or editors of a current affairs/political show such as Newsnight. --> | cinematography = Gavin Finney | editor = David Blackmore | camera = | runtime = ٤٨ خوولەک<ref>Tom Houghton, [http://www.walesonline.co.uk/lifestyle/tv/nine-year-old-star-channel-12673242 Nine-year-old to star in Channel 4 ISIS drama], ''[[Wales Online]]'', 1 March 2017</ref> <!-- Reliable source required --> | company = Archery Pictures | distributor = | budget = | channel = [[Channel 4]] | picture_format = [[HDTV]] [[1080i]] | audio_format = Stereo | first_run = <!-- The nation in which the series first aired, if different from country parameter --> | released = <!-- {{Start date|df=y|YYYY|MM|DD}} --> | first_aired = {{Start date|df=y|2017|08|20}} | last_aired = {{End date|df=y|2017|08|23}} | preceded_by = | followed_by = | related = <!-- To be used only for remakes, spin-offs, and adaptations --> | website = <!-- Remove or comment out this parameter line completely if URL exists on or is moved to Wikidata --> | production_website = }} '''دەوڵەتەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The State}}) درامایەکی بەریتانییە لە ساڵی ٢٠١٧ بەرھەمھێنراوە و پێکدێ لە چوار ئەڵقە کە باس لە ڕۆشتنی ئاوروپییەکان دەکات بۆ پاڵ ڕێکخراوی [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]].<ref>Leo Barraclough, [https://variety.com/2016/tv/global/national-geographic-channel-4-isis-drama-1201818283/ National Geographic, Channel 4 Greenlight ISIS Drama], ''[[Variety (magazine)|Variety]]'', 20 July 2016{{ھن}}Lucy Morris, [http://www.digitalspy.com/tv/news/a801977/channel-4-taps-wolf-halls-peter-kosminsky-to-write-new-isis-drama/ Channel 4 taps Wolf Hall's Peter Kosminsky to write new scripted ISIS drama], ''[[Digital Spy]]'', 20 July 2016</ref><ref>Georg Szalai, [https://www.hollywoodreporter.com/news/channel-4-developing-isis-drama-742836 U.K.'s Channel 4 Developing ISIS Drama], ''[[The Hollywood Reporter]]'', 22 October 2014</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|6068620}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو|تەلەڤیزیۆن|سووریا|دەیەی ٢٠١٠}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} {{سووریا-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە دراما تەلەڤیزیۆنییەکانی بەریتانیا لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:دراماکانی تەلەڤیزیۆنی کەناڵ ٤]] 02q11d96364a42iddetckwkzcq1pyy1 0 168784 1662980 1577908 2026-09-08T05:46:07Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662980 wikitext text/x-wiki '''لەلێ وا''' یان '''لەلێ ڤا''' (بە [[زمانی تەبەری|تەبەری]]: لَلەوا) [[ئامێری باژەن|ئامێرێکی باژەن]]ە کە تایبەت بە ناوچەی [[پارێزگای مازەندەران|مازەندەران]] (تەبەرستان) و ھەروەھا ناوچەی تالیشە و لە [[مۆسیقای تەبەری]] و [[مۆسیقای تالیشی|تالیشی]] کەڵک لێ وەردەگێردرێت. لەلێ وا لە چوو ساز دەکرێت.<ref name="کاسپیەن٢٤ ١">[http://www.caspian24.ir/خبر/ثبت-ملی-ساز-للوا-در-مسیر-سنگ-اندازی ماڵپەڕی کاسپیەن٢٤: ''لە تۆمارکردنی ئامێری «لەلێ وا» لەژێر ناوی کەلەپووری نەتەوەیی بەرگری دەکرێت'' (بە فارسی)، نووسراو لە ٢ی تەمموزی ٢٠١٩؛] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240809164119/https://www.caspian24.ir/%D8%AE%D8%A8%D8%B1/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D9%84%D9%84%D9%88%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C |date= ٩ی ئابی ٢٠٢٤ }} سەردان لە ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٠.</ref> == وشەڕەت == لەلێ لە [[زمانی تەبەری]] بە واتای زەل بە کار دێت و وا/ڤا ھەر بە واتە وایە.<ref name="کاسپیەن٢٤ ١"/> == پێکھاتە == ئامێری لەلێ وا لە ڕوەکی [[زەل]] ساز دەکرێت.<ref name="کاسپیەن٢٤ ١"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} [[پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا]] [[پۆل:مۆسیقای تەبەری]] m0t1xep8net3hih7t5mjhnkuhima2nw 0 168885 1662695 1637727 2026-09-07T16:36:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662695 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەروێش کەندی | ناوی_فەرمی = Darvish Kandi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Dərviş kəndi - درویش‌کندی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.3152|frame-long=44.4038|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی قەڵاشیو|قەڵاشیو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1405 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 125 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەروێش کەندی''' یا '''نایب کەندی''' گوندێکە کەوتووەتە [[گوندستانی قەڵاشیو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەروێش کەندی''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کشمیش تەپە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کۆسە، ماکۆ|کۆسە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سەنگەر، ماکۆ|سەنگەر]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بەراخۆدیک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٢٥) کەس و (٢٠) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ماکۆ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ddysoln446tzdevk87ehg8bvcdsvm4v 0 169042 1662710 1637714 2026-09-07T16:38:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662710 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرگاقولو | ناوی_فەرمی = Dargahqoli | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Dərgahqulu - درگاەقلی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.2477|frame-long=44.5019|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی قەڵاشیو|قەڵاشیو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1785 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 45 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[شیعە|شیعەی دوانزەئیمامی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرگاقولو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی قەڵاشیو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == نــاو == == جوگرافیا == '''دەرگاقولو''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[شارۆچکە]]ی [[ماکۆ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئیمام قولی کەندی ژێرین]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ھەندەوەر]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تورکان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٥) کەس و (٩) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن. * بە زمانی [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[شیعە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] pn89u8nxwu2e17w9nyt5ueiefog6yc4 0 169729 1662811 1662444 2026-09-07T20:14:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662811 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''قەڵای مۆترندۆرف''' ({{بە ئینگلیزی|Mouterndorf castle}}) قەڵایەکی سەر بە شارەوانی مۆترندرۆفی ویلایەتی سالزبورگی نەمسایە. بەرزایییەکەی ١٬١٣٨ مەتر (٣٬٧٣٤ پێ).<ref>[http://elevationmap.net/marktstrae-27-5570-mauterndorf-austria?latlngs=(47.13771,13.678519999999935) Burg Mauterndorf Altitude and Location] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190421165059/https://elevationmap.net/marktstrae-27-5570-mauterndorf-austria?latlngs=(47.13771,13.678519999999935) |date=٢١ی نیسانی ٢٠١٩ }}</ref> قەڵای ماوتندۆرف لەوانەیە لەسەر شوێنەکەی قەڵایەکی کۆنی ڕۆمانی بنیات بنرابێت کە دەگەڕێتەوە بۆ ٣٢٦ی زایینی یان پێشتر. وەک شوێنی نیشتەجێبوون بۆ بەرپرسی ڕۆمانی لە پارێزگای نۆریکۆم خزمەتی کرد. ئەم قەڵا ڕەسەنە لە کاتی کۆچکردندا وێران بوو. قەڵاکە لە ساڵانی پێشوو لەسەر ئەو شوێنە دروستکراوە، لەلایەن سیستمی «ماوت»، بۆ پارە پاڵپشتی کراوە، ئەمەش بە ئامێرێک کە لە ساڵی ١٠٠٢ لەلایەن ئیمپراتۆر ھێنری دووەمەوە دەرچووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mauterndorf Castle}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} aflq73z8hu7eyy0r34o7s82vdx9zjeh 0 169740 1662816 1662439 2026-09-07T20:17:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662816 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''قەڵای ئۆزالج''' ({{بە ئینگلیزی|Ozalj Castle}}) قەڵایەکی سەر بە شارۆچکەی ئۆزالجی کڕواتیایە. دەکەوێتە سەر لێژییەکی بەردین لە سەرووی ڕووباری کوپاوە، قەڵای ئۆزالج یەکێکە لە قەڵا ھەرە بەناوبانگەکانی کڕواتیا. [[پەڕگە:Ozalj Castle Aerial view.jpg|وێنۆک|دیمەنی قەڵای ئۆزالج]] قەڵایەکی زۆر کۆنە (سەرەتا لە ساڵی ١٢٤٤ باسی لێوە کراوە) و بۆ قەڵایەک گۆڕدراوە. ئەم قەڵایە بەناوبانگە چونکە قەڵای ھاوبەشی خێزانە خانەدانەکانی کڕواتی فرانکوپان و زرینسکی بووە. قەڵاکە مۆزەخانە و کتێبخانەیەکی ھەیە، کە تا ڕادەیەک دۆخی چاککردنەوەی باشە. == سەرجاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی گۆڤار|ناونیشان=https://hrvatski-vojnik.hr/stari-grad-ozalj/|سەردێڕ=Stari grad Ozalj|دوایین=Buljan|یەکەم=Josip|magazine=[[Hrvatski vojnik]]|issue=608|ڕێکەوت=١٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|issn=1333-9036|زمان=hr|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٠}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Ozalj Castle}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 3kn9ob4lwc8h9v4brf0s037xaah2nvu 0 169741 1662806 1662451 2026-09-07T20:12:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662806 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''قەڵای کۆستاجنیکا''' ({{بە ئینگلیزی|Fortress Jostajnica}}) بە قەڵایەکی ناوچەی ھرڤاتسکا کۆستاجنیکا و لە شارۆچکەیەکی ناوەندی کڕواتیایە و لە نزیک سنووری بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا دایە. [[پەڕگە:Hrvatska Kostajnica – stari grad.jpg|وێنۆک]] ڕەنگ بوو قەڵاکە لە سەدەی ١٤ دروست بکرێت و لەلایەن ئەندامانی بنەماڵە خانەدانەکانی فرانکۆبان و لێبۆڤیکی و توت، بەڵام لەسەدەی ١٦ دروستکرا. بۆیە ئێستا بە «قەڵای زرینسکی» یان «بە کڕواتی: قەڵاتی ستاری گراد زرینسکی» ناودەبرێت. {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Kostajnica Fortress}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} a2xgfvifenbhxaaz9x067g3ooxgtcoq 0 169797 1662653 1403412 2026-09-07T15:07:24Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662653 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Potlatch gas.jpg|وێنۆک|لەکاتی قەیرانەکە، وێستگەکانی تێکردنی سووتەمەنی بۆ مەبەستی دیکە بەکاردەھێنرا. لە وێنەکەدا وێستگەیەکی سووتەمەنی دەردەکەوێت کە کراوەتە ھۆڵێکی ئایینی.]] '''قەیرانی نەوتی ١٩٧٣''' یان '''قەیرانی وزەی ١٩٧٣''' مەبەست لێی لەو قەیرانەیە کە لە ساڵی ١٩٧٣ لە کەرتی نەوت و وزە سەری ھەڵدا، ئەمەش لەوکاتەبوو کە [[کۆمەڵەی وڵاتانی عەرەبی بۆ ھەناردەکردنی نەوت]] بڕیاریاندا کە چیتر نەوت ھەناردەی ئەو وڵاتانە نەکەن کە پشتگیری [[ئیسرائیل]] دەکەن لە [[جەنگی تشرینی یەکەم]] لە بەرامبەر [[سووریا]] و [[میسر]].<ref>Smith, Charles D. (2006), Palestine and the Arab–Israeli Conflict, New York: Bedford, p. 329.</ref> ئەو وڵاتانەی کە ڕووبەڕووی ئەو سزایە بوونەوە سەرەتا [[کەنەدا]]، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]، [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]]، [[ھۆلەند|ھۆڵەندا]] و [[ژاپۆن]] بوون دواتر وڵاتانی [[پورتوگال|پۆرتوگال]]، [[ڕۆدسیا]] و [[ئەفریقای باشوور]]یشی گرتەوە. لە ئازاری ١٩٧٤، بڕیارەکە ھەڵوەشایەوە.<ref name="USstate2ndCrisis">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=OPEC Oil Embargo 1973–1974|ناونیشان=https://history.state.gov/milestones/1969-1976/oil-embargo|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140306225604/http://history.state.gov/milestones/1969-1976/oil-embargo|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[U.S. Department of State]], [[Office of the Historian]]}}</ref> لەوکاتەدا نرخی نەوت بەڕێژەی ٣٠٠٪ بەرزبوویەوە کاتێک نرخی بەرمیلێک پێشتر بە ٣ دۆلار بوو ئەوا گەیشتە ١٢ دۆلار. ئەم بڕیارە جۆرێک لە شۆک بوو و کاریگەرییەکەشی بۆ ماوەیەکی درێژ بەسەر ئابووری جیھاندا ھێشتەوە.<ref name="cbc">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.cbc.ca/news/background/oil/|سەردێڕ=The price of oil – in context|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئایاری ٢٠٠٧|ئیش=CBC News|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070609145246/http://www.cbc.ca/news/background/oil/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دواتر ناوی نرا یەکەم شۆکی نەوت، ئەمەش دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٧٩ قەیرانێکی دیکەی وزە سەری ھەڵدا و ئەویان ناوی دووەم شۆکی نەوتی لێنرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|سیاسەت|ئابووری|وزە|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|1973 oil crisis}} [[پۆل:کێشەی عەرەبەکان و ئیسرائیل]] [[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان لە ١٩٧٣]] [[پۆل:ئابووری لە ١٩٧٣]] [[پۆل:شەڕی یۆم کیپور]] h0x1abdgnlfi8f4lcloyxtin75ifw1m 0 170733 1662950 1355365 2026-09-08T04:35:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662950 wikitext text/x-wiki '''دەشتی ورمێ''' ناوچەیەکە دەکەوێتە نێوان [[دەریاچەی ورمێ]] و کێوەکانی سنوری [[باکووری کوردستان]]، شاری [[ورمێ]] لە ڕۆژاوای ئەم دەشتەدا ھەڵکەوتووە. ئەوپەڕی پانی ئەم دەشتە (٢٦کم) ە و ئەوپەڕی درێژی (٥٤کم) ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.oromieh.com/index.php/oromiehlinkmenu |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی شوباتی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140228032611/http://www.oromieh.com/index.php/oromiehlinkmenu |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == پانتایی == دەشتی ورمێ لە دوو ناوچە پێکھاتووە، باکوور و باشوور، کە شاری [[ورمێ]] لەسەر بەشی باشووری ھەڵکەوتووە. == پێکھاتە == * زەوی ڕۆژھەڵاتی ئەم دەشتە پێکھاتووە لە قوڕ کە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی (ھۆلۆسن). لە ئێستادا لێکۆڵینەوە کراوە لەسەر گڵی پێکھاتەی ئەم دەشتە کە لە گڵی سێلاکی و گڵی نیشتووی ڕووبارەکانە، لە ڕابردوودا بەشێک لە دەشتی ورمێ کەوتبووە ژێر [[دەریاچەی ورمێ]]وە، بۆ نموونە لە سەردەمی (پلیۆسینی) دا ڕووبەری دەریاچەی ورمێ دووبەرامبەری ڕووبەری ئێستای بوو و بەرزی ئاستی ئاوەکەی (٣٠م) بەرزتر بوو لە ئاستی ئێستای. ئەمڕۆ بەھۆی کاریگەری خوێی ئاوەکەوە، بەشێکی گەورەی زەوی دەوری دەریاچەکە بووەتە زۆنگاوی خوێ و بە ھێواشی قەبارەی دەریاچکە لە کەم بوونە و ڕووی زۆنگاوی خوێی لە زیادبوونە. * ئەستوری خۆڵی سێلاکی نیشتوو لەم دەشتەدا دەگاتە (١٠٠م) بۆ (١٥٠م).<ref>https://www.urmia-ag.ir/fa/wagov/Tarikh {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201025074216/https://www.urmia-ag.ir/fa/wagov/Tarikh |date=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:دەشتەکان]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] k1usn9iy9j3clmi7x9qx6ccau8ompzr 0 171946 1663022 1401014 2026-09-08T07:36:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1663022 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = دەنگۆی ئەوە ھەیە | image = | image_size = | alt = | caption = | director = ڕۆب ڕینەر | producer = بێن کۆسگروڤ{{ھن}}پاوڵا وەینستن | writer = تێد گریفن | starring = {{Plain list | * [[جێنیفەر ئانیستن]] * کێڤین کۆستنەر * شیرلی ماکلەین * مارک ڕوفالۆ * ڕیچارد جێنکینس * مێنا سوڤاری }} | music = مارک شایمان | cinematography = پیتعر دیمینگ | editing = ڕۆبێرت لەیتن | studio = | distributor = [[وارنەر برۆس پیکچەرز]] | released = {{Film date|2005|12|25}} | runtime = ٩٦ خولەک | country = ئەمریکا | language = [[ئینگلیزی]] | budget = ٧٠ ملیۆن دۆلار | gross = ٨٨٬٩ ملیۆن دۆلار<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.the-numbers.com/movie/Rumor-Has-It#tab=summary|سەردێڕ=Rumor Has It (2005) - Financial Information}}</ref> }} '''''دەنگۆی ئەوە ھەیە''''' فیلمێکی کۆمیدی ڕۆمانسیی ئەمریکییە و ساڵی ٢٠٠٥ بەرھەمھێندراوە و لە دەرھێنانی ڕۆب ڕینەرە، فیلمەکە بە ڕۆڵگێری [[جێنیفەر ئانیستن]]، کێڤین کۆستنەر، شیرلی ماکلەین و مارک ڕوفالۆ بەرھەمھێندراوە، سیناریۆی فیلمەکە لەلایەن تێد گریفین نووسراوە باس لە کەسێک کەسێک بەناوی بەو بۆرۆو لەگەڵ ئافرەتێک دەخەوێت بەناوی کاترین کە زۆر لەخۆی بەتەمەنترە، بەڵام دواتر دەکەوێتە خۆشەویستی لەگەڵ کچی کاترین کە ناوی جۆسلینە و پێکەوە سێکسیان دەبێت، جۆسلین دواتر بەو بەجێدەھێڵێت و دوای ھەفتەیەک ھاوسەرگیری دەکات و منداڵێکی دەبێت بەناوی سارا، فیلمەکە باس لە ٣٠ ساڵ دوای ئەم ڕووداوە دەکات، سارا، بەھۆی ئەوەی جیاوازی زۆری ھەیە لەگەڵ ئەو کەسەی پێیوایە باوکییەتی، گەشتووە بەو باوەڕەی کە ئەو کچی بەو بۆرۆیە بۆیە دەچێت و بەشوێنی دەگەڕێت بەڵام دوای ئەوەی دەردەکەوێت کە بەو نەزۆکە، سارا و بەو بۆرۆو پێکەوە سێکسیان دەبێت. ڕووداوەکانی ئەم فیلمە پشتیان بە ڕۆمانێک بەستووە کە ساڵی ١٩٦٣ نووسراوە. فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگران بە نەرێنی ھەڵسەنگێندرا و لە بۆکس ئۆفیسدا ٨٨٬٩ ملیۆن دۆلاری قازانج کرد بەرامبەر بە بودجەی ٧٠ ملیۆن دۆلاری تێچووی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.the-numbers.com/movie/Rumor-Has-It#tab=summary|سەردێڕ=Rumor Has It (2005) - Financial Information}}</ref><ref>[[Anne Thompson (film journalist)|Anne Thompson]]. [https://www.nytimes.com/2004/08/25/movies/25grad.html "A Film Studio Fires a Director, Raising Eyebrows in Hollywood"]. ''[[The New York Times]]'', August 25, 2004.</ref><ref>{{rotten-tomatoes|rumor_has_it|Rumor Has It...}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.metacritic.com/movie/rumor-has-it |سەردێڕ=Rumor Has It...|بڵاوکەرەوە=[[Metacritic]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|0398375|دەنگۆی ئەوە ھەیە}} * {{mojo title|rumorhasit|دەنگۆی ئەوە ھەیە}} * {{rotten-tomatoes|rumor_has_it|دەنگۆی ئەوە ھەیە}} * {{metacritic film|rumor-has-it}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٥]] [[پۆل:وارنەر برۆس پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمی درامی ساڵی ٢٠٠٥]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدی-درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ڤیلەیج ڕۆدشۆ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە سان فرانسیسکۆ داندراون]] 1i98he1ud0kp08cd6duxlvqo3aagdi5 0 172449 1662622 1503454 2026-09-07T13:37:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1662622 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:SARS-CoV-2 without background.png|وێنۆک]] '''کۆڤید-١٩ دوبارە لێکۆلینەوە''' یان '''دوبارە ڕێکخستنەوەی دەرمانی کۆڤید-١٩''' لێکۆلینەوە و ڕێکخستنەوەی دەرمانە پەسەندکراوەکانی پێشووترن کە ئامانج دەخاتە سەر دوبارە گەشەپێدانەوەیان بۆ نەخۆشی نوێ و بەھێز بۆ چارەسەری نەخۆشی کۆڤید-١٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Repurposing Drugs|ناونیشان=https://ncats.nih.gov/preclinical/repurpose|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئازاری ٢٠٢٠|ئیش=[[National Center for Advancing Translational Sciences]] (NCATS)|بڵاوکەرەوە=U.S. Department of Health & Human Services, National Institutes of Health}}</ref> بەشێوەیەکی زانستی گەشە بە دەرمانێکی سەلامەت و کاریگەر دەدرێ دژی ڤایرۆسی کۆرۆنا<ref name=":13">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Harrison|یەکەم١=Charlotte|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Coronavirus puts drug repurposing on the fast track|journal=Nature Biotechnology|بەرگ=٣٨|issue=4|پەڕەکان=٣٧٩–٣٨١|doi=10.1038/d41587-020-00003-1|pmid=٣٢٢٠٥٨٧٠|doi-access=free|s2cid=213394680|name-list-style=vanc}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Sleigh SH, Barton CL|ساڵ=٢٠١٠|سەردێڕ=Repurposing Strategies for Therapeutics|journal=Pharmaceutical Medicine|بەرگ=٢٤|issue=3|پەڕەکان=١٥١–١٥٩|doi=10.1007/BF03256811|s2cid=25267555}}</ref>ڕێگاکانی تریش وەکوو گەشەپێدانی ڤاکسین بۆ ڤایرۆسی کۆڕۆنا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=COVID-19 Vaccine Frontrunners|ناونیشان=https://www.the-scientist.com/news-opinion/covid-19-vaccine-frontrunners-67382|ڕێکەوتی سەردان= ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200506041249/https://www.the-scientist.com/news-opinion/covid-19-vaccine-frontrunners-67382|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> چەندین دەرمانی دژە ڤایرۆسی بەردەست کە پێشووتر بەکارھاتوون و گەشەیان پێدراوە دژی (سارس) ، (مێرس) ، ( HIV ) ، (مەلاریا) دوبارە لێکۆلینەوەیان بۆ کراوە بۆ گەشەپێدانی دەرمان بۆ چارەسەری ڤایرۆسی کۆرۆنا <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Li G, De Clercq E|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Therapeutic options for the 2019 novel coronavirus (2019-nCoV)|journal=Nature Reviews. Drug Discovery|بەرگ=١٩|issue=3|پەڕەکان=١٤٩–١٥٠|doi=10.1038/d41573-020-00016-0|pmid=٣٢١٢٧٦٦٦|doi-access=free}}</ref><ref name="milken">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=COVID-19 treatment and vaccines tracker (Choose tab of interest, apply filters to view select data)|ناونیشان=https://airtable.com/shrSAi6t5WFwqo3GM/tblEzPQS5fnc0FHYR/viweyymxOAtNvo7yH?blocks=hide|ڕێکەوتی سەردان=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Milken Institute|lay-url=https://milkeninstitute.org/covid-19-tracker}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Sanders JM, Monogue ML, Jodlowski TZ, Cutrell JB|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Pharmacologic Treatments for Coronavirus Disease 2019 (COVID-19): A Review|journal=JAMA|بەرگ=٣٢٣|issue=18|پەڕەکان=١٨٢٤–١٨٣٦|doi=10.1001/jama.2020.6019|pmid=٣٢٢٨٢٠٢٢|doi-access=free}}</ref> == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{سەرچاوەکان}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:کۆڤید-١٩]] [[پۆل:کاردانەوە پزیشکییەکان بۆ کۆڤید-١٩]] [[پۆل:لێکۆلینەوە پزیشکیەکان]] [[Lo:ໂລກຕິດເຊື້ອໄວລັດໂຄໂລນາ 2019]] 8co7opu59g3jqbi4byo7zn2xye7a8j0 0 172755 1663039 1401022 2026-09-08T07:39:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە) 1663039 wikitext text/x-wiki '''دەوران''' (بە [[زمانی تورکی|تورکی]]: ''Devran'') چیڕۆکە کتێبێکە لە نووسینی [[سەلاحەدین دەمیرتاش|سەلاحەددین دەمیرتاش]]، کە تێیدا بە زمانی تورکی ١٤ کورتە چیرۆک دەگێڕێتەوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Devran|ناونیشان=https://iletisim.com.tr/Images/UserFiles/Documents/Gallery/devran.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Iletisim Yayınları}}</ref> دەمیرتاش ئەم کتێبەی نووسی کاتێک لە زیندانی شاری ئەدرنە بووە. ناوەڕۆکی چیڕۆکەکان باس لە ڕەوشی مافی مرۆڤی کوردەکان دەکات لە [[تورکیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Devran: Selahattin Demirtaş and stubborn hope|ناونیشان=https://ahvalnews.com/book-review/devran-selahattin-demirtas-and-stubborn-hope|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=Ahval|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200116174242/https://ahvalnews.com/book-review/devran-selahattin-demirtas-and-stubborn-hope|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کتێبەکە بۆ یەکەمینجار لەلایەن دەزگای ئیلەتیشم لە ساڵی ٢٠١٩ بڵاوکرایەوە.<ref name=":1">[https://www.rudaw.net/sorani/culture/literature/051020191 هەموو شتێک دەربارەی "دەوران"ی سەڵاحەدین دەمیرتاش]، ماڵپەڕی ڕووداو، ٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref> == وەرگێڕان بۆ کوردی == دەوران لەلایەن فەرهاد چۆمانی لە [[ناوەندی ڕۆشنبیری و ھونەریی ئەندێشە]] هەروەها لەلایەن سەردار حەسەنخاڵی بۆ [[ناوەندی ڕۆشنبیری ئەدیبان]] بەدوو وەرگێڕانی جیا کراوەتە کوردی سۆرانی.<ref name=":1" /><ref>[http://www.regaykurdistan.com/index.php/edeb-huner/28296-2020-07-02-14-38-47 عمر خدر كاكیل/ سەحەر و دەوران] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210114044823/http://www.regaykurdistan.com/index.php/edeb-huner/28296-2020-07-02-14-38-47 |date=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}، ماڵپەڕی ڕێگای کوردستان، ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ هێنراوە.</ref><ref>[https://rojnews.news/ar/%D9%83%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%84%D9%81%D9%87-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D8%AF%D9%85/ ترجمة كتاب “دوران” لمؤلفه صلاح الدين دميرتاش الى الكردية”السورانية”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210113044742/https://rojnews.news/ar/%D9%83%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%A9-%D9%83%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%84%D9%85%D8%A4%D9%84%D9%81%D9%87-%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%8A%D9%86-%D8%AF%D9%85/ |date=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}، ماڵپەڕی ڕۆژنیوس - زمانی عەرەبی، ١١ی ئایاری ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب}} {{کتێب-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:مافی مرۆڤ لە تورکیا]] gbp1p5aqh4ubcjk5lxxktjczmz1itdh 0 173039 1663037 1447498 2026-09-08T07:39:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1663037 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = دەنیز گەزمیش | native_name = | native_name_lang = | image = Deniz Gezmiş.jpg | image_size = | alt = | caption = | birth_date = {{birth date|١٩٤٧|٢|٢٧|df=y}} | birth_place = [[Ayaş, Ankara|Ayaş]], تورکیا | death_date = {{death date and age|df=yes|١٩٧٢|٥|٦|١٩٤٧|2|27}} | death_place = [[Altındağ, Ankara|Altındağ]], تورکیا | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | nationality = [[تورکیا|تورکی]] | education = | alma_mater = [[زانکۆی ئەستەمبوڵ]] | occupation = | years_active = | employer = | organization = [[سوپای میللی ئازادی تورکیا]] | agent = | style = | influences = | influenced = | party = | movement = | opponents = | boards = | spouse = | partner = | children = | parents = جەمیل گەزمیش<br>موەدیس گەزمیش | relatives = | website = }} '''دەنیز گەزمیش''' (٢٧ی شوباتی ١٩٤٧ - ٦ی ئایاری ١٩٧٢) کەسایەتی چەپ، مارکسی-لێنینی، ڕێبەری قوتابیان و چالاکوانی سیاسیی بوو لە [[تورکیا]].<ref name="tdn1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://arsiv.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=-631180|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|سەردێڕ=The 68 generation, Deniz Gezmiş, and us|ئیش=[[Turkish Daily News]]|ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠٠٨|یەکەم=Cengiz|دوایین=Çandar|بەستەری نووسەر=Cengiz Çandar}}{{Dead link|date=July 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> لە ساڵی ١٩٧١، سوپای میللی ئازادی تورکیا دامەزراند.<ref name="uca">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mullenbach|یەکەم=Mark J|سەردێڕ=Middle East/North Africa/Persian Gulf Region|ناونیشان=http://faculty.uca.edu/~markm/tpi_narrative_middleeast.htm|ڕێکەوتی سەردان=١ی تەممووزی ٢٠٠٨|ئیش=Third-Party Interventions in Intrastate Disputes Project|بڵاوکەرەوە=[[University of Central Arkansas]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Deniz Gezmiş}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٧]] [[پۆل:مردووانی ١٩٧٢]] [[پۆل:شۆڕشگێرە تورکەکان]] [[پۆل:مارکسیستە تورکیاییەکان]] [[پۆل:شۆڕشگێڕانی لەسێدارەدراو]] [[پۆل:شۆڕشگێڕەکانی خەڵکی تورکیا]] 2m9tbplj08lhjg7dyyz1mocrja3kuwq 0 173111 1663007 1579785 2026-09-08T07:34:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663007 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەماوەند | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = دماوند | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[شار]] | وێنە = Damavand-city-2 (cropped).jpg | قەبارەی_وێنە = 250px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنێکی شاری دەماوەند | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Iran | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|ئێران]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای تاران|تاران]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[دەماوەند (شارستان)|دەماوەند]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | بەرزایی_بە_م = ٢٠٥١ | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٨،٣٨٠ نفر<ref ۱۳۹۵">https://www.amar.org.ir/</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی فارسی|فارسی]]، [[زمانی تەبەری|تەبەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = ٠٢١ | وێبگە = [http://www.damavand.ir/ www.damavand.ir] }} '''دەماوەند''' ({{بە فارسی|دماوند}}) یەکێک لە شارەکانی [[پارێزگای تاران]]ی [[ئێران]]ە. شاری دەماوەند ناوەندی [[شارستانی دەماوەند]]ە. دانیشتووانی ئەم شارە لە ساڵی ٢٠١٦ بەرامبەر لەگەڵ ٤٨،٣٨٠ کەس بووە. == دانیشتووان == بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی ٢٠١٦دا، ژمارەی دانیشتووانی شاری دەماوەند ٤٨،٣٨٠ کەس بووە. خەڵکی ئەم شارە بە [[زاراوەی دەماوەندی]] (زاراوەیێکی نێوان زمانی تەبەری و زمانی فارسی) قسە دەکەن.<ref>http://damavandnameh.ir/showT.aspx?Lang=F&ID=735F5D40515E49735A5B{{بەستەری مردوو|url=http://damavandnameh.ir/showT.aspx?Lang=F&ID=735F5D40515E49735A5B |date=ئایاری ٢٠٢٦ }}</ref> ھەروەھا لە گەڕەکەکانی باکووری ئەم شارە [[زمانی تەبەری]] بەکار دەھێنرێت.<ref>http://damavandiau.ac.ir/fa/contents/About_Damavand/Damavand_Hist{{بەستەری مردوو|url=http://damavandiau.ac.ir/fa/contents/About_Damavand/Damavand_Hist |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢١ }}</ref> [[پەڕگە:Damavand city-sarsara.jpg|وێنۆک|چەپ|300px|وێنەی پانۆڕاماییی ناوەندی شار]] == پێشانگا == <gallery> پەڕگە:امامزاده عبدالله و خیل‌الله.jpg|ئیمامزادە عەبدوڵڵا و خەلیلوڵڵا پەڕگە:امامزاده عبدالله و عبیدالله.jpg|ئیمامزادە عەبدوڵڵا و عەبیدوڵڵا مەحەلە دەروێش پەڕگە:Farame-Square-damavand.jpg|مەیدانی فەرامە پەڕگە:مسجد جامع دماوند- دورنما.jpg|مزگەوتی جامیعی دەماوەند پەڕگە:Damavand-city (cropped).jpg|دیمەنێکی شاری دەماوەند پەڕگە:Damavand mountains winter.jpg|کێوەکانی ڕۆژھەڵات و باکووری ڕۆژھەڵاتی شار </gallery> == ئەمانەش ببینە == * [[پارێزگای تاران]] * [[شارستانی دەماوەند]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Damavand}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:دەماوەند]] [[پۆل:شارستانی دەماوەند]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای تاران]] m5skilno8h0mvrmlw637a9yftxmumhw 0 174435 1662629 1503461 2026-09-07T13:38:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وزە-کۆلکە) 1662629 wikitext text/x-wiki '''دەروازەی دۆزەخ''' یان '''چاڵی دۆزەخ''' (بە [[تورکمانی]]: Garagum ýalkymy) چاڵێکی گڕگرتووی نەوەستاوە. لەوەتەی ساڵی ١٩٧١ لە گوندی دێرویز لە [[تورکمانستان]] کە بە دووری ٢٥٠ کم لە شاری [[عەشق ئاباد]]ی پایتەختی [[تورکمانستان]] لەناو جەرگەی [[بیابانی قەرەقووم]] ھەڵکەوتووە. دەتوانی لە دووری چەند کیلۆمەترێکەوە ڕووناکییەکەی ببینرێت، و بە ھیچ شێوەیەک ناکوژێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=How the Soviets accidentally discovered the 'Gates of Hell'|ناونیشان=https://www.bbc.com/reel/video/p08vxl52/how-the-soviets-accidentally-discovered-the-gates-of-hell-|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=BBC Reel|زمان=en}}</ref> [[پەڕگە:Darvasa gas crater panorama.jpg|وێنۆک|دیمەنێکی چاڵەکە]] چاڵێکە تیرەکەی ٧٠ مەترە (٢٣٠پێ)و پانییەکەی ٦٠ مەترە (٢٠٠پێ) و قوڵییەکەشی ٢٠ مەترە (٦٦پێ). پێشتر ناوچەیەکی ژەھراوی بوو بەھۆی دەرچوونی گازی سرووشتییەوە دواتر [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەت ل]]ە ١٩٧١ وەکو چاڵێک ھەڵی کۆڵی و ئاگری تێ بەردا تاوەکو گازەکە بسوتێت و ناوچەکە لە ژەھراوی بوون بپاڕێزرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=Q&A: The First-Ever Expedition to Turkmenistan's "Door to Hell"|ناونیشان=https://www.nationalgeographic.com/adventure/article/140716-door-to-hell-darvaza-crater-george-kourounis-expedition|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=Adventure|زمان=en}}</ref> لەچاڵەکە بڕێکی زۆر گازی میسان دەردەچێت زانایانی سۆڤیەت گڕیان تێ بەردا تاوەکو گازەکە بسوتێت و تەواو بێت بەڵام مەشخەڵی ئاگرەکە بەردەوام بوو تاوەکو ڕۆژگاری ئەمڕۆمان.<ref>{{یووتیووب|KGHxVW1NbrQ|مقطع یوتیوب یوضح شکل وحجم الحفرة}}</ref> چاڵێکە دەکەوێتە نزیک گوندی دێرویز لە تورکمانستان بەڵام ژێڕەکەی دەریایەکی فراوانی گازی میسانە و دڕێژ دەبێتەوە تاوەکو ژێڕ دەریای قەزوین، قەبارەی خەملێنراوی گازەکەی بە ٨بلیۆن مەتری چواڕگۆشە ھەژمار کراوە، چوارەم گەورەترین کێڵگەی گازی سرووشتییە لە جیھاندا. == کاریگەری داھاتووی گازەکە == لە ئەپریڵی ٢٠١٠ سەرۆکی تورکمانستان قوربانقلی بەردی محەممەدۆڤ سەردانی شوێنەکەی کرد و فەرمانی کرد کە ئاگری چاڵەکە بکوژێندرێتەوە و دابخرێت و لە شوێنێکی نزیکی دەست بکرێت بە دەرھێنانی گازەکە بە شێوەیەکی زانستی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=Turkmenistan hopes 'Door to Hell' will boost tourism|ناونیشان=https://www.ctvnews.ca/sci-tech/turkmenistan-hopes-door-to-hell-will-boost-tourism-1.1880647|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی شوباتی ٢٠٢١|وێبگە=CTVNews|زمان=en}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[بابە گوڕگوڕ|بابە گوڕ گوڕ]] * [[بیری دۆزەخ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Derweze gas fire}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|ڕۆژھەڵاتی ناوین|وزە}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:ھەموو کۆلکەوتارەکان]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} lvoq4pd9rdx4uef17o3dpl9ob7m3gly 0 177444 1662880 1503638 2026-09-07T22:38:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1662880 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''دەزەی ئۆساموێ''' یان '''ئۆساموێ دەزەی''' (بە ژاپۆنی: 太宰 治, Dazai Osamu)، (١٩ی حوزەیرانی ١٩٠٩ - ١٣ی حوزەیرانی ١٩٤٨) نووسەرێکی [[ژاپۆن|ژاپۆنی]] و یەکێک لە پێشڕەوانی وێژەی چیرۆکیی سەدەی بیستەم بوو. ھەندێک لە کارە حەزپێکراوانی وەکوو [[سێبەری خۆر]] (شەیۆ) و [[مرۆڤ ناشێتەوە]] (نینگن شیککەکوێ) لە کارەکلاسیکەکانی سەردەمی مۆدێرن بە ئەژمار دێن. چیرۆکەکانی دەزەی بە شێوازی نیمچە-خۆبەسەرھات و ڕۆشنایەتی سەبارەت بە ژیانی تاکەکەسیی خۆی، زەینی خوێنەران بە خۆی دەکیشێنێتەوە. دەزەی لە ژێری کاریگەریی [[ئاکوتەگەوە ڕیوونۆسکێ]]، [[موێراساکی شیکیبوێ]] و [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی]] بووە. سەرەڕای ئەمە کە دەزەی لە وڵاتی ژاپۆندا زۆر حەزی لێیە، بەڵام لە زۆربەی شوێنەکانی دیکە نەناسراو ماوە و ئەمە لە حالێکدایە کە زۆربەی کتێبەکانی بە زمانی ئینگلیزی وەرگێڕاوەتەوە. کتێبە دوواھەمییەکەی مرۆڤ ناشێتەوە گرینگترین کتێبی لە دەرەوەی وڵاتی ژاپۆنە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://en.wikipedia.org/wiki/Osamu_Dazai ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|وێژە|ژیاننامە}} {{پۆلی کۆمنز|Osamu Dazai}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٩]] [[پۆل:خۆکوژی لە ١٩٤٨]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی تۆکیۆ]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤٨]] r3r69e51pjhl29h6ygl88j1x1w5dna8 0 177465 1662639 1512310 2026-09-07T14:52:31Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662639 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قەدەم خەیر''' (لەدایکبووی ١٨٩٩ لە [[لوڕستان]]) یەکەم کەس بوو لەو ژنانەی کە شۆڕشی لە دژی شا و دەسەڵاتی ئێران ھەڵگیرساند.<ref>کتێبی ژنە ناودارەکانی کورد - عەبدولجەبار محەممەد جەباری - چاپی ساڵی ١٩٦٩</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|کوردستان|ئێران}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٣]] ngk2rgt9pqwsxedw967ems59988r55k 1662718 1662639 2026-09-07T17:01:22Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:سیاسەت|سیاسەت]] 1662718 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قەدەم خەیر''' (لەدایکبووی ١٨٩٩ لە [[لوڕستان]]) یەکەم کەس بوو لەو ژنانەی کە شۆڕشی لە دژی شا و دەسەڵاتی ئێران ھەڵگیرساند.<ref>کتێبی ژنە ناودارەکانی کورد - عەبدولجەبار محەممەد جەباری - چاپی ساڵی ١٩٦٩</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە|کوردستان|ئێران|سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٣]] 7whlf1hiclua1btyiw7alw1yzqm7clh 0 179233 1663001 1637615 2026-09-08T07:33:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663001 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەلۆ | ناوی_فەرمی = Dalo - دلو - Dalow | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.168|frame-long=45.2841|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دۆڵ|دۆڵ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1629 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 518 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەلۆ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دۆڵ]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەلۆ''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زێوە، دۆڵ|زێوە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وینسلیان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[جولبەر]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گردکەگوڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٥١٨) کەس و (٨٢) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 72929paxryxoncf1723rvuwfj5qlz25 0 179655 1663082 1569864 2026-09-08T10:37:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663082 wikitext text/x-wiki {{Infobox country|native_name=دەوڵەتی کاکوویە، کاکوەیھی |event2=|common_name=Kakuyids||era=Middle Ages|government_type=[[پاشایەتی]]|year_start=١٠٠٨|year_end=١١٤١|event_pre=|date_pre=|p3=|conventional_long_name=Kakuyid Emirate|event_start=|date_start=|event_end=|date_end=|p1=Buyid dynasty|flag_p1=Buyids 970.png|p2=|flag_p2=|event1=|flag_p3=|national_motto=|national_anthem=|s2=Atabegs of Yazd|flag_s2=|image_flag=|image_coat=|image_map=KakuyidMapHistoryofIran.png|image_map_caption=The Kakuyids at their greatest extent||capital=[[ئەسفەھان]]{{ھن}}<small>(١٠٠٨–١٠٥١)</small>{{ھن}}[[یەزد]]{{ھن}}<small>(١٠٥١–١١٤١)</small>|s1=Great Seljuq Empire|flag_s1=Seljuk Empire locator map.svg|زمان=[[زمانی دەیلەمی|دەیلەمی]] |ئایین= [[ئیسلام]] |currency=|leader1=[[Muhammad ibn Rustam Dushmanziyar]]|year_leader1=١٠٠٨–١٠٤١|leader2=Garshasp II|year_leader2=١٠٩٥–١١٤١|title_leader=[[Emir]]|today=}} '''دەوڵەتی کاکوویە''' یان '''کاکەوەیھی''' یان '''کاکۆیی''' (بە [[ئەلفوبێی لاتینیی زمانی کوردی|لاتینیی کوردی]]: ''Kakeweyhî'' یان ''Kakûyiyan'') دەوڵەتێکی [[دیلم]]ی [[ئیسلام]]ی [[شیعە]] بوون کە لە ساڵانی ١٠٠٨ تا ١١٤١ دەسەڵاتیان ھەبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kennedy|یەکەم=Hugh N.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Wux0lWbxs1kC&hl=ckb|سەردێڕ=The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the Sixth to the Eleventh Century|دوایین٢=Kennedy|یەکەم٢=Professor of Arabic Hugh|دوایین٣=Barbir|یەکەم٣=Karl|ڕێکەوت=٢٠٠٤|بڵاوکەرەوە=Longman|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٨٢-٤٠٥٢٥-٧|زمان=en}}</ref> دامەزرێنەری ئەم حکوومەتە ئەبو جەعفەر محەممەد کوڕی ڕۆستەمە. عەلا ئەلدەولە محەممەد ھانی دەمرا و زانایانی دەدا و فەیلەسوفی بەناوبانگ [[ئیبن سینا]] تا مردنی [[وەزیر]]ی [[پاشا]] ھەبوو. ھێرشی تورکەکانی غەز بەتەواوی بارودۆخی سیاسی [[ئێران]]ی گۆڕی و بەنی کاکەوەیی وەک ھێزەکانی دیکە ھێنایە بەر بەرگری. کاتێک ئیبن کاکەوەیی لە ساڵی ١٠٤١ زایینی کۆچی دوایی کرد و فەرامەرزی کوڕی لە [[ئەسفەھان]] جێگەی خۆی گرت، ناچار بوو بە دەوڵەتی [[دەوڵەتی سەلجووقی|سەلجوقییەکان]] بناسێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ڕۆحانی|یەکەم=کەماڵ|سەردێڕ=کورد و کوردستان لە ڕێڕەوی مێژوودا|بڵاوکەرەوە=ئاراس|ساڵ=۱۳۹۸ هەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٦٢٢-٦٢٧٨-٣١-٠|شوێن=تاران|پەڕەکان=١٩٨،١٩٩}}</ref> == مێژوو == دامەزرێنەری خانەدانی کاکۆیی [[عەلائولدەولە محەممەد]] بوو، کە سەرکردەیەکی سەربازیی دەیلەمی بوو لەژێر خزمەتی [[دەوڵەتی بوەیھی|میرنشینی بوەیھی]] جیبالدا. باوکی، [[ڕوستەمی دووژمنزیار]]، ئەویش خزمەتی بوەیھییەکانی کردبوو، و زەویی لە ئەلبورز پێدرابوو بۆ پاراستنیان لە دژی فەرمانڕەوا ناوخۆیییەکانی ناوچەی دراوسێی [[تەبەرستان]]. ڕوستەم خاڵی سەیدە شیرین بوو، کە شازادەیەکی خانەدانی باوەندی بوو و ھاوسەرگیری لەگەڵ میری بوەیھی فەخرولدەولە (فەرمانڕەوایی: ٩٧٦–٩٨٠، ٩٨٤–٩٩٧) کردبوو. بەھۆی ئەم پەیوەندییە، زۆرجار عەلائولدەولە محەممەد بە ئیبن کاکۆیییە یان «پیسەری کاکۆ» ناودەبرێت، کە بە واتای «کوڕی خاڵ» دێت. تا ساڵی ١٠٠٨، ئەو پارێزگاری شاری [[ئەسفەھان]] بوو، پۆستێک کە سەیدە شیرین بۆی دەستەبەر کردبوو؛ بەڵام ڕاپۆرتی مێژوونووسی ناوخۆیی سەدەی ١١ی ئەسفەھان، مافەڕووخی، ئەوە دەخاتە ڕوو کە عەلائولدەولە محەممەد لایەنی کەم لە سەرەتای ساڵی ١٠٠٣وە کۆنترۆڵی شارەکەی لەدەستدا بووە. بە تێپەڕبوونی کات، ئەو بە کردەیی لەژێر کۆنترۆڵی [[دەوڵەتی بوەیھی|بوەیھییەکان]] سەربەخۆ بوو.<ref>Bosworth 2010, pp. 359–362.</ref><ref>Bosworth 1984, pp. 773–774.</ref><ref>Bosworth 1970, p. 74.</ref><ref>Spuler 2014, p. 101.</ref><ref>Spuler 2014, p. 110.</ref> ھەندێک جار محەممەد کوڕی ڕوستەمی دووژمنزیار وەک ھاوپەیمانی بوەیھییەکان دەردەکەوت؛ بۆ نموونە کاتێک شەمسولدەولە لە [[ھەمەدان]] ڕووبەڕووی ڕاپەڕین بووەوە، بۆ ھاوکاری پەنای بۆ کاکۆییەکان برد. ماوەیەکی کەم دوای کۆچی دوایی شەمسولدەولە، سەماولدەولە بوو بە جێنشینی، بەڵام کاکۆییەکان ھێرشیان کرد و لە ساڵی ١٠٢٣ یان ١٠٢٤دا کۆنترۆڵی ھەمەدانیان کرد. پاشان پێشڕەوییان کرد و [[حەڵوان]]یان{{تێبینی| شارە دەکەوێتە سەر سنووری نێوان گردە بەرزەکانی [[ئێران]] و دەشتاییەکانی [[مێزۆپۆتامیا]] ([[عێراق]]). لە ئێستادا شوێنەوارەکانی ئەم شارە دەکەونە دەوروبەری شاری «[[سەرپێڵی زەھاو]]» لە [[پارێزگای کرماشان]]ی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].}} لە [[عەنازی|عەنازییەکان]] سەند. موشەریفولدەولەی بوەیھی، کە فەرمانڕەوایی فارس و عێراقی دەکرد، کاکۆیییەکانی ناچار کرد لە حەڵوان بکشێنەوە، بەڵام ھەمەدانیان لای خۆیان ھێشتەوە. ئاشتی لە نێوان ھەردوولادا بەسترا و لە کۆتاییدا ھاوپەیمانییەکی ھاوسەرگیری ڕێکخرا. لە ساڵی ١٠٤١دا فەرامورزی کوڕی بوو بە جێنشینی محەممەد کوڕی ڕوستەمی دووژمنزیار. لەکاتێکدا لە ھەمەدان کاکۆیییەکی تر بە ناوی گەرشاسپی یەکەم دەسەڵاتی گرتە دەست. لە ساڵی ١٠٩٥دا، گەرشاسپی دووەم بوو بە میری نوێی خانەدانی کاکۆیی، و دواتر لە [[شەڕی قەتوان]] لە ساڵی ١١٤١دا کوژرا. فەرمانڕەوایی فەرامورز لەلایەن [[سەلجووقییەکان]]ەوە کورتکرایەوە، کە دوای گەمارۆدانی ساڵێکی ئەسفەھان لە ساڵی ١٠٥١ یان ١٠٥٢دا شارەکەیان گرت. سەرەڕای ئەمەش، لەلایەن سەلجووقییەکانەوە یەزد و ئەبەرکووھ وەک [[دەرەبەگایەتی]] بە فەرامورز دران. کاکۆیییەکان تا ناوەڕاستی سەدەی ١٢ وەک پارێزگاری ئەم ناوچانە مانەوە؛ فەرمانڕەوایییان لەو ماوەیەدا بە دروستکردنی [[مزگەوت]]، کەناڵ و قەڵابەندییەکان ناسرابوو. == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{میرنشینە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|کوردستان|مێژوو|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{پۆلی کۆمنز|Kakuyids}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی ئێران]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی دەیەی ١١٤٠]] s8g2rp3zpmhj1zt74rqhqh5azvqw8xy 0 180091 1662637 1296786 2026-09-07T14:49:45Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662637 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''قیبلە''' یان '''ڕووگە''' لە [[ئیسلام]] بەو پێگەیە دەگوتریت کە [[موسڵمانان]] بۆ نوێژکردن ڕووی تێ دەکەن. ئەمە لە زۆر حوکمی ئیسلامی گرنگە، وەک [[نوێژ]]، سەربڕینی [[ئاژەڵ]] و ناشتنی مردووان.<ref>https://web.archive.org/web/20200518184228/https://books.google.com/books?id=a0nToibj6K4C&pg=PA31</ref> ئاراستەی قیبلە لە سەرەتای سەرهەڵدانی ئیسلام بەرەو [[مزگەوتی ئەقسا]] بوو بەڵام لە ساڵی دووەمی کۆچی بەرەو [[کەعبە]] گۆڕا. [[ئایەت|ئایەتی]] ١٤٢ - ١٤٤ی سورەی [[بەقەرە]] لەو بارەیەوەیە.<ref>قورئان، سورەتی بەقەرە، ئایەتی١٤٢-١٤٤</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Qibla}} {{تووڵی دەروازە|ئایین|ئیسلام|عەرەبستانی سعوودی|جوگرافیا|گەردوون|نژیاروانی|کۆمەڵگا|محەممەد}} [[پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان]] [[پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:کەعبە]] [[پۆل:ڕەخەکانی ئەردنیگاری]] [[پۆل:نوێژ لە ئیسلامدا]] [[پۆل:زاراوەکانی نوێژ]] ooj76c3tj30vjpv5jw4rygep1qw28uq 0 180927 1662998 1661424 2026-09-08T06:56:12Z Amine yousefi 16159 1662998 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''بیگ ڕید''' ({{بە ئینگلیزی| The Big Read}}) ڕاپرسییەک بوو بۆ دیاریکردنی باشترین [[ڕۆمان]]ی ھەموو سەردەمەکان، کە لە ساڵی ٢٠٠٣ لە [[بەریتانیا]] و لەلایەن [[بی بی سی]]ەوە ئەنجام درا. لەم ڕاپرسییەدا کە لەسەر ھێڵ و لە ڕێگەی [[ڕاژەی کورتە پەیام]] و تەلەفۆن ئەنجام درا، زیاتر لە ٧٥٠ ھەزار کەس لە خەڵکی بەریتانیا بەشدارییان کرد. لە کۆتاییدا پێڕستی باشترین ٢٠٠ ڕۆمان لە بەریتانیا بڵاو کرایەوە.<ref>The [[BBC]]'s Big Read [https://www.bbc.co.uk/arts/bigread/top100.shtml BBC - The Big Read] April 2003, Retrieved 9 December 2008</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110110172119/http://pressoffice.penguin.co.uk/static/downloads/releases2003/160503_bigreadstop100_2.pdf Penguin Dominates The Big Read Top 100] ''[[Penguin Books|Penguin]]'' Press Office</ref> ==مەبەست== بی بی سی بەرنامەی بیگ ڕید (خوێندنەوەی گەورە)ی دەست پێ کرد بە ئامانجی دۆزینەوەی «خۆشەویستترین ڕۆمانی نەتەوە» لە ڕێگەی دەنگدانی بینەرانەوە لە ڕێگەی وێب، کورتەنامە و تەلەفۆنەوە. نمایشەکە بە ھۆی گرتنەبەری ڕێگایەکی [[ورووژێنخوازانە]] بەرەو ئەدەب، ڕووبەڕووی مشتومڕ و ڕەخنە بووەوە، بەڵام لایەنگرانی بەرنامەکە ستایشیان کرد چونکە بە باوەڕی ئەوان ئەم پلانە بووە ھۆی بەرزکردنەوەی ئاستی ھۆشیاری گشتی بەرامبەر بە خوێندنەوە.<ref> "The Big Read", BBC, April 2003, Retrieved 9 December 2008; "Penguin Dominates The Big Read Top 100". <i>Penguin Books</i>. Archived from the original on 27 August 2007. Retrieved 24 August 2024; John Ezard (15 Dec 2003) "Tolkien runs rings round Big Read rivals". <i>The Guardian</i>; Boyd Tonkin (24 Oct 2003) "A Week in Books: The Big Read aims to reflect mass taste". <i>The Independent</i>; "Book awards: BBC's Big Read". <i>LibraryThing</i>. Retrieved 24 August 2024. </ref> لە سەرەتادا خەڵکی بەریتانیا دەنگیان بە ھەر ڕۆمانێک دا کە ئارەزوویان لێ بوو.<ref> "The Big Read", BBC, April 2003, Retrieved 9 December 2008; "Penguin Dominates The Big Read Top 100". <i>Penguin Books</i>. Archived from the original on 27 August 2007. Retrieved 24 August 2024; John Ezard (15 Dec 2003) "Tolkien runs rings round Big Read rivals". <i>The Guardian</i>; Boyd Tonkin (24 Oct 2003) "A Week in Books: The Big Read aims to reflect mass taste". <i>The Independent</i>; "Book awards: BBC's Big Read". <i>LibraryThing</i>. Retrieved 24 August 2024. </ref> لەمەوە، [[پێڕست]]ێکی ٢٠٠ کتێب ئامادە کرا، و ٢١ بەرزترینیان بۆ دەنگدانی زیاتر خرانەڕوو، بەو مەرجەی تەنھا یەک کتێب بۆ ھەر نووسەرێک لەناو ٢١ کتێبی سەرەکیدا ڕێگەپێدراو بوو. بەو پێیەی ڕاپرسییەکە لەسەر بنەمای ڕۆمان بوو، شانۆنامەکانی [[ویلیام شێکسپیر]] بەشێک نەبوون لە ڕاپرسییەکە. ==٢٠٠ باشترین ڕۆمان لە [[شانشینی یەکگرتوو]]== {{Div col}} # «[[شای ئەنگوستیلەکان]]» لە نووسینی [[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین]] # «[[شانازی و پێشوەختە]]» لە نووسینی [[جەین ئۆستن]] # «[[کەرەستە تاریکەکانی]]» لە نووسینی [[فیلیپ پولمان]] # «[[ڕێبەری گالیسکەچی بۆ گالاکسی]]» لە نووسینی [[دۆگلاس ئادەمز]] # «[[ھاری پۆتەر و جامی ئاگر]]» لە نووسینی [[جەی کەی ڕۆولینگ]] # «[[کوشتنی بولبولێکی لاساییکەرەوە]]» لە نووسینی [[ھارپەر لی]] # «[[وینی دە پوو]]» لە نووسینی [[ئەی. ئەی. میلن]] # «[[١٩٨٤ (ڕۆمان)|١٩٨٤]]» لە نووسینی [[جۆرج ئۆروێڵ]] # «[[شێرەکە، جادووگەرەکە و جلوبەرگەکە]]» لە نووسینی [[سی ئێس لویس]] # «[[جەین ئایر (ڕۆمان)|جەین ئایر]]» لە نووسینی [[شارلۆت برۆنتی]] # «[[گرتن-٢٢]]» لە نووسینی [[جۆزێف ھێلەر]] # «[[بەرزایییە باگرەکان]]» لە نووسینی [[ئێمیلی برۆنتی]] # «[[گۆرانی باڵندە]]» لە نووسینی [[سێباستیان فۆکس]] # «[[ڕێبێکا (ڕۆمان)|ڕیبێکا]]» لە نووسینی [[دافنە دوومۆریە]] # «[[پاسەوانێک لە مەزرا]]» لە نووسینی [[جێرۆم دەیڤید سالینجەر]] # «[[با لەناو بیدەکاندا]]» لە نووسینی [[کینێس گراھام]] # «[[ئاواتە گەورەکان]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[ژنانی بچووک]]» لە نووسینی [[لویزا مەی ئەلکۆت]] # «[[ماندۆلینی کاپتن کۆرێلی]]» لە نووسینی [[لویس دێ بێرنیێر]] # «[[جەنگ و ئاشتی]]» لە نووسینی [[لیۆ تۆڵستۆی]] # «[[لەگەڵ بادا چوو]]» لە نووسینی [[مارگرێت میچڵ]] # «[[ھاری پۆتەر و بەردی فەیلەسوفەکە (کتێب)|ھاری پۆتەر و بەردی فەیلەسوفەکە]]» لە نووسینی [[جەی کەی ڕۆولینگ]] # «[[ھاری پۆتەر و ژووری نھێنییەکان]]» لە نووسینی [[جەی کەی ڕۆولینگ]] # «[[ھاری پۆتەر و زیندانییەکەی ئازکابان]]» لە نووسینی [[جەی کەی ڕۆولینگ]] # «[[ھۆبیت]]» لە نووسینی [[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین]] # «[[تێس لە بنەماڵەی دێربەرڤیڵ]]» لە نووسینی [[تۆماس ھاردی]] # «[[میدڵمارچ]]» لە نووسینی [[جۆرج ئێلیۆت]] # «[[نوێژێک بۆ ئۆین مینی]]» لە نووسینی [[جۆن ئێرڤینگ]] # «[[ھێشووەکانی تووڕەیی]]» لە نووسینی [[جۆن ستاینبێک]] # «[[سەرکێشییەکانی ئالیس لە وڵاتی سەرسوورھێنەر]]» لە نووسینی [[لویس کاڕۆڵ]] # «[[چیرۆکی ترەیسی بیکەر]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[سەد ساڵ لە تەنیایی]]» لە نووسینی [[گابریێل گارسیا مارکێز]] # «[[ستوونەکانی زەوی]]» لە نووسینی [[کێن فۆلێت]] # «[[دەیڤد کۆپەرفیڵد]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[چارلی و کارگەی شوکولاتە]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[دوورگەی گەنجینە]]» لە نووسینی [[ڕۆبێرت لویس ستیڤنسن]] # «[[شارۆچکەیەک وەک ئەلیس]]» لە نووسینی [[نێڤیل شوت]] # «[[قەناعەت]]» لە نووسینی [[جەین ئۆستن]] # «[[دون]]» لە نووسینی [[فرانک ھێربێرت]] # «[[ئێما]]» لە نووسینی [[جەین ئۆستن]] # «[[ئان لە گرین گەیبڵز]]» لە نووسینی [[لووسی ماد مۆنتگۆمێری]] # «[[واتەرشیپ داون]]» لە نووسینی [[ڕیچارد ئادەمز]] # «[[گاتسبیی مەزن]]» لە نووسینی [[ئێف. سکۆت فیتزجێراڵد]] # «[[کۆنتی مۆنتی کریستۆ]]» لە نووسینی [[ئەلێکساندەر دوما]] # «[[سەردانەوەی برایدسھێد]]» لە نووسینی [[ئیڤلین وۆ]] # «[[کێڵگەی ئاژەڵان]]» لە نووسینی [[جۆرج ئۆروێڵ]] # «[[گۆرانییەکی کریسمس]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[دوور لە قەرەباڵغی شێتانە]]» لە نووسینی [[تۆماس ھاردی]] # «[[شەوشاد بەڕێز تۆم]]» لە نووسینی [[میشێل ماگۆریان]] # «[[گەڕانی شێڵ]]» لە نووسینی [[ڕۆزاموند پیلچەر]] # «[[باخچە نھێنییەکە]]» لە نووسینی [[فرانسیس ھۆدگسۆن بێرنێت]] # «[[دەربارەی مشک و پیاوان]]» لە نووسینی [[جۆن ستاینبێک]] # «[[ڕاوەستان]]» لە نووسینی [[ستیڤن کینگ]] # «[[ئاننا کارێنینا (ڕۆمان)|ئاننا کارێنینا]]» لە نووسینی [[لیۆ تۆڵستۆی]] # «[[کوڕێکی گونجاو]]» لە نووسینی [[ڤیکرام سێت]] # «[[بی ئێف جی]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[قەل و ئەمازۆنەکان]]» لە نووسینی [[ئارتەر ڕانسۆم]] # «[[بلاک بیوتی|جوانی ڕەش]]» لە نووسینی [[ئانا سیوێڵ]] # «[[ئارتێمیس فاول]]» لە نووسینی [[ئۆین کۆڵفەر]] # «[[تاوان و سزا]]» لە نووسینی [[فیۆدۆر دۆستۆیێڤسکی]] # «[[سفر و خاچەکان]]» لە نووسینی [[مالۆری بلاکمان]] # «[[یاداشتەکانی گێیشایەک]]» لە نووسینی [[ئارتەر گۆڵدن]] # «[[چیرۆکی دوو شار]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[باڵندە دڕکاوییەکان]]» لە نووسینی [[کۆلین مەککۆلۆ]] # «[[مۆرت]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[داری جادوویی دوور]]» لە نووسینی [[ئینید بلیتۆن]] # «[[ماگوس]]» لە نووسینی [[جۆن فاولز]] # «[[نیشانە باشەکان]]» لە نووسینی [[نیڵ گەیمەن]] و [[تێری پراچێت]] # «[[پاسەوانەکان! پاسەوانەکان!]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[شای مێشەکان]]» لە نووسینی [[ویلیام گۆڵدینگ]] # «[[بۆن (ڕۆمان)|بۆن]]» لە نووسینی [[پاتریک زوسکیند]] # «[[خێرخوازە پانتۆڵ دڕاوەکان]]» لە نووسینی [[ڕۆبێرت ترێسێل]] # «[[پاسەوانی شەو]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[ماتیڵدا]]» لە نووسینی [[ڕۆاڵد داڵ]] # «[[یاداشتی بریجیت جۆنز]]» لە نووسینی [[ھێلین فیڵدینگ]] # «[[مێژووی نھێنی]]» لە نووسینی [[دۆنا تارت]] # «[[ژنە سپییەکە]]» لە نووسینی [[ویلکی کۆلینز]] # «[[ئوولیس]]» لە نووسینی [[جەیمس جۆیس]] # «[[ماڵی ڕەش]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[کاری دووانە]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[تویتەکان]]» لە نووسینی [[ڕۆاڵد داڵ]] # «[[من قەڵاکە دەگرم]]» لە نووسینی [[دۆدی سمیت]] # «[[کونەکان]]» لە نووسینی [[لویس سەیکەر]] # «[[گۆرمێنگاست]]» لە نووسینی [[مێرڤین پیک]] # «[[خواوەندی شتە بچووکەکان]]» لە نووسینی [[ئارونداتی ڕۆی]] # «[[ڤیکی فریشتە]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[جیھانی نوێی ئازا]]» لە نووسینی [[ئالدۆس ھەکسلی]] # «[[کێڵگەی ئاسوودەیی سارد]]» لە نووسینی [[ستێلا گیبۆنز]] # «[[جادووگەر (ڕۆمان)|جادووگەر]]» لە نووسینی [[ڕەیمۆند ئی. فەیست]] # «[[لەسەر ڕێگا]]» لە نووسینی [[جاک کێرواک]] # «[[باوکی ئایینی]]» لە نووسینی [[ماریۆ پوزۆ]] # «[[ھۆزی ورچی ئەشکەوت]]» لە نووسینی [[جین ئێم. ئاوێڵ]] # «[[ڕەنگی جادوو]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[کیمیاگەر (ڕۆمان)|کیمیاگەر]]» لە نووسینی [[پاولۆ کۆیلۆ]] # «[[کاترین]]» لە نووسینی [[ئانیا سیتۆن]] # «[[کەین و ئابێل]]» لە نووسینی [[جێفری ئارچەر]] # «[[خۆشەویستی لە سەردەمی کۆلێرا]]» لە نووسینی [[گابرێل گارسیا مارکێز]] # «[[کچان لە خۆشەویستیدا]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[یاداشتەکانی شازادە]]» لە نووسینی [[مێگ کابۆت]] # «[[منداڵانی نیوەشەو]]» لە نووسینی [[سەلمان ڕوشدی]] # «[[سێ پیاو لە بەلەمێکدا]]» لە نووسینی [[جێرۆم ک. جێرۆم]] # «[[خواوەندە بچووکەکان]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[کەنار دەریا]]» لە نووسینی [[ئەلێکس گارلاند]] # «[[دراکیولا]]» لە نووسینی [[برام ستۆکەر]] # «[[خاڵی سپی]]» لە نووسینی [[ئەنتۆنی ھۆرۆویتز]] # «[[کاغەزەکانی پیکویک]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[گەردەلوول شکێن]]» لە نووسینی [[ئەنتۆنی ھۆرۆویتز]] # «[[کارگەی زەردەواڵە]]» لە نووسینی [[ئیان بانکیس]] # «[[ڕۆژی چەقەڵ]]» لە نووسینی [[فرێدریک فۆرسایت]] # «[[دایکە وێنەکێشراوەکە]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[جودی نادیار]]» لە نووسینی [[تۆماس ھاردی]] # «[[یاداشتی نھێنی ئادریان مۆڵ، تەمەن ١٣ و سێ چارەک]]» لە نووسینی [[سو تاونسێند]] # «[[دەریای دڵڕەق]]» لە نووسینی [[نیکۆلاس مۆنسارات]] # «[[بێچارەکان]]» لە نووسینی [[ڤیکتۆر ھوگۆ]] # «[[سەرۆکی شارەوانی کاستەربریج]]» لە نووسینی [[تۆماس ھاردی]] # «[[یاری بوێری]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[کچە خراپەکان]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[وێنەی دۆریان گرەی]]» لە نووسینی [[ئۆسکار وایڵد]] # «[[شۆگون]]» لە نووسینی [[جەیمس کلاڤێڵ]] # «[[ڕۆژی تریفیدەکان]]» لە نووسینی [[جۆن ویندام]] # «[[لۆلا ڕۆز]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[بازاڕی خۆنواندن]]» لە نووسینی [[ویلیام مەیക്پیس تاکەرەی]] # «[[داستانی فۆرسایت]]» لە نووسینی [[جۆن گاڵسوێرتی]] # «[[ماڵی گەڵاکان]]» لە نووسینی [[مارک ز. دانیلێوسکی]] # «[[ئینجیلی ژەھراوی]]» لە نووسینی [[باربارا کینگسۆڵڤەر]] # «[[پیاوی دروێنە]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[ئەنگوس، تانگ و ماچکردنی تەواو]]» لە نووسینی [[لویز ڕێنیسن]] # «[[سەگی باسکەرڤیڵ]]» لە نووسینی [[ئارتەر کۆنان دۆیڵ]] # «[[خاوەندارێتی: ڕۆمانسێک]]» لە نووسینی [[ئەی. ئێس. بایت]] # «[[مامۆستا و مارگەریتا]]» لە نووسینی [[میخائیل بولگاکۆڤ]] # «[[چیرۆکی کارەکەر]]» لە نووسینی [[مارگرێت ئاتوود]] # «[[دانی، پاڵەوانی جیھان]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[ڕۆژھەڵاتی عەدەن]]» لە نووسینی [[جۆن ستاینبێک]] # «[[دەرمانی سەرسوڕھێنەری جۆرج]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[خوشکە نامۆکان]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[ڕەنگی وەنەوشەیی]]» لە نووسینی [[ئەلیس واکەر]] # «[[باوکی بەراز]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[سی و نۆ ھەنگاوەکە]]» لە نووسینی [[جۆن بوچان]] # «[[کچان لە فرمێسکدا]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[شەوانی خەوتن]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[ھەموو شتێک لە بەرەی ڕۆژئاواوە ئارامە]]» لە نووسینی [[ئێریچ ماریا ڕیمارک]] # «[[لە پشت پەردەی مۆزەخانە]]» لە نووسینی [[کەیت ئاتکینسن]] # «[[دڵسۆزی بەرز]]» لە نووسینی [[نیک ھۆڕنبی]] # «[[ئەو]]» لە نووسینی [[ستیڤن کینگ]] # «[[جەیمس و قۆخە زەبەلاحەکە]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[مایلی سەوز]]» لە نووسینی [[ستیڤن کینگ]] # «[[پەپوولە]]» لە نووسینی [[ئانری شاریێر]] # «[[پیاوان لە چەکدا]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[مامۆستا و فەرماندە]]» لە نووسینی [[پاتریک ئۆبرایان]] # «[[کلیلی ئێسک]]» لە نووسینی [[ئەنتۆنی ھۆرۆویتز]] # «[[مۆسیقای ڕۆح]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[دزی کات]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[فیلی پێنجەم]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[کەفارەت (ڕۆمان)|کەفارەت]]» لە نووسینی [[ئیان مەککیوان]] # «[[نھێنییەکان]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[شمشێرە زیوییەکە]]» لە نووسینی [[ئیان سێڕایلیەر]] # «[[یەکێک بەسەر ھێلانەی کوکووەوە فڕی]]» لە نووسینی [[کێن کێسی]] # «[[دڵی تاریکی]]» لە نووسینی [[جۆزێف کۆنراد]] # «[[کیم (ڕۆمان)|کیم]]» لە نووسینی [[ڕودیارد کیپلینگ]] # «[[دوورینی خاچ]]» لە نووسینی [[دایانا گاباڵدۆن]] # «[[مۆبی-دیک]]» لە نووسینی [[ھێرمان مێلڤیل]] # «[[خواوەندی ڕووبار]]» لە نووسینی [[ویلبور سمیت]] # «[[گۆرانی خۆرئاوابوون]]» لە نووسینی [[لویس گراسیک گیبۆن]] # «[[ھەواڵەکانی کەشتیوانی]]» لە نووسینی [[ئی. ئانی پروڵکس]] # «[[جیھان بەپێی گارپ]]» لە نووسینی [[جۆن ئێرڤینگ]] # «[[لۆرنا دون]]» لە نووسینی [[ئاڕ. دی. بلاکمۆر]] # «[[کچان درەنگ دەچنە دەرەوە]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[کۆشکە دوورەکان]]» لە نووسینی [[ئێم. ئێم. کەی]] # «[[جادووگەرەکان]]» لە نووسینی [[ڕۆاڵد داڵ]] # «[[تۆڕی شارلۆت]]» لە نووسینی [[ئی. بی. وایت]] # «[[فرانکنشتاین]]» لە نووسینی [[ماری شێلی]] # «[[ئەوان لەسەر چیمەن یاریان دەکرد]]» لە نووسینی [[تێری ڤێنابڵز]] و [[گۆردۆن ویلیامز]] # «[[پیرەمێرد و زەریا]]» لە نووسینی [[ئێرنست ھێمینگوەی]] # «[[ناوی گوڵەکە]]» لە نووسینی [[ئومبێرتۆ ئیکۆ]] # «[[جیھانی سۆفیا]]» لە نووسینی [[یۆستاین گاردەر]] # «[[منداڵی زبڵدان]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[بەڕێز فۆکسی نایاب]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[لۆلیتا]]» لە نووسینی [[ڤلادیمیر نابۆکۆڤ]] # «[[نەورەسی جۆناتان لیڤینگستۆن]]» لە نووسینی [[ڕیچارد باخ]] # «[[شازادە بچکۆلەکە]]» لە نووسینی [[ئانتوان دۆ سانت ئێگزوپێری]] # «[[منداڵە جانتاکە]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[ئۆلیڤەر تویست]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[ھێزی یەک]]» لە نووسینی [[برایش کۆرتنی]] # «[[سایلاس مارنەر]]» لە نووسینی [[جۆرج ئێلیۆت]] # «[[شێتی ئەمریکی]]» لە نووسینی [[برێت ئیستن ئێلیس]] # «[[یاداشتی ھیچ کەسێک]]» لە نووسینی [[جۆرج گرۆسمیت|جۆرج]] و [[ویدۆن گرۆسمیت]] # «[[ترینسپۆتینگ]]» لە نووسینی [[ئێرڤین وێڵش]] # «[[گوزبەمپس]]» لە نووسینی [[ئاڕ. ئێڵ. ستین]] # «[[ھایدی]]» لە نووسینی [[یۆھانا شپیری]] # «[[کوڕان و خۆشەویستان]]» لە نووسینی [[دەیڤد ھێربێرت لۆرێنس]] # «[[سووکەلەیی بوونی بەرگەنەگیراو]]» لە نووسینی [[میلان کوندێرا]] # «[[پیاو و کوڕ]]» لە نووسینی [[تۆنی پارسۆنز]] # «[[ڕاستییەکە]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[شەڕی جیھانەکان]]» لە نووسینی [[ھێربەرت جۆرج وێڵز]] # «[[چرپەکاری ئەسپ]]» لە نووسینی [[نیکۆلاس ئیڤانس]] # «[[ھاوسەنگییەکی جوان]]» لە نووسینی [[ڕۆھینتۆن میستری]] # «[[جادووگەران لە دەرەوە]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[پاشای پێشوو و ئاییندە]]» لە نووسینی [[تی. ئێچ. وایت]] # «[[کرمی زۆر برسی]]» لە نووسینی [[ئێریک کارڵ]] # «[[گوڵەکان لە بنمیچدا]]» لە نووسینی [[ڤی. سی. ئەندروز]] {{Div col end}} == ئەمانەش ببینە == * [[١٠٠ باشترین ڕۆمان بەپێی کتێبخانەی مۆدێرن]] * [[١٠٠ کتێبی سەدەی لو مۆند]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/The_Big_Read| سەردێڕ=The Big Read | زمان= ئینگلیزی | سەردان= ٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|وێژە|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|The Big Read}} [[پۆل:پێڕستی باشترین کتێبەکان]] [[پۆل:پێڕستی ڕۆمانەکان]] [[پۆل:پەرەپێدانی کتێب]] iyzsdrizqztgfpc0u87rvu4gwjq09a5 1662999 1662998 2026-09-08T07:13:41Z Amine yousefi 16159 1662999 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''بیگ ڕید''' ({{بە ئینگلیزی| The Big Read}}) ڕاپرسییەک بوو بۆ دیاریکردنی باشترین [[ڕۆمان]]ی ھەموو سەردەمەکان، کە لە ساڵی ٢٠٠٣ لە [[بەریتانیا]] و لەلایەن [[بی بی سی]]ەوە ئەنجام درا. لەم ڕاپرسییەدا کە لەسەر ھێڵ و لە ڕێگەی [[ڕاژەی کورتە پەیام]] و تەلەفۆن ئەنجام درا، زیاتر لە ٧٥٠ ھەزار کەس لە خەڵکی بەریتانیا بەشدارییان کرد. لە کۆتاییدا پێڕستی باشترین ٢٠٠ ڕۆمان لە بەریتانیا بڵاو کرایەوە.<ref>The [[BBC]]'s Big Read [https://www.bbc.co.uk/arts/bigread/top100.shtml BBC - The Big Read] April 2003, Retrieved 9 December 2008</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110110172119/http://pressoffice.penguin.co.uk/static/downloads/releases2003/160503_bigreadstop100_2.pdf Penguin Dominates The Big Read Top 100] ''[[Penguin Books|Penguin]]'' Press Office</ref> ==مەبەست== بی بی سی بە ئامانجی دۆزینەوەی «خۆشەویستترین ڕۆمانی نەتەوە» بەرنامەی بیگ ڕید (خوێندنەوەی گەورە)ی دەست پێ کرد بێنەران بە دەنگدان لە ڕێگەی وێب، کورتەنامە و تەلەفۆنەوە بەشدارییان کرد. نمایشەکە بە ھۆی گرتنەبەری ڕێگایەکی [[ورووژێنخوازانە]] بەرەو ئەدەب، ڕووبەڕووی مشتومڕ و ڕەخنە بووەوە، بەڵام لایەنگرانی بەرنامەکە ستایشیان کرد چونکە بە باوەڕی ئەوان ئەم پلانە بووە ھۆی بەرزکردنەوەی ئاستی ھۆشیاری گشتی بەرامبەر بە خوێندنەوە.<ref> "The Big Read", BBC, April 2003, Retrieved 9 December 2008; "Penguin Dominates The Big Read Top 100". <i>Penguin Books</i>. Archived from the original on 27 August 2007. Retrieved 24 August 2024; John Ezard (15 Dec 2003) "Tolkien runs rings round Big Read rivals". <i>The Guardian</i>; Boyd Tonkin (24 Oct 2003) "A Week in Books: The Big Read aims to reflect mass taste". <i>The Independent</i>; "Book awards: BBC's Big Read". <i>LibraryThing</i>. Retrieved 24 August 2024. </ref> لە سەرەتادا خەڵکی بەریتانیا دەنگیان بە ھەر ڕۆمانێک دا کە ئارەزوویان لێ بوو.<ref> "The Big Read", BBC, April 2003, Retrieved 9 December 2008; "Penguin Dominates The Big Read Top 100". <i>Penguin Books</i>. Archived from the original on 27 August 2007. Retrieved 24 August 2024; John Ezard (15 Dec 2003) "Tolkien runs rings round Big Read rivals". <i>The Guardian</i>; Boyd Tonkin (24 Oct 2003) "A Week in Books: The Big Read aims to reflect mass taste". <i>The Independent</i>; "Book awards: BBC's Big Read". <i>LibraryThing</i>. Retrieved 24 August 2024. </ref> لەمەوە، [[پێڕست]]ێکی ٢٠٠ کتێب ئامادە کرا، و ٢١ بەرزترینیان بۆ دەنگدانی زیاتر خرانەڕوو، بەو مەرجەی تەنھا یەک کتێب بۆ ھەر نووسەرێک لەناو ٢١ کتێبی سەرەکیدا ڕێگەپێدراو بوو. بەو پێیەی ڕاپرسییەکە لەسەر بنەمای ڕۆمان بوو، شانۆنامەکانی [[ویلیام شێکسپیر]] بەشێک نەبوون لە ڕاپرسییەکە. ==٢٠٠ باشترین ڕۆمان لە [[شانشینی یەکگرتوو]]== {{Div col}} # «[[شای ئەنگوستیلەکان]]» لە نووسینی [[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین]] # «[[شانازی و پێشوەختە]]» لە نووسینی [[جەین ئۆستن]] # «[[کەرەستە تاریکەکانی]]» لە نووسینی [[فیلیپ پولمان]] # «[[ڕێبەری گالیسکەچی بۆ گالاکسی]]» لە نووسینی [[دۆگلاس ئادەمز]] # «[[ھاری پۆتەر و جامی ئاگر]]» لە نووسینی [[جەی کەی ڕۆولینگ]] # «[[کوشتنی بولبولێکی لاساییکەرەوە]]» لە نووسینی [[ھارپەر لی]] # «[[وینی دە پوو]]» لە نووسینی [[ئەی. ئەی. میلن]] # «[[١٩٨٤ (ڕۆمان)|١٩٨٤]]» لە نووسینی [[جۆرج ئۆروێڵ]] # «[[شێرەکە، جادووگەرەکە و جلوبەرگەکە]]» لە نووسینی [[سی ئێس لویس]] # «[[جەین ئایر (ڕۆمان)|جەین ئایر]]» لە نووسینی [[شارلۆت برۆنتی]] # «[[گرتن-٢٢]]» لە نووسینی [[جۆزێف ھێلەر]] # «[[بەرزایییە باگرەکان]]» لە نووسینی [[ئێمیلی برۆنتی]] # «[[گۆرانی باڵندە]]» لە نووسینی [[سێباستیان فۆکس]] # «[[ڕێبێکا (ڕۆمان)|ڕیبێکا]]» لە نووسینی [[دافنە دوومۆریە]] # «[[پاسەوانێک لە مەزرا]]» لە نووسینی [[جێرۆم دەیڤید سالینجەر]] # «[[با لەناو بیدەکاندا]]» لە نووسینی [[کینێس گراھام]] # «[[ئاواتە گەورەکان]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[ژنانی بچووک]]» لە نووسینی [[لویزا مەی ئەلکۆت]] # «[[ماندۆلینی کاپتن کۆرێلی]]» لە نووسینی [[لویس دێ بێرنیێر]] # «[[جەنگ و ئاشتی]]» لە نووسینی [[لیۆ تۆڵستۆی]] # «[[لەگەڵ بادا چوو]]» لە نووسینی [[مارگرێت میچڵ]] # «[[ھاری پۆتەر و بەردی فەیلەسوفەکە (کتێب)|ھاری پۆتەر و بەردی فەیلەسوفەکە]]» لە نووسینی [[جەی کەی ڕۆولینگ]] # «[[ھاری پۆتەر و ژووری نھێنییەکان]]» لە نووسینی [[جەی کەی ڕۆولینگ]] # «[[ھاری پۆتەر و زیندانییەکەی ئازکابان]]» لە نووسینی [[جەی کەی ڕۆولینگ]] # «[[ھۆبیت]]» لە نووسینی [[جەی ئاڕ ئاڕ تۆلکین]] # «[[تێس لە بنەماڵەی دێربەرڤیڵ]]» لە نووسینی [[تۆماس ھاردی]] # «[[میدڵمارچ]]» لە نووسینی [[جۆرج ئێلیۆت]] # «[[نوێژێک بۆ ئۆین مینی]]» لە نووسینی [[جۆن ئێرڤینگ]] # «[[ھێشووەکانی تووڕەیی]]» لە نووسینی [[جۆن ستاینبێک]] # «[[سەرکێشییەکانی ئالیس لە وڵاتی سەرسوورھێنەر]]» لە نووسینی [[لویس کاڕۆڵ]] # «[[چیرۆکی ترەیسی بیکەر]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[سەد ساڵ لە تەنیایی]]» لە نووسینی [[گابریێل گارسیا مارکێز]] # «[[ستوونەکانی زەوی]]» لە نووسینی [[کێن فۆلێت]] # «[[دەیڤد کۆپەرفیڵد]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[چارلی و کارگەی شوکولاتە]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[دوورگەی گەنجینە]]» لە نووسینی [[ڕۆبێرت لویس ستیڤنسن]] # «[[شارۆچکەیەک وەک ئەلیس]]» لە نووسینی [[نێڤیل شوت]] # «[[قەناعەت]]» لە نووسینی [[جەین ئۆستن]] # «[[دون]]» لە نووسینی [[فرانک ھێربێرت]] # «[[ئێما]]» لە نووسینی [[جەین ئۆستن]] # «[[ئان لە گرین گەیبڵز]]» لە نووسینی [[لووسی ماد مۆنتگۆمێری]] # «[[واتەرشیپ داون]]» لە نووسینی [[ڕیچارد ئادەمز]] # «[[گاتسبیی مەزن]]» لە نووسینی [[ئێف. سکۆت فیتزجێراڵد]] # «[[کۆنتی مۆنتی کریستۆ]]» لە نووسینی [[ئەلێکساندەر دوما]] # «[[سەردانەوەی برایدسھێد]]» لە نووسینی [[ئیڤلین وۆ]] # «[[کێڵگەی ئاژەڵان]]» لە نووسینی [[جۆرج ئۆروێڵ]] # «[[گۆرانییەکی کریسمس]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[دوور لە قەرەباڵغی شێتانە]]» لە نووسینی [[تۆماس ھاردی]] # «[[شەوشاد بەڕێز تۆم]]» لە نووسینی [[میشێل ماگۆریان]] # «[[گەڕانی شێڵ]]» لە نووسینی [[ڕۆزاموند پیلچەر]] # «[[باخچە نھێنییەکە]]» لە نووسینی [[فرانسیس ھۆدگسۆن بێرنێت]] # «[[دەربارەی مشک و پیاوان]]» لە نووسینی [[جۆن ستاینبێک]] # «[[ڕاوەستان]]» لە نووسینی [[ستیڤن کینگ]] # «[[ئاننا کارێنینا (ڕۆمان)|ئاننا کارێنینا]]» لە نووسینی [[لیۆ تۆڵستۆی]] # «[[کوڕێکی گونجاو]]» لە نووسینی [[ڤیکرام سێت]] # «[[بی ئێف جی]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[قەل و ئەمازۆنەکان]]» لە نووسینی [[ئارتەر ڕانسۆم]] # «[[بلاک بیوتی|جوانی ڕەش]]» لە نووسینی [[ئانا سیوێڵ]] # «[[ئارتێمیس فاول]]» لە نووسینی [[ئۆین کۆڵفەر]] # «[[تاوان و سزا]]» لە نووسینی [[فیۆدۆر دۆستۆیێڤسکی]] # «[[سفر و خاچەکان]]» لە نووسینی [[مالۆری بلاکمان]] # «[[یاداشتەکانی گێیشایەک]]» لە نووسینی [[ئارتەر گۆڵدن]] # «[[چیرۆکی دوو شار]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[باڵندە دڕکاوییەکان]]» لە نووسینی [[کۆلین مەککۆلۆ]] # «[[مۆرت]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[داری جادوویی دوور]]» لە نووسینی [[ئینید بلیتۆن]] # «[[ماگوس]]» لە نووسینی [[جۆن فاولز]] # «[[نیشانە باشەکان]]» لە نووسینی [[نیڵ گەیمەن]] و [[تێری پراچێت]] # «[[پاسەوانەکان! پاسەوانەکان!]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[شای مێشەکان]]» لە نووسینی [[ویلیام گۆڵدینگ]] # «[[بۆن (ڕۆمان)|بۆن]]» لە نووسینی [[پاتریک زوسکیند]] # «[[خێرخوازە پانتۆڵ دڕاوەکان]]» لە نووسینی [[ڕۆبێرت ترێسێل]] # «[[پاسەوانی شەو]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[ماتیڵدا]]» لە نووسینی [[ڕۆاڵد داڵ]] # «[[یاداشتی بریجیت جۆنز]]» لە نووسینی [[ھێلین فیڵدینگ]] # «[[مێژووی نھێنی]]» لە نووسینی [[دۆنا تارت]] # «[[ژنە سپییەکە]]» لە نووسینی [[ویلکی کۆلینز]] # «[[ئوولیس]]» لە نووسینی [[جەیمس جۆیس]] # «[[ماڵی ڕەش]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[کاری دووانە]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[تویتەکان]]» لە نووسینی [[ڕۆاڵد داڵ]] # «[[من قەڵاکە دەگرم]]» لە نووسینی [[دۆدی سمیت]] # «[[کونەکان]]» لە نووسینی [[لویس سەیکەر]] # «[[گۆرمێنگاست]]» لە نووسینی [[مێرڤین پیک]] # «[[خواوەندی شتە بچووکەکان]]» لە نووسینی [[ئارونداتی ڕۆی]] # «[[ڤیکی فریشتە]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[جیھانی نوێی ئازا]]» لە نووسینی [[ئالدۆس ھەکسلی]] # «[[کێڵگەی ئاسوودەیی سارد]]» لە نووسینی [[ستێلا گیبۆنز]] # «[[جادووگەر (ڕۆمان)|جادووگەر]]» لە نووسینی [[ڕەیمۆند ئی. فەیست]] # «[[لەسەر ڕێگا]]» لە نووسینی [[جاک کێرواک]] # «[[باوکی ئایینی]]» لە نووسینی [[ماریۆ پوزۆ]] # «[[ھۆزی ورچی ئەشکەوت]]» لە نووسینی [[جین ئێم. ئاوێڵ]] # «[[ڕەنگی جادوو]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[کیمیاگەر (ڕۆمان)|کیمیاگەر]]» لە نووسینی [[پاولۆ کۆیلۆ]] # «[[کاترین]]» لە نووسینی [[ئانیا سیتۆن]] # «[[کەین و ئابێل]]» لە نووسینی [[جێفری ئارچەر]] # «[[خۆشەویستی لە سەردەمی کۆلێرا]]» لە نووسینی [[گابرێل گارسیا مارکێز]] # «[[کچان لە خۆشەویستیدا]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[یاداشتەکانی شازادە]]» لە نووسینی [[مێگ کابۆت]] # «[[منداڵانی نیوەشەو]]» لە نووسینی [[سەلمان ڕوشدی]] # «[[سێ پیاو لە بەلەمێکدا]]» لە نووسینی [[جێرۆم ک. جێرۆم]] # «[[خواوەندە بچووکەکان]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[کەنار دەریا]]» لە نووسینی [[ئەلێکس گارلاند]] # «[[دراکیولا]]» لە نووسینی [[برام ستۆکەر]] # «[[خاڵی سپی]]» لە نووسینی [[ئەنتۆنی ھۆرۆویتز]] # «[[کاغەزەکانی پیکویک]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[گەردەلوول شکێن]]» لە نووسینی [[ئەنتۆنی ھۆرۆویتز]] # «[[کارگەی زەردەواڵە]]» لە نووسینی [[ئیان بانکیس]] # «[[ڕۆژی چەقەڵ]]» لە نووسینی [[فرێدریک فۆرسایت]] # «[[دایکە وێنەکێشراوەکە]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[جودی نادیار]]» لە نووسینی [[تۆماس ھاردی]] # «[[یاداشتی نھێنی ئادریان مۆڵ، تەمەن ١٣ و سێ چارەک]]» لە نووسینی [[سو تاونسێند]] # «[[دەریای دڵڕەق]]» لە نووسینی [[نیکۆلاس مۆنسارات]] # «[[بێچارەکان]]» لە نووسینی [[ڤیکتۆر ھوگۆ]] # «[[سەرۆکی شارەوانی کاستەربریج]]» لە نووسینی [[تۆماس ھاردی]] # «[[یاری بوێری]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[کچە خراپەکان]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[وێنەی دۆریان گرەی]]» لە نووسینی [[ئۆسکار وایڵد]] # «[[شۆگون]]» لە نووسینی [[جەیمس کلاڤێڵ]] # «[[ڕۆژی تریفیدەکان]]» لە نووسینی [[جۆن ویندام]] # «[[لۆلا ڕۆز]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[بازاڕی خۆنواندن]]» لە نووسینی [[ویلیام مەیക്پیس تاکەرەی]] # «[[داستانی فۆرسایت]]» لە نووسینی [[جۆن گاڵسوێرتی]] # «[[ماڵی گەڵاکان]]» لە نووسینی [[مارک ز. دانیلێوسکی]] # «[[ئینجیلی ژەھراوی]]» لە نووسینی [[باربارا کینگسۆڵڤەر]] # «[[پیاوی دروێنە]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[ئەنگوس، تانگ و ماچکردنی تەواو]]» لە نووسینی [[لویز ڕێنیسن]] # «[[سەگی باسکەرڤیڵ]]» لە نووسینی [[ئارتەر کۆنان دۆیڵ]] # «[[خاوەندارێتی: ڕۆمانسێک]]» لە نووسینی [[ئەی. ئێس. بایت]] # «[[مامۆستا و مارگەریتا]]» لە نووسینی [[میخائیل بولگاکۆڤ]] # «[[چیرۆکی کارەکەر]]» لە نووسینی [[مارگرێت ئاتوود]] # «[[دانی، پاڵەوانی جیھان]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[ڕۆژھەڵاتی عەدەن]]» لە نووسینی [[جۆن ستاینبێک]] # «[[دەرمانی سەرسوڕھێنەری جۆرج]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[خوشکە نامۆکان]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[ڕەنگی وەنەوشەیی]]» لە نووسینی [[ئەلیس واکەر]] # «[[باوکی بەراز]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[سی و نۆ ھەنگاوەکە]]» لە نووسینی [[جۆن بوچان]] # «[[کچان لە فرمێسکدا]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[شەوانی خەوتن]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[ھەموو شتێک لە بەرەی ڕۆژئاواوە ئارامە]]» لە نووسینی [[ئێریچ ماریا ڕیمارک]] # «[[لە پشت پەردەی مۆزەخانە]]» لە نووسینی [[کەیت ئاتکینسن]] # «[[دڵسۆزی بەرز]]» لە نووسینی [[نیک ھۆڕنبی]] # «[[ئەو]]» لە نووسینی [[ستیڤن کینگ]] # «[[جەیمس و قۆخە زەبەلاحەکە]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[مایلی سەوز]]» لە نووسینی [[ستیڤن کینگ]] # «[[پەپوولە]]» لە نووسینی [[ئانری شاریێر]] # «[[پیاوان لە چەکدا]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[مامۆستا و فەرماندە]]» لە نووسینی [[پاتریک ئۆبرایان]] # «[[کلیلی ئێسک]]» لە نووسینی [[ئەنتۆنی ھۆرۆویتز]] # «[[مۆسیقای ڕۆح]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[دزی کات]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[فیلی پێنجەم]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[کەفارەت (ڕۆمان)|کەفارەت]]» لە نووسینی [[ئیان مەککیوان]] # «[[نھێنییەکان]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[شمشێرە زیوییەکە]]» لە نووسینی [[ئیان سێڕایلیەر]] # «[[یەکێک بەسەر ھێلانەی کوکووەوە فڕی]]» لە نووسینی [[کێن کێسی]] # «[[دڵی تاریکی]]» لە نووسینی [[جۆزێف کۆنراد]] # «[[کیم (ڕۆمان)|کیم]]» لە نووسینی [[ڕودیارد کیپلینگ]] # «[[دوورینی خاچ]]» لە نووسینی [[دایانا گاباڵدۆن]] # «[[مۆبی-دیک]]» لە نووسینی [[ھێرمان مێلڤیل]] # «[[خواوەندی ڕووبار]]» لە نووسینی [[ویلبور سمیت]] # «[[گۆرانی خۆرئاوابوون]]» لە نووسینی [[لویس گراسیک گیبۆن]] # «[[ھەواڵەکانی کەشتیوانی]]» لە نووسینی [[ئی. ئانی پروڵکس]] # «[[جیھان بەپێی گارپ]]» لە نووسینی [[جۆن ئێرڤینگ]] # «[[لۆرنا دون]]» لە نووسینی [[ئاڕ. دی. بلاکمۆر]] # «[[کچان درەنگ دەچنە دەرەوە]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[کۆشکە دوورەکان]]» لە نووسینی [[ئێم. ئێم. کەی]] # «[[جادووگەرەکان]]» لە نووسینی [[ڕۆاڵد داڵ]] # «[[تۆڕی شارلۆت]]» لە نووسینی [[ئی. بی. وایت]] # «[[فرانکنشتاین]]» لە نووسینی [[ماری شێلی]] # «[[ئەوان لەسەر چیمەن یاریان دەکرد]]» لە نووسینی [[تێری ڤێنابڵز]] و [[گۆردۆن ویلیامز]] # «[[پیرەمێرد و زەریا]]» لە نووسینی [[ئێرنست ھێمینگوەی]] # «[[ناوی گوڵەکە]]» لە نووسینی [[ئومبێرتۆ ئیکۆ]] # «[[جیھانی سۆفیا]]» لە نووسینی [[یۆستاین گاردەر]] # «[[منداڵی زبڵدان]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[بەڕێز فۆکسی نایاب]]» لە نووسینی [[ڕۆڵد داھڵ]] # «[[لۆلیتا]]» لە نووسینی [[ڤلادیمیر نابۆکۆڤ]] # «[[نەورەسی جۆناتان لیڤینگستۆن]]» لە نووسینی [[ڕیچارد باخ]] # «[[شازادە بچکۆلەکە]]» لە نووسینی [[ئانتوان دۆ سانت ئێگزوپێری]] # «[[منداڵە جانتاکە]]» لە نووسینی [[جاکلین ویلسۆن]] # «[[ئۆلیڤەر تویست]]» لە نووسینی [[چارڵز دیکینز]] # «[[ھێزی یەک]]» لە نووسینی [[برایش کۆرتنی]] # «[[سایلاس مارنەر]]» لە نووسینی [[جۆرج ئێلیۆت]] # «[[شێتی ئەمریکی]]» لە نووسینی [[برێت ئیستن ئێلیس]] # «[[یاداشتی ھیچ کەسێک]]» لە نووسینی [[جۆرج گرۆسمیت|جۆرج]] و [[ویدۆن گرۆسمیت]] # «[[ترینسپۆتینگ]]» لە نووسینی [[ئێرڤین وێڵش]] # «[[گوزبەمپس]]» لە نووسینی [[ئاڕ. ئێڵ. ستین]] # «[[ھایدی]]» لە نووسینی [[یۆھانا شپیری]] # «[[کوڕان و خۆشەویستان]]» لە نووسینی [[دەیڤد ھێربێرت لۆرێنس]] # «[[سووکەلەیی بوونی بەرگەنەگیراو]]» لە نووسینی [[میلان کوندێرا]] # «[[پیاو و کوڕ]]» لە نووسینی [[تۆنی پارسۆنز]] # «[[ڕاستییەکە]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[شەڕی جیھانەکان]]» لە نووسینی [[ھێربەرت جۆرج وێڵز]] # «[[چرپەکاری ئەسپ]]» لە نووسینی [[نیکۆلاس ئیڤانس]] # «[[ھاوسەنگییەکی جوان]]» لە نووسینی [[ڕۆھینتۆن میستری]] # «[[جادووگەران لە دەرەوە]]» لە نووسینی [[تێری پراچێت]] # «[[پاشای پێشوو و ئاییندە]]» لە نووسینی [[تی. ئێچ. وایت]] # «[[کرمی زۆر برسی]]» لە نووسینی [[ئێریک کارڵ]] # «[[گوڵەکان لە بنمیچدا]]» لە نووسینی [[ڤی. سی. ئەندروز]] {{Div col end}} == ئەمانەش ببینە == * [[١٠٠ باشترین ڕۆمان بەپێی کتێبخانەی مۆدێرن]] * [[١٠٠ کتێبی سەدەی لو مۆند]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی | بەستەر=https://en.wikipedia.org/wiki/The_Big_Read| سەردێڕ=The Big Read | زمان= ئینگلیزی | سەردان= ٢٨ی ئایاری ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|وێژە|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|The Big Read}} [[پۆل:پێڕستی باشترین کتێبەکان]] [[پۆل:پێڕستی ڕۆمانەکان]] [[پۆل:پەرەپێدانی کتێب]] dlpidfoq8zs57ztgil426zocfwy8p8c 0 181306 1662962 1614223 2026-09-08T04:37:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1662962 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Pectoral girdle front Diagram in kurdish language.gif|وێنۆک]] ئێسکی '''دەفەی شان''' ئێسکێکی ڕووتەختی شێوە سێگۆشەییە و ھەردوو ئێسکی [[چەڵەمە]] و [[بازوو]] بەیەکدەگەیەنێت، وەکو خاڵی جێگیربوونی کۆمەڵێک ماسولکە کاردەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Figure 3: Scapula muscle maps for L. pictus (right side): (A) lateral view, (B) medial view.|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.7717/peerj.9866/fig-3|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=dx.doi.org}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|لەشی مرۆڤ|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Scapula}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:شان]] 0wxpdn2n9j2w2twguaqkyo0yd7pwunl 0 182763 1662844 1637705 2026-09-07T22:32:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662844 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرەزان | ناوی_فەرمی = Derzim - درزم - Darazam | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.6192|frame-long=44.9839|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە|چەمێ ڕەوزە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1394 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 77 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرەزان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەرەزان''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تێزخراب]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئەنھەرا نشیو]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گەژێن]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شینەوێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧٧) کەس و (٢٦) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 52qux5csfvmjznvr7sm33g21cr8w205 0 183261 1662608 1597542 2026-09-07T13:35:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە) 1662608 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Aspirine macro shot.jpg|وێنۆک|حەبی [[ئاسپرین]]]] [[پەڕگە:A small cup of coffee.JPG|وێنۆک|کافئینی ناو [[چا]] و [[قاوە]] زیاترین داروویێکە کە لە جیهان ئیستفادە دەکرێ]] '''داروو''' یان '''دەوا''' (بە ئینگلیزی:Drug) لە [[زانست]]ی [[پزیشکی]]یدا بە هەر جۆرە شتێک کە بۆ چاککردنەوە و یان کەم کردنەوەی ئێش و نیشانەی [[نەخۆشی]] و هەر وەها بۆ دۆزینەوەی جۆری نەخۆشیی و پێشگرتن لە نەخۆشیی بە کار دەهێنرێت، پێی ئەڵێن داروو. هەر وەها داروو بۆ مەبەستی غەیری پزیشکیش کەڵکی لێ وەردەگیریێت. بەم شێوه داروو بە دو بەشی پزیشکیی و غەیری پزیشکیی دابەش دەکرێت. داروو بە گۆرانی پڕۆسەی نەخۆشیی لە ناو یا دەرەوی [[خانە]]کان لە بەشە جۆراوجۆرەکانی لەش، دەبێتە هۆی باشتر بوون و یا خود خراوتربوونی سەلامەتی مڕۆڤ. لەم پڕۆسەدا داروو دەبێ بە شێوازی درووست و بە ئەندازە بۆ نەخۆش پێک بێت. ئەو جورە دارووانەی وا ژەهراوین و دەبنە هۆی نەخوشی و مەرگ، خانەکانی لەش لەناو دەبەن. داروو دەتوانێت لە گژوگیا یان لە ئاژەڵ (گیانەوەرکان) بەرهەم بێ. بەڵام دارووە کیمیایییەکان لە تاقیگەکان و بە دەستی پزیشکەکان یان پسپۆڕانی سازکردنی داروو، دەدۆزرێتەوە و دروست دەبێ و، دوای تاقیکرندەوە لە لایەن دەزگا فەرمییەکانەوە قبووڵ دەکرێت و دواتر لە کارخانەکانی داروو [[بەرھەمھێنی|بەرھەم]] دەھێنرێت و پاشان لە نێوان دەرمانخانەکاندا بڵاو دەکرێتەوە. == شێوازی بەرخۆری== داروو بە شێوەی خواردن (حەب و شەربەت) یان شێوازی (پوماد و دڵۆپ) یان بە شێوازی (هەناسە و شیاف) و یان بە شێوازی کوتان(دەرزی) کەڵکی لێ وەر دەگیرێت. ئەو جۆرە دارووانەی وا دەبنە هۆی ئاڵوودەبوون پێیان دەڵێن هۆشبەر یان سەکرئاوەر یان موخەدر و ئیستفادە کردنی ئەو جورە دارووانە دەبێتە هۆی نەخوشی و ناتەواویی لەش و گیان. دارووە پزیشکییەکان دەبێ بە دەستی پزیشکەکان بۆ نەخۆشەکان بنووسرێت و نابێ بەبێ پرس بەکار بھێندرێن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://en.wikipedia.org/wiki/Drug ویکی ئینگلیزی داروو] {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|کیمیا|یاسا|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمەڵگا}} {{پۆلی کۆمنز|Drugs}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:دارووناسی]] [[پۆل:دەرمانناسی]] [[پۆل:دەرمان]] 3e8gld2o3atno3wt2bhzfuc3rsnjht9 0 183547 1662633 1403243 2026-09-07T14:48:07Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662633 wikitext text/x-wiki قۆناغی ١٦ یان قۆناغی لێدەرچوون بە یەکێک لە قۆناغەکانی ھەر پالاوانێتییەکی تۆپی پێ دادەنرێت لە قۆناغی ١٦ دا کار بە خاڵ ناکرێت بەڵکو یەکێک لە ھەڵبژاردەکان دەبێتە براوە بۆ ئەوەی بگاتە قۆناغی دواتر، لەکاتی ئاسایی ئەگەر ئەنجامی یاری یەکسان بوو پەنا دەبرێتە بەر کاتی زیادکراو ئەگەر لە کاتی ئاسایی وەک یەک بوون پەنادەبرێتە بەر لێدانی سزا بۆ ئەوەی ھەڵبژاردەی براوە دیاری بکرێت. قۆناغی ١٦ی جامی یۆرۆی ٢٠٢٠ لە ٢٦ ی جوونی ٢٠٢١ بە خولی ١٦ دەست پێ دەکات یەکەم یاری ئەم قۆناغە لە نیوان [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی وێڵز|ھەڵبژاردەی وێلز]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی دانمارک|ھەڵبژاردەی دانیمارک]] بوو == خشتەی یارییەکان == <section begin=Bracket />{{#invoke:RoundN|N16 |style=white-space:nowrap|widescore=yes|bold_winner=high|3rdplace=no |RD1=[[#قۆناغی ١٦|قۆناغی ١٦]] |RD2=[[#قۆناغی ٨|قۆناغی ٨]] |RD3=[[#پێش کۆتایی |پێش کۆتایی]] |RD4=[[#کۆتایی |کۆتایی]] <!-- Date-Place|Team 1|Score 1|Team 2|Score 2 --> <!-- round of 16 --> <!-- round of 16 --> <!-- round of 16 --> | ٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١– [[یاریگای لا کارتوجا|سێڤیلیا]]|{{fb|BEL}}|1|{{fb|POR}}|0 |٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١– [[یاریگای وێمبلی|لەندەن]]|{{fb|ITA}} {{aet}}|2|{{fb|AUT}}|1 |٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١– [[یاریگای نیشتمانی ڕۆمانیا|بوخارێست]]|{{fb|FRA}}|3 (4)|{{fb|SUI}} {{pso}}|3 (5) |٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١– [[یاریگای پارکن|کۆپنھاگن]]|{{fb|CRO}}|3|{{fb|ESP}} {{aet}}|5 |٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١– [[یاریگای ھامپدین پارک|گلاسگۆ]]|{{fb|SWE}}|1|{{fb|UKR}} {{aet}}|2 |٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ – [[یاریگای وێمبلی|لەندەن]]|{{fb|ENG}}|2|{{fb|GER}}|0 |٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١ – [[یاریگای فرانز پوشکاش|بوداپێست]]|{{fb|NED}}|0|{{fb|CZE}}|2 |٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١ – [[یاریگای یۆھان کرویف ئەرینا|ئەمستەردام]]|{{fb|WAL}}|0|{{fb|DEN}}|4 <!-- quarter-finals --> |٢ی تەممووزی ٢٠٢١ – [[یاریگای ئەلیانز ئەرینا|مونیخ]]|{{fb|BEL}}|1|{{fb|ITA}}|2 |٢ی تەممووزی ٢٠٢١– [[یاریگای کریستۆڤسکی|سەنت پیتەرزبورگ]]|{{fb|SUI}}|1 (1)|{{fb|ESP}} {{pso}}|1 (3) |٣ی تەممووزی ٢٠٢١ – [[یاریگای ئۆڵمپیکو|ڕۆما]]|{{fb|UKR}}|0|{{fb|ENG}}|4 |٣ی تەممووزی ٢٠٢١ – [[یاریگای ئۆڵۆمپی باکوو|باکوو]]|{{fb|CZE}}|1|{{fb|DEN}}|2 <!-- semi-finals --> |٦ی تەممووزی ٢٠٢١ – [[یاریگای وێمبلی|لەندەن]]|{{fb|ITA}} {{pso}}|1 (4)|{{fb|ESP}}|1 (2) |٧ی تەممووزی ٢٠٢١ – [[یاریگای وێمبلی|لەندەن]]|{{fb|ENG}} {{aet}}|2|{{fb|DEN}}|1 <!-- final --> |١١ی تەممووزی ٢٠٢١ – [[یاریگای وێمبلی|لەندەن]]|{{fb|ITA}} {{pso}}|1 (3)|{{fb|ENG}}|1 (2) }}<section end=Bracket /> == ئەنجامی یارییەکانی قۆناغی ١٦ == === وێڵز vs دانمارک === <section begin=R16-1 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|6|26|df=y}} |time=١٨:٠٠ |team1={{fb-rt|WAL}} |score=٠–٤ |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024478/ |team2={{fb|DEN}} |goals1= |goals2= * [[کاسپێر دۆلبێرگ|دۆلبێرگ]] {{گۆڵ|٢٧||٤٨}} * [[جواکیم مایھلیی|مایھلیی]] {{گۆڵ|٨٨}} * [[مارتن برایتوەیت|برایتوەیت]] {{گۆڵ|٩٠+٤}} |stadium=[[یۆھان کرویف ئارێنا]]، [[ئەمستەردام]] |attendance=14,645<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024478_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Wales v Denmark |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[دانیال سیبێرت( ناوبژیوان )|دانیال سیبێرت]] ([[یەکێتی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]]) }}<section end=R16-1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _wal20h |pattern_b = _wal20H |pattern_ra = _wal20h |pattern_sh = _wal20h |pattern_so = _wal20h |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Wales<ref name="wal-den_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024478_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Wales v Denmark |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _den21h |pattern_b = _den21A |pattern_ra = _den21h |pattern_sh = _den21h |pattern_so = _den21a |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Denmark<ref name="wal-den_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''12'''||[[Danny Ward (Welsh footballer)|Danny Ward]] |- |RB ||'''14'''||[[Connor Roberts (footballer, born 1995)|Connor Roberts]] || || {{ھا.دەرەوە|40}} |- |CB ||'''6''' ||[[Joe Rodon]] || {{ئاگادارکردنەوە|26}} |- |CB ||'''22'''||[[Chris Mepham]] |- |LB ||'''4''' ||[[Ben Davies (footballer, born 1993)|Ben Davies]] |- |CM ||'''16'''||[[Joe Morrell]] || || {{ھا.دەرەوە|59}} |- |CM ||'''7''' ||[[Joe Allen]] |- |RW ||'''20'''||[[Daniel James (footballer)|Daniel James]] || || {{ھا.دەرەوە|78}} |- |AM ||'''10'''||[[Aaron Ramsey]] |- |LW ||'''11'''||[[Gareth Bale]] ([[Captain (association football)|c]]) || {{ئاگادارکردنەوە|90+3}} |- |CF ||'''13'''||[[Kieffer Moore]] || {{ئاگادارکردنەوە|40}} || {{ھا.دەرەوە|78}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |DF ||'''3''' ||[[Neco Williams]] || || {{چ.ژوورەوە|40}} |- |MF ||'''8''' ||[[Harry Wilson (footballer, born 1997)|Harry Wilson]] || {{دەرکردن|0|90}} || {{چ.ژوورەوە|59}} |- |FW ||'''9''' ||[[Tyler Roberts]] || || {{چ.ژوورەوە|78}} |- |MF ||'''19'''||[[David Brooks (footballer)|David Brooks]] || {{ئاگادارکردنەوە|80}} || {{چ.ژوورەوە|78}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Rob Page]] |} |valign="top"|[[File:WAL-DEN 2021-06-26.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Kasper Schmeichel]] |- |CB ||'''6''' ||[[Andreas Christensen]] |- |CB ||'''4''' ||[[Simon Kjær]] ([[Captain (association football)|c]]) || || {{ھا.دەرەوە|77}} |- |CB ||'''3''' ||[[Jannik Vestergaard]] |- |RM ||'''17'''||[[Jens Stryger Larsen]] || || {{ھا.دەرەوە|77}} |- |CM ||'''23'''||[[Pierre-Emile Højbjerg]] |- |CM ||'''8''' ||[[Thomas Delaney]] || || {{ھا.دەرەوە|60}} |- |LM ||'''5''' ||[[Joakim Mæhle]] |- |RF ||'''14'''||[[Mikkel Damsgaard]] || || {{ھا.دەرەوە|60}} |- |CF ||'''12'''||[[Kasper Dolberg]] || || {{ھا.دەرەوە|69}} |- |LF ||'''9''' ||[[Martin Braithwaite]] |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''24'''||[[Mathias Jensen]] || || {{چ.ژوورەوە|60}} |- |MF ||'''15'''||[[Christian Nørgaard]] || || {{چ.ژوورەوە|60}} |- |FW ||'''21'''||[[Andreas Cornelius]] || || {{چ.ژوورەوە|69}} |- |DF ||'''26'''||[[Nicolai Boilesen]] || || {{چ.ژوورەوە|77}} |- |DF ||'''2''' ||[[Joachim Andersen (footballer)|Joachim Andersen]] || || {{چ.ژوورەوە|77}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Kasper Hjulmand]] |} |} === ئیتالیا vs نەمسا === <section begin=R16-2 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|6|26|df=y}} |time=21:00 {{small|(20:00 [[UTC+01:00|UTC+1]])}} |team1={{fb-rt|ITA}} |score=٢–١ |aet=yes |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024477/ |team2={{fb|AUT}} |goals1= *[[فێدریکۆ کیئەسە|کیئەسە ]] {{گۆڵ|95}} *[[ماتیۆ پێسینا|پێسینا]] {{گۆڵ|105}} |goals2= *[[ساسا کالادزیچ]] {{گۆڵ|114}} |stadium=[[یاریگای وێمبلی]], [[لەندەن]] |attendance=18,910<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024477_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Italy v Austria |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[ئەنتۆنی تەیلۆر (ناوبژیوان )|ئەنتۆنی تەیلۆر ]] ([[ئینگلتەرا]]) }}<section end=R16-2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _italy20h |pattern_b = _italy20h |pattern_ra = _italy20h |pattern_sh = _ita21A |pattern_so = _ita20H |leftarm = 113ED7 |body = 113ED7 |rightarm = 113ED7 |shorts = 000054 |socks = 113ED7 |title = Italy<ref name="ita-aut_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024477_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Italy v Austria |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _aut20H |pattern_b = _aut20H |pattern_ra = _aut20H |pattern_sh = _aut20h |pattern_so = _aut20h |leftarm = FFFFFF |body = C00000 |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = C00000 |title = Austria<ref name="ita-aut_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''21'''||[[Gianluigi Donnarumma]] |- |RB ||'''2''' ||[[Giovanni Di Lorenzo]] || {{ئاگادارکردنەوە|50}} |- |CB ||'''19'''||[[Leonardo Bonucci]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''15'''||[[Francesco Acerbi]] |- |LB ||'''4''' ||[[Leonardo Spinazzola]] |- |CM ||'''18'''||[[Nicolò Barella]] || {{ئاگادارکردنەوە|51}} || {{ھا.دەرەوە|67}} |- |CM ||'''8''' ||[[Jorginho (footballer, born December 1991)|Jorginho]] |- |CM ||'''6''' ||[[Marco Verratti]] || || {{ھا.دەرەوە|67}} |- |RF ||'''11'''||[[Domenico Berardi]] || || {{ھا.دەرەوە|84}} |- |CF ||'''17'''||[[Ciro Immobile]] || || {{ھا.دەرەوە|84}} |- |LF ||'''10'''||[[Lorenzo Insigne]] || || {{ھا.دەرەوە|108}} |- |colspan=3|'''جێگرەوە:''' |- |MF ||'''12'''||[[Matteo Pessina]] || || {{چ.ژوورەوە|67}} |- |MF ||'''5''' ||[[Manuel Locatelli]] || || {{چ.ژوورەوە|67}} |- |FW ||'''9''' ||[[Andrea Belotti]] || || {{چ.ژوورەوە|84}} |- |MF ||'''14'''||[[Federico Chiesa]] || || {{چ.ژوورەوە|84}} |- |MF ||'''16'''||[[Bryan Cristante]] || || {{چ.ژوورەوە|108}} |- |colspan=3|'''ڕاهێنەر :''' |- |colspan=3|[[Roberto Mancini]] |} |valign="top"|[[File:ITA-AUT 2021-06-26.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''13'''||[[Daniel Bachmann]] |- |RB ||'''21'''||[[Stefan Lainer]] || || {{ھا.دەرەوە|114}} |- |CB ||'''3''' ||[[Aleksandar Dragović]] || {{ئاگادارکردنەوە|120+1}} |- |CB ||'''4''' ||[[Martin Hinteregger]] || {{ئاگادارکردنەوە|103}} |- |LB ||'''8''' ||[[David Alaba]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |CM ||'''23'''||[[Xaver Schlager]] || || {{ھا.دەرەوە|106}} |- |CM ||'''10'''||[[Florian Grillitsch]] || || {{ھا.دەرەوە|106}} |- |RW ||'''24'''||[[Konrad Laimer]] || || {{ھا.دەرەوە|114}} |- |AM ||'''9''' ||[[Marcel Sabitzer]] |- |LW ||'''19'''||[[Christoph Baumgartner]] || || {{ھا.دەرەوە|90}} |- |CF ||'''7''' ||[[Marko Arnautović]] || {{yel|2}} || {{ھا.دەرەوە|97}} |- |colspan=3|'''جێگرەوە:''' |- |MF ||'''18'''||[[Alessandro Schöpf]] || || {{چ.ژوورەوە|90}} |- |FW ||'''25'''||[[Saša Kalajdžić]] || || {{چ.ژوورەوە|97}} |- |FW ||'''11'''||[[Michael Gregoritsch]] || || {{چ.ژوورەوە|106}} |- |MF ||'''10'''||[[Florian Grillitsch]] || || {{چ.ژوورەوە|106}} |- |MF ||'''6''' ||[[Stefan Ilsanker (footballer)|Stefan Ilsanker]] || || {{چ.ژوورەوە|114}} |- |MF ||'''16'''||[[Christopher Trimmel]] || || {{چ.ژوورەوە|114}} |- |colspan=3|'''ڕاهێنەر :''' |- |colspan=3|{{flagicon|GER}} [[Franco Foda]] |} |} === ھۆلەندا vs کۆماری چیک === <section begin=R16-3 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|6|27|df=y}} |time=18:00 |team1={{fb-rt|NED}} |score=٠–٢ |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024480/ |team2={{fb|CZE}} |goals1= |goals2= *[[ تۆماس هولێس|هولێس]] {{گۆڵ|68}} *[[پاتریش شیک|شیک]] {{گۆڵ|80}} |stadium=[[پوشکاش ئارێنا]], [[بوداپێست]] |attendance=52,834<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024480_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Netherlands v Czech Republic |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[سێرگی کاراسوف]] ([[ڕووسیا]]) }}<section end=R16-3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ned20H |pattern_b = _netherlands20h |pattern_ra = _ned20H |pattern_sh = _ned20H |pattern_so = _ned20H |leftarm = FF5300 |body = FF5300 |rightarm = FF5300 |shorts = FF5300 |socks = FF5300 |title = Netherlands<ref name="ned-cze_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024480_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Netherlands v Czech Republic |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _cze21A |pattern_b = _cze21A |pattern_ra = _cze21A |pattern_sh = |pattern_so = _sui21a |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = {{nowrap|Czech Republic}}<ref name="ned-cze_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Maarten Stekelenburg]] |- |CB ||'''6''' ||[[Stefan de Vrij]] |- |CB ||'''3''' ||[[Matthijs de Ligt]] || {{دەرکردن|0|55}} |- |CB ||'''17'''||[[Daley Blind]] || || {{ھا.دەرەوە|81}} |- |RWB||'''22'''||[[Denzel Dumfries]] || {{ئاگادارکردنەوە|46}} |- |LWB||'''12'''||[[Patrick van Aanholt]] || || {{ھا.دەرەوە|81}} |- |CM ||'''15'''||[[Marten de Roon]] || || {{ھا.دەرەوە|73}} |- |CM ||'''21'''||[[Frenkie de Jong]] || {{ئاگادارکردنەوە|84}} |- |AM ||'''8''' ||[[Georginio Wijnaldum]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |CF ||'''10'''||[[Memphis Depay]] |- |CF ||'''18'''||[[Donyell Malen]] || || {{ھا.دەرەوە|57}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''11'''||[[Quincy Promes]] || || {{چ.ژوورەوە|57}} |- |FW ||'''19'''||[[Wout Weghorst]] || || {{چ.ژوورەوە|73}} |- |FW ||'''7''' ||[[Steven Berghuis]] || || {{چ.ژوورەوە|81}} |- |MF ||'''25'''||[[Jurriën Timber]] || || {{چ.ژوورەوە|81}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Frank de Boer]] |} |valign="top"|[[File:NED-CZE 2021-06-27.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Tomáš Vaclík]] |- |RB ||'''5''' ||[[Vladimír Coufal]] || {{ئاگادارکردنەوە|56}} |- |CB ||'''3''' ||[[Ondřej Čelůstka]] |- |CB ||'''6''' ||[[Tomáš Kalas]] |- |LB ||'''2''' ||[[Pavel Kadeřábek]] |- |CM ||'''9''' ||[[Tomáš Holeš]] || || {{ھا.دەرەوە|85}} |- |CM ||'''15'''||[[Tomáš Souček]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |RW ||'''12'''||[[Lukáš Masopust]] || || {{ھا.دەرەوە|79}} |- |AM ||'''7''' ||[[Antonín Barák]] || || {{ھا.دەرەوە|90+2}} |- |LW ||'''13'''||[[Petr Ševčík]] || || {{ھا.دەرەوە|85}} |- |CF ||'''10'''||[[Patrik Schick]] || || {{ھا.دەرەوە|90+2}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''14'''||[[Jakub Jankto]] || || {{چ.ژوورەوە|79}} |- |FW ||'''19'''||[[Adam Hložek]] || || {{چ.ژوورەوە|85}} |- |MF ||'''21'''||[[Alex Král]] || || {{چ.ژوورەوە|85}} |- |FW ||'''11'''||[[Michael Krmenčík]] || || {{چ.ژوورەوە|90+2}} |- |MF ||'''26'''||[[Michal Sadílek]] || || {{چ.ژوورەوە|90+2}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Jaroslav Šilhavý]] |} |} === بەلجیکا vs پرتوگال === <section begin=R16-4 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|6|27|df=y}} |time=21:00 |team1={{fb-rt|BEL}} |score=١–٠ |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024479/ |team2={{fb|POR}} |goals1= *[[سۆرگان هازارد|هازارد]] {{گۆڵ|42}} |goals2= |stadium=[[یاریگای لا کارتوخال]], [[سێڤیلیا]] |attendance=11,504<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024479_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Belgium v Portugal |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[فیلیکس بریچ]] ([[ئەڵمانیا]]) }}<section end=R16-4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bel20h |pattern_b = _bel20H |pattern_ra = _bel20h |pattern_sh = _adidas_black |pattern_so = _3_stripes_black |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Belgium<ref name="bel-por_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024479_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Belgium v Portugal |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _por20A |pattern_b = _portugal20a |pattern_ra = _por20A |pattern_sh = _por20A |pattern_so = _por20al |leftarm = CAE9E4 |body = CAE9E4 |rightarm = CAE9E4 |shorts = CAE9E4 |socks = CAE9E4 |title = Portugal<ref name="bel-por_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Thibaut Courtois]] |- |CB ||'''2''' ||[[Toby Alderweireld]] || {{ئاگادارکردنەوە|81}} |- |CB ||'''5''' ||[[Jan Vertonghen]] |- |CB ||'''3''' ||[[Thomas Vermaelen]] || {{ئاگادارکردنەوە|72}} |- |RM ||'''15'''||[[Thomas Meunier]] |- |CM ||'''8''' ||[[Youri Tielemans]] |- |CM ||'''6''' ||[[Axel Witsel]] |- |LM ||'''16'''||[[Thorgan Hazard]] || || {{ھا.دەرەوە|90+5}} |- |RW ||'''7''' ||[[Kevin De Bruyne]] || || {{ھا.دەرەوە|48}} |- |LW ||'''10'''||[[Eden Hazard]] ([[Captain (association football)|c]]) || || {{ھا.دەرەوە|87}} |- |CF ||'''9''' ||[[Romelu Lukaku]] |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |FW ||'''14'''||[[Dries Mertens]] || || {{چ.ژوورەوە|48}} |- |MF ||'''11'''||[[Yannick Carrasco]] || || {{چ.ژوورەوە|87}} |- |MF ||'''19'''||[[Leander Dendoncker]] || || {{چ.ژوورەوە|90+5}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ESP}} [[Roberto Martínez]] |} |valign="top"|[[File:BEL-POR 2021-06-27.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Rui Patrício]] |- |RB ||'''20'''||[[Diogo Dalot]] || {{ئاگادارکردنەوە|51}} |- |CB ||'''4''' ||[[Rúben Dias]] |- |CB ||'''3''' ||[[Pepe (footballer, born 1983)|Pepe]] || {{ئاگادارکردنەوە|77}} |- |LB ||'''5''' ||[[Raphaël Guerreiro]] |- |CM ||'''8''' ||[[João Moutinho]] || || {{ھا.دەرەوە|55}} |- |CM ||'''26'''||[[João Palhinha]] || {{ئاگادارکردنەوە|45}} || {{ھا.دەرەوە|78}} |- |CM ||'''16'''||[[Renato Sanches]] || || {{ھا.دەرەوە|78}} |- |RW ||'''10'''||[[Bernardo Silva]] || || {{ھا.دەرەوە|55}} |- |LW ||'''21'''||[[Diogo Jota]] || || {{ھا.دەرەوە|70}} |- |CF ||'''7''' ||[[Cristiano Ronaldo]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |FW ||'''23'''||[[João Félix]] || || {{چ.ژوورەوە|55}} |- |MF ||'''11'''||[[Bruno Fernandes]] || || {{چ.ژوورەوە|55}} |- |FW ||'''9''' ||[[André Silva (footballer, born 1995)|André Silva]] || || {{چ.ژوورەوە|70}} |- |MF ||'''13'''||[[Danilo Pereira (footballer)|Danilo Pereira]] || || {{چ.ژوورەوە|78}} |- |MF ||'''24'''||[[Sérgio Oliveira]] || || {{چ.ژوورەوە|78}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Fernando Santos (footballer, born 1954)|Fernando Santos]] |} |} === کرواتیا vs ئیسپانیا === <section begin=R16-5 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|6|28|df=y}} |time=18:00 |team1={{fb-rt|CRO}} |score=٣–٥ |aet=yes |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024482/ |team2={{fb|ESP}} |goals1= *[[پێدری]] {{گۆڵ|20|گ. هەڵە}} *[[میرۆسلاڤ ئۆرشیچ|ئۆرشیچ]] {{گۆڵ|85}} *[[ماریۆ پاسالیچ|پاسالیچ]] {{گۆڵ|90+2}} |goals2= *[[پابلۆ سارابیا|سارابیا]] {{goal|38}} *[[سیزار ئازپیلکوێتا|ئازپیلکوێتا]] {{گۆڵ|57}} *[[ فێران تۆرێس|تۆرێس]] {{گۆڵ|77}} *[[ئالڤارۆ مۆراتا|مۆراتا]] {{گۆڵ|100}} *[[میکێل ئۆیارزابال|ئۆیارزابال]] {{گۆڵ|103}} |stadium=[[یاریگای پارکن]], [[کۆپنھاگن]] |attendance=22,771<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024482_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Croatia v Spain |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[ جۆنیت شاکیر]] ([[تورکیا]]) }}<section end=R16-5 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _cro20A |pattern_b = _croatia20a |pattern_ra = _cro20A |pattern_sh = _cro20A |pattern_so = _cro20A |leftarm = 000000 |body = 000000 |rightarm = 000000 |shorts = 000000 |socks = 000000 |title = Croatia<ref name="cro-esp_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024482_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Croatia v Spain |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _esp20a |pattern_b = _esp20A |pattern_ra = _esp20a |pattern_sh = _esp20a |pattern_so = _esp20a |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Spain<ref name="cro-esp_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Dominik Livaković]] |- |RB ||'''22'''||[[Josip Juranović]] || || {{ھا.دەرەوە|73}} |- |CB ||'''21'''||[[Domagoj Vida]] |- |CB ||'''5''' ||[[Duje Ćaleta-Car]] || {{ئاگادارکردنەوە|84}} |- |LB ||'''25'''||[[Joško Gvardiol]] |- |DM ||'''11'''||[[Marcelo Brozović]] || {{ئاگادارکردنەوە|73}} |- |CM ||'''10'''||[[Luka Modrić]] ([[Captain (association football)|c]]) || || {{ھا.دەرەوە|114}} |- |CM ||'''8''' ||[[Mateo Kovačić]] || || {{ھا.دەرەوە|79}} |- |RW ||'''13'''||[[Nikola Vlašić]] || || {{ھا.دەرەوە|79}} |- |LW ||'''17'''||[[Ante Rebić]] || || {{ھا.دەرەوە|67}} |- |CF ||'''20'''||[[Bruno Petković]] || || {{ھا.دەرەوە|46}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Andrej Kramarić]] || || {{چ.ژوورەوە|46}} |- |MF ||'''18'''||[[Mislav Oršić]] || || {{چ.ژوورەوە|67}} |- |FW ||'''7''' ||[[Josip Brekalo]] || || {{چ.ژوورەوە|73}} |- |FW ||'''14'''||[[Ante Budimir]] || || {{چ.ژوورەوە|79}} |- |MF ||'''15'''||[[Mario Pašalić]] || || {{چ.ژوورەوە|79}} |- |MF ||'''26'''||[[Luka Ivanušec]] || || {{چ.ژوورەوە|114}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Zlatko Dalić]] |} |valign="top"|[[File:CRO-ESP 2021-06-28.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Unai Simón]] |- |RB ||'''2''' ||[[César Azpilicueta]] |- |CB ||'''12'''||[[Eric García (footballer, born 2001)|Eric García]] || || {{ھا.دەرەوە|71}} |- |CB ||'''24'''||[[Aymeric Laporte]] |- |LB ||'''14'''||[[José Gayà]] || || {{ھا.دەرەوە|77}} |- |CM ||'''8''' ||[[Koke (footballer, born 1992)|Koke]] || || {{ھا.دەرەوە|77}} |- |CM ||'''5''' ||[[Sergio Busquets]] ([[Captain (association football)|c]]) || || {{ھا.دەرەوە|101}} |- |CM ||'''26'''||[[Pedri]] |- |RW ||'''11'''||[[Ferran Torres]] || || {{ھا.دەرەوە|88}} |- |CF ||'''7''' ||[[Álvaro Morata]] |- |LW ||'''22'''||[[Pablo Sarabia]] || || {{ھا.دەرەوە|71}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''19'''||[[Dani Olmo]] || || {{چ.ژوورەوە|71}} |- |DF ||'''4''' ||[[Pau Torres (footballer, born 1997)|Pau Torres]] || || {{چ.ژوورەوە|71}} |- |DF ||'''18'''||[[Jordi Alba]] || || {{چ.ژوورەوە|77}} |- |MF ||'''17'''||[[Fabián Ruiz]] || || {{چ.ژوورەوە|77}} |- |FW ||'''21'''||[[Mikel Oyarzabal]] || || {{چ.ژوورەوە|88}} |- |MF ||'''16'''||[[Rodri (footballer, born 1996)|Rodri]] || || {{چ.ژوورەوە|101}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Luis Enrique]] |} |} === فەرەنسا vs سویسرا === <section begin=R16-6 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|6|28|df=y}} |time=21:00 {{small|(22:00 [[UTC+03:00|UTC+3]])}} |team1={{fb-rt|FRA}} |score=٣-٣ |aet=yes |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024481/ |team2={{fb|SUI}} |goals1= *[[Karim Benzema|Benzema]] {{گۆڵ|57||59}} *[[Paul Pogba|Pogba]] {{گۆڵ|75}} |goals2= *[[Haris Seferović|Seferović]] {{گۆڵ|15||81}} *[[Mario Gavranović|Gavranović]] {{گۆڵ|90}} |stadium=[[ئەرێنا ناشیناڵ]], [[بوخارێست]] |attendance=<!--<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024481_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – France v Switzerland |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref>--> |referee=[[فێرناندۆ ڕاپالێنی]] ([[ئەرژەنتین]]) |penalties1= *[[Paul Pogba|Pogba]] {{سزا گۆڵ}} *[[Olivier Giroud|Giroud]] {{سزا گۆڵ}} *[[Marcus Thuram|Thuram]] {{سزا گۆڵ}} *[[Presnel Kimpembe|Kimpembe]] {{سزا گۆڵ}} *[[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{لەدەستدانی سزا}} |penaltyscore=4–5 |penalties2= *{{سزا گۆڵ}} [[Mario Gavranović|Gavranović]] *{{سزا گۆڵ}} [[Fabian Schär|Schär]] *{{سزا گۆڵ}} [[Manuel Akanji|Akanji]] *{{سزا گۆڵ}} [[Ruben Vargas|Vargas]] *{{سزا گۆڵ}} [[Admir Mehmedi|Mehmedi]] }}<section end=R16-6 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _fra20H |pattern_b = _france20h |pattern_ra = _fra20H |pattern_sh = _fra20H |pattern_so = |leftarm = 112855 |body = 112855 |rightarm = 112855 |shorts = 112855 |socks = F1030A |title = France<ref name="fra-sui_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024481_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – France v Switzerland |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _sui21A |pattern_b = _sui21A |pattern_ra = _sui21A |pattern_sh = |pattern_so = _sui21a |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Switzerland<ref name="fra-sui_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Hugo Lloris]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''4''' ||[[Raphaël Varane]] || {{ئاگادارکردنەوە|30}} |- |CB ||'''5''' ||[[Clément Lenglet]] || || {{ئاگادارکردنەوە|46}} |- |CB ||'''3''' ||[[Presnel Kimpembe]] |- |RWB||'''2''' ||[[Benjamin Pavard]] || {{ئاگادارکردنەوە|91}} |- |LWB||'''14'''||[[Adrien Rabiot]] |- |CM ||'''6''' ||[[Paul Pogba]] |- |CM ||'''13'''||[[N'Golo Kanté]] |- |AM ||'''7''' ||[[Antoine Griezmann]] || || {{ئاگادارکردنەوە|88}} |- |CF ||'''19'''||[[Karim Benzema]] || || {{ئاگادارکردنەوە|94}} |- |CF ||'''10'''||[[Kylian Mbappé]] |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''20'''||[[Kingsley Coman]] || {{ئاگادارکردنەوە|88}} || {{چ.ژوورەوە|46}} || {{ھا.دەرەوە|111}} |- |MF ||'''17'''||[[Moussa Sissoko]] || || {{چ.ژوورەوە|88}} |- |FW ||'''9''' ||[[Olivier Giroud]] || || {{چ.ژوورەوە|94}} |- |FW ||'''26'''||[[Marcus Thuram]] || || || {{چ.ژوورەوە|111}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Didier Deschamps]] |} |valign="top"|[[File:FRA-SUI 2021-06-28.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Yann Sommer]] |- |CB ||'''4''' ||[[Nico Elvedi]] || {{ئاگادارکردنەوە|32}} |- |CB ||'''5''' ||[[Manuel Akanji]] || {{ئاگادارکردنەوە|108}} |- |CB ||'''13'''||[[Ricardo Rodríguez (footballer)|Ricardo Rodríguez]] || {{ئاگادارکردنەوە|62}} || {{ھا.دەرەوە|87}} |- |RWB||'''3''' ||[[Silvan Widmer]] || || {{ھا.دەرەوە|73}} |- |LWB||'''14'''||[[Steven Zuber]] || || {{ھا.دەرەوە|79}} |- |CM ||'''8''' ||[[Remo Freuler]] |- |CM ||'''10'''||[[Granit Xhaka]] ([[Captain (association football)|c]]) || {{ئاگادارکردنەوە|76}} |- |AM ||'''23'''||[[Xherdan Shaqiri]] || || {{ھا.دەرەوە|73}} |- |CF ||'''9''' ||[[Haris Seferović]] || || {{ھا.دەرەوە|97}} |- |CF ||'''7''' ||[[Breel Embolo]] || || {{ھا.دەرەوە|79}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |FW ||'''19'''||[[Mario Gavranović]] || || {{چ.ژوورەوە|73}} |- |DF ||'''2''' ||[[Kevin Mbabu]] || || {{چ.ژوورەوە|73}} |- |MF ||'''16'''||[[Christian Fassnacht]] || || {{چ.ژوورەوە|79}} |- |MF ||'''11'''||[[Ruben Vargas]] || || {{چ.ژوورەوە|79}} |- |FW ||'''18'''||[[Admir Mehmedi]] || || {{چ.ژوورەوە|87}} |- |DF ||'''22'''||[[Fabian Schär]] || || {{چ.ژوورەوە|97}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Vladimir Petković]] |} |} === ئینگلتەرا vs ئەڵمانیا === <section begin=R16-7 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|6|29|df=y}} |time=18:00 {{small|(17:00 [[UTC+01:00|UTC+1]])}} |team1={{fb-rt|ENG}} |score=٢–٠ |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024484/ |team2={{fb|GER}} |goals1= *[[رەحیم ستێرلینگ|ستێرلینگ]] {{گۆڵ|75}} *[[ هاری کەین|کەین]] {{گۆڵ|86}} |goals2= |stadium=[[یاریگای وێمبلی]], [[لەندەن]] |attendance=41,973<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024484_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – England v Germany |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[دانی ماککڵی]] ([[ھۆلەند]]) }}<section end=R16-7 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _england20h |pattern_ra = |pattern_sh = _eng20H2 |pattern_so = _eng20hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = England<ref name="eng-ger_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024484_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – England v Germany |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _ger20a |pattern_b = _ger20A |pattern_ra = _ger20a |pattern_sh = _ger20a |pattern_so = _ger20a |leftarm = 030303 |body = 030303 |rightarm = 030303 |shorts = 030303 |socks = 030303 |title = Germany<ref name="eng-ger_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Jordan Pickford]] |- |CB ||'''2''' ||[[Kyle Walker]] |- |CB ||'''6''' ||[[Harry Maguire]] || {{ئاگادارکردنەوە|77}} |- |CB ||'''5''' ||[[John Stones]] |- |RM ||'''12'''||[[Kieran Trippier]] |- |CM ||'''14'''||[[Kalvin Phillips]] || {{ئاگادارکردنەوە|45}} |- |CM ||'''4''' ||[[Declan Rice]] || {{ئاگادارکردنەوە|8}} || {{ھا.دەرەوە|87}} |- |LM ||'''3''' ||[[Luke Shaw]] |- |RW ||'''25'''||[[Bukayo Saka]] || || {{ھا.دەرەوە|69}} |- |CF ||'''9''' ||[[Harry Kane]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |LW ||'''10'''||[[Raheem Sterling]] |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Jack Grealish]] || || {{چ.ژوورەوە|69}} |- |MF ||'''8''' ||[[Jordan Henderson]] || || {{چ.ژوورەوە|87}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Gareth Southgate]] |} |valign="top"|[[File:ENG-GER 2021-06-29.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Manuel Neuer]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''4''' ||[[Matthias Ginter]] || {{ئاگادارکردنەوە|25}} || {{ھا.دەرەوە|87}} |- |CB ||'''5''' ||[[Mats Hummels]] |- |CB ||'''2''' ||[[Antonio Rüdiger]] |- |RM ||'''6''' ||[[Joshua Kimmich]] |- |CM ||'''18'''||[[Leon Goretzka]] |- |CM ||'''8''' ||[[Toni Kroos]] |- |LM ||'''20'''||[[Robin Gosens]] || {{ئاگادارکردنەوە|72}} || {{ھا.دەرەوە|87}} |- |AM ||'''7''' ||[[Kai Havertz]] |- |AM ||'''25'''||[[Thomas Müller]] || || {{ھا.دەرەوە|90+2}} |- |CF ||'''11'''||[[Timo Werner]] || || {{ھا.دەرەوە|69}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''10'''||[[Serge Gnabry]] || || {{چ.ژوورەوە|69}} |- |DF ||'''23'''||[[Emre Can]] || || {{چ.ژوورەوە|87}} |- |MF ||'''19'''||[[Leroy Sané]] || || {{چ.ژوورەوە|87}} |- |MF ||'''14'''||[[Jamal Musiala]] || || {{چ.ژوورەوە|90+2}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Joachim Löw]] |} |} === سوید vs ئوکراینا === <section begin=R16-8 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|6|29|df=y}} |time=21:00 {{small|(20:00 [[UTC+01:00|UTC+1]])}} |team1={{fb-rt|SWE}} |score=١–٢ |aet=yes |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024483/ |team2={{fb|UKR}} |goals1= *[[Emil Forsberg|Forsberg]] {{گۆڵ|43}} |goals2= *[[Oleksandr Zinchenko (footballer)|Zinchenko]] {{گۆڵ|27}} *[[Artem Dovbyk|Dovbyk]] {{گۆڵ|120+1}} |stadium=[[Hampden Park]], [[Glasgow]] |attendance=<!--<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024483_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Sweden v Ukraine |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref>--> |referee=[[Daniele Orsato]] ([[Italian Football Federation|Italy]]) }}<section end=R16-8 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _swe20h |pattern_b = _swe20H |pattern_ra = _swe20h |pattern_sh = _adidasnavy |pattern_so = _swe20h |leftarm = FFFF00 |body = FFFF00 |rightarm = FFFF00 |shorts = FFFF00 |socks = FFFF00 |title = Sweden<ref name="swe-ukr_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024483_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Sweden v Ukraine |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _ukraine21a |pattern_b = _ukr21A |pattern_ra = _ukraine21a |pattern_sh = _ukr21a |pattern_so = _ukr21a |leftarm = 0033FF |body = 0033FF |rightarm = 0033FF |shorts = 0033FF |socks = 0033FF |title = Ukraine<ref name="swe-ukr_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Robin Olsen]] |- |RB ||'''2''' ||[[Mikael Lustig]] || || {{ھا.دەرەوە|83}} |- |CB ||'''3''' ||[[Victor Lindelöf]] |- |CB ||'''24'''||[[Marcus Danielson]] || {{دەرکردن|0|99}} |- |LB ||'''6''' ||[[Ludwig Augustinsson]] || || {{ھا.دەرەوە|83}} |- |RM ||'''7''' ||[[Sebastian Larsson]] ([[Captain (association football)|c]]) || || {{ھا.دەرەوە|97}} |- |CM ||'''20'''||[[Kristoffer Olsson]] || || {{ھا.دەرەوە|101}} |- |CM ||'''8''' ||[[Albin Ekdal]] |- |LM ||'''10'''||[[Emil Forsberg]] || {{ئاگادارکردنەوە|85}} |- |CF ||'''21'''||[[Dejan Kulusevski]] || {{ئاگادارکردنەوە|69}} || {{ھا.دەرەوە|97}} |- |CF ||'''11'''||[[Alexander Isak]] || || {{ھا.دەرەوە|97}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |DF ||'''5''' ||[[Pierre Bengtsson]] || || {{چ.ژوورەوە|83}} |- |DF ||'''16'''||[[Emil Krafth]] || || {{چ.ژوورەوە|83}} |- |MF ||'''22'''||[[Robin Quaison]] || || {{چ.ژوورەوە|97}} |- |FW ||'''9''' ||[[Marcus Berg]] || || {{چ.ژوورەوە|97}} |- |MF ||'''17'''||[[Viktor Claesson]] || || {{چ.ژوورەوە|97}} |- |DF ||'''14'''||[[Filip Helander]] || || {{چ.ژوورەوە|101}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Janne Andersson]] |} |valign="top"|[[File:SWE-UKR 2021-06-29.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Heorhiy Bushchan]] |- |RB ||'''21'''||[[Oleksandr Karavayev]] |- |CB ||'''13'''||[[Illya Zabarnyi]] |- |CB ||'''4''' ||[[Serhiy Kryvtsov]] |- |LB ||'''22'''||[[Mykola Matviyenko]] |- |CM ||'''5''' ||[[Serhiy Sydorchuk]] || || {{ھا.دەرەوە|118}} |- |CM ||'''6''' ||[[Taras Stepanenko]] || || {{ھا.دەرەوە|95}} |- |CM ||'''17'''||[[Oleksandr Zinchenko (footballer)|Oleksandr Zinchenko]] |- |RF ||'''7''' ||[[Andriy Yarmolenko]] ([[Captain (association football)|c]]) || {{ئاگادارکردنەوە|79}} || {{ھا.دەرەوە|106}} |- |CF ||'''9''' ||[[Roman Yaremchuk]] || || {{ھا.دەرەوە|91}} |- |LF ||'''10'''||[[Mykola Shaparenko]] || || {{ھا.دەرەوە|61}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''8''' ||[[Ruslan Malinovskyi]] || || {{چ.ژوورەوە|61}} |- |FW ||'''19'''||[[Artem Besyedin]] || || {{چ.ژوورەوە|91}} || {{ھا.دەرەوە|101}} |- |MF ||'''14'''||[[Yevhenii Makarenko]] || || {{چ.ژوورەوە|95}} |- |MF ||'''15'''||[[Viktor Tsyhankov]] || || || {{چ.ژوورەوە|101}} |- |FW ||'''26'''||[[Artem Dovbyk]] || {{ئاگادارکردنەوە|120+1}} || {{چ.ژوورەوە|106}} |- |MF ||'''18'''||[[Roman Bezus]] || || {{چ.ژوورەوە|118}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Andriy Shevchenko]] |} |} == قۆناغی ھەشت == === سویس vs ئیسپانیا=== <section begin=QF1 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|7|2|df=y}} |time=18:00 {{small|(19:00 [[UTC+03:00|UTC+3]])}} |team1={{fb-rt|SUI}} |score={{score link|UEFA Euro 2020 knockout phase#Switzerland vs Spain|1–1}} |aet=yes |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024485/ |team2={{fb|ESP}} |goals1= *[[خێردان شاکیری|شاکیری]] {{گۆڵ|68}} |goals2= *[[دێنس زەکەریا|زەکەریا]] {{گۆڵ|8|گ. هەڵە}} |stadium=[[یاریگای گازپرۆم ئارێنا]], [[سەنت پیتەرزبورگ]] |attendance=24,764<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024485_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Switzerland v Spain |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[مایکڵ ئۆلیڤەر ]] ([[ئینگلتەرا]]) |penalties1= *[[Mario Gavranović|Gavranović]] {{سزا گۆڵ}} *[[Fabian Schär|Schär]] {{لەدەستدانی سزا}} *[[Manuel Akanji|Akanji]] {{لەدەستدانی سزا}} *[[Ruben Vargas|Vargas]] {{لەدەستدانی سزا}} |penaltyscore=1–3 |penalties2= *{{لەدەستدانی سزا}} [[Sergio Busquets|Busquets]] *{{سزا گۆڵ}} [[Dani Olmo|Olmo]] *{{لەدەستدانی سزا}} [[Rodri (footballer, born 1996)|Rodri]] *{{سزا گۆڵ}} [[Gerard Moreno|Gerard]] *{{سزا گۆڵ}} [[Mikel Oyarzabal|Oyarzabal]] }}<section end=QF1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _swi20h |pattern_b = _swi20h |pattern_ra = _swi20h |pattern_sh = _sui20H |pattern_so = _sui20H |leftarm = F6090F |body = F6090F |rightarm = F6090F |shorts = 740C14 |socks = F6090F |title = Switzerland<ref name="sui-esp_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024485_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Switzerland v Spain |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _esp20a |pattern_b = _esp20A |pattern_ra = _esp20a |pattern_sh = _esp20a |pattern_so = _esp20a |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Spain<ref name="sui-esp_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Yann Sommer]] |- |CB ||'''4''' ||[[Nico Elvedi]] |- |CB ||'''5''' ||[[Manuel Akanji]] |- |CB ||'''13'''||[[Ricardo Rodríguez (footballer)|Ricardo Rodríguez]] |- |RWB||'''3''' ||[[Silvan Widmer]] || {{ئاگادارکردنەوە|67}} || {{suboff|100}} |- |LWB||'''14'''||[[Steven Zuber]] || || {{ھا.دەرەوە|90+2}} |- |CM ||'''6''' ||[[Denis Zakaria]] || || {{ھا.دەرەوە|100}} |- |CM ||'''8''' ||[[Remo Freuler]] || {{دەرکردن|0|77}} |- |AM ||'''23'''||[[Xherdan Shaqiri]] ([[Captain (association football)|c]]) || || {{ھا.دەرەوە|81}} |- |AM ||'''7''' ||[[Breel Embolo]] || || {{ھا.دەرەوە|23}} |- |CF ||'''9''' ||[[Haris Seferović]] || || {{ھا.دەرەوە|81}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''11'''||[[Ruben Vargas]] || || {{چ.ژوورەوە|23}} |- |MF ||'''15'''||[[Djibril Sow]] || || {{چ.ژوورەوە|81}} |- |FW ||'''19'''||[[Mario Gavranović]] || {{ئاگادارکردنەوە|120+1}} || {{چ.ژوورەوە|81}} |- |MF ||'''16'''||[[Christian Fassnacht]] || || {{چ.ژوورەوە|90+2}} |- |DF ||'''2''' ||[[Kevin Mbabu]] || || {{چ.ژوورەوە|100}} |- |DF ||'''22'''||[[Fabian Schär]] || || {{چ.ژوورەوە|100}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Vladimir Petković]] |} |valign="top"|[[File:SUI-ESP 2021-07-02.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Unai Simón]] |- |RB ||'''2''' ||[[César Azpilicueta]] |- |CB ||'''24'''||[[Aymeric Laporte]] || {{ئاگادارکردنەوە|90+3}} |- |CB ||'''4''' ||[[Pau Torres (footballer, born 1997)|Pau Torres]] || || {{ھا.دەرەوە|113}} |- |LB ||'''18'''||[[Jordi Alba]] |- |CM ||'''8''' ||[[Koke (footballer, born 1992)|Koke]] || || {{ھا.دەرەوە|90+1}} |- |CM ||'''5''' ||[[Sergio Busquets]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |CM ||'''26'''||[[Pedri]] || || {{ھا.دەرەوە|119}} |- |RF ||'''11'''||[[Ferran Torres]] || || {{ھا.دەرەوە|91}} |- |CF ||'''7''' ||[[Álvaro Morata]] || || {{ھا.دەرەوە|54}} |- |LF ||'''22'''||[[Pablo Sarabia]] || || {{ھا.دەرەوە|46}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''19'''||[[Dani Olmo]] || || {{چ.ژوورەوە|46}} |- |FW ||'''9''' ||[[Gerard Moreno]] || || {{چ.ژوورەوە|54}} |- |MF ||'''6''' ||[[Marcos Llorente]] || || {{چ.ژوورەوە|90+1}} |- |FW ||'''21'''||[[Mikel Oyarzabal]] || || {{چ.ژوورەوە|91}} |- |MF ||'''10'''||[[Thiago Alcântara|Thiago]] || || {{چ.ژوورەوە|113}} |- |MF ||'''16'''||[[Rodri (footballer, born 1996)|Rodri]] || || {{چ.ژوورەوە|119}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Luis Enrique]] |} |} === ئیتاڵیا vs بەلجیکا === <section begin=QF2 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|7|2|df=y}} |time=21:00 |team1={{fb-rt|BEL}} |score={{score link|UEFA Euro 2020 knockout phase#Belgium vs Italy|1–2}} |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024486/ |team2={{fb|ITA}} |goals1= *[[ڕۆمێلیۆ لۆکاکۆ|لۆکاکۆ]] {{گۆڵ|45+2|سزا.}} |goals2= *[[نیکۆلۆ بارێللا|بارێللا]] {{گۆڵ|31}} *[[لۆرێنزۆ ئینسینی|ئینسینی]] {{گۆڵ|44}} |stadium=[[ ئالیانز ئارێنا]], [[میونشن]] |attendance=<!--<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024486_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Belgium v Italy |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref>--> |referee=[[سلاڤکۆ ڤینیچیک]] ([[سلۆڤێنیا]]) }}<section end=QF2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _bel20h |pattern_b = _bel20H |pattern_ra = _bel20h |pattern_sh = _adidas_black |pattern_so = _3_stripes_black |leftarm = FF0000 |body = FF0000 |rightarm = FF0000 |shorts = FF0000 |socks = FF0000 |title = Belgium<ref name="bel-ita_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024486_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Belgium v Italy |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _italy21a |pattern_b = _italy21a |pattern_ra = _italy21a |pattern_sh = |pattern_so = _ita20A |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Italy<ref name="bel-ita_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Thibaut Courtois]] |- |CB ||'''2''' ||[[Toby Alderweireld]] |- |CB ||'''3''' ||[[Thomas Vermaelen]] |- |CB ||'''5''' ||[[Jan Vertonghen]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |RM ||'''15'''||[[Thomas Meunier]] || || {{ھا.دەرەوە|69}} |- |CM ||'''6''' ||[[Axel Witsel]] |- |CM ||'''8''' ||[[Youri Tielemans]] || {{ئاگادارکردنەوە|21}} || {{ھا.دەرەوە|69}} |- |LM ||'''16'''||[[Thorgan Hazard]] |- |AM ||'''7''' ||[[Kevin De Bruyne]] |- |AM ||'''25'''||[[Jérémy Doku]] |- |CF ||'''9''' ||[[Romelu Lukaku]] |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |FW ||'''14'''||[[Dries Mertens]] || || {{چ.ژوورەوە|69}} |- |MF ||'''22'''||[[Nacer Chadli]] || || {{چ.ژوورەوە|69}} || {{ھا.دەرەوە|73}} |- |MF ||'''26'''||[[Dennis Praet]] || || || {{چ.ژوورەوە|73}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|{{flagicon|ESP}} [[Roberto Martínez]] |} |valign="top"|[[File:BEL-ITA 2021-07-02.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''21'''||[[Gianluigi Donnarumma]] |- |RB ||'''2''' ||[[Giovanni Di Lorenzo]] |- |CB ||'''19'''||[[Leonardo Bonucci]] |- |CB ||'''3''' ||[[Giorgio Chiellini]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |LB ||'''4''' ||[[Leonardo Spinazzola]] || || {{ھا.دەرەوە|79}} |- |CM ||'''18'''||[[Nicolò Barella]] |- |CM ||'''8''' ||[[Jorginho (footballer, born December 1991)|Jorginho]] |- |CM ||'''6''' ||[[Marco Verratti]] || {{ئاگادارکردنەوە|20}} || {{ھا.دەرەوە|74}} |- |RW ||'''14'''||[[Federico Chiesa]] || || {{ھا.دەرەوە|90+1}} |- |CF ||'''17'''||[[Ciro Immobile]] || || {{ھا.دەرەوە|74}} |- |LW ||'''10'''||[[Lorenzo Insigne]] || || {{ھا.دەرەوە|79}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''16'''||[[Bryan Cristante]] || || {{چ.ژوورەوە|74}} |- |FW ||'''9''' ||[[Andrea Belotti]] || || {{چ.ژوورەوە|74}} |- |FW ||'''11'''||[[Domenico Berardi]] || {{ئاگادارکردنەوە|90}} || {{چ.ژوورەوە|79}} |- |DF ||'''13'''||[[Emerson Palmieri|Emerson]] || || {{چ.ژوورەوە|79}} |- |DF ||'''25'''||[[Rafael Tolói]] || || {{چ.ژوورەوە|90+1}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Roberto Mancini]] |} |} ===کۆماری چیک vs دانمارک=== <section begin=QF3 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|7|3|df=y}} |time=18:00 {{small|(20:00 [[UTC+04:00|UTC+4]])}} |team1={{fb-rt|CZE}} |score={{score link|UEFA Euro 2020 knockout phase#Czech Republic vs Denmark|1–2}} |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024488/ |team2={{fb|DEN}} |goals1= *[[پاتریک شیک|شیک]] {{گۆڵ|49}} |goals2= *[[تۆماس دێلانی|دێلانی]] {{گۆڵ|5}} *[[کاسپەر دۆلبێرگ|دۆلبێرگ]] {{گۆڵ|42}} |stadium=[[یاریگای ئۆڵمپیکی باکوو]], [[باکوو]] |attendance=16,306<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024488_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Czech Republic v Denmark |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[Björn Kuipers]] ([[ھۆلەند]]) }}<section end=QF3 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _czech20h |pattern_b = _czech20h |pattern_ra = _czech20h |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = D91229 |body = D91229 |rightarm = D91229 |shorts = 242153 |socks = 242153 |title = کۆماری چیک<ref name="cze-den_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024488_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Czech Republic v Denmark |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _den21h |pattern_b = _den21A |pattern_ra = _den21h |pattern_sh = _den21h |pattern_so = _den21a |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = دانمارک<ref name="cze-den_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Tomáš Vaclík]] |- |RB ||'''5''' ||[[Vladimír Coufal]] |- |CB ||'''3''' ||[[Ondřej Čelůstka]] || || {{ھا.دەرەوە|65}} |- |CB ||'''6''' ||[[Tomáš Kalas]] || {{ئاگادارکردنەوە|86}} |- |LB ||'''18'''||[[Jan Bořil]] |- |CM ||'''9''' ||[[Tomáš Holeš]] || || {{ھا.دەرەوە|46}} |- |CM ||'''15'''||[[Tomáš Souček]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |RW ||'''12'''||[[Lukáš Masopust]] || || {{ھا.دەرەوە|46}} |- |AM ||'''7''' ||[[Antonín Barák]] |- |LW ||'''13'''||[[Petr Ševčík]] || || {{ھا.دەرەوە|79}} |- |CF ||'''10'''||[[Patrik Schick]] || || {{ھا.دەرەوە|79}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |FW ||'''11'''||[[Michael Krmenčík]] || {{ئاگادارکردنەوە|84}} || {{چ.ژوورەوە|46}} |- |MF ||'''14'''||[[Jakub Jankto]] || || {{چ.ژوورەوە|46}} |- |DF ||'''4''' ||[[Jakub Brabec]] || || {{چ.ژوورەوە|65}} |- |FW ||'''20'''||[[Matěj Vydra]] || || {{چ.ژوورەوە|79}} |- |MF ||'''8''' ||[[Vladimír Darida]] || || {{چ.ژوورەوە|79}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Jaroslav Šilhavý]] |} |valign="top"|[[File:CZE-DEN 2021-07-03.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Kasper Schmeichel]] |- |CB ||'''6''' ||[[Andreas Christensen]] || || {{ھا.دەرەوە|81}} |- |CB ||'''4''' ||[[Simon Kjær]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''3''' ||[[Jannik Vestergaard]] |- |RM ||'''17'''||[[Jens Stryger Larsen]] || || {{ھا.دەرەوە|70}} |- |CM ||'''23'''||[[Pierre-Emile Højbjerg]] |- |CM ||'''8''' ||[[Thomas Delaney]] || || {{ھا.دەرەوە|81}} |- |LM ||'''5''' ||[[Joakim Mæhle]] |- |RF ||'''9''' ||[[Martin Braithwaite]] |- |CF ||'''12'''||[[Kasper Dolberg]] || || {{ھا.دەرەوە|59}} |- |LF ||'''14'''||[[Mikkel Damsgaard]] || || {{ھا.دەرەوە|59}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |FW ||'''20'''||[[Yussuf Poulsen]] || || {{چ.ژوورەوە|59}} |- |MF ||'''15'''||[[Christian Nørgaard]] || || {{چ.ژوورەوە|59}} |- |MF ||'''18'''||[[Daniel Wass]] || || {{چ.ژوورەوە|70}} |- |DF ||'''2''' ||[[Joachim Andersen (footballer)|Joachim Andersen]] || || {{چ.ژوورەوە|81}} |- |MF ||'''24'''||[[Mathias Jensen]] || || {{چ.ژوورەوە|81}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Kasper Hjulmand]] |} |} ===ئوکراینا vs ئینگلتەرا=== <section begin=QF4 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|7|3|df=y}} |time=21:00 |team1={{fb-rt|UKR}} |score={{score link|UEFA Euro 2020 knockout phase#Ukraine vs England|0–4}} |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024487/ |team2={{fb|ENG}} |goals1= |goals2= *[[هاری کەین|کەین]] {{گۆڵ|4||50}} *[[هاری ماگوایر|ماگوایر]] {{گۆڵ|46}} *[[جۆردان هێندرسۆن|هێندرسۆن]] {{گۆڵ|63}} |stadium=[[یاریگای ئۆڵیمپیکۆ]], [[رۆما]] |attendance=11,880<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024487_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Ukraine v England |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[فیلیکس بریچ]] ([[ئەڵمانیا]]) }}<section end=QF4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _ukraine21h |pattern_b = _ukraine21h |pattern_ra = _ukraine21h |pattern_sh = _ukr21h |pattern_so = _ukr21h |leftarm = FFE000 |body = FFE000 |rightarm = FFE000 |shorts = FFE000 |socks = FFE000 |title = ئوکراینا<ref name="ukr-eng_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024487_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Ukraine v England |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٣ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _england20h |pattern_ra = |pattern_sh = _eng20H |pattern_so = _eng20hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 000040 |socks = FFFFFF |title = ئینگلتەرا<ref name="ukr-eng_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Heorhiy Bushchan]] |- |CB ||'''13'''||[[Illya Zabarnyi]] |- |CB ||'''4''' ||[[Serhiy Kryvtsov]] || || {{ھا.دەرەوە|35}} |- |CB ||'''22'''||[[Mykola Matviyenko]] |- |RM ||'''21'''||[[Oleksandr Karavayev]] |- |CM ||'''5''' ||[[Serhiy Sydorchuk]] || || {{ھا.دەرەوە|64}} |- |CM ||'''17'''||[[Oleksandr Zinchenko (footballer)|Oleksandr Zinchenko]] |- |LM ||'''16'''||[[Vitaliy Mykolenko]] |- |AM ||'''10'''||[[Mykola Shaparenko]] |- |CF ||'''9''' ||[[Roman Yaremchuk]] |- |CF ||'''7''' ||[[Andriy Yarmolenko]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''15'''||[[Viktor Tsyhankov]] || || {{چ.ژوورەوە|35}} |- |MF ||'''14'''||[[Yevhenii Makarenko]] || || {{چ.ژوورەوە|64}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Andriy Shevchenko]] |} |valign="top"|[[File:UKR-ENG 2021-07-03.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Jordan Pickford]] |- |RB ||'''2''' ||[[Kyle Walker]] |- |CB ||'''5''' ||[[John Stones]] |- |CB ||'''6''' ||[[Harry Maguire]] |- |LB ||'''3''' ||[[Luke Shaw]] || || {{ھا.دەرەوە|65}} |- |CM ||'''4''' ||[[Declan Rice]] || || {{ھا.دەرەوە|57}} |- |CM ||'''14'''||[[Kalvin Phillips]] || || {{ھا.دەرەوە|65}} |- |RW ||'''17'''||[[Jadon Sancho]] |- |AM ||'''19'''||[[Mason Mount]] |- |LW ||'''10'''||[[Raheem Sterling]] || || {{ھا.دەرەوە|65}} |- |CF ||'''9''' ||[[Harry Kane]] ([[Captain (association football)|c]]) || || {{ھا.دەرەوە|73}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''8''' ||[[Jordan Henderson]] || || {{چ.ژوورەوە|57}} |- |DF ||'''12'''||[[Kieran Trippier]] || || {{چ.ژوورەوە|65}} |- |FW ||'''11'''||[[Marcus Rashford]] || || {{چ.ژوورەوە|65}} |- |MF ||'''26'''||[[Jude Bellingham]] || || {{چ.ژوورەوە|65}} |- |FW ||'''18'''||[[Dominic Calvert-Lewin]] || || {{چ.ژوورەوە|73}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Gareth Southgate]] |} |} == پێش کۆتایی == <section begin=SF1 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|7|6|df=y}} |time=21:00 {{small|(20:00 [[UTC+01:00|UTC+1]])}} |team1={{fb-rt|ITA}} |score={{score link|قۆناغی ١٦ی جامی یۆرۆی ٢٠٢٠#Italy vs Spain|1–1}} |aet=yes |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024489/ |team2={{fb|ESP}} |goals1= *[[فێدریکۆ کیێزا|کیێزا]] {{گۆڵ|60}} |goals2= *[[ ئەلڤارۆ مۆراتا|مۆراتا]] {{گۆڵ|80}} |stadium=[[یاریگای وێمبلی]], [[لەندەن]] |attendance=57,811<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024489_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – Italy v Spain |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[فیلیکس بریچ]] ([[ئەڵمانیا]]) |penalties1= *[[Manuel Locatelli|Locatelli]] {{لەدەستدانی سزا}} *[[Andrea Belotti|Belotti]] {{سزا گۆڵ}} *[[Leonardo Bonucci|Bonucci]] {{سزا گۆڵ}} *[[Federico Bernardeschi|Bernardeschi]] {{سزا گۆڵ}} *[[Jorginho (footballer, born December 1991)|Jorginho]] {{سزا گۆڵ}} |penaltyscore=4–2 |penalties2= *{{لەدەستدانی سزا}} [[Dani Olmo|Olmo]] *{{سزا گۆڵ}} [[Gerard Moreno|Gerard]] *{{سزا گۆڵ}} [[Thiago Alcântara|Thiago]] *{{لەدەستدانی سزا}} [[Álvaro Morata|Morata]] }}<section end=SF1 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = _italy20h |pattern_b = _italy20h |pattern_ra = _italy20h |pattern_sh = |pattern_so = _ita20H |leftarm = 113ED7 |body = 113ED7 |rightarm = 113ED7 |shorts = 000054 |socks = 113ED7 |title = Italy<ref name="ita-esp_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024489_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Italy v Spain |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٦ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _esp20a |pattern_b = _esp20A |pattern_ra = _esp20a |pattern_sh = _esp20a |pattern_so = _esp20a |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = FFFFFF |socks = FFFFFF |title = Spain<ref name="ita-esp_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''21'''||[[Gianluigi Donnarumma]] |- |RB ||'''2''' ||[[Giovanni Di Lorenzo]] |- |CB ||'''19'''||[[Leonardo Bonucci]] || {{ئاگادارکردنەوە|118}} |- |CB ||'''3''' ||[[Giorgio Chiellini]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |LB ||'''13'''||[[Emerson Palmieri|Emerson]] || || {{ھا.دەرەوە|73}} |- |CM ||'''18'''||[[Nicolò Barella]] || || {{ھا.دەرەوە|85}} |- |CM ||'''8''' ||[[Jorginho (footballer, born December 1991)|Jorginho]] |- |CM ||'''6''' ||[[Marco Verratti]] || || {{ھا.دەرەوە|73}} |- |RW ||'''14'''||[[Federico Chiesa]] || || {{ھا.دەرەوە|107}} |- |LW ||'''10'''||[[Lorenzo Insigne]] || || {{ھا.دەرەوە|85}} |- |CF ||'''17'''||[[Ciro Immobile]] || || {{ھا.دەرەوە|61}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |FW ||'''11'''||[[Domenico Berardi]] || || {{چ.ژوورەوە|61}} |- |DF ||'''25'''||[[Rafael Tolói]] || {{ئاگادارکردنەوە|97}} || {{چ.ژوورەوە|73}} |- |MF ||'''12'''||[[Matteo Pessina]] || || {{چ.ژوورەوە|73}} |- |MF ||'''5''' ||[[Manuel Locatelli]] || || {{چ.ژوورەوە|85}} |- |FW ||'''9''' ||[[Andrea Belotti]] || || {{چ.ژوورەوە|85}} |- |MF ||'''20'''||[[Federico Bernardeschi]] || || {{چ.ژوورەوە|107}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Roberto Mancini]] |} |valign="top"|[[File:ITA-ESP 2021-07-06.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''23'''||[[Unai Simón]] |- |RB ||'''2''' ||[[César Azpilicueta]] || || {{ھا.دەرەوە|85}} |- |CB ||'''12'''||[[Eric García (footballer, born 2001)|Eric García]] || || {{ھا.دەرەوە|109}} |- |CB ||'''24'''||[[Aymeric Laporte]] |- |LB ||'''18'''||[[Jordi Alba]] |- |DM ||'''5''' ||[[Sergio Busquets]] ([[Captain (association football)|c]]) || {{ئاگادارکردنەوە|51}} || {{ھا.دەرەوە|106}} |- |CM ||'''8''' ||[[Koke (footballer, born 1992)|Koke]] || || {{ھا.دەرەوە|70}} |- |CM ||'''26'''||[[Pedri]] |- |RW ||'''11'''||[[Ferran Torres]] || || {{ھا.دەرەوە|61}} |- |LW ||'''19'''||[[Dani Olmo]] |- |CF ||'''21'''||[[Mikel Oyarzabal]] || || {{ھا.دەرەوە|70}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |FW ||'''7''' ||[[Álvaro Morata]] || || {{چ.ژوورەوە|61}} |- |FW ||'''9''' ||[[Gerard Moreno]] || || {{چ.ژوورەوە|70}} |- |MF ||'''16'''||[[Rodri (footballer, born 1996)|Rodri]] || || {{چ.ژوورەوە|70}} |- |MF ||'''6''' ||[[Marcos Llorente]] || || {{چ.ژوورەوە|85}} |- |MF ||'''10'''||[[Thiago Alcântara|Thiago]] || || {{چ.ژوورەوە|106}} |- |DF ||'''4''' ||[[Pau Torres (footballer, born 1997)|Pau Torres]] || || {{چ.ژوورەوە|109}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[Luis Enrique]] |} |} ===ئینگلتەرا vs دانمارک=== <section begin=SF2 />{{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2021|7|7|df=y}} |time=21:00 {{small|(20:00 [[UTC+01:00|UTC+1]])}} |team1={{fb-rt|ENG}} |score={{score link|قۆناغی ١٦ی جامی یۆرۆی ٢٠٢٠#England vs Denmark|2–1}} |aet=yes |report=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/match/2024490/ |team2={{fb|DEN}} |goals1= *[[سیمۆن کایەر|کایەر]] {{گۆڵ|39|گ. هەڵە}} *[[هاری کەین|کەین]] {{گۆڵ|104}} |goals2= *[[میکێل دامسگارد|دامسگارد]] {{گۆڵ|30}} |stadium=[[یاریگای وێمبلی]], [[لەندەن]] |attendance=64,950<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024490_fr.pdf |سەردێڕ=Full Time Summary – England v Denmark |ئیش=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> |referee=[[دانی ماککڵی]] ([[ھۆلەند]]) }}<section end=SF2 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _england20h |pattern_ra = |pattern_sh = _eng20H |pattern_so = _eng20hl |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = 000040 |socks = FFFFFF |title = ئینگلتەرا <ref name="eng-den_line-ups">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.uefa.com/newsfiles/euro/2020/2024490_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – England v Denmark |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تەممووزی ٢٠٢١}}</ref> }} |{{Football kit |pattern_la = _den21t |pattern_b = _den21T |pattern_ra = _den21t |pattern_sh = _den21t |pattern_so = |leftarm = D70A14 |body = D70A14 |rightarm = D70A14 |shorts = D70A14 |socks = D70A14 |title = دانمارک<ref name="eng-den_line-ups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Jordan Pickford]] |- |RB ||'''2''' ||[[Kyle Walker]] |- |CB ||'''5''' ||[[John Stones]] |- |CB ||'''6''' ||[[Harry Maguire]] || {{ئاگادارکردنەوە|49}} |- |LB ||'''3''' ||[[Luke Shaw]] |- |CM ||'''14'''||[[Kalvin Phillips]] |- |CM ||'''4''' ||[[Declan Rice]] || || {{ھا.دەرەوە|95}} |- |RW ||'''25'''||[[Bukayo Saka]] || || {{ھا.دەرەوە|69}} |- |AM ||'''19'''||[[Mason Mount]] || || {{ھا.دەرەوە|95}} |- |LW ||'''10'''||[[Raheem Sterling]] |- |CF ||'''9''' ||[[Harry Kane]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |colspan=3|'''جێگرەوە:''' |- |MF ||'''7''' ||[[Jack Grealish]] || || {{چ.ژوورەوە|69}} || {{ھا.دەرەوە|106}} |- |MF ||'''8''' ||[[Jordan Henderson]] || || {{چ.ژوورەوە|95}} |- |MF ||'''20'''||[[Phil Foden]] || || {{چ.ژوورەوە|95}} |- |DF ||'''12'''||[[Kieran Trippier]] || || || {{چ.ژوورەوە|106}} |- |colspan=3|'''ڕاهێنەر :''' |- |colspan=3|[[Gareth Southgate]] |} |valign="top"|[[File:ENG-DEN 2021-07-07.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''1''' ||[[Kasper Schmeichel]] |- |CB ||'''6''' ||[[Andreas Christensen]] || || {{ھا.دەرەوە|79}} |- |CB ||'''4''' ||[[Simon Kjær]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |CB ||'''3''' ||[[Jannik Vestergaard]] || || {{ھا.دەرەوە|105}} |- |RWB||'''17'''||[[Jens Stryger Larsen]] || || {{ھا.دەرەوە|67}} |- |LWB||'''5''' ||[[Joakim Mæhle]] |- |CM ||'''23'''||[[Pierre-Emile Højbjerg]] |- |CM ||'''8''' ||[[Thomas Delaney]] || || {{ھا.دەرەوە|88}} |- |RW ||'''9''' ||[[Martin Braithwaite]] |- |CF ||'''12'''||[[Kasper Dolberg]] || || {{ھا.دەرەوە|67}} |- |LW ||'''14'''||[[Mikkel Damsgaard]] || || {{ھا.دەرەوە|67}} |- |colspan=3|'''جێگرەوە :''' |- |MF ||'''18'''||[[Daniel Wass]] || {{ئاگادارکردنەوە|72}} || {{چ.ژوورەوە|67}} |- |FW ||'''20'''||[[Yussuf Poulsen]] || || {{چ.ژوورەوە|67}} |- |MF ||'''15'''||[[Christian Nørgaard]] || || {{چ.ژوورەوە|67}} |- |DF ||'''2''' ||[[Joachim Andersen (footballer)|Joachim Andersen]] || || {{چ.ژوورەوە|79}} |- |MF ||'''24'''||[[Mathias Jensen]] || || {{چ.ژوورەوە|88}} |- |FW ||'''19'''||[[Jonas Wind]] || || {{چ.ژوورەوە|105}} |- |colspan=3|'''ڕاهێنەر :''' |- |colspan=3|[[Kasper Hjulmand]] |} |} == کۆتایی == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/}} {{جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠}} {{پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ئەڵمانیا|ئوکراینا|ئیسپانیا|پورتوگال|دەیەی ٢٠١٠}} <!--{{UEFA Euro 2020 finalists}}--> [[پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٢٠]] [[پۆل:جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:نەمسا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:بەلجیکا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:کرواتیا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:کۆماری چیک لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:دانیمارک لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:ئینگلتەرا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:فەرەنسا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:ئەڵمانیا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:ئیتاڵیا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:ھۆڵەندا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:پورتوگال لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:ئیسپانیا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:سوێد لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:سویس لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:ئوکراینا لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:وێڵز لە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] [[پۆل:پێشبڕکی وەرزشییەکان لە باکوو]] oo56ohvgkxyisgaeh8l3widklhbeyph 0 184040 1662883 1637693 2026-09-07T22:39:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662883 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەستجیرد | ناوی_فەرمی = Dastjerd - دستجرد - Dəstcird | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.6918|frame-long=45.0601|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری نازیا نشیو|نازیا نشیو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1318 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 732 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەستجیرد''' یان '''دەستگرد''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نازیا نشیو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''دەستجیرد''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئوزەرلوو]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەرالەرا لوتفوڵا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئارنەسا]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عەباساباد]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧٣٢) کەس و (٢٢٢) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = سەرتیپ ڕیزمارا| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 6m0v31nlousbc44el6rt1iq9907k7bn 0 185395 1662969 1471616 2026-09-08T04:38:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1662969 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم |ناو=دەلاک و دونیا {{ھن}} Barber and the World |دەستکاری= |بەشی پێشوو= |خەڵاتەکان= |داھات= |تێچوون= |زنجیرە= |زمان=[[کوردیی ناوەندی]] |وڵات=[[کوردستان]] |ماوەی فیلم=١٤ خولەک |ڕێکەوتی دەرچوون=٢٠١٨ |کۆمپانیای بڵاوکەرەوە= |ستۆدیۆ= |وێنەگری سینەمایی= |وێنە=دەلاک و دونیا.jpg |موزیک= |کاست=کەریم ساڵح{{ھن}}محەممەد جەزا{{ھن}}فریاد خالید{{ھن}}کامەران مەنسوور |چەشن=[[کورتەفیلم]] |سەرچاوەی چیڕۆک= |نووسین=شوان عەتووف |بەرھەمھێنەر=بەڕێوبەرایەتیی ڕۆشنبیریی سلێمانی |دەرھێنەر=[[شوان عەتووف]] |سەرباس= |سەردێڕ= |لێدوان= |قەبارەی وێنە= |بەشی دواتر= }} '''دەلاک و دونیا''' ({{بە ئینگلیزی|Barber and the World}}) کورتەفیلمێکی [[زمانی کوردی|کوردییە]]؛ لە [[دەرھێنەری فیلم|دەرھێنانی]] [[شوان عەتووف]]. ساڵی ٢٠١٨ بەرھەم ھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=(دەلاک و دنیا) لە سلێمانی نمایش کرا|ناونیشان=https://knwe.org/?p=14806|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=knwe.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210709183607/https://knwe.org/?p=14806}}</ref> == چیرۆک == ڕووداوەکانی ئەم فیلمە لە ساڵی ١٩٨٠وە -واتە دەستپێکی سەرۆککۆماریی [[سەددام حوسێن]]- دەست پێ دەکەن و تا ساڵی ٢٠٠٣ -واتە ڕووخانی حکوومەتەکەی- درێژەیان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=(دەلاک و دنیا) ی شوان عەتوف دەچێتە فیستیڤاڵە جیھانییەکان|ناونیشان=http://chra.tv/news/index.php/arts/artist-news/tv-cinema/13310-delak-dunya-le-festival|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=چرا تیڤی|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی تەممووزی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210709193858/http://chra.tv/news/index.php/arts/artist-news/tv-cinema/13310-delak-dunya-le-festival}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{فیلمی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە کوردییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٨]] jc5n3h7pdvujizh15ld053hg68r3yf9 0 186620 1663020 1438031 2026-09-08T07:36:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1663020 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Dengbesh.jpg|وێنۆک|دەنگبێژێک لە [[ئامەد]].]] '''دەنگبێژی''' جۆرێک [[مۆسیقای کوردی]]یە. ھەروەھا دەنگبێژ ئەو کەسەیە کە گۆرانیبێژی دەنگبێژییە. کەسی گۆرانیبێژ لە ڕێی دەنگبێژییەوە چیڕۆکێک دەگێڕێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kardaş|یەکەم=Canser|سەردێڕ=Diversity and Contact among Singer-Poet Traditions in Eastern Anatolia|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Ergon Verlag|ژپنک=٩٧٨-٣-٩٥٦٥٠-٤٨١-٥|editor-last=Ulaş|editor-first=Özdemir|پەڕەکان=٣٧–٣٨|زمان=en|editor-last2=Hamelink|editor-first2=Wendelmoet|editor-last3=Greve|editor-first3=Martin}}</ref> دەنگبێژی وەک ڕێگایەک بەکارھاتووە بۆ گێڕانەوەی مێژوو و فۆلکلۆری کوردی، بەتایبەت لەو سەردەمانەی کە زمانی کوردی قەدەغە کرابوو.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Scalbert-Yücel|یەکەم=Clémence|ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=The Invention of a Tradition: Diyarbakır’s Dengbêj Project|ناونیشان=http://journals.openedition.org/ejts/4055|journal=European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey|زمان=fr|issue=10|doi=10.4000/ejts.4055|issn=1773-0546|doi-access=free}}</ref> لەبەر ئەوەی بەشێک لە مێژووی کورد بە بەڵگە نەکراوە، ئەوا لەڕێی ئەو دەنگبێژییانەی کە ھەن شیکارییان بۆ دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kardas|یەکەم=Canser|سەردێڕ=Diversity and Contact among Singer-Poet Traditions in Eastern Anatolia|ڕێکەوت=٥ی شوباتی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Ergon Verlag|ژپنک=٩٧٨-٣-٩٥٦٥٠-٤٨١-٥|editor-last=Ulas|editor-first=Özdemir|پەڕەکان=٣٩|زمان=en|editor-last2=Hamelink|editor-first2=Wendelmoet|editor-last3=Greve|editor-first3=Martin}}</ref> لە دەنگبێژیدا، لە بارەی جوگرافیای کورد و کوردستان، مێژوو، جەنگ، ڕووداوە تازەکان، ھەروەھا وەک [[لایلایە]] و گێڕانەوەی داستانی ئەوینداریش بەکاردێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='دەنگبێژی وێژەی زارەکی مێژووی کوردە'|ناونیشان=https://anfsorani.com/كولتوور-و-هونه-ر/دەنگبێژی-وێژەی-زارەکی-مێژووی-کوردە-13167|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=ANF News}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hamelink|یەکەم=Wendelmoet|سەردێڕ=The Sung Home. Narrative, Morality, and the Kurdish Nation|بڵاوکەرەوە=BRILL|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-٣١٤٨٢-٥|شوێن=Leiden|پەڕەکان=٣٨١–٣٩٥|زمان=en}}</ref> دەنگبێژی بەزۆری لە [[باکووری کوردستان]] دەبیسترێت. == ئەمانەش ببینە == * [[حەیران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقای کوردی}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:مۆسیقای کوردی]] [[پۆل:مۆسیقای فۆلکلۆری کوردی]] [[پۆل:زمانی کوردی]] [[پۆل:وشە و دەستەوشە کوردییەکان]] mrcnoyusjaedr85uodzk3ckttlawdru 0 188900 1662773 1503566 2026-09-07T19:38:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1662773 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Suzhou_Creek_from_Waibaidu_Bridge,_Shanghai.jpg|وێنۆک]] '''دەریای ووسۆنگ''' دەریایەکە بەناو ناوەندی شاری [[شانگھای]] دا تێپەڕ دەبێت ڕووبەرەکەی ١٢٥ کم، کە ٥٤کم دەکەوێتە ناوچەی شانگھای [[پەڕگە:Suzhou_Creek_in_the_Qing_Dynasty.jpg|وێنۆک|دەریاکە لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتی چینگ]]]] [[پەڕگە:Shanghai_Suzhou_Creek_1987.jpg|وێنۆک|لە ١٩٨٧]] [[پەڕگە:Suzhou_Creek_from_Garden_Bridge_2011.jpg|وێنۆک]] == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٦ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{commonscat|Suzhou Creek}}{{تووڵی دەروازە|چین|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای سوژۆو]] [[پۆل:ڕووبارەکانی جیانگسو]] [[پۆل:ڕووبارەکانی شانگھای]] mshyvj4e6g2y0j1xa06tut950oryboa 0 189597 1663080 1653224 2026-09-08T10:36:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1663080 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''دەوڵەتی وەدەرنراو''' بە دەوڵەتێک دەوترێت کە لەلایەن باقیی وڵاتانی جیهانەوە پشتگوێ خراوە و وەدەرنراوە. دەوڵەتانی وەدەرنراو ڕەنگە ڕووبەڕووی گەلێک گەمارۆ و تەنانەت هێرش و پەلامار ببنەوە لەلایەن وڵاتە دراوسێکانیان یاخود هەر نەتەوەیەک کە دژی سیاسەتەکان و کردەوەکانیان، یاخود تەنانەت هەبوونی ئەو دەوڵەتە، بن. == سەرچاوەکان == {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢١}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کۆمەڵگا|وڵاتەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Maps of pariah countries}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:سیاسەت]] [[پۆل:وڵاتان]] [[پۆل:وشە سیاسییەکان]] 1n7cepmvni4loroan9mllbloyx5v46m 0 189663 1662911 1653197 2026-09-08T01:35:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1662911 wikitext text/x-wiki {{About|تەواوکەرە سەربەخۆکەی ٢٠٢١|بۆ فیلمەکەی پێشووی ٢٠١٦|دەستەی خۆکوژی (فیلم)}} {{Infobox film | name = The Suicide Squad | image = The Suicide Squad official poster.jpeg | caption = Official release poster<!-- Please do NOT change to "Theatrical release poster", as the film also releases on HBO Max. --> | director = [[James Gunn]] | producer = {{Plainlist| * [[Charles Roven]] * [[Peter Safran]] }} | writer = James Gunn | based_on = [[Lists of DC Comics characters|Characters]] from [[DC Comics|DC]]<!-- Full credit in the film: "Based on characters from DC" --><!--Please do NOT add here the creator credits for the Suicide Squad or the individual characters. Those are NOT "Based on" credits.--> | starring = {{Plainlist|<!--Order based on title credits per talk page consensus--> * [[Margot Robbie]] * [[Idris Elba]] * [[John Cena]] * [[Joel Kinnaman]] * [[Sylvester Stallone]] * [[Viola Davis]] * [[David Dastmalchian]] * [[Daniela Melchior]] * [[Michael Rooker]] * [[Jai Courtney]] * [[Peter Capaldi]] * [[Alice Braga]] * [[Pete Davidson]] <!--Order based on title credits per talk page consensus--> }} | music = [[John Murphy (composer)|John Murphy]] | cinematography = [[Henry Braham]] | editing = {{Plainlist| * [[Fred Raskin]] * [[Christian Wagner]] }} | studio = {{Plainlist| * [[DC Films]] * [[Atlas Entertainment]] * [[The Safran Company]] }} | distributor = [[Warner Bros. Pictures]] | released = {{Film date|2021|7|30|United Kingdom|2021|8|5|United States}}<!--Do NOT change back to August 6--> | runtime = 132 minutes<ref name="Runtime" /> | country = United States | language = English | budget = $185 million<ref name="VarietyPreview" /> | gross = $118.1 million<ref name="TheNumbers">{{Cite The Numbers|id=Suicide-Squad-The-(2021) |title=The Suicide Squad (2021) |access-date=August 15, 2021}}</ref><ref name="BOM">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Suicide Squad (2021) |ناونیشان=https://www.boxofficemojo.com/title/tt6334354/?ref_=bo_rl_ti |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=[[Box Office Mojo]]}}</ref> }} '''''دەستە خۆکوژییەکە''''' [[فیلمی سووپەرھیرۆ|فیلمێکی سووپەرهیرۆی]] ٢٠٢١ە لەسەر تیمی [[دەستەی خۆکوژی]]ی [[دی سی کۆمیکس]] دروستکراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|خەیاڵی زانستی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٢٠|کۆمیک|کەنەدا|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|The Suicide Squad (film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆ ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدیی ئەکشنی ئەمریکی]] [[پۆل:فلیمی ئەهریمەنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمی ئەکشنی زانستی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەهێنن]] [[پۆل:فیلمە ئەهریمەنییە زەبەلاحەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ئایماکس]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فلیمی ئەھریمەنی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمە ھۆشیارە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی کودەتا]] [[پۆل:فیلمەکان لەژێر کاریگەری پەتای کۆڤید-١٩]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ستۆدیۆی پاینوود ئەتلەنتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەتلەنتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن]] [[پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی جەیمز گەن]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنییە زەبەلاحەکان]] [[پۆل:فیلمە گەورەخراپەکارەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە ئەھریمەنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە وڵاتێکی خەیاڵی ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمە سووپەرھیرۆ ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنە خەیاڵییە زانستییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمە دەرھێنراوەکانی جەیمس گەن]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی پیتەر سافران]] [[پۆل:فیلمەکان بە مۆسیقای جۆن مێرفی]] [[پۆل:فیلمەکان کە ڕووداوەکانیان لە ٢٠٢١ە]] [[پۆل:فیلمە لایڤ ئەکشنەکان لەسەر بنەمای دی-سی کۆمیکس]] 9fl5j2q9fb8d5m5dkj5wit82hla411j 0 191842 1662648 1512423 2026-09-07T15:00:09Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662648 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{خاوێنکردن}} }} {{Infobox television | name = Constantine | image = Constantine TV show logo.jpg | caption = | genre = {{Plainlist| * [[دراما]] * [[Occult detective fiction|Occult detective]] }} | based_on = {{based on|[[John Constantine]]||[[Alan Moore]]|[[Stephen R. Bissette]]|[[Rick Veitch]]|[[John Totleben]]}} | developer = {{Plainlist| * [[Daniel Cerone]] * [[David S. Goyer]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Matt Ryan (actor)|Matt Ryan]] * [[Lucy Griffiths (actress, born 1986)|Lucy Griffiths]] <!-- Pilot only --> * [[Angélica Celaya]] * [[Charles Halford]] * [[Harold Perrineau]] }} | narrated = | theme_music_composer = | opentheme = | endtheme = | composer = [[Bear McCreary]] | country = United States | language = English | num_seasons = 1 | num_episodes = 13 | executive_producer = {{Plainlist| * Daniel Cerone * David S. Goyer * [[Mark Verheiden]] }} | producer = James Spies | location = [[Atlanta|Atlanta, Georgia]] | cinematography = [[Romeo Tirone]] | runtime = 43 minutes | company = {{plainlist| * Ever After Productions * [[David S. Goyer|Phantom Four Films]] * [[DC Entertainment]] * [[Warner Bros. Television]] }} | distributor = [[Warner Bros. Television Distribution]] | network = [[NBC]] | picture_format = [[1080i]] ([[High-definition television|HDTV]]) | audio_format = | first_aired = {{Start date|2014|10|24}} | last_aired = {{End date|2015|2|13}} | related = [[ئارۆڤێرس]] | website = http://www.nbc.com/constantine }} '''''قەستەنتین''''' زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی [[دراما]]ی [[ئەدەبی پۆلیسی نادیار|پۆلیسی نادیارە]] لەلایرن دانیاڵ کۆرۆنێ و [[دەیڤد گۆیەر]] بۆ [[ئێن بی سی]] پێشخراوە. لەسەر کەسایەتییەکی [[دی سی کۆمیکس]] بە [[جۆن قەنستەنتین|هەمان ناوەوە]] دروستکراوە، ئەستێرەی زنجیرەکە [[مات رایان]]ە وەک [[جۆن قەنستەنتین (ئارۆڤێرس)|جۆن قەنستەنتین]]، دەرکەری ڕۆحە خراپەکان و لێکۆڵەری نادیاری ئینگلیز کە ڕاوی بوونەوەرە ناسروشتییەکان دەکات. زنجیرەکە لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ دەستی بە پەخش کردووە، و بۆ یەک وەرز پەخشکرا، لە ١٣ی شوباتی ٢٠١٥ هەڵوەشێنرایەوە. لەگەڵ ئەوەی زنجیرەکە دوای وەرزی یەکەمی هەڵوەشێنرایەوە، رایان ڕۆڵەکەی لە زنجیرەی بازرگانی [[ئارۆڤێرس]] بەردەوام بوو، کە قەنستەنتینی وەک بەشێک لە هەمان ناوەڕۆک چەسپاند. رایان هەوەها وەک قەنستەنتین لە [[گەردوونی فیلمە ئەنیمەیشنەکانی دی سی]] و زنجیرە ئەنیمەیشنەکەی [[قەنستەنتین: شاری شەیتانەکان]] گەڕایەوە. == چیرۆک == [[جۆن قەنستەنتین (ئارۆڤێرس)|جۆن قەنستەنتین]]، ڕاوچی شەیتان و گەورەی نادیار، پێویستە لەگەڵ تاوانەکانی ڕابردووی مامەڵە بکات کاتێک بێتاوانەکان لە هەڕەشە ناسروشتییەکان دەپارێزێت کە بە بەردەوامی بەهۆی "تاریکی بەرزبووەوە" دێنە ناو جیهانەکەمانەوە. هاوکێشکردنی هەڵسوکەوتەکانی تا هێڵی نێوان خراپە و باشە، قەنستەنتین تواناکانی و نەخشە ناسروشتییەکەی بۆ ناردنی ئەم تۆقاندنانە بۆ جیهانەکەی خۆیان بەکادەهێنێت، هەموو ئەمەش بەهیوایی ڕزگارکردنی ڕۆحی لە ئەشکەنجەی هەتاهەتایی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Wikiquote}} *{{Official website}} *{{IMDb title|3489184|Constantine}} *{{TV Guide|658386|Constantine}} {{تووڵی دەروازە|تەلەڤیزیۆن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠١٠}} [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە دروستکراوەکان لەسەر چیرۆکە نەخشێندراوەکانی دی سی کۆمیکس]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە تەلەڤیزیۆنی واڕنەر بڕۆز بەرھەمیھێناوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ترسناکە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠١٤]] [[پۆل:نمایشەکانی تۆڕی ئێن بی سی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دراما ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە سووپەرھیرۆییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە وێنەگیراوەکان لە ئەتڵانتا]] bdqrtc264e0oui0tsmd4wz24zw4dy4a 0 192862 1662903 1653397 2026-09-08T01:34:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژاپۆن-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1662903 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/سەر | ناو = دەستپێکردنەوەی چارەسەرکەر | وێنە = Kaifuku Jutsushi no Yarinaoshi light novel volume 1 cover.jpg | سەردێڕ = بەرگی یەکەم ڕۆنانی زنجیرەکە تێیدا فلارێ (چەپ) و کێیارۆ (ڕاست) دەردەکەون | قەبارەی_وێنە = | ja_kanji = 回復術士のやり直し 〜即死魔法とスキルコピーの超越ヒール〜 | ja_romaji = Kaifuku Jutsushi no Yarinaoshi: Sokushi Mahō to Sukiru Kopī no Chōetsu Hīru | چەشن = [[فەنتازیای تاریک]]<ref name="Sentai"/> }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = زنجیرە ڕۆمان | ناو = | نووسەر = روی تسوکییۆ | وێنەکێش = | بڵاوکەرەوە = [[شۆسێتسوکا نی نارۆ]] | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = | چاپمەن = | یەکەم = ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ | کۆتا = | بەرگەکان = | پێڕستی بەرگەکان = }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = ڕۆمانی سووک | ناو = | نووسەر = روی تسوکییۆ | وێنەکێش = شیۆکۆنبو | بڵاوکەرەوە = [[کادۆکاوا شۆتین]] | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = پیاوان | چاپمەن = [[کادۆکاوا سنیکەر بونکۆ]] | گۆڤار = | گۆڤاری_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = ١ی تەممووزی ٢٠١٧ | کۆتا = ئێستا | بەرگەکان = ٩ | پێڕستی بەرگەکان = }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = مانگا | ناو = | نووسەر = روی تسوکییۆ | وێنەکێش = سۆکن هاگا | بڵاوکەرەوە = کادۆکاوا شۆتێن | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = [[سێینن مانگا|سێینن]] | چاپمەن = | گۆڤار = یۆنگ ئەیس ئەپ | گۆڤاری_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ | کۆتا = | بەرگەکان = ٨ | پێڕستی بەرگەکان = }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/ڤیدیۆ | جۆر = زنجیرەی تەلەفیزیۆنی | ناو = | دەرھێنەر = تاکویا ئاساۆکا | بەرھەمھێنەر = | نووسەر = کازویوکی فودێیاسو | مۆسیقا = کێنجی فوجیساوا{{ھن}}ئاکیناری سوزوکی{{ھن}}جۆهانس نیڵسۆن | ستودیۆ = [[تی ئێن کەی (کۆمپانیا)|تی ئێن کەی]] | مۆڵەتنامە = [[سێنتای فیلموۆرکس]] {{English anime licensee|SEA=Children's Playground Entertainment}} | شەبەکە = {{ubl|[[AT-X (TV network)|AT-X]] (uncensored)|[[Tokyo MX]], [[Kyoto Broadcasting System|KBS]], [[Sun Television|SUN]], [[Nippon BS Broadcasting|BS11]] (censored)}} | شەبەکە_en = | یەکەم = ١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ | کۆتا = ٣١ی ئازاری ٢٠٢١ | ئەڵقەکان = ۱۲<!-- This parameter should only be incremented when new ئەڵقەکان air or when a [[Wikipedia:Identifying reliable sources|reliable source]] can confirm a specific number of ئەڵقەکان. --> | پێڕستی_ئەڵقە = }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/چاپ | جۆر = مانگا | ناو = Kaifuku Jutsushi no Omotenashi | نووسەر = روی تسوکییۆ | وێنەکێش = کێن ناگاۆ | بڵاوکەرەوە = کادۆکاوا شۆتێن | بڵاوکەرەوەی_ئینگلیزی = | دێمۆگرافیا = سینین | چاپمەن = | گۆڤار = یۆنگ ئەیس ئەپ | گۆڤاری_ئینگلیزی = | بڵاوکراوەتەوە = | یەکەم = ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ | کۆتا = ئێستا | بەرگەکان = | پێڕستی بەرگەکان = }} {{زانیاریدانی ئەنیمانگا/پێ}} {{Nihongo|'''''دەستپێکردنەوەی چارەسەرکەر'''''|回復術士のやり直し 〜即死魔法とスキルコピーの超越ヒール〜|Kaifuku Jutsushi no Yarinaoshi: Sokushi Mahō to Sukiru Kopī no Chōetsu Hīru|بە کوردی "ڕاهێنانی چارەسەرکەر: چارەسەرکردنی بەرز لە ڕێگەی جادووی ئینستا کیڵ و لەبەرگرتنەوەی تواناکان"|lead=yes}}, هەروەها لە ژاپۆن بە '''''کەییاری''''' ناسراوە، زنجیرەیەک [[ڕۆمانی سووک]]ی فەنتازیای ژاپۆنییە لە لایەن روی تسوکییۆ نووسراوە و لەلایەن شیۆکۆنبو کێشراوە. زنجیرەکە لە کانوونی یەکەمی ٢٠١٦ بە زنجیرەیی لەسەر ئینتەرنێت لەسەر ماڵپەڕی تازە دروستکراوی بڵاوکردنەوەی [[شۆسێتسوکا نی نارۆ]] بڵاوکرایەوە. دواتر [[کادۆکاوا شۆتین]] هەڵیگرتەوە، کە لە تەممووزی ٢٠١٧ەوە نۆ بەرگیان لەژێر پەنجەی [[کادۆکاوا سنیکەر بونکۆ]]یاندا بڵاوکردۆتەوە. [[مانگا (کۆمیک)|مانگایەک]] لەلایەن سۆکن هاگا کێشرا بە زنجیرەیی لەسەر ئینتەرنێت لە ماڵپەڕی یۆنگ ئەیس ئەپی کادۆکاوا شۆتێن لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ەوە بڵاودەکرێتەوە و تا ئێستا لە هەشت بەرگی [[تانکۆبۆن]] کۆکراوەتەوە. زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی ئەنیمێ لەلایەن [[تی ئێن کەی (کۆمپانیا)|تی ئێن کەی]] وەرگیرا و کانوونی دووەمەوە بۆ ئازاری ٢٠٢١ پەخشکرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Official website|https://archive.today/wgGxu/|Web novel}} at [[Shōsetsuka ni Narō]] {{in lang|ja}} * {{Official website|https://sneakerbunko.jp/series/Redo-of-healer/|Light novel official website}} {{in lang|ja}} * {{Official website|http://kaiyari.com/|Anime official website}} {{in lang|ja}} * [https://twitter.com/kaiyari_anime Anime official Twitter] {{in lang|ja}} * {{ann|light novel|23464}} {{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|ئەنیمێ و مانگا|خەیاڵی زانستی|ئەڵمانیا}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای فەنتازیای تاریک]] [[پۆل:وێب کۆمیکسی ژاپۆنی]] [[پۆل:ڕۆمانە سووکەکان]] [[پۆل:سێینن مانگا]] [[پۆل:سێنتای فیلمۆرکز]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:مانگاکانی ٢٠٢١]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢١ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:مشتومڕەکانی ئەنیمێ و مانگا]] [[پۆل:خەیاڵ دەربارەی شێوەگۆڕین]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای حەریم]] [[پۆل:ئەو ڕۆمانە سووکانەی سەرەتا لەسەر ئینتەرنێت بڵاوکراوەتەوە]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان دەربارەی گۆڕینی شێوە]] nehhj3hglmhru41y59yohsi0ntmb19f 0 192962 1662902 1503654 2026-09-08T01:34:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (یاسا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1662902 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} <!-- https://en.wikipedia.org/wiki/Constitution_of_Japan --> [[پەڕگە:Nihon Kenpo01.jpg|وێنۆک]] '''دەستووری ژاپۆن''' (بە [[زمانی ژاپۆنی|ژاپۆنی]]:日本国憲法) دەستوور و یاسای ڕەھای [[حکوومەتی ژاپۆن|ژاپۆنە]]، بەڵگەنامەیەکە کە ڕوونی دەکاتەوە چۆن وڵاتی ژاپۆن بەڕێوە دەچێت، ڕێکەوتی دروستبوونی دەگەڕێتەوە بۆ ٣ی تشرینی دووەمی ١٩٤٦، و لە ٣ی ئایاری ١٩٤٧ دەست بە چالاکبوونی کرا کە شوێنی دەستووری پێشووتری گرتەوە: [[چاکسازییەکانی مێیجی]] بەڵگەنامەکە بە گشتی باس لە مافەکانی خەڵکی ژاپۆن دەکات:: پێویستە خەڵکی ژاپۆن بتوانن تەواوی مافەکانی مرۆڤ بەدەست بێنن و لە ئاسوودەیی و ئارامی بژین، و دووربن لە ھەر ترس و ناسەلامەتییەک. == سەرچاوەکان == * [http://japan.kantei.go.jp/constitution_and_government_of_japan/constitution_e.html بینینی بەڵگەنامەکە] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژاپۆن|مافەکانی مرۆڤ|یاسا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Constitution of Japan}} {{یاسا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەشی سەردەم]] [[پۆل:یاسا لە ١٩٤٧]] [[پۆل:سیاسەت لە ١٩٤٧]] [[پۆل:پەیماننامەکانی شەڕی سارد]] [[پۆل:حکوومەتی ژاپۆن]] 3ao2wk1xmdnsebwhbw9ftowbu2csgs9 3 193066 1662734 1660986 2026-09-07T18:41:46Z MediaWiki message delivery 12292 /* Tech News: 2026-37 */ بەشی نوێ 1662734 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Tech/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 5 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{ئەرشیڤەکان}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٠٩، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٥:٤٤، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤٧، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٤٣، ٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٢، ١٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠١، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> sfu9qic20jdeunvkpb6cjt86wr6khyz 0 193491 1663017 1503766 2026-09-08T07:35:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە) 1663017 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Morus bassanus billing.jpg|وێنۆک|دەنووکی دوو [[ماسیخۆرەی باکوور]]]] '''دندووک''' ئەندامێکی دەرەکییە کە دەکەوێتە بەشی پێشەوەی سەری ھەموو [[مەل|باڵندەیەک]]، بەڵام جۆرەکەی لە باڵندەیەک بۆ باڵندەیەکی دی دەگۆڕێت. ھەروەھا بێجگە لە باڵندەکان چەندین جۆر گیانلەبەری تریش دندووکیان ھەیە. دندووک بەکاردێت بۆ خواردن، جەنگان، گەڕان بۆ خۆراک، گۆڕانکاریکردن لە کەلوپەلەکان. == دندووک قەوسەکان == جۆرە دندووکێک ھەیە کە قەوسە و زیاتر ئەو باڵندانە خاوەنین کە میوە خۆرن یان گۆشت خۆرن، لە میوە خۆرەکان وەک([[کاکتوو|کۆکاتۆ]]، [[باڵندەی ماکاو|ماکاو]]، [[باڵندەی خۆشەویستی]]، [[باڵندەی دوڕە|دوڕە]] و [[باڵندەی کۆنور|کۆنور]]... ھتد)، گۆشت خۆرەکانیش وەک ([[کوند|کوندە پەپو]]، [[ھەڵۆ]]، [[باڵندەی واشە|واشە]]، [[ڕەشەداڵ|داڵ]] و [[باز]]... ھتد).{{سەرچاوە؟}} == دندووک تیژەکان == جۆرە دندووکێک ھەیە کە تیژە زیاتر ئەو باڵندانە خاوەنین کە مێروو خۆرن، وەک ([[چۆلەکە]]، [[خورمایی]]، [[کاردیناڵ]]، [[باڵندەی مینا|مینا]] و [[فنس]]... ھتد). {{سەرچاوە؟}} == سوودەکانی == باڵندە دندووک بەکار دەھێنێت بۆ ١ خواردنی خۆراک. ٢ ھەڵگرتنی پووش و دروستکردنی [[ھێلانە]]. ٣ کونکرنی [[دار]]، وەک ([[دارکونکەرە]]). ٤ شەڕکردن. ٥ پێدانی خواردن بە بەچکەکانی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}{{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|گیانلەبەران|باڵندەکان|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Beaks}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:بەشەکانی دەنووکی باڵندە]] 3c83qjrc90codmjhvczj8dv4eeg3l2a 0 193874 1662939 1625594 2026-09-08T04:33:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662939 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{کەسایەتی |ناو = دەشتی{{ھن}}Deştî |وێنە = |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٠٩ |شوێنی لەدایکبوون = گوندی مەلاکاغە، بناری چیای قەرەچووغ |ڕێکەوتی مردن = ١٩٥٧ |شوێنی مردن = گوندی خەرابەدراو |ھۆکاری مردن = نەخۆشی دڵ |پیشە = [[مەلا]]، [[شاعیر]] }} '''خدر کوڕی ئەحمەد کوڕی عەلی''' ناسراو بە '''دەشتی'''. مەلا و شاعیرێکی کوردە و لە دەشتی ھەولێر پەیدا بووە. لە ساڵی ١٩٠٩ لە گوندی مەلاکاغەی بناری چیای قەرەچووغ لەدایکبوو. لە ساڵی ١٩٥٧ لە گوندی خەرابەدراو بەھۆی نەخۆشی دڵەوە کۆچی دوایی کرد و لە گۆڕستانی ئەوێ بەخاک سپێردرا. == ژیان == دەشتی لە بنەماڵە و عەشیرەتی نانەکەلییە. لە خێزانێکی جووتیاری دەست کورت پەروەردە کراوە، لەو کاتەی ھەستی کردووە دەتوانێ شیعر بنووسێ نازناوی «دەشتی» لە خۆی ناوە بۆ تۆماری شیعری.{{ھن}}منداڵ بووە کە ماڵیان گوێزراوەتەوە [[ھەولێر]]، لەو سەردەمەدا خراوەتە بەر خوێندن لە حوجرەی مزگەوت. وەکو نەریتی خوێندنی ئایینی ئەو کاتە ڕووی کردووەتە ھەندێ لەو گوندانەی حوجرەی مەلایەتییان تێدا بووە و لە شار و دەشتی ھەولێر و ناوچەی خۆشناوەتی بەتایبەتی شەقڵاوە و بێتواتە. ماوەیەکی زۆر لەو ئاوایییانە ماوەتەوە. قۆناغێکی زۆری خوێندنی بڕیوە، ئینجا گەڕاوەتەوە ھەولێر و لە مزگەوتی حاجی قادری دەباغ خەریکی خوێندن بووەتەوە و دوا قۆناغی خوێندنی بردووەتە سەر و لەسەر دەستی مەلا عەبدوڵڵای بێتواتەیی ئیجازەی دوازدە زانستییەکەی وەرگرتووە، ئینجا ژنی ھێناوە و خەریکی مەلایەتی بووە. بۆ یەکەم جار بەمەلای گوندی دارەبەن لە لای باکووری ڕۆژاوای نزیک ھەولێر دامەزراوە. ماوەی حەڤدە ساڵ لەوێ ماوەتەوە. لە دواییدا کردەوەی ئاغای گوند بووەتە ھۆی ئەوەی دڵی بشکێ و ناچار بێت لەوێ بار بکات بۆ گوندی گردەچاڵ (١٩٥٣) و ماوەیەکی کەم مەلایەتی لێ دەکات و دەگەڕێتەوە ھەولێر. == ھۆنراوەکان == '''نیشتمانپەروەری و کوردایەتی''' <poem> ئەی عیراقی بێکەس و دڵ پڕ لە ئێش و دەرد و غەم وەی ئەسیری حەربی ناڕێکی لە مەیدانی بە تەم حەیفە پاش تۆ بمێنن کوردەکانی بێ حەشەم چوو لە دەستیان مەعدەنی عیزز و شەرەف بەینەلکەرەم ئەی گەلی ئەشرافی کوردان بۆ غەریقی زیللەتن بۆچی وا دائیم خەریکی قووتی مولک و میللەتن بۆچی وا دەعیە و تەکەببور لێ ئەدەن پڕ حیددەتن چاکە شەرمێ کەن لە عالەم بەخۆ کاکەن لە دەم *** بابەگوڕگوڕ تاوەکو ئێستاکە پیری ئێوە بوو خانەقا وو تەکیە وو ڕێبازی شێخی ئێوە بوو جێگەیی مەولوود و سەد ئیحسان و خێری ئێوە بوو ئێستاکەش وا پێی خەنی بوون عارەب و تورک و عەجەم *** چاکە فکرێکەن لە ئیستیقبالی خۆ زوو چارەکەن تەرکی وەحشەت کەن سیلاحی یەکدی کوشتن پارەکەن ڕوو لە پەیداکردنی ئالاتی وەک تەییارەکەن تاوەکو (دەشتی) نەبێ مەشغوولی قال و قیلی غەم </poem> == سەرچاوەکان == * مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی حەوتەم، [[مارف خەزنەدار]]، لاپەڕەکانی ١٠١ تا ١١١، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر:٢٠٠٦. {{شیعری کلاسیکی کوردی}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|عێراق|وێژەی کوردی|شیعر|وێژە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٠٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٥٧]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] d6fbtlvzpnja7jsanejn6vjrval6p5j 0 195029 1662916 1503693 2026-09-08T01:36:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە) 1662916 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:NASA Johnson 3.3-445A2747.jpg|وێنۆک| دراگۆن C204 لە تاریکایی سەروو زەوی، نێزیک لە وێستگەی بۆشایی نێونەتەوەیی]] '''دەستەی دراگۆن دیمۆ١''' (بە [[ئینگلیزی]] :Crew Dragon Demo-1) یاخوود ناسراوە بە (SpaceX Demo-1) گووزارشت لە یەکەمین گەشتی تاقیکردنەوەی خوولگەیی [[مەکۆی بۆشایی]] (دراگۆن ٢) دەکات، هەروەها ئەو گەشتە بۆشاییە یەکەمە گووزارشت لە ئەرکێکی بێ سەرنشین دەکات لە ٢ی ئازاری ٢٠١٩ لە کاژێر ٧:٤٩:٣ بە کاتی جیهانی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://fcc.report/ELS/Space-Exploration-Technologies-Corp/0068-EX-ST-2019|سەردێڕ=سپەیس ئێکس - ڕێگە پێدانی تاقیکردنەوە}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://blogs.nasa.gov/commercialcrew/2019/02/06/|سەردێڕ=ناسا- بەرنامەی دەستەی بازرگانی}}</ref>، مەکۆیەکە بە زیاتر لە ٢٤ کاتژمێر گەیشتە وێستگەی بۆشایی نێونەتەوەیی و ئەرکەکە بە سەرکەوتووی کۆتایی هات لە ٨ی ئازاری ٢٠١٩ لە کاتژمێر ١٣:٤٥:٨ بە کاتی جیهانی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=8aAe0GWIWGI|سەردێڕ=دەستەی دراگۆن- گەڕانەوە لۆ سەر هەسارەی زەوی}}</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} ==بەستەری دەرەکیی== * [https://www.spacex.com/ ئەرکی دەستەی دیمۆ١] * [https://www.spacex.com/ دراگۆن لە ماڵپەری فەرمی سپەیس ئێکس] {{تووڵی دەروازە|گەردوون}} {{پۆلی کۆمنز|SpaceX Demo-1}} {{گەردوون-کۆلکە}} [[پۆل:گەردوون]] [[پۆل:دراگۆن ٢]] 31q0xlmwhp6kxl7yno6r5lz4x3t8p3a 0 195032 1662917 1424653 2026-09-08T01:36:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (گەردوون-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662917 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:The SpaceX Crew Dragon approaches the International Space Station (iss063e021463).jpg|وێنۆک| کەشتیوانانی دوگ ھێرلی و بۆب بێنکن لە بەرنامەی دەستەی بازرگانی سەر بە دەزگایی ناسا لە ناو مەکۆیی سپەیس ئێکس دراگۆن لە کاتی نێزیک کەوتنەوەیان لە وێستگەی بۆشایی نێونەتەوەیی، ھەر وەک دیارە دەستەی دراگۆن لووتی مەکۆیەکە کرایتەوە لۆ لکاندنی مەکۆیەکە بە وێستگەکە لەلایەن دەستی وێستگەکەوە]] '''دەستەی دراگۆن دیمۆ٢''' (بە [[ئینگلیزی]]: Crew Dragon Demo-2)یەکەمین گەشتی سەرنشینی تاقیکراوەی پلان دارێژراو بوو بە مەکۆی [[سپەیس ئێکس دراگۆن ٢|دراگۆن٢]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://blogs.nasa.gov/commercialcrew/2020/05/23/nasas-spacex-demo-2-astronauts-rehearse-for-launch-day/|سەردێڕ=ناسا ڕاهێنان بە دەستەی دراگۆن دیمۆ٢ دەکات لەسەر ڕۆژی هەڵدانیان بۆ بۆشایی ئاسمان}}</ref> بە دیاریکراوی ساتی ھەڵدانی لۆ وێستگەی بۆشایی نێونەتەوەیی لە ٢٧ی ئایاری ٢٠٢٠ لە کاتژمێر ٢٠:٣٠:٣٠ بە کاتی جیھانی دیاریکرا بوو بەڵام بە ھۆکاری نالەباری کەشوھەوا ساتی ھەڵدانەکە گواسترایەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://edition.cnn.com/business/live-news/spacex-launch-today/h_861f6a0693fa4333d5e029693e3669d5|سەردێڕ=ئامانجی گۆڕینی کاتی هەڵدانی دەستەی دراگۆن دیمۆ٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200527212949/https://edition.cnn.com/business/live-news/spacex-launch-today/h_861f6a0693fa4333d5e029693e3669d5|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> دیمۆ٢ لۆ یەکەم جار و پاشی ٩ ساڵ لە خاکی ویلایەتە یەکگرتووەکانەوە نێردرایە وێستگەی بۆشایی نێونەتەوەیی پاشی مەکۆی (STS-135) لە ساڵی ٢٠١١، دەستەی دیمۆ٢ پێکھاتبوو لە [[دۆگلاس ھێرلی]] فڕۆکەوان و [[ڕۆبێرت بێنکن]] سەرکردەی پرۆسە ھاوبەشەکان، چالاکی دیمۆ٢ دووبارە یەکەم گەشتی دەستەیەکی دوو کەسییە لە پاشی ساڵی ١٩٨٢ لە مەکۆی STS-4 کە لە خاکی ئەمریکاوە بنێردرێنە دەرێی زەوی. ئەرکەکە نێردرا لە ٣٠ی ئایاری ٢٠٢٠ لە کاتژمێر ١٩:٢٢:٤٥ بە کاتی جیھانی، ناردنەکە سەرکەوتوو بوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=xY96v0OIcK4 |سەردێڕ=ڕاستەوخۆ ساتی هەڵدانی دەستی دراگۆن دیمۆ٢}}</ref>،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=KqlSMFXo3po|سەردێڕ=ئامادەبوونی سەرۆکی ئەمریکا لە کاتی هەڵدانی دەستە دراگۆن پێشکەشکردنی وتار پاشی هەڵدان}}</ref> ھەروەھا کۆمپانیای سپەیس ئێکس یەکەمین کۆمپانیای تایبەت بوو بتوانێت دەستەیەک بنێرێتە وێستگەی بۆشایی نێونەتەوەیی. مەکۆیە بۆشایییەکە گەیشتە وێستگەکە لە ٣١ی ئایاری ٢٠٢٠ لە کاتژمێر ١٤:١٦ بە کاتی جیھانی، ھەروەھا مەکۆیەکە گەڕایەوە سەر زەوی لە ٢ی ئابی ٢٠٢٠ و نیشتەوە لە [[کەنداوی مەکسیک]] == پێشینە == [[پەڕگە:DM-2 Falcon Rollout.jpg|وێنۆک| مووشەکی فاڵکۆن ٩ کە لە ئەرکەکەدا بەکارھات]] پاشی مەکۆی (STS-135) کە کۆتایەمین ئەرک بوو لە [[بەرنامەی مەکۆ بۆشاییەکان]] لە ساڵی ٢٠١١، ھیچ ئەرک و بەڕێوەچوونێک نەبوو بۆ ناردنی مرۆڤ بۆ بۆشایی ئاسمان لەلایەن [[ناسا|بەڕێوبەرایەتی نیشتیمانی ئەمریکی بۆ فڕۆکەوانی و بۆشایی]]، لەو کاتەوە لەلایەن [[پیشەسازیی بۆشاییی ئاسمانی ڕووسیا|مووشەک و پیشەسازیی بۆشاییی ئاسمانی ڕووسیا]] بەکاردەھێنرێت بۆ ناردنی مرۆڤ بۆ [[وێستگەی بۆشاییی نێونەتەوەیی]] کە تێچوەکەی ٨٠ ملیۆن دۆلارە، پاشان دەزگایی بۆشایی ئەمریکا [[ناسا]] دەستیکرد بە کارکردن لەگەڵ کۆمپانیا تایبەتەکان وەک [[سپەیس ئێکس]]، کە بەپێی پێشبینی کە تێچووی ناردنی ھەر کەشتیوانێک نیزیکەی لە ٥٠٪ی تێچووی کەمتر بێت بە بەراورد بە ناردنی لە ڕێگەی [[سویوز]]ی سەر بە ڕووسیا بە تەنھا بە بەکارھینانی [[بەرنامەی دەستەی بازرگانی]]. == دەستە == [[پەڕگە:Crew Dragon Demo-2 Bob and Doug.jpg|وێنۆک| چەپ (ڕۆبێرت بێنکن) ڕاست (دۆگلاس ھێرلی)]] لە ٣ی ئابی ٢٠١٨ بە فەرمی ڕاگەیاندرا کە ھەر یەک لە [[دۆگلاس ھێرلی]] و [[ڕۆبێرت بێنکن]] سەرنشینانی سەرەکی دەستەی دراگۆن دەبن و دەچنە وێستگەی بۆشایی نێونەتەوەیی لە خاکی ئەمریکاوە. {| class="wikitable sortable ! پلە!!!! کەشتیوان |- | سەرکردەی مەکۆی بۆشایی || || {{nowrap|[[پەڕگە:Flag of the United States (Pantone).svg|30px]] [[دۆگلاس ھێرلی]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nasa.gov/specials/dm2/ |سەردێڕ=ناساندی کەشتیوانان}}</ref> |- | سەرکردەی پرۆسە ھاوبەشەکان || || {{nowrap|[[پەڕگە:Flag of the United States (Pantone).svg|30px]] [[ڕۆبێرت بێنکن]]}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nasa.gov/specials/dm2/ |سەردێڕ=ناساندنی کەشتیوانان}}</ref> |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەری دەرەکیی == * [https://www.nasa.gov/multimedia/nasatv/index.html#media ڕاستەوخۆ تەلەڤیزیۆنی ناسا- گواستنەوەی ھەڵدانی دەستەری دراگۆن دیمۆ٢] * [https://www.youtube.com/watch?v=XgY4NKoT9SQ گرتە ڤیدیۆییەکانی ناو خولگە] لە [[یوتیوب]]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180126021621/https://www.nasa.gov/multimedia/nasatv/index.html#media |date=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ }} {{تووڵی دەروازە|گەردوون|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فڕینی بۆشایی|دەیەی ٢٠٢٠}} {{پۆلی کۆمنز|SpaceX Demo-2}} {{گەردوون-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:دراگۆن ٢]] 7kxpa15gkdhid1fgk8mdwfu7zs3ruhu 0 199249 1662800 1662521 2026-09-07T20:09:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662800 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox military installation|name=قەڵای مێردین|materials=|ownership=<!-- government department such as the MoD or the United States DoD -->|operator=<!-- where different from ownership such as the RAF or the USAF -->|controlledby=<!-- such as RAF Bomber Command or the Eighth Air Force -->|open_to_public=<!-- for out of use sites/sites with museums etc -->|site_other_label=<!-- for renaming "Other facilities" in infobox -->|site_other=<!-- for other sorts of facilities – radar types etc -->|site_area=<!-- area of site m2, km2 square mile etc -->|code=<!--facility/installation code, applies to US -->|built=<!-- {{Start date|YYYY}} -->|used=<!--{{End date|1946}} -->|builder=|height=<!-- height of tallest part, not above sea level -->|pushpin_mark=|length=<!-- for border fences or other DMZs -->|fate=<!--changed from demolished parameter-->|condition=|battles=|events=|current_commander=<!-- current commander -->|past_commanders=<!-- past notable commander(s) -->|garrison=<!-- such as the 25th Bombardment Group -->|occupants=<!-- squadrons only -->|designations=|website=|pushpin_marksize=|pushpin_label_position=|ensign=|caption2=|ensign_size=|native_name=|partof=<!-- for elements within a larger site -->|location=[[مێردین]]|nearest_town=<!-- used in military test site infobox -->|country=باکووری کوردستان، تورکیا|image=Mardin, Turkey.JPG|alt=|caption=وێنەی مێردین، قەڵاکە کەوتۆتە بەشی سەرەوەی شارەکە.|image2=<!--secondary image, major command emblems for airfields -->|alt2=|type=|pushpin_label=|coordinates={{coord|37|18|55.9|N|40|44|32.9|E|type:landmark_scale:3000_region:TR|display=inline}}|gridref=|image_map=|image_mapsize=|image_map_alt=|image_map_caption=|pushpin_map=|pushpin_mapsize=|pushpin_map_alt=|pushpin_map_caption=|pushpin_relief=|pushpin_image=|footnotes=<!-- catchall in case it's needed to preserve something in infobox that doesn't work in new code -->}}'''قەڵای مێردین''' [[قەڵا|قەڵایەکە]] دەکەوێتە شاری [[مێردین]] لە [[باکووری کوردستان]]، [[تورکیا]]. مێژووی قەڵاکە بۆ ٣٠٠٠ ساڵ دەگەڕێتەوە. لە ئێستادا وەک بنکەیەکی سەربازیی هێزەکانی [[ناتۆ]] بەکاردێت، لە ناویدا وێستگەیەکی ڕادار هەیە، ئەمەش لەبەر شوێنە جوگرافییەکەی کە نزیکە لە سنووری [[سووریا]] و [[عێراق]] و ١٠٠٠ مەتر بەرزترە لە پلێتی [[مێزۆپۆتامیا|میسۆپۆتامیا]]. لە ساڵی ٢٠١٧، لە لایەن سیاسەتوانی [[پارتی داد و گەشەپێدان (تورکیا)|ئەکەپە]]؛ ئۆرهان میرئۆغلو پێشنیار کرا کە قەڵاکە بەڕووی گەشتیاراندا بکرێتەوە،<ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mardin Castle may be opened to tourism|ناونیشان=https://www.hurriyetdailynews.com/mardin-castle-may-be-opened-to-tourism--114039|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=Hürriyet Daily News|زمان=en}}</ref> بەڵام تاوەکوو ئێستا هەر وەک بنکەیەکی سەربازیی ماوەتەوە، سەرباری ئەوەش خەڵکی دەتوانن تا نزیکی قەڵاکە بڕۆن بۆ دیتنی دیمەنی شارەکە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=A Guide to Mardin: Turkey's Most Beautiful City|ناونیشان=https://sailingstonetravel.com/mardin-guide/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=Sailingstone Travel|زمان=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Mardin Castle}} [[پۆل:قەڵاکانی کوردستان]] [[پۆل:قەڵاکانی تورکیا]] [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی مێردین]] o27kag40sfzz5aqswre9fi0cwlmrgbi 0 199488 1662619 1593732 2026-09-07T13:37:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، کیمیا-کۆلکە) 1662619 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" | colspan="2" class="infobox-image" | |- ! colspan="2" class="infobox-header" |Occupation |- ! scope="row" class="infobox-label" |Names | class="infobox-data" |دەرمانساز، کیمیاگەر، دکتۆری دەرمانسازی، دەرمانساز، ئەپۆتکاری یان بە سادەیی دکتۆر |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Occupation type</div> | class="infobox-data" |[[:en:Professional|پیشەیی]] |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Activity sectors</div> | class="infobox-data" |چاودێری تەندروستی، زانستە تەندروستییەکان، زانستە کیمیایییەکان |- ! colspan="2" class="infobox-header" |Description |- ! scope="row" class="infobox-label" |<div>Education required</div> | class="infobox-data" |دکتۆری دەرمانسازی، ماستەری دەرمانسازی، بەکالۆریۆسی دەرمانسازی، دیپلۆما لە دەرمانخانە |} [[پەڕگە:VariousPills.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:VariousPills.jpg|وێنۆک|دەرمان ڕێگایێکە کە بەکاردێت بۆ دەستنیشانکردن، چارەسەرکردن، بەرگریکردن یان نەھێشتنی نەخۆشی.]] [[پەڕگە:Metsu,_Gabriël_-_L'Apothicaire_-_c._1651-1667.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Metsu,_Gabriël_-_L'Apothicaire_-_c._1651-1667.jpg|وێنۆک|ئەپۆثیکار یان کیمیاگەر لەلایەن گابریێل مێتسو (١٦٥١–٦٧)]] '''دارووسازی''' یان '''دەرمانسازی''' زانستی تەندروستی [[پزیشکی]] یە کە زانستی پزیشکی بە کیمیاوە دەبەستێتەوە و بە دۆزینەوە، بەرھەمھێنان، ڕێکخستن، سەلامەت و بەکارھێنانی کاریگەر، و کۆنترۆڵکردنی [[دەرمان]] و [[داروو]] بە کار دێت. ڕاھێنانی دەرمانخانە پێویستی بە زانینی نایاب ھەیە لە دەرمانەکان، میکانیزمی کرداریان، کاریگەرییە لاوەکییەکان، کارلێکەکان، جووڵەیی و ژەھراوی بوون. لە ھەمان کاتدا پێویستی بە زانینی چارەسەر و تێگەیشتن لە پرۆسەی نەخۆشی ھەیە ھەندێک تایبەتمەندی دەرمانسازان، وەک دەرمانسازانی کلینیکی پێویستی بە کارامەیی تر ھەیە، بۆ نموونە زانین دەربارەی دەستکەوتن و ھەڵسەنگاندنی داتای جەستەیی و تاقیگە.<ref name="Thomas_2019">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=9Jp7DwAAQBAJ&pg=PA1|سەردێڕ=Clinical Pharmacy Education, Practice and Research|vauthors=Thomas D|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ژپنک=٩٧٨-٠-١٢-٨١٤٢٧٦-٩}}</ref> == دیسپلینەکان == [[پەڕگە:42-aspetti_di_vita_quotidiana,_medicine,_Taccuino_Sanitatis.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:42-aspetti_di_vita_quotidiana,_medicine,_Taccuino_Sanitatis.jpg|وێنۆک|دەرمانخانە، تاکوینۆم سانیتیس کاساناتێنسیس (سەدەی ١٤)]] بواری دەرمانسازی بە شێوەیەکی گشتی دەکرێت دابەش بکرێت بۆ سێ دیسپلینی سەرەتایی: * دەرمانسازی * فارماکۆکینتیک * کیمیای پزیشکی و دەرمانخانە * ڕاھێنانی دەرمانخانە == پیشەگەران == [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|ڕێکخراوی تەندروستی جیھانی]] مەزەندە دەکات کە بەلایەنی کەمەوە ٢٫٦ ملیۆن دەرمانساز و کارمەندی دەرمانساز لە جیھاندا ھەیە. === دەرمانسازان === دەرمانسازان پسپۆڕی تەندروستین لەگەڵ پەروەردەی تایبەت و ڕاھێنان کە ڕۆڵی جۆراوجۆر دەگێڕن بۆ دڵنیابوون لە ئەنجامی تەندروستی باش بۆ نەخۆشەکانیان لە ڕێگەی چۆنییەتی بەکارھێنانی دەرمانەوە. == پێداویستییەکانی پەروەردە == داواکاری جیاواز ھەیە لە قوتابخانە بەپێی دەسەڵاتی دادوەری نەتەوەیی کە تێیدا قوتابییەکە بەنیازە ڕاھێنان بکات. === ویلایەتە یەکگرتووەکان === لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، دەرمانسازێکی گشتی پلەی دکتۆری دەرمانسازی (Pharm.D) بەدەست دەھێنێت. دەتوانرێ لە ماوەی ٦ ساڵدا، کە دوو ساڵ لە پۆلەکانی پێش دەرمانسازی و چوار ساڵ خوێندنی پرۆفیشناڵ لە خۆ دەگرێت تەواو بکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٣–٢٠١٨|سەردێڕ=Pharmacist Certification and Course Requirements|ناونیشان=https://learn.org/articles/Pharmacist_Certification_and_Course_Requirements_FAQs.html|ڕێکەوتی سەردان=٦ی نیسانی ٢٠١٨|وێبگە=Learn.org}}</ref> دوای دەرچوونی قوتابخانەی دەرمانسازی زۆر پێشنیار دەکرێت خوێندکارەکە بەردەوام بێت بۆ تەواوکردنی ماوەی یەک یان دوو ساڵ کە ئەزموونێکی بەنرخ بۆ قوتابی دابین دەکات پێش ئەوەی بەشێوەیەکی سەربەخۆ بچێتە دەرەوە بۆ ئەوەی ببێتە دەرمانسازێکی گشتی یان تایبەتمەند. == مێژوو == [[پەڕگە:Legenogapotekeren.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Legenogapotekeren.jpg|وێنۆک|پزیشک و دەرمانساز، وێنەکێشان لە مێدیسیناریوس (١٥٠٥) لەلایەن ھیرۆنیموس برونشویگ]] کۆنترین کۆکراوەی ماددە پزیشکییەکان، پەیماننامەیەکی ھیندی ئایورڤێردی بوو کە لە سەدەی ٦ی پ. ز بۆ سوشرۆتا بەستراوە. ھەرچۆنێک بێت، کۆنترین تێکست وەک ڕێکەوتە پارێزراوەکان بۆ سەدەی سێیەم یان چواری زایین. لە ئەورووپا دوکانەکانی دەرمانسازی وەک لە سەدەی ١٢ دا دەستیان کرد بە دەرکەوتن. لە ساڵی ١٢٤٠ ئیمپراتۆر فرێدریکی دووەم فەرمانی دەرکرد کە بەھۆیەوە پیشەکانی پزیشک و ئەپۆتکاری لە یەک جیاکرانەوە. == ھێماکان == ھێماکان کە زیاتر پەیوەندی بە دەرمانخانەوە ھەیە: * ھاوەنگ و پیسی (ئەمریکای باکوور) و کارەکتەری (ڕەچەتەی پزیشکی) کە زۆرجار بە شێوەی "Rx" لە دەقی چاپکراودا نووسراوە * خاچی گریکی سەوز لە [[فەڕەنسا]]، [[ئەرژەنتین|ئەرجەنتین]]، [[شانشینی یەکگرتوو]]، [[بەلجیکا]]، [[ئیرلەند|ئیرلەندا]]، [[ئیتالیا]]، [[ئیسپانیا]]، و [[ھیندستان]]، * کاسەی ھیگیا (تەنھا) کە زۆر جار لە [[ھۆلەند|ھۆڵەندا]] بەکاردێت بەڵام لەوانەیە ببینرێت لەگەڵ ھێماکانی تر لە شوێنێکی تر. <gallery class="center"> پەڕگە:Asclepius staff.svg|ڕۆدی ئەسکلپیوس، سیمبۆلی نێودەوڵەتی ناسینەوەی پزیشکی پەڕگە:Aiga FirstAid - Green.svg|خاچی سەوز (ھێمای AIGA بۆ یارمەتی یەکەم) پەڕگە:Green Pharmacy Cross w Bowl of Hygieia.svg|خاچی سەوز و کاسەی ھیگیا لە ئەوروپا بەکارھاتووە (جگە لە ئەڵمانیا و نەمسا) و ھیندستان پەڕگە:Pharmacy Green Cross.svg|خاچی سادەی سەوزی یۆنانی، بە فراوانی بەکاردێت لە داھەوا: ژێدەر پێویستی بە مەودای زۆر جار نیشانەی نیۆنی ئەنیمەیشنە پەڕگە:Deutsche Apotheke Logo.svg|ھێمای سووری "A" (Apotheke) لە ئەڵمانیا بەکارھاتووە پەڕگە:Apotheke Oesterreich Logo.svg|ھێمای ھەمان سووری "A" لە نەمسا بەکارھاتووە پەڕگە:PharmacistsMortar.svg|ئەو ھاوەن و پیساییانەی کە لە ئەمەریکا و کەنەدا بەکار دەھێنرێت پەڕگە:Red Hanging Show Globe2.jpg|پێشانگایەکی گڵۆب، پێشتر لە ویلایەتە یەکگرتووەکان بەکارھاتووە پەڕگە:De Gaper, Nijmegen.jpg|گاپەر، پێشتر لە ھۆڵەندا بەکارھاتووە پەڕگە:Rx symbol border.svg|سیمبۆلەکە بەکاردێت لەسەر ڕەچەتەی پزیشکی، لە ڕەچەتەی لاتینی (take thou). پەڕگە:Bowl Of Hygieia by David.svg|کاسەی ھەگیا </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20051102083751/http://www.ubka.uni-karlsruhe.de/pharm/pharmaziegeschichte/index-e.html مێژووی دەرمان] کۆکراوەی سەرچاوەکان لەسەر مێژووی دەرمان *{{Wiktionary|pharmacy}}{{Wikibooks|Pharmacy}}{{Wikiversity|Pharmacy}}{{Commons}} *{{پزیشکی}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|کیمیا}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:ڕشتەکانی پزیشکی]] [[پۆل:دەرمانخانە]] [[پۆل:ھێماکان]] il96rtrmvdhknl90l6f8rsnpduuqtgp 0 199752 1662812 1662443 2026-09-07T20:15:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662812 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox building|name=قەڵای مەرییەم|altitude=|native_name_lang=|former_names=|alternate_names=|image=|image_alt=|image_size=250|caption=|location=|address=|location_town=[[شارستانی سەرپێڵی زەھاو]]|location_country={{flagicon|Iran}} [[ئێران]]|coordinates=|native_name=قلعە مریم|completion_date=|status=|destruction_date=|landlord=|owner=|cost=|map_type=|map_alt=|map_caption=|building_type=Castle|architectural_style=|structural_system=|client=|current_tenants=|ren_cost=}} '''قەڵای مریەم''' یان '''قەڵای شەکربانوو''' یەکێکە لە شوێنەوارە مێژوویییەکانی [[پارێزگای کرماشان]] کە دەکەوێتە [[شارستانی سەرپێڵی زەھاو]] لە گوندی [[شێخ موراد]]. [[سەرپێڵی زەھاو]] کۆنترین شاری [[پارێزگای کرماشان]]ە و ھەشتەمین شاری مێژووییی جیھانە و چەندین شوێنەواری مێژوویی ھەیە کە قەڵای مریەم یەکێکە لەو شوێنەوارانە. ئەم قەڵا مێژوویییە دەکەوێتە سەرو سەرچاوەی ڕووباری قەرەبولاخ و لەسەر گردێکی ١٠٠ مەتری دروست کراوە.<ref>خبرگزاری‌ایسنا،http://www.yjc.ir/fa/news/5220180/قلعه-مریم-کجاست</ref> ناکرێت بە وردی لێدوان لەسەر مێژووی بیناکە بدرێت، بەڵام دیارە ئەم کارە ھی سەردەمی [[ساسانییەکان]]ە و ئەم قەڵایەی [[خەسرەو پەرویز]] بۆ شەکربانووی ھاوسەری دروست کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠١٧|سەردێڕ=قلعە مریم|ناونیشان=http://www.pardad.ir/ulink_16307.aspx/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی شوباتی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170202185406/http://www.pardad.ir/ulink_16307.aspx/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|پارێزگای کرماشان|کوردستان|ئێران}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:نژیاروانیی ئێرانی]] [[پۆل:قەڵاکان لە ئێران]] 72pwan9crn7ggdtfl8og9o2fg236uy4 0 203759 1662925 1400987 2026-09-08T01:38:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662925 wikitext text/x-wiki  {{Infobox organization|image=OHA wordmark.svg|parent_organization={{plain list| *[[ئەندرۆید|Android Inc]] (٢٠٠٣–٢٠٠٧) *[[گووگڵ|گۆگڵ]] (٢٠٠٧-تا ئێستا) }}|website={{URL|https://www.openhandsetalliance.com}}|num_volunteers=|num_staff=|membership=کارپێکەرانی مۆبایل، کۆمپانیاکانی بەرنامەدارێژی، کۆمپانیا بازرگانییەکان، کۆمپانیاکانی نیمچە گەیەنەر، پیشەسازی دەستەیی|region_served=جیھان|location=|abbreviation=OHA|mcaption=|msize=|size=250px|image_border=|remarks=|budget=|affiliations=|main_organ=|image_alt=Wordmark of Open Handset Alliance|type=پلاتفۆرمی کراوەی مۆبایل ([[ئەندرۆید]]) [[گەشەپێدەری بەرنامە|گەشەپێدان]] [[ڕێکخراوە|ڕێکخراوەیی]]|logo=Open Handset Alliance logo.svg|logo_alt=لۆگۆی دەستەی ھاوپەیمانی کراوە|map=|motto=|formation={{Start date and age|2007|10|10}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://whois.domaintools.com/openhandsetalliance.com|سەردێڕ=OpenHandsetAlliance.com WHOIS, DNS, & Domain Info – DomainTools|ئیش=[[WHOIS]]|ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref>|extinction=|status=|key_people=|purpose=|headquarters=[[Mountain View, California|ماونتەین ڤیو]]، [[کالیفۆرنیا]]، [[وویلایەتە یەکگرتووەکان|U.S]]|coords=|language=|leader_title=|leader_name=|logo_size=250}} '''دەستەی ھاوپەیمانی کراوە''' ('''OHA''') بریتییە لە کۆمەڵەیەکی ٨٤ ئەندامی تایبەت بە پەرەپێدان و بەرھەمھێنانی ئامێرەکانی مۆبایل کۆمپانیا ئەندامەکان بریتین لە: [[ئێچ تی سی]]، [[سۆنی]]، [[کۆمپانیای دێڵ|دێڵ]]، [[ئینتێل]]، [[مۆتۆرۆلا]]، [[کواڵکۆم]]، [[تێکساس ئینسترومێنت]]، [[گووگڵ|گۆگڵ]]، [[سامسۆنگ]]، [[ئێڵ جی]]، [[تی-مۆبایل]]، [[کۆمپانیای سپرینت|سپرینت]] (ئێستا بەشێکە لە [[تی-مۆبایل|تی-مۆبایلی ئەمریکا]])، [[نڤیدییا]] و [[ویند ڕیڤەر سیستەم]].<ref name="AndroidAnnouce">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Industry Leaders Announce Open Platform for Mobile Devices|ناونیشان=http://www.openhandsetalliance.com/press_110507.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Open Handset Alliance}}</ref> دەستەکە دامەزرا لە ٥ـی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ بە سەرپەرشتی [[گووگڵ|گۆگڵ]] و ٣٤ کۆمپانیای تری ئەندامی دەستەکە،<ref name="AndroidAnnouce"/> لەوانە کۆمپانیاکانی دروستکەری بیستۆک، داڕێژەری [[ئەپلیکەیشن|بەرنامەکان]] و ھەندێ کۆمپانیای بواری پەیوەندییەکان و بەرھەمھێنەری ھەڵسوڕێنەرەکان(چیپ).<ref name="companies">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Open Handset Alliance members page|ناونیشان=http://www.openhandsetalliance.com/oha_members.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Open Handset Alliance}}</ref> == بەرھەمەکان == [[پەڕگە:Android_phone.jpg|وێنۆک|سیستەمی کارپێکەری ئەندرۆید]] لە ھەمان ساڵدا و لەکاتی لە ڕاگەیاندنی پێکھێنانی دەستە ھاوبەشەکەدا بەھەمان شێوە ھەستان بە ئاشکراکردنی سیستەمی کارپێکەری [[ئەندرۆید]] وەک [[نەرمامێری سەرچاوە کراوە|نەرمامێری سەرچاوە کراوەی]] [[مۆبایل]] بنچینەکراو لەسەر ناوکی [[لینوکس]]<ref name="AndroidAnnouce"/> دواتر و لە ١٢ـی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧ [[داڕێژەری بەرنامەی ئەندرۆید]] بەردەست خرا بۆ گەشەپێدەران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Developers|ناونیشان=http://www.openhandsetalliance.com/developers.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Open Handset Alliance}}</ref> یەکەمین مۆبایلی جیھان کە بە سیستەمی ئەندرۆید کاریدەکرد بریتی بوو لە [[ئێچ تی سی دریم|HTC Dream]] (ھەروەھا ناسرابوو بە T-Mobile G1)، پاشان لەلایەن [[کۆمیسیۆنی فیدراڵی پەیوەندییەکان]](FCC) لە ١٨ـی ئابی ٢٠٠٨ پەسەندکرا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئابی ٢٠٠٨|سەردێڕ=FCC Approved HTC Dream|ناونیشان=https://www.engadget.com/2008/08/18/htc-dream-fcc-approved-android-clear-for-launch/|بڵاوکەرەوە=Engadget}}</ref> و لە٢٢ـی تشرینی یەکەمی ھەمان ساڵ بەردەست بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Google Is Calling. Will You Answer?|ناونیشان=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=94982690}}</ref> == ئەندامان == ئەندامانی دەستەی ھاوپەیمانییەکە بریتین لە: {| class="wikitable" style="text-align:left;" !Joining date !Network operators !Software developers !Other !Component manufacturers !Device manufacturers |- !Founding members<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Open Handset Alliance Members|ناونیشان=http://www.openhandsetalliance.com/oha_members.html}}</ref> | * KDDI Corporation * NTT DoCoMo * Sprint Nextel * T-Mobile * China Mobile * Telecom Italia * Telefónica | * Ascender Corporation * [[ئی بەی|eBay]] * [[گووگڵ|Google]] * LivingImage * Myriad * Nuance Communications * PacketVideo * SkyPop * SONiVOX * Wind River Systems | * Flex Comix * Nexus Telecom * The Astonishing Tribe | * Audience * Broadcom Corporation * CSR Plc. * [[ئینتێل|Intel Corporation]] * Marvell Technology Group * NVIDIA Corporation * Qualcomm * Synaptics * Texas Instruments | * HTC * LG * [[سۆنی|Sony]] (joined as Sony Ericsson) * Motorola Mobility (joined as [[مۆتۆرۆلا|Motorola]]) * Samsung Electronics |- !December 2008<ref name="OHA20081209">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨|سەردێڕ=Open Handset Alliance announces 14 new members|ناونیشان=http://www.openhandsetalliance.com/press_120908.html|بڵاوکەرەوە=Open Handset Alliance}}</ref> | * Vodafone * Softbank | * OMRON | * Borqs * Teleca | * AKM Semiconductor * ARM * Atheros Communications * ST-Ericsson (joined as Ericsson Mobile Platforms) | * [[ئەیسووس|ASUSTek]] * Garmin * [[ھواوی|Huawei Technologies]] * Sony Mobile (joined as Sony Ericsson) * [[تۆشیبا|Toshiba]] |- !May–June 2009 | * China Unicom<ref name="OHA2009PRS">{{بیرخستنەوەی وێب|ساڵ=٢٠٠٩|سەردێڕ=Open Handset Alliance member announcements|ناونیشان=http://www.openhandsetalliance.com/press_releases.html|بڵاوکەرەوە=Open Handset Alliance}}</ref> | * SVOX<ref name="SVOX20090527">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئایاری ٢٠٠٩|سەردێڕ=SVOX announces its joining of the Open Handset Alliance|ناونیشان=http://www.svox.com/News-Items-SVOX-brings-speech-solutions-to-Android.aspx|بڵاوکەرەوە=SVOX|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090615013940/http://www.svox.com/News-Items-SVOX-brings-speech-solutions-to-Android.aspx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | | | * [[ئەیسەر|Acer]]<ref name="ACER20090601">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Acer announces its joining of the Open Handset Alliance|ناونیشان=http://phandroid.com/2009/06/01/acer-joins-oha-expects-end-of-year-android/|بڵاوکەرەوە=Acer}}</ref> |- !September 2009 | | | | * MIPS Technologies<ref name="MIPS20090930">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|سەردێڕ=MIPS Technologies Joins the Open Handset Alliance|ناونیشان=http://www.mips.com/news-events/newsroom/release-archive-2009/9_30_09.dot|بڵاوکەرەوە=MIPS Technologies, Inc.|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تەممووزی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100715023121/http://www.mips.com/news-events/newsroom/release-archive-2009/9_30_09.dot|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | |- !January 2010 | * Bouygues Telecom<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Bouygues Telecom devient membre de l'Open Handset Alliance|ناونیشان=http://www.bboxnews.fr/index.php?post/2010/01/06/Bouygues-Telecom-devient-membre-de-l-Open-Handset-Alliance|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150319193224/http://www.bboxnews.fr/index.php?post%2F2010%2F01%2F06%2FBouygues-Telecom-devient-membre-de-l-Open-Handset-Alliance|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=bboxnews.fr}}</ref> | | * Sasken Communication Technologies Limited<ref name="SASKEN20100122">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Sasken joins Open Handset Alliance|ناونیشان=http://www.sasken.com/newsroom/press/2010/22_Jan_2010.htm|بڵاوکەرەوە=SASKEN|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131202234331/http://www.sasken.com/newsroom/press/2010/22_Jan_2010.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | | * ZTE Corporation<ref name="ZTE20100115">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=ZTE to launch Android handsets this quarter|ناونیشان=http://wwwen.zte.com.cn/en/press_center/press_clipping/201001/t20100115_179607.html|بڵاوکەرەوە=ZTE|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110724132607/http://wwwen.zte.com.cn/en/press_center/press_clipping/201001/t20100115_179607.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |- !May 2010 | | * NXP Software<ref name="NXPsoftware20100518">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠١٠|سەردێڕ=NXP Software Joins the Open Handset Alliance|ناونیشان=http://www.software.nxp.com/userfiles/PR%20NXP%20Software_OHA_Agreement_Final%281%29.pdf|بڵاوکەرەوە=NXP|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130415210219/http://www.nxpsoftware.com/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | | | |- !July 2010 | | * Access<ref name="Access joins OHA">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=Access Joins the Open Handset Alliance|ناونیشان=http://www.access-company.com/news/press/ACCESS/2010/20100729_oha.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101202011401/http://www.access-company.com/news/press/ACCESS/2010/20100729_oha.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Access|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | | * MediaTek<ref name="MediaTek20100720">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=MediaTek Joins the Open Handset Alliance Continuous Commitment to Providing Multimedia-Rich Android Solutions|ناونیشان=http://www.mediatek.com/en/news/info.php?sn=43|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://www.webcitation.org/6Fx8CxMFl?url=http://www.mediatek.com/error.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٣|بڵاوکەرەوە=MediaTek|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> | |- !November 2010 | | * VisualOn<ref name="VisualOn20101109">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=VisualOn Joins the Open Handset Alliance to Enhance the Multimedia Capabilities of the Android Platform|ناونیشان=http://www.businesswire.com/news/home/20101109005339/en/VisualOn-Joins-Open-Handset-Alliance-Enhance-Multimedia|بڵاوکەرەوە=VisualOn}}</ref> | | | |- !June 2011 | | * Intrinsyc | | | |- !July 2011 | | * Andago | | | |- !Unknown | * China Telecommunications Corporation * Telus<ref name="OHA20101227">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Open Handset Alliance Members Mobile Operators|ناونیشان=http://www.openhandsetalliance.com/oha_members.html#mobile}}</ref> | * Cooliris * MOTOYA Co., Ltd. | * [[ئەکسێنتور|Accenture]] * L&amp;amp;T Infotech * SQL Star International Inc. * Wipro Technologies | * Cypress Semiconductor Corporation * Freescale Semiconductor * Gemalto * Renesas Electronics Corporation * Via Technologies | * Alcatel Mobile Phones * Compal Communications * [[کۆمپانیای دێڵ|Dell]] * Foxconn * Haier * [[کیۆسێرا|Kyocera]] * Lenovo * [[ئێن ئی سی|NEC]] * [[کۆمپانیای شارپ|Sharp Corporation]] * Saygus |} == ئەمانەش ببینە == * [[گووگڵ نێکسس|گۆگڵ نێکسس]] * دامەزراوەی سیمبیان * دامەزراوە لیمۆ * دەستەی پەیوەندی کراوە * لینوکس بەشی ئۆتۆمۆبێل == سەرچاوەکان == === Citations ===  {{Reflist}} === سەرچاوەکان ===  {{refbegin}} * [https://www.nytimes.com/2007/11/05/technology/05cnd-gphone.html?ex=1352005200&en=d7a169e184415788&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss Google enters the wireless world] * [https://www.wsj.com/articles/SB119517445580795065?mod=dist_smartbrief Google's wireless initiatives go beyond Android] {{refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.openhandsetalliance.com/ Open Handset Alliance] ماڵپەری فەرمی * [https://www.automotivelinux.org/ Automotive Grade Linux] ماڵپەری فەرمی {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|ئەندرۆید|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ڕێکخراوەکان، دامەزرانی ٢٠٠٧]] [[پۆل:ئەندرۆید]] [[پۆل:Category:تەکنەلۆژیای مۆبایل]] [[پۆل:Category:کۆمپانیاکانی پەیوەندی]] [[پۆل:ئامێرە پەیوەندییەکان]] sthm225bs0euko8x02qtgriv4gzp21q 0 203991 1662898 1400978 2026-09-08T01:33:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئایین-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1662898 wikitext text/x-wiki '''دەستووری ئاسمان''' یان '''دەستووری گەردوون''' یاخوود '''دەستووری خودا''' (天命) باوەڕێکی سیاسی و ئایینی بوو لە چین بەکاردەھات بۆ ھاوڕێکی و ڕێکردنەوەی فەرمانڕەوایی ئیمپراتۆرەکانی چین. بەگوێرەی بیروباوەرەکە، (天، تیان) ئاسمان بریتییە لە بەڕێوەچوونی کاروبارەکانی سروشت و ویست و ڕووداوەکانی گەردوون. ئاسمان سەروەریی مافی فەرمانرەواییەتی یان مافی دەسەڵات دەدات بە فەرمانرەواییەکی دادپەروەر، کوڕی ئاسمان، ئەگەر ھاتوو فەرمانرەواکە لەکار لابرا، ئەم لاچوونە وا لێکدەدرایەوە کەوا ئەم فەرمانڕەواییە شایەنی دەسەلات و پێگەکەی نەبووە، و دەستووری ئاسمانی لەدەست داوە، وە ھەروەھا بیروباوەریان وا بووە کەوا مەترسی و ڕووداوە نەخوازراوەکانی سروشت وەک برسییەتی و ھەڵسانی لافاو بە مانا و نیشانەی توڕەیی و ئاسمان لێکدراوەتەوە بەسەر فەرمانرەواکە. بەمەشەوە زۆرجار بووەتە ھۆی ھەڵگەرانەوە و کودەتا بەسەر فەرمانرەواییەک دوای ئەوەی چەندین جار کارەسات و ڕووداوە نەخوازراوەکانی سروشت دووبارە بوونەتەوە چوونکە دانیشتووانی ناوچەکە وا تێگەیشتوون ئاسمان ناڕازییە و توڕەیە بەرامبەری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Szczepanski|یەکەم١=Kallie|سەردێڕ=What Is the Mandate of Heaven in China?|ناونیشان=http://asianhistory.about.com/od/ancientchina/f/What-Is-The-Mandate-Of-Heaven.htm|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=About Education|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141008074327/http://asianhistory.about.com/od/ancientchina/f/What-Is-The-Mandate-Of-Heaven.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بنچینەی دەستووری ئاسمان بۆ یەکەمجار لە ئیمپراتۆریەتی ژۆو بەکارھاتووە بۆ پشتگیریکردنی فەرمانرەواکانی ژۆو (١٠٤٦ تا ٢٥٦ی پێش زایین- سەردەمی ژۆو) و بۆ ماف و دەسەڵات دان بە فەرمانرەوایەتییەکەیان و لابردنی ئیمپراتۆرییەتەکەی پێشوو (ئیمپراتۆریەتی شانگ - ١٦٠٠ تا ١٠٤٦ی پێش زایین) و دواتر لەدوای ژۆو ھەموو ئیمپراتۆریەتەکانی پێشوو ئەم بیروباوەرەیان بەکارھێناوە بۆ پشتگیری کردنی فەرمانرەوایی ئیمپراتۆریەتەکەیان و ئیمپراتۆرەکانیان. لەناویان ئەو فەرمانرەوایانەی لە ھانەکان نین وەکوو ئیمپراتۆریەتی چینگ. وە ئەم بنچینەیە لەلایەن وڵاتە ھاوسێکانیشەوە بەکارھاتووە  وەک کۆریا و ڤێیتنام (لەم سەردەمەدا).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Jenkins|یەکەم١=Brian|سەردێڕ=Why the North Vietnamese will keep fighting|ناونیشان=https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/papers/2008/P4395-1.pdf|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|وێبگە=RAND}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی سادە|سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} <references /> {{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ئایین}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی چین]] [[پۆل:فەلسەفەی چینی]] [[پۆل:پاشایەتی]] [[پۆل:تیۆرییەکانی مێژوو]] [[پۆل:مێژووی سیاسی چین]] mx7jyiwje5bd4oe60bhhoywqutizx4a 14 205495 1662671 921379 2026-09-07T16:19:59Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Buildings in Mardin}} 1662671 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Buildings in Mardin}} [[پۆل:مێردین]] qmfhmjrfzhcj366pgbscl3jb604mwzv 1663046 1662671 2026-09-08T09:16:32Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1663046 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Buildings in Mardin}} [[پۆل:مێردین]] [[پۆل:خانووبەرەکان و پێکھاتەکانی ماردین]] 4s6hvftmpueclbd6481mvihtq30xf4t 0 205528 1663065 1637586 2026-09-08T10:34:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663065 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەوڵەتاوا | ناوی_فەرمی = دولت‌آباد - Dowlatabad | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.80168|frame-long=47.69353|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ|دەوروبەر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٠٣٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٥ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەوڵەتاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''دەوڵەتاوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قیزلاڵی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قیزلاغاج]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باوەفەقێ]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاڵەکەو]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨٥)کەس و (٢٧)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باشووری|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٣ی شوباتی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] j7alapzgt4j3bkm07ey2jq5wh3e63j7 0 207586 1662982 1551326 2026-09-08T05:46:27Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662982 wikitext text/x-wiki '''لەناوچوونی بێگومانی دوولایەنە''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: mutually assured destruction یان MAD) بریتییە لە بیردۆزێکی ستراتیژی سەربازی کە تێیدا دوو لایەنی سەربازی وڵاتێک ئەوەندە بەھێزن کەوا توانای لەناوبردنی یەکترییان ھەیە بەبێ ھیچ گومانێک. ئەم بیردۆزە بە ھۆکاری سەرەکی ڕوونەدانی [[جەنگی ئەتۆمی|جەنگی ناوکی]] دادەنرێت کاتێک دوو وڵاتی خاوەن [[چەکی ناوکی]] نزیک دەبنەوە لە جەنگ. بەپێی ئەم بیردۆزە کاتێک وڵاتێک ھێرش دەکاتە سەر وڵاتێکی دیکە بە چەکی ناوکی، وڵاتی بەرامبەری دەتوانێت وەڵامی بداتەوە بە چەکی ناوکی و بەمشێوەیە ھەردووکیان دەتوانن یەکتری لەناو ببەن، لەسەر بنەمای ئەم ھاوکێشەیەش جەنگی ناوکی ڕوونادات. بیرۆکەی بیردۆزەکە لە ساڵی ١٩٦٢ لەلایەن دۆناڵد برێننەوە داھێنرا لەوکاتەی لە پەیمانگەی ھەدسن کاری کردووە.<ref>Kahn H. 1965. ''On escalation: metaphors and scenarios''. Praeger. Reprint 2010 with new introduction by [[Thomas C. Schelling]], Transaction Publishers. {{ISBN|978-1-4128-1162-0}}</ref><ref>Kahn H. 1962. ''Thinking about the unthinkable''. Horizon Press.</ref><ref>Kahn H. 1960. ''On thermonuclear war''. Princeton University Press. {{ISBN|0-313-20060-2}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ}} {{پۆلی کۆمنز|Nuclear Deterrence}} [[پۆل:چەکە ناوکییەکان]] [[پۆل:سەربازی]] [[پۆل:تیۆرییەکانی مێژوو]] pr7sdinxmj5dng8af391rnnh95svw8v 0 207725 1663059 1637588 2026-09-08T10:33:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663059 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەولاشە | ناوی_فەرمی = دولت کند - Dowlatshāh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.90755|frame-long=47.77813|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری خوڕخوڕە|خوڕخوڕە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٦١٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٩ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''<span style="color:#090;"> دەولاشە </span>''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری خوڕخوڕە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''<span style="color:#090;"> دەولاشە </span>''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قیشڵاخ خانە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[نیوارستان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خوڕخوڕە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قامیشلو]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١١٩)کەس و (٣٦)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٣ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 845le9hfmtvt9y9rza5u1g6glhr28m0 0 207807 1662854 1637702 2026-09-07T22:34:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662854 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرەوێران | ناوی_فەرمی = سلطان‌آباد درەویران - Darreh Viran | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.05714|frame-long=47.69815|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری سێڵاوتان|سێڵاوتان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٥٩١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣٤ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''<span style="color:#090;"> دەرەوێران </span>''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری سێڵاوتان]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''<span style="color:#090;"> دەرەوێران </span>''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قیزیل خاتوون]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باوەڕۆستەم]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[چارلی بولاخ]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کانی کوچکین]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٤)کەس و (٣٩)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٤ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] gvchpaheue28ao0d3y8ijyt9zlbh9x5 0 207847 1663013 1637599 2026-09-08T07:35:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663013 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەمیرچی | ناوی_فەرمی = حسینآباد دمیرچی - Demirchi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.16025|frame-long=47.7757|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری سێڵاوتان|سێڵاوتان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٥٢٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٤ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''<span style="color:#090;"> دەمیرچی </span>''' یان '''میرئاچی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری سێڵاوتان]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''<span style="color:#090;"> دەمیرچی </span>''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خەراباچولاخ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاغبولاغ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سەیدحوسێن]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[میھتەرکەندی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٤)کەس و (١٣)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[ئازەرییەکان]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٤ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] olbs892zbs00516hji0rn1jz9k5owf5 0 207970 1662694 1637728 2026-09-07T16:35:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662694 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەروێش خاکی | ناوی_فەرمی = درویش خاکی - Darvish Khaki | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.85487|frame-long=47.23474|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری نەجەفاوا|نەجەفاوا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٤٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٣ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]] و [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]] و [[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''<span style="color:#090;"> دەروێش خاکی </span>''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نەجەفاوا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''<span style="color:#090;"> دەروێش خاکی </span>''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دەروەن]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[نەجەفاوا، بیجاڕ|نەجەفاوا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تەپە مەحمەی]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قشڵاق سوورکە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨٣)کەس و (٢٤)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]] و [[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]] و [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٦ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 4m1j5a7seywzb4xcn3iqx7dofqpjzel 0 208400 1663083 1637585 2026-09-08T10:37:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663083 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەوڵەتیار | ناوی_فەرمی = دولت‌یار - Dawlatyar | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.72714|frame-long=47.62325|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس|چەنگ ئەڵماس]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری باوەڕەشانی|باوەڕەشانی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٨٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[کورد]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەوڵەتیار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری باوەڕەشانی]]، [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''دەوڵەتیار''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سیڵان]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تەمرەس]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاخکەنی خوارێ]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شەریفاوا، بیجاڕ|شەریفاوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٠)کەس و (٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[نەتەوە]]ی [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ja4qzxbzsy0mbpi16n8fg7qrascjey4 0 209667 1662640 1512313 2026-09-07T14:52:51Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662640 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Cincinnati-suburbs-tract-housing.jpg|وێنۆک]] '''قەراغی شار''' ({{بە ئینگلیزی|Suburb}}) ڕووبەرێکی شارۆچکەیەک یان شارێکە، کەمێک لە ناوشارەوە دوورە، لەوێ چەند باڵەخانەیەکی گەورە و سەرەکی خانوو، قوتابخانە و دوکانێکی لێیە. ئەم جۆرە شوێنانە پێیان دەوترێت ناوچەی شارەدێ یان شارەدێ. هەندێک جار، قەراغی شار ناوچەیەکی زۆر گەورە دادەپۆشێت. قەراغەکە بەشێکە لە ناوچەی میترۆپۆلیتانی و لەوانەیە بە یاسایی بەشێک بێت لە شارێکی سەرەکی. لەوەتەی شۆڕشی پیشەسازی سەریهەڵداوە، شار زۆر بەخێرایی و دوور بڵاوبۆتەوە. گواستنەوە بە شێوەی ترام، پاس، شەمەندەفەر و ئۆتۆمبێل ڕێگە دەدات لە ماڵە دوورەکانەوە بۆ کارکردن لە ناوەوەی شار. ئەمە بووە هۆی گەشەکردنی قەراغەکان وەک ناوچەی نیشتەجێبوون. خانووەکان بە شێوەیەکی گشتی بریتییە لە خانوی وردکراو و خانوی نیمچە ڕاخراو و شوقە. خانووەکان بەجیا دوورتر لە ناوەوەی شار دروستکراون و زۆرجار شوێنی باخچە و پارکەکان هەیە. ==سەرچاوەکان== * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی ئازاری ٢٠٢٢}} <references /> {{پۆلی کۆمنز|Suburbs}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|جوگرافیا|شارەکان}} [[پۆل:شار]] [[پۆل:شارەکان]] [[پۆل:گەڕەکەکان]] [[پۆل:پلاندانانی شار]] gfj5r9ly0sjomhmuekw94c7o4m4fwf2 0 211822 1662621 1603250 2026-09-07T13:37:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1662621 wikitext text/x-wiki '''دەرمان بە شێوەی ژێر زمان''' (Sublingual: بە لاتینی بە مانای "ژێر زمان دێت") ئاماژەیە بۆ ڕێگەیییەکی [[دەرمانناسی|دەرمانسازی]] کە پێکھاتەکانی دەرمانێک دەگوازرێنەوە بۆ [[خوێن]] لە ڕێگەی [[شانە (ژینناسی)|شانەکانی]] ژێر [[زمان (ئەندام)|زمان]]<ref name="Grewal Bordoni Ryan 2020 p.">{{بیرخستنەوە|دوایین١=Grewal|یەکەم١=JS|سەردێڕ=Anatomy, Head and Neck, Sublingual Gland|ناونیشان=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK535426/|ساڵ=٢٠٢٠|chapter=article-36176|ئەوانی تر=This book is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution 4.0 International License ([http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ creativecommons.org]), which permits use, duplication, adaptation, distribution, and reproduction in any medium or format, as long as you give appropriate credit to the original author(s) and the source, a link is provided to the Creative Commons license, and any changes made are indicated.|شوێن=Treasure Island (FL)|بڵاوکەرەوە=StatPearls Publishing|pmid=٣٠٥٧١٠٤٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٠|دوایین٢=Bordoni|یەکەم٢=B|دوایین٣=Ryan|یەکەم٣=J}}</ref> ئەم ڕێگەیە دەتوانێت کاریگەر تر بێت لە [[دەرمان لە ڕێگەی دەم]] و دەرمان لە تێکشاندنی پێکھاتەکەی دووربخاتەوە لەلایەن [[گەدە]] و باشتر تێکەڵی خوێن ببێت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sublingual Administration - an overview {{!}} ScienceDirect Topics|ناونیشان=https://www.sciencedirect.com/topics/pharmacology-toxicology-and-pharmaceutical-science/sublingual-administration#:~:text=One%20reason%20for%20selecting%20the,quicker%20than%20with%20oral%20ingestion.|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.sciencedirect.com}}</ref> == چۆنییەتی جێبەجێکردن == سەرەتا ناو دەم پێویستە بە ئاو بشوورێت بۆ ئەوەی تەڕ بێت، دەرمانەکە دەخەیتە لای ڕاست یان چەپی ژێر زمان، زمان ئاسایی بکەوە و بھێڵە دەرمانەکە لەژێر زمانت بتوێتەوە بە شێوەی ئاسایی خۆی، لەوکاتەدا نابێت دەرمانەکە بجوین یان ھەڵی مژین، وازی لێ دەھێنرێ تا بەشێوەی ئاسایی خۆی دەتوێتەوە کە لەوانەیە خولەکێک یان دوانی پێ بچێت، نەخۆشێک کە دەمی وشکە دەتوانێت دەرمانەکە بۆ ماوەی پێنج تا دە خولەک بھێلیتەوە تا دەتوێتەوە، ھەرچۆنێک بێت پێویستە لەیەک کات یەکجۆر دەرمان بخرێتە ناو ژێر زمانەوە، ئەم پڕۆسەیە خێراتر و کاریگەرتر<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Punjyashthira|یەکەم=Awassada|دوایین٢=Pongrojpaw|یەکەم٢=Densak|دوایین٣=Suwannarurk|یەکەم٣=Komsun|دوایین٤=Bhamarapravatana|یەکەم٤=Kornkarn|ڕێکەوت=2014-10|سەردێڕ=The effectiveness of sublingual or oral administration of misoprostol for cervical ripening before manual vacuum aspiration in first trimester termination of pregnancy: randomized controlled trial|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25632615/|journal=Journal of the Medical Association of Thailand = Chotmaihet Thangphaet|بەرگ=٩٧|issue=10|پەڕەکان=١٠٠٩–١٠١٥|issn=0125-2208|pmid=٢٥٦٣٢٦١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Kappy|یەکەم=M. S.|دوایین٢=Sonderer|یەکەم٢=E.|ڕێکەوت=1987-01|سەردێڕ=Sublingual administration of desmopressin. Effectiveness in an infant with holoprosencephaly and central diabetes insipidus|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3788888/|journal=American Journal of Diseases of Children (1960)|بەرگ=١٤١|issue=1|پەڕەکان=٨٤–٨٥|doi=10.1001/archpedi.1987.04460010084032|issn=0002-922X|pmid=٣٧٨٨٨٨٨}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sublingual Administration - an overview {{!}} ScienceDirect Topics|ناونیشان=https://www.sciencedirect.com/topics/pharmacology-toxicology-and-pharmaceutical-science/sublingual-administration#:~:text=Sublingual%20administration%20of%20drug%20refers,systemic%20circulation%20using%20blood%20vessels.|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=www.sciencedirect.com}}</ref>و سەلامەتترە لە شێوازەکانی تری وەک [[دەرمان لە ڕێگەی دەم]]<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=How to use WaferiX (sublingual wafer)|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=Rmn3fZhRQHY|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Sublingual route {{!}} Pharmacology Basics {{!}} Dr. Shantanu R. Joshi {{!}} 2019|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=egPs9E1X04g|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> ئەم حاڵەتە بۆ کاتی لەناکاویش بەکاردێت، بۆ نموونە نەخۆشێک پێویستە دەرمانێک بخوات و بەخێرایی و کاریگەریش کاری خۆی بکات نموونە لەکاتی [[جەڵدەی دڵ]]، ئەم ڕێگایە بەکاردێت بۆ ئەوەی دەرمانەکە بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ کاری خۆی بکات و کاریگەرتر بێت، وە دەکرێت بڕێکی کەمتر لە دەرمانەکە بخورێت و ھەمان کاریگەری بڕە ئاساییەکەی ھەبێت چونکە لەم ڕێگایەدا دەرمان بەناو جگەر و سیستمی ھەرس دا ناڕوات و تێک ناشکێت و کاریگەرییەکی خێراتری<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٧|سەردێڕ=About Sublingual and Buccal Medication Administration|ناونیشان=https://www.healthline.com/health/sublingual-and-buccal-medication-administration|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٢|وێبگە=Healthline|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220423232647/https://www.healthline.com/health/sublingual-and-buccal-medication-administration|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تد|پزیشکی|کیمیا}} {{کیمیا-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:دەرمانناسی]] q3ketg6ebeglk1xk3cet5pxjt0ww8vh 0 213101 1662959 1427069 2026-09-08T04:36:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1662959 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەشقۆتان | ناوی_فەرمی = ܫܪܦ̮ܝܐ - Sharafiya - شرفیة | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Dashqtaneh.jpg | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی دەشقۆتان | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=13|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.65696|frame-long=43.21667|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئەلقۆش|ئەلقۆش]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٠٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٢ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٠]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])،[[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] و [[زمانی سوریانی|سوریانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[مەسیحی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەشقۆتان''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: ''دشقوتان''،بە [[زمانی سوریانی|سوریانی]]: ''ܕܫܩܘܬܢ''<ref> https://web.archive.org/web/20191219132839/https://www.tigrishaber.com/pesmerge-li-basiqa-bi-tundi-bersiva-dais-dide-u-ser-li-xazir-berdewame-24202h.htm </ref>) گوندێکە لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە باکووری [[عێراق]].<ref> https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/265734 </ref> دەشقۆتان دەکەوێتە ڕۆژاوای [[باشووری کوردستان]].<ref> https://syriaca.org/place/184 </ref><ref> https://www.aa.com.tr/ks/تورکیا/لێدوانی-چاوشئۆغڵو-لەبارەی-عێراق-و-بەعشیقە/659211 </ref> ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] و [[دەشتی نەینەوا]]. ژمارەی دانیشتووانەکەی لە ساڵی ٢٠٢٠ بە ١١٢ کەس مەزەندە کراوە، لە [[ئاشوورییەکان]]ن.<ref>Thomas A. Carlson et al., “Baʿshīqa — ܒܥܫܝܩܐ ” in The Syriac Gazetteer last modified December 9, 2016, http://syriaca.org/place/303.</ref> دەکەوێتە ٢٥کم لە رۆژھەڵاتی شارەدێی [[ئەلقۆش]] و ٥٠کم لە باکووری شاری [[مووسڵ]]. دەشقۆتان خاوەنی نزیکەی ٥کم زەوی کشتوکاڵی باشە، گوندەکە دەکەوێتە سەر گردێک و دەورە دراوە بە چەندین چۆڵەوانی، ھەروەھا ڕووبارێکی بچووکی ھەیە کە بە درێژایی لای ڕۆژئاوای گوندەکە دەڕوات. == مێژوو == کۆمەڵەی یارمەتی ئاشووری لە ساڵی ٢٠١٢ پەمپێکی ئاوی بۆ گوندەکە دابین کرد.<ref> http://assyrianaidiraq.org/news/666 </ref> لیژنەی باڵای کاروباری مەسیحییەکان تا ساڵی ٢٠١٣، ٣٣ خانوو و کڵێسایەکی لە دەشقۆتان دروستکردبوو.<ref> https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,36422.html </ref> دانیشتوانی گوندەکە لە مانگی ئابی ٢٠١٤ ناچار بوون لە ھێرشی [[دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] ھەڵبێن.<ref> https://www.nationalreview.com/corner/inside-christian-elimination-iraq-kathryn-jean-lopez/ </ref> لە ساڵی ٢٠١٥دا ١٥ بنەماڵەی مەسیحی ئاوارە نیشتەجێی دەشقۆتان بوون.<ref> http://www.hhro.org/uploads/files/pdfs/annual_reports/english_final_report_-2015.pdf </ref> لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩دا لەلایەن ئاژانسی ئەمریکا بۆ گەشەپێدانی نێودەوڵەتییەوە مۆلیدەیەکی کارەبا بۆ گوندەکە دابینکرا. تا مانگی ئازاری ٢٠٢١ گوندەکە ١١٢ ئاشوری لە ٢٥ بنەماڵەدا نیشتەجێیە.<ref> https://enablingpeace.org/ninewa-ishm6/ </ref> == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای تلکێف]] * [[پارێزگای نەینەوا]] * [[دەشتی نەینەوا]] * [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] == سەرچاوەکان == {{دەشتی نەینەوا لە پارێزگای نەینەوا}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:کوردستان]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] r34hclqp9vu2dabau26sk3aefen2k7v 0 215893 1662927 1503706 2026-09-08T01:38:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1662927 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Claw-hammer.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Claw-hammer.jpg/275px-Claw-hammer.jpg|وێنۆک|201x201px|چەکوش لەگەڵ دەسکی ڕووپۆشکراو بە لاستیک.]] '''دەستێک''' بەشێکە بە ئامرازێکەوە کە ڕێگە دەدات لە ڕێگایەوە ئامرازەکە بگیرێت کۆنترۆڵ بکرێت. دیزاینی ھەر جۆرە دەسکێک کێشە ئەرگۆنۆمیکییە گرنگەکانی تێدایە. دەسک بۆ ئامرازەکان بەشێکی گرنگە لە کارەکانیان، کە ڕێگە بە بەکارھێنەر دەدات کە [[ئامراز|ئامرازەکان]] بەکاربھێنێت بۆ زۆرترین کاریگەری. ھەروەھا ھەندێک کات دەسک بەکاردێت بۆ ھەڵگرتنی ئامێر و شتومەکەکان. == دەسک لە ڕووی زمانەوانییەوە == * جێی دەست پێوە گرتن لە ھەموو شتێک * ئەردەڵانی دەزگ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فەرهەنگی خاڵ|ناونیشان=https://lex.vejin.net/ck/def/xall/دەسک|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[پەڕگە:Western Forge Craftsman Professional lineman's pliers.jpg|وێنۆک|270x270px|دەسکی پلاستیکی پلایس کە یارمەتی دەدات لە گرتن و پاراستنی دەست.]] [[پەڕگە:Spade_with_adjustable_handle_-_Ivan_Topalovic_Nursery_Lipolist.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Spade_with_adjustable_handle_-_Ivan_Topalovic_Nursery_Lipolist.jpg/220px-Spade_with_adjustable_handle_-_Ivan_Topalovic_Nursery_Lipolist.jpg|وێنۆک|خاکەناز لەگەڵ دەست.|147x147پیکسڵ]] [[پەڕگە:Drawer_handle.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0f/Drawer_handle.jpg/220px-Drawer_handle.jpg|وێنۆک|زۆرێک لە چەکمەجەکان دەسکی ڕاکێشانیان بەکاردەھێنن.|139x139پیکسڵ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پەرەپێدانی ماڵ|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Handles}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئامرازەکان]] 3wf95hkfbwbi9ctik2za9iitp13fn3h 0 217227 1662975 1513902 2026-09-08T05:45:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1662975 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} '''لەشکری عەلی کوڕی موسا کوڕی فەزلی کوڕی محەممەد کوڕی شەداد''' شەشەمین میری [[میرنشینی شەدادی]] بوو، دوای کوشتنی [[ئەبووعلفەز موسا|موسای]] باوکی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Minorsky|یەکەم=Vladimir|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Pzg8AAAAIAAJ|سەردێڕ=Studies in Caucasian History|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=١٩٧٧|ژپنک=٠-٥٢١-٠٥٧٣٥-٣|شوێن=Cambridge|orig-year=1953}} * {{cite encyclopedia|last=Peacock|first=Andrew|title=SHADDADIDS|encyclopedia=Encyclopædia Iranica, Online Edition|year=2011}} {{s-start}} {{s-bef|before=[[ئەبووعلفەز موسا]]}} {{s-ttl|title=[[میرنشینی شەدادی|شەدادی]] ئەمیری [[گەنجە]]|years=1034–1049}} {{s-aft|after=[[ئەنوشیرڤان کوڕی لەشکری]]}} {{s-end}} [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١١یەم]] [[پۆل:مردووانی ١٠٤٩]] 81amnp55odmvhxhl89l9ytp8o7jd3kj 1663044 1662975 2026-09-08T09:05:20Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1663044 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} '''لەشکری عەلی کوڕی موسا کوڕی فەزلی کوڕی محەممەد کوڕی شەداد''' شەشەمین میری [[میرنشینی شەدادی]] بوو، دوای کوشتنی [[ئەبووعلفەز موسا|موسای]] باوکی. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Minorsky|یەکەم=Vladimir|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Pzg8AAAAIAAJ|سەردێڕ=Studies in Caucasian History|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=١٩٧٧|ژپنک=٠-٥٢١-٠٥٧٣٥-٣|شوێن=Cambridge|orig-year=1953}} * {{cite encyclopedia|last=Peacock|first=Andrew|title=SHADDADIDS|encyclopedia=Encyclopædia Iranica, Online Edition|year=2011}} {{s-start}} {{s-bef|before=[[ئەبووعلفەز موسا]]}} {{s-ttl|title=[[میرنشینی شەدادی|شەدادی]] ئەمیری [[گەنجە]]|years=1034–1049}} {{s-aft|after=[[ئەنوشیرڤان کوڕی لەشکری]]}} {{s-end}} [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ١١یەم]] [[پۆل:مردووانی ١٠٤٩]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کوردەکان]] dej245pwr7raipqk96pmhvnv444efdv 0 217623 1663086 1637583 2026-09-08T10:37:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663086 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەڕەباریک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-fa| دره باریک }}<br>{{lang-en| Darreh Barik }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{ Infobox mapframe | zoom=13 |coord={{Coord| 33.7529| 46.9568}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەڕەباریک''' | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان#Iran | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] دا##جێگە لە [[ئێران]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = 1 | پۆتانەکان = {{coord| 33.7529| 46.9568 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{flagicon image| Flag of Kurdistan.svg}} [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئیلام|ئیلام]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ھلێران|ھلێران]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ھلێران|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندەواری داجیوەن|داجیوەن]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1368 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٥ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|لەکی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەڕەباریک''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری داجیوەن]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ھلێران]]، [[شارستانی ھلێران]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٠٥)کەس و (٢٩)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|لەکی]]) دەدوێن.<ref> http://iranatlas.net/index.html?module=module.language-distribution.ilam#</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ھلێران}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان| ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان| ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ھلێران]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] j64s8oggqvl3l8a9lylve104npjbps4 0 218346 1662775 1400969 2026-09-07T19:38:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆریای باشوور-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1662775 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Sea_of_Japan_Map_en.png|وێنۆک|دەریای ژاپۆن بەبێ دەریای ڕۆژھەڵات لە کەوانەدا]] '''دەریای ژاپۆن''' دەریای پەراوێزی نێوان دوورگەکانی [[ژاپۆن]] و [[ساخالین]] و نیمچە [[دوورگەی کۆریا]] و ویشکانی [[ڕۆژھەڵاتی دووری ڕووسیا]]یە. دوورگەکانی ژاپۆن دەریا لە زەریای ھێمن جیا دەکاتەوە. وەک [[دەریای ناوەڕاست]]، نزیکەی ھیچ مەل و بایەکی نییە بەھۆی گەمارۆدانی نزیکەی تەواو لە [[زەریای ھێمن]].<ref name="tides">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ssc.erc.msstate.edu/Tides2D/sea_of_japan.html |سەردێڕ=Tides in Marginal, Semi-Enclosed and Coastal Seas – Part I: Sea Surface Height |بڵاوکەرەوە=ERC-Stennis at Mississippi State University |ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20040318165044/http://www.ssc.erc.msstate.edu/Tides2D/sea_of_japan.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئازاری ٢٠٠٤}}</ref> ھەروەھا ئەم گۆشەگیرییە کاریگەری لەسەر جۆراوجۆری گیانلەبەران و شوێنی شووتی ھەیە، کە ھەردووکیان کەمترن لە زەریای کراوەدا. دەریاکە ھیچ دوورگە و کەنداو و کەپێکی گەورەی نییە. ھاوسەنگی ئاوەکەی زیاتر بەھۆی ھاتنە ژوورەوە و دەرچوونی لە ڕێگەی ئەو گەرووانەی کە دەیبەستنەوە بە دەریاکانی دراوسێ و زەریای ھێمن دیاری دەکرێت. کەم ڕووبار ھەیە کە دەڕژێتە ناو دەریا و کۆی بەشداریکردنیان لە ئاڵوگۆڕی ئاودا لە ١٪دایە.<ref name="Kameda 2011">Kameda Y. & Kato M. (2011). "Terrestrial invasion of pomatiopsid gastropods in the heavy-snow region of the Japanese Archipelago". ''BMC Evolutionary Biology'' '''11''': 118. {{doi|10.1186/1471-2148-11-118}}.</ref><ref name=rev>A. D. Dobrovolskyi and B. S. Zalogin [http://tapemark.narod.ru/more/19.html Seas of USSR. Sea of Japan], Moscow University (1982) (in Russian)</ref> ئاوی دەریا چڕیی بەرزی [[ئۆکسجین]]ی تواوەی ھەیە کە لە ئەنجامدا بەرھەمھێنانی بایۆلۆژی بەرزی دەبێت. بۆیە [[ماسی]] گرتن چالاکی ئابووری باڵادەستە لە ناوچەکەدا. چڕی بارکردنەکان لە سەرانسەری دەریادا بەھۆی پرسە سیاسییەکانەوە مامناوەند بووە، بەڵام لە ئەنجامی گەشەی ئابوورییەکانی ڕۆژھەڵاتی ئاسیا بە شێوەیەکی بەردەوام لە زیادبووندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=W_Hdu9QrD9YC&pg=PA16|سەردێڕ=Pre-Industrial Korea and Japan in Environmental Perspective|یەکەم=Conrad D.|دوایین=Totman|ساڵ=٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠٠٧|ژپنک=٩٧٨-٩٠٠٤١٣٦٢٦٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|doi = 10.1007/s003670000039|سەردێڕ= Last glacial sea-level changes and paleogeography of the Korea (Tsushima) Strait|journal = Geo-Marine Letters|بەرگ= ٢٠|issue = 2|پەڕەکان= ٦٤–٧١|ساڵ= ٢٠٠٠|دوایین١= Park|یەکەم١= S. -C|دوایین٢= Yoo|یەکەم٢= D. -G|دوایین٣= Lee|یەکەم٣= C. -W|دوایین٤= Lee|یەکەم٤= E. -I|bibcode = 2000GML....20...64P|s2cid = 128476723}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[تونێلی ژێر دەریای ژاپۆن-کۆریا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Sea of Japan}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|کۆریای باشوور|جوگرافیا|ژاپۆن}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:دەریای ژاپۆن]] [[پۆل:جوگرافیای ژاپۆن]] jjziinmuiik5j4oqg52sxf4hg3v9oje 0 218393 1662645 1547937 2026-09-07T14:58:41Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662645 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''قەعقاع کوڕی عەمر کوڕی مالیک تەمیمی''' فەرماندە و ژەنەڕاڵێکی [[موسڵمان]] بوو لە [[سوپای ڕاشدین]]، سەر بە هۆزی [[بەنی تەمیم]] بووە. ئەو و هۆزەکەی بوونە [[ئیسلام]] لەوانەیە لە سەردەمی ئەحنەفی کوڕی قەیسدا. بە فەرماندەیەکی سەربازی سەرکەوتوو ناسراوە کە بەشداری لە دوو شەڕی سەرکەوتووی گرنگدا کردووە لە سەرەتای فەتحی موسڵماناندا، [[شەڕی یەرمووک]] دژی [[ئیمپراتۆریەتیی بیزەنتی|ئیمپراتۆریەتی بیزەنتی]] (بە فەرماندەیی [[خالید کوڕی وەلید]]) و [[جەنگی قادیسییە]] دژی [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی|ئیمپراتۆریەتی ساسانی]] کە لەلایەن [[سەعدی کوڕی ئەبوو وەققاس|سەعدی کوڕی ئەبوو وەققاسەوە]] سەرکردایەتی دەکرا. [[خەلیفە]] [[ئەبووبەکری سدیق|ئەبوبەکر]] ستایشی کرد کە یەکسانە بە یازدە هەزار پیاو بۆیە لە بەرامبەردا خەلیفەی پێش خۆی، خەلیفە [[عومەر (ڕوونکردنەوە)|عومەر]] تەنها خۆی و مشتێک پاسەوان وەک بەهێزکەر بۆ قادیسیە وەک شەپۆلی یەکەم بۆ بەهێزکردن ناردی.  وای لێدەکات ببێتە یەکێک لە بەناوبانگترین کەسایەتییە سەربازییەکانی ئەو سەردەمە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Akram|یەکەم=A. I.|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=gMEGAQAAIAAJ&newbks=1&newbks_redir=0&printsec=frontcover&dq=qa'qa+khalid+battle+chains+five&q=qa'qa+khalid+battle+chains+five&hl=en&source=gb_mobile_entity&redir_esc=y|سەردێڕ=The Sword of Allah, Khalid Bin Al-Waleed: His Life and Campaigns|ڕێکەوت=١٩٧٠|بڵاوکەرەوە=National Publishing House|زمان=en}}</ref>{{Infobox officeholder|name=قەعقاع کوڕی عەمر تەمیمی|birth_place=[[نیمچەدوورگەی عەرەبی]]|death_place=[[کووفە]], [[عێراق]]|module=|parents=عەمر کوڕی مالیک تەمیمی|death_date=|allegiance=[[خەلافەتی ڕاشدین]]|branch=[[سوپای ڕاشدین]]|rank=فەرماندە|unit=[[سوارچاکی ڕاشدین]]}} == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Rashidun Caliphate}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|مێژووی ئیسلام}} [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٧ەم]] [[پۆل:ھاوەڵەکان]] [[پۆل:تابعین]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٦٣٦]] [[پۆل:ئەو کەسانەی بوونیان نیە]] 22m1ybwfa57nfjvk9ors5ygodeftoy9 0 219450 1662944 1424985 2026-09-08T04:34:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1662944 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Západní Sibiř.png|وێنۆک|دەشتی سیبیریای ڕۆژاوا لەسەر نەخشەی مانگی دەستکردی باکووری ئاسیا]] '''دەشتی سیبیریای ڕۆژاوا''' ({{بە ئینگلیزی|West Siberian Plain}}) [[دەشت]]ێکی فراوانە کە بەشی ڕۆژاوای [[سیبیریا]] لە [[چیاکانی ئۆڕاڵ]] لە ڕۆژاوا تا ڕووباری یەنیسێی لە ڕۆژھەڵات و [[زنجیرەچیای ئەڵتای|چیاکانی ئەڵتای]] لە باشووری ڕۆژھەڵات دەگرێتەوە. بەشێکی زۆری ئەم دەشتە گەورەترین تاڵاو و دەشتی لافاو لە جیھاندا لەخۆدەگرێت.  ئۆمسک، نۆڤۆسیبیرسک، تۆمسک و چێلیابینسک شارە گرنگەکانی دەشتی سیبیریای ڕۆژاوان. زستانەکانی دەشتی سیبیریای ڕۆژاوا سەخت و درێژن. کەشوھەوای زۆربەی ناوچە دەشتییەکان یان ژێر جەمسەری باکوورە یان کیشوەرە. دەشتەکە یەدەگی گەورەی نەوت و گازی سروشتی ھەبوو. زۆربەی بەرھەمی نەوت و غازی ڕووسیا لە ماوەی ساڵانی حەفتا و ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا لەم ناوچەیە دەرھێنراوە.<ref name="GSE">[http://bse.sci-lib.com/article043399.html Западно-Сибирская равнина], [[Great Soviet Encyclopedia]], in 30 vols.  / Ch. ed. [[A.M. Prokhorov]] - 3rd ed. 1969-1978.</ref> دەشتی سیبیریای رۆژاوا دەکەوێتە رۆژھەڵاتی چیای ئۆراڵ و زۆربەی ئەو دەشتە دەکەوێتە ناو خاکی رووسیا. ئەم دەشتە بە گەورەترین زەوییە نزمە بەردەوامەکان ناسراوە کە زیاتر لە ٥٠%ی کەمتر لە ١٠٠ مەتر لە ئاستی دەریاوە بەرزە و ڕووبەرەکەی ٢.٦ بۆ ٢.٧ ملیۆن کیلۆمەتر چوارگۆشەیە، کە دەکاتە یەک لەسەر سێی تەواوی سیبیریا.<ref name="columbia">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.bartleby.com/65/we/WestSibe.html |سەردێڕ=Western Siberian Plain |بڵاوکەرەوە=Columbia Encyclopedia |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦}}</ref> ئەم دەشتە لە باکوورەوە بۆ باشوور درێژ دەبێتەوە بۆ ماوەی ٢٤٠٠ کم لە زەریای جەمسەری باکوورەوە تا چیای ئەلتای و لە ڕۆژھەڵاتەوە بۆ ڕۆژاوا بۆ ماوەی ١٩٠٠ کم لە چیای ئورالەوە تا ڕووباری یەنیسێی درێژ دەبێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.britannica.com/eb/article-38578/Russia |سەردێڕ=Russia |بڵاوکەرەوە=Encyclopædia Britannica |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|جوگرافیا }} {{پۆلی کۆمنز|West Siberian Plain}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:تەندرا]] diqpqdf2enzfuqcvvqdip5x1i5lf5uj 0 219694 1662620 1503452 2026-09-07T13:37:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1662620 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Synthetic mescaline powder i2001e0151 ccby3.jpg|وێنۆک]] '''دەرمانی دەروونی''' ({{بە ئینگلیزی|Psychedelic drug}}) دەوترێت کۆمەڵێک پێکھاتەی کیمیایین کە کاریگەرییان لەسەر [[مێشک]] و [[کۆئەندامی دەمار]] ھەیە، ھەربۆیە بەھۆی ئەوەی ھۆشیاری و دەروونی مرۆڤ دەگۆڕن، دەخرێنە پۆلی دەروونی چالاک. ئەم پێکھاتانە کاریگەری خۆیان بە کاریگەری «ئاگۆنیستی» لەسەر وەرگرەکانی «سیرۆتۆنین» نیشان دەدەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|url=http://www.nature.com/npp/journal/v21/n1s/full/1395318a.html|title=Serotonin and Hallucinogens|work=Neuropsychopharmacology Revie</ref> سایکێدلیک پۆلێکە لە دەرمانی وەسوەسە دروستکەر کە پێیان دەوترێت «وەسوەسە دروستکەرەکانی سیرۆتۆنەرژیک». کاریگەری سەرەکی دەرمانی سایکدەلیک بریتییە لە گۆڕینی مەعریفە و تێگەیشتنی مرۆڤ. بۆنموونە:LSD mescaline, dimethyltryptamine psilocybin mushroom لە بەناوبانگترین پێکھاتە دەروونی چالاکەکانن. زۆرێک لە ماددە دەروونییەکان لە ھەموو جیھاندا بە نایاسایی دادەنرێت، بەڵام ھێشتا، بەکارھێنانی ئەم ماددانە بۆ کات بەسەربردن لە ناوچە جیاوازەکانی جیھاندا باو بووە.<ref name="Aghajanian, G 16S–23S">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر=Aghajanian, G|ڕێکەوت=ئابی ١٩٩٩|سەردێڕ=Serotonin and Hallucinogens|journal=Neuropsychopharmacology|بەرگ=٢١|issue=2|پەڕەکان=١٦S–٢٣S|doi=10.1016/S0893-133X(98)00135-3|pmid=١٠٤٣٢٤٨٤|doi-access=free}}</ref><ref name="psych-meditation-self">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Millière |یەکەم١=Raphaël |دوایین٢=Carhart-Harris |یەکەم٢=Robin L. |دوایین٣=Roseman |یەکەم٣=Leor |دوایین٤=Trautwein |یەکەم٤=Fynn-Mathis |دوایین٥=Berkovich-Ohana |یەکەم٥=Aviva |سەردێڕ=Psychedelics, Meditation, and Self-Consciousness |journal=Frontiers in Psychology |ڕێکەوت=٢٠١٨|بەرگ=٩|پەڕە=١٤٧٥|doi=10.3389/fpsyg.2018.01475 |pmid=٣٠٢٤٥٦٤٨|pmc=٦١٣٧٦٩٧|doi-access=free}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|زانست}} {{پۆلی کۆمنز|Psychedelics}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{پزیشکی-کۆلکە}} jesplu2o7kh0nlqnfb2q3e6r9eprk34 0 220847 1662721 1662097 2026-09-07T17:11:31Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی دەروازەی [[دەروازە:دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ١٩٩٠]] 1662721 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:RoyE.DisneyAnimationBuilding.jpg|وێنۆک]] '''دیزنی ڕێنێسانس''' ({{بە ئینگلیزی|Disney Renaissance}}) سەردەمێکی فیلمە ئەنیمەیشنەکانی [[کۆمپانیای واڵت دیزنی|دیزنی]] بوو، لە فیلمی دەریاچەی بچووکەوە (١٩٨٩) تا تەڕەزان (١٩٩٩).<ref>https://www.wdwinfo.com/disneylandcalifornia/taschen-releases-book-about-disneys-golden-age-of-animation/</ref><ref>http://www.decentfilms.com/articles/quovadisdisney</ref> لە نێوان ساڵانی ١٩٨٩ و ١٩٩٤دا، فیلمی دەریاچەی بچووک (١٩٨٩)، جوانی و دڕندە (١٩٩١)، [[عەلائەدین (فیلمی ١٩٩٢)|عەلائەدین]] (١٩٩٢)، [[پاشا شێرەکە]] (١٩٩٤). ئەم فیلمانە پاڵێوراوانی خەڵاتی ئۆسکارن و سەرکەوتنیان بەدەستھێنا. فیلمی The Rescuers Down Under تاکە فیلمی دیزنی ڕێنێسانسە کە بۆکس ئۆفیسەکانی گرتەوە.<ref>https://books.google.iq/books?id=zOCoAwAAQBAJ&pg=PA89&redir_esc=y</ref> دوای ئەوەی ئایزنەر دوو ھاوڕێکەی لەدەستدا، فیلمە ئەنیمەیشنەکانی دیزنی لە ناوەڕاست تا کۆتاییەکانی نەوەدەکاندا ھاتە خوارەوە، لەنێویاندا پۆکاھۆنتاس (١٩٩٥)، [[مولان (فیلمی ١٩٩٨)|مولان]] (١٩٩٨)، [[تەڕەزان (فیلمی ١٩٩٩)|تەڕەزان]] (١٩٩٩). لە ١٠ فیلمی دیزنی ڕێنێسانس نۆ فیلم پاڵێوراو بوون بۆ خەڵاتی ئۆسکار کە شەشیان لانیکەم خەڵاتی ئۆسکاریان بەدەستھێنا، شەش باشترین گۆرانی ڕەسەن و پێنج باشترین نمرەی ڕەسەن، لەگەڵ پێنج فیلمی یەکەم خەڵاتی لە ھەردوو بەشەکەدا بەدەستھێنا. ھەروەھا دیزنی ڕێنێسانس بەھۆی فیلمی جوانی و دڕندەییەکەیەوە دیارە و بووە یەکەم فیلمی ئەنیمەیشن کە تا ئێستا پاڵێوراو بێت بۆ باشترین فیلم. ھەموو دەنگەکان سەرەتا لە ژێر دەستی واڵت دیزنی ڕیکۆردز بە شێوەی سی دی و کاسێت بڵاوکرانەوە. زۆرێک لە فیلمە شانۆییەکانی ستۆدیۆکانی ئەنیمەیشنی واڵت دیزنی لە ساڵی ٢٠٠٩ تا بەدواوە وەک گەڕانەوە بۆ فۆرم ستایشیان کردووە، ئاماژەیان بەم سەردەمە کردووە لە مێژووی دیزنیدا بە بوژانەوەی دیزنی یان تەنانەت ڕێنێسانسی نوێی دیزنی. زۆربەی فیلمەکانی ناو زیندووبوونەوە ئەنیمەیشنی CGI بەکاردەھێنن بۆ گێڕانەوەی چیرۆکەکان کە لە ژینگەیەکی خەیاڵیدا دانراون کە شێوازی مۆسیقای برادۆی ڕێنێسانسیان تێدایە. ھەروەھا چەند ئەندامێکی تیمی فڕۆکەوانی لە سەردەمی ڕێنێسانس گەڕانەوە بۆ یارمەتیدان لە دروستکردنی فیلمەکانی بوژانەوە.<ref>https://www.denofgeek.com/culture/the-disney-renaissance-the-rise-fall-of-a-generational-touchstone/</ref><ref>https://www.thewrap.com/ralph-breaks-the-internet-alan-menken-parody-song/</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دیزنی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|کۆمپانیا|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ١٩٩٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:فیلم لە دەیەی ١٩٨٠]] [[پۆل:فیلم لە دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلم لە دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:دیزنی ڕێنێسانس]] [[پۆل:مێژووی ئەنیمەیشن]] 3y64z8qi5yfnlnyr4biyayedup3ocun 0 221124 1662937 1503712 2026-09-08T04:32:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، قەتەر-کۆلکە) 1662937 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:QTel tower in West Bay.jpg|وێنۆک|بارەگای سەرەکی لە تاوەری ئوریدوو (لای ڕاست)]] '''دەسەڵاتی وەبەرھێنانی قەتەر''' ({{بە ئینگلیزی|Qatar Investment Authority}}) سندووقی سەروەت و سامانی قەتەرە (QIA). لەلایەن دەوڵەتی قەتەرەوە لە ساڵی ٢٠٠٥ دامەزراوە بۆ بەھێزکردنی ئابووری وڵاتەکە لەڕێگەی ھەمەچەشنکردنی بۆ چینە سەرمایە نوێیەکان. لە ساڵی ٢٠٢١دا، QIA ٤٥٠ ملیار دۆلار سەروەت و سامانی ھەبووە.<ref>https://apnews.com/article/middle-east-qatar-arrests-business-eb4712950836b4e45698e6e0821f5ae6</ref><ref>https://www.reuters.com/world/middle-east/qatars-finance-minister-arrested-alleged-embezzlement-statement-2021-05-06/</ref> پێکھاتە و ڕێکارەکانی بڕیاردانی QIA وەک ناشەفاف تایبەتمەند کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.trtworld.com/magazine/gulf-sovereign-wealth-funds-among-world-s-least-transparent-48159 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210711160416/https://www.trtworld.com/magazine/gulf-sovereign-wealth-funds-among-world-s-least-transparent-48159 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بڕیارەکانی خەرجکردن سەبارەت بە سندووقەکە بەستراوەتەوە بە میر و سەرۆکوەزیرانەوە (بەبێ گوێدانە ئەوەی لە دەستەی سندووقەکە دادەنیشن یان نا).<ref>https://www.reuters.com/article/idINL3E8L25ZB20121002</ref> لە ئەیلوولی ٢٠١٧، دەروازەی توێژینەوە (پۆستی بلۆگی بەرلین) داتای سەبارەت بە کارکردنی پشت وەبەرھێنانەکانی دەسەڵاتی وەبەرھێنانی قەتەر پێشکەش کرد و دەرکەوت کە بەشداریکردنی QIA لە سەرمایەداری جیھانی وەک بازرگانییەکی تەواو دەوڵەتی لایەنێکی ناچارکەر و کەم لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە لە ڕێکخراوەکە. بە پشکنینی داتای خاوەندارێتی ورد، CORPNET دەتوانێت چاودێری ئەم چالاکییانە بکات لەسەر ئاستی جیھانی. لە دەرەوەی سندووقەکانی سامانی سەروەری، ھەر ڕێکخراوێکی دەوڵەتی لە سەرانسەری جیھاندا دەتوانرێت لەم لێکۆڵینەوەیەدا لە تۆڕەکانی خاوەندارێتی دەوڵەتی سنووربەزێندا جێگیر بکرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|قەتەر|ئابووری|کۆمپانیا|سیاسەت|ئاسیا|دەیەی ٢٠٠٠}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{قەتەر-کۆلکە}} ojj2jd6962zseei6mr86r33i969g7uy 1 221397 1662934 1661028 2026-09-08T03:07:50Z Calak 437 /* ناوی وتار */ وەڵامدانەوە 1662934 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کەرەی پاقلە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1013617 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20100208232442/http://www.whfoods.com/genpage.php?tname=foodspice&dbid=101 بۆ http://www.whfoods.com/genpage.php?tname=foodspice&dbid=101 زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏١٦:١٦، ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[کەرەی پاقلە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1188744 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20111217022213/http://www.statesymbolsusa.org/National_Symbols/American_Hollidays.html بۆ http://www.statesymbolsusa.org/National_Symbols/American_Hollidays.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٦:٣٦، ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) == ناوی وتار == ''کەرەی پاقلە'' یانی چی؟ لە کەیەوە ''پاقلە'' کەرەی لێ دروست دەکرێ و لە کەیەوە ''پاقلە'' بە peanut دەڵێن؟ @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و ئەوانی دیکە، شتی واتان بیستووە؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٥:٠٤، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :ناوەکانی ئێرە ببینە و لێکۆڵینەوەی بۆ بکە [[بادەمى زەوى]]. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٨:٤٤، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ئێمە لە فارسییەوە ھاتووەتە ناومان و بە peanut دەڵێین بادام زەمینی. بەڵام ھەنبانە دەڵێ [https://lex.vejin.net/ck/search/?t=%D8%B2%DA%95%D9%81%D8%B3%D8%AA%D9%82 زڕفستق] کە کوردانە ترە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٠٦:٠٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] لە باشوور دا ''فستقی عەبید'' دەڵێن کە لە عەرەبییەوە دێ، کەس ''بادەمی زەوی'' ناڵێ. وتارنووس دەبێ چاوی لە عەرەبی کردبێ، چونکە عەرەب ''فول سوداني'' (''پاقلەی سوودانی'')شی پێ دەڵێ. ئەگەر دژایەتی نییە، با ''زڕفستق'' بێ. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٢:٠٣، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::'''''فستق''''' و '''''پستە'''''-ش یەکلا بکەنەوە جا. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٦:٠٦، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] لای ئێمە ھەر ''فستق'' دەڵێن. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ٠٩:١٤، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::لای ئێمەش ھەر ''پستە''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٣:٠٧، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 30d5gos1v9fz56l1hrb4uprn1r2ka4w 0 221909 1662704 1560618 2026-09-07T16:37:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662704 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}} ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ ئێران لە [[کۆمیسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دۆخی ژنان|کۆمیسیۆنی دۆخی ژنان]] سەر بە [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] بەھۆی پێشلکارییەکانی دژی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران]] و پاش ڕاپۆرتەکانی توندوتیژی جەستەیی، سێکسی و زارەکی لەلایەن [[حکوومەتی کۆماری ئیسلامیی ئێران|کۆماری ئیسلامی]]یەوە لە دژی [[ژن]]ان. [[ئەنجومەنی ئابووری و کۆمەڵایەتیی نەتەوە یەکگرتووەکان]] بە زۆرینەی دەنگ لە ١٥ی کانوونی ٢٠٢٢، ئێرانی لە کۆمیسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دۆخی ژنان دەرکرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Economic and Social Council Adopts Controversial Draft Resolution to Remove Iran from Commission on Status of Women, Emphasizing Lack of Rights in Country {{!}} UN Press|ناونیشان=https://press.un.org/en/2022/ecosoc7109.doc.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=press.un.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230802150929/https://press.un.org/en/2022/ecosoc7109.doc.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بڕیارنامەی پێشنیارکراو بۆ ئەمە لە لایەن [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکاوە]] پێشکەش کرا و ٢٩ ئەندامی ئەم ئەنجومەنە پشتگیریان لە بڕیارنامە پێشنیار کراوەکە کرد.<ref name="dw4KwK1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۴ دسامبر ۲۰۲۲|سەردێڕ=ایران از کمیسیون مقام زن سازمان ملل متحد اخراج شد|ناونیشان=https://p.dw.com/p/4KwK1}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UK statement at the UN vote on ending Iran's membership on the Commission on the Status of Women|ناونیشان=https://www.gov.uk/government/speeches/uk-statement-at-the-un-vote-on-ending-irans-membership-on-the-commission-on-the-status-of-women|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=GOV.UK|زمان=en}}</ref> ئەم کارە بۆ یەکەمجار لە مێژووی ئەم کۆمیسیۆنە ڕوویدا، وەک کاردانەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان سەبارەت بە کوژرانی [[ژینا ئەمینی]] و سەرکوتکردنی ناڕەزایەتیی ژنانی ئێران کە بەھۆی [[کوژرانی ژینا ئەمینی]]یەوە سەری ھەڵدابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=staff|یەکەم=T. O. I.|سەردێڕ=Border Police chief: troops who mistakenly killed teen girl in Jenin acted correctly|ناونیشان=https://www.timesofisrael.com/liveblog-december-14-2022/|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.timesofisrael.com|زمان=en-US}}</ref> ھاووڵاتیان و چالاکانی سیاسیی نەیاری کۆماری ئیسلامی پێشوازییان لە دەرکردنی ئێران لە کۆمیسیۆنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ژنان کرد و لە بەرامبەردا وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی کۆماری ئیسلامیی ئێران ئەم کارەی بە «نایاسایی» ناوبرد.<ref name="bbc63989611">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۵ دسامبر ۲۰۲۲|سەردێڕ=اخراج ایران از کمیسیون مقام زن؛ شادی مخالفان و خشم حکومت|ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/iran-63989611}}</ref> == کۆبوونەوە == ئەم کۆبوونەوەیە ڕۆژی چوارشەممە، ڕێکەوتی ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ لە [[ئەنجومەنی ئابووری و کۆمەڵایەتیی نەتەوە یەکگرتووەکان]] و بە سەرۆکایەتیی [[لاشزارا ئۆسۆڤا]] بەڕێوەچوو. لە دەنگدانەکەدا ٢٩ وڵات لە کۆی ٥٢ ئەندام کە لەم کۆبوونەوەیەدا ئامادەبوون، دەنگی بەڵێیان دا، ٨ وڵاتیش دەنگی نەخێریان دا و ١٦ وڵاتیش دەنگیان نەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Iran ousted from U.N. women's group after U.S. campaign|ناونیشان=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-likely-be-ousted-un-womens-body-2022-12-14/|newspaper=Reuters|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|زمان=en|یەکەم=Michelle|دوایین=Nichols}}</ref> [[ئەرژەنتین]]، [[نەمسا]]، [[بەلجیکا]]، [[بێنین]]، [[بولگاریا]]، [[کەنەدا]]، [[چیلی]]، [[کۆلۆمبیا]]، [[کرواتیا]]، [[کۆماری چیک]]، [[دانمارک]]، [[فینلاند]]، [[فەڕەنسا]]، [[یۆنان]]، [[گواتیمالا]]، [[ئیسرائیل]]، [[ئیتالیا]]، [[ژاپۆن]]، [[لاتڤیا]]، [[لیبیا]]، [[لیبێریا]]، [[مۆنتینیگرۆ]]، [[نیوزیلاند]]، [[پەنەما]]، [[پێروو]]، [[پورتوگال]]، [[کۆریای باشوور]]، [[شانشینی یەکگرتوو]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] ٢٩ وڵات بوون کە دەنگیان بە ڕەشنووسی بڕیارنامەکە دا. [[بۆلیڤیا]]، [[چین]]، [[کازاخستان]]، [[نیکاراگوا]]، [[نێجیریا]]، [[عومان]]، [[ڕووسیا]] و [[زیمبابوی]] دەنگی نەخێریان دا و [[بەنگلادێش]]، [[بۆتسوانا]]، [[کۆماری کۆنگۆ]]، [[کۆتدیڤوار]]، [[ئێسواتینی]]، [[گابۆن]]، [[ھیندستان]]، [[ئیندۆنیزیا]]، [[ماداگاسکار]]، [[مۆریس]]، [[مەکسیک]]، [[دوورگەکانی سولەیمان]]، [[تایلەند]]، [[توونس]] و [[تانزانیا]] شازدە وڵات بوون کە بەشداریان نەکرد.<ref name="independentpersian291001">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۲۴ آذر ۱۴۰۱|سەردێڕ=جمهوری اسلامی از «کمیسیون مقام زنان» سازمان ملل متحد اخراج شد|ناونیشان=https://www.independentpersian.com/node/291001}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist|۲}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران]] m4eic1lpoiwlbcgmvvxcsjjzshz61iu 0 221912 1663088 1548030 2026-09-08T10:38:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1663088 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = jazan | native_name = جازان | native_name_lang = ar | official_name = | settlement_type = [[Regions of Saudi Arabia|Regions]] | image_skyline = Faifa city.jpg | imagesize = | image_alt = | image_caption = شاخەکانی فیفا | image_flag = | flag_size = | flag_alt = | image_shield = | shield_size = | shield_alt = | image_map = Jizan in Saudi Arabia.svg | mapsize = | map_alt = | map_caption = نەخشەی سعوودیە لەگەڵ جازان تیشک خراوەتە سەر | coordinates = | coor_pinpoint = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Saudi Arabia}} | seat_type = [[Capital (political)|Capital]] | seat = [[جیزان]] | parts_type = | parts_style = para | p1 = ١٤ | area_total_km2 = ١١٦٧١ | area_footnotes = | population_as_of = ٢٠١٨ | population_footnotes = | population_total = ١٫٦٠٣٫٦٥٩ | population_note = | population_blank1_title = | population_blank1 = | population_blank2_title = | population_blank2 = | population_density_km2 = auto | demographics1_name1 = | demographics1_info1 = | demographics_type2 = | demographics2_name1 = | demographics2_info1 = | demographics2_name2 = | demographics2_info2 = | demographics2_name3 = | demographics2_info3 = | blank1_name_sec1 = | blank1_info_sec1 = | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | blank1_name_sec2 = | blank1_info_sec2 = | blank2_name_sec2 = | blank2_info_sec2 = | postal_code_type = [[ISO 3166-2:SA|ISO 3166-2]] | postal_code = ٠٩ | leader_title1 = Governor | leader_name1 = [[شازادە محەممەدی کوڕی ناسر]] | leader_title2 = Deputy Governor | leader_name2 = [[محەممەد کوڕی عەبدولعەزیز کوڕی محمد ئال سعود]] | leader_party = | website = | footnotes = }} '''ناوچەی جازان''' یەکێکە لە ناوچە ئیدارییەکانی [[عەرەبستانی سعوودی|شانشینی سعوودیە]] و دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای شانشینی سعوودیە و ڕووی [[دەریای سوور|لە دەریای سوورە]]، بەندەری جازانی ھەیە کە سێیەم بەندەری شانشینییە لە کەنارەکانی دەریای سوور لە ڕووی تواناوە، پایتەختی ناوچەی ئیداری شاری جیزانە، و ھەرێمەکە کۆمەڵێک پارێزگار و ناوەندی ئیداریی سەربەخۆی لەخۆدەگرێت کە لە بەشەکانی ڕۆژھەڵاتی خۆیدا لە بەرزایییە شاخاوییەکاندا و بەشەکانی کەناری ڕۆژاوا دابەشکراون، بەو پێیەی تایبەتمەندی ژینگەیی خۆیەتی و جۆراوجۆری کەشوھەوا و بە دەروازەی سەرەکی بۆ دوورگەکانی فاورسان دادەنرێت، ئەو ناوچەیە پێشتر بە مخلەف سلێمانی ناسراوە و شوێنەواری کۆنی ھەیە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٨٠٠٠ پێش زایین، ناوچەی جازان یەکێکە لەو بەندەرە وشکانیانەی کە سعوودیە بە [[یەمەن|کۆماری یەمەن]]ەوە دەبەستێتەوە، بەو پێیەی لە باشوور و باشووری ڕۆژھەڵاتەوە ھاوسنوورە، ھەروەھا ناوچەی جازان یەکێکە لە گرنگترین ناوچە کشتوکاڵییەکانی شانشینە، کە چەندین بەرھەمی جۆراوجۆری تێدایە، بەناوبانگترینیان [[مانگۆ]] ھەروەھا [[پاپایا]] و ژمارەیەک بەرھەمی کشتوکاڵی دیکە، ناوچەی جازان بە دووەم بچووکترین ناوچەی شانشینی دادەنرێت، دوای [[ئەلباحە]]٫، کە ڕووبەرەکەی نزیکەی ١٣٫٤٥٧ کیلۆمەتری ^{چوارگۆشەیە}، و ژمارەی دانیشتووانەکەی نزیکەی ١٫٦٠٣٫٦٥٩ کەسە، بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١٨،<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=مسح الخصائص السکانیة 2017 - الھیئة العامة للإحصاء|ناونیشان=https://www.stats.gov.sa/sites/default/files/msh_lkhsys_lskny_2017_.pdf}}</ref> و بەم پێیەش لە ڕووی ڕووبەرەوە بە چڕترین ناوچەی دانیشتووانی سعوودیە دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الکتاب الإحصائی، الھیئة العامة للإحصاء|ناونیشان=https://www.stats.gov.sa/ar/1007-0|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190507015141/https://www.stats.gov.sa/ar/1007-0|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بوابة أمانة منطقة جازان {{!}} منطقة جازان|ناونیشان=http://www.jazan.sa/ar/Pages/AboutJazan.aspx|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref><ref>http://www.jazanonline.net/ar/?p=182 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160517050708/http://www.jazanonline.net/ar/?p=182 |date=١٧ی ئایاری ٢٠١٦ }}</ref><ref>https://sauditourism.weebly.com/15801575158615751606.html/</ref><ref>https://www.alriyadh.com/845941 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221216121222/https://www.alriyadh.com/845941 |date=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ }}</ref><ref>https://www.jazannews.org/news.php?action=show&id=3616 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171231212012/http://www.jazannews.org/news.php?action=show&id=3616 |date=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://sedac.ciesin.columbia.edu/data/collection/gpw-v4 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120605045528/http://sedac.ciesin.columbia.edu/gpw/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Jazan Province}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی عەرەبستانی سعوودی]] doxnigko07v1lrbzvbrsoblgairyre2 0 225993 1662751 1503523 2026-09-07T19:35:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1662751 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Agulu_Lake,_Anambra_State,_Nigeria_01.jpg|وێنۆک|دەریاچەی ئاگولو]] '''ئاگولو''' [[دەریاچە]]یەکە لە [[ ویلایەتی ئانامبرا]]، [[نێجیریا|نیجریا]]، دەریاچەکە بەستراوەتەوە بە ئولاسی ئۆکیجا و ڕووباری نەیجیریا.<ref name="Oli2012">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Sampson Ike Oli|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=RW9RAAAAQBAJ&pg=PT121|سەردێڕ=کولتوور و دادپەروەری و کۆنترۆڵی کۆمەڵایەتی: وانەکان لە ئەفریقاوە|ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=Xlibris Corporation|ژپنک=٩٧٨-١-٤٧٧١-١٥٨٦-٢|پەڕەکان=١٢١–}}</ref> == سه‌رچاوه‌کان == <references /> {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئاو}} {{پۆلی کۆمنز|Agulu Lake}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} cybwn4cgzbuf8xbcya3aplnlq4zrfop 0 226670 1662699 1503490 2026-09-07T16:36:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1662699 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''گۆنابادی دەروێش''' ({{بە فارسی|دراویش گنابادی}}) (فەرمانی نیعمەتوڵڵا سوڵتان عەلی شاهی) یەکێکە لە فەرمانە سۆفیەکان، دەروێش موسڵمانێکی سۆفییە کە لەسەر ڕێگای تەریقەت دەڕوات. لە ئێران ڕۆژی ٣ی ئەسفەند بە ڕۆژی دەروێش ناوزەد کراوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=جذبی طباطبایی قطب جدید دراویش گنابادی|ناونیشان=http://www.ensafnews.com/204885/%D8%AC%D8%B0%D8%A8%DB%8C-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B4-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210919073718/http://www.ensafnews.com/204885/%D8%AC%D8%B0%D8%A8%DB%8C-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B4-%DA%AF%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AF%DB%8C/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == ڕەچەڵەکی نعمەتوڵڵاھی یەکێکە لە [[سۆفییایەتی|سۆفیگەری]] کە لە سەردەمی ئیمامەکانەوە گەیشتووەتە ئەم ئاستە.<ref>لغت‌نامه دهخدا، حرف ن، تألیف علی‌اکبر دهخدا (۱۲۵۸–۱۳۳۴ شمسی)، دانشگاه تهران، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، چاپخانهٔ دانشگاه تهران، تیرماه ۱۳۴۸ شمسی</ref> شانشینی نێماتوڵڵاھی سوڵتان عەلیشاھی گۆنابادی یەکێکە لە بەناوبانگترین بنەماڵەی سۆفیگەری لە سەردەمی ئێستادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=مشاهیر صوفیه|ناونیشان=http://www.hawzah.net/Per/E/do.asp?a=EDDC3.htm}}</ref> وشەی ''نەماتوڵڵاھی'' لە ناوی [[شا نیعمەتوڵڵای وەلی|شا نەماتوڵڵا وەلی]] وەرگیراوە و لەبەر ئەوەی لە سەردەمی ئەودا شوێنکەوتوانی پێیان دەگوت «نێمەتوڵڵاھی»، ئەم نازناوە دراوە بەو کەسانەی کە لە دوای ئەوەوە پەیڕەوی لە بیروباوەڕ و شێوازە سۆفیگەرییەکانی بوون. پێش شا نەماتوڵڵا ناوی تەریقەتەکە ھەمان ناوی قوتبی وەقت بووە، وەک چۆن لە سەردەمی ''کەرخیدا'' بە مەروفییە و لە سەردەمی [[جونەیدی بەغدادی|جونەید بەغدادیدا]] بە '''جونادییە ناسرابوو'''.<ref>مقاله سلسله نعمت‌اللهی نوشته [[علیرضا نوربخش]]، مجله صوفی، شماره ۱، نشریه خانقاه نعمت‌اللهی لندن، زمستان ۱۹۸۹ میلادی.</ref> === ڕێژەی پۆشاکەکەی شا نەماتوڵڵا وەلی === ڕەچەڵەکی دەگەڕێتەوە بۆ [[جونەیدی بەغدادی]] کە عیرفانێکی بەناوبانگی ئیسلامییە و لە سەدەی سێیەمدا ژیاوە. لە سەدەی سێیەمەوە دەروێشەکانی گۆنابادی ناویان ناوە کە زۆرتر لەژێر کاریگەری ناوی سەرکردەکانی سەردەمی خۆیان بوون. ئەم شانشینە لە سەدەی نۆیەمدا خاڵی وەرچەرخانێکی ھەبوو کە لە تەریقە عیرفانییەکانی دیکە جیای کردەوە. لە سەدەی ٨ و ٩ی کۆچی (١٥ی زایینی) دەروێشەکانی گۆنابادی بە توندی کەوتوونەتە ژێر کاریگەریی کارەکتەر و کارەکتەر و زانستی «شا نعمەتوڵڵا وەلی» و زۆرێکیان لەو کاتەوە بە خۆیان ناویان دەبرد «نێماتوڵڵاھی». بۆیە دەستەواژەی دەروێش گۆنابادی نەماتوڵڵاھی زاراوەیەکە بۆ ڕێزگرتن لە شا نێمەتوڵڵا وەلی بەکارھاتووە، ھەرچەندە مێژووی ئەم خانەدانە دەگەڕێتەوە بۆ پێش ئەو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=تاریخچه دراویش گنابادی|ناونیشان=https://adyan-iran.com/2020/11/29/darvish/#historry}}{{بەستەری مردوو|url=https://adyan-iran.com/2020/11/29/darvish/ |date=شوباتی ٢٠٢٣ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایین|ئیسلام|وڵاتەکان|ئێران|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Gonabadi dervishes}} {{ئایین-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:ئیسلام]] [[پۆل:سۆفیگەری]] [[پۆل:شیعە]] [[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] [[پۆل:ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]] [[پۆل:دەروێش]] b1don0avlmvrpiftlgq403y9irmdam4 0 226846 1662606 1662295 2026-09-07T13:35:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، ژینناسی-کۆلکە) 1662606 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Acupuncture1-1.jpg|وێنۆک|200px|دەرزی دەخرێتە ناو پێستی کەسێکەوە]]'''دەرزی ئاژنین''' جۆرێکی دێرینە لە [[دەرمان|چارەسەری پزیشکی]] کە پزیشک دەرزی لە ھەندێک شوێنی جەستەی مرۆڤدا دەچەسپێنێت. کۆنترین تۆمارەکان لانیکەم ٢٥٠٠ ساڵ تەمەنیان ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The History of Acupuncture and Traditional Chinese Medicine|ناونیشان=https://www.nyacuhealth.com/learn|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200625202748/https://www.nyacuhealth.com/learn|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=www.nyacuhealth.com}}</ref> دەرزی کانزای تەنک لە ھەندێک شوێنی دیاریکراو کە پێی دەوترێت خاڵەکانی دەرزی لێدان پاڵدەنرێتە ناو جەستە.<ref name="brit">{{Cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/4736/acupuncture|title=acupuncture (medicine) -- Britannica Online Encyclopedia|encyclopedia=britannica.com|access-date=17 June 2010}}</ref><ref name="Berman2010">Berman, جۆرێکە لە [[پزیشکی جێگرەوە]]،Brian ''et al'' 2010. Acupuncture for chronic low back pain. ''New England Journal of Medicine'' '''363''' (5): 454–461. [http://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMct0806114]</ref> و بەشێکی سەرەکی لە [[پزیشکی]] [[زمانی چینی|چینی]] نەریتی ([[چەپکە پرۆتۆکۆڵی ئینتەرنێت|TCM]]).<ref name="Liu-2013">Liu, Gang ''et al'' 2013. Effects of painful stimulation and acupuncture on attention networks in healthy subjects. ''Behavioral and Brain Functions'' '''9''' (1): 23. Complete article:[http://www.behavioralandbrainfunctions.com/content/9/1/23] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217215852/http://www.behavioralandbrainfunctions.com/content/9/1/23 |date=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ }}</ref> [[فەلسەفە]]ی [[زمانی چینی|چینی]] یین و یانگ کەڵک وەردەگرێت.<ref name="brit"/> بازاڕی دەرزی ئاژنین لە ٢٠١٧ بە ٢٤.٥٥ بلیۆن دۆلار خەملێنرا. کە پشکی %٣٢.٧ی بەر ئەورووپا و لەدوای ئەویش ئاسیا بە %٢٩.٤ و ئەمریکاکان بە %٢٥.٣ خەملێنرا. وا پێشبینی کراوە لە ٢٠٢٣ بڕی بازاڕی دەرزی ئاژنین بگات بە $٥٥ بلیۆن دۆلار.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Acupuncture Market Share, Size Global Industry Revenue, Business Growth, Demand and Applications Market Research Report to 2023|ناونیشان=https://www.marketwatch.com/press-release/acupuncture-market-share-size-global-industry-revenue-business-growth-demand-and-applications-market-research-report-to-2023-2021-08-30|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=MarketWatch|زمان=EN-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211020235421/https://www.marketwatch.com/press-release/acupuncture-market-share-size-global-industry-revenue-business-growth-demand-and-applications-market-research-report-to-2023-2021-08-30|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[File:Acupuncture_Needles.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Acupuncture_Needles.jpg|وێنۆک|دەرزییەکانی ئاژنین]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|پزیشکی|تەندروستی|وڵاتەکان|چین|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Acupuncture}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:پزیشکی جێگرەوە]] [[پۆل:داهێنانە چینییەکان]] [[پۆل:داھێنانە چینییەکان]] 32q7iip8ltzd4zmigvmjw664kmvi336 0 228143 1662702 1503493 2026-09-07T16:37:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە) 1662702 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Lukhot_Habrit.svg|220x400px|وێنۆک]] '''پەرتووکی دەرچوون''' ( [[زمانی عیبری|بە عیبری]] : '''שְׁמוֹת''' ) یەکێکە لە پەرتووکە پیرۆزەکانی [[پەیمانی کۆن|ئایینی]] [[جوولەکایەتی|جوولەکە]] [[مەسیحییەت|و مەسیحی]]، لە نێوان مەزھەبە جیاوازەکانی مەسیحییەت یان جوولەکەدا ھیچ ناکۆکییەک لەسەری نییە سەبارەت بە بەھا پیرۆزەکەی. ئەم پەرتووکە باس لەوە دەکات کە چۆن [[بەنی ئیسرائیل]] لە ستەم و چەوساندنەوەی [[فیرعەون|فیرعەونی]] [[میسر]] و لە کۆیلەکردنی ئەوان ڕزگاریان بووە، بە ھێز و ویستی [[خودا]] کە ئەوانی بۆ پەیامەکە تایبەت کردووە، و [[موسا]]ی پێغەمبەری خۆی بۆ ناردوون بانگەشەی بۆ بکەن و فێریان بکەن، ڕێبەرایەتیان دەکەن لە گەشتێکی دوور و درێژدا بەسەر بیابانەکەدا تا گەیشتنە چیای توور لە [[نیمچەدوورگەی سینا|سینا]]، کە خودا بەڵێنی خاکی کەنعانی پێداون و پەیمانەکەیان برد، پاشان یاسای بۆ موسا ھێنایە خوارەوە، بۆ ئەوەی فێری ئایینیان بکات. پەرتووکی دەرچوون لە نەریتی جوولەک و مەسیحییەکان دەگەڕێتەوە بۆ موسا، و ناوی لێنراوە لەگەڵ چوار پەتووکی یەکەمی [[پەیمانی کۆن]]، لە ژێر ناوی پێنج پەرتووکی موسا، [[تەورات]], یان شەریعەت، لەبەر ئەوەی وشەی ''تەورات'' بە زمانی عیبری بە واتای شەریعەت لێکدەدرێتەوە. <ref>موسوعة المعرفة المسيحية، أسفار الشريعة أو التوراة، مجموعة من المؤلفين بموافقة بولس باسيم النائب البابوي في لبنان، دار المشرق، طبعة أولى، بيروت 1990، ص.5.</ref> زانایانی مۆدێرن پەرتووکەکە وەک بەرھەمێکی سەرەتای سەردەمی دەربەدەری بابل (سەدەی شەشەمی پێش زایین) دەبینن، و لەسەر بنەمای نەریتە نووسراو و زارەکییەکانی پێشووتر بنیات نراوە، لەگەڵ پێداچوونەوەی کۆتایی کە لە قۆناغی فارسی دوای دەربەدەری (سەدەی پێنجەمی پێش زایین) ڕوویداوە. <ref>Johnstone, p. 72.</ref> <ref name="Finkelstein, I. p.68">Finkelstein, p. 68</ref> توێژەر [[کارۆل مایرێس]] لە لێدوانەکەیدا لەسەر پەرتووکەکە دەڵێت کە گرنگترین پەرتووکی پەرتووکی پیرۆزە، بەو پێیەی وەک خۆی دەڵێت، “نوێنەرایەتی وردەکارییەکانی وێناکردنی ناسنامەی جوولەکە دەکات، ڕەنگدانەوەی یادەوەرییەکانی ڕابردوویەکی پڕ لە نەھامەتی و ڕاکردنە، پەیمانێک کە خودا دەستی بەسەر نەوەی ئیسرائیلدا گرت و بە دوای خۆیدا بەسەر جیھانەکاندا ڕەزامەندی بەخشی، و فێرکارییەکانی کە ناردبووی بۆ [[موسا]] بۆ ئەوەی فێری بناغەکانی بنیاتنانی کۆمەڵگەیەکی نوێ و چۆنیەتی پاراستنی ھەمیشەییبوونی بکات. <ref>Meyers, p. xv.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مەسیحییەت|ئایین}} {{پۆلی کۆمنز|Book of Exodus}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئایین-کۆلکە}} alh00g4khrhmge1ghvoefuo3w1ga7tw 0 228150 1662677 1400939 2026-09-07T16:33:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1662677 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''دەروازەی عەشتار''' یان '''دەروازەی ئیشتار''' دەروازەی ھەشتەم بوو بۆ ناوەوەی شاری [[بابل]] (لە ناوچەی [[حللە]] ئێستا، [[پارێزگای بابل]]، [[عێراق]]). لە نزیکەی ساڵی ٥٧٥ [[پێش زایین]] بە فەرمانی پاشا نەبوخودنەسری دووەم لە لای باکووری شارەکە دروست کراوە. بەشێک بوو لە ڕێگایەکی کاروانێکی گەورەی دیواردار کە دەچووە ناو شارەکەوە. دیوارەکان بە خشتی جامدار تەواو بوون کە زۆربەیان بە ڕەنگی شین بوون، ئاژەڵ و خوداوەندەکان لە ڕیلیفێکی نزمدا لە نێوانیاندا، ئەمانەش لە خشت پێکھاتبوون کە قاڵب و ڕەنگی جیاوازیان ھەبوو. شوێنەوارناسێکی [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]] [[ڕۆبەرت کۆلدوەی]] لە ساڵی ١٩٠٤ تا ١٩١٤ سەرکردایەتی ھەڵکەندنی شوێنەکەی کردووە. دوای کۆتایی ھاتنی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیھانی یەکەم]] لە ساڵی ١٩١٨ دەروازە بچووکترەکە لە [[مۆزەخانەی پێرگامۆن]] دروستکرایەوە. بەرزی دەروازەکە ٥٠ پێ (١٥ مەتر)ە، و بناغە سەرەتایییەکانی ٤٥ پێ (١٤ مەتر)ی دیکە لەژێر زەویدا درێژ بوونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Podany |یەکەم١=Amanda |سەردێڕ=Ancient Mesopotamia: Life in the Cradle of Civilization |ڕێکەوت=2018 |بڵاوکەرەوە=The Great Courses |پەڕە=٢١٣}}</ref> ئاوەدانکردنەوەی دەروازەی ئیشتار لە [[مۆزەخانەی پێرگامۆن|مۆزەخانەی پەرگامۆن]] کۆپییەکی تەواوەتی تەواوی دەروازەکە نییە. پێکھاتەی سەرەتایی دەروازەیەکی دووانە بوو کە دەروازەیەکی پێشەوەی بچووکتر و بەشێکی دواوەی لاوەکی گەورەتر و گەورەتر بوو.<ref>{{Cite encyclopedia|last=Garcia|first=Brittany|encyclopedia=[[World History Encyclopedia]]|title=Ishtar Gate|url=https://www.worldhistory.org/Ishtar_Gate/}}</ref> تاکە بەش کە لە [[مۆزەخانەی پێرگامۆن]]دا نمایشکراوە، بەشی بچووکتری پێشەوەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Luckenbill|یەکەم=D. D.|سەردێڕ=Review: The Excavation of Babylon|journal=The American Journal of Theology|بەرگ=١٨|پەڕەکان=٤٢٠–٤٢٥|doi=10.1086/479397|via=JSTOR|doi-access=free}}</ref> پانێڵەکانی دیکەی ڕووبەری دەروازەکە لە زۆرێک لە مۆزەخانەکانی دیکەی جیھان دانراون، لەوانەش وڵاتانی جۆراوجۆری [[ئەورووپا]] و [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]]. ڕووبەری باڵیۆزخانەی عێراق لە [[پەکین]] لە [[چین]] کۆپییەکی دەروازەی ئیشتار لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان= https://fortune.com/2014/06/30/chinas-iraq-oil-problem/|سەردێڕ= China's Iraq Oil Problem|ئیش=Fortune|ڕێکەوت= ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Ishtar Gate}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|ئەڵمانیا}} {{عێراق-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:بابل]] [[پۆل:دەروازەکان]] 1q5iq3rxwkfyemz0f9xkmub8k51c9ud 0 230262 1662761 1355289 2026-09-07T19:36:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە) 1662761 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Flag_of_Edward_England.svg|چەپ|وێنۆک|200x200پیکسڵ| ئاڵای هەندێک لە چەتەکانی دەریایی لە سەدەی ١٧دا]] '''چەتەی دەریایی، دزی دەریایی،''' '''دەریاگر''' یان '''دەریاوانی''' '''ئازاد''' بە کەسانێک دەڵێن کە بە [[کەشتی|پاپۆڕ]] یان [[بەلەم|بەلەمێک]] لە پاپۆڕەکان و بەلەمەکانی تر دزی دەکەن. == مێژوو ( دیرۆک ) == ; '''دەریاگریی''' کۆن نزیکەی ٧٥ ساڵ پێش لەدایکبوونی [[یەسووع|مەسیح]], پێش ئەوەی [[جولیوس سێزار|جولیۆس سێزار]] ببێتە پاشای پاشاکانی ڕۆم, لەلایەن چەتەکانی دەریاییی سیسیلییەوە گیرا و بۆ ماوەی ٦ ‌‌حەوتوو ( حەفتە ) لە دوورگەیەکی چووکەدا ڕاگیرا هەتاوەکوو ڕۆمییەکان پارەیەکیان بۆ ئازادکردنی دا. سێزاریش دوای ئازادبوونی لەگەڵ کۆمەڵێک [[سەرباز]] بۆ ئەوێ گەڕاوە و هەموویانی کوشت. ; '''دەریاگریی''' کلاسیک دەریاگریی کلاسیک کاتێک دەستی پێ کرد کە وڵاتانی داگیرکەر بیریان لە دەرهێنانی سەرچاوە لە ئەمریکا دەکردەوە. زۆرێک لە دەریاوانانی ئەو سەردەمە بۆ قازانجی زیاتر ڕوویان لە دەریاگری کرد. ژمارەیەکی زۆر لە چەتەکانی دەریایی لە سەربازانی هەڵوەدا (هەڵاتوو)، یاخییەکان، لامۆفەکەکان و ئەو کەسانەی یاسا لەدوویان بوو پێک هاتبوون. {{ژێدەر پێویستە}} لەو کاتەدا فەرماندەکانی [[سوپا]] بە نهێنی خەریکی دزیکردنی دەریایی بوون. وا دیار بوو کە چەتەکانی دەریایی خۆیان گوێڕایەڵی هیچ یاسایەک نەبوون, بەڵام یاسای خۆیان هەبوو. ; دەریاگریی تازەباو ( ئەوڕۆیی ) دەریاگریی ئەوڕۆ لە هەژاریی زۆری وڵاتانی [[ھێڵی کەمەرەیی|کەمەرەیی]] سەری هەڵداوە. ئەو دزەکردنە دەریاییە بە شێوەیەکی زۆر لەنێو هۆزەکانی [[سۆماڵیا|سۆماڵیادا]] دەبیندرێ. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|سەردێڕ=نخستین نشست شورای امنیت دربارهٔ گسترش دزدی دریایی|ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/191796/نخستین-نشست-شورای-امنیت-درباره-گسترش-دزدی-دریایی|بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین|زمان=fa}}</ref> ئێستاش شوێنی سەرەکیی ژیانیان لە [[کەنداوی عەدەن]] و کەناراوەکانی [[یەمەن]] و [[سۆماڵیا|سۆماڵیادایە]] . == ئاڵا == [[پەڕگە:Amaro_Pargo.jpg|وێنۆک| ئامارۆ فارگۆ یەکێک بوو لە بەنێوبانگترین چەتەکانی دەریاییی سەردەمی زێڕینی چەتەکانی دەریایی.]] [[ئاڵا|ئاڵای]] چەتەکانی دەریایی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[ئەورووپا|ئەوروپا]] زۆرتر لە [[کەللەسەر|قاپێلکەسەرێک]] و دوو [[ئێسک]] یان قاپێلکەسەرێک و دوو [[شمشێر]] پێک هاتبوو. بەڵام لە بەشەکانی [[ئاسیا]] و بەتایبەت لە [[ھێڵی کەمەرەیی|دوورگە گەرمەکانی]] وەک [[سینگاپوور]], ئەم ئاڵایانە گۆڕدراون بۆ هێمای خێزان و تەنانەت لە هەندێک ئاڵادا هێماکانی وەک ماسی و ئەژدیها هەبوون. لە هەندێک دۆخدا دزەکان ئاڵای درۆیان چاک دەکرد. [[File:Pirate_Flag_of_Jack_Rackham.svg|220x124px|thumb|right|alt=ئاڵای چەتەکانی دەریایی|ئاڵای هەندێک لە چەتەکانی دەریایی]] == چاوبەستنی چەتەکانی دەریایی == بەگوێرەی تێوری زانایەکی بینین، چەتەکانی دەریایی بۆ داپۆشینی چاوە ناتەواوەکانیان چاوبەستیان دانەدەنا، بەو پێیەی دەبوو زۆرجار چووبانە سەرەوە و خوارەوەی [[پاپۆڕ|پاپۆڕەکە]] و بەخێرایی سەرکردایەتیی هەردوو گرووپی سەرێ و خوارێی پاپۆڕیان کردبا، ناچار بوون بینینی باشیان هەبێت. [[File:309_Pirato.svg|220x124px|thumb|right|alt=چاوبەستی چەتەکانی دەریایی|چاوبەستی چەتەکانی دەریایی]] لە دەرێ و سەرەوەی پاپۆڕ، دیمەنەکە لەژێر درەوشانەوەی تیشکی خۆر زۆر ڕووناک بوو و لەژێر و ژووری پاپۆڕیش تاریک بوو. کاتێک مرۆڤ لە ژینگەیەکی تاریکەوە دەچێتە نێو ژینگەیەکی ڕووناک، چاوەکانی بەخێرایی خۆیان لەگەڵ ئەو ڕووناکییە زۆرە ڕادێنن. بەڵام کاتێک پێچەوانەکەی ڕوو دەدا، کاتێکی زۆری دەوێ هەتا چاوەکان لەگەڵ تاریکی ڕادێن. ئەم چەند خولەکە کاتەی کە پێویست بوو بۆ ئەوەی خۆیان لەگەڵ تاریکیدا ڕابێنن هەندێک جار بابەتی ژیان و مردن بوو بۆ چەتەکانی دەریایی. بەڵام داخستنی چاوێک ڕێگەیان پێ دەدا زۆر خێراتر لە تاریکیدا ببینن هەر دەچوونە نێو ژینگەی تاریکەوە بە لابردنی چاوبەستەکەیان دەیانتوانی زۆر خێراتر و باشتر لە تاریکیدا ببینن. <ref>http://1pezeshk.com/archives/2013/09/why-did-pirates-wear-eye-patches.html</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * چەتەی دەریایی دوێنێ و ئەمڕۆ، بوشرە-محەممەد، ١٣٦٧، فومان خاوان * تۆپەکانی تەواو، دکتۆر مەساداغی-عەلی، ٢٠٠٨، زەرمەند * کەشتیەکان بکێشە، دکتۆر مەساداغی-عەلی، ١٣٧٩، زەرمەند * سواربوونی شەپۆلە گەورەکان، هیدایەت - بەهار، ٢٠٠٨، هونەرمەندان * ویکیپیدیای ئینگلیزی <references group=""></references> {{پۆلی کۆمنز|Piracy}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی وتەی بێسەرچاوەیان تێدایە]] [[پۆل:دەریا]] [[پۆل:دەریاگر]] [[پۆل:چەتەکان]] [[پۆل:دز]] [[پۆل:دزی دەریایی]] [[پۆل:چەتە]] fa88pw4ckrdhu4e5bdhpuv77a68qm1c 0 230307 1663079 1653313 2026-09-08T10:36:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1663079 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Westfaelischer Friede in Muenster (Gerard Terborch 1648).jpg|چەپ|بێچوارچێوە|279x279پیکسڵ]] '''دەوڵەتی نەتەوەیی''' جۆرێکی دیاریکراوی [[دەوڵەت|دەوڵەتە]] کە تێیدا خاکێک بە شێوەیەکی سەرەکی یەک [[نەتەوە|نەتەوەوە]]<nowiki/>ی لەسەر نیشتەجێیە. دەوڵەتەکە [https://simple.wiktionary.org/wiki/entity قەوارەیەکی] [[سیاسەت|سیاسییە]] (حکومەت و ھتد)؛ نەتەوەکە یەکەیەکی [[چاند|کولتووری]] و/یان [[گرووپی ڕەگەزی|نەتەوەییە]] . دەستەواژەی "دەوڵەتی نەتەوەیی" بەو مانایەیە کە ھەردووکیان لەسەر یەک خاکن، ئەمەش دەوڵەتی نەتەوەیی لە جۆرەکانی تری دەوڵەت جیا دەکاتەوە کە ھەبوون. == نموونە == نموونەی ڕوونی دەوڵەتە نەتەوەییەکان بریتین لە: * [[ئایسلەند|ئایسلەندا]] : ھەرچەندە دانیشتوانی ئایسلەندا لە ڕووی نەتەوەییەوە پەیوەندییان بە گروپەکانی تری سکاندیناڤیاوە ھەیە، بەڵام کولتوور و زمانی نەتەوەیی تایبەت بەخۆی ھەیە. ھیچ کەمینەیەک نییە لە وڵاتەکە بەو پێیەی زۆر دوورەدەستە. * [[ژاپۆن]] : بە شێوەیەکی نەریتی وەک نموونەیەکی باشی دەوڵەتی نەتەوەیی سەیر دەکرێت، ژاپۆن کەمینەکانی [[Ryūkyū peoples|گەلانی ڕیوکیۆ]] کە لە ڕووی نەتەوەییەوە جیاوازن، [[کۆریا|کۆریەکان]]؛ چینییەکان ; و لە دوورگەی باکووری [[ھۆکایدۆ|ھۆکایدۆ]], کەمینەی ڕەسەنی [[ئاینو|ئاینۆ]] لەخۆدەگرێت. * [[پورتوگال]] : ھەرچەندە بە خاک و خەڵکی دیکە دەورە دراوە، بەڵام [[نەتەوە|نەتەوەی]] پورتوگال نزیکەی ٩٠٠ لەسەر ھەمان خاک نیشتەجێن. ماوەیەکی زۆر لەمەوبەر پورتوگال لە کۆمەڵێک نەتەوەی جیاواز پێکھاتبوو. ئەوان بریتی بوون لە گەلانی ڕەسەنی ئیبەری، [[کێلتەکان|سێلتەکان]] ، دەریای ناوەڕاستی کۆن (یۆنانیەکان، فینیقیەکان، [[ڕۆمای کۆن|ڕۆمییەکان]] )، [[خەڵکانی جێرمانی]] وەک [[Suebi|سوێبی]] و ڤیزیگۆتەکان ، [[گەلی ئەمازیغی|بەربەر]] و عەرەبە داگیرکەرەکان، و [[جوو|جولەکەکان]] . <ref>The creation of a new ethnicity from disparate elements is discussed at [[ethnogenesis]].</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|فەلسەفە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:ناسیۆنالیزم]] [[پۆل:جوگرافیای سیاسی]] [[پۆل:سەروەری]] 5159fvcpk62hq5op0zb8ems8v0nj17e 0 230657 1662896 1631425 2026-09-08T01:33:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، ئایین-کۆلکە) 1662896 wikitext text/x-wiki '''دەستنوێژ''' (بە [[عەرەبی]]: الوضوء) یەکێکە لە ئەرکەکانی [[ئیسلام]]. لەکاتی پێش [[نوێژ]]کردن یان [[قورئان]] خوێندن دا. کاتێک ئاو بەردەست نابێت، مرۆڤ دەتوانێت خۆڵ یان گڵیش بەکاربھێنێت. بەپێی ئایینی ئیسلام مرۆڤ بۆ ئەوەی بچێتە لای خودا، دەبێت زۆر پاک و خاوێن بێت.<ref>Qur'an 5:6.</ref> و دووەم بەشی گرنگی پاکی ڕێوڕەسمەکانە لە ئیسلامدا. بە فیقھ ([[فیقھی ئیسلامی]]) بەڕێوەدەچێت.<ref name="GCNEI-477">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Glasse|یەکەم١=Cyril|سەردێڕ=The New Encyclopeida of Islam|ڕێکەوت=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Altmira Press|پەڕە=٤٧٧}}</ref> پێش [[نوێژ]] ئەنجام دەدرێت. ئەو چالاکییانەی کە دەستنوێژ پووچەڵ دەکەنەوە بریتین لە میزکردن، پیساییکردن، خەوی قووڵ، خوێنبەربوون، سووڕی مانگانە، دوای منداڵبوون و جووتبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Dikmen|یەکەم١=Mehmet|ڕێکەوت=٣ی ئایاری ٢٠١١|سەردێڕ=What are the things that invalidate and break wudu?|ناونیشان=http://www.questionsonislam.com/article/what-are-things-invalidate-and-break-wudu|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئایاری ٢٠١٦|وێبگە=Questions on Islam}}</ref> زۆرجار وشەی دەستگرتن بە «دەستنوێژی بەشەکی» وەرگێڕدراوە، بە پێچەوانەی غوسل بە «دەستنوێژی تەواو» کە ھەموو جەستە دەشۆردرێت.  ھەروەھا جیاوازە لەگەڵ تەیموم «دەستنوێژی وشک» کە لەبری ئاو خۆڵ یان تۆز بەکاردەھێنێت، بە شێوەیەکی بنەڕەتی بەھۆی کەمی ئاو یان کاریگەرییە زیانبەخشەکانی تر لەسەر کەسەکە. پاککردنەوەی جەستە و جل و بەرگ پێی دەوترێت «تەھارەت» لە عەرەبییەوە وەرگیراوە بە واتای «پاک و خاوێنی».<ref name="zeno-78">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Zeno|یەکەم١=Jamil|سەردێڕ=The Pillars of Islam & Iman|ناونیشان=https://archive.org/details/pillarsofislamim0000muha|ڕێکەوت=١٩٩٦|پەڕە=[https://archive.org/details/pillarsofislamim٠٠٠٠muha/page/٧٨ ٧٨]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Ablution in Islam}} {{بابەتەکانی ئیسلام}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ئایین|ئاو}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی]] [[پۆل:پاکژی لە ئیسلامدا]] [[پۆل:زاراوەکانی نوێژ]] [[پۆل:زاراوە یاساییەکانی شەریعەت]] t0rxykvqq8i5v2z0ai7aoscgfjdgaxg 0 230944 1662826 1662272 2026-09-07T20:21:40Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1662826 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Antico_yemen,_al-jawf,_statuette_di_donne_sedute,_III-I_sec._ac._03.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Antico_yemen,_al-jawf,_statuette_di_donne_sedute,_III-I_sec._ac._03.JPG|وێنۆک|خوداوەندە عەرەبییە کۆنەکان]] '''ئایینی عەرەبیی کۆن''' ئایینی [[عەرەب|عەرەبەکان]] بووە پێش فەتحی ئیسلامی بە سەرۆکایەتی محەممەد. عەرەبەکان دوای دۆڕاندنی [[شەڕی موسڵمانان و عەرەبەکان]] زۆرینە موسڵمان بوون. == مێژوو == ھەرچەندە ھەندێک عەرەبی جوولەکە و مەسیحی بوونیان ھەبووە، بەڵام ئایینی عەرەبی کۆن وەک ئایینی باڵادەست لە عەرەبستاندا ماوەتەوە.{{Sfn|Berkey|2003|p=٤٢}}عەرەبەکان خوداوەندی زۆریان ھەبوو، لەوانە پەیکەری خوداوەندێکی پیاو [[ھوبەل]] و پەیکەری خوداوەندە ژنەکان ئەل لات و ئەل عیزا و مەنات. محەممەد دوای شکستپێھێنانی عەرەبەکان ئەو بتانەی لەناوبرد، کەعبەش بوو بە ماڵی خودا. ئیبراھیم کەعبەی لە بنەڕەتدا بە ناوی ماڵی خودا دروست کردووە. دواتر نەوەکانی کوڕی ئیبراھیم (ئیسماعیل) کە خەڵکی مەککە بوون، کۆچیان کرد بۆ خاکەکانی تر و لە [[کەعبە]] بەردیان لەگەڵ خۆیان دەبرد و دواتر ئەو بەردانەیان دەپەرست. لە کۆتاییدا ئەو بەردانە بوون بە پەیکەر و ئەو پەیکەرانەش بۆ ھەموو عەرەبستان بڵاودەبوونەوە، تەنانەت [[کەعبە]]یش، دواتر [[محەممەد]] ئەو پەیکەرانەی لەناو دەبرد.{{Sfn|Teixidor|2015|p=٧٣–٧٤}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئایین|زمانی عەرەبی|کۆمەڵگا|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Arabian mythology}} {{ئایین-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:عەرەب]] [[پۆل:ئایین]] [[پۆل:چاندی عەرەبی]] [[پۆل:فۆلکلۆری عەرەبی]] [[پۆل:مێژووی عەرەبستانی سعوودی]] [[پۆل:میتۆلۆژیای ئیسلامی]] gxhx9pyhhc68i92ls2ocaokohwardlc 0 231987 1662799 1662522 2026-09-07T20:09:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662799 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{زانیاریدانی فیلم | ناو =قەڵا{{ھن}}Qala | وێنە =Qala.jpeg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر =ئانڤیتا دیووت | بەرھەمھێنەر =کارنیش شارما | نووسین =ئانڤیتا دیووت | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست = | موزیک =مەنای میتال | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = | ڕێکەوتی دەرچوون =١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ | ماوەی فیلم = ١١٩ خولەک | وڵات = [[ھیندستان]] | زمان =[[ھیندی]] | زنجیرە = | تێچوون = | داھات = | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''قەڵا''' ({{بە ئینگلیزی|Qala}}) فیلمێکی درامیی ھیندی ساڵی ٢٠٢٢ە، کاری دەرھێنان و نووسینی لەلایەن ئانڤیتا دیووت بۆ کراوە. فیلمەکە لەلایەن کارنێش شارما لەژێر دەستی کلین سلێت فیلمز بەرھەم ھێنراوە و تریپتی دیمری و سواستیکا موکرجی و بابیل خان لە یەکەم دەرکەوتنی فیلمیدا ڕۆڵی سەرەکیان گێڕاوە. لە ١ی کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٢ لەلایەن کۆمپانیای [[نێتفلیکس]] بڵاوکرایەوە. فیلمەکە لەلایەن ڕەخنەگران و بینەرانەوە پێداچوونەوەی ئەرێنی وەرگرت، کە ستایشی نمایشەکان، دەرھێنان، نووسین، شێوازی بینراو، سینەماکاری و دەنگەکانیان کرد. چیرۆکی فیلمەکە دەڵێت: سەرەڕای ئەوەی لەلایەن ڕابردوویەوە دەورە دراوە، گۆرانیبێژێکی بەتوانا بەناوی «قەڵا» بۆ گەیشتن بە سەرکەوتن ڕووبەڕووی فشارەکانی سەرکەوتن و بێ ڕێزییەکانی دایکی و دەنگە گوماناوییەکانی ناخی دەبێتەوە. == ڕۆڵەکان == * تریپتی دیمری وەک قەڵا مەنجوشری * سواستیکا موکرجی وەک ئورمیلا * بابیل خان وەک جەگان باتوال * ئەمیت سیال وەک سومانت کومار * سامیر کۆچار وەک چاندان لال سانیال * [[گیریجا ئۆک]] وەک سوودھا == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئازاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|بۆڵیوود|مۆسیقا|ھیندستان}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:فیلمە ھیندییە ڕاستەوخۆییەکان بۆ ڤیدیۆ]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ھونەرەکان]] [[پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]] cby6e3daw5k86lt7q8ypzpadv3dywal 0 234267 1663089 1555094 2026-09-08T10:38:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، ئایین-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1663089 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Al_Madinah_in_Saudi_Arabia.svg|220x440px|وێنۆک|دەڤەری مەدینە]] '''دەڤەری مەدینە''' یەکێکە لە ناوچە کارگێڕییەکانی [[عەرەبستانی سعوودی]] و میرنشینەکەی دەکەوێتە شاری [[مەدینە]]، شازادە فەیسەڵ بن سەلمان بن عەبدولعەزیز ئەلسعود و شازادە سعود بن خالید فەیسەڵ بەڕێوەی دەبەن، لە ڕووی ڕووبەرەوە پلەی سێیەم و لە ڕووی ژمارەی دانیشتووانەوە پلەی پێنجەمی ھەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=معلومات عن منتقە المدینە المنورە على موقع geonames.org|ناونیشان=https://www.geonames.org/109224/medina-region.html|بڵاوکەرەوە=geonames.org}}</ref> لە بەناوبانگترین شوێنەکانیدا [[مزگەوتی پێغەمبەر|حەرەمی بەرزی پێغەمبەر]] و مزگەوتە بەناوبانگەکانی مەدینە، وەک [[مزگەوتی قیبلەتەین|مزگەوتی قیبلەتەین]] و [[مزگەوتی قوبا|مزگەوتی قوبا]]، و گۆڕستانی [[گۆڕستانی ئەلباقیع|ئەلباقیع]]. ئەم گۆڕستانە زۆرێک لە ھاوەڵانی لەخۆدەگرێت، وەک [[عوسمان کوڕی عەفان]]، ھاوسەری [[محەممەد|پێغەمبەر]] دایکی باوەڕداران [[عائیشە]]، و زۆرێک لە ھاوەڵەکانی و خانەوادەکەی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|عەرەبستانی سعوودی|ئایین|ئیسلام|محەممەد|عائشە|عوسمانی کوڕی عەفان|ڕۆژھەڵاتی ناوین|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Al Madinah Province}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگاکانی عەرەبستانی سعوودی]] 8hv7ila8ecoxru8l48e9g2kwzaqzgrr 0 235197 1662947 1613548 2026-09-08T04:34:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئازەربایجان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1662947 wikitext text/x-wiki '''دەشتی موغان''' ناوی [[دەشت|دەشتێکە]] لە ئەوپەڕی باکووری [[پارێزگای ئەردەوێڵ|پارێزگای ئەردەوێل]] لە باکووری ڕۆژئاوای [[ئێران]] . ↵موغان [[دەشت|دەشتێکە]] لە کەناری باشووری ڕووباری [[ڕووباری ئاراس|ئاراس]] و ڕۆژئاوای [[دەریای قەزوین|دەریای]] قەزوین ، بەشێکی دەکەوێتە ناو سنووری کۆماری ئازەربایجان . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mughan Plain - Mughan Tour operator|ناونیشان=https://mughantourinfo.com/en/mughan-plain/|بڵاوکەرەوە=راهنمای گردشگری منطقه مغان|زمان=en-GB|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221201064737/https://mughantourinfo.com/en/mughan-plain/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ↵موغان خاکی بەپیتە و کەشوهەوای فێنک و رێژەێ بارانی باشە، ڕووباری ئاراس بەناو خاکەکەیدا دەڕوات و بە یەکێک لە ناوچەکانی چاندن و دروێنەکردنی بەرهەمە کشتوکاڵییەکان دادەنرێت. . == مێژووی موغان == [[پەڕگە:Moughan_in_Abbasid_Caliphate.jpg|وێنۆک| موغان لە سەردەمی خەلیفە عەباسییەکان]] مێژوونووسی کۆنی یۆنانی هیکاتیۆس میلێتی باسی لە هۆزێک کردووە بە ناوی "مێک" لە کەنارەکانی ڕووباری ئاراس دەژیان. بە گوێرەی توێژەران مێکەکان هەمان موغەکانن. [[ھێرۆدۆت|هێرۆدۆت]] بە "موکسۆی" ناوی بردوون. ئەو هۆزانەی لە کۆندا لە خاکی مۆغان نیشتەجێ بوون و پێیان دەگوترا ئازەری یان ئازەربێجانی لە سەردەمی دواتردا ئازەربایجان بەو زەوییە دەگوترا کە دەکەوتە لە نێوان شێروان و [[ئازەربایجان (ھەرێم)|ئازەربایجانی]] ئێراندا بوو. بە گشتی لە سەرەتای سەدەی یەکەمی زاینیەوە ناوی ئازەربایجان لە مێژوودا هاتووە. <ref>دانشنامه ایران و اسلام، زیر نظر احسان یار شاطر. بنگاه ترجمه و نشر کتاب - جلد اول. سال ۱۳۶۵</ref> بە بۆچوونی مێژوونووس سەعید نەفیسی ناوی کۆنی مۆغان، '''[[آموکان|ئامۆکان]]''' بووە . ئەم ناو لە كوردستان تا ئێستا باوە. == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Mughan}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئازەربایجان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئازەربایجان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:جوگرافیای ئازەربایجان]] [[پۆل:جوگرافیای ئێران]] [[پۆل:جوگرافیای پارێزگای ئەردەوێڵ]] 6k5nh6u0otlqb2molxaa9ldqiq9zor2 0 235367 1662650 1512482 2026-09-07T15:03:55Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662650 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''قەڵای نیوشوانشتاین''' ({{بە ئەڵمانی|Schloss Neuschwanstein}}) [[قەڵا]]یەکی مێژوویی و کۆنە کە دەکەوێتە بەرزایییەکانی ئەلبەکانی [[باڤاریا]] لە [[ئەڵمانیا]]. لەلایەن شا لودویگی دووەمی باڤاریا لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا وەک پاشەکشە و ڕێزلێنانێک بۆ ئاوازدانەری دڵخوازەکەی، ڕیچارد ڤاگنەر، دروست کراوە. دیزاینی قەڵاکە لە ڕۆمانسیزم و تەلارسازی سەدەی ناوەڕاستی ئەڵمانی وەرگیراوە، تاوەر و تاوەر و وردەکاری ئاڵۆزی تێدایە. دروستکردنی قەڵای نیوشوانشتاین لە ساڵی ١٨٦٩ دەستیپێکرد و زیاتر لە دوو دەیە بەردەوام بوو تا دواجار لە ساڵی ١٨٩٢ تەواو بوو، سەرەڕای گەورەیی و جوانییەکەی، شا لودویگی دووەم تەنھا چەند مانگێک لە قەڵاکەدا ژیاوە پێش مردنی لە کاتی خۆیدا لە ساڵی ١٨٨٦. دوای مردنی، قەڵاکە بەڕووی گشتیدا کرایەوە و بووە شوێنێکی گەشتیاری بەناوبانگ. ئەمڕۆ قەڵای نیوشوانشتاین یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە بەناوبانگەکانی ئەڵمانیا، ساڵانە ملیۆنان سەردانیکەری [[وڵات]]ەکەی بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت. شوێنی ھەناسەبڕکێی قەڵاکە لەسەر لووتکەی گردێک کە ڕووی لە دیمەنی دەوروبەری کردووە، سەرنجڕاکێشییەکەی زیاتر دەکات. سەردانکەران دەتوانن گەشتێکی ڕێنمایی بۆ ناوەوەی قەڵاکە بکەن بۆ بینینی ژوورە سەرسووڕھێنەرەکانی کە بە دیوارەکێشان ڕازاوەتەوە کە دیمەنەکانی ئۆپێراکانی ڤاگنەریان تێدایە. ھەروەھا قەڵای نیوشوانشتاین وەک ئیلھامبەخشێک بۆ زۆرێک لە قەڵا و بیناکانی دیکە لە سەرانسەری [[جیھان]]دا کاری کردووە، لەوانە قەڵای جوانی خەوتوو لە دیزنیلەند. جوانییە بێ کۆتایییەکەی بەردەوامە لە بردن بۆ خەیاڵ و ئیلھامبەخشین بە سەردانکەرانی سەرانسەری جیھان. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|مێژوو|کۆمەڵگا|ئەڵمانیا|ھونەرەکان|کەشوھەوا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Neuschwanstein Castle}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئەڵمانیا]] bwj907w37le5eiqd6ivnw2gqkorb7lo 1662793 1662650 2026-09-07T20:05:40Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1662793 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''قەڵای نیوشوانشتاین''' ({{بە ئەڵمانی|Schloss Neuschwanstein}}) [[قەڵا]]یەکی مێژوویی و کۆنە کە دەکەوێتە بەرزایییەکانی ئەلبەکانی [[باڤاریا]] لە [[ئەڵمانیا]]. لەلایەن شا لودویگی دووەمی باڤاریا لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا وەک پاشەکشە و ڕێزلێنانێک بۆ ئاوازدانەری دڵخوازەکەی، ڕیچارد ڤاگنەر، دروست کراوە. دیزاینی قەڵاکە لە ڕۆمانسیزم و تەلارسازی سەدەی ناوەڕاستی ئەڵمانی وەرگیراوە، تاوەر و تاوەر و وردەکاری ئاڵۆزی تێدایە. دروستکردنی قەڵای نیوشوانشتاین لە ساڵی ١٨٦٩ دەستیپێکرد و زیاتر لە دوو دەیە بەردەوام بوو تا دواجار لە ساڵی ١٨٩٢ تەواو بوو، سەرەڕای گەورەیی و جوانییەکەی، شا لودویگی دووەم تەنھا چەند مانگێک لە قەڵاکەدا ژیاوە پێش مردنی لە کاتی خۆیدا لە ساڵی ١٨٨٦. دوای مردنی، قەڵاکە بەڕووی گشتیدا کرایەوە و بووە شوێنێکی گەشتیاری بەناوبانگ. ئەمڕۆ قەڵای نیوشوانشتاین یەکێکە لە شوێنە گەشتیارییە بەناوبانگەکانی ئەڵمانیا، ساڵانە ملیۆنان سەردانیکەری [[وڵات]]ەکەی بۆ لای خۆی ڕادەکێشێت. شوێنی ھەناسەبڕکێی قەڵاکە لەسەر لووتکەی گردێک کە ڕووی لە دیمەنی دەوروبەری کردووە، سەرنجڕاکێشییەکەی زیاتر دەکات. سەردانکەران دەتوانن گەشتێکی ڕێنمایی بۆ ناوەوەی قەڵاکە بکەن بۆ بینینی ژوورە سەرسووڕھێنەرەکانی کە بە دیوارەکێشان ڕازاوەتەوە کە دیمەنەکانی ئۆپێراکانی ڤاگنەریان تێدایە. ھەروەھا قەڵای نیوشوانشتاین وەک ئیلھامبەخشێک بۆ زۆرێک لە قەڵا و بیناکانی دیکە لە سەرانسەری [[جیھان]]دا کاری کردووە، لەوانە قەڵای جوانی خەوتوو لە دیزنیلەند. جوانییە بێ کۆتایییەکەی بەردەوامە لە بردن بۆ خەیاڵ و ئیلھامبەخشین بە سەردانکەرانی سەرانسەری جیھان. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣٠ی نیسانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|مێژوو|کۆمەڵگا|ئەڵمانیا|ھونەرەکان|کەشوھەوا|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Neuschwanstein Castle}} [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ئەڵمانیا]] ob73zobdl7ytizpkq59e4nczu89x563 0 235812 1663014 1503761 2026-09-08T07:35:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1663014 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''دەمەوانە''' ({{بە ئینگلیزی|Valve}}) پێکھاتەیەکی میکانیکییە کە بۆ کۆنترۆڵکردنی ڕۆیشتنی شلەمەنییەکان، گازەکان، یان مادەکانی تر لە ڕێگەی بۆرییەک یان ڕێڕەوێکی ترەوە دروست کراوە. ڤاڵڤەکان دەتوانرێت لە چەندین بەکارھێنان و پیشەسازیدا بدۆزرێتەوە، لەوانە بەرھەمھێنان، بەرھەمھێنانی نەوت و گاز، پاککردنەوەی ئاو و چەندین شتی تر. دەمەوانەکان بە بەکارھێنانی میکانیزمێک کاردەکەن بۆ ڕێکخستنی ڕۆیشتنی ماددە لە ڕێگەی ڕێڕەوێکەوە. باوترین جۆرەکانی وەلڤەل بریتین لە وەلڤەلی تۆپ، دەمەوانەی دەروازە، دەمەوانەی گڵۆب و دەمەوانەی پەپوولە کە ھەریەکەیان بەپێی دیزاین و بەکارھێنانی مەبەستدار بە شێوەیەکی جیاواز کاردەکەن. بۆ نموونە وەلڤەلی تۆپ تۆپێک لە ناو جەستەی دەمەوانەکەدا بەکاردەھێنێت بۆ ڕێکخستنی ڕۆیشتن. شوێنی تۆپەکە دیاری دەکات کە ئایا ڕێگە بە ڕۆیشتن دەدرێت لە ڕێگەی بۆری یان تێپەڕین. لە بەرامبەردا وەلڤەلی دەروازە دەروازەیەکی شێوە چەقۆ بەکاردەھێنێت کە دەتوانرێت بەرز بکرێتەوە یان دابەزێنرێت بۆ ڕێکخستنی ڕۆیشتنی مادەکان. دەتوانرێت بە دەست کاربکەن یان دەتوانرێت بە بەکارھێنانی ئەکتوێتەری کارەبایی، ھایدرۆلیکی، یان بای ئۆتۆماتیکی بکرێت. ھەندێک لە دەمەوانەکان بە شێوەیەک دیزاین کراون کە بە تەواوی کراوە بن یان داخراو بن، لەکاتێکدا ھەندێکی تر دەتوانرێت بەکاربھێنرێن بۆ ڕێکخستنی ڕۆیشتنی مادەکان بۆ ئاست یان ڕێژەی دیاریکراو. ڤاڵڤەکان پێکھاتەی گرنگی زۆرێک لە پرۆسەکانی پیشەسازین، و دەبێت بە ستانداردی توند دیزاین و دروست بکرێن بۆ دڵنیابوون لە کارکردنی سەلامەت و متمانەپێکراو. ھەروەھا چاککردنەوە و چاککردنەوەی دروستی دەمەوانەکان گرنگە بۆ دڵنیابوون لەوەی کە بە تێپەڕبوونی کات بەردەوام دەبن لە کارکردنی کاریگەر. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١١ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|ئاو|کۆمەڵگا|کۆمپانیا|وزە|زانست|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Valves}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} fhxd8z7jubt1qyrtptpzw94xjofeoam 0 236155 1663016 1658652 2026-09-08T07:35:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1663016 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی زانا |ناو =دەن ئاریێلی |وێنە =Dan Ariely - PopTech 2010 - Camden, Maine.jpg |قەبارەی وێنە = |لێدوان =ساڵی ٢٠١٩ دەن ئاریێلی لە ڕێکخراوی خوێندکارانی پێشووی زانکۆی [[تێل ئەڤیڤ]] |سەردێڕ = |ڕێکەوتی لەدایکبوون ={{birth date and age|1967|4|29}} |شوێنی لەدایکبوون =[[نیویۆرک]] - [[نیویۆرک (ویلایەت)|ویلایەتی نیویۆرک]] - |ڕێکەوتی مردن = |شوێنی مردن = |نیشتەجێ = |سەردەم = |نەتەوە = |بواری زانستی ={{unbulleted list |[[ئابووری ڕەفتاری]] |[[بڕیاردان]]}} |شوێنی کار = زانکۆی دوک{{ھن}}پەیمانگەی تەکنەلۆژی ماساچووسیتس |شوێنی بڕوانامە = |ناونیشانی تێز = |ماڵپەڕی تێز = |ساڵی تێز = |ڕاوێژکاری دکتۆرا =جەیمس بێتمەن |ڕاوێژکاری پەیمانگا = |قوتابیانی دکتۆرا = |قوتابییە دیارەکان = |ناسراو بەھۆی = ئابووری ڕەفتاری |کاریگەر بووە بە = |کاریگەری بووە لەسەر = |خەڵاتەکان = |واژوو = |لێدوانی واژوو = |ماڵپەر = {{URL|http://danariely.com}} |تێبینی = |خێزان ={{marriage|Sumedha Gupta|1998}} }} '''دەن ئاریێلی''' (بە [[زمانی عیبری|عیبری]]: דן אריאלי؛ لەدایکبووی ٢٩ی نیسانی ١٩٦٧) پرۆفیسۆر و [[نووسەر]]ی [[ئیسرائیل]]ی-[[ئەمریکییەکان|ئەمریکییە]]. وەک پرۆفیسۆری جەیمس بی دوک لە [[دەروونناسی]] و ئابووری ڕەفتاری لە زانکۆی دوک کاری کردووە. ئاریێلی دامەزرێنەری دامەزراوەی توێژینەوەی ناوەندی پێشکەوتووی تێڕوانینە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Center for Advanced Hindsight - Behavioral science center|ناونیشان=https://advanced-hindsight.com/about/|وێبگە=Center for Advanced Hindsight|بڵاوکەرەوە=2023 Center for Advanced Hindsight.|زمان=english}}</ref> ھەروەھا ھاوبەش دامەزرێنەری چەندین کۆمپانیایە کە لەسەر زانستی ئاکار کار دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Olson|یەکەم١=Parmy|سەردێڕ=Google Buys Experimental Software That Kills Procrastination|ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/parmyolson/2015/05/05/google-acquisition-timeful-dan-ariely/?sh=3123da9c305e|ئیش=Forbes|زمان=en}}</ref> قسەکانی ئاریلی لە TED زیاتر لە ٢٠ ملیۆن جار بینراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم١=Dan|دوایین١=Ariely|سەردێڕ=Our buggy moral code|ناونیشان=https://www.ted.com/talks/dan_ariely_on_our_buggy_moral_code|وێبگە=TED Conferences, LLC|بڵاوکەرەوە=TED.com|زمان=en|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠٠٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|یەکەم١=Dan|دوایین١=Ariely|سەردێڕ=Dan Ariely {{!}} Speaker {{!}} TED|ناونیشان=https://www.ted.com/speakers/dan_ariely|وێبگە=www.ted.com|بڵاوکەرەوە=TED Conferences, LLC.|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Dan Ariely}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەروونناسی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:جووە ئیسرائیلییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:ئەمریکییەکان]] [[پۆل:پیاوانی ئەمریکی]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] 6rabcf9hggtbggncdan4sjtm59na2nl 0 236272 1662642 1452448 2026-09-07T14:58:07Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662642 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}'''قەسوا''' [[وشتر]]ی پەسەندکراوی [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەد]] بووە بەھۆی خێرایی و ڕەسەنایەتی وشترەکە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=mamostamahde|سەردێڕ=ماڵپە ڕی فە ڕموودە ی شیرین|ناونیشان=http://farmuda.orgfree.com/?p=86|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=ماڵپە ڕی فە ڕموودە ی شیرین}}</ref> لەکاتی [[فەتحی مەککە]] و [[سوڵحی حودەیبییە]] سواری ئەو وشترە بووە، و ھەمان وشترە کە لەشوێنی دروستکردنی [[مزگەوتی پێغەمبەر]] چۆکی دادا ئەو شوێنە بووبە مزگەوت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ص13 - کتاب الأیام النضرة فی السیرة العطرة - ذکر خبر ناقة القصواء - المکتبة الشاملة|ناونیشان=https://shamela.ws/book/37741/95|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=shamela.ws}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وخلأت القصواء|ناونیشان=http://saaid.org/mohamed/243.htm|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=saaid.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=القصواء.. قصة الناقة التی ڕحلت برحیل الحبیب|ناونیشان=https://amrkhaled.net/Story/1058913/القصواء-قصة-الناقة-التی-رحلت-برحیل-الحبیب|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٣|وێبگە=amrkhaled.net}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{محەممەد٢}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|محەممەد}} [[پۆل:ئاژەڵان لەمێژووی ئیسلامدا]] [[پۆل:مێژووی مەدینە]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:محەممەد]] 843z2ououhxv9nriyz1h00vp36e047r 0 236457 1662967 1658661 2026-09-08T04:37:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1662967 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس |وێنە =Text-x-source.svg }} '''دەقی سەرچاوە''' ({{بە ئینگلیزی|Source Text}}) ئاماژەیە بۆ ئەو دەق، بەڵگەنامە، یان ماددە ڕەسەنەی کە وەرگێڕان یان پێداچوونەوەی لێ دەکرێت. ھەروەھا دەتوانێت ئاماژە بە ھەر دەقێک بکات کە وەک مادەی ئاماژە بۆ پڕۆژەیەک یان ئەرکێکی دیاریکراو بەکاربھێنرێت. لە وەرگێڕاندا، دەقی سەرچاوە بە شێوەیەکی گشتی ئەو دەقەیە کە وەرگێڕەکە لێیەوە کاردەکات. کاری وەرگێڕ ئەوەیە کە مانای دەقی سەرچاوە بە وردی بگەیەنێتە زمانی ئامانج، لە ھەمان کاتدا ھەر نوانسێکی کولتووری یان دەربڕینێکی ئیدیۆماتیک کە ڕەنگە لە دەقی ڕەسەندا ھەبێت، لەبەرچاو بگرێت. لە پیشەسازییەکانی تردا، دەقی سەرچاوە دەتوانرێت وەک مادەی ئاماژە بۆ نووسین، دەستکاریکردن، یان کۆکردنەوەی بەڵگەنامەی تەکنیکی، کەرەستەی بازاڕکردن، یان ھەر جۆرە ناوەڕۆکێکی تری نووسراو بەکاربھێنرێت. بە گشتی دەقی سەرچاوە پێکھاتەیەکی گرینگە لە ھەر جۆرە وەرگێڕانێک یان پڕۆژەی دروستکردنی ناوەڕۆکدا، چونکە وەک بناغەیەک کاردەکات کە ھەموو کارەکانی دواتر لەسەری بنیات نراون == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|کۆمپانیا|کۆمەڵگا|ئابووری|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر|تەکنۆلۆژیا|زانست}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:وەرگێڕان]] jojesutplg8icitr91qbvn40v5jzrpj 0 236464 1662738 1637711 2026-09-07T19:33:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1662738 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرگەڵە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| درکلة}}<br>{{lang-en| Dargalla}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = نەخشەی قەزاکانی(ڕەواندز، سۆران، چۆمان و خەلیفان).png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]]، [[قەزای سۆران|سۆران]]، [[قەزای چۆمان|چۆمان]]، [[قەزای خەلیفان|خەلیفان]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.56555| 44.6969}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەرگەڵە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.56555| 44.6969 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ڕەواندز|ڕەواندز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وەرتێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٠٥٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٩٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرگەڵە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وەرتێ]] لە [[قەزای ڕەواندز]] لە [[ئیدارەی سۆران|ئیدارەی سەربەخۆی سۆران]] [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. وە لە ١٥٠ ماڵ پێکدێت. چوار دەرگای یاخود چوار ڕێگای ھەیە بۆ ھاتنە ناو گوندی دەرگەڵە کە پێک ھاتوون لە رێگای سەرەکی کە لە خوارووی گوند دێت کە بە رێگای سەرەکی ھاملتۆن بۆ رێگای [[ڕانیە]] بەستراوەتەوە، رێگای دووەم کە لە نێوان [[چیای ھەندرێن]] و رۆلە دەروات، وە سەر بە دەڤەری [[باڵەکایەتی|باڵەکایەتین]]. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ڕەواندز}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:جوگرافیای کوردستان]] eah7blfrtxn63sscwve94beochmkqeq 0 236587 1662918 1503695 2026-09-08T01:36:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1662918 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''دەستەی فیلم''' یان '''تیمی فیلم''' ({{بە ئینگلیزی|Film Crew}}) بریتییە لە کۆمەڵێک کەس، کە لەلایەن کۆمپانیایەکی بەرھەمھێنانەوە بەکرێ دەگیرێن، بە مەبەستی [[بەرھەمھێنانی فیلم|بەرھەمھێنانی فیلم یان فیلمێکی جووڵاو]]. تیمەکە لە [[کاستی پڕ ئەستێرە|کاست]] جیا دەکرێنەوە، چونکە کاستەکە بەو [[ئەکتەر|ئەکتەرانە]] تێدەگەن کە لەبەردەم کامێرا دەردەکەون یان دەنگ بۆ کارەکتەرەکانی فیلمەکە دابین دەکەن. ھەروەھا تیمی فیلمەکە جیاوازن لە بەرھەمھێنەران، چونکە بەرھەمھێنەران ئەوانەن کە خاوەنی بەشێکن لە ستۆدیۆی فیلمەکە یان [[خاوەندارێتیی فکری|مافی خاوەندارێتی فیکری]] فیلمەکە. تیمێکی فیلم دابەش دەکرێن بەسەر بەشە جیاوازەکاندا، کە ھەریەکەیان تایبەتمەندن لە لایەنێکی دیاریکراوی [[بەرھەمھێنانی فیلم|بەرھەمھێنانەکەدا]]. پۆستەکانی تیمی فیلم بەدرێژایی ساڵان پەرەیان سەندووە، بەھۆی گۆڕانکاری تەکنەلۆژییەوە ھاندراوە، بەڵام زۆرێک لە کارە تەقلیدییەکان مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ سەرەتای سەدەی بیستەم و لە سەرانسەری دەسەڵاتەکانی دادوەری و کولتوورەکانی فیلمسازیدا باون. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ئەنیمەیشن|وڵاتەکان|مێژوو|کۆمەڵگا}} {{پۆلی کۆمنز|Film crews}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمسازی]] [[پۆل:سینەماکاریی]] [[پۆل:پیشەکانی فیلمسازی]] r8bu7t2yhc825ynaftavue1inek1vjc 0 236606 1663023 1503772 2026-09-08T07:36:48Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەنیمێ-کۆلکە، کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1663023 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە=So Ra No Wo To promo.jpg}} '''دەنگی ئاسمان''' ({{بە ژاپۆنی|ソ・ラ・ノ・ヲ・ト|So Ra No Wo To}}) زنجیرەیەکی [[ئەنیمێ]]ی تەلەڤیزیۆنییە کە لەلایەن ستۆدیۆی [[ئەی وەن پیکچەرز]] بەرھەم ھێنراوە و لە دەرھێنانی مامۆرو کانبێ. ئەنیمێکە لە ٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠ بۆ یەکەمجار نمایشکرا و تا ٢٢ی ئازاری ٢٠١٠ لە کەناڵی [[تۆکیۆ تیڤی|تەلەڤیزیۆنی تۆکیۆ]] بەردەوام بوو، و لە ١٢ ئەڵقە پێکھاتبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Aniplex, TV Tokyo Work on ''Anime no Chikara'' Project|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2009-08-03/aniplex-tv-tokyo-work-on-anime-no-chikara-project|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|سەردێڕ=Aniplex's ''So-Ra-No-Wo-To'' Anime TV Commercial Streamed|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2009-12-06/aniplex-so-ra-no-wo-to-anime-tv-commercial-streamed|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=あにてれ：ソ・ラ・ノ・ヲ・ト<!-- عنوان مولد بالبوت -->|ناونیشان=http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/soranowoto/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=[[تەلەڤیزیۆنی تۆکیۆ]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181029151742/http://www.tv-tokyo.co.jp/anime/soranowoto/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ|ژاپۆن|خەیاڵی زانستی|کایەی ڤیدیۆیی|ئەنیمێ و مانگا}} {{پۆلی کۆمنز|So Ra No Wo To}} {{ئەنیمێ-کۆلکە}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠١٠ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:ئەی-١ پیکچەرز]] [[پۆل:مانگای کارەکانی ڕاگەیاندنی ئاسکی]] [[پۆل:ئەو ئەنیمێیانەی سیناریۆی ڕەسەنیان ھەیە]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:خەیاڵی پاش کۆتاییی جیھانی]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای خەیاڵی زانستی]] [[پۆل:شۆنن مانگا]] [[پۆل:پەخشی تەلەڤیزیۆنی تۆکیۆ]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆییانەی لە ژاپۆن گەشەپیان پێدراوە]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکانی دوای کۆتابیی جیھان]] 9eme36vo15nlz5dwb5k1x3tt8ykg9d6 0 237004 1662862 1503607 2026-09-07T22:35:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662862 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە=Flag_of_the_U.S._National_Security_Agency.svg}} '''دەزگای ئاسایشی نیشتمانی''' ({{بە ئینگلیزی|National Security Agency، بەکورتی NSA}}). دەزگای ھەواڵگری [[میری]] [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکایە]]، بەرپرسە لە چاودێریکردن و کۆکردنەوە و چارەکردنی زانیاری و داتاکان بە مەبەستی ھەواڵگری و دژە ھەواڵگری و بوارێکە کە بە ھەواڵگری ئاماژە ناسراوە. ھاوتەریب لەگەڵ ئەوەشدا ڕێکخراوی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی بەرپرسیارە لە پاراستنی سیستەمی پەیوەندی و زانیاری [[میری]] ئەمریکا لە بەرامبەر ھاککردن و شەڕی تۆڕەکان. ھەرچەندە زۆربەی بەرنامەکانی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی پشت بە کۆکردنەوەی ئەلیکترۆنی نەرێنی دەبەستن، بەڵام دەزگاکە دەسەڵاتی ئەوەی ھەیە کە ئەرکەکانی بە ڕێگەی شاراوەی چالاک ئەنجام بدات، لەوانەش دانانی ئامرازە فیزیکییەکان بۆ ناو سیستەمی ئەلیکترۆنی و ھەروەھا گوایە بەشداریکردن لە تێکدان بە نەرمەکاڵاکانی ژێردەستە. جگە لەوانەی سەرەوە، دەزگای ئاسایشی نیشتمانی ئامادەیی فیزیکی لە ژمارەیەکی زۆر لە وڵاتانی جیھاندا دەپارێزێت، کە خزمەتگوزاری کۆکردنەوەی تایبەت ئامێری گوێگرتن لە شوێنە قورسەکاندا دەخاتە ناوەوە. شێوازەکانی خزمەتگوزاری کۆکردنەوەی تایبەت بریتین لە «چاودێری ورد، دزی، گوێگرتن لە تەلەفۆن، ھێرشکردن». بە پێچەوانەی دەزگای ھەواڵگری بەرگری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی|و سی ئای ئەی]] کە بە شێوەیەکی سەرەکی تایبەتمەندن لە سیخوڕی مرۆڤدا، دەزگای ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکا بە شێوەیەکی تاکلایەنە زانیاری لە سەرچاوە مرۆییەکان کۆناکاتەوە، ھەرچەندە لە نەریتی باودا بەو شێوەیە نوێنەرایەتی دەکرێت، لەبری ئەوە، دەزگای ئاسایشی نیشتمانیی ئەمریکا یارمەتیدان و ھەماھەنگیکردنی ئەندامەکانی ھەواڵگری ئاماژەیی لە دەزگاکانی دیکەی میریدا پێ سپێردراوە، کە یاسا قەدەغەی دەکات ئەنجامدانی ئەو چالاکییانە بەبێ ڕەزامەندی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی بێت لە ڕێگەی وەزیری بەرگرییەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپیوتەر|دەیەی ١٩٥٠|زانستی کۆمپیوتەر}} {{پۆلی کۆمنز|National Security Agency, United States}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} spuqtc6q5c14gtypi1idtfv8wopltkh 0 237360 1662926 1503705 2026-09-08T01:38:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە) 1662926 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس |وێنە = BBFC logo (new).svg }} ''' دەستەی ھەڵسەنگاندنی فیلمی بەڕیتانیا ''' ڕێکخراوێکی [[ڕێکخراوەی ناحکوومی|ناحکومییە و]] بنکەکەی [[لەندەن|لە لەندەنە]] و لە [[١٩١٢|ساڵی ١٩١٢]] دامەزراوە. ئەم ڕێکخراوە لە بواری یاری ڤیدیۆیی و فیلم لە [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] کاردەکات. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|شانشینی یەکگرتوو|کایەی ڤیدیۆیی}} {{پۆلی کۆمنز|British Board of Film Classification}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} [[پۆل:تەلەڤیزیۆن لە شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی کە لە شاری وێستمینستەر جێگیرن]] js9wka5h9zg2oeg0dkbw11nybbi2jhi 0 238500 1662835 1518145 2026-09-07T21:12:25Z Amine yousefi 16159 Amine yousefi پەڕەی [[ناڕێکیی كەسایەتی]]ی گواستەوە بۆ [[ناڕێکیی کەسایەتی]]: بەپێی داواکاری 1518145 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''ناڕێکی کەسایەتی''' یان '''تێکچوونی کەسایەتی''' پۆلێکە لە تێکچوونی دەروونی کە بە شێوازە [[ئاکار|ڕەفتار]] و پێزانینە جێگیرەکان تایبەتمەندن کە گۆڕانکاری و گونجاندنیان ئەستەمە، و ئەم نەخشە نائاساییانە لە کاتی چوارچێوە کارلێککارییە جیاوازەکاندا دەردەکەون، و لە ڕەفتاری قبوڵکراو لەناو [[چاند|کولتووری]] [[کۆمەڵگە|کۆمەڵگادا]] لادەدەن و ناگونجێن، و ھەمیشە لە گرژی و فشاردایە، <ref name="DSM-5-general personality disorder">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse|سەردێڕ=Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders|بڵاوکەرەوە=American Psychiatric Publishing|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٩٠٤٢-٥٥٥-٨|edition=Fifth|شوێن=Arlington، VA|پەڕەکان=[https://archive.org/details/diagnosticstatis٠٠٠٥unse/page/٦٤٦ ٦٤٦]–٦٤٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221201090557/https://archive.org/details/diagnosticstatis0005unse|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> پێناسەی تێکچوونی کەسایەتی بەپێی سەرچاوەکە دەگۆڕێت. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ساڵ=١٩٩٣|سەردێڕ=European views on personality disorders: a conceptual history|journal=Comprehensive Psychiatry|بەرگ=٣٤|issue=1|doi=10.1016/0010-440X(93)90031-X|pmid=٨٤٢٥٣٨٧}}</ref> <ref name="millon1">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/disordersofperso0000mill_e4c3|سەردێڕ=Disorders of Personality: DSM-IV and Beyond|دوایین٢=Roger D. Davis|بڵاوکەرەوە=John Wiley & Sons، Inc.|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٠-٤٧١-٠١١٨٦-X|شوێن=New York|پەڕە=[https://archive.org/details/disordersofperso٠٠٠٠mill_e٤c٣/page/٢٢٦ ٢٢٦]}}</ref> پێوەرە فەرمییەکان بۆ دەستنیشانکردنی تێکچوونی کەسایەتی یان لە پەرتووکی ڕێنمایی دەستنیشانکردن و ئاماری تێکچوونە دەروونییەکان یان لە [[ئای سی دی|پۆلێنبەندی ئاماری نێونەتەوەییی نەخۆشیەکان و کێشەکانی پەیوەست بە تەندروستیدا]] ھاتووە کە لەلایەن [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی|ڕێکخراوی تەندروستی جیھانییەوە]] بڵاوکراوەتەوە. کەسایەتیییەکە لە [[دەروونناسی|دەروونناسیدا]] وەک کۆمەڵێک تایبەتمەندی یان خووی ڕەفتاری و دەروونی پێناسە دەکرێت کە بە سەقامگیری تایبەتمەندن و جیاوازی تاکەکەسی لە نێوان مرۆڤەکاندا لە چوارچێوەی کولتوورێکی دیاریکراودا پێکدەھێنن، بەم شێوەیە تێکچوونی کەسایەتی بە پشتبەستن بە کولتوور و پێشبینی و خووەکانی کۆمەڵگا پێناسە دەکرێت. ئەو کەسانەی کە تووشی نەخۆشییەکە بوون بەزۆری کێشەیان لەگەڵ [[پێزانین]]، [[پاڵنەر]] و کارلێککردن لەگەڵ کەسانی دیکە، کۆنترۆڵکردنی پاڵنەرەکان و بێباکیدا ھەیە. بەگشتی دەستنیشانکردنی تێکچوونی کەسایەتی نوێنەرایەتی نزیکەی ٤٠–٦٠٪ی نەخۆشە دەروونییەکان دەکات، ئەمەش وای کردووە ببێتە باوترین دەستنیشانکردن بۆ نەخۆشییە دەروونییەکان. <ref>Saß، H. (2001). "Personality Disorders،" pp. 11301-11308 in Smelser، N. J. & Baltes، P. B. (eds.) ''International encyclopedia of the social & behavioral sciences''، Amsterdam: Elsevier {{Doi|10.1016/B0-08-043076-7/03763-3}} {{ISBN|978-0-08-043076-8}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Personality disorders}} [[پۆل:پەشێوییە دەروونییەکان]] p2zq7iibzrb29szqux6lxuepihixqe7 0 238504 1662907 1503671 2026-09-08T01:35:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1662907 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''دەستگیرکردنی ڤلادیمیر پوتین: ڕاپۆرتێک لە ھۆڵی دادگا'''، [[ڤیدیۆی ڤایرۆسی|ڤیدیۆیەکی ڤایرۆسییە]]، لە سەرەتادا لە [[یووتیووب]] لە ١٣ی شوباتی ٢٠١٢ لەلایەن کۆمەڵەی بڵاوکردنەوەی ڤیدیۆی ڕووسی «لانسلۆت» بڵاوکراوەتەوە گرتە ڤیدیۆییەکان لە دادگاییکردنی ژیانی ڕاستەقینەی میخائیل خودۆرکۆڤسکی وەرگیراون و دواتر بە شێوەی دیجیتاڵی دەستکاری کراون بۆ ئەوەی ڕاپۆرتێکی ھەواڵیی ساختە دروست بکرێت، وەڵامی [[ڤلادیمیر پوتین|پوتین]] بۆ دادوەر لە گرتە تەلەڤیزیۆنییەکانەوە وەرگیراوە کە پوتین بەشداری سەرژمێری ساڵی ٢٠١٠ دەکات. ڤیدیۆکە لە ماوەی سێ ڕۆژدا نزیکەی ٣ ملیۆن جار بینراوە و تا مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٠ نزیکەی ١٣ ملیۆن بینەری ھەبوو. تیمی یاسایی خودۆرکۆڤسکی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی [[توویتەر]] لینکی ڤیدیۆکەیان داناوە. ھەروەھا ڤیدیۆکە لە بلۆگی LiveJournalی تایبەت بە ئەلێکسی ناڤالنی دووبارە بڵاوکرایەوە.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=v1hLtFn4CLU Original video, with English subtitles]</ref> لایەنگرانی پوتین لە وەڵامدا ڤیدیۆیەکی تایبەت بە خۆیان دروستکرد کە بە ناوی «ڕووسیا بەبێ پوتین - ڕووسیا بەبێ داھاتوو». ڤیدیۆکە لەسەر درووشمی بەناوبانگی «ڕووسیا بەبێ پوتین» دەژەنرێت کە زۆرجار لە کاتی ناڕەزایەتییەکانی ئۆپۆزسیۆن لە ڕووسیا بەکاردەھێندرا. چەند ڕۆژێک دوای بڵاوبوونەوەی ڤیدیۆکە ئاشکرا بوو کە ترەیلەری فیلمێکی بەڵگەنامەیییە بەناوی «کودەتایەک لەسەر ڕووسیا- A Coup On Russia» کە لە ساڵی ٢٠٠٢ وێنەگیراوە و لە [[ڕووسیا]] قەدەغە کرا.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Arrest_of_Vladimir_Putin?wprov=sfla1</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٠٠|ئینتەرنێت}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} qsw0a2ysn71j9ta371dd8nlnxzoybp8 0 238572 1662636 1512274 2026-09-07T14:49:27Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662636 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قیامەت''' یان '''ڕۆژی حیساب''' یان '''حوکمی کۆتایی''' (کە بە [[عەرەبی]] پێی دەوترێت '''یوم الدین''' و '''یوم''' القیامە)، باوەڕێکی بنەڕەتی [[ئایینە ئیبراھیمییەکان|ئایینە ئیبراهیمییەکانە]]، کە بە پێی ئەو باوەڕە [[خودا]] لە ڕۆژێکی دیاریکراودا پێداچوونەوە بە کردەوەی هەموو مەخلووقاتدا دەکات. == تێبینی ژێرەوە == {{Reflist|۲}} {{پۆلی کۆمنز|Last Judgment}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ئایین}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پۆل:دینە ئیبراھیمییەکان]] 1ky5tooqdi7dn7pzgqd8izwnk8qgycn 1662795 1662636 2026-09-07T20:07:10Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1662795 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قیامەت''' یان '''ڕۆژی حیساب''' یان '''حوکمی کۆتایی''' (کە بە [[عەرەبی]] پێی دەوترێت '''یوم الدین''' و '''یوم''' القیامە)، باوەڕێکی بنەڕەتی [[ئایینە ئیبراھیمییەکان|ئایینە ئیبراهیمییەکانە]]، کە بە پێی ئەو باوەڕە [[خودا]] لە ڕۆژێکی دیاریکراودا پێداچوونەوە بە کردەوەی هەموو مەخلووقاتدا دەکات. == تێبینی ژێرەوە == {{Reflist|۲}} {{پۆلی کۆمنز|Last Judgment}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|ئایین}} [[پۆل:دینە ئیبراھیمییەکان]] ttufpddxr91rkpdolehzuzxpwrud1cm 0 238856 1662884 1503644 2026-09-07T22:39:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1662884 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان''' جۆرێکە لە دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان کە تێیدا کەسێکی گەورەساڵ یان هەرزەکارێکی گەورەتر [[مناڵ|منداڵێک]] بۆ سێکس بەکاردەهێنێت. دەستدرێژی سێکسی بۆ منداڵ بریتییە لە: داواکردنی منداڵ بۆ ئەوەی [[چالاکیی جنسیی مرۆڤ|پەیوەندی سێکسی]] بکات (بەبێ گوێدانە دەرئەنجامەکەی)، نیشاندانی ئەندامی سێکسی بە منداڵان بە مەبەستی هاندانی سێکسی منداڵەکە، یان ترساندنی ئەو، بەشداریکردن لە پەیوەندی سێکسی جەستەیی لەگەڵ منداڵەکەدا، یان بەکارهێنانی منداڵ بۆ پۆرنۆگرافیای منداڵان . <ref name="nlm.nih.gov">http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/childsexualabuse.html</ref> <ref name="ویکی‌پدیای انگلیسی">ویکی‌پدیای انگلیسی</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * ویکیپیدیای فارسی {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{پزیشکی-کۆلکە}} ek5vbk4ulh1h9hyb9l6kliisdvl1v15 0 239369 1662598 1637132 2026-09-07T13:33:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە) 1662598 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کتێب |ناو = دەربەندی پەپوولە: قەسیدەیەکی درێژە |وێنە = |ناوی بنەڕەتی = |دانەر = [[شێرکۆ بێکەس]] |لێکۆڵەر = |زمان = [[کوردیی ناوەندی|کوردیی سۆرانی]] |وڵات = [[سوێد]] |زنجیرە = |بابەت = |جۆری ئەدەبی = [[شیعر]] |بڵاوکەرەوە = |دەرچوون = [[ستۆکھۆڵم]] |مێژووی دەرچوون = ١٩٩١ |وەرگێڕ = |بڵاوکەرەوەی چاپی وەرگێڕاو = |مێژووی دەرچوونی وەرگێڕان = |وێنەگر = |دیزاینەری بەرگ = |جۆری چاپ = |ژمارەی پەڕە = ٢٤٠ |پێوانە = |کێش = |پێشتر = |دواتر = }} '''''دەربەندی پەپوولە: قەسیدەیەکی درێژە''''' کتێبێکی [[شیعر]]ی [[شێرکۆ بێکەس]]ە. ئەم کتێبە لە ساڵی ١٩٩١ چاپ و بڵاو کراوەتەوە.<ref name="بوار نورەدین ۱">''شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا''، پ ٤٤.</ref> چاپی دووەمی ئەم کتێبە لە ساڵی ١٩٩٨ لە شاری سلێمانی بە تابلۆکانی [[مەدحەت کاکەیی]] و [[قادر میرخان]] ڕازێندراوە<ref name="بوار نورەدین ٢">''شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا''، پ ٥٢.</ref> و چاپی سێھەمیشی لە ساڵی ٢٠٠٠ کراوەتەوە.<ref name="بوار نورەدین ٣">''شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا''، پ ٦١.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == کتێبناسی == * [https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/77973.PDF?ver=130606884380000000 ''شێرکۆ بێکەس: بیبلیۆگرافیا و پێڕستی لە کتێبی کوردیدا''، ئامادەکردن: بوار نورەدین، سلێمانی: دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، چاپی یەکەم: ٢٠١٣.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230716144523/https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/77973.PDF?ver=130606884380000000 |date=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٣ }} == بەستەرە دەرەکییەکان == *{{ڤەژینبوکس||٦٥}} {{شێرکۆ بێکەس}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|شیعر|وێژەی کوردی}} {{کتێب-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبەکانی شێرکۆ بێکەس]] hw19r22x0zvbzdpxh9daezyakego3dw 0 239444 1662742 1653398 2026-09-07T19:33:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662742 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە = Extraction_2_poster.jpg }} '''''دەرھێنان ٢''''' ({{بە ئینگلیزی|Extraction 2}}) [[فیلمی ئەکشن|فیلمێکی ئەکشنی]] ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٣ لە دەرھێنانی سام ھارگرەڤ و نووسینی جۆ ڕوسۆ و لەسەر بنەمای ڕۆمانی گرافیکی ''Ciudad''. فیلمەکە درێژەی ''فیلمی دەرھێنان ١'' (٢٠٢٠)ە و [[کریس ھێمسوۆرت|کریس ھێمسوۆرس]] و [[گوڵشیفتە فەراھانی|گۆڵشیفتە فەراھانی]] و ئادەم بێسا ڕۆڵەکانیان دووبارە دەکەنەوە، ھەروەھا ئۆلگا کوریلێنکۆ و دانیال بێرنھارت و تیناتین دالاکیشڤیلی و [[ئیدریس ئێلبا]] ئەندامی نوێی کاستی فیلمەکەن. فیلمەکە لە ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ لەلایەن کۆمپانیای نێتفلێکسەوە بڵاوکرایەوە، بە پێداچوونەوەی ئەرێنی و بەھۆی نواندن (بەتایبەت ھێمسوۆرس) و سینەماکاری و مۆنتاژ و زنجیرە ئەکشنەکانییەوە ستایشی زۆری لێکرا. == کورتە == دوای ئەوەی لەو برینە قورسە ڕزگاری بوو کە لە ئەرکەکەی پێشووی لە «بەنگلادیش» تووشی بوو. (تایلەر ڕەیک) گەڕایەوە و تیمەکەی ئامادەیە بۆ وەرگرتنی ئەرکی داھاتوویان. == ڕۆڵەکان == * [[کریس ھێمسوۆرت|کریس ھێمسۆرس]] وەک تایلەر ڕۆک. ئۆپەراتۆری پێشووی SAS لە ئوسترالیا بوو بە بەکرێگیراوی ئۆپەراسیۆنە ڕەشەکان. * [[گوڵشیفتە فەراھانی|گۆڵشیفتە فەرھانی]] وەک نیک کان، بەکرێگیراو و ھاوبەشی تایلەر. * ئادەم بێسا وەک یاز کان، برای نیک و ئەندامی گرووپی نیک و تایلەر<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aftab|یەکەم=Kaleem|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Arab Stars of Tomorrow 2022: Adam Bessa, actor (Tunisia)|ناونیشان=https://www.screendaily.com/features/arab-stars-of-tomorrow-2022-adam-bessa-actor-tunisia/5177130.article|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221205134521/https://www.screendaily.com/features/arab-stars-of-tomorrow-2022-adam-bessa-actor-tunisia/5177130.article|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=[[Screen Daily]]}}</ref> * ئۆلگا کوریلێنکۆ وەک میا، ھاوسەری پێشووی تایلەر و خوشکی کێتڤان.<ref name="ColliderCast">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Noronha|یەکەم=Remus|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠٢٣|سەردێڕ='Extraction 2': Release Date, Trailer, Filming Details & Everything We Know So Far About Netflix's Action Sequel|ناونیشان=https://collider.com/extraction-2-netflix-cast-filming-details-trailer-release-window/|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404083457/https://collider.com/extraction-2-netflix-cast-filming-details-trailer-release-window/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=[[Collider (website)|Collider]]}}</ref> * تیناتین دالاکیشڤیلی ڕۆڵی کەتڤان، خوشکی میا، ھاوسەری داڤیت، ساندرۆ و دایکی نینا<ref name="Netflix2023Tudum"/><ref name="ColliderCast"/> * ئەندرۆ جاپاریدزێ وەک کوڕە ھەرزەکارەکەی ساندرۆ و داڤیت و کەتڤان.<ref name="ColliderCast"/> * میریام و مارتا کۆزیاشڤیلی وەک کچە بچووکەکەی نینا و داڤیت و کەتڤان.<ref name="ColliderCast"/> * دانیال بێرنارد وەک کۆنستنتین<ref name="Netflix2023Tudum">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Cohen|یەکەم=Anne|ڕێکەوت=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=New Movies Coming to Netflix in 2023|ناونیشان=https://www.netflix.com/tudum/articles/new-movies-on-netflix|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220524115600/https://www.netflix.com/tudum/articles/new-movies-on-netflix|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=[[Netflix]]}}</ref><ref name="ColliderCast"/> * تۆرنیک گۆگریچیانی وەک زوراب<ref name="ColliderCast"/> * تارنیک بێزیاڤا وەک داڤیت * لوان ساگیناشڤیلی وەک ڤاختنگ<ref name="ColliderCast"/> * جۆرج لاشا وەک سێرگۆ<ref name="ColliderCast"/> * [[ئیدریس ئێلبا]] وەک ئەلکۆت == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٧ی تەممووزی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|شەڕ|دەیەی ٢٠٢٠|کۆمەڵگا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:بەکرێگیراوە خەیاڵییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە پراگ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ڤیەنا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە پاشکۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ڕاونانەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کۆمیکی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمەکانی نێتفلێکس بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی بەکرێگیراوەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ھێنری جاکمانەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان لە ڤییەنا دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە زیندانەکان داندراون]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٣]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنەکانی ٢٠٢٣]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمە ڕێکخراوەکانی نەمسا]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە دوبەی داندراون]] 636haiue6oguvdnr1i4dq0bsvu7aq0c 0 239654 1663021 1401013 2026-09-08T07:36:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆریای باشوور-کۆلکە) 1663021 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=The Killing Vote (2).png|caption=پۆستەری سەرەتایی|alt_name=|native_name={{Infobox Korean television name|hangul=국민사형투표|hanja=國民死刑投票|rr=Gungminsahyeongtupyo|mr=Kungminsahyŏngt'up'yo|lk=National Death Penalty Vote}}|genre=ھەست بزوێن، ھارد بۆیلید|creator=|based_on=وێبتۆنێک بە ھەمان ناو|developer=|writer=جۆ یوون یۆنگ|director=پارک شین وو|creative_director=|starring=پارک ھێ جین، پارک سونگ وونگ، لیم جی یۆن|music=|country={{Flagcountry|South Korea |name=کۆریای باشوور}}|language=کۆریا|num_episodes=|producer=ھان جیۆنگ وان، کیم ھی یۆل، پارک سانگ ھیون|cinematography=|editor=|camera=|runtime=|company={{plainlist| * [[پان ئینتەرتەینمەنت]]<ref name="Company"/> * [[Seoul Broadcasting System#Family companies|ستۆدیۆ ئێس (کۆمپانیای کۆریای باشوور]]<ref name="Company"/>}}|budget={{KRW|15.36 billion}}<ref name="Budget">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://n.news.naver.com/mnews/article/003/0011775679|نووسەر=Park Eun-bi|سەردێڕ=팬엔터, 154억 규모 SBS 국민사형투표 제작 계약|بڵاوکەرەوە=Newsis|via=Naver|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|زمان=ko}}</ref>|network=[[SBS TV (South Korean TV channel)|SBS TV]]|picture_format=|audio_format=|first_aired=<!-- {{Start date|2023|08|10}} -->|last_aired=<!-- {{End date|present}} -->}}'''دەنگدان بۆ کوشتن''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: The Killing Vote) زنجیرەیەکی [[کۆریای باشوور]]<nowiki/>ە بە بەشداری ئەکتەران [[پارک ھەی جین]]، [[پارک سونگ وۆنگ]]، وە [[لیم جی-یۆن|لیم جی یۆن]]. زنجیرەکە لە [[وێبتۆپ|وێبتۆن]]<nowiki/>ێکی بەناوبانگەوە وەرگیراوە بە ھەمان ناو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Park Hae-jin, Park Sung-woong and Lim Ji-yeon in "The Killing Vote"|ناونیشان=https://www.hancinema.net/park-hae-jin-park-sung-woong-and-lim-ji-yeon-in-national-death-penalty-vote-166130.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=hancinema}}</ref> ھەموو ڕۆژانێکی سێ شەممە کاتژمێر ٩ بەکاتی [[کۆریا]] لە کەناڵی [[سیستمی پەخشی سێئول|ئێس بی ئێس]] پەخش دەکرێت. دوای پەخشکردنی دوو ئەڵقەی لەسەر یەک<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=박해진X박성웅X임지연···‘국민사형투표’ 8월 10일 첫 방|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=144&aid=0000894833|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> لە ١٠ی ئابی ٢٠٢٣ لە [[ئەمازۆن ڤیدیۆ]] بڵاو دەبێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=https://twitter.com/primevideoph/status/1681176219755380741|ناونیشان=https://twitter.com/primevideoph/status/1681176219755380741|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=Twitter|زمان=en}}</ref> == کورتە == "دروور، بەمانای قوتابیەکانی پۆلیس و جامعە، و ھەروەھا لەناونیشانی ئاستەندنی "گەیتاڵ" و خاصوومیانی وی. ژێر گورزاوەکان و ھاوکارییەکانی کورتە نوێیانەوە، جارێکی تایبەت بەڕاپەرسی، چالاکییەکەشی ڕاوەستان بەحقوقی بەشار، و جوانێکی چاوەروان، زانیارییەکانی پشتگیری دەستیابین کە ھەناک رازەکانی تاریکتر و پارێزگاکانی زۆرتری پێشکەشیان ھەیە کە لە سەطحی بیروکاریان دەرچوون."<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=https://koreajoongangdaily.joins.com|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=SBS confirms cast of upcoming drama series 'National Death Penalty Vote'|ناونیشان=https://koreajoongangdaily.joins.com/2022/12/27/entertainment/television/National-Death-Penalty-Vote-park-haejin-lim-jiyeon/20221227134824104.html|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=koreajoongangdaily.joins.com|زمان=en}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[پارک ھەی جین]] {{Small|وەک}} کیم موو چان: {{Small|بەرپرسی تیمی یەکەمی یەکەی لێکۆڵینەوەی ناوچەی دەزگای پۆلیسی پارێزگای باشوور.}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=박해진X박성웅X임지연···‘국민사형투표’ 8월 10일 첫 방|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=144&aid=0000894833|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[پارک سونگ وۆنگ]] {{Small|وەک}} وۆن سۆک جوو: {{Small|زیندانییەکی کۆن کە دوای ئەوەی کچە ھەشت ساڵانەکەی کوشتووە خۆی ڕادەست کردووە.}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=박해진X박성웅X임지연···‘국민사형투표’ 8월 10일 첫 방|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=144&aid=0000894833|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> * [[لیم جی-یۆن|لیم جی یۆن]] {{Small|وەک}} جوو ھیۆن: {{Small|ئەفسەری پۆلیس لە نوسینگەی سەلامەتی ئەلیکترۆنی لە دەزگای پۆلیسی سیئۆل}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Park Hae-jin, Park Sung-woong and Lim Ji-yeon in "The Killing Vote"|ناونیشان=https://www.hancinema.net/park-hae-jin-park-sung-woong-and-lim-ji-yeon-in-national-death-penalty-vote-166130.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=hancinema}}</ref> == بەرھەم ھێنان == لە مانگی ئازاری ٢٠٢٣ کۆمپانیایی بەرھەم ھێنانی [[پان ئینتەرتەینمەنت]] ڕایگەیاند کە گرێبەستێکی دابینکردنی لەگەڵ [[ستۆدیۆ ئێس (کۆمپانیای کۆریای باشوور)|ستۆدیۆ ئێس]] واژوو کردووە بۆ بەرھەم ھێنانی زنجیرەکە بە بەھای ١٥.٣٦ ملیار [[وۆنی کۆری]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=박은비|سەردێڕ=팬엔터, 154억 규모 SBS 국민사형투표 제작 계약|ناونیشان=https://n.news.naver.com/mnews/article/003/0011775679|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=n.news.naver.com|زمان=ko}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=기자|یەکەم=강효진|سەردێڕ=팬 엔터, '폭싹 속았수다'→'국민사형투표'까지…"최대 규모 투자, 최다 라인업"|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=477&aid=0000419697|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی تەممووزی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> == پەخشکردن == لە سەرەتادا بڕیار بوو زنجیرەکە دوو ئەڵقەی یەکەمی یەک لە دوای یەک لە ١٠ی [[ئاب|ئابی]] ٢٠٢٣ لە کاتژمێر ٩ بە کاتی [[کۆریای باشوور|کۆریا]] پەخش بکرێت. بەڵام پەخشی ئەڵقەی یەکەمی دواخرا بۆ کاتژمێر ١٠ بەھۆی ھەواڵێکی تایبەتەوە سەبارەت بە زریانی خانم. ھەروەھا ئەڵقەی دووەمیشی دواخرا بۆ ١٧ی ئاب.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=박해진X박성웅X임지연···‘국민사형투표’ 8월 10일 첫 방|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=144&aid=0000894833|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=김가영|سەردێڕ=박해진X임지연 '국민사형투표', 첫방 시간 변경…카눈 특보 편성|ناونیشان=https://entertain.naver.com/read?oid=018&aid=0005548927|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=entertain.naver.com|زمان=ko}}</ref> == ڕێژەی بینین == {| class="wikitable" style="margin-left:auto; margin-right:auto; width:550px; text-align:center" |+تێکڕای ڕیزبەندی بینەرانی تەلەفزیۆن ! rowspan="3" scope="col" |{{abbr|ئەڵقەکان|Episode}} ! rowspan="3" scope="col" |بەرواری پەخش ! colspan="3" scope="col" |تێکڕای ڕێژەی بینەر |- ! colspan="2" scope="col" |نیلسن کۆریا<ref name="Nielsen">Nielsen Korea ratings: * {{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Ep. 1|ناونیشان=https://www.nielsenkorea.co.kr/tv_terrestrial_day.asp?menu=tit_1&sub_menu=1_1&area=00&begin_date=20230810|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠٢٣|بڵاوکەرەوە=Nielsen Korea|زمان=ko}}</ref> ! scope="col" |TNmS |- ! scope="col" style="width:7em" |لەسەر ئاستی وڵات ! scope="col" style="width:7em" |[[سیئۆل]] ! scope="col" style="width:7em" |لەسەر ئاستی وڵات |- ! scope="col" |١ |١٠ی ئابی ٢٠٢٣ |٪٤،١ {{small|(سێزدەھەم)}} |٪٤،١ {{small|(یازدەھەم)}} |- ! scope="col" |٢ |١٧ی ئابی ٢٠٢٣ | | | |- ! scope="col" |٣ |٢٤ی ئابی ٢٠٢٣ | | | |- ! scope="col" |٤ |٣١ی ئابی ٢٠٢٣ | | | |- ! scope="col" |٥ |٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ | | | |- ! scope="col" |٦ |١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ | | | |- ! scope="col" |٧ |٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ | | | |- ! scope="col" |٨ |٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ | | | |- ! scope="col" |٩ |٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ | | | |- ! scope="col" |١٠ |١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ | | | |- ! scope="col" |١١ |١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ | | | |- ! scope="col" |١٢ |٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ | | | |- ! colspan="2" scope="col" |ڕێژە ! scope="col" |{{color|green|—}} ! scope="col" |{{color|green|—}} ! scope="col" |{{color|green|—}} |- | colspan="5" style="font-size:85%" |ژمارە {{Color|blue|شیینەکان}} واتا نزمترین ڕیزبەندی و ژمارە {{Color|red|سوورەکان}} واتا بەرزترین ڕیزبەندی |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://programs.sbs.co.kr/drama/thekillingvote ماڵپەڕی فەرمی] لە [[کۆریا]] * [http://www.hancinema.net/korean_drama_The_Killing_Vote.php زنجیرەکە] لە [[ھان سینەما]] * [[imdbtitle:26471649|زنجیرەکە]] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|بنکەدراوەی ئینتەرنێتی فیلمەکان]] == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی کۆری]] [[پۆل:پەخشی دراما تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن سیستمی پەخشی سێئول]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان لەلایەن چێژبەخشی پان]] s1v6f6qhdvfo5i3xq95xpvej97z9uu8 0 239707 1662647 1512422 2026-09-07T14:59:57Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662647 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە=Kandahar poster.jpg}} '''قەندەھار''' ({{بە ئینگلیزی|Kandahar}}) فیلمێکی [[فیلمی ھەستبزوێن|ھەستبزوێن]]ی [[ئەکشن]]ی ئەمریکییە لە دەرھێنانی ڕیک ڕۆمان. لەم فیلمەدا تراڤیس فیمێل و [[جیرارد بوتلەر|جیرارد باتلەر]] و ئۆلیڤیا مەی بارێت و عەلی فازل و نەڤید نەجیبان ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن و فیلمەکە لە ٢٦ی ئایاری ٢٠٢٣ لە سینەماکان لەلایەن کۆمپانیای ئۆپن ڕۆد فیلمزەوە نمایشکرا. لەلایەن ڕەخنەگرانەوە پێداچوونەوەی جۆراوجۆری وەرگرت.<ref name="Release">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Open Road's Gerard Butler Pic 'Kandahar' Sets Memorial Day Weekend Release|ناونیشان=https://deadline.com/2023/01/gerard-butler-kandahar-theatrical-release-1235240970/|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> == کورتە == تۆم ھاریس یەکێکە لە کارمەندە نھێنییە و کار بۆ [[سی ئای ئەی]] دەکات بۆ ئەوەی بەرنامەی زیانبەخش بخاتە ناو دامەزراوەیەکی [[بەرنامەی ئەتۆمی ئێران|لێکۆڵینەوەی ئەتۆمی ئێرانەوە]]. بەرگەکەی تۆم تەکنیکاری مەیدانییە بۆ بەڵێندەرێکی پەیوەندییە سویسڕییەکان. ئەرکەکەی سەرکەوتووە بوو و بەرنامە زیانبەخشەکە دەبێتە ھۆی ئەوەی دامەزراوەکە خۆی لەناو ببات. حکوومەتی [[ئێران]] چاودێری ڕۆژنامەنووسێکی بەریتانی دەکات لە ئێران. کە بەڵگە لە کەسێکی زانیاریدەرەوە لەبارەی تێکدانی بەردەوامی سی ئای ئەی بۆ بەرنامە ئەتۆمییەکانی ئێران وەردەگرێت. دوای وێرانبوونی ئەو دامەزراوەیە، لەلایەن دەزگایەکی ئاسایشی ئێرانەوە دەستگیر دەکرێت. بە ئێرانییەکان دەڵێت گومانی لە پەیوەندی نێوان لەناوچوونی دامەزراوەکە و بەڵێندەری سویسڕیدا ھەیە، چونکە گرێبەستەکانیان لە تەنیشت شوێنە حکوومییەکانە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ئەفغانستان|دەیەی ٢٠٢٠|عەرەبستانی سعوودی|فیلم}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ڕاونانەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٣]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئێران داندراون]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنەکانی ٢٠٢٣]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی بەسیل ئایوانیک]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەفغانستان داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە دوبەی داندراون]] [[پۆل:فیلمەکانی تەندەر ڕۆود فیلمز]] 68a4vm8nkpqhup5myy4ogo2dz12x2c6 0 239856 1662654 1612795 2026-09-07T15:08:32Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662654 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Speciesbox||image=Citrullus_colocynthis_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-040.jpg|image_caption=''Citrullus colocynthis'' from Koehler's ''Medicinal-Plants'' (1887).|genus=Citrullus|species=colocynthis|authority=([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Heinrich Adolph Schrader|Schrad.]]|synonyms={{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Citrullus colocynthoides'' <small>Pangalo</small> *''Citrullus pseudocolocynthis'' <small>M.Roem.</small> *''Colocynthis officinalis'' <small>Schrad.</small> *''Colocynthis vulgaris'' <small>Schrad.</small> *''Cucumis colocynthis'' <small>L.</small> }}|synonyms_ref=<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2723897 |سەردێڕ=The Plant List: A Working List of All Plant Species |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190410110839/http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2723897 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>}} [[پەڕگە:Citrullus_Colocynthis_in_Behbahan_II.jpg|alt=Citrullus Colocynthis Fruit in Behbahan|وێنۆک| میوەی کاڵەکە مارانە لە [[بەھبەھان|بێھبەھان]]]] [[پەڕگە:Citrullus_Colocynthis_in_Behbahan_III.jpg|alt=Wild Citrullus Colocynthis in Behbahan|وێنۆک| کاڵەکە مارانە]] '''کاڵەکە مارانە'''، '''گوژاڵک''' یان '''شەپڵە''' (ناوی زانستی: Citrullus colocynthis)، چەندین ناوی باوی ھەیە لەوانە خەڵوزی ئەبوجەھل، (ناوی ڕەسەن لە تورکیا) کۆلۆسینت، سێوی تاڵ، خەیاری تاڵ، ئێگوسی، ترێی سۆدۆم، یان قەوزەی کێوی، ڕووەکێکی ترێی بیابانییە و ڕەسەنی حەوزی دەریای ناوەڕاست و ئاسیایە، بەتایبەتی تورکیا (بەتایبەت لە ناوچەکانی وەک ئیزمیر)، و نوبیا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Citrullus colocynthis}} {{تووڵی دەروازە|ئەفریقا|پزیشکی|ڕوەک}} [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:گژوگیاکانی ئەفریقای باکوور]] [[پۆل:فندقی و تۆوە خۆراکییەکان]] [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکانی ئاسیا]] jsqcazm29o0r6gc7xf3pisfca9pcec1 0 240402 1662915 1653200 2026-09-08T01:36:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ئایسلەند-کۆلکە) 1662915 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Zack_Snyder's_Justice_League.png }} '''دەستەی دادپەروەریی زاک سنایدەر''' ({{بە ئینگلیزی| Zack Snyder's Justice League}}) [[فیلمی سووپەرھیرۆ|فیلمێکی سووپەرھیرۆی]] ئەمریکییە لە دەرھێنانی [[زاک سنایدەر]]، پێنجەمین فیلمە لە [[گەردوونی فراوانکراوی دی سی]]. فیلمەکە درێژەی فیلمی «[[باتمان دژی سوپەرمان: کازیوەی دادپەروەری]]ە»ە و ڕەنگدانەوەی دیدگای ڕەسەنی دەرھێنەری ڕەسەن زاک سنایدەرە. وەشانی ئەم فیلمە لە ساڵی ٢٠١٧ لەلایەن کۆمپانیای وارنەر برۆس پیکچەرزەوە بڵاوکرایەوە، پرۆسەی بەرھەمھێنانی قورسی ھەبوو. سیناریۆی فیلمەکە لە نێوان ساڵانی ٢٠١٦ بۆ ٢٠١٧ گۆڕانکاری گەورەی بەسەردا ھات، پێش دەستپێکردنی بەرھەمھێنانی فیلمەکە. لە مانگی ئایاری ٢٠١٧دا، سنایدەر دوای مردنی کچەکەی «ئاتمان سنایدەر»، پڕۆژەکەی بە [[قۆناغی دوای بەرھەمھێنان|پۆست-پرۆدەکشن]] جێھێشت و [[جۆس وێدۆن]] بەکرێ گیرا بۆ ئەوەی جێگەی بگرێتەوە، فیلمەکەی وەک دەرھێنەرێکی بێ گرینگیدان تەواو کرد. سەرپەرشتی دووبارە وێنەگرتن و گۆڕانکارییەکانی دیکەی دەکرد، ئەمەش تۆنێکی سووکتر و گاڵتەجاڕانەتری بۆ فیلمەکە زیادکرد، لە ھەمان کاتدا ماوەی نمایشکردنی فیلمەکەی زۆر کەمکردەوە لەسەر فەرمانی کۆمپانیای وارنەر برۆس. وەشانی بڵاوکراوە پێداچوونەوەی جیاوازی لێکرا و بۆکس ئۆفیسێکی نائومێدکەری ھەبوو. ئەم ئەنجامانە وای کرد وارنەر برۆس سەرلەنوێ بە پلانەکانی داھاتووی خۆیاندا بچنەوە و ئەولەوییەت بدەن بە دروستکردنی فیلمی تاکەکەسی بۆ کارەکتەرەکان و کەمتر گرنگی بە چەسپاندن و بەردەوامی جیھانی ھاوبەشیان بدەن. زۆرێک لە ھەوادارانی ئارەزووی خۆیان بۆ بڵاوکردنەوەی بڕینی فیلمەکە لەلایەن سنایدەرەوە دەربڕی کە دواتر بە «بڕینی سنایدەر» ناسرا. ھەرچەندە سەرچاوە ناوخۆیییەکان ڕایان گەیاندووە کە پێناچێت بڵاوبکرێتەوە بەشە نوێیەکەی سنایدەر، بەڵام کۆمپانیای وارنەر برۆس تا ساڵی ٢٠٢٠ لەو بارەیەوە بێدەنگ بووە؛ لە کۆتاییدا لە مانگی ئایاری ٢٠٢٠، سنایدەر ڕای گەیاند کە بڕینەکەی بە ناوی «دەستەی دادپەروەری زاک سنایدەر» لە کەناڵی [[ئێچ بی ئۆ ماکس]] بڵاودەکرێتەوە. سنایدەر ٧٠ ملیۆن دۆلاری وەرگرت بۆ تەواوکردنی کاریگەرییە تایبەتەکان و دەنگ و دەستکاریکردنی بڕینەکەی و لەگەڵ وێنەگرتنی دیمەنی زیادە لە مانگی تشرینی یەکەمدا. سەرەتا دوو بژاردە بۆ بڵاوکردنەوەی فیلمەکە پلانی بۆ دانرا، کە وەک مینی زنجیرەی چوار بەشی یان فیلمێکی درێژی چوار کاتژمێری بڵاوکرایەوە. لە کۆتاییدا لە مانگی یەکدا بژاردەی یەکەم لە بەرژەوەندی بژاردەی دووەم وازی لێھێنرا. ئەم فیلمە تایبەتە بە یادی ئاتمان سنایدەر، واتا کچەکەی زاک سنایدەر. فیلمی دەستەی دادپەروەری لە دەرھێنانی زاک سنایدەر لە ١٨ی ئازاری ٢٠٢١ لە کەناڵی ئێچ بی ئۆ ماکس لە ئەمریکا نمایشکرا و بووە چوارەم فیلمی زۆرترین داھاتی ئەو پلاتفۆرمە لەو ساڵەدا. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٦ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠٢٠|شەڕ|خەیاڵی زانستی|تەلەڤیزیۆن|کۆمیک|لەندەن|ئایسلەند}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ئایسلەند-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢١]] [[پۆل:وەشانە جێگرەوەکانی فیلم]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کرۆس ئۆڤەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە زانستییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ژیانی دەرەوەی زەوی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی گەشتکردن بە کات]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە وڵاتێکی خەیاڵی ڕوودەدەن]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئەمریکا دانراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەسەر ھەسارە خەیاڵییەکان ڕوودەدەن]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆکانی وارنەر برۆس لە شاری لیڤسدن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان لە یۆنان وێنەی گیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن]] [[پۆل:فیلمەکانی وارنەر برۆس]] [[پۆل:فیلمەکان لە چەشنی کارەسات]] [[پۆل:لەشکرکێشی بوونەوەرە ئاسمانییەکان لە فیلمەکاندا]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی زاک سنایدەر]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جەنکی ئێکس ئێڵ تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی دانراون لە ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمەکان بە سیناریۆی زاک سنایدەر]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە گەورەپاڵەوانەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆن کواری]] [[پۆل:فیلمە سووپەرھیرۆ ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنە خەیاڵییە زانستییە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کانزاس ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمە لایڤ ئەکشنەکان لەسەر بنەمای دی-سی کۆمیکس]] [[پۆل:فیلمە کرۆس ئۆڤەرە سووپەرھیرۆکان]] rjzrrwja76k2q6eggre0zj0h9pibh4i 0 240962 1662966 1657395 2026-09-08T04:37:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1662966 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''دەقی سادە''', لە زانستی [[کۆمپیوتەر|کۆمپیوتەردا]]، زمانێکە (زاراوە) کە ئاماژەیە بۆ فایلێکی ڕێزبەندی بەبێ فۆرمات (بێ فۆرم) کە لە شێوەی مادەی نووسراودایە و دەتوانرێت بخوێنرێتەوە بەبێ ئەوەی زۆر ڕێک بکرێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر|تەکنۆلۆژیا|زانست|نووسین}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} qgtjllqozmwwpj6tkfa5z2mlnmd3jhr 0 241003 1663090 1503827 2026-09-08T10:38:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1663090 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''دەک دەک گۆو''' [[بزوێنەری گەڕانی وێب|بزوێنەری گەڕانی وێبە]] کە تا ڕادەیەکی زۆر بەدواداچوون بۆ داتای بەکارهێنەرانی ناکات. ئەم [[بزوێنەری گەڕانی وێب|بزوێنەری گەڕانە لە وێبدا]] دەتوانرێت وەک ئەنجامی نیگەرانییەکان سەبارەت بە پاراستنی نهێنی خەڵک سەیر بکرێت. لاپەڕەی سیاسەتی پاراستنی نهێنی ماڵپەڕەکە باس لەوە دەکات کە هیچ زانیارییەکی کەسی کۆناکاتەوە و هاوبەشی پێ ناکات. بە پێچەوانەی بزوێنەری گەڕانی تر، سیاسەتی DocDocGo باس لەوە دەکات کە مێژووی گەڕانی بەکارهێنەران هەڵناگرێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەکنۆلۆژیا|کۆمپانیا|ئەندرۆید|ئەپڵ|سامسۆنگ|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|DuckDuckGo}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:گەڕانچییەکانی ئینتەرنێت]] [[پۆل:کۆمپانیا ئەمریکییەکان کە لە ساڵی ٢٠٠٨ دامەزراون]] [[پۆل:CS1 errors: dates]] olpt6qte3wj51eo17wyk0vd6p9ae284 0 241623 1663003 1503750 2026-09-08T07:33:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1663003 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:José_Echenagusía_-_Samson_and_Delilah_-_Google_Art_Project.jpg|چەپ|وێنۆک|300x300پیکسڵ|[[شەمشوون]] و دەلیلا]] '''دەلیلا'''، ئافرەتێک بوو لە وادی سوورەق کە [[شەمشوون]] خۆشی دەویست. و فەرمانڕەواکانی فەلەستین داوایان لە دەلیلا کرد کە نھێنی دەسەڵاتی شەمشوونیان پێبڵێت و بەڵێنیان پێدا کە لە بەرامبەردا ھەزار و سەد شیکڵ زیوی پێ بدەن. دەلیلا سەرەتا ھۆکاری بەھێزییەکەی لە شەمشوون پرسی؛ شەمشوون وتی ئەگەر بمبەستن بە حەوت لقی [[بی]]ی وشکنەکراوە، ئەوا بێتوانا دەبم، فەلەستینییەکان حەوت لقی بییان ھێنا تا بیدەن بە ئافرەتەکە، بەڵام شەمشوون لاواز نەبوو و لقەکان شکاند. دەلیلا بۆ جاری دووەم داوای لە شەمشوون کرد نھێنی ھێزی خۆی بڵێت، و وتی ئەگەر بە پەتی نوێ ببەسترێم وەک مرۆڤەکانی تر لاواز دەبم. دەلیلا پەتە نوێیەکانی ھێنا و شەمشوونی بەستەوە؛ بەڵام شەمشوون بە ئاسانی ھەموویانی کردەوە. دەلیلا بۆ جاری سێیەم ھەمان پرسیاری لە شەمشوون کرد؛ بەڵام شەمشوون وەڵامی دایەوە: ئەگەر حەوت مووی سەرم ببەستیتەوە بە پەتێک، لاواز دەبم؛ دەلیلا لەکاتی خەوتندا حەوت مووی شەمشوونی بە دار و پەتێکی چنراو بەستەوە، بەڵام دوای ئەوەی شەمشوون لە خەو ھەستا بڕیی. تا دواجار بە فڕت و فێڵ، دەلیلا بۆی دەرکەوت کە شەمشوون لە سکی دایکییەوە پەیمانێکی خودایی ھەیە و ئەگەر قژی بتاشرێت ھێزەکەی لەدەست دەچێت. دەلیلا فەلەستینییەکانی بانگ کرد و فەلەستینییەکانیش قژی شەمشوونیان بڕی. لەگەڵ شکاندنی پەیمانەکە و نەمانی ھێزییەوە، لەلایەن فەلەستینییەکانەوە گیرا؛ پاشان کوێریان کرد و لە [[غەززە]] زیندانییان کرد. ھەروەھا شەمشوون (کە کوێر بووە) خۆی بە خواستەکانی دەلیلادا نادات، چونکە دەبینێت دەسەڵاتەکەی لەدەستچووە. پاش ماوەیەک کاتێک بەناچاری کاری قورس دەکات بەبێ ئەوەی بزانێت، قژی گەشەدەکاتەوە و ھێزی خۆی بۆ دەگەڕێتەوە؛ و بە دەستەکانی خۆی پەرستگەی کافرەکان وێران دەکات. چیرۆکی شەمشوون و دەلیلا یەکێکە لە چیرۆکە ڕۆمانسییە بەناوبانگەکانی جیھان، و بە زمانی [[عیبری]] لە [[تەورات]]ەوە ھاتووە. لەم چیرۆکە فیلمێکیش بە ھەمان ناوەوە دروست کراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢١ی ٨ی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کتێبی پیرۆز|ژن}} {{پۆلی کۆمنز|Samson and Delilah}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} 6cedacloja0fshe6d7ugy4pqqkoft7q 4 241625 1662833 1662190 2026-09-07T21:01:16Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1662833 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٣٧٤٧٧٩ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/SakuraBot|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٣٦٩٩٤ || bot || ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٣٥٦٦ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ١٠١٩٥١ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:CdRBot|CdRBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/CdRBot|٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٦٤٣٨ || bot || ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٨٥٣٩ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٣١ی ئابی ٢٠٢٦]] || ٢١٢٧٦ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] kve2etvwdeuk1hzogwjsyjgk211f4p2 0 242691 1663064 1461399 2026-09-08T10:34:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئوکراینا-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1663064 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} [[پەڕگە:USSR_Republics_numbered_by_alphabet.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:USSR_Republics_numbered_by_alphabet.svg|وێنۆک|دەوڵەتانی دوای سۆڤیەت بە [[ڕیزبەندی ئەلفوبێ]]: {{small|{{nowrap|1. {{Flag|Armenia|size=18px}}}} • {{nowrap|2. {{Flag|Azerbaijan|size=18px}}}} • {{nowrap|3. {{Flag|Belarus|size=18px}} •}} {{nowrap| 4. {{Flag|Estonia|size=18px}} • 5. {{Flag|Georgia|size=18px}} • 6. {{Flag|Kazakhstan|size=18px}} •}} {{nowrap|7. {{Flag|Kyrgyzstan|size=18px}} • 8. {{Flag|Latvia|size=18px}} • 9. {{Flag|Lithuania|size=18px}} •}} {{nowrap|10. {{Flag|Moldova|size=18px}} • 11. {{Flag|Russia|size=18px}} • 12. {{Flag|Tajikistan|size=18px}} •}} {{nowrap|13. {{Flag|Turkmenistan|size=18px}} • 14. {{Flag|Ukraine|size=18px}} • 15. {{Flag|Uzbekistan|size=18px}}}}}}]] '''دەوڵەتەکانی دوای سۆڤیەت''' کە بە '''یەکێتی سۆڤیەتی پێشوو''' ('''FSU''') ناسراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٧|سەردێڕ=Managing Conflict in the Former Soviet Union: Russian and American Perspectives|ناونیشان=http://belfercenter.ksg.harvard.edu/publication/1805/managing_conflict_in_the_former_soviet_union.html|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=harvard.edu|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160303230614/http://belfercenter.ksg.harvard.edu/publication/1805/managing_conflict_in_the_former_soviet_union.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303230614/http://belfercenter.ksg.harvard.edu/publication/1805/managing_conflict_in_the_former_soviet_union.html |date= ٣ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> '''کۆمارەکانی پێشووی سۆڤیەت''' و لە ڕووسیا وەک '''نزیک لە دەرەوەی وڵات'''، ئەو ١٥ [[دەوڵەتە سەروەرەکان]]ن کە [[کۆمارەکانی یەکێتی سۆڤیەت|کۆمارەکانی یەکێتی]] بوون لە [[یەکێتی سۆڤیەت]]، کە لە یەکێتی سۆڤیەت سەریھەڵدا و سەریھەڵدایەوە دوای [[ھەڵوەشاندنەوەی یەکێتی سۆڤیەت|ھەڵوەشاندنەوە]] لە ساڵی ١٩٩١. ڕووسیا''[[دیفاکتۆ]]'' سەرەکییە کە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا دانپێدانراوە [[جێبەجێبوونی دەوڵەتەکان|دەوڵەتی جێنشین]] بۆ یەکێتی سۆڤیەت دوای [[جەنگی سارد]]. [[ئوکراینا]] بەپێی یاسا، ئیدیعای کردووە کە جێنشینی دەوڵەتی ھەردوو جەنگی ئوکراینا و یەکێتی سۆڤیەت کە لەژێر ناکۆکیدا ماونەتەوە لەسەر ئەو ناوچانەی کە پێشتر خاوەندارێتی سۆڤیەت بوون.e لەسەر ئەو ناوچانەی پێشتر خاوەندارێتی سۆڤیەت بوون.<ref>[[On Legal Succession of Ukraine]], Articles 7 and 8.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Про правонаступництво України|ناونیشان=https://zakon.rada.gov.ua/go/1543-12|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=Zakon.rada.gov.ua|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161125155044/https://zakon.rada.gov.ua/go/1543-12|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Раздел СССР. РФ обсудит нулевой вариант долгов СССР, если Украина компенсирует $20 млрд долга‏|ناونیشان=https://korrespondent.net/ukraine/politics/3320798-razdel-sssr-rf-obsudyt-nulevoi-varyant-dolhov-sssr-esly-ukrayna-kompensyruet-20-mlrd-dolha|وێبگە=Korrespondent.net}}</ref> سێ [[دەوڵەتی باڵتیک]] – [[ئیستۆنیا]]، [[لاتڤیا]]، و [[لیتوانیا]] – یەکەم کەس بوون کە سەربەخۆیی خۆیان لە یەکێتی سۆڤیەت ڕاگەیاند، لە نێوان مانگی ئازار و ئایاری ١٩٩٠. ئەوان ئیدیعای [[دەوڵەت بەردەوامی دەوڵەتانی باڵتیک|بەردەوامی لە دەوڵەتە ڕەسەنەکان]] کە پێشتر ھەبوون تا [[داگیرکردنی سۆڤیەت بۆ دەوڵەتانی باڵتیک (١٩٤٠)|لکاندنی لەلایەن یەکێتی سۆڤیەت لە ساڵی ١٩٤٠]].<ref name="Elsuwege">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=From Soviet Republics to Eu Member States: A Legal and Political Assessment of the Baltic States' Accession to the EU|دوایین=Van Elsuwege|یەکەم=Peter|بڵاوکەرەوە=BRILL|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨٩٠٠٤١٦٩٤٥٦|زنجیرە=Studies in EU External Relations|بەرگ=١|پەڕە=xxii}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=lx-UmTnLJv0C&pg=PR20|سەردێڕ=Estonia|دوایین=Smith|یەکەم=David James|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٢٦٧٢٨-١|پەڕە=٢٠}}</ref> ١٢ کۆمارەکەی دیکە ھەموویان دوای… ھەر ١٢ کۆمارە پەیوەندییان بە [[کۆمۆنوێڵتی دەوڵەتە سەربەخۆکان]] (CIS) و زۆربەی ١٢ کۆمارەکە پەیوەست بوون بە [[ڕێکخراوی پەیمانی ئاسایشی بەکۆمەڵ]] (CSTO). بەڵام دەوڵەتانی باڵتیک سەرنجیان لەسەر ئەندامێتی [[یەکێتی ئەورووپا]] (یەکێتی ئەورووپا) و [[ناتۆ]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Lane|یەکەم=David|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Post-Communist States and the European Union|journal=Journal of Communist Studies and Transition Politics|زمان=en|بەرگ=٢٣|issue=4|پەڕەکان=٤٦١–٤٧٧|doi=10.1080/13523270701674558|issn=1352-3279|doi-access=free}}</ref> کاربەدەستانی یەکێتیی ئەورووپا گرنگیی ڕێککەوتنی پەیوەندییەکانی نێوان یەکێتیی ئەورووپا و دەوڵەتانی دوای سۆڤیەتیان بە ڕوونی ڕاگەیاندووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Moga|یەکەم١=Teodor Lucian|دوایین٢=Alexeev|یەکەم٢=Denis|ڕێکەوت=٢٠١٣|سەردێڕ=Post-Soviet States Between Russia and the EU: Reviving Geopolitical Competition? A Dual Perspective|ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/pdf/26326349.pdf|journal=Connections|بەرگ=١٣|issue=1|پەڕەکان=٤١–٥٢|doi=10.11610/Connections.13.1.03|jstor=26326349|via=JSTOR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Jozwiak|یەکەم=Rikard|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٩|سەردێڕ=EU, Ex-Soviet Republics To Extend Partnership Beyond 2020|زمان=en|بڵاوکەرەوە=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]]|ناونیشان=https://www.rferl.org/a/eu-ex-soviet-republics-to-extend-partnership-beyond-2020/29863540.html|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢١}}</ref>زۆرێک لە [[لیستی ئەو دەوڵەتانەی کە دانپێدانانیان سنووردارە|دەوڵەتەکانی ناکۆک بە پلەی جیاوازی دانپێدانان]] لە ناو خاکی یەکێتی سۆڤیەتی پێشوودا بوونیان ھەیە. ئەمانە بریتین لە [[ترانسنیستریا]] لە ڕۆژھەڵاتی [[مۆلدۆڤا|مۆڵدۆڤا]]، [[ئەبخازیا]] و [[ئۆسێتیای باشوور|باشووری ئۆسێتیا]] لە باکووری [[جۆرجیا (وڵات)|جۆرجیا]] و [[ئارتساخ]] لە باشووری ڕۆژاوای [[ئازەربایجان]] . لە ساڵی ٢٠١٤ەوە [[کۆماری گەلی دۆنێتسک]] و [[کۆماری گەلی لوھانسک]] لە [[ڕۆژھەڵاتی ئۆکرانیا|ڕۆژھەڵاتی دووری ئوکراینا]] ئیدیعای سەربەخۆیی خۆیان کردووە. ھەموو ئەم دەوڵەتە دانپێدانەنراوانە جگە لە ئارتساخ پشت بە [[ھێزە چەکدارەکانی ڕووسیا|پشتیوانی چەکداری ڕووسیا]] و [[دارایی]] یارمەتییەکان دەبەستن. ئارتساخ بەشێکە لە [[ئەرمینیا]] لە ئاستی ''[[دیفاکتۆ]]''، کە ھەروەھا [[پەیوەندییەکانی ئەرمینیا-ڕووسیا|ھاوکاری نزیک لەگەڵ ڕووسیا]] دەپارێزێت. پێش [[لکاندنی کریمیا لەلایەن فیدراسیۆنی ڕووسیا|لکاندنی لەلایەن ڕووسیا]] لە مانگی ئازاری ٢٠١٤ کە لەلایەن زۆربەی وڵاتانەوە دانپێدانانی نەکرا، کریمیا بە ماوەیەکی کورت خۆی وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Danilova|یەکەم١=Maria|دوایین٢=Dahlburg|یەکەم٢=John-Thor|ڕێکەوت=١٧ی ئازاری ٢٠١٤|سەردێڕ=Crimea declares independence|زمان=en-US|newspaper=[[The Boston Globe]]|agency=[[Associated Press]]|ناونیشان=https://www.bostonglobe.com/news/world/2014/03/17/russia-calls-ukraine-federal-state/X3ipImb0DIelYk4PsRfmNP/story.html|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Post-Soviet states}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|ئازەربایجان|ئەرمەنستان|ئەورووپا|ئوکراینا|مێژوو|بیلاڕووس|جوگرافیا|ڕووسیا|تاجیکستان|دەیەی ١٩٩٠|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{ئوکراینا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئاسیای ناوەندی]] [[پۆل:وڵاتان]] [[پۆل:ئەورووپای ڕۆژھەڵات]] [[پۆل:ئەوراسیا]] [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئاسیا]] [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:باکووری ئاسیا]] [[پۆل:ئەورووپای باکووری]] [[پۆل:سیاسەتی یەکێتیی سۆڤیەت]] [[پۆل:ڕۆژاوای ئاسیا]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ١٩٩٠]] tt1zl8yve156w6zmt3zpqlbz7n1eweh 0 242695 1662892 1283134 2026-09-08T01:32:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە، دەروونناسی-کۆلکە) 1662892 wikitext text/x-wiki '''دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان''' ئەو دەستدرێژییە، خراپ مامەڵەکردنە یان ئازاردانەیە کە بەسەر [[منداڵ]]دا دەکرێت. زۆرجار بە واتای ئازاردان دێت کە لەلایەن [[دایک و باوک]] یان [[چاودێری]] منداڵێکی دیکەوە ئەنجام دەدرێت. [[برین|برین]] بۆ [[پێست]] وەک [[برینی]] یەکێکە لە نیشانەکانی دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان.<ref>https://www.who.int/violence_injury_prevention/violence/global_campaign/en/chap3.pdf</ref> قسەکردن لەسەر ئەم شتانە و هاوکاریکردنی ئەو منداڵانەی کە بەدەست دەستدرێژیکردنە سەر منداڵانەوە دەناڵێنن زۆر گرنگە، بەڵام هەندێک کەس باوەڕیان بەوە نییە کە لە وڵات و گەڕەک و خێزانەکەیاندا ڕووبدات. ئەوان حەز دەکەن وا بیربکەنەوە کە ئەم تاوانانە دوورن و بۆیە ناتوانن بزانن منداڵێکی نزیک لە مەترسیدایە یان نا.<ref>Rothamel</ref> == سه‌رچاوه‌کان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Child abuse}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|دەروونناسی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} [[پۆل:تاوانەکان]] 1a6giove6u5uiuvh4q6u7b1ulh4lpn0 0 243184 1662930 1653204 2026-09-08T01:38:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، یاسا-کۆلکە) 1662930 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''دەسەڵاتی جێبەجێکار''' ئەو لقەی [[حکوومەت|حکوومەتە]] کە بەرپرسیارە لە جێبەجێکردنی ئەو [[سیاسەت|سیاسەت]] و ڕێسایانەی کە لەلایەن [[دەسەڵاتی یاسادانان]]ەوە دامەزراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری لە ماڵپەڕی psh.techlib.cz|ناونیشان=https://psh.techlib.cz/skos/PSH8410|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191208061712/http://psh.techlib.cz/skos/PSH8410|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=psh.techlib.cz}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری لە ماڵپەڕی id.ndl.go.jp|ناونیشان=https://id.ndl.go.jp/auth/ndlsh/00562701|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200307070304/https://id.ndl.go.jp/auth/ndlsh/00562701|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئازاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=id.ndl.go.jp}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=زانیاری لە ماڵپەڕی esu.com.ua|ناونیشان=http://esu.com.ua/search_articles.php?id=33978|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170812044450/http://esu.com.ua/search_articles.php?id=33978|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئابی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=esu.com.ua}}</ref> بەم شێوەیە ئەندامێتییەکەی [[سەرۆکی حکوومەت]] ([[سەرۆک وەزیران]] یان [[ڕاوێژکار]] یان [[سەرۆک کۆمار|سەرۆککۆمار]] لە سیستمەکانی سەرۆکایەتیدا) دەگرێتەوە. ھاوکارەکانی ئەو سەرۆکە بریتین لە وەزیرەکان، کارگێڕی سیاسی ھەمیشەیی یان سیاسی دەستنیشانکراو، و بەشەکانی وەک [[پۆلیس]] و [[سپا|ھێزە چەکدارەکان]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|یاسا}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{یاسا-کۆلکە}} [[پۆل:یاسای دەستووری]] [[پۆل:یاسای گشتی]] [[پۆل:وشە سیاسییەکان]] rodz8mma4d3vtc89ukoidtyinhmwz6l 0 243609 1662936 1565645 2026-09-08T04:32:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، فەلەستین-کۆلکە) 1662936 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس|وێنە=Zones_A_and_B_in_the_occupied_palestinian_territories.svg}} '''دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستین''' ({{بە عەرەبی|السلطة الوطنیة الفلسطینیة}}) ڕێکخراوێکی کارگێڕییە و لەژێر کۆنترۆڵی فەتحدایە، کە کۆنترۆڵی تەواوی ناوچەی (A)ی [[کەناری ڕۆژاوای ڕووباری ئوردن|کەرتی ڕۆژاوا]] و ناوچەی (B)ی بە ھاوبەشی لەگەڵ [[ئیسرائیل]]دا ھەیە، بەڵام ناوچەی (C) و قودسی ڕۆژھەڵاتەوە ھێشتا لەلایەن ئیسرائیلەوە کۆنترۆڵکراوە. ئەم حکوومەتە [[کەرتی غەززە]]ی کۆنترۆڵکردبوو تا دوای ململانێی نێوان فەتح و حەماس لە ساڵی ٢٠٠٧، [[حەماس]] توانی بە کردەوە کۆنترۆڵی کەرتی غەززە بکات. دەسەڵاتی [[دەوڵەتی فەلەستین|فەلەستین]] لە ساڵی ١٩٩٤ دوای [[ڕێککەوتنی ئۆسلۆ|ڕێککەوتنەکانی ئۆسلۆ]] لە نێوان [[ڕێکخراوی ڕزگاری خوازی فەلەستین]] و [[ئیسرائیل]] وەک حکوومەتێکی ئینتیقالی پێنج ساڵە دامەزرا تا بتوانرێت دانوستانی کۆتایی نێوان ھەردوولا لەم ماوەیەدا ئەنجام بدرێت. == ناوچەکانی دەسەڵات == پێش ڕاگەیاندنی [[ڕێککەوتنی ئۆسلۆ ١|ڕێککەوتننامەی ئۆسلۆ]] کە لە ساڵی ١٩٩٣ لە نێوان [[ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین]] و [[ئیسرائیل]] واژوو کرا، [[حکوومەتی ئیسرائیل]] ڕای گەیاند کە نەخشەی پێکھاتەیی بۆ سەرجەم [[شار]] و [[شارۆچکە]] و [[گوند]]ە فەلەستینییەکانی کەناری ڕۆژاوا خستووەتە ڕوو، کە لە ڕێگەیانەوە سنووری ناوچە ئاوەدانەکان لە ھەر یەک لەو کۆمەڵگە فەلەستینییانەدا دیاری کران. ئەمەش وەک پێشەکییەک بوو بۆ ئەو پۆلێنانەی کە دواتر لە [[ڕێککەوتنی ئۆسلۆ ٢|ڕێککەوتننامەی دووەمی «ئۆسلۆ»]] دا ھاتن کە لە ساڵی ١٩٩٥ واژوو کرا، کە بڕیاریدا بە دابەشکردنی [[کەناری ڕۆژاوا]] بۆ سێ بەش، کە ڕووبەرەکەی نزیکەی ٥٬٧٦٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە دەبێت، لە کۆی ٢٧٬٠٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە، ھەر یەکەیان ڕێوشوێن و دەسەڵاتی ئەمنی و کارگێڕی جیاوازیان ھەیە، بەم شێوەیەی خوارەوە: === ناوچەی (ا) === سەرجەم ناوەندە سەرەکییەکانی دانیشتووان لەخۆدەگرێت و لە ڕووی ئەمنی و کارگێڕییەوە بە تەواوی لەژێر کۆنترۆڵی دەسەڵاتی فەلەستیندایە، ڕووبەرەکەشی دەگاتە نزیکەی ١٨٪ی ڕووبەری [[کەناری ڕۆژاوا]] کە نزیکەی ٩٨٢ کیلۆمەتر چوارگۆشەیە. === ناوچەی (ب) === پێکدێت لەو گوند و شارۆچکانەی کە لکاون بە شارەکانەوە و لەژێر کۆنترۆڵی مەدەنیی فەلەستینی و ئەمنیی [[ئیسرائیل]]یدان، کە ٢١٪ی ڕووبەری کەناری ڕۆژاوا پێکدەھێنن. === ناوچەی (ج) === ئەمانە تاکە ناوچەی پێکەوەبەستراو و دانەبڕاون لە کەناری ڕۆژاوا، و لە ڕووی ئەمنی و کارگێڕییەوە بە تەواوی دەکەونە ژێر کۆنترۆڵی ئیسرائیلەوە و نزیکەی ٦١٪ی ڕووبەری کەناری ڕۆژاوا پێکدەھێنن. == دابەشکاری کارگێڕی == [[کەناری ڕۆژاوا]] کە بەشێکی لەژێر دەسەڵاتی نیشتمانیی فەلەستین دایە، بەسەر ئەم [[پارێزگا]]یانەدا دابەشکراوە: {| class="wikitable sortable" |+ پارێزگاکانی [[کەناری ڕۆژاوا]] !ناوی پارێزگا!!دانیشتووان (٢٠٠٥) |- |[[پارێزگای جەنین]]||٢٥٦٬٠٠٠ |- |[[پارێزگای توباس]]||٤٦٬٦٤٤ |- |[[پارێزگای توولکەرم]]||١٦٧٬٨٧٣ |- |[[پارێزگای نابلوس]]||٤٢٦٬٨٧٣ |- |[[پارێزگای قەلقیلیە]]||٩٤٬٢١٠ |- |[[پارێزگای سەلفیت]]||٦٢٬١٢٥ |- |[[پارێزگای ڕامەڵڵا و بیرە]]||٢٨٠٬٥٠٨ |- |[[پارێزگای ئەریحا]]||٤٢٬٢٦٨ |- |[[پارێزگای بێت لەحم]]||١٧٤٬٦٥٤ |- |[[پارێزگای خەلیل]]||٥٢٤٬٥١٠ |- !کۆی گشتی!!١٬٩٧٣٬٨٨٣ |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٣ی ١٠ی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|دەیەی ١٩٩٠|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠|فەلەستین|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Palestinian National Authority}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{فەلەستین-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩٤]] 828ywtlt59qxtu27trkx62vtmscxnji 0 244263 1662643 1512391 2026-09-07T14:58:17Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662643 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قەسیدە''' جۆرێکی شیعریی [[ئەدەب]]ی [[عەرەبی]]یە کە دابەش بووە بەسەر [[شیعر]] و [[پەخشان]] تا سەردەمی ئێمە، کە تێیدا قسە لەسەر جۆری سێیەم دەستی پێکردووە کە نە شیعرە و نە پەخشانە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کورت}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|زمانی عەرەبی|شیعر|ھونەرەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پۆل:چاندی عەرەبی]] [[پۆل:شیعرناسیی عەرەبی و ئاسیای ناوەندی]] [[پۆل:وێژەی عەرەبی]] 0ril6csw3uoawop7u9boxz44kuua7ko 1662794 1662643 2026-09-07T20:06:40Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1662794 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قەسیدە''' جۆرێکی شیعریی [[ئەدەب]]ی [[عەرەبی]]یە کە دابەش بووە بەسەر [[شیعر]] و [[پەخشان]] تا سەردەمی ئێمە، کە تێیدا قسە لەسەر جۆری سێیەم دەستی پێکردووە کە نە شیعرە و نە پەخشانە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کورت}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|زمانی عەرەبی|شیعر|ھونەرەکان}} [[پۆل:چاندی عەرەبی]] [[پۆل:شیعرناسیی عەرەبی و ئاسیای ناوەندی]] [[پۆل:وێژەی عەرەبی]] fkxlco22ylv2cnjr1grtvzps7iwh0e6 0 245108 1662935 1503710 2026-09-08T04:32:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە) 1662935 wikitext text/x-wiki '''دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن''' سیستەمێکە لە [[حکوومەتی ناوچەیی]] کە تێیدا [[شارەوان]]ێک کە ڕاستەوخۆ لەلایەن دەنگدەرانەوەھەڵدەبژێردرێت وەکوو سەرۆکی جێبەجێکار کار دەکات، لە کاتێکدا ئەنجومەنی شارێکی جیا ھەڵبژێردراو دەستەی یاسادانان پێکدەھێنێت. ئەو دەسەڵاتە یەکێکە لە دوو جۆری باوی حکوومەتی ناوچەیی لە ئەمریکایە و جورێکە کە زۆرترین جار لە شارە گەورەکاندا بەکارھێنراوە. ھەروەھا [[دەسەڵاتی ئەنجومەن–بەڕێوەبەر]]، جۆرێکی دیکەی حکوومەتی ناوچەیییە. دەتوانرێت بۆ دوو جۆری سەرەکی بەپێی دەسەڵاتی سەرۆکی شارەوانی بە بەراورد لەگەڵ ئەنجومەن دابەش بکرێت. لە دەسەڵاتی ''سەرۆکی شارەوانیی بەھێزدا''، سەرۆکی شارەوانی ھەڵبژێردراو نزیکەی دەسەڵاتی تەواوی لە بواری کارگێڕیدا پێدەدرێت کە دەسەڵاتی دانان و دەرکردنی سەرۆکی بەشەکانی ھەبێت. لە دەسەڵاتێکی لەو جۆرەدا ئەندامانی شارەوانی بوودجەی شارەکە ئامادە دەکەن، ھەرچەندە ئەو بودجەیە دەبێت لەلایەن ئەنجومەنەوە پەسەند بکرێت.<ref name="JSOTR">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Kathy Hayes|دوایین٢=Semoon Chang|ڕێکەوت=تەممووزی ١٩٩٠|سەردێڕ=The Relative Efficiency of City Manager and Mayor–Council Forms of Government|ناونیشان=https://archive.org/details/sim_southern-economic-journal_1990-07_57_1/page/167|journal=Southern Economic Journal|بەرگ=٥٧|issue=1|پەڕەکان=١٦٧–١٧٧|doi=10.2307/1060487|jstor=1060487}}</ref> بە پێچەوانەوە، لە دەسەڵاتی ''سەرۆک شارەوانیی لاوازدا''، سەرۆکی شارەوانی ھیچ دەسەڵاتێکی فەرمی لە دەرەوەی ئەنجومەن نییە و ڕۆڵێکی ھەتا ڕادەیەکی ڕێوڕەسمی وەکوو سەرۆکی ئەنجومەنی ھەیە. لەو جۆرەدا سەرۆکی شارەوانی ناتوانێت ڕاستەوخۆ بەرپرسان دابنێت یان لایانببات، ھەروەھا دەسەڵاتی ڤیتۆی لەسەر دەنگەکانی ئەنجومەن نییە.<ref name="saffell">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Saffell, Dave C.|سەردێڕ=State and Local Government: Politics and Public Policies.|دوایین٢=Harry Basehart|بڵاوکەرەوە=McGraw Hill|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٧-٣٥٢٦٣٢-٤|edition=9th|پەڕە=٢٣٧}}</ref> زۆربەی شارە گەورەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان جۆرێکی بەھێز لە دەسەڵاتی سەرۆک شارەوانی–ئەنجومەن بەکاردەھێنن، لە کاتێکدا شارە مامناوەند و بچووکەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان زیاتر جۆری دەسەڵاتی ئەنجومەن–بەڕێوەبەر بەکاردەبەن.<ref name="GIA">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=George C. Edwards III|سەردێڕ=Government in America|دوایین٢=Robert L. Lineberry|دوایین٣=Martin P. Wattenberg|بڵاوکەرەوە=Pearson Education|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٠-٣٢١-٢٩٢٣٦-٧|پەڕەکان=٦٧٧–٦٧٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} koxojfw9st94b7u9cyeej8zmeunvza2 0 245257 1662628 1606252 2026-09-07T13:38:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، بەلجیکا-کۆلکە) 1662628 wikitext text/x-wiki {{خاوێنکردن}} '''دەروازەی باڵدور ٣''' یان '''باڵدورز گەیت ٣''' ({{بە ئینگلیزی|Baldur's Gate 3}}) [[کایەی ڤیدیۆیی|یارییەکی ڤیدیۆییی]] [[ڕۆڵگێڕانی کایەی ڤیدیۆیی|ئاڕ پی جییە]] کە لەلایەن [[ستۆدیۆی لاریان]] بڵاو کراوەتەوە. یارییەکە بەشێکە لە زنجیرەی یارییەکانی باڵدور، بەشێکی یارییەکە بۆ یەکەم جار بە شێوە ئێرلی ئەکسس لەسەر سیتەمی (ماک ئۆس) و ویندۆز لە ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھەر بەم شێوەیە ماوییەوە تاوەکو لە ٣ی ئابی ٢٠٢٣ بە تەواوی لەسەر ویندۆز بڵاو بوویەوە و لە٦ی ئەیلوولی ھەمان ساڵدا لەسەر [[پلەیستەیشن ٥|پلەی ستەیشن]] ٥ بڵاو بوویەوە، یارییەکە توانی خەڵاتی یاری ساڵ GOTY (game of the year) بباتەوە بۆ ساڵی ٢٠٢٣، و چەندان خەڵاتی تریش وەکو (Golden joystick award for the game of the year) [[پەڕگە:Baldurs Gate stacked logo circa Enhanced Edition.png|وێنۆک]] یارییەکە لەلایەن (سڤێن ڤینکە) و کاری دەرھێنانی بۆ کراوە و کاری نووسینیشی بەشێوەی سەرەکی لەلایەن (ئادەم سمیث)ەوە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Baldur's Gate III|ناونیشان=https://www.ign.com/games/baldurs-gate-iii|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=IGN|زمان=en}}</ref> == یاریکردن == باڵدورز گەیت ٣ یارییەکی RPGیە یارییەکە بەشێوەی یاریکەری تاکە(single player)، و بەشێوەی مەڵتیپلەیەریش. جیاواز لە یارییەکانی پێش خۆیەوە یاری باڵدورز گەیت گەیمپلەیەکی جیاوازی ھەیە بەڵکو زیاتر لێکچوونی ھەیە لەگەڵ یارییەکانی(divinity:orginal sin)و(divinity:orginal sin II)فۆڕمی یارییەکە TRPGیە لە یارییەکە ١٢ پۆلی سەرەکی کارەکتەر ھەیە و ٤٦ پۆلی لاوەکی کارەکتەر ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=Baldur's Gate 3 co-op guide: how to play with friends, and whether or not you should {{!}} PC Gamer|ناونیشان=https://www.pcgamer.com/baldurs-gate-3-multiplayer-co-op-guide/|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230816093635/https://www.pcgamer.com/baldurs-gate-3-multiplayer-co-op-guide/|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == فرۆش == باڵدورز گەیت ٣ باشترین فرۆشی ھەبوو لە ھەر یەکە لە ستیم و GOG لە ھەر لەو کاتەوەی کە ئێرلی ئەکسێس بوو، ھەر لە یەکەم ڕۆژی دەرچوونی یارییەکە ٥٣٧٫٠٠٠ یاریزانی ڕاستەوخۆی ھەبوو و لە ھەفتەی دووەمیدا ٨٧٥٫٠٠٠ ھەزار یاریزانی ڕاستەوخۆی ھەبوو. لە ٤ی ئابی ٢٠٢٣ بەڕێوبەری جێبەجێکاری ستۆدیۆکانی لاریان ڕای گەیاند کە یاری باڵدورز گەیت ٣ تووانیویەتی ٢٫٥ ملیۆن کۆپی لێ بفرۆشێت تەنھا لەسەر PC.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Larian's boss worried Baldur's Gate 3 had peaked in early access, so its massive 800K concurrent player launch was 'way, way beyond' expectations|ناونیشان=https://www.pcgamer.com/larians-boss-worried-baldurs-gate-3-had-peaked-in-early-access-so-its-massive-800k-concurrent-player-launch-was-way-way-beyond-expectations/|newspaper=PC Gamer|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=en|یەکەم=Wes Fenlon|دوایین=published}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|بەلجیکا}} {{پۆلی کۆمنز|Baldur's Gate 3}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{بەلجیکا-کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠٢٣]] [[پۆل:کایەکانی مەک ئۆئێس]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٥]] [[پۆل:پاشکۆکانی یارییە ڤیدیۆییەکان]] [[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]] [[پۆل:یارییە جادووگەرەکانی کەنار دەریاکان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی گۆڵدن جۆیستیک بۆ کایەی ساڵ]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزان و فرەیاریزانەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە ڕۆڵگێڕییەکان]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان سپایک چەنسۆفت]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییەکان بە ئەڤەتاری تایبەتمەند]] [[پۆل:خەڵاتی یارییەکانی ئۆسکاری بەڕیتانی بۆ براوەی باشترین یارییەکان]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی هەڵبژاردەی پەرەپێدەرانی کایە بۆ کایەی ساڵ]] [[پۆل:خەیاڵ سەبارەت بە مشەخۆران]] [[پۆل:کایە ئەلیکترۆنییەکانی پەیوەست بە کۆمەڵگەی پەلکەزێڕینە]] [[پۆل:کایەکانی لینوکس]] [[پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس سیریز ئێکس و سیریز ئێس]] akth4per85l3vheh9bk62xy95otx2ns 0 245758 1662769 1503553 2026-09-07T19:37:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662769 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''دەریای ساڵتن''' ({{بە ئینگلیزی|Salton Sea}}) دەریاچەیەکی قووڵ و خوێواوە و دەکەوێتە بیابانی کۆلۆرادۆ لە [[باشووری کالیفۆڕنیا]]. لە ساڵی ١٩٠٥ دروست بووە کاتێک ڕووباری کۆلۆرادۆ بەر لافاو کەوتووە و کەناڵێکی ئاودێری شکاندووە، بەمەش [[ئاو]] ڕێگەی داوە بۆ ماوەی دوو ساڵ بچێتە ناو سینکی سالتۆن. دەرئەنجامەکەی دروستبوونی دەریای سالتۆن بوو کە لە ساڵانی ١٩٥٠ و ١٩٦٠ بەھۆی دەرفەتی کات بەسەربردن بوو بە شوێنێکی گەشتیاری بەناوبانگ.<ref>{{بیرخستنەوەی گۆڤار|دوایین=Black |یەکەم=Kent |ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Bombay Beach Riding Resurgence Wave With Literary Week Set |ناونیشان=https://www.palmspringslife.com/bombay-beach-salton-sea/ |magazine=Palm Springs Life |زمان=en-US |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١}}</ref> بەڵام بەدرێژایی ساڵان دەریای سالتۆن ڕووبەڕووی ئاستەنگی ژینگەیی بووەتەوە، پیسبوون بەھۆی ڕژانی کشتوکاڵی و کەمبوونەوەی ئاستی ئاو. ئەم پرسانە بوونەتە ھۆی کەمبوونەوەی ژمارەی ماسی و باڵندەکان، ھەروەھا بۆنی ناخۆش و نیگەرانی کوالیتی ھەوا بۆ کۆمەڵگاکانی نزیک.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Alles|یەکەم=DL|ناونیشان=http://fire.biol.wwu.edu/trent/alles/GeologySaltonTrough.pdf|سەردێڕ=Geology of the Salton Trough|ئیش=Biology Department|بڵاوکەرەوە=Western Washington University|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٦ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref> ھەوڵەکان بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشە ژینگەییانە و گەڕاندنەوەی ھاوسەنگی ئیکۆلۆژی دەریای سالتۆن دراوە، بەڵام پێشکەوتنەکان خاو بووە و دەریاچەکە بەردەوامە لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئاستەنگەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Aschmann|یەکەم=Homer|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٩٥٩|سەردێڕ=The Evolution of a Wild Landscape and Its Persistence in Southern California|jstor=2561246|journal=Annals of the Association of American Geographers|بەرگ=٤٩|issue=3|پەڕەکان=٣٤–٥٦}}</ref> سەرەڕای ئەم دژایەتییانە، دەریای سالتۆن وەک شوێنێکی گرنگی ژیانی باڵندە و گیانلەبەرە کێوییەکانی دیکە دەمێنێتەوە و ھەوڵەکان بەردەوامن بۆ دۆزینەوەی چارەسەری بەردەوام بۆ پاراستن و نۆژەنکردنەوەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Schaefer |یەکەم١=Jerry |سەردێڕ=Prehistoric Native American Responses to Ancient Lake Cahuilla |ناونیشان=https://nrm.dfg.ca.gov/FileHandler.ashx?DocumentID=9490 |بڵاوکەرەوە=California Department of Fish and Wildlife |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221202231219/https://nrm.dfg.ca.gov/FileHandler.ashx?DocumentID=9490 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئاو|جوگرافیا|کەشوھەوا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کالیفۆڕنیا}} {{پۆلی کۆمنز|Salton Sea}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} j359u7vi452u7w20fr11xb61c2b60yz 0 245773 1663036 1653215 2026-09-08T07:39:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، تۆپی پێ-کۆلکە، ئەڵمانیا-کۆلکە) 1663036 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=Deniz undav.jpg|youthyears1=٢٠٠٢-٢٠٠٦|youthclubs1=تی ئێس ڤی هاڤێلس|youthyears2=٢٠٠٧-٢٠١٢|youthclubs2=[[ڤێردەر برێمن|ڤێردەر برێمن]]|youthyears3=٢٠١٢-٢٠١٤|youthclubs3=ئێس سی وێیهی|youthyears4=٢٠١٤-٢٠١٥|youthclubs4=[[تی ئێس ڤی هاڤێلس]]|years1=٢٠١٥-٢٠١٧|clubs1=[[تی ئێس ڤی هاڤێلس]]|caps1=٦٧|goals1=٣٢|years2=٢٠١٧-٢٠١٨|clubs2=[[ئاینتراخت براونسوایگ II]]|caps2=١٨|goals2=٩|years3=٢٠١٨-٢٠٢٠|clubs3=[[ئێس ڤی میپین]]|caps3=٦٩|goals3=٢٣|years4=٢٠٢٠-٢٠٢٢|clubs4=[[ڕۆیاڵ یونیەن سان-ژینواز|یونیەن ئێس جی]]|caps4=٥١|goals4=٣٥|years5=٢٠٢٢–|clubs5=[[یانەی تۆپی پێی برایتۆن و هۆڤ ئالبیۆن|برایتۆن و هۆڤ ئالبیۆن]]|caps5=٢٢|goals5=٥|years6=٢٠٢٢|clubs6=→ [[ڕۆیاڵ یونیەن سان-ژینواز|یونیەن ئێس جی]] (خواستن)|caps6=١٢|goals6=٨|clubs7=→ [[ڤی ئێف بی شتوتگارت]] (خواستن)|caps7=٨|goals7=٥|years7=٢٠٢٣–|club-update=21:45, 11 November 2023 (UTC)}} '''دەنیز ئونداڤ''' (لەدایکبووی ١٩ی تەمموزی ١٩٩٦) [[تۆپی پێ|یاریزانێکی]] پیشەگەری ئەڵمانییە و وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|هێرشبەر]] بۆ یانەی [[یانەی شتوتگارت|ڤی ئێف بی شتوتگارتی]] [[بۆندسلیگا]] یاری دەکات، بە خواستن.<ref name="DUndav">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Brighton transfer news: Forward Deniz Undav signs but loaned back out|ئیش=BBC Sport|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/sport/football/60207445|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> دەنیز لە خێزانێکی کوردی [[ڕحا]] لەدایکبووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ڤیدیۆ؛ یاریزانە کوردەکەی پرێمەرلیگ|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/sports/030520234|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> == ژیانی پیشەگەری == === برایتۆن و هۆڤ ئەلبیون === لە ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢، ئونداڤ بە بڕی ٧ ملیۆن یۆرۆ پەیوەندی بە یانەی برایتۆن و هۆڤ ئەلبیونی [[پرێمیەرلیگ|پریمەرلیگەوە]] کرد، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Deniz Undav devient le transfert le plus cher de l'histoire de l'Union|ناونیشان=https://bx1.be/categories/news/deniz-undav-devient-le-transfert-le-plus-cher-de-lhistoire-de-lunion/}}</ref> گرێبەستێکی چوار ساڵ و نیوی واژۆکرد. دەستبەجێ بە خواستن گەڕایەوە بۆ یانەی یونیون سانت جیلۆیس تا کۆتایی وەرزی ٢٠٢١-٢٠٢٢.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Albion complete deal for Deniz Undav|ناونیشان=https://www.brightonandhovealbion.com/news/2468362/albion-complete-deal-for-deniz-undav|وێبگە=www.brightonandhovealbion.com|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240522093553/https://www.brightonandhovealbion.com/news/2468362/albion-complete-deal-for-deniz-undav|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==== یانەی شتوتگارت ==== لە ٢ی ئابی ٢٠٢٣، ئونداڤ گەڕایەوە ئەڵمانیای زێدی خۆی و گرێبەستی لەگەڵ یانەی [[یانەی شتوتگارت|ڤی ئێف بی شتوتگارتی]] [[بۆندسلیگا]] کرد، ئەمەش بە شێوەی خواستن بوو بۆ وەرزی ٢٠٢٣-٢٠٢٤.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠٢٣|سەردێڕ=VfB sign Deniz Undav|ناونیشان=https://www.vfb.de/en/vfb/latest/news/professionals/2324/undav-/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=VfB Stuttgart}}</ref> == پاشخانی کەسی == ئونداڤ لە ئەڵمانیا لەدایکبووە و بە ڕەچەڵەک [[کورد|کوردە]]. بنەماڵەکەی خەڵکی شاری [[ڕحا|ئورفا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=OFFICIEEL: Union denkt toch al vooruit en trekt topschutter uit Duitsland aan|ناونیشان=https://www.voetbalprimeur.be/nieuws/923765/officieel-corona-houdt-union-niet-tegen-duitse-topschutter-zet-handtekening.html|وێبگە=www.voetbalprimeur.be}}</ref> و شارۆچکەی [[وێرانشار]] لە تورکیان. == دەستکەوتەکان == '''یونیەن ئێسگی''' * خولی یەکەمی بەلجیکا B : ٢٠٢٠-٢١ '''تاکە کەسی''' * گۆڵکاری پلە یەکەمی بەلجیکا : ٢٠٢١-٢٢ * باشترین یاریزانی پیشەگەری بەلجیکی : ٢٠٢١-٢٢<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Deniz Undav is Profvoetballer & Tessa Wullaert Profvoetbalster van het Jaar|ناونیشان=https://sporza.be/nl/2022/05/23/deniz-undav-is-profvoetballer-tessa-wullaert-profvoetbalster-van-het-jaar~1653298622697/|وێبگە=SPORZA}}</ref> == سەرچاوەکان == {{Reflist}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|تۆپی پێ}} {{پۆلی کۆمنز|Deniz Undav}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەڵمانییەکانی بە ڕەچەڵەک کورد]] [[پۆل:یاریزانانی پرێمیەرلیگ]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٦]] [[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]] [[پۆل:ئێزدییەکانی ئەڵمانیا]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٤]] [[پۆل:کوردەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٦]] 0n1740ohez1k4ht3j51cpsg7l4eaq5h 0 245908 1663032 1448735 2026-09-08T07:38:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1663032 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کتێب |ناو = دەنگی نوختە |وێنە = دەنگی نوختە.jpg |ناوی بنەڕەتی = |دانەر = [[سەید قادر ھیدایەتی]] |لێکۆڵەر = |زمان = [[کوردیی ناوەندی]] |وڵات = [[کوردستان]] |زنجیرە = |بابەت =کورتەڕۆمان |جۆری ئەدەبی = |بڵاوکەرەوە = ناوەندی خانی |دەرچوون = |مێژووی دەرچوون = |وەرگێڕ = |بڵاوکەرەوەی چاپی وەرگێڕاو = |مێژووی دەرچوونی وەرگێڕان = |وێنەگر = |دیزاینەری بەرگ = ئەسرین کاکی |جۆری چاپ = چاپ {{ھن}} ئەلکترۆنی |ژمارەی پەڕە =٦٤ |پێوانە = |کێش = |پێشتر = |دواتر = }} '''دەنگی نوختە''' نۆڤلێتێکی [[کوردی]]یە، لە نووسینی [[سەید قادر ھیدایەتی]]؛<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=نوێترین بەرھەمی "سەید قادر ھیدایەتی" بڵاو کرایەوە|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/archive/2020-03-22/50085|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=Kurdistanmedia (kurdistanmedia.com)|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231214203735/https://kurdistanmedia.com/so/news/archive/2020-03-22/50085}}</ref> ئەم کورتەڕۆمانە یەکەم کتێبی چاپکراوی ناوبراو لە ئەژمار دێت کە ساڵی ٢٠٠٣ بڵاو بووەتەوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نووسەرێکی دیکەی دیکە|ناونیشان=https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=21757&type=farhang|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=www.khaktv.net|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231214203737/https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=21757&type=farhang}}</ref> ساڵی ٢٠١٩یش لەلایەن چاپەمەنیی خانییەوە بۆ باری دووەم چاپ و بڵاو کراوەتەوە. ھەر کام لە بەشەکانی ئەم کورتەڕۆمانە، کورتەچیرۆکێکی سەربەخۆن، کە دەکرێت سەربەخۆ بمێننەوە یان ببنە کارکردێکی مانایی لەو پێکھاتە داستانییەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=دەنگی نوختە» چاپەمەنی خانی|ناونیشان=https://kurdbook.ir/product/%D8%AF%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AE%D8%AA%DB%95/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|وێبگە=چاپەمەنی خانی|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231214213241/https://kurdbook.ir/product/%D8%AF%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%AE%D8%AA%DB%95/}}</ref> == چاپەکان == * ساڵی ٢٠٠٣ * ناوەندی خانی ٢٠١٩ == کورتە == {{quote|ڕاستە من ماسیگرم؛ بەڵام ئەوەندەم چیرۆک خوێندووەتەوە بزانم ئێرە بۆ ئەوە نابێ نێو و شۆرەتی خۆم بڵێم و جارێ سەعاتێک بە شاخ و باڵی خۆمدا ھەڵبڵێم.<ref>دەنگی نوختە، سەید قادر ھیدایەتی، ٢٠١٩</ref>}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ڕۆمانە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|وێژەی کوردی|وێژە|ڕۆمانەکان}} {{کتێب-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:سەید قادر ھیدایەتی]] [[پۆل:ڕۆمانە کوردییەکان]] [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] [[پۆل:ڕۆمانەکان]] jg1ye12x5d0f4k3ift532jplkvxzl2d 0 246504 1662977 1513905 2026-09-08T05:45:37Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662977 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''لەعیب''' ({{بە عەرەبی|لعيب}}) بووکەڵەی فەرمیی [[جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] بوو، کە لە [[قەتەر]] بەڕێوەچوو. ماناکەی لە [[زمانی عەرەبی]]دا بە واتای ('''یاریزانی بەھرەمەند''') دێت. بووکەڵەکە بە کووفییە دەردەکەوێت، کە پیاوان ناوچەکە سەری خۆیانی پێدادەپۆشن. فراکتاڵ پیکچەری ھیندی دیزاینی کردووە و لە [[ستۆدیۆکانی کەتارا]]ی قەتەری جووڵەی پێدراوە. لە ١ی نیسانی ٢٠٢٢ ناسێندرا. == دروستکردن و دیزاین == لەعیب بووکەڵەیەکی بەرجەستەکراوی کووفییەیە، کە دوو چاو و لێو و دەمێکی کراوەی ھەیە و دەجووڵێت. وەکو بووکەڵەیەکی دڵخۆشکەر دەردەکەوێت کە حەز بەیارمەتیدانی ھەموو کەسێک دەکات. ڕێکخەرانی پاڵەوانیەتیەکە پێیانوایە کە لەعیب ڕۆڵێکی زیندووی دەبێت لە ئەزموونی ھاندەرە گەورە و بچووکەکانی پاڵەوانیەتیەکە. لەعیب لە ١ی نیسانی ٢٠٢٢ لە میانەی [[تیروپشکی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] ناسێندرا، کە لەڕێگەی کورتە فیلمێکەوە بەناوی (A Visit from Mascot Verse "سەردانێک لە ناوچەی بووکەڵەوە") بوو، بەرھەمی فراکتاڵ پیکچەر بوو بەھاوبەشی لەگەڵ ستۆدیۆکانی کەتارا. نازناوی یەکەم بووکەڵەی دیجیتاڵی پێبەخشرا. لە [[ئاھەنگی کردنەوەی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]]دا، لەعیب بەشێوەی دیجیتاڵی دەرکەوت و دواتر لەجێگەی دیاریکراودا لەعیبی بەرجەستەکراو دەرکەوت و بەشداری ئاھەنگەکەی کرد. لەعیب لەڕێگەی شاشەیەکی ئاوی لە [[کۆرنیشی دەوحە]] نمایشی ھەبوو، فیلمێکی ٣ ڕەھەندیی بۆ دروستکرا و لە [[لوسێل]] نمایشدەکرا. == پێشوازیی گشتی == لەعیب ڕووبەڕووی ڕەحنە بووە، ھەندێک بە بووکەڵەیەکی جنۆکەیی ناویاندەبرد، ھەندێک پێیانوابوو دەرخەری کلتوری ناوچەکەیە، ھەندێکی تر دەیانوت پەیوەندی بە [[تۆپی پێ]]وە نیە، چونکە پێی نییە. ھەندێک بە بووکەڵەیەکی کاغەزی ناویاندەبرد. لە ھەمانکاتدا کۆمەڵێک بەرگرییان لێدەکرد. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=La%27eeb&oldid=1189461748|سەردێڕ=La'eeb|زمان=ئینگلیزی|سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://twitter.com/Laeeb2022 لەعیب لە تویتەر] * [https://www.instagram.com/laeeb2022 لەعیب لە ئینستاگرام] * [https://www.tiktok.com/@laeeb2022 لەعیب لە تیکتۆک] {{تووڵی دەروازە|دەیەی ٢٠٢٠|تۆپی پێ|قەتەر}} [[پۆل:جامی جیھانی فیفای ٢٠٢٢]] 8x1ik6ai0id57igagv8nbkz4kq7ddn0 0 246643 1662808 1662448 2026-09-07T20:13:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1662808 wikitext text/x-wiki {{بنبەست|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:King George IV Gate in the South Wing of Castle. Windsor, UK.jpg|وێنۆک|شوێنی نیشتەجێبوونی فەرمی پاشای بەریتانیا کۆشکی ویندسۆر]] '''قەڵای ویندسۆر''' شوێنی نیشتەجێبوونی شاهانەیە لە ویندسۆر لە ناوچەی بێرکشایری ئینگلیزی. پەیوەندییەکی بەهێزی بە ئینگلیز و بنەماڵەی شاهانەی بەریتانیای دوای خۆیەوە هەیە، و نزیکەی هەزار ساڵە مێژووی تەلارسازی بەرجەستە دەکات.قەڵایەکی ڕەسەنە لە سەدەی ١١ دروستکراوە، دوای داگیرکردنی نۆرمانەکان بۆ ئینگلتەرا لەلایەن ویلیامی داگیرکەرەوە.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Windsor Castle|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Windsor_Castle&oldid=1190026218|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە سەردەمی هێنری یەکەمەوە (کە لە ساڵانی ١١٠٠-١١٣٥ حوکمڕانی کردووە) لەلایەن پاشای حوکمڕانەوە بەکارهێنراوە و درێژترین کۆشکە کە لە ئەوروپادا داگیرکراوە. شوقە دەوڵەتییە گرانبەهاکانی قەڵاکە لە سەرەتای سەدەی نۆزدەهەمدا لەلایەن مێژوونووسی هونەر هیو ڕۆبەرتسەوە بە "ڕیزبەندییەکی نایاب و بێ ڕکابەری ژوورەکان کە بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک جوانترین و تەواوترین دەربڕینی تەلارسازی جۆرجیا سەیر دەکرێن". لەناو دیوارەکانی قەڵاکەدا کەنیسەی سەدەی پازدەهەمی سانت جۆرج هەیە، کە لەلایەن مێژوونووس جۆن مارتن ڕۆبنسن بە "یەکێک لە دەستکەوتە باڵاکانی دیزاینی گۆتیکی ڕاستگۆی ئینگلیزی" دادەنرێت.لە سەرەتادا بۆ پڕۆژەکردنی باڵادەستی نۆرمانەکان لە دەوروبەری پەراوێزی لەندەن و سەرپەرشتیکردنی بەشێکی گرنگی ستراتیژی ڕووباری تەمز داڕێژرابوو، قەڵای ویندسۆر وەکو مۆت و بەیلی دروستکراوە، لەگەڵ سێ بەشی دەوروبەری تەپۆڵکەیەکی ناوەندی. وردە وردە قەڵاکە بە قەڵای بەرد جێگەی گرتەوە، قەڵاکە بەرگەی گەمارۆیەکی درێژخایەنی گرت لە کاتی جەنگی یەکەمی بارۆنەکان لە سەرەتای سەدەی ١٣دا.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Windsor Castle|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Windsor_Castle&oldid=1190026218|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> هێنری سێیەم لە ناوەڕاستی سەدەدا کۆشکێکی شاهانەیی لوکس لەناو قەڵاکەدا دروستکرد و ئێدوارد سێیەمیش لەوە زیاتریش ڕۆیشت و کۆشکەکەی ئاوەدانکردەوە بۆ ئەوەی کۆمەڵە بینایەکی گەورەتر دروست بکات لە شوێنێکدا کە دەبێتە "گرانترین پڕۆژەی بیناسازی عەلمانی لە تەواوی سەدەکانی ناوەڕاستدا". لە ئینگلتەرا". دیزاینی سەرەکی ئێدوارد تا سەردەمی تیۆدۆر بەردەوام بوو، لەو ماوەیەدا هێنری هەشتەم و ئەلیزابێسی یەکەم زیاتر قەڵاکەیان وەک دەرباری شاهانە و ناوەندێک بۆ کات بەسەربردنی دیپلۆماسی کەڵکیان وەرگرت.قەڵای ویندسۆر لە قۆناغی پڕ لە گێژاوی شەڕی ناوخۆی ئینگلتەرا ڕزگاری بوو، کاتێک وەک بارەگایەکی سەربازی لەلایەن هێزەکانی پەرلەمانەوە بەکارهێنرا و زیندانێک بۆ چارڵی یەکەم تەلارساز هیو مەی، کۆمەڵێک ناوەوەی بارۆکی ئیسرافی دروست دەکات. دوای ماوەیەک لە پشتگوێخستن لە ماوەی سەدەی ١٨دا، جۆرج سێیەم و جۆرج چوارەم کۆشکی چارڵی دووەمیان نۆژەنکردەوە و ئاوەدانیان کردەوە بە تێچووی گەورە، دیزاینی ئێستای شوقەکانی دەوڵەتیان بەرهەمهێنا، کە پڕن لە کەلوپەلی ڕۆکۆکۆ و گۆتیک و بارۆک. شاژن ڤیکتۆریا چەند گۆڕانکارییەکی بچووکی لە قەڵاکەدا کرد، کە بۆ زۆربەی سەردەمی خۆی بووە ناوەندی کات بەسەربردنی شاهانە. لە سەردەمی جۆرج شەشەمدا، لە کاتی هەڵمەتەکانی بۆردومانی لوفتوافی لە جەنگی جیهانی دووەمدا<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Windsor Castle|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Windsor_Castle&oldid=1190026218|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> لەلایەن بنەماڵەی شاهانە وەک پەناگەیەک بەکارهێنرا. نۆژەنکردنەوەی بەرفراوانی چەندین ژووری دەوڵەت دوای ئەوەی قەڵاکە لە ئاگرکەوتنەوە لە ساڵی ١٩٩٢ ڕزگاری بوو، شوێنێکی گەشتیاری بەناوبانگە، شوێنێکە بۆ میوانداریکردنی سەردانی دەوڵەت، و لە ساڵی ٢٠١١ تا ٢٠٢٢ شوێنی نیشتەجێبوونی سەرەکی ئەلیزابێسی دووەم بووە. == تەلارسازی == [[پەڕگە:Windsorcastleplan.svg|وێنۆک|پلانی تەلارسازی قەڵای ویندسۆر:A-تاوەرەکانی دەوریB-بەشی سەرەوەیC-شوقەکانی دەوڵەتD-شوقە تایبەتەکانE-بەشی باشورF- بەشی خوارەوەG-کەنیسەی سانت جۆرجH-کۆشکی ئەسپK-دەروازەی شا هێنری هەشتەم L- رێرەوی درێژ M-دەروازەی نۆرمانN-نۆرس تێراسO-تاوەری ئێدواردی سێیەم T-تاوەری قەدەغەکراو]] گۆڕەپانی قەڵای ویندسۆر ١٣ دۆنم (٥.٣ هێکتار) دەگرێتەوە و تایبەتمەندییەکانی قەڵا و کۆشک و شارۆچکەیەکی بچووک لەخۆدەگرێت. قەڵای ئێستا لە کاتی زنجیرەیەک پڕۆژەی بیناسازی قۆناغ بە قۆناغدا دروستکراوە، کە لە کارەکانی ئاوەدانکردنەوەدا گەیشتە لوتکە دوای ئاگرکەوتنەوە لە ساڵی ١٩٩٢.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Windsor Castle|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Windsor_Castle&oldid=1190026218|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> لە بنەڕەتدا دیزاینێکی جۆرجیا و ڤیکتۆریایە کە لەسەر بنەمای پێکهاتەیەکی سەدەی ناوەڕاست دامەزراوە، لەگەڵ تایبەتمەندییە گۆتیکییەکان کە بە شێوازێکی مۆدێرن داهێنراوەتەوە. لە سەدەی ١٤ەوە تەلارسازی لە قەڵاکەدا هەوڵی داوە لێکدانەوەی هاوچەرخی مۆدە و نەریتە کۆنەکان بەرهەم بهێنێت، چەندین جار تەقلیدی ستایلە بەسەرچووەکان یان تەنانەت کۆنەکانیش دەکات. لە ئەنجامدا، تەلارساز سێر ویلیام ویتفیڵد ئاماژەی بە تەلارسازی قەڵای ویندسۆر کردووە کە "کوالیتییەکی خەیاڵی دیاریکراو"ی هەیە، دیزاینی وێنەیی و گۆتیک "هەستێک دروست دەکات کە نمایشێکی شانۆیی لێرەدا دەکرێت"<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aligh|یەکەم=Radhika|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Windsor Castle’s East Terrace Garden opens to public|ناونیشان=https://www.standard.co.uk/lifestyle/travel/uk-holidays/windsor-castle-s-east-terrace-garden-opens-to-public-a4518156.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Evening Standard|زمان=en}}</ref>، سەرەڕای هەوڵەکانی کۆتایی سەدەی بیستەم بۆ ئاشکراکردن زیاتر لە پێکهاتە کۆنەکان بۆ زیادکردنی هەستی ڕەسەنایەتی. هەرچەندە هەندێک ڕەخنە گیراوە، بەڵام تەلارسازی و مێژووی قەڵاکە "شوێنێک لە نێوان گەورەترین کۆشکەکانی ئەوروپا"ی پێدەبەخشێت. بەشی ناوەڕاستی قەڵا :لە دڵی قەڵای ویندسۆردا بەشی ناوەڕاست هەیە، کە بەیلییەک لە دەوری مۆت یان گردی دەستکرد لە ناوەندی بەشیکدا دروست بووە. مۆتەکە بەرزییەکەی ٥٠ پێ (١٥ م)ە و لە گچکە دروستکراوە کە لە بنەڕەتدا لە کانی دەوروبەری هەڵکەندراوە. ئەو کیپە کە ناوی تاوەری دەورییە، لەسەر لوتکەی مۆتەکە لەسەر بنەمای بینایەکی ڕەسەنی سەدەی ١٢ دامەزراوە، لە سەرەتای سەدەی نۆزدەهەمدا لە ژێر دەستی تەلارساز جێفری وایتڤیلدا بە درێژایی ٣٠ پێ (٩.١ م) بەرەو سەرەوە درێژبووەتەوە بۆ ئەوەی بەرزییەکی سەرنجڕاکێشتر و سیلۆیەتێکی سەرنجڕاکێشتر بەرهەمبهێنێت. ناوەوەی تاوەری دەوری لە ساڵانی ١٩٩١-١٩٩٣ زیاتر دیزاین کرایەوە بۆ ئەوەی شوێنی زیاتر بۆ ئەرشیفی شاهانە دابین بکات، ژوورێکی زیادە لەو شوێنەدا دروستکرا کە درێژکراوەی کونەکەی وایتڤیل لە سەرەتادا بەجێی هێشتووە. تاوەری دەوری لە واقیعدا دوورە لە ستوونی، بەهۆی شێوە و پێکهاتەی مۆتەکەی ژێرەوەیەوە. بەرزی ئێستای تاوەرەکە ڕەخنەی لێ گیراوە کە ناڕێژەیی لەگەڵ پانییەکەیدا نییە؛ بۆ نموونە شوێنەوارناس تیم تاتۆن-براون بە بڕینی پێکهاتەی سەدەی ناوەڕاستی پێشووتر وەسفی کردووە. ئێستا دەرگای چوونە ژوورەوەی ڕۆژئاوا بۆ بەشی ناوەڕاست کراوە و دەروازەیەک لە بەشی ناوەڕاستەوە بەرەو باکوور دەچێتە سەر تەراسەکەی باکوور.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Home {{!}} Advance HE|ناونیشان=https://www.advance-he.ac.uk/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.advance-he.ac.uk}}</ref> دەرچوونی ڕۆژهەڵاتی بەشی نەخۆشخانەکە لەلایەن دەروازەی نۆرمانەوە پاسەوانی دەکرێت. ئەم دەروازەخانەیە کە سەرەڕای ناوەکەی مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٤، بە شێوەیەکی زۆر چەقۆکێش کراوە و بە نەخشاندن ڕازاوەتەوە، لەنێویاندا دەمامکی شێری سەدەی ناوەڕاست کە لە ژیاندا ماون، هێمای نەریتی شکۆمەندی، بۆ ئەوەی دەروازەیەکی سەرنجڕاکێش بۆ ناوچەی سەرەوە پێکبهێنێت. وایتڤیل دیزاینی دەرەوەی دەروازەخانەکەی کردەوە و دواتر ناوەوەی لە سەدەی نۆزدەهەمدا بە شێوەیەکی زۆر گۆڕدرا بۆ بەکارهێنانی نیشتەجێبوون. بەشی سەرەوە: قەڵای ویندسۆر کۆمەڵێک بینای سەرەکی لەخۆدەگرێت کە بە دیواری سەرەوەی بەیلی داخراون، چوارگۆشەیەکی ناوەندی پێکدەهێنن. شوقەکانی دەوڵەت بە درێژایی باکووری بەشی نەخۆشخانەکە دەڕۆن، لەگەڵ کۆمەڵێک بینا بەدرێژایی دیواری ڕۆژهەڵات، شوقە شاهانەییە تایبەتەکان و دەروازەی شا جۆرج چوارەم لە باشوور، لەگەڵ تاوەری ئێدوارد سێیەم لە گۆشەی باشووری ڕۆژئاوا. مۆتێ و تاوەری دەوری لێواری ڕۆژئاوای بەشی نەخۆشخانەکە پێکدەهێنن. پەیکەرێکی برۆنزی چارڵی دووەم بە سواری ئەسپەوە لە ژێر تاوەری دەوریدا دانیشتووە. پەیکەرەکە بە ئیلهام وەرگرتن لە پەیکەری چارڵی یەکەم لەلایەن هوبێرت لی سوێرەوە لە لەندەن، پەیکەرەکە لەلایەن جۆسیاس ئیباخەوە لە ساڵی ١٦٧٩ دروستکراوە، لەگەڵ پلینتی مەڕمەڕدا نەخشێنراوەکانی گرینلینگ گیبۆنسی تێدایە. بەشی سەرەوە هاوتەریبە لەگەڵ تێراسی باکوور کە ڕووی لە ڕووباری تەمز و تێراسی ڕۆژهەڵات کە ڕووی لە پارکە هۆمەکە؛ هەردوو تەراسەکەی ئێستا لەلایەن هیو مەی لە سەدەی ١٧ دروستکراون. تێراسی ڕۆژهەڵات باخچەیەکی تایبەتی فەرمی گوڵەبەڕۆژەی هەیە، بۆ یەکەمجار لەلایەن جۆرج چوارەمەوە لە ساڵانی ١٨٢٠ داڕێژراوە. باخچەی ئێستا لەلایەن شازادە فیلیپ، دوکی ئەدینبۆرگەوە نوێکرایەوە، دوای ئەوەی لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا بۆ بەرهەمهێنانی باخچەی سەرکەوتن بەکارهات، بەشێکی لەلایەن شازادە ئەلیزابێس و مارگریتەوە چاودێری دەکرا. لە ساڵی ٢٠٢٠ ڕاگەیەندرا کە بۆ ماوەیەکی دیاریکراو باخچەکە بۆ یەکەمجار لە ماوەی ٤٠ ساڵدا کراوە دەبێت بەڕووی خەڵکدا. بە شێوەیەکی نەریتی بەشی سەرەوە بە "بە هەموو مەبەست و مەبەستێک دروستکراوێکی سەدەی نۆزدەهەم ... وێنەی ئەو شتە دادەنرا کە سەرەتای سەدەی نۆزدەهەم پێیوابوو قەڵا دەبێت چی بێت"، لە ئەنجامی دیزاینکردنەوەی بەرفراوانی قەڵاکە لەلایەن وایتڤیل لە ژێر جۆرج چوارەم. دیوارەکانی بەشی سەرەوە لە بەردی باگشۆت هیس دروستکراون کە لە ناوەوە ڕووی لە خشتی ئاسایی کراوەتەوە، وردەکارییە گۆتیکەکان لە بەردی زەردی باث. بیناکانی بەشی سەرەوە بە بەکارهێنانی پارچە بچووکەکانی چڵکن لەناو هاوەنەکەدا بۆ گالێتینگ تایبەتمەندن، لە سەرەتادا لە سەدەی ١٧ لە قەڵاکە دەستیپێکردووە بۆ ئەوەی کاری بەردەکانی سەردەمە جیاوازەکان دیمەنێکی هاوشێوەیان پێبدرێت. ئاسمانی بەشی سەرەوە بە شێوەیەک دیزاین کراوە کە دراماتیک بێت کاتێک لە دوورەوە دەبینرێت یان لە بەرامبەر ئاسۆدا سیلۆیەت دەکرێت، وێنەی تاوەرە بەرزەکان و شەڕکەرەکانە کە لە ژێر کاریگەری جووڵەی وێنەکێشانی کۆتایی سەدەی ١٨دا بوون. کارەکانی شوێنەوارناسی و نۆژەنکردنەوە دوای ئاگرکەوتنەوەی ساڵی ١٩٩٢ نیشانیان داوە کە تا چەند پێکهاتەی ئێستا نوێنەرایەتی مانەوەی توخمەکان دەکات لە دیوارە بەردییە ڕەسەنەکانی سەدەی ١٢ بەدواوە، کە لە چوارچێوەی دووبارە داڕشتنەوەی کۆتایی وایتڤیلدا خراوەتەڕوو.شوقەکانی دەوڵەت بەشێکی سەرەکی بەشی سەرەوە پێکدەهێنن و بەدرێژایی لای باکووری چوارگۆشەکە کەوتوون. بینا مۆدێرنەکە بەدوای بناغەکانی سەدەی ناوەڕاستدا دەگەڕێت کە لەلایەن ئێدوارد سێیەمەوە دانراون، نهۆمی خوارەوەی ژووری خزمەتگوزاری و ژێرزەمینەکانی تێدایە و نهۆمی یەکەمی زۆر گەورەتر بەشی سەرەکی کۆشکەکە پێکدەهێنێت. لە نهۆمی یەکەمدا، شێوازی کۆتایی ڕۆژئاوای شوقەکانی ویلایەتی بە پلەی یەکەم کاری تەلارساز هیو مەی بووە، لە کاتێکدا پێکهاتەی لای ڕۆژهەڵات نوێنەرایەتی پلانەکانی جێفری وایتڤیل دەکات.ناوەوەی شوقەکانی ویلایەتی زیاتر لەلایەن وایتڤیلەوە لە سەرەتای سەدەی نۆزدەهەمدا دیزاین کراوە. وایتڤیل مەبەستی بوو هەر ژوورێک وێناکردنی شێوازێکی تەلارسازی تایبەت و نمایشکردنی کەلوپەلی هاوتا و هونەرە جوانەکانی ئەو سەردەمە. بە هەندێک گۆڕانکاری لە ماوەی ساڵانی ڕابردوودا، ئەم چەمکە بەردەوامە لە زاڵبوون بەسەر شوقەکاندا. ژوورە جیاوازەکان شێوازی کلاسیک و گۆتیک و ڕۆکۆکۆ پەیڕەو دەکەن، لەگەڵ توخمێکی جاکۆبیتان لە شوێنەکاندا. زۆرێک لە ژوورەکانی کۆتایی ڕۆژهەڵاتی قەڵاکە دەبوو دوای ئاگرکەوتنەوەی ساڵی ١٩٩٢ نۆژەن بکرێنەوە، بە بەکارهێنانی شێوازەکانی "نۆژەنکردنەوەی هاوتا" – ژوورەکان نۆژەنکرانەوە بەجۆرێک کە هاوشێوەی دەرکەوتنی سەرەتایی خۆیان دەرکەون، بەڵام بە بەکارهێنانی کەرەستەی مۆدێرن و شاردنەوەی باشترکردنی پێکهاتەی مۆدێرن . هەروەها ئەم ژوورانە لە هەمان کاتدا بەشێکیان دیزاین کراوەتەوە بۆ ئەوەی زیاتر لەگەڵ سەلیقەی مۆدێرن بگونجێت. مێژوونووسی هونەر هیو ڕۆبەرتس ستایشی شوقەکانی دەوڵەتی کردووە و دەڵێت "ڕیزبەندییەکی نایاب و بێ ڕکابەری ژوورەکان کە بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک جوانترین و تەواوترین دەربڕینی تامی دواتری جۆرجیا دادەنرێت". هەندێکی تر وەک تەلارساز ڕۆبن نیکۆڵسۆن و ڕەخنەگر هیو پیرمان بە "بێدەنگ" و "بە شێوەیەکی دیار مات" وەسفیان کردووە.بەناوبانگترین کارەکانی وایتڤیل ئەو ژوورانەن کە بە شێوازی ڕۆکۆکۆ دیزاین کراون. ئەم ژوورانە لایەنە شل و یاریزانانەی ئەم بزووتنەوەی هونەرییە لە ناوەڕاستی سەدەی ١٨دا وەردەگرن، لەنێویاندا زۆرێک لە پارچە ڕەسەنەکانی شێوازی لویسی پازدەهەم، بەڵام لەسەر پێوەرێکی "زۆر هەڵئاوساو" پڕۆژەیان دەکەن. لێکۆڵینەوەکان دوای ئاگرکەوتنەوەی ساڵی ١٩٩٢ دەریانخستووە کە زۆرێک لە تایبەتمەندییەکانی ڕۆکۆکۆی قەڵای مۆدێرن، کە لە سەرەتادا وا بیردەکرایەوە کە ئامێرەکانی سەدەی ١٨ بوون کە لە ماڵی کارڵتۆن یان فەرەنسا گواستراونەتەوە، لە ڕاستیدا تەقلیدی سەدەی نۆزدەهەمن لە کاری گچکە و داردا، کە دیزاینکراون بۆ ئەوەی لەگەڵ توخمە ڕەسەنەکاندا تێکەڵ ببن. ژووری پێشوازی گەورە دیارترینی ئەم دیزاینانەی ڕۆکۆکۆیە، درێژییەکەی ١٠٠ پێ (٣٠ م) و بەرزییەکەی ٤٠ پێ (١٢ م)ە و شوێنی هۆڵە گەورەکەی ئێدوارد سێیەمی داگیرکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Queen and Prince Philip to skip Christmas in Sandringham for first time in 33 years|ناونیشان=https://news.sky.com/story/queen-and-duke-of-edinburgh-to-spend-christmas-at-windsor-12148166|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Sky News|زمان=en}}</ref> ئەم ژوورە کە دوای ئاگرەکە نۆژەن کراوەتەوە، سەقفێکی زەبەلاحی ڕۆکۆکۆی فەرەنسی لەخۆدەگرێت، کە تایبەتمەندە بە یان کۆنستنتینیدس، نۆژەنکەرەوەی سەرەکی، وەک خاوەنی "درشتی فۆرم و خامیی دەست ... بە تەواوی سێبەری لەسەرە بەهۆی کاریگەرییە سەرنجڕاکێشە تەواوەکانەوە کاتێک لە... دووری". ژوورەکە بە کۆمەڵێک تابلۆی فەرەنسی گۆبێلین کە نۆژەن کراوەتەوە، دەستپێدەکات. هەرچەندە بە بەراورد بە ساڵانی ١٨٢٠ کەمتر بە گەڵای زێڕ ڕازاوەتەوە، بەڵام ئەنجامەکەی وەک "یەکێک لە گەورەترین پارچە سێتەکانی ڕازاندنەوەی ڕیجێنسی" دەمێنێتەوە. ژووری وێنەکێشانی سپی و سەوز و سوور بە گشتی ٦٢ جام لەخۆدەگرێت: پانێڵی دارە نەخشێنراو و زێڕینەکان کە چەک و غەنیمەتەکانی جەنگ نیشان دەدەن، زۆربەیان مانای ماسۆنییان هەیە. ئەم جامانە دوای ئاگرکەوتنەوە نۆژەنکراونەتەوە یان گۆڕدراون، بەناوبانگن بە "زیندوویی و وردبینی و کوالیتی سێ ڕەهەندی"، و لە سەرەتادا لە ماڵی کارڵتۆن لە ساڵی ١٨٢٦ هێنراون، هەندێکیان لە سەرەتادا لە فەرەنسا هاوردەکراون و هەندێکی دیکەشیان لەلایەن ئێدوارد وایتەوە نەخشێنراون. کەلوپەلی نەرمی ئەم ژوورانە هەرچەندە لوکسن، بەڵام لە ژوورە ئەسڵیەکانی ساڵانی ١٨٢٠ کەمتەرخەمترن، چ لەسەر بنەمای تام و چێژ و تێچووی مۆدێرن.دیزاینی وایتڤیل سێ ژووری پاراستووە کە لە سەرەتادا تا مانگی ئایار لە سەدەی ١٧ بە هاوبەشی لەگەڵ نیگارکێش ئەنتۆنیۆ ڤێریۆ و نەخشێنەر گرینلینگ گیبۆنس دروستکراون. ژووری ئامادەبوونی شاژن و ژووری بینەرانی شاژن و ژووری نانخواردنی پاشا بە شێوازی بارۆک و فەرەنسی-ئیتاڵی دیزاین کراون، کە تایبەتمەندن بە "ناوەوەی زێڕین کە بە دیواری گوڵاوی دەوڵەمەند کراوە"<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=BBC announces more world-famous names for Coronation Concert|ناونیشان=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/bbcstudios/2023/bbc-announces-more-world-famous-names-for-coronation-concert-/|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.bbc.co.uk|زمان=en}}</ref>، بۆ یەکەمجار لە نێوان ساڵانی ١٦٤٨ بۆ ١٦٥٠ لە ماڵی ویلتۆن بە ئینگلتەرا ناسێندرا. تابلۆکانی ڤێریۆ "لە ئاماژەی سەدەی ناوەڕاستدا تەڕن" و وێنەی کلاسیک. ئەم ژوورانە مەبەست لێی نیشاندانی "تێکەڵەیەکی بارۆک"ی ئینگلیزی داهێنەرانە بوو لە هونەرە جیاوازەکانی تەلارسازی و نیگارکێشان و نەخشاندن کە تا ئێستا جیاوازن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Queen and Prince Philip to skip Christmas in Sandringham for first time in 33 years|ناونیشان=https://news.sky.com/story/queen-and-duke-of-edinburgh-to-spend-christmas-at-windsor-12148166|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Sky News|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Windsor Castle}} {{تووڵی دەروازە|شانشینی یەکگرتوو}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} kwdiaplcipmp5m8gt2uvagl8n2tjywd 0 246715 1662814 1662441 2026-09-07T20:16:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662814 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Lancaster Castle courtyard 1 - 2022-12-30.jpg|وێنۆک|قەڵا لە لانکاستەر لە ویلایەتی لانکاشایر لە ئینگلتەرا.]] '''قەڵای لانکاستەر''' قەڵایەکی سەدەی ناوەڕاستە و زیندانێکی پێشووی شاری لانکاستەر لە ناوچەی لانکاشایری [[ئینگلیزیی ئەمریکی|ئینگلیزییە]]. مێژووی سەرەتایی ڕوون نییە، بەڵام ڕەنگە لە سەدەی ١١دا لە شوێنی قەڵایەکی ڕۆمانی دامەزراوە کە ڕووی لە پەڕینەوەیەکی ڕووباری لون بووە. لە ساڵی ١١٦٤ شەرەفی لانکاستەر بە قەڵاکەشەوە کەوتە ژێر کۆنترۆڵی شاهانە. لە ساڵانی ١٣٢٢ و ١٣٨٩ سکۆتلەندییەکان هێرشیان کردە سەر ئینگلتەرا و تا لانکاستەر پێشکەوتنیان بەدەستهێنا و زیانیان بە قەڵاکە گەیاند.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Lancaster Castle|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lancaster_Castle&oldid=1181214684|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> ئەوە نەبوو کە جارێکی تر کردەوەی سەربازی ببینرێتەوە تا شەڕی ناوخۆی ئینگلتەرا. قەڵاکە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١١٩٦ وەک زیندان بەکارهێنرا هەرچەندە ئەم لایەنە لە کاتی شەڕی ناوخۆی ئینگلیزدا گرنگتر بوو. بیناکانی قەڵاکان خاوەندارێتی سەروەری بەریتانیان بە ناوی دوکی لانکاستەر؛ بەشێک لە پێکهاتەکە بۆ میوانداری دانیشتنەکانی دادگای تاج بەکاردەهێنرێت. تا ساڵی ٢٠١١ زۆربەی بیناکان بە کرێ درابوون بە وەزارەتی داد بە ناوی HM Prison Lancaster، دوای ئەوە قەڵاکە گەڕێنرایەوە بۆ بەڕێوەبەرایەتی Duchy. ئێستا قەڵاکە حەوت ڕۆژ لە هەفتەیەکدا کراوەیە بۆ خەڵک و نۆژەنکردنەوەیەکی بەرفراوان لە قۆناغی نۆژەنکردنەوەدایە. گۆڕەپانێکی گەورەی گشتی هەیە، کە ڕێگە بە چوونە ناو ناوچەی داخراو دەدات، کە لە ساڵی ٢٠١٩ نۆژەن کراوەتەوە، بەشێکی نوێی کافێیەکە دروستکراوە، <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Lancaster Castle|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lancaster_Castle&oldid=1181214684|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>لە بەرامبەر دیواری پەردەی دەرەوەی کۆن، کە بەرزییەکەی کەمکراوەتەوە بۆ ئەوەی بتوانێت دیمەنی لانکاستەر پریۆری دراوسێی ببینرێت. ئەمە یەکەم زیادکردنی سەدەی بیست و یەکەمە بۆ قەڵاکە. بینایەکی دیکەی نۆژەن کراو کە تەنیشت کافێیەکە بووە، بەکرێ دراوە بە زانکۆی لانکاستەر وەک کەمپێک لە شارەکەدا کە شوێنی کۆنفڕانسی بچووکی تێدایە. == باکگراوند == لە نێوان ساڵانی ٦٠ بۆ ٧٣ی زایینی، قەڵایەکی ڕۆمانی لە لانکاستەر لەسەر گردێک دروستکرا کە فەرماندەیی پەڕینەوە بوو بەسەر ڕووباری لون. لە نێوان کۆتایی هاتنی داگیرکردنی ئینگلتەرا لەلایەن ڕۆمانەکانەوە لە سەرەتای سەدەی پێنجەم و داگیرکردنی نۆرمانەکان لە کۆتایی سەدەی ١١دا، زانیارییەکی کەم لەبارەی لانکاستەرەوە هەیە. شێوازی شارۆچکەکە لە ژێر کاریگەری قەڵای ڕۆمانی و نیشتەجێبوونی مەدەنی پەیوەندیدار بوو؛ ڕێگای سەرەکی بەناو شارۆچکەکەدا ئەو ڕێگایە بوو کە لە قەڵاکەوە بەرەو ڕۆژهەڵات دەڕۆیشت. دوای فەتحی نۆرمانەکان لە نیوەی دووەمی سەدەی یازدەهەمدا، لانکاستەر بەشێک بوو لە ئیرلیدۆمی نۆرسەمبریا؛ لەلایەن پاشاکانی ئینگلتەرا و سکۆتلەندا ئیدیعای دەکرا. لە ساڵی ١٠٩٢ ویلیامی دووەم بە گرتنی کارلایل سنوورێکی هەمیشەیی لەگەڵ سکۆتلەندا لە باکووری زیاتر دامەزراند. بەگشتی وا بیردەکرێتەوە کە قەڵای لانکاستەر لە ساڵانی نەوەدەکاندا لە شوێنی قەڵای ڕۆمانی لە شوێنێکی ستراتیژیدا دامەزراوە. قەڵاکە کۆنترین بینای وەستاو لە لانکاستەر و یەکێکە لە گرنگترین بیناکان. مێژووی پێکهاتەکە نادیارە. ئەمەش بەشێکی دەگەڕێتەوە بۆ بەکارهێنانی پێشووی وەک زیندان، ئەمەش وایکردووە لێکۆڵینەوەی شوێنەواریی بەرفراوان بکرێت. == مێژوو == [[پەڕگە:Lancaster Castle - geograph.org.uk - 2829628.jpg|وێنۆک|قەڵای لانکاستەر (٢٠٢١)]] بەو پێیەی هیچ بەڵگەنامەیەکی هاوچەرخ نییە کە بناغەی قەڵاکە تۆمار بکات، دیار نییە کەی و لەلایەن کێوە دەستی پێکردووە، بەڵام وا گریمان دەکرێت کە ڕۆجەر دی پۆیتۆ، ئاغای نۆرمان کە کۆنترۆڵی شەرەفی لانکاستەری کردووە، بەرپرسیار بووە. ئەگەر ڕۆجەر بووایە کە دەستی بە دروستکردنی کردبێت، ئەوا پێکهاتەکە لە دار دروست دەکرا، ڕەنگە کاری زەوی قەڵا ڕۆمانییەکەی بخاتە ناو بەرگرییەکانیەوە. فۆڕمی قەڵا ڕەسەنەکە نادیارە. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Lancaster Castle|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lancaster_Castle&oldid=1181214684|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>هیچ شوێنەواری مۆتێک نییە، بۆیە ڕەنگە کاری ئەڵقەیی بووبێت – گەمارۆیەکی بازنەیی بەرگریکراو.ڕۆجەر دی پۆیتۆ لە ساڵی ١١٠٢ لە ئینگلتەرا هەڵهات دوای ئەوەی بەشداری لە یاخیبوونێکی شکستخواردوودا کرد لە دژی پاشای نوێ هێنری یەکەم، لە ئەنجامدا پاشا دەستی بەسەر شەرەفی لانکاستەردا گرت کە قەڵاکەشی لەخۆگرتبوو. شەرەف چەند جارێک دەستی گۆڕی. هێنری بەخشی بە ستیڤن لە بلۆیس کە کوڕەزای بوو و دواتر پاشا بوو. کاتێک ئانارشی لە ساڵی ١١٣٩ سەریهەڵدا – شەڕێکی ناوخۆیی لە نێوان ستیڤن و ئیمپراتۆری ماتیڵدا بۆ تەختی ئینگلیز – ناوچەکە گێژاو بوو. ستیڤن سنووری باکووری خۆی مسۆگەر کرد بە ڕێگەدان بە دەیڤیدی یەکەمی سکۆتلەندا کە لە ساڵی ١١٤١دا قەڵاکە داگیر بکات. بەهۆی کەمی لێکۆڵینەوە، بەڵگەیەکی کەم هەیە کە پێشنیاری زیادکردنی لانکاستەر بکات لە ناوەڕاستی سەدەی دوازدەهەمدا. بەڵام بەرواری نادیاری دروستکردنی کیپەکە بەو مانایەیە کە دەکرا پاشای سکۆتلەندا بەرپرسیار بێت لە دروستکردنی. شەڕەکە لە ساڵی ١١٥٣ کۆتایی هات، <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Lancaster Castle|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lancaster_Castle&oldid=1181214684|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>ڕێککەوتن کرا کە دوای مردنی ستیڤن، هێنری پلانتاجینێت (دواتر پاشا هێنری دووەم) کە کوڕی ماتیڵدا بوو، جێگەی دەگرێتەوە. بەشێک لە ڕێککەوتنەکە ئەوە بوو کە پاشای سکۆتلەندا دەستبەرداری شەرەفی لانکاستەر بێت کە لەلایەن ویلیام کوڕی ستیڤنەوە بەدەستەوە بێت. دوای مردنی ویلیام لە ساڵی ١١٦٤، دیسانەوە شەرەفی لانکاستەر کەوتە ژێر کۆنترۆڵی شاهانە کاتێک هێنری دووەم دەستی بەسەر شەرەفەکەدا گرت. == بارودۆخی ئێستا == دادگای تاج بەردەوامە لە دانیشتن لە قەڵاکە. داخستنی زیندانەکە لە کۆتاییدا ڕێگە دەدات قەڵاکە بەڕووی سەردانکەران و گەشتیاراندا بکرێتەوە وەک شوێنێکی سەرنجڕاکێشی هەمیشەیی. لەلایەکی دیکەوە، لە کاتێکدا لە ئێستادا چوونە ژوورەوە بۆ سەردانکەران ناتوانرێت بچنە ناو کێپ، تاوەرەکان، شەڕانگەکان و زیندانییەکانەوە، <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Lancaster Castle|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lancaster_Castle&oldid=1181214684|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>قەڵاکە هەفتەی حەوت ڕۆژ گەشتی ڕێنمایی سنووردار بەڕێوەدەبات. حەوشەی قەڵا لە مانگی ئایاری ٢٠١٣ هەفتەی حەوت ڕۆژ بەڕووی گشتیدا کرایەوە و ئێستا کافێیەکی هەیە، و ئێستا هەموو مانگێک بۆنە ئاساییەکان ئەنجام دەدرێن.بۆ یادی ٤٠٠ ساڵەی دادگاییکردنی جادووگەرەکانی پێندڵ، ڕێگایەکی نوێی ڕۆیشتن بۆ مەودای دوور بە ناوی پیاسەی جادووگەرانی لانکاشایر دروستکراوە. دە نیشاندەری ڕێگای تێرسێت، کە لەلایەن ستیڤن ڕاوەوە دیزاین کراوە، هەریەکەیان بەیتێکی شیعرێکی کارۆل ئان دافی لەسەر نووسراوە، بەدرێژایی ڕێگاکە دانراون، دەهەمیان لێرەدایە، بۆ دیاریکردنی خاڵی کۆتایی. == نۆژەنکردنەوە == لە ساڵی ٢٠١١ەوە نۆژەنکردنەوەی بەرفراوانی قەڵاکە بەردەوامە، لە ساڵی ٢٠١٦ ئینگلتەرا مێژوویی شیکارییەکی ئەڵقەیی دارەکانی بۆ دارەکانی دار بلوط و سنەوبەر لە کیپ و گەیتهاوس ڕاسپارد. دارەکانی دار بلوط لە ژێر کرۆفتی کیپدا دەرکەوتووە کە لە ساڵانی ١٣٨٠ی زایینیدا بڕدراون، لە کاتێکدا ئەوانەی لە هۆڵی گەورەوە هاتبوون، <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Lancaster Castle|ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lancaster_Castle&oldid=1181214684|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>ڕەنگە کەمێک دواتر بڕدرابن، بەرەو کۆتایی سەدەی چواردەهەم یان زۆر سەرەتای سەدەی پانزەهەم. ڕەنگە دارەکانی دار بلوط لە گەیتهاوس لە ساڵی ١٤٠٤ی زایینی، یان لە دەوروبەری، بڕدرابن.دوایین قۆناغ کە لە مانگی ئەیلولی ٢٠١٧ دەستی پێکردووە و لە تشرینی دووەمی ٢٠١٩ تەواو بووە، حەوشەی چێشتخانەی پێشووی زیندان کراوەتەوە. ئەم قۆناغە ناوەندێکی نوێی فێرکاری دروستکرد، هەروەها زیاتر لە 5000 پێی چوارگۆشە ڕووبەر، کە تێیدا دوکایەتی بەشێک لە چێشتخانە کۆنەکەی بەکرێ داوە بە قاوە برژێنەرە ناوخۆییەکان و بازرگانانی چا،) بۆ.کافێیەک. == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Lancaster Castle}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 5cwid1bvyk2d423iwjxgxa27ueli5cl 0 246716 1662815 1662440 2026-09-07T20:16:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662815 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بنبەست|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Allerton Castle (geograph 3632989).jpg|وێنۆک|بینایەکی ڕیزبەندیە لە باکووری یۆرکشایر لە ئینگلتەرا]] '''قەڵای ئەلێرتۆن''' ( بە ئینگلیزی Allerton Castle)کە بە پارکەکەی ئەلێرتۆن ناسراوە<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Allerton Castle|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Allerton_Castle&oldid=1175070164|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>، بینایەکی سەدەی نۆزدەهەمە کە لە پلەی یەکەمدایە لە ئەلێرتۆن ماولیڤێرەر لە باکووری یۆرکشایر لە ئینگلتەرادایە. لەلایەن تەلارساز جۆرج مارتن، لە شەقامی بەیکەر لە لەندەن لە ساڵانی ١٨٤٣-١٨٥٣ دووبارە دروستکرایەوە.دە میل (16 کم) لە ڕۆژهەڵاتی هارۆگێت و لە یەکگرتنی لەگەڵ ڕێگای A59 یۆرک-کنارێسبۆرۆ و بلۆکێکی کۆتایی سەدەی بیستەم کە بۆ پەروەردە و ئەرکەکانی کۆمپانیاکان بەکاردەهێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Allerton Castle|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Allerton_Castle&oldid=1175070164|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>لە دەرەوە کڵێسای سانت مارتن، ئەلێرتۆن ماولیڤێرەر. == مێژوو == پێش ساڵی ١٧٨٦ ئیستێت ئەلێرتۆن لە سەردەمی فەتحی نۆرمانەکانەوە سەر بە بنەماڵەی ماولیڤێرەر بووە. کڵێسای سانت مارتن کە لە نزیکەوەیە چەندین گۆڕ-مۆنۆمێنتی تێدایە بۆیان. کاتێک ڕیچارد ماولیڤێرەر لە ساڵی ١٦٩٢ <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Allerton Castle|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Allerton_Castle&oldid=1175070164|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>بێ میراتگر کۆچی دوایی کرد، ئەلێرتۆن کۆچی دوایی کرد بۆ هاوسەرەکەی، کە موڵکەکەی بۆ ڕیچارد ئاروندێل بەجێهێشت کە کوڕەکەی بوو لە هاوسەرگیری دووەمیدا.ئاروندێل لە ساڵی ١٧٤٥دا بە شێوازی زیندووبوونەوەی نۆرمان کڵێساکەی نۆژەنکردەوە، تا ئەمڕۆش ناوەوەی کڵێساکە بەبێ گۆڕانکاری ماوەتەوە. == ئامادەکاری == بە بلۆکێکی جێگیر لە کۆتایی سەدەی ١٨دا تێدەپەڕێت پێش ئەوەی سەردانکەرەکە ڕووبەڕووی بینای ڤیکتۆریا تودۆر-گۆتیک ببێتەوە. بلۆکی سەرەکی لە بەردی ڕەنگ تۆخ دروستکراوە، لەگەڵ تاوەرێکی بەرز کە لە سەرووی پەنجەرەی چوونە ژوورەوە بەرز بووەتەوە. زنجیرە خشتی خوارەوە لە لای ڕاستەوە کەنیسەی ساڵی ١٨٠٥ی تێدایە و لە پشتەوە بیناکانی خوارەوەی حەوشەی خزمەتگوزارییە کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٨.ناوەوەی شاری ئەلێرتۆن بە قەبارەیەکی بەرفراوان دیزاین کراوە، بە دیکۆراتی درەنگانی گۆتیک بە شێوازی کارەکانی پوگین لەسەر کۆشکی وێستمینستەر. کاری دەستی سەرەتای سەردەمی ڤیکتۆریا<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Allerton Castle|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Allerton_Castle&oldid=1175070164|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> و کارەکانی نۆژەنکردنەوەی ئەم دواییە بەرزترین کوالیتییان هەیە.هۆڵە گەورەکەی گەلەرییە یەکێکە لە بەرزترین هۆڵەکانی بارۆنیال لە ئینگلتەرا، بەرزییەکەی نزیکەی ٧٠ پێ (٢١ م)ە، لە فانووسێکی گەورەوە ڕووناک دەکرێتەوە کە لە ناوەندی بلۆکی سەرەکییەوە بەرز دەبێتەوە. بە پانێڵی دار بلوطی نەخشێنراوی ئاڵۆز ڕازاوەتەوە کە بە پەنجەرەی شووشەی ڕەنگاوڕەنگ ڕووناک کراوە، هەروەها نیشتنەوەی گەلەری هەیە کە دیوارەکانی بە وێنەی تەواو درێژ هەڵواسراوە لەنێویاندا کارەکانی مایکل داڵ و ویلیام دۆبسۆن.هۆڵەکە ناوەندییە و ڕێگە دەدات بە ژووری دانیشتنی ڕەسەن و هۆڵی ئاهەنگگێڕانی شین و سپی و کتێبخانەکە کە قفڵی کتێبی تێدایە کە لەسەر بنەمای دیزاینە ڕەسەنەکان دامەزراوە و لە وۆرکشۆپی شوێنەکەدا نۆژەن کراوەتەوە. زۆربەی قفڵی کتێبە ئەسڵیەکان لەگەڵ کتێبەکاندا لە ئاگرەکەدا لەناوچوون. کاغەزی دیوارەکە لەسەر بنەمای یەکێک لە دیزاینەکانی پوگین بۆ ماڵەکانی پەرلەمان دروستکراوە و بەم دواییە سەقفەکەی بە ڕەنگە ئەسڵیەکان بۆیاخ کراوەتەوە.پلیکانەی سەرەکی لە هۆڵە گەورەکەوە دەکرێتەوە، لە ژێر سەقفێکی تری چەقۆداردا کە وێنەی خێزانەکانی مۆبرەی و ستۆرتن هەڵواسراوە.کتێبخانە و ژووری نانخواردن لای باکووری هۆڵەکە داگیرکردووە. ژووری نانخواردنەکە پانێڵ کراوە و پەنجەرەی شووشەی ڕەنگاوڕەنگی هەیە کە قۆڵی خێزانی مۆبرەی و ستۆرتۆنی لەسەرە. <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Allerton Castle|ڕێکەوت=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Allerton_Castle&oldid=1175070164|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>لەسەر مێزە زەبەلاحەکە، کە ڕەسەنی ماڵەکە بووە، مۆمبیلەکان کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٤٨.ژووری دانیشتنەکە سەقفێکی گچکەیەکی نایابی هەیە. لەسەر دیوارەکان وێنەی مایکل داڵ و چارڵز جێرڤاس و ئاوێنەیەکی فراوانی ڕۆکۆکۆ، کە بۆ هۆڵی پۆلیسی مێڵتۆن لە شاری نۆرفۆلک دروستکراون. هۆڵی ئاهەنگەکە کە لە ڕۆژئاوای ماڵەکەدایە، لەلایەن لۆرد مۆبرەی و ستۆرتنەوە بە بیناسازی ڕووت بەجێهێڵراوە، بەڵام دکتۆر ڕۆلف بە سەقفێکی گچکە چەقۆدار ڕازاندووەتەوە.لە لای دەرگای ماڵەکە ژووری بیلیارد، ژووری مۆسیقا، کە کۆمەڵێک ئامێری مۆسیقای ئۆتۆماتیکی کۆتایی سەدەی نۆزدە و سەرەتای سەدەی بیستەمی تێدایە، ژووری بەیانی.لەسەر گردێک لە ڕۆژئاوای خانووەکە "پەرستگای سەرکەوتن" کە لە پلەی دووەم*دا هاتووە، بینایەکی جوانی هەشتگۆشەیە و دیزاینی پالادییە. == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Allerton Castle}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} cl0yolq81ali1w8w92g6397nczax0ss 0 246759 1662634 1403245 2026-09-07T14:48:58Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662634 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:STS-3 Canadarm captures PDP.jpg|وێنۆک| وێنەیەکی مۆدێلی قۆڵێکی میکانیکی کە ئەرکەکانی هاوشێوەی قۆڵی مرۆڤ ئەنجام دەدات]] '''قۆڵی ڕۆبۆتی''' جۆرێکە لە قۆڵی میکانیکی، بەزۆری بەرنامە بۆ داڕێژراوە، ئەرکەکانی هاوشێوەی قۆڵی مرۆڤە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=4yeTJuo7KXA|سەردێڕ="قۆڵی ڕۆبۆت و بینینی کۆمپیوتەر".|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170326174925/https://www.youtube.com/watch?v=4yeTJuo7KXA|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref>، ڕەنگە قۆڵ میکانیزمێکی کۆی گشتی بێت یان بەشێک بێت لە [[ڕۆبۆت|ڕۆبۆتێکی]] ئاڵۆزتر. پەیوەندییەکانی ئەم دەستکاریکەرانە بە جومگەکان بەستراونەتەوە، ڕێگە بە جوڵەی خولانەوەی (وەک ڕۆبۆتێکی جومگەدار) یان جێگۆڕکێ دەدات. دەتوانرێت بەستەرەکانی دەستکاریکەر لەبەرچاو بگیرێن کە زنجیرەیەکی جوڵەیی پێکدەهێنن. کۆتایی زنجیرەی جوڵەیی دەستکاریکەر پێی دەوترێت کۆتایی کارکردن، و هاوشێوەی دەستی [[مرۆڤ]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ssl.umd.edu/projects/rangertsx/data/spacerobotics-UNDSPST470.pdf|سەردێڕ="وتارێک لەسەر ڕۆبۆتیکی بۆشایی ئاسمان، لاپەڕە ٩"|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171116081657/http://www.ssl.umd.edu/projects/rangertsx/data/spacerobotics-UNDSPST470.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20100021927_2010023816.pdf|سەردێڕ=جاندورا، لویس. "وەرگرتنی نمونەی تاقیگەی زانستی مەریخ، پرۆسێسکردن و مامەڵەکردن لەگەڵ نمونە: دیزاینی ژێر سیستەم و تەحەددیاتی تاقیکردنەوە"|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131124095248/http://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20100021927_2010023816.pdf|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> [[پەڕگە:Insight seisanimate.gif|وێنۆک| ئەنیمەیشنی بومەلەرزەپێوەرەکەی کەشتیی نیشتنەوەی ئینسایت کە بە قۆڵی ڕۆبۆتییەکەی لە دەفرەکە هەڵدەگیرێت و لەسەر ڕووی مەریخ دادەنرێت]] ==دەستی ڕۆبۆتی== دەتوانرێت ئیفێکتەری کۆتایی یان دەستی ڕۆبۆتی دیزاین بکرێت بۆ ئەنجامدانی هەر ئەرکێکی دڵخواز وەکو ([[لەحیمکاری|لێهەڵمژینی]]، گرتن، خولاندنەوە و هتد)، بەپێی بەکارهێنانەکە. بۆ نموونە قۆڵی ڕۆبۆت لە هێڵەکانی کۆکردنەوەی ئۆتۆمبێلدا چەندین ئەرکی جۆراوجۆر وەک [[لەحیمکاری|لێهەڵمژینی]] و سوڕانەوە و دانانی پارچەکان لە کاتی کۆکردنەوەدا ئەنجام دەدات. لە هەندێک بارودۆخدا، لە نزیکەوە وەرگرتنی دەستی مرۆڤ خوازراوە، وەک لە ڕۆبۆتەکاندا کە بۆ ئەنجامدانی چەکداماڵین و فڕێدانی بۆمبەکان دیزاین کراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rdworldonline.com/|سەردێڕ=ستاف (تاقیگەی نیشتمانی ساندیا) (١٦ی ئابی ٢٠١٢)، "دەستی ڕۆبۆتی هاوشێوەی ژیان، کاریگەر لە ڕووی تێچوونەوە دەتوانێت بۆمبی چێنراو لەکاربخات"}}</ref> ==سەرچاوە== {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Handling robots}} [[پۆل:تەکنۆلۆژیا]] [[پۆل:باسک]] 0zffkw9kl97q79269gzu7lv8rmwqb6i 0 246814 1662859 1653185 2026-09-07T22:35:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662859 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس | وێنە = I_Know_What_You_Did_Last_Summer.jpg }} '''دەزانم دوایین ھاوین چیت کرد''' ({{بە ئینگلیزی |I Know What You Did Last Summer}}) [[فیلم]]ێکی [[فیلمی ترسێنەر|ترسناکە]] لە ساڵی ١٩٩٧ لە دەرھێنانی جیم گیلێسپی و لەسەر بنەمای ڕۆمان بە ھەمان ناو لە ساڵی ١٩٧٣ لەلایەن لۆیس دانکانەوە وەرگیراوە.<ref name=now>{{بیرخستنەوەی میدیای دەنگوڕەنگی|سەردێڕ=Now I Know What You Did Last Summer|people=Gillis, Michael (prod. , dir.)|medium=Documentary short|ساڵ=٢٠٠٨|ئیش=I Know What You Did Last Summer|بڵاوکەرەوە=[[Sony Pictures Home Entertainment]]}}</ref> فیلمەکە نموونەیەکی کلاسیکی [[چەشن]]ی [[سلاشەر]]ە، کە بە چیرۆک جێگەی سەرنج و کارەکتەرە لەبیرنەکراوەکان و دژبەرە ئایکۆنییە قەڵغانەکانی ناسراوە. چیرۆکی فیلمی «دەزانم دوای ھاوین چیت کرد» لە دەوری کۆمەڵێک ھاوڕێ دەسوڕێتەوە کە لە ڕێگایەکی تاریک و جیاوازدا تووشی ڕووداوێکی لێدان و ڕاکردن دەبن.<ref name="numbers">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.the-numbers.com/movies/1997/IKNOW.php|سەردێڕ=I Know What You Did Last Summer - Box Office Data|ئیش=The Numbers|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131220143350/http://www.the-numbers.com/movies/1997/IKNOW.php|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دوای ئەوەی بڕیار دەدەن ڕووداوەکە پەردەپۆش بکەن، پەیمانێک دەکەن بۆ ئەوەی ڕاستییەکان بە شاراوەیی بمێننەوە؛ بەڵام نھێنییەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی ھێرشیان بکاتە سەر کاتێک لەلایەن کەسایەتییەکی ھەڕەشەئامێزەوە دەکرێنە ئامانج کە قەڵغانی دەستێکی ھەیە، کە پێدەچێت نھێنی کوشندەکەیان بزانێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Gary Susman|ناونیشان=https://www.moviefone.com/2017/10/17/i-know-what-you-did-last-summer-movie-trivia/|سەردێڕ=14 Things You Never Know About 'I Know What You Did Last Summer'|ئیش=MovieFone|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180220212250/https://www.moviefone.com/2017/10/17/i-know-what-you-did-last-summer-movie-trivia/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> فیلمەکە کاستێکی بەتوانای تێدایە کە بریتین لە جێنیفر لۆڤ ھیویت، سارا میشێل گێلار، ڕایان فیلیپ و فرێدی پرینزی جونیۆر، کە ڕۆڵی ئەو ھاوڕێیانە دەگێڕن کە گیرۆدەی کابوسەکانی ڕابردوویان بوون.<ref name=locations>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.movie-locations.com/movies/i/I_Know_What_You_Did_Summer.html| سەردێڕ=Filming Locations for 'I Know What You Did Last Summer'|ئیش=Movie-Locations.com| ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180117020949/http://www.movie-locations.com/movies/i/I_Know_What_You_Did_Summer.html#.WoulM3tFzIU| ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لەگەڵ دەستپێکردنی تیرۆرکردنی ئەو ستاڵکەرە نھێنییەدا، کارەکتەرەکان ناچار دەبن ڕووبەڕووی تاوانباری و ترسی خۆیان ببنەوە لەکاتێکدا ھەوڵدەدەن ناسنامەی ڕاوەدوونەرە بێوچانەکەیان ئاشکرا بکەن. «دەزانم دوایین ھاوین چیت کرد» ستایشی دەکرێت بەھۆی بەکارھێنانی کاریگەرانەی جێگەی سەرنج و گرژی، ھەروەھا زنجیرە ڕاوکردنە لەبیرنەکراو و چڕەکانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.southport-oakisland.com/listing/i-know-what-you-did-last-summer-1997.html| سەردێڕ=I Know What You Did Last Summer (1997)| بڵاوکەرەوە=Southport-OakIsland.com| ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی شوباتی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180220212206/https://www.southport-oakisland.com/listing/i-know-what-you-did-last-summer-1997.html| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا فیلمەکە قووڵ دەبێتەوە لە بابەتەکانی تاوانباری و ڕزگاربوون و دەرئەنجامەکانی کردارەکانی ڕابردوو، قووڵایی بۆ ململانێی کارەکتەرەکان زیاد دەکات لەکاتێکدا شەڕ دەکەن بۆ مانەوە و ئاشکراکردنی ڕاستییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.businessinsider.com/what-melissa-joan-hart-is-doing-today-clarissa-sabrina-teenage-witch-joey-explains-it-all-interview-2017-10|سەردێڕ = Here's what Melissa Joan Hart — who played Clarissa and Sabrina the Teenage Witch — is doing today|وێبگە = [[Business Insider]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=http://www.southporttimes.com/featured/200407.html| سەردێڕ=Movies Filmed in Southport, North Carolina| newspaper=Southport Times| ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٨| ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181018104148/http://www.southporttimes.com/featured/200407.html| ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شوێنی فیلمەکە کە لە ھاویین لە شارۆچکەیەکی کەنار دەریاکان ڕوودەدات، کەشوھەوای ترس و گۆشەگیری زیاتر دەکات، ھەستێکی ترسناک لە کۆشکدا دروست دەکات، کاتێک کارەکتەرەکان خۆیان دەبیننەوە کە لەلایەن ھێرشبەرێکی نەناسراوەوە ڕاو دەکرێن. لەگەڵ بڵاوبوونەوەی فیلمی «دەزانم دوایین ھاوین چیت کرد» سەرکەوتنێکی بازرگانی بەدەستھێنا و لەو کاتەوە بووەتە کلاسیکی کولت لەنێو ھەوادارانی فیلمە ترسناکەکاندا. بەدواداچوونێکی لێکەوتەوە و جێپەنجەیەکی نەسڕاوەی لەسەر چەشنی سلاشەر بەجێھێشت بە خراپەکارە لەبیرنەکراوەکەی و چیرۆکگێڕانی جێگەی سەرنج؛ بۆیە فیلمی «دەزانم دوایین ھاوین چیت کرد» وەک بەشێک لە چەشنی ترسناکدا دەمێنێتەوە، کە بە چیرۆکی ورووژێنەر و دژە ئایکۆنی و ناوبانگێکی بەردەوامی لەنێو بینەراندا ناسراوە کە چێژ لە ترساندنێکی باش وەردەگرن.<ref name="allmusic">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.allmusic.com/album/i-know-what-you-did-last-summer-mw0000028601|سەردێڕ=I Know What You Did Last Summer - Original Soundtrack|ئیش=[[AllMusic]]|ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170713105834/http://www.allmusic.com/album/i-know-what-you-did-last-summer-mw0000028601|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان|٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەیەی ١٩٨٠|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ترسناک|ھۆڵیوود|دەیەی ١٩٩٠|مۆسیقا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٧]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە ھۆشیارە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی کۆلومبیا پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی نیل ئێچ مۆریتز]] [[پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی ١٩٩٦]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە بۆستن دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون]] [[پۆل:وێنەی فیلمەکانی ماندەلای]] [[پۆل:فیلمەکانی ئۆرجیناڵ فیلمز]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی بۆ بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان وەرگێڕدراون]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی نووەتەی جۆن دێبنی]] [[پۆل:فیلمەکانی سامیت ئینتەرتەیمێنت]] 4nk5ro8gywr42kilundumlg7shcm7lg 0 246847 1663048 1662244 2026-09-08T09:35:41Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1663048 wikitext text/x-wiki '''دیلان تۆماس سپرۆوز''' (بە ئینگلیزیDylan Thomas Sprouse)، ئەکتەرێکی ئەمریکییە، لە ٤ی ئابی ١٩٩٢ لەدایک بووە. ئەو بە ڕۆڵی زاک مارتن لە زنجیرەی ژیانی سویتی زاک و کۆدی کەناڵی دیزنی و فیلمی The Suite Life on Deck ناسراوە کە شانبەشانی برا دووانەکەی [[کۆ سپرۆوز|کۆلی سپرۆز]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕاوە. خاوەنی کۆمپانیای All-Wise Meadery ە لە شاری بروکلینی ویلایەتی نیویۆرک.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Dylan Sprouse|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dylan_Sprouse&oldid=1186028370|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> == سەرەتای ژیان == سپرۆز لە ٤ی ئابی ١٩٩٢ لە شاری ئارێزۆ لە ئیتاڵیا لەدایکبووە، لە دایک و باوکی ئەمریکی بە ناوەکانی ماتیۆ سپرۆز و میلانیا ڕایت. دیلان ١٥ خولەک پێش کۆل سپرۆزی برا دووانەکەی لەدایک بووە و بە ناوی شاعیر و نووسەری وێڵزی دیلان تۆماسەوە ناونراوە. کاتێک دووانەکان تەمەنیان چوار مانگ بوو، ڕوویان لە شاری لۆنگ بیچ لە ویلایەتی کالیفۆرنیا کرد کە زێدی دایک و باوکیان بوو<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Dylan Sprouse|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dylan_Sprouse&oldid=1186028370|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Dylan Sprouse|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dylan_Sprouse&oldid=1186028370|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>. == پیشە == سپرۆز لە ساڵی ١٩٩٣ لە تەلەفزیۆن دەستی بە کاری هونەری کردووە، شانبەشانی برا دووانەکەی کۆل سپرۆز، ڕۆڵی پاتریک کێلی لە فیلمی گرەیس ئەندەر فایەردا هاوبەش کردووە تا ساڵی ١٩٩٨، بۆ چەند ساڵی دواتر بەردەوام بوو لە دەرکەوتنی لە چەندین فیلم و زنجیرە تەلەفزیۆنی لەگەڵ براکەی. سپرۆز لە ساڵانی ٢٠٠٥ تا ٢٠٠٨ شانبەشانی براکەی ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرەی کەناڵی دیزنی The Suite Life of Zack & Cody بینیوە.لە ساڵی ٢٠١٧ ڕۆڵی سەرەکی لوکاس وارد بۆ فیلمی تریلەری Dismissed ڕۆڵی سەرەکی گێڕا. لە هەمان ساڵدا لە کورتە فیلمێکدا بە ناوی کارتێ بلانچ بەشداری کرد و لە فیلمی کۆمیدی Banana Split وەک نیک ڕۆڵی بینی. لە ساڵی ٢٠١٨دا سپرۆز لە شاری ویلیامزبێرگ لە بروکلینی ویلایەتی بروکلینی ویلایەتی ئۆڵ وایز میدەری کردەوە، ناوەکەی ئاماژەیە بۆ ئایینی کافرەکانی.لە ساڵی ٢٠١٩ پەیوەندی بە کورتە فیلمی دادیەوە کردووە وەک پاوڵ.لە ساڵی ٢٠٢٠، سپرۆز ڕۆڵی ترێڤەری لە فیلمی After We Collided کە درێژەی فیلمی After 2019 بوو، ڕۆڵی ترێڤەری بینی. لە مانگی ئایاری ٢٠٢٠ ڕاگەیەندرا کە کۆمپانیای هێڤی میتال و ستۆدیۆکانی دیگا یەکەم ژمارەی کتێبی کۆمیکی سپرۆز بەناوی Sun Eater بڵاودەکەنەوە.لە ساڵی ٢٠٢١ لە فیلمی تایگەر تایگەر ڕۆڵی لۆک هارت و لە فیلمی چینی نەفرەتی توراندۆت ڕۆڵی کالاف ڕۆڵی بینیوە<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Dylan Sprouse|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dylan_Sprouse&oldid=1186028370|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>. == ژیانی تایبەت == دوای کۆتایی هاتنی فیلمی The Suite Life on Deck لە ساڵی ٢٠١١، سپرۆز لە قوتابخانەی گالاتینی زانکۆی نیویۆرک بۆ خوێندنی تاکەکەسی خوێندوویەتی و بڕوانامەی چوار ساڵەی لە دیزاینی یارییە ڤیدیۆییەکان بەدەستهێناوە. لە تەمەنی ١٥ ساڵییەوە خۆی وەک کافر ناساندووە.لە ساڵی ٢٠١٨ەوە سپرۆز پەیوەندی لەگەڵ مۆدێل [[باربارا پاڵڤین]] هەیە. زیاتر لە دوو ساڵ لە شاری برۆکلن نیشتەجێ بوون، پێش ئەوەی لە ساڵی ٢٠٢١ بچنە لۆس ئەنجلۆس، لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٣ ڕایانگەیاند کە لە مانگی ئەیلولی ٢٠٢٢ەوە دەستگیرانداریان کردووە، لە ١٥ی تەمموزی ٢٠٢٣ هاوسەرگیریان کردووە.سپرۆز هاوبەشی دامەزرێنەر و باڵیۆزی براندەکانی کۆمپانیای Thor's Skyr ە کە بەرهەمێکی شیرەمەنی کشتوکاڵی و پرۆتینی بەرزی دروستکراوی ئەمریکایە<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Dylan Sprouse|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dylan_Sprouse&oldid=1186028370|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref>. == فیلمۆگرافی == جگە لە فیلمی Piggy Banks و Snow Buddies، هەموو دەرکەوتنەکانی پێش ساڵی ٢٠١٧ یان ڕۆڵی هاوبەش بوون لەگەڵ کۆل سپرۆز- واتە کە تێیدا ئەو دووانە یەک کارەکتەری تاکیان وێنا کردووە- یان پڕۆژەیەک کە هەردووکیان کاریان لەسەر کردووە بەڵام کارەکتەری جیاوازیان وێنا کردووە. == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Dylan Sprouse}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|دیزنی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:مناڵە کوڕە ئەکتەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی دیزنی]] 7rr05robix1qqnaj2xkhxeoaiirlqbr 0 247130 1662768 1605946 2026-09-07T19:37:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1662768 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Sea_of_thieves_cover_art.jpg }} '''دەریای دزەکان''' ({{بە ئینگلیزی |Sea of Thieves}}) [[کایەی ڤیدیۆیی|کایەیەکی]] [[کایەی ئەکشن-سەرکێشی|ئەکشن-سەرکێشییە]] کە لەلایەن کۆمپانیای [[ڕەیر (کۆمپانیا)|ڕەیر]] پەرەی پێدراوە و لەلایەن [[ئێکس بۆکس گەیم ستۆدیۆز]] بڵاوکراوەتەوە. یارییەکە لە ساڵی ٢٠١٨ بۆ [[ئێکس بۆکس وەن]] و [[مایکرۆسۆفت ویندۆز]] بڵاوکرایەوە، بەھۆی یارییە جیھانییە کراوەکانییەوە کە لەسەر تەوەرەی [[دەریاگری|چەتەی دەریایی]] و ئەزموونی [[فرە-یاریزان (کایەی ڤیدیۆیی)|فرە یاریزانی]] ھاوبەشە، سەرنجێکی بەرچاوی بەدەستھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pcgamer.com/sea-of-thieves-guide-voyages-quests-factions-kraken-skeleton-forts/|سەردێڕ=Sea of Thieves beginner's guide: voyages, factions, and making money|یەکەم=Tyler|دوایین=Wilde|ئیش=[[PC Gamer]]|ڕێکەوت=٢٧ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125019/https://www.pcgamer.com/sea-of-thieves-guide-voyages-quests-factions-kraken-skeleton-forts/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> «دەریای دزەکان» لە جیھانێکی خەیاڵی چەتەی دەریایی و بوونەوەرە ئەفسانەیییەکاندا جێگیرکراوە، ڕێگە بە یاریزانەکان دەدات دەست بکەن بە سەرکێش دەریا بەرزەکان، گەڕان بە دوورگەکاندا، بەشداریکردن لە شەڕە دەریایییەکان و ڕاوکردنی گەنجینەکان.<ref name="shops">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.polygon.com/2018/3/20/17143940/shop-vendor-clothing-equipment-weaponsmith-shipwright-trading-companies|سەردێڕ=Sea of Thieves shop guide|یەکەم=Jeffery|دوایین=Parkin|ئیش=[[Polygon (website)|Polygon]]|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125016/https://www.polygon.com/2018/3/20/17143940/shop-vendor-clothing-equipment-weaponsmith-shipwright-trading-companies|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> جەختکردنەوەی یارییەکە لەسەر کارلێکی یاریزانان و ھاوکاریکردن تایبەتمەندییەکی سەرەکییە، چونکە تیمەکانی یاریزانان دەتوانن پێکەوە کاربکەن بۆ ئەوەی کەشتییەکان بەڕێبکەن و دەریاکان گەشت بکەن و لەگەڵ یاریزانانی دیکە یان دوژمنانی کۆنترۆڵکراوی ژیریی دەستکرد بەشداری شەڕ بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.usgamer.net/articles/01-08-2018-how-to-get-started-in-sea-of-thieves-how-to-start-your-first-voyage-controls-explained|سەردێڕ=How to get Started in Sea of Thieves - How to Begin Your First Voyage - Step by Step Guide to Setting Sail, Controls Explained|یەکەم=Tom|دوایین=Orry|ئیش=[[USgamer]]|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125021/https://www.usgamer.net/articles/01-08-2018-how-to-get-started-in-sea-of-thieves-how-to-start-your-first-voyage-controls-explained|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> یەکێک لە لایەنە سەرنجڕاکێشەکانی کایەی «دەریای دزەکان»یارییەکەیە کە لەسەر شێوازی ساندبۆکسە، کە ھاندەری چیرۆکگێڕان و ئەزموونە سەرھەڵداوەکانە کە یاریزانەکان بەڕێوەی دەبەن. یاریزانان دەتوانن ڕووبەڕووی تیمی تر ببنەوە، ھاوپەیمانی دروست بکەن، بەشداری بازرگانی بکەن، یان بەشداری شەڕی گەورەی کەشتی بە کەشتی بکەن، ئەمەش ڕووبەڕووبوونەوەی دینامیکی و پێشبینینەکراو لە جیھانی ھاوبەشی یارییەکەدا دروست دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.vice.com/en_us/article/9kg5ny/rare-give-me-a-little-control-in-making-my-sea-of-thieves-character|سەردێڕ=Rare, Give Me a Little Control in Making My 'Sea of Thieves' Character|یەکەم=Austin|دوایین=Walker|ئیش=[[Vice (magazine)|Vice]]|ڕێکەوت=٢١ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125014/https://www.vice.com/en_us/article/9kg5ny/rare-give-me-a-little-control-in-making-my-sea-of-thieves-character|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theguardian.com/technology/2016/jun/22/sea-of-thieves-pirate-adventure-rare-game-developer|سەردێڕ=Sea of Thieves – the pirate adventure that heralds the return of Rare|یەکەم=Keith|دوایین=Stuart|ئیش=[[The Guardian]]|ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125016/https://www.theguardian.com/technology/2016/jun/22/sea-of-thieves-pirate-adventure-rare-game-developer|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rockpapershotgun.com/2019/09/14/sea-of-thieves-microtransactions/|سەردێڕ=Sea Of Thieves gets a microtransaction store|یەکەم=Emily|دوایین=Gera|ئیش=[[Rock, Paper, Shotgun]]|ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200229173712/https://www.rockpapershotgun.com/2019/09/14/sea-of-thieves-microtransactions/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> شێوازی بینراو و دەرھێنانی ھونەری یارییەکە بە شێوەیەکی بەرفراوان ستایشی کراوە بەھۆی پێشکەشکردنی زیندوو و ڕەنگاوڕەنگەوە، کە ڕۆحی سەرکێشی و گەڕان لە دەریا بەرزەکاندا گرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://kotaku.com/sea-of-thieves-new-arena-mode-is-all-the-good-and-bad-1834515034|سەردێڕ=Sea of Thieves New Arena Mode Is All The Good (And Bad) Of Sea of Thieves|یەکەم=Heather|دوایین=Alexander|ئیش=[[Kotaku]]|ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125017/https://kotaku.com/sea-of-thieves-new-arena-mode-is-all-the-good-and-bad-1834515034|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> «دەریای دزەکان» سیستەمێکی کەشوھەوای داینامیکی و کاریگەرییە سەرسووڕھێنەرەکانی ئاوی تێدایە، ئەمەش سروشتی گەورەی جیھانی یارییەکە زیاد دەکات.<ref name="factions">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.polygon.com/2018/3/20/17142984/quest-voyage-rank-map-gold-hoarders-order-of-souls-merchant-alliance-rank|سەردێڕ=Sea of Thieves guide to quests and voyages|یەکەم=Russ|دوایین=Frushtick|ئیش=[[Polygon (website)|Polygon]]|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125016/https://www.polygon.com/2018/3/20/17142984/quest-voyage-rank-map-gold-hoarders-order-of-souls-merchant-alliance-rank|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.gamespot.com/articles/sea-of-thieves-is-finally-adding-pve-servers-called-safer-seas/1100-6517895/|سەردێڕ=Sea Of Thieves Is Finally Adding PvE Servers Called Safer Seas|یەکەم=Mark|دوایین=Delaney|ئیش=[[GameSpot]]|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> لە دوای بڵاوبوونەوەیەوە، «دەریای دزەکان» چەندین نوێکاری و فراوانکردنی ناوەڕۆکی وەرگرتووە، تایبەتمەندی نوێ و کوێست و چالێنجەکانی ناساندووە بۆ ئەوەی یارییەکە تازە و سەرنجڕاکێش بێت بۆ یاریزانەکان. ھەروەھا گەشەپێدەران وەڵامدەرەوەی فیدباکەکانی کۆمەڵگا بوون، بەردەوام یارییەکەیان پاڵاوتە و فراوانتر کردووە لەسەر بنەمای زانیاری یاریزانەکان.<ref name="shacknews 7 more things">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.shacknews.com/article/116340/7-more-things-we-want-in-sea-of-thieves|سەردێڕ=7 more things we want in Sea of Thieves|یەکەم=Sam|دوایین=Chandler|ئیش=[[Shacknews]]|ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125015/https://www.shacknews.com/article/116340/7-more-things-we-want-in-sea-of-thieves|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بە گرنگیدان بە یاریکردنی ھاوبەش و گەڕان و چیرۆکگێڕانی سەرھەڵداو، «دەریای دزەکان» بنکەیەکی تایبەتی یاریزانانی کۆکردووەتەوە و بووەتە ناونیشانێکی سەرەکی بۆ ستۆدیۆکانی یارییەکانی [[ئێکس بۆکس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.shacknews.com/article/106528/how-to-form-an-alliance-in-sea-of-thieves|سەردێڕ=How to form an alliance in Sea of Thieves|یەکەم=Sam|دوایین=Chandler|ئیش=[[Shacknews]]|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125020/https://www.shacknews.com/article/106528/how-to-form-an-alliance-in-sea-of-thieves|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕێبازە ناوازەکەی بۆ یاریکردنی سەرکێشی فرە یاریزان وای کردووە ئەزموونێکی سەرنجڕاکێش بێت لە پیشەسازییەکەدا و بەردەوامە لە ڕاکێشانی یاریزانە نوێیەکان کە بەدوای ھەڵھاتنی سواشباکلینگدا دەگەڕێن لە دەریای کراوەدا.<ref name="sailing">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.eurogamer.net/articles/2018-04-03-sea-of-thieves-sailing-terms-sail-into-the-wind-ship-combat-5001|سەردێڕ=Sea of Thieves sailing - how to sail into the wind, win ship combat and sailing terms explained|یەکەم=Chris|دوایین=Tapsail|ئیش=[[Eurogamer]]|ڕێکەوت=٣ی نیسانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125021/https://www.eurogamer.net/articles/2018-04-03-sea-of-thieves-sailing-terms-sail-into-the-wind-ship-combat-5001|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.polygon.com/2018/3/20/17144806/ships-sloop-galleon-map-barrels-canonballs-bananas-planks-chests-ammo-clothing-vanity-equipment|سەردێڕ=Sea of Thieves ships guide|یەکەم=Jeffery|دوایین=Parkin|ئیش=[[Polygon (website)|Polygon]]|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200324125019/https://www.polygon.com/2018/3/20/17144806/ships-sloop-galleon-map-barrels-canonballs-bananas-planks-chests-ammo-clothing-vanity-equipment|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.gamespot.com/articles/sea-of-thieves-season-7-brings-deeper-ship-customization-in-july/1100-6504507/|سەردێڕ=Sea Of Thieves Season 7 Brings Deeper Ship Customization In July|یەکەم=Mark|دوایین=Delaney|ئیش=[[GameSpot]]|ڕێکەوت=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان|٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|ئاو|شەڕ|دەیەی ٢٠١٠|شانشینی یەکگرتوو}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٨]] [[پۆل:گەمە ڤیدیۆیییە ھەرەوەزییەکان]] [[پۆل:یارییە ڕۆڵگێڕانەکانی ئۆنلاین کە بە شێوەیەکی بەرفراوان فرە یاریزانن]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لەگەڵ کۆمیکەکان گونجێنراون]] [[پۆل:یارییە ڤیدیۆییەکان کە لە بەریتانیا پەرەیان پێدراوە]] [[پۆل:یارییەکانی ویندۆز]] [[پۆل:کایەکانی ئەکشن-سەرکێشی]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە جیھان کراوەکان]] [[پۆل:یارییەکانی پلەی ستەیشن ٥]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە ڕۆڵگێڕییەکان]] [[پۆل:گەمەکانی ئێکس بۆکس وان]] [[پۆل:کایە سەرھێڵییە فرەیاریزانییەکان]] [[پۆل:یارییەکانی ئێکس بۆکس سیریز ئێکس و سیریز ئێس]] na1t0pmmn7gowoidmll3ajxp7wsnycp 0 247763 1662605 1444564 2026-09-07T13:34:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1662605 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ڕەوشی پزیشکی |name =دەردەشا |synonym =گاوت |image =Gout Signs and Symptoms.jpg |caption =ئەنیمەیشنێکی پزیشکی ئاوسان، شێوان و ڕەقبوونی جومگەکان نیشاندەدات لە نەخۆشێکی دەردەشا |symptoms =ئازاری جومگەکان، ئاوسانی جومگەکان، و سوور ھەڵگەڕان<ref name="Dalbeth2016"/> |onset =پیاوانی بەتەمەن،<ref name="Dalbeth2016"/> ژنانی سووڕی مانگانە وەستاو<ref name=Hui2017/> |causes =[[ترشی یوریک]]<ref name=Hui2017/> |risks =ڕژێمی خۆراکی دەوڵەمەند بە گۆشت یان بیرە، کێش زیادی<ref name="Dalbeth2016"/><ref name=Be2016/> |prevention =دابەزاندی کێش، ڤیتامین سی، و نەخواردنەوەی کحول<ref name=Lancet2010/> |treatment =دەرمانە دژەھەوکردنە نا ستیڕۆیدییەکان، گلوکۆکۆڕتیکۆیدەکان، کۆلچیسین<ref name=Hui2017/><ref name=Qa2017>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Qaseem|یەکەم١=A|دوایین٢=Harris|یەکەم٢=RP|دوایین٣=Forciea|یەکەم٣=MA|دوایین٤=Clinical Guidelines Committee of the American College of|یەکەم٤=Physicians.|سەردێڕ=Management of Acute and Recurrent Gout: A Clinical Practice Guideline From the American College of Physicians|journal=Annals of Internal Medicine|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|بەرگ=١٦٦|issue=1|پەڕەکان=٥٨–٦٨|pmid=٢٧٨٠٢٥٠٨|doi=10.7326/m16-0570|doi-access=free}}</ref> |frequency =١–٢٪ (وڵاتانی پێشکەوتوو)<ref name=Lancet2010/> |image_thumbtime =94 }} '''دەردەشا''' یان '''میری''' جۆرێکە لە ھەوکردنی جومگە کە دەناسرێتەوە بە ڕوودانی چەندبارەی سووربوونەوە، ناسکی، گەرمداھاتن، و ھەڵئاوسانی جومگە (کان).<ref name="Dalbeth2016">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Dalbeth|یەکەم١=N|دوایین٢=Merriman|یەکەم٢=TR|دوایین٣=Stamp|یەکەم٣=LK|سەردێڕ=Gout|journal=Lancet|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٦|بەرگ=٣٨٨|issue=10055|پەڕەکان=٢٠٣٩–٥٢|doi=10.1016/S0140-6736(16)00346-9|pmid=٢٧١١٢٠٩٤|type=Review}}</ref><ref name=Hui2017>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Hui|یەکەم١=M|دوایین٢=Carr|یەکەم٢=A|دوایین٣=Cameron|یەکەم٣=S|دوایین٤=Davenport|یەکەم٤=G|دوایین٥=Doherty|یەکەم٥=M|دوایین٦=Forrester|یەکەم٦=H|دوایین٧=Jenkins|یەکەم٧=W|دوایین٨=Jordan|یەکەم٨=KM|دوایین٩=Mallen|یەکەم٩=CD|دوایین١٠=McDonald|یەکەم١٠=TM|دوایین١١=Nuki|یەکەم١١=G|دوایین١٢=Pywell|یەکەم١٢=A|دوایین١٣=Zhang|یەکەم١٣=W|دوایین١٤=Roddy|یەکەم١٤=E|دوایین١٥=British Society for Rheumatology Standards, Audit and Guidelines Working|یەکەم١٥=Group.|سەردێڕ=The British Society for Rheumatology Guideline for the Management of Gout|journal=Rheumatology (Oxford, England)|بەرگ=٥٦|issue=7|پەڕەکان=e١–e٢٠|ڕێکەوت=٢٦ی ئایاری ٢٠١٧|doi=10.1093/rheumatology/kex156|pmid=٢٨٥٤٩١٧٧|doi-access=free}}</ref> بە گشتی ئازارەکە خێرا پەرە دەستێنێت، بە کەمتر لە ١٢ کاتژمێر دەگاتە ئەوپەڕی توندییەکەی.<ref name=Lancet2010>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|vauthors=Richette P, Bardin T |سەردێڕ=Gout |journal=Lancet |بەرگ=٣٧٥|issue=9711 |پەڕەکان=٣١٨–٢٨|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٠|pmid=١٩٦٩٢١١٦|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7}}</ref> نزیکەی نیوەی حاڵەتەکان لە جومگەی بنکەی پەنجە گەورەوە ڕوودەدات.<ref name="PM2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Schlesinger N|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٠|سەردێڕ=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|journal=Postgrad Med|بەرگ=١٢٢|issue=2|پەڕەکان=١٥٧–٦١|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|pmid=٢٠٢٠٣٤٦٧}}</ref> ھەروەھا دەکرێت ببێتە ھۆی نیشتنی کریستاڵ، بەردی گورچیلە، یان زیانگەیاندن بە گورچیلە.<ref name="Dalbeth2016"/> ئەم نەخۆشییە بەھۆی بەرزبوونەوەی بەردەوامی ڕێژەی ترشی یوریک لە خوێندا ڕوودەدات.<ref name=Hui2017/><ref name=Lancet2010/> ئەمیش بەھۆی کۆمەڵێک ھۆکار لەوانە جۆری خۆراک، کێشەی تەندروستی، و ھۆکارە بۆماوەیییەکان.<ref name="Dalbeth2016"/><ref name=Be2016>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|pmid=٢٧٤٥٢٦٧٩|ساڵ=٢٠١٦|دوایین١=Beyl Jr|یەکەم١=R. N.|سەردێڕ=Update on Importance of Diet in Gout|journal=The American Journal of Medicine|بەرگ=١٢٩|issue=11|پەڕەکان=١١٥٣–١١٥٨|دوایین٢=Hughes|یەکەم٢=L|دوایین٣=Morgan|یەکەم٣=S|doi=10.1016/j.amjmed.2016.06.040}}</ref> دەردەشا زیاتر لەو کەسانە ڕوو دەدات کە بە بەردەوامی گۆشت یان خواردنە دەریایییەکان دەخۆن، بیرە دەخۆنەوە، یان کێش زیادن ھەر لەبەر ئەمەشە بە نەخۆشی پاشاکان (یان دەوڵەمەندەکان) ناوبراوە.<ref name=Lancet2010/><ref name="Dic">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rich Man's Disease – definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary|ناونیشان=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131114084137/http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٠٩|وێبگە=Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia}}</ref> مێژووەکەی کۆنە و بەلایەنی کەمەوە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی میسڕییە کۆنەکان.<ref name=Lancet2010/> [[پەڕگە:Gout2010.JPG|alt=قاچی نەخۆشێک پێشاندەدات کە جومگەی بنکی پەنجەگەورەی سوورھەڵگەڕاوە|وێنۆک|دەردەشا دەردەکەوێت لە شێوەی سوورھەڵگەڕانێکی کەم لە بنکی پەنجەگەورەی نەخۆشێکدا]] == نیشانەکان == دەردەشا دەکرێت بە چەند شێوەیەک دەربکەوێت، ھەرچەندە کە باوترینیان سەرھەڵدانەوەی ھێرشی توندی [[ھەوکردنی جومگەکان|ھەوکردنی جومگەیە]] (جومگەیەکی سووربووی، ناسک، گەرم، و ئاوساو).<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Neogi|یەکەم=Tuhina|ڕێکەوت=٥ی تەممووزی ٢٠١٦|سەردێڕ=Gout|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27380294/|journal=Annals of Internal Medicine|بەرگ=١٦٥|issue=1|پەڕەکان=ITC١–ITC١٦|doi=10.7326/AITC201607050|issn=1539-3704|pmid=٢٧٣٨٠٢٩٤}}</ref> جومگەی بنکی پەنجەگەورەی پێ (جومگەی مێتاتارسۆفەلەنجی) زۆربەی جار تووشدەبێت؛ کە دەکاتە نیوەی حاڵەتەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Schlesinger|یەکەم=Naomi|ڕێکەوت=2010-03|سەردێڕ=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20203467/|journal=Postgraduate Medicine|بەرگ=١٢٢|issue=2|پەڕەکان=١٥٧–١٦١|doi=10.3810/pgm.2010.03.2133|issn=1941-9260|pmid=٢٠٢٠٣٤٦٧}}</ref> جومگەکانی تریش، وەکو پاژنەکان، چۆکەکان، مەچەک، و پەنجەکان لەوانەیە بەھەمان شێوە تووشببن.<ref name=":0" /> ئازاری جومگە بەزۆری لە شەودا دەستپێدەکات و دەگاتە لوتکە لە ٢٤ کاتژمێری سەرەتادا<ref name=":0" /> ئەمەش بەشێوەی سەرەکی بەھۆی نزمبوونی [[پلەی گەرمیی لەشی مرۆڤ|پلەی گەرمی]] لەشەوەیە.<ref name="Dalbeth2016" /> نیشانەی تر کە بەدەگمەن دەکرێت ڕووبدەن ھاوشان لەگەڵ ئازاری جومگە، لەوانەش [[ماندوویی|ماندوویەتی]] و [[تا (نیشانەی نەخۆشی)|تای]] بەرز.<ref name="PM2010" /><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Eggebeen|یەکەم=Aaron T.|ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Gout: an update|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17910294/|journal=American Family Physician|بەرگ=٧٦|issue=6|پەڕەکان=٨٠١–٨٠٨|issn=0002-838X|pmid=١٧٩١٠٢٩٤}}</ref> بەرزبوونەوەی ڕێژەی ترشی یوریک (بەرزەیوریکی خوێن) بۆ ماوەیەکی درێژ دەکرێت ببێتە ھۆی دەرکەوتنی نیشانەی تر، لەوانەش؛ نیشتووی ڕەقی بێئازاری کریستاڵی ترشی یوریک پێی دەوترێت تۆفای. تۆفای زۆر لەوەیە ببێتە ھەوکردنی جومگەی درێژخایەن بەھۆی داخورانی ئێسکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Terkeltaub|یەکەم=Robert|ڕێکەوت=2010-01|سەردێڕ=Update on gout: new therapeutic strategies and options|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20046204/|journal=Nature Reviews. Rheumatology|بەرگ=٦|issue=1|پەڕەکان=٣٠–٣٨|doi=10.1038/nrrheum.2009.236|issn=1759-4804|pmid=٢٠٠٤٦٢٠٤}}</ref> ھەروەھا بەرزی ڕێژەی ترشی یوریک دەکرێت ببێتە ھۆی نیشتنی کریستاڵەکان لە گورچیلەشدا، کە دەبێتە دروستبوونی [[بەردی گورچیلە]] و پاشان [[نەخۆشیی گورچیلە]].<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Tausche|یەکەم=Anne-Kathrin|دوایین٢=Jansen|یەکەم٢=Tim L.|دوایین٣=Schröder|یەکەم٣=Hans-Egbert|دوایین٤=Bornstein|یەکەم٤=Stefan R.|دوایین٥=Aringer|یەکەم٥=Martin|دوایین٦=Müller-Ladner|یەکەم٦=Ulf|ڕێکەوت=2009-08|سەردێڕ=Gout--current diagnosis and treatment|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19795010/|journal=Deutsches Arzteblatt International|بەرگ=١٠٦|issue=34-35|پەڕەکان=٥٤٩–٥٥٥|doi=10.3238/arztebl.2009.0549|issn=1866-0452|pmc=٢٧٥٤٦٦٧|pmid=١٩٧٩٥٠١٠}}</ref> == ھۆکار == بە کریستاڵبوونی ترشی یوریک، بەزۆری بەھۆی بەرزی ڕێژەیەکەیەوە لە [[خوێن]]، ھۆکاری بنەڕەتی دەردەشایە. ئەمەش دەکرێت ڕووبدات بەھۆی ڕژێمی خۆراک، پێشینەی بۆماوەیی، یان کەم دەردانی یوڕات، واتا خوێی ترشی یوریک.<ref name="Dalbeth2016" /> کەم دەردانی ترشی یوریک لەلایەن گورچیلەکانەوە ھۆکاری سەرەکی بەرزەیوریکی خوێنە لە نزیکەی ٩٠٪ی کەیسەکاندا، لە کاتێکدا زیاد بەرھەمھێنان ھۆکارە بۆ کەمتر لە ١٠٪ ی کەیسەکان.<ref name="Lancet2010" /> نزیکەی ١٠٪ی ئەو کەسانەی بەرزەیوریکی خوێنیان ھەیە تووشی دەردەشا دەبن لە چەند وێستگەیەکی تەمەنیاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Vitart|یەکەم=Veronique|دوایین٢=Rudan|یەکەم٢=Igor|دوایین٣=Hayward|یەکەم٣=Caroline|دوایین٤=Gray|یەکەم٤=Nicola K.|دوایین٥=Floyd|یەکەم٥=James|دوایین٦=Palmer|یەکەم٦=Colin N. A.|دوایین٧=Knott|یەکەم٧=Sara A.|دوایین٨=Kolcic|یەکەم٨=Ivana|دوایین٩=Polasek|یەکەم٩=Ozren|دوایین١٠=Graessler|یەکەم١٠=Juergen|دوایین١١=Wilson|یەکەم١١=James F.|ڕێکەوت=2008-04|سەردێڕ=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout|ناونیشان=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18327257/|journal=Nature Genetics|بەرگ=٤٠|issue=4|پەڕەکان=٤٣٧–٤٤٢|doi=10.1038/ng.106|issn=1546-1718|pmid=١٨٣٢٧٢٥٧}}</ref> بەھەرحاڵ، مەترسییەکە دەگۆڕێت پەیوەست بە پلەی بەرزی یوریک لە خوێندا. کاتێک ڕێژەکەی لەنێوان ٤١٥ بۆ ٥٣٠ مایکڕۆ مۆڵ\لیتر (٧ بۆ ٨.٩ مگ\دسی لیتر)، ئەوا مەترسییەکەی ٠.٥٪ لە ساڵێکدا، بەڵام لەو کەسانەی ڕێژەکە دەگاتە بەرزتر لە ٥٣٥ مایکڕۆ مۆڵ\لیتر (٩ مگ\دل)، ئەوا مەترسییەکەشی دەبێتە ٤.٥٪ لە ساڵێکدا.<ref name=":1" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی|تەندروستی|زانست|لەشی مرۆڤ}} {{پۆلی کۆمنز|Gout}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:پزیشکی]] [[پۆل:تەندروستی]] fn4dugku916rrtn5l30cisn7nebpooz 0 249655 1662960 1503735 2026-09-08T04:36:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە) 1662960 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەفر''' یان '''فراق''' بە جێگەی شت تێکردن یان شوێنی دانانی شتەکان دەوترێت. دەفەرکان لە [[چێشتکەری]] و [[چێشتخانە]] و ھەروەھا بۆ خواردنی چێشتەکان و خزمەتگوزاری بۆ مێوان زۆر بە کەڵک دێن. == لە مێژوودا == لە مەڵبەندەکانی کوردەواری بەھۆی ژیانی ئاژەڵداری لە کۆنەوە سازکردنی دەفرەکانێک لە [[چەرم]] باو بووە. بەپێی دۆزراوەکانی گردەکانی شێخی ئاوا، گەنجێرە، گودین تەپە و چیاگاوانە لە ناوچەی کرماشان، بەرھەمھێنانی دەفرەکانی چەرمی لەنێو کوردەکان بە ھەزاران ساڵ لەمەوبەر دەگەڕێتەوە. لە دەفرە چەرمییەکان [[ھیزە]] (بۆ [[ڕۆن]])، [[کوندە]] (بۆ ئاو)، مەشکە (بۆ [[دۆ]])، خیک (بۆ [[قاورمە]]) و [[کەرەیانە]] (بۆ [[کەرە]]) بەرھەم دەھێنرێت.<ref name="ئیسنا ١">[https://www.isna.ir/xdRr4w ھەواڵنێریی خوێندکارانی ئێران (ئیسنا): ''دەفرە پێستییەکانێک کە کرماشانییە کۆنەکان کەڵکیان لێ وەردەگرت''، نووسراو لە ٣ی تەمووزی ٢٠٢٤؛] سەردان لە ٣ی تەمووزی ٢٠٢٤.</ref> == دەفرکان == === دەفرەکانی چێشتخانە === * [[بوتڵ]] * [[بێنتۆ]] * [[دۆسیراک]] * [[دەوری]] * [[سەبەتە]] * [[خوێدان]] === دەفرەکانی تاقیگە === * [[ئێرلەن]] * [[بێشێر]] * [[بۆڕیی تاقیکاری]] * ماستێرکی بۆخنەر * ماستێرکی جیاکەر === دەفرەکانی دیکە === * [[تاولەمە]] * [[جێریکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Containers}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|خۆراک}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:دەفر]] [[پۆل:خزمەتگوزاری خۆراک]] [[پۆل:پۆرسەلان]] [[پۆل:مێژووی سێرامیک]] [[پۆل:سواڵەتکەری]] [[پۆل:دەفرەکان]] lez3wy9jl0aixjrsipmc51vhzyd5ou8 0 250689 1662604 1503434 2026-09-07T13:34:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1662604 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Global greenhouse gas emissions from food production.png }} بڕی '''دەردانی گازی گەرمخانەیی لە وەرزێری''' بەرچاوە: کەرتی کشتوکاڵ، دارستان و بەکارھێنانی زەوی لە نێوان ١٣٪ بۆ ٢١٪ی دەردانی گازی گەرمخانەیی جیھانیدا بەشدارە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nabuurs|یەکەم=G-J.|سەردێڕ=Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change|دوایین٢=Mrabet|یەکەم٢=R.|دوایین٣=Abu Hatab|یەکەم٣=A.|دوایین٤=Bustamante|یەکەم٤=M.|پەڕە=٧٥٠|chapter=Chapter 7: Agriculture, Forestry and Other Land Uses (AFOLU)|doi=10.1017/9781009157926.009|display-authors=etal|chapter-url=https://ipcc.ch/report/ar6/wg3/downloads/report/IPCC_AR6_WGIII_Chapter07.pdf}}.</ref> وەرزێری بەشداری دەکات لە [[گەرمبوونی زەوی|گۆڕانی کەشوھەوا]] لە ڕێگەی دەردانی ڕاستەوخۆی گازی گەرمخانەیی و لە ڕێگەی گۆڕینی زەوییە نا کشتوکاڵییەکان وەک [[دارستان|دارستانەکان]] بۆ زەوی کشتوکاڵی.<ref>Section 4.2: Agriculture's current contribution to greenhouse gas emissions, in: {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=HLPE|ناونیشان=http://www.fao.org/cfs/cfs-hlpe/reports/hlpe-food-security-and-climate-change-report-elaboration-process/en/|سەردێڕ=Food security and climate change. A report by the High Level Panel of Experts (HLPE) on Food Security and Nutrition of the Committee on World Food Security|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[Food and Agriculture Organization of the United Nations]]|شوێن=Rome, Italy|پەڕەکان=٦٧–٦٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141212075812/http://www.fao.org/cfs/cfs-hlpe/reports/hlpe-food-security-and-climate-change-report-elaboration-process/en/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان= ١ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sarkodie|یەکەم=Samuel A.|دوایین٢=Ntiamoah|یەکەم٢=Evans B.|دوایین٣=Li|یەکەم٣=Dongmei|ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Panel heterogeneous distribution analysis of trade and modernized agriculture on {{CO2}} emissions: The role of renewable and fossil fuel energy consumption|journal=Natural Resources Forum|زمان=en|بەرگ=٤٣|issue=3|پەڕەکان=١٣٥–١٥٣|doi=10.1111/1477-8947.12183|issn=1477-8947|doi-access=free}}</ref> دەردانی ئۆکسیدی نایترۆجین و [[میتان]]ی زیاتر لە نیوەی کۆی گشتی دەردانی گازی گەرمخانەیی لە کشتوکاڵەوە پێکدەھێنێت. بەخێوکردنی ئاژەڵ سەرچاوەیەکی سەرەکییە بۆ دەردانی گازی گەرمخانەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=How livestock farming affects the environment|ناونیشان=https://www.downtoearth.org.in/factsheet/how-livestock-farming-affects-the-environment-64218|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.downtoearth.org.in|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230130055211/https://www.downtoearth.org.in/factsheet/how-livestock-farming-affects-the-environment-64218|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|مێژوو|وزە|وڵاتەکان|کەشوھەوا}} {{پۆلی کۆمنز|Greenhouse gas emissions from agriculture}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} 6npttun5nxzmcrlbq8kakoiccm09khl 1662796 1662604 2026-09-07T20:07:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1662796 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Global greenhouse gas emissions from food production.png }} بڕی '''دەردانی گازی گەرمخانەیی لە وەرزێری''' بەرچاوە: کەرتی کشتوکاڵ، دارستان و بەکارھێنانی زەوی لە نێوان ١٣٪ بۆ ٢١٪ی دەردانی گازی گەرمخانەیی جیھانیدا بەشدارە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nabuurs|یەکەم=G-J.|سەردێڕ=Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change|دوایین٢=Mrabet|یەکەم٢=R.|دوایین٣=Abu Hatab|یەکەم٣=A.|دوایین٤=Bustamante|یەکەم٤=M.|پەڕە=٧٥٠|chapter=Chapter 7: Agriculture, Forestry and Other Land Uses (AFOLU)|doi=10.1017/9781009157926.009|display-authors=etal|chapter-url=https://ipcc.ch/report/ar6/wg3/downloads/report/IPCC_AR6_WGIII_Chapter07.pdf}}.</ref> وەرزێری بەشداری دەکات لە [[گەرمبوونی زەوی|گۆڕانی کەشوھەوا]] لە ڕێگەی دەردانی ڕاستەوخۆی گازی گەرمخانەیی و لە ڕێگەی گۆڕینی زەوییە نا کشتوکاڵییەکان وەک [[دارستان|دارستانەکان]] بۆ زەوی کشتوکاڵی.<ref>Section 4.2: Agriculture's current contribution to greenhouse gas emissions, in: {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=HLPE|ناونیشان=http://www.fao.org/cfs/cfs-hlpe/reports/hlpe-food-security-and-climate-change-report-elaboration-process/en/|سەردێڕ=Food security and climate change. A report by the High Level Panel of Experts (HLPE) on Food Security and Nutrition of the Committee on World Food Security|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠١٢|بڵاوکەرەوە=[[Food and Agriculture Organization of the United Nations]]|شوێن=Rome, Italy|پەڕەکان=٦٧–٦٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141212075812/http://www.fao.org/cfs/cfs-hlpe/reports/hlpe-food-security-and-climate-change-report-elaboration-process/en/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان= ١ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Sarkodie|یەکەم=Samuel A.|دوایین٢=Ntiamoah|یەکەم٢=Evans B.|دوایین٣=Li|یەکەم٣=Dongmei|ڕێکەوت=٢٠١٩|سەردێڕ=Panel heterogeneous distribution analysis of trade and modernized agriculture on {{CO2}} emissions: The role of renewable and fossil fuel energy consumption|journal=Natural Resources Forum|زمان=en|بەرگ=٤٣|issue=3|پەڕەکان=١٣٥–١٥٣|doi=10.1111/1477-8947.12183|issn=1477-8947|doi-access=free}}</ref> دەردانی ئۆکسیدی نایترۆجین و [[میتان]]ی زیاتر لە نیوەی کۆی گشتی دەردانی گازی گەرمخانەیی لە کشتوکاڵەوە پێکدەھێنێت. بەخێوکردنی ئاژەڵ سەرچاوەیەکی سەرەکییە بۆ دەردانی گازی گەرمخانەیی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=How livestock farming affects the environment|ناونیشان=https://www.downtoearth.org.in/factsheet/how-livestock-farming-affects-the-environment-64218|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.downtoearth.org.in|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230130055211/https://www.downtoearth.org.in/factsheet/how-livestock-farming-affects-the-environment-64218|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|مێژوو|وزە|وڵاتەکان|کەشوھەوا}} {{پۆلی کۆمنز|Greenhouse gas emissions from agriculture}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} nuaublc7f995krlm2tu1lvzvz9sb21f 0 250690 1662603 1477419 2026-09-07T13:34:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، وزە-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1662603 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:20210626_Variwide_chart_of_greenhouse_gas_emissions_per_capita_by_country.svg|وێنۆک| دەردانی ساڵانەی گازی گەرمخانەیی بۆ ھەر کەسێک (بەرزی ھێڵی ستوونی) و بۆ ھەر وڵاتێک (ڕووبەری ھێڵی ستوونی) لە پازدە وڵاتی دەردانی بەرز<ref name="GlobalCarbonAtlas_Territorial_Mt{{CO2}}">● {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Territorial (Mt{{CO2}})|ناونیشان=http://www.globalcarbonatlas.org/en/CO2-emissions|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=GlobalCarbonAtlas.org}} (choose "Chart view"; use download link){{ھن}}{{ھن}}● Data for 2020 is also presented in {{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Popovich|یەکەم=Nadja|دوایین٢=Plumer|یەکەم٢=Brad|سەردێڕ=Who Has The Most Historical Responsibility for Climate Change?|ناونیشان=https://www.nytimes.com/interactive/2021/11/12/climate/cop26-emissions-compensation.html|ئیش=The New York Times|ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229053102/https://www.nytimes.com/interactive/2021/11/12/climate/cop26-emissions-compensation.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}{{ھن}}{{ھن}}● Source for country populations: {{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=List of the populations of the world's countries, dependencies, and territories|ناونیشان=https://www.britannica.com/print/article/2156538|بڵاوکەرەوە=Encyclopedia Britannica}}</ref>]] '''دەردانی''' '''گازی گەرمخانەیی''' ('''GHG''') لە چالاکییەکانی مرۆڤەوە کاریگەری گەرمخانەیی چڕتر دەکاتەوە. ئەمەش بەشدارە لە [[گەرمبوونی زەوی|گۆڕانی کەشوھەوا]]. [[کاربۆن دی ئۆکسید|دووەم ئۆکسیدی کاربۆن]] (CO)، لە سووتاندنی [[سووتەمەنیی فۆسیلی|سووتەمەنی بەردینی]] وەک خەڵوز و [[نەوت]] و [[گازی سروشتی|غازی سروشتی]]، یەکێکە لە گرنگترین ھۆکارەکانی ھۆکاری گۆڕانی کەشوھەوا. گەورەترین دەرھێنەر چینە و لە دوای ئەویش ئەمریکا دێت. ئەمریکا ڕێژەی دەردانی گازی ژەھراوی زیاترە بۆ ھەر تاکێک. بەرھەمھێنەرانی سەرەکی کە سووتەمەنی دەردانی گازی ژەھراوی دەدەن لە ئاستی جیھانیدا کۆمپانیا گەورەکانی نەوت و گازن. دەردانی گازی ژەھراوی لە چالاکییەکانی مرۆڤەوە، دووەم ئۆکسیدی کاربۆنی بەرگەھەوای بە ڕێژەی نزیکەی ٥٠٪ زیاد کردووە بە بەراورد بە ئاستی پێش پیشەسازی. ئاستی گەشەسەندنی دەردانی گازی ژەھراوی جیاواز بووە، بەڵام لە نێوان ھەموو گازە گەرمخانەیییەکاندا یەکدەنگ بووە. ڕێژەی دەردانی گازی ژەھراوی لە ساڵانی ٢٠١٠دا بە تێکڕا ٥٦ ملیار تۆن لە ساڵێکدا بووە، کە زیاترە لە ھەر دەیەی پێشوو.<ref name="ipccar6wg3ch2">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ساڵ=٢٠٢٢|سەردێڕ=Chapter 2: Emissions trends and drivers|ناونیشان=https://report.ipcc.ch/ar6wg3/pdf/IPCC_AR6_WGIII_FinalDraft_Chapter02.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|journal=Ipcc_Ar6_Wgiii|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220412163517/https://report.ipcc.ch/ar6wg3/pdf/IPCC_AR6_WGIII_FinalDraft_Chapter02.pdf|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی نیسانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٢}}</ref> گۆڕانی بەکارھێنانی زەوی، وەکو دارستانبڕین، بووەتە ھۆی نزیکەی ٣١٪ی دەردانی کەڵەکەبوو لە ماوەی ١٨٧٠–٢٠١٧، خەڵوز ٣٢٪، نەوت ٢٥٪، و غاز 10%.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Global Carbon Project (GCP)|ناونیشان=https://www.globalcarbonproject.org/carbonbudget/18/highlights.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190404014758/https://www.globalcarbonproject.org/carbonbudget/18/highlights.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=www.globalcarbonproject.org|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کەشوھەوا|کۆمەڵگا|مێژوو|وزە|جوگرافیا|وڵاتەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Greenhouse gas emissions}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:گۆڕانی ئاووھەوا]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] 72kq8vupzy5kxa4kshgtuyd9sae5cqw 0 250713 1663068 1653219 2026-09-08T10:34:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە) 1663068 wikitext text/x-wiki '''دەوڵەتی بووکەڵە'''، '''ڕژێمی بووکەڵەیی'''، '''حکوومەتی بووکەڵەیی''' یان '''حکوومەتی ساختە'''<ref name="Shuster"/> [[دەوڵەت]]ێکە کە ''[[دی یورێ|بەشێوەیەکی یاسایی]]'' سەربەخۆیە بەڵام بەشێوەیەکی ''[[دی فاکتۆ]]'' بە تەواوی وابەستەی دەسەڵاتێکی دەرەکییە و پابەندە بە فەرمانەکانی.<ref name="Marek">Compare: {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Marek|یەکەم=Krystyna|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=QaF7mnj9igkC|سەردێڕ=Identity and Continuity of States in Public International Law|بڵاوکەرەوە=Library Droz|ساڵ=١٩٥٤|ژپنک=٩٧٨٢٦٠٠٠٤٠٤٤٠|پەڕە=١٧٨|وتەگێڕانەوە=[…] an allegedly independent, but 'actually' dependent, i.e. puppet State […].}}</ref> دەوڵەتە بووکەڵەیییەکان [[دەوڵەتی سەروەر|سەروەرییەکی]] ناوەکییان ھەیە، تەنھا ئەوە نەبێت کە زلھێزێکی بیانی بە شێوەیەکی کاریگەر لە ڕێگەی پشتیوانی ئابووری یان سەربازییەوە کۆنترۆڵی دەکات.<ref name="McNeely1995">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=McNeely|یەکەم=Connie L.|ناونیشان=https://archive.org/details/constructingnati00mcne|سەردێڕ=Constructing the Nation-state: International Organization and Prescriptive Action|بڵاوکەرەوە=Greenwood Publishing Group|ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٢٩٣٩٨-٦|پەڕە=[https://archive.org/details/constructingnati٠٠mcne/page/٦١ ٦١]|وتەگێڕانەوە=The term 'puppet state' is used to describe nominal sovereigns under effective foreign control...|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٧|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration}}</ref> بە جێھێشتنی حکوومەتێکی ناوخۆیی لە بووندا دەسەڵاتی دەرەوە خۆی لە ھەموو بەرپرسیارییەتییەک دەدزێتەوە.<ref name="Shuster">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=[[Morgan Shuster]]|سەردێڕ=The Strangling of Persia: A Story of European Diplomacy and Oriental Intrigue|ناونیشان=http://www.magepublishers.com/the-strangling-of-persia-a-story-of-european-diplomacy-and-oriental-intrigue/|پەڕە=٢٢١|via=No Ruz in: Near East Journal, 21 March 1912|ڕێکەوتی سەردان= ١ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230328160206/https://magepublishers.com/the-strangling-of-persia-a-story-of-european-diplomacy-and-oriental-intrigue/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەوڵەتە بووکەڵەیییەکان جیاوازن لە [[ھێزی ھاوپەیمانی|ھاوپەیمانان]]، کە بە دەستپێشخەری خۆیان یان بەپێی ئەو پەیماننامانەی کە خۆبەخشانە چوونەتە ناوەوە، کردارەکانیان ھەڵدەبژێرن. دەوڵەتە بووکەڵەیییەکان ناچارن بە شێوەیەکی یاسایی پشتگیری لەو کارانە بکەن کە پێشتر لەلایەن دەسەڵاتێکی دەرەکییەوە ئەنجامدراون. == ئەمانەش ببینە == * [[کۆماری کوردستان]] * [[کۆماری نەتەوەییی ئازەربایجان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ئاسیا|ئەورووپا|ئابووری|مێژوو|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Spanish Empire}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:حکوومەت]] [[پۆل:کارگێڕی]] [[پۆل:وشە سیاسییەکان]] 7di5md7a9st5io0syx5lgsgmg0zbwwi 0 251216 1663026 1503775 2026-09-08T07:37:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، فیزیک-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1663026 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''دەنگی دیجیتاڵی''' نوێنەرایەتی [[دەنگ|دەنگێکە]] کە لە فۆڕمی دیجیتاڵیدا تۆمارکراوە، یان گۆڕدراوە بۆ فۆڕمی دیجیتاڵی. لە دەنگی دیجیتاڵیدا، [[دەنگ|شەپۆلی دەنگی]] [[سیگناڵی دەنگی]] بە شێوەیەکی گشتی وەک نموونەی ژمارەیی بە ڕێکوپێکییەکی بەردەوام کۆد دەکرێت. بۆ نموونە لە دەنگی سی دیدا، نموونەکان ٤٤٬١٠٠ جار لە چرکەیەکدا وەرگیراون، ھەریەکەیان قووڵی نموونەی ١٦ بیتی ھەیە. ھەروەھا دەنگی دیجیتاڵی ناوی تەواوی تەکنەلۆژیای تۆمارکردن و بەرھەمھێنانەوەی دەنگە بە بەکارھێنانی سیگناڵە دەنگییەکان کە بە شێوەی دیجیتاڵی کۆد کراون. دوای پێشکەوتنی بەرچاو لە تەکنەلۆژیای دەنگی دیجیتاڵی لە ساڵانی حەفتاکان و ھەشتاکان، وردە وردە جێگەی تەکنەلۆژیای دەنگی ئەنالۆگی گرتەوە لە زۆر بوارەکانی [[ئەندازیاریی دەنگ|ئەندازیاری دەنگ]] و [[بەرھەمھێنەری تۆمار|بەرھەمھێنانی تۆمار]] و [[دوورپەیوەندی]]یەکان لە ساڵانی نەوەدەکان و دووھەزارەکاندا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٥ی نیسانی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|فیزیک|ئەندازیاری|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Digital audio}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} boijuou6tmaxcyxebx3xbiiywobyaqb 0 252194 1662881 1579802 2026-09-07T22:38:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (بەڕازیل-کۆلکە) 1662881 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Photograph_of_hand-kissing_on_24_April_2018,_from-_Arrival_Ceremony_-_The_Official_State_Visit_of_France_(39892884320)_(cropped).jpg|alt=|وێنۆک|350x350پیکسڵ|[[ئێمانوێل ماکرۆن]] سەرۆکی فەڕەنسا بە ماچکردنی دەست، سڵاو لە خانمی یەکەمی ئەمریکا، [[مێلانیا ترامپ]] دەکات (٢٤ی نیسانی ٢٠١٨).]] '''دەست ماچکردن''' ئاماژەیەکی [[سڵاوکردن]]ە کە نیشانەیە بۆ ڕێزگرتن، ئەدەب، ڕەوشت، سەرسامی، سۆز یان تەنانەت پەرۆشی لەلایەن کەسێکەوە بەرامبەر بە کەسێکی تر. ماچی دەست بە ڕێگەیەکی ڕێزدار دادەنرێت بۆ پیاوێکی بەڕێز بۆ سڵاوکردن لە خانمێک. ئەمڕۆ دەست ماچکردنی ناڕێوڕەسمی دەگمەنە و زیاتر لە چوارچێوەی چینە کۆنەکان یان ڕێکارە دیبلۆماسییەکاندا ڕوودەدات. ئەمڕۆ ماچی ڕوومەت تاڕادەیەکی زۆر جێگەی دەست ماچکردن و تۆقەکردنی گرتووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=Do you know about the secrets of hand-kiss?|ناونیشان=https://acdebernadac.com/2019/12/31/do-you-know-about-the-secrets-of-hand-kiss/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Academie de Bernadac|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=The Hand Kiss - Meaning, History & The Proper Way|ناونیشان=https://lemetropolelille.com/hand-kiss/|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Lemetropolelille|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231119221157/https://lemetropolelille.com/hand-kiss/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Definition of HAND-KISSING|ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/hand-kissing|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=www.merriam-webster.com|زمان=en}}</ref> لە [[جیھانی عەرەب]]ی، [[کوردستان]]، [[مالیزیا]]، [[ئیندۆنیزیا]] و [[بروونای]] دەست ماچکردن ڕێگەیەکی باوە بۆ سڵاوکردن لە کەسانی بەساڵاچوو لە ھەموو ڕەگەزەکاندا، بە پلەی یەکەم نزیکترین خزم (ھەردوو دایک و باوک، داپیر و باپیرە، و مام یان پوور) و مامۆستا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hand Kissing: a Guide For The Perplexed|ناونیشان=https://whitebard.tripod.com/handkiss.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=whitebard.tripod.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231120092529/https://whitebard.tripod.com/handkiss.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئابی ٢٠١٣|سەردێڕ=Video: Hand kissing a controversial practice in Saudi Arabia|ناونیشان=https://english.alarabiya.net/life-style/art-and-culture/2013/08/20/Kissing-the-hand-a-controversial-practice-in-Saudi-Arabia-|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٤|وێبگە=Al Arabiya English|زمان=en}}</ref> دەست ماچکردن لە زنجیرەی ''[[سەرۆک خێزان (فیلم)|سەرۆک خێزان]]'' بە شێوەیەکی بەرچاو بەکارھاتووە، وەک ڕێگەیەک بۆ ئاماژەدان بەو کەسەی کە دۆنە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|بەڕازیل}} * [https://web.archive.org/web/20070705134743/http://dappledphotos.blogspot.com/2005/11/baciamano.html کاسۆلیکەکان دەستی سەرۆکایەتی ماچ دەکەن] {{پۆلی کۆمنز|Hand-kissing}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} [[پۆل:دەست]] [[پۆل:سڵاوەکان]] [[پۆل:مرۆڤایەتی]] [[پۆل:مرۆڤناسی]] [[پۆل:دەستەواژەکان]] 06z713rdsijpk72b0ju351xgnhdsdhp 0 252236 1662744 1503511 2026-09-07T19:34:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1662744 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەرھێنەری ھونەری''' ناونیشانە بۆ چەندین ئەرکی کاری ھاوشێوە لە [[شانۆ]] و [[بانگەشە|ڕیکلام]] و [[مارکێتینگ|بازاڕکردن]] و [[بڵاوکردنەوە]] و مۆدە و فیلم و [[تەلەڤیزیۆن]] و [[ئینتەرنێت]] و [[کایەی ڤیدیۆیی|یارییە ڤیدیۆیییەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ='33 Things I Know About Art Direction'|ناونیشان=http://catandbee.onsugar.com/33-things-I-know-about-Art-Direction-19040343|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120116213231/http://catandbee.onsugar.com/33-things-I-know-about-Art-Direction-19040343|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|وێبگە=Catandbee.onsugar.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھونەرەکان|کۆمپیوتەر|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Art directors}} {{فیلم-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:پیشەکانی کۆمپیوتەر]] [[پۆل:پیشە شانۆییەکان]] [[پۆل:پیشەکانی فیلمسازی]] 0h6fdpkq4ah38647li5szg551dhz5mv 0 252250 1662810 1662446 2026-09-07T20:14:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1662810 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} <gallery mode="packed" caption="قەڵای مەرجانی"> پەڕگە:Homestead_FL_Coral_Castle_sign01.jpg پەڕگە:Homestead_FL_Coral_Castle_entr01.jpg پەڕگە:Homestead_FL_Coral_Castle_revolve_gate01.jpg پەڕگە:Homestead_FL_Coral_Castle_telescope02.jpg پەڕگە:Homestead_FL_Coral_Castle_king_stone01.jpg پەڕگە:Homestead_FL_Coral_Castle_pano01.jpg پەڕگە:Homestead_FL_Coral_Castle_outside03.jpg پەڕگە:Coral_Castle_by_Carol_M._Highsmith.jpg پەڕگە:Coral_Castle_Walk.jpg پەڕگە:Homestead_FL_Coral_Castle_cooker01.jpg پەڕگە:Homestead_FL_Coral_Castle_tower02.jpg پەڕگە:Homestead_FL_Coral_Castle_tower_inside02.jpg </gallery>'''قەڵای مەرجانی''' پێکهاتەیەکی بەردی لیمۆی ئۆلیتە کە لەلایەن ئێدوارد لیدسکالنینی سەرنجڕاکێشی لاتڤی-ئەمریکی (١٨٨٧-١٩٥١) دروستکراوە. دەکەوێتە خاکێکی [[ناوچەی تۆمارنەکراو|نەبەستراو]] لە میامی-دەید کاونتی، فلۆریدا ، لە نێوان شارەکانی هۆمستید و لێزەر سیتی . پێکهاتەکە لە چەندین بەردی گەورە پێکهاتووە، هەریەکەیان کێشیان چەند تەنێکە ، کە بە شێوەی جۆراوجۆر پەیکەرسازی کراوە، لەوانە دیواری تەختە، مێز، کورسی، مانگێکی هیلال، نافورەی ئاو و کاتژمێری خۆر. <ref name="frommer_nyt">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://travel.nytimes.com/travel/guides/north-america/united-states/florida/miami/attraction-detail.html?vid=1154654607895|سەردێڕ=Coral Castle Review and Ratings of Sights in Miami|ئیش=The New York Times|وتەگێڕانەوە=Frommer's Review}}</ref> لە ئێستادا شوێنێکی گەشتیاری تایبەتە. قەڵای مەرجانی بەهۆی ئەفسانەی دەوروبەری دروستکردنیەوە بەناوبانگە کە بانگەشەی ئەوە دەکەن کە بە تەنیا لەلایەن لیدسکالنینەوە دروستکراوە بە بەکارهێنانی موگناتیسی پێچەوانە یان توانای [[سەرووسروشتی|سەروو سروشتی]] بۆ جوڵاندن و نەخشاندنی بەردەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Radford|یەکەم=Benjamin|سەردێڕ=Mystery of the Coral Castle Explained|ناونیشان=https://www.livescience.com/41075-coral-castle.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Live Science}}</ref> <ref name="CSICOP">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Stollznow|یەکەم=Karen|بەستەری نووسەر=Karen Stollznow|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=Coral castle: fact and folklore|ناونیشان=https://business.highbeam.com/5799/article-1G1-214603454/coral-castle-fact-and-folklore|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|journal=Skeptical Inquirer|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120526135109/http://business.highbeam.com/5799/article-1G1-214603454/coral-castle-fact-and-folklore|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئایاری ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> == مێژوو == لە مادەی بانگەشەی کۆراڵ کاستڵ خۆیدا هاتووە کە ئێدوارد لیدسکالنین تەمەنی ٢٦ ساڵ بووە کاتێک لەناکاو لەلایەن دەزگیرانەکەی ئەگنێس سکوڤست تەمەن ١٦ ساڵەوە لە [[لاتڤیا]] ڕەتکرایەوە، تەنها ڕۆژێک پێش هاوسەرگیرییەکە.دوای ڕۆشتن بۆ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]], دەرکەوت کە گوایە تووشی [[دەردەباریکە|نەخۆشی سیل]] بووبێت, بەڵام لەخۆوە چاک بووەتەوە، ڕایگەیاند کە موگناتیس هەندێک کاریگەری لەسەر نەخۆشیەکەی هەبووە.{{ژێدەر پێویستە|reason=there is no evidence of this statement that magnets were in any way involved in his recovery}}</link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="there is no evidence of this statement that magnets were in any way involved in his recovery (January 2020)">وەرگێڕان پێویستە</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> زیاتر لە ٢٨ ساڵ بەسەر بردووە لە دروستکردنی قەڵای مەرجانی، ڕێگەی نەدا کەس سەیری بکات لەکاتێکدا کاردەکات. </link><sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="He can be seen publicly working in this film, most likely from Universal Studios 'Person-Oddities' series, possibly 'THE FANTASTIC CASTLE' from May 1944 (Person Oddity, no. 131). Footage is available here : https://www.youtube.com/watch?v=kqNRweMt-sQ (January 2020)">دژبەیەک</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> چەند هەرزەکارێک ئیدیعایان کرد کە شایەتحاڵی کارەکانی بوون، دەیانگووت دا کە ئەو بووەتە هۆی ئەوەی بلۆکی مەرجانی بە ئاسانی بجووڵینێت وەک باڵۆنێکی [[ھایدرۆجین|هایدرۆجین]] .  </link><sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|<span title="This claim needs references to better sources. (September 2019)">باشتر&nbsp;سەرچاوە&nbsp;needed</span>]]'' &#x5D;</sup> تاکە ئامرازی پێشکەوتوو کە لیدسکالنین باسی بەکارهێنانی کرد "هەڵگری جووڵەی هەمیشەیی " بوو. لیدسکالنین لە سەرەتادا قەڵایەکی دروستکرد، کە ناوی لێنا "شوێنی ئێد"، لە شاری فلۆریدا لە ویلایەتی فلۆریدا لە دەوروبەری ساڵی ١٩٢٣. ئەو زەوییەی لە ڕوبێن مۆزەر کڕی کە هاوسەرەکەی هاوکاری کردبوو کاتێک تووشی حاڵەتێکی دیکەی زۆر خراپی تری نەخۆشی سیل بوو. <ref name="Florida City history 1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=City of Florida City|ناونیشان=http://www.floridacityfl.us/history.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071006163642/http://www.floridacityfl.us/history.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=City of Florida City}}</ref> <ref name="Florida City history 2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=City History|ناونیشان=http://www.floridacityfl.us/city-information/city-history.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151025161640/http://www.floridacityfl.us/city-information/city-history.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=City of Florida City}}</ref> شاری فلۆریدا کە هاوسنوورە لەگەڵ ئێڤەرگلەیدز, باشووریترین شاری ئەمریکایە کە لە دوورگەیەکدا نییە. لەو کاتەدا شوێنێکی زۆر دوور بوو و گەشەسەندنێکی زۆر کەمی هەبوو. قەڵاکە لە شاری فلۆریدا مایەوە تا نزیکەی ساڵی ١٩٣٦ کاتێک لیدسکالنین بڕیاریدا بگوازرێتەوە و قەڵاکە لەگەڵ خۆیدا ببات. شوێنی دووەم و کۆتاییەکەی ناونیشانی پۆستی 28655 South Dixie Highway, Miami, FL 33033 ی هەیە، کە ئێستا لە چوارچێوەی سەرژمێری دروستکراوی Leisure City دەردەکەوێت بەڵام کە لە ڕاستیدا خاکی کاونتی دامەزراو نییە. دەوترێت کە ئەو گواستنەوەی وەک ئامرازێک بۆ پاراستنی تایبەتمەندی خۆی هەڵبژاردووە کاتێک گفتوگۆ سەبارەت بە پەرەپێدانی زەوی لە ناوچەی ڕەسەنی قەڵاکە دەستیپێکردووە. <ref name="ed_bio">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Who's Ed?|ناونیشان=http://coralcastle.com/whos-ed/|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Coral Castle|وتەگێڕانەوە=Ed was a very private person and when he heard about a planned subdivision being built near him he decided to move to Homestead and in 1936 bought 10 acres of land.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110820105024/http://coralcastle.com/whos-ed/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> سێ ساڵ بەسەر بردووە لە گواستنەوەی پێکهاتە پێکهێنەرەکانی قەڵای مەرجانی {{Convert|10|mi|km|0}} لە باکوورەوە لە فلۆریدا سیتیەوە بۆ شوێنی ئێستای لە دەرەوەی هۆمستید، فلۆریدا . لیدسکالنین ناوی شوێنە نوێیەکەی ناوە "ڕۆک گەیت"(دەروازەی بەرد) بە ناوی ئەو دەروازە زەبەلاحەی دواوەی کە لە دیواری پشتەوە دروستی کردبوو. بەردەوام بوو لە کارکردن لەسەر قەڵاکە تا کاتی کۆچی دوایی لە ساڵی ١٩٥١. ئەو پارچە ئۆلیتانەی کە بەشێکن لە قەڵای نوێتر، لەنێو ئەوانەی لە شوێنی سەرەتاییەوە گواستراونەوە نین،بەڵکو لەسەر موڵکەکە دانرابوون کە تەنها چەند پێیەک لە دیوارەکانی قەڵاکە دووربن، حەوزەکە و چاڵەکەی تەنیشت دیواری باشوور، کانییە. کانیەکانی ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا پڕکراونەتەوە. لە فلۆریدا سیتی، لیدسکالنین هەریەکەیان دە سەنت لە سەردانکەران وەرگرت بۆ ئەوەی گەشتێک بە گۆڕەپانی قەڵاکەدا بکەن. دوای ئەوەی ڕووی لە هۆمستید کرد، داوای بەخشینی بیست و پێنج سەنت کرد، بەڵام ئەگەر پارەیان نەبوو با سەردانکەران بەخۆڕایی بچنە ژوورەوە. لە دەروازەی پێشەوەی هەڵکەندراو لەسەر بەردەکاندا هەیە کە نووسراوە "دووجار زەنگ لێبدە". لە شوێنی ژیانی خۆی لە چیرۆکی دووەمی تاوەری قەڵاکە کە نزیک بوو لە دەروازەکەوە دەهاتە خوارەوە و گەشتەکەی بەڕێوە دەبرد. هەرگیز بە کەسی نەگوتووە کە لێی پرسیبێت چۆن قەڵاکەت دروست کردووە. بە سادەیی وەڵامی دەدایەوە "ئەگەر بزانیت چۆنە، قورس نییە". کاتێک لێدسکالنین لێی دەپرسی کە بۆچی قەڵاکەی دروست کردووە، بە شێوەیەکی ناڕوون وەڵامی دەدایەوە کە بۆ "شانزە شیرینەکەی" بووە. ئەمە بە شێوەیەکی بەرفراوان پێدەچێت ئاماژەیەک بێت بۆ ئاگنێس سکوڤست (زۆرجار بە هەڵە بە "سکاف" دەنووسرێت). لە بڵاوکراوەی تایبەتی لیدسکالنین ''کتێبێک لە هەموو ماڵێکدا'' ، ئاماژە بەوە دەکات کە "شانزە شیرینەکەی" زیاتر ئایدیاڵێک بووە نەک واقیعێک. بەپێی گێڕانەوەیەکی لاتڤیا، ئەو کچە بوونی هەبووە، بەڵام لە ڕاستیدا ناوی هێرمین لوسیس بووە. <ref>[[Karen Stollznow|Stollznow, Karen]]. </ref> کاتێک لیدسکالنین لە تشرینی دووەمی ساڵی ١٩٥١ نەخۆش کەوت، تابلۆیەکی لەسەر دەرگای دەروازەی پێشەوەی دانا "ڕۆیشتن بۆ نەخۆشخانە" و بە پاس ڕۆیشت بۆ نەخۆشخانەی جاکسۆن میمۆریال لە [[مەیامی|میامی]] . لە کاتێکدا تووشی جەڵتە بووە، یان پێش ئەوەی بەرەو نەخۆشخانە بڕوات یان لە نەخۆشخانە. دوای بیست و هەشت ڕۆژ بەهۆی [[پایێلۆنێفرایتیس|هەوکردنی گورچیلە]] (تووشبوونی نەخۆشیێکی گوورچیلە) لە تەمەنی ٦٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. لە بەڵگەنامەی مردنیدا ئاماژەی بەوە کردووە کە مردنی لە ئەنجامی " یوریمیا ؛ لەکارکەوتنی گورچیلە، لە ئەنجامی هەوکردن و چڵک" بووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Coral Castle: The Mystery of Ed Leedskalnin and his American Stonehenge by best-selling author Rusty McClure and Jack Heffron|ناونیشان=http://coralcastlebook.com/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140517040852/http://coralcastlebook.com/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٤|بڵاوکەرەوە=Coralcastlebook.com}}</ref> لەکاتێکدا لێکۆڵینەوە لە موڵکەکە دەکرا، ٣٥٠٠$(کە دەکاتە ٤١،٠٨٥$ لە ساڵی ٢٠٢٣) لە نێوان کەلوپەلی تایبەتی لیدسکالنین دۆزرایەوە. داهاتەکەی لە ئەنجامدانی گەشت و فرۆشتنی نامیلکە سەبارەت بە بابەتگەلی جۆراوجۆر (لەوانەش جەریانی موگناتیسی) و فرۆشتنی بەشێک لە جاکە ١٠ دۆنمییەکەی بەدەستهێنابوو موڵک بۆ دروستکردنی ڕێگای یەکەمی ئەمریکا. <ref name="ed_bio"/> بەو پێیەی هیچ وەسیەتنامەیەکی نەبوو، قەڵاکە بوو بە موڵکی نزیکترین خزمی زیندوو لە ئەمریکا، کوڕەزایەکی خەڵکی میشیگان بوو بە ناوی هاری. <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=William Stansfield|سەردێڕ=The Enigma of Coral Castle|ناونیشان=http://www.bibliotecapleyades.net/ciencia/ciencia_modernmegalithsus02a.htm|journal=Skeptic|بەرگ=١٢|لە=Chapter: Ancient and Modern Megaliths}}</ref> ماڵپەڕی کۆراڵ کاستڵ بڵاویکردەوە، کوڕەزاکەی تەندروستی خراپ بووە و لە ساڵی ١٩٥٣ قەڵاکەی بە خێزانێکی [[ئیلینۆی|ویلایەتی ئیلینۆیس]] فرۆشتووە. بەڵام ئەم چیرۆکە جیاوازە لە نامەی کۆچی دوایی خاوەنی پێشووی قەڵای کۆڕاڵ، جولیۆس لیڤین، زێڕینگەرێکی خانەنشینکراوی [[شیکاگۆ|شاری شیکاگۆ]] لە ویلایەتی ئیلینۆیس. لە نامەی مردنەکەدا هاتووە کە لیڤین لە ساڵی ١٩٥٢ زەویەکەی لە ویلایەتی فلۆریدا کڕیوە و ڕەنگە ئاگاداری ئەوە نەبووبێت کە تەنانەت قەڵایەک لەسەر ئەو زەوییە هەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٤ی نیسانی ١٩٩٠|سەردێڕ=Julius Levin obituary|ناونیشان=http://www.highbeam.com/doc/1P2-3993728.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121104232426/http://www.highbeam.com/doc/1P2-3993728.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=Chicago Sun-Times}}</ref> خاوەن نوێیەکان کردیان بە شوێنێکی گەشتیاری سەرنجگر و ناوی ڕۆک گەیتیان گۆڕی بۆ ڕۆک گەیت پارک، و دواتر بۆ کۆراڵ کاستڵ(قەڵای مەرجەنی). <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Coral Castle|ناونیشان=http://www.southflorida.com/visitor/19583,0,3056497.venue|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110716113414/http://www.southflorida.com/visitor/19583,0,3056497.venue|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=SouthFlorida.com}}</ref> لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٨١، لیڤین قەڵاکەی بە کۆمپانیای Coral Castle, Inc. فرۆشت بە بڕی ١٧٥،٠٠٠$(٥٨٦،٤٩٣$ لە ساڵی ٢٠٢٣) . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Warranty Deed for Coral Castle|ناونیشان=http://www.miami-dadeclerk.com/public-records/image.asp?page=1&cfn_master_id=9511263|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20071214184553/http://www.miami-dadeclerk.com/public-records/image.asp?page=1&cfn_master_id=9511263#image|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٠٨|وێبگە=County Records|بڵاوکەرەوە=Miami-Dade County Clerk|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆمپانیاکە ئەمڕۆ خاوەندارێتی خۆی دەپارێزێت. لە ساڵی ١٩٨٤دا، موڵکەکە خراوەتە لیستی زانیارییەکانی تۆماری نیشتمانی شوێنە مێژووییەکان . لە ژێر ناوی (رۆک گەیت)"دەروازەی بەرد" زیاد کرا، بەڵام ناوی ناو لیستەکە لە ساڵی ٢٠١١ گۆڕدرا بۆ (کۆراڵ کاسڵ)"قەڵای مەرجانی". <ref>[http://www.nps.gov/history/nr/listings/20110415.htm Recent Listings April 15, 2011], [[National Park Service]], April 2, 2010. </ref> ئەو تابلۆ بەردینەی کە تەنها لەناو موڵکەکەدایە کە لەسەری نووسراوە "Adm. 10c Drop Below" ڕەسەن نییە بۆ قەڵای کۆڕاڵ. لیدسکالنین ئەم تابلۆیەی دروستکرد و لەبەردەم شوێنی پێشووی خۆی لە فلۆریدا سیتی دانا کاتێک بێزار بوو لە پێدانی "نمایشێکی ئازاد" بەو سەردانکەرانەی کە بێباکانە بوون و دارستانەکانی لە پێیان دەدا. ئەم تابلۆیە لەلایەن خاوەنەکانی شوێنی ئێدەوە بەخشراوە و لە ساڵانی دواتردا لێرە دانراوە. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2021)">وەرگێڕان پێویستە</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> == قەڵاکە == [[پەڕگە:Coral_Castle_2.jpg|وێنۆک| دیمەنێک لە ناو قەڵای مەرجانییەوە]] [[پەڕگە:Coral_Castle_3.jpg|وێنۆک| بەردە سێ تۆنەکە]] گۆڕەپانی قەڵای مەرجانی پێکهاتووە لە ١٠٠٠ تۆن لە بەردەکان کە دانراون لە شێوەی دیوار و نەخشاندنی و مۆبیلیات و تاوەرێکی قەڵا. بە شێوەیەکی باو بە هەڵە پێیان وایە لە مەرجانی دروستکراوە, لە ڕاستیدا لە ئۆلیت دروستکراوە کە بە بەردی لیمۆی ئۆلیتیکیش ناسراوە . ئۆلیت بەردێکی نیشتووییە کە پێکهاتووە لە دەنکی بچووکی گۆیی تێکەڵی چینی کاربۆنات کە ڕەنگە چڕیی ناوچەیی توێکڵی [[فۆسیل|بەبەردبوو]] و مەرجانی لەخۆبگرێت. میامی ئۆلیت لە سەرانسەری باشووری ڕۆژهەڵاتی فلۆریدا لە پاڵم بیچ کاونتی تا فلۆریدا کیس دەبینرێت. <ref>[http://www.dep.state.fl.us/geology/geologictopics/rocks/miami_limestone.htm Miami Limestone] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609214250/http://www.dep.state.fl.us/geology/geologictopics/rocks/miami_limestone.htm |date= ٩ی حوزەیرانی ٢٠١١ }}, Florida Department of Environmental Protection</ref> زۆرجار ئۆلیت لە ژێر تەنها چەند ئینجێک لە خاکی سەرەوەدا دەبینرێت، وەک لە شوێنی قەڵای مەرجانی. بەردەکان بەبێ پێکبەستە بەیەکەوە دەبەسترێنەوە . بە بەکارهێنانی کێشەکەیان لەسەر یەک دانراون بۆ ئەوەی پێکەوە بمێننەوە. وردەکارییەکانی کاری دەستی ئەوەندە وردە و بەردەکان بە وردی بەستراونەوە کە هیچ ڕووناکییەک بە جومگەکاندا تێناپەڕێت. {{Convert|8|ft|m}} بەردی بەرزی ڕاست کە دیواری دەوری پێکدەهێنن بەرزییەکی یەکسانیان هەیە. تەنانەت لەگەڵ تێپەڕبوونی دەیان ساڵدا بەردەکان نەگۆڕاون. لەنێو تایبەتمەندی و نەخشاندنەکاندا تاوەرێکی قەڵای دوو نهۆمی کە وەک شوێنی ژیانی لیدسکالنین کاری دەکرد (دیوارەکان پێکهاتبوون لە پارچە بەردێکی بەرزی ٨ پێ)، کاتژمێرێکی خۆری ورد, تەلەسکۆپێکی جەمسەری, ئۆبێلیسکێک, باربێکیوو، بیرێکی ئاو, نافورەیەک, ئەستێرە و هەسارەی ئاسمانی، و چەندین پارچە مۆبیلیات. پارچە مۆبیلیاتەکان بریتین لە مێزێکی شێوە دڵ، مێزێک لە شێوەی فلۆریدا، بیست و پێنج کورسی لەرزین ، کورسی لە مانگی هیلال دەچێت، بانیۆ، جێگا و تەخت . جگە لە چەند شتێک، ئەو شتانە لە تاکە پارچە بەرد دروستکراون کە بە تێکڕا کێشیان ١٤ تۆن . گەورەترین بەرد کێشی ٢٧ تۆن و بەرزترینیان دوو مۆنۆلیتن(بەردی مەزن) کە {{Convert|25|ft|m}} وەستاون هەریەکەیان. بە بارستایی ٨.٢ تۆن دەروازەیەکی سووڕاوە کە بەرزییەکەی ٨ پێیە، پێکهاتەیەکی بەناوبانگی قەڵاکە، کە لە بەرنامە تەلەفزیۆنییەکانی ''[[لە گەڕان بەدوای... (زنجیرەی تەلەفزیۆنی)|گەڕان بەدوای...]]'' و ''[[ئه‌و باوه‌رپێنه‌کراوه‌،بێ باوه‌ره‌!|ئەوە باوەڕپێنەکراوە!]]'' . دەروازەکە بەجۆرێک نەخشێنراوە کە لە ماوەی چارەکێک ئینج لە دیوارەکانەوە جێی ببێتەوە. هاوسەنگییەکی باشی هەبوو، دەوترێت منداڵێک دەتوانێت بە پاڵنانی پەنجەیەک بیکاتەوە. نهێنی میحوەرەکەی دەروازەکە کە بە تەواوی هاوسەنگ بوو و ئەو ئاسانییەی کە بەو ئاسانییە دەسوڕایەوە بۆ دەیان ساڵ بەردەوام بوو تا لە ساڵی ١٩٨٦دا کارکردنی وەستا. بۆ ئەوەی لاببرێت، شەش پیاو و کرێنی ٤٥ تۆن بەکارهێنران. کاتێک دەروازەکە لابرا، ئەندازیارەکان بۆیان دەرکەوت کە چۆن لیدسکالنین ناوەند و هاوسەنگی کردووە. لە سەرەوە بۆ خوارەوە کونێکی کون کردبوو و شەفتێکی کانزایی تێدا بوو. بەردەکە لەسەر بۆڵبەرینێکی بارهەڵگری کۆن وەستابوو . ئەوە [[ژەنگ|ژەنگاویبوونی]] ئەم بؤلبەرینە بوو کە لە ئەنجامدا دەروازەکە نەسوڕایەوە. دواتر گۆڕیانەوە بە بۆڵبەرین و شەفتی نوێ، لە ٢٣ی تەمموزی ١٩٨٦دا خرایەوە سەر شوێنی خۆی ساڵی ٢٠٠٥ شکستی هێنا و دووبارە چاککرایەوە؛ بەڵام بە هەمان ئاسانی کە جارێک دەسوڕایەوە ناسوڕێتەوە. قەڵای مەرجانی تا ئێستاش وەک شوێنێکی گەشتیاری بەناوبانگ دەمێنێتەوە. کتێب و گۆڤار و بەرنامە تەلەفزیۆنییەکان باس لەوە دەکەن کە چۆن لیدسکالنین توانیویەتی پێکهاتەکە دروست بکات و بەردەکان بجوڵێنێت کە کێشیان چەندین تەنە. ئەو ئیدیعایانەی کە دەڵێن کەس لیدسکالنینی لە شوێنی کارەکەی نەبینیوە و بەردەکانی هەڵداوە، ڕەتکراوەتەوە. </link><sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''<nowiki><span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2021)">citation needed</span></nowiki>'' &#x5D;</sup> دەوترێت ئۆرڤاڵ ئیروین شایەتحاڵی ئەوە بووە کە بەردەکانی هەڵدەکێشێت و بەشێک لە دیوارەکەی هەڵدەگرێت، و شێوازەکانی لە کتێبەکەیدا وێنا کردووە ''کە Mr. Can't Is Dead'' . <ref name="Mr. Can't is Dead">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Irwin|یەکەم=Orval M.|سەردێڕ=Mr. Can't is Dead: The Story of the Coral Castle|ڕێکەوت=١٩٩٦|شوێن=Homestead, FL|oclc=٤٥٢٦٣٦٣٣}}</ref> کۆمەڵەی فیلمی نێمیث لە ساڵی ١٩٤٤ فیلمێکی دیکۆمێنتاریی کورتە فیلمی بەرهەمهێنا کە تێیدا لە شوێنی کارەکەیدا </link> . ماڵپەڕی کۆراڵ کاستڵ دەڵێت "ئەگەر هەرگیز کەسێک پرسیاری لە ئێد کرد سەبارەت بەوەی کە چۆن بلۆکەکانی مەرجانی دەجوڵێنێت، ئێد تەنها وەڵامی دەدایەوە کە بە باشی لە یاساکانی کێش و هێڵی کاریگەری تێگەیشتووە". <ref name="ed_bio"/> هەروەها ڕایگەیاندووە کە "نهێنییەکانی هەرەمەکانی دۆزیوەتەوە"، ئاماژەی بە هەرەمی گەورەی گیزە کردووە. <ref name="livescience">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Radford|یەکەم=Benjamin|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=The Mysterious Coral Castle: A Fanciful Myth|ناونیشان=http://www.livescience.com/history/060328_coral_castle.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=[[Live Science]] & [[Skeptical Inquirer]]}}</ref> {{Reflist}} == لە کولتوری باودا == * هەندێک جار قەڵای مەرجانی بە ستۆنهێنجی فلۆریدا ناودەبرێت. <ref>Jeff Klinkenberg. </ref> * فیلمی ''[[:en:The_Wild_Women_of_Wongo|The Wild Women of Wongo]]'' لە ساڵی ١٩٥٨دا قەڵای مەرجانی وەک سێتی پەرستگای خودای ئەژدیها بەکارهێناوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Wild Women of Wongo : George R. Black : Free Download & Streaming : Internet Archive|ناونیشان=https://archive.org/details/The_Wild_Women_Of_Wongo|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئایاری ٢٠١٤}}</ref> * دیمەنە مانگییەکانی فیلمی ''[[:en:Nude_on_the_Moon|Nude on the Moon]]'' لە ساڵی ١٩٦١ لە قەڵای مەرجانی وێنەگیراون. <ref name="allmovie">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Beldin|یەکەم=Fred|سەردێڕ=Nude on the Moon (1960)|ناونیشان=http://www.allmovie.com/movie/nude-on-the-moon-v35796/review|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=[[AllMovie]]}}</ref> * لە فیلمی مۆسیقای منداڵان ''[[:en:Jimmy,_the_Boy_Wonder|Jimmy, the Boy Wonder]]'' ساڵی ١٩٦٦، قەڵای مەرجانی وەک پاشبنەمایەک لە چەندین دیمەندا بەکارهێنرا. * "قەڵای نهێنییەکان" ئەڵقەیەکی بەرنامەی [[:en:Leonard_Nimoy|Leonard Nimoy]]'s program ''[[:en:In_Search_of..._(TV_series)|In Search of..]]'' (1976-1982) کە دراماتیزەکردنی لیدسکالنین لەخۆدەگرێت کە بەردەکان بە کەمترین هەوڵ دەجووڵێنێت. * لە ٢٠ی حوزەیرانی ٢٠١٤ [[:en:History_(U.S._TV_channel)|History Channel]] بەشێکی دەربارەی قەڵای مەرجانی لە زنجیرەی ''[[:en:Ancient_Aliens|Ancient Aliens]]'' (وەرزی دووەم، ئەڵقەی هەشتەم)، "پێکهاتە نهێنییەکان" پەخشکرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=S. 8, E. 2, Mysterious Structures|ناونیشان=http://www.history.com/shows/ancient-aliens/season-8/episode-2|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200320161111/https://www.history.com/shows/ancient-aliens/season-8/episode-2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئازاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[History Channel]]}}</ref> * گۆرانی "[[:en:Sweet_Sixteen_(song)|Sweet Sixteen]]" لە ساڵی ١٩٨٦ [[:en:Billy_Idol|Billy Idol]] ئیلهامێکی لە چیرۆکی لیدسکالنین و قەڵای کۆڕاڵ وەرگرتووە. * کتێبی جۆن مارتن بە ناوی ''Coral Castle Construction'' <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=John Martin|سەردێڕ=Coral Castle Construction: How One Man Created a Megalithic Wonder|ڕێکەوت=٢٠١٢|ژپنک=٩٧٨-٠٩٨٨٤٢٩٧٠٣}}</ref> کە لە تشرینی دووەمی ٢٠١٢ بڵاوکرایەوە، باس لەوە دەکات کە چۆن ئێد لیدسکالنین پێکهاتەکەی لەسەر بنەمای بنەما ئەندازیارییە بنەڕەتییەکان دروستکردووە. * لە یاری ڤیدیۆیی ''Fortnite'', شوێنێک بە ناوی Coral Castle بوونی هەیە. نازانرێت ئایا ئاماژەیە بۆ قەڵای مەرجانی ژیانی ڕاستەقینە یان نا. لە مانگی ئابی ٢٠٢٠ ئەو کۆمپانیایە کە خاوەنی کۆمپانیای کۆراڵ کاستڵە، سکاڵای لەسەر [[ئیپیک گەیمز|کۆمپانیای ئێپیک گەیمز]] تۆمارکرد بەهۆی پێشێلکردنی نیشانە بازرگانییەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Carpenter|یەکەم=Nicole|ڕێکەوت=١٤ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Florida's Stonehenge is suing Epic Games over Coral Castle|ناونیشان=https://www.polygon.com/2020/8/14/21368980/coral-castle-fortnite-lawsuit|ڕێکەوتی سەردان=٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Polygon|زمان=en-US}}</ref> * لە ڕۆمانی''[[:en:The_Island_of_Eternal_Love|The Island of Eternal Love]]'' ، لە نووسینی نووسەری [[:en:Cuban_Americans|Cuban-American]] author [[:en:Daína_Chaviano|Daína Chaviano]]، بەشێکی تەواو ("زۆر نزیک لە دڵم") تایبەتە بە مێژووی قەڵای مەرجانە و بیناکارەکەی ئێدوارد لیدسکالنین . <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chaviano|یەکەم=Daína|سەردێڕ=The Island of Eternal Love|ناونیشان=https://archive.org/details/islandofeternall00chav|بڵاوکەرەوە=Riverhead Books, Penguin Group|ساڵ=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٤٤٨-٩٩٢-١|edition=1st|شوێن=New York|پەڕەکان=[https://archive.org/details/islandofeternall٠٠chav/page/١٧٣ ١٧٣]–١٧٧}}</ref> == هەروەها ئەمانە ببینە == * قەڵای بیشۆپ, پڕۆژەیەکی بیناسازی یەک کەسییە لە نزیک شاری ڕای لە ویلایەتی کۆلۆرادۆ * فێردیناند شیڤال, پۆستەچییەکی فەرەنسی کە قەڵایەکی بەردی هاوشێوەی ''Le Palais ideal'' ی دروستکردووە * قەڵای نهێنی, پڕۆژەیەکی بیناسازی یەک کەسییە و لە ساڵانی ١٩٣٠ لە شاری فۆنیکس لە ویلایەتی ئەریزۆنا لەلایەن بۆیس لوتێر گولیەوە دروستکراوە * تاوەری واتس, دیزاین و دروستکراوی لەلایەن سیمۆن ڕۆدیا == سەرچاوەکان ==   === کتێبنامە === * {{وێبگەی فەرمی|http://www.coralcastle.com/}} * [http://www.skeptic.com/eskeptic/12-12-05/#feature Skeptic Magazine article] * [https://web.archive.org/web/20180520193602/http://www.code144.com/coral-castle-aerial-photos/ Coral Castle aerial photographs] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} na2jni5rm1qytbm1qhqrch94x02aezt 0 252432 1662900 1609132 2026-09-08T01:33:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (یاسا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1662900 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Constitution of the United States - DPLA - 9ca804144bd5965e992ae3528bc3c6a3 (page 1).jpg|وێنۆک|لاپەڕەی یەکەمی وەشانی ئەسڵی دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کە لە ساڵی ١٧٨٩ نووسراوە.]] {{سیاسەتەکانی ئەمریکا}} '''دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا''' ({{بە ئینگلیزی |Constitution of the United States}}) کە لە ساڵی ١٧٨٩ پەسەند کرا، یەکێکە لە کۆنترین [[دەستوور|دەستوورە]] ھەبووەکانی جیھان و زیاتر لە ٢٣٤ ساڵە لە کاردایە. لە ڕاستیدا دەستووری ئەمریکا ھەرگیز گۆڕانکاری بەسەردا نەھاتووە و تەنھا ھەموارکردنەوەیان بۆ زیاد کراوە. ھەر لەبەر ئەم ھۆکارە دەستووری ئەم وڵاتە سەقامگیری و یەکگرتوویی زۆری ھەیە و وەک میراتێکی نەتەوەیی لە نێو گەلی ئەمریکادا ناسراوە. بنەماکانی ئەم یاسایە لە حەوت بابەت پێکھاتووە کە ھەر بەشێکیان چەند بەشێک لەخۆدەگرێت. ڕۆحی گشتی حوکمڕانی دەستوور لەسەر سێ میحوەری سەرەکی دامەزراوە، کە وەک میحوەرێکی نەگۆڕ دادەنرێت. ئەم سێ میحوەرە بریتین لە: * جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا * سیستەمی ھەڵبژاردن لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا * [[حکوومەتی فیدراڵی ئەمریکا|سیستەمی فیدراڵی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] ھەریەک لەم بنەما نەگۆڕانە ڕەگ و ڕیشەی لە ئایدیاڵ و ئامانجەکانی سەرکردەکانی سەربەخۆیی و باوکانی دامەزرێنەری ئەمریکاشدا ھەیە. زۆرێک لە کۆچبەران و بازرگانانی ئەورووپی کە لە کۆنترۆڵی سیاسی و ئابووری [[شانشینی یەکگرتوو|بەریتانیا]] بەسەر ھەموو توخمەکانی ئەم وڵاتەدا ناڕازی بوون، ھەر جۆرە ستەمکارییەکی ڕەھایان ڕەتکردەوە و یەکسانی سپی پێستەکان -یان خستە لووتکەی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانیانەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٣ی ئایاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|یاسا|سیاسەت|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|United States Constitution}} {{یاسا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:جەیمز مەدیسۆن]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٧٨٩ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] 2v1hoipokmu2fbgraeh44c14xiorqb3 0 252435 1662901 1503653 2026-09-08T01:34:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (یاسا-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662901 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} {{حکوومەتی ویلایەتی ئەمریکا}} لە ئەمریکا ھەر [[ویلایەتەکانی ئەمریکا|ویلایەتێک]] دەستووری نووسراوی خۆی ھەیە. ئەوان زۆر درێژترن لە [[دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، کە تەنھا ٤٬٥٤٣ وشەی تێدایە. دەستووری ویلایەتەکان ھەموویان لە ٨ ھەزار وشە درێژترن، چونکە وردترن سەبارەت بە پەیوەندییەکانی ڕۆژانەی نێوان حکوومەت و خەڵک. کورتترینیان دەستووری ڤێرمۆنتە کە لە ساڵی ١٧٩٣ پەسەند کراوە و لە ئێستادا درێژییەکەی ٨٢٩٥ وشەیە. درێژترینیان شەشەمین دەستووری [[ئەلاباما|ویلایەتی ئەلاباما]] بوو کە لە ساڵی ١٩٠١ پەسەند کرا و درێژییەکەی نزیکەی ٣٤٥ ھەزار وشە بوو، بەڵام لە ساڵی ٢٠٢٢ دووبارە نووسرایەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٣ی ئایاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|یاسا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|State constitutions of the United States}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{یاسا-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} p87t4iq50rcxqvoawkusp1m8bov1v09 0 252481 1662931 1547421 2026-09-08T01:39:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، یاسا-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662931 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەتەکانی ئەمریکا}} '''دەسەڵاتی دادوەریی فیدراڵی ئەمریکا''' یەکێکە لەو سێ لقەی [[حکوومەتی فیدراڵی ئەمریکا|حکومەتی فیدراڵی ئەمریکا]] کە بەپێی [[دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] و [[یاسای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|یاساکانی]] حکوومەتی فیدراڵی ڕێکخراوە. دەسەڵاتی دادوەریی فیدراڵی ئەمریکا بە پلەی یەکەم لە [[دادگای باڵای ویلایەتە یەکگرتووەکان|دادگای باڵای ئەمریکا]] و دادگاکانی تێھەڵچوونەوەی ئەمریکا و دادگاکانی ناوچەی ئەمریکا پێکدێت.<ref name="Friedman_Page_60">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Friedman|یەکەم=Lawrence M.|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/American_Law/2bJjDQAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&pg=PA60&printsec=frontcover|سەردێڕ=American Law: An Introduction|دوایین٢=Hayden|یەکەم٢=Grant|ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٠٤٦٠٥٩-٤|شوێن=Oxford|پەڕە=٦٠|بەستەری نووسەر=Lawrence M. Friedman|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> ھەروەھا چەندین دادگای فیدراڵی بچووکی دیکە لەخۆدەگرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|یاسا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|United States federal courts}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{یاسا-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} k3tcz4u9jx2qwl5y80a10y0806qpkgh 0 253099 1662909 1503677 2026-09-08T01:35:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662909 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}} '''دەستی پیاوێکی مردوو''' ({{بە ئینگلیزی|Dead Man's Hand}}) [[فیلمی ڕۆژاوایی|فیلمێکی ڕۆژاوایی]] [[ئەمریکا|ئەمریکییە]] لە ساڵی ٢٠٢٣ لە دەرھێنانی برایان سکیبا، لە سیناریۆی سکیبا و کۆرین نێمێچ. لەسەر بنەمای ڕۆمانێکی گرافیکی، ''بێ پاشماوە لە خراپەکاران: دەستی پیاوێکی مردوو'' لە نووسینی کێڤن مینۆر و ماتیۆ مینۆر. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەیەی ٢٠٢٠|فیلم|فیلمی ڕۆژاوایی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٣]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کۆمیکی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیو مەکسیکۆ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان]] 14c2zfk4odvllf7ub8ooyswuks4nh0r 0 253321 1662906 1503667 2026-09-08T01:34:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1662906 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Fotothek_df_pk_0000165_012.jpg|وێنۆک| دەستکاریکەرێکی فیلم لە ساڵی ١٩٤٦ لە شوێنی کارەکەی]] '''دەستکاریی فیلم''' یان '''مۆنتاژی فیلم''' ({{بە ئینگلیزی|Film Editing}}) ھەم بەشێکی داھێنەرانە و ھەم بەشێکی تەکنیکییە لە پرۆسەی [[قۆناغی دوای بەرھەمھێنان]]ی [[بەرھەمھێنانی فیلم|فیلمسازی]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٢٣ی ئایاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Film editing}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:تەکنیکە سینەمایییەکان]] [[پۆل:فیلمسازی]] [[پۆل:تەکنۆلۆژیای فیلم و ڤیدیۆ]] [[پۆل:بیردۆزی فیلم]] 6uznfwyzqdzyr2wqsee1ty0pjusvtq5 0 253417 1662635 1512269 2026-09-07T14:49:08Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662635 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:The_Arm_of_the_Law.jpg|وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم]] '''قۆڵی یاساکە''' ({{بە ئینگلیزی| The Arm of the Law}}) فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٣٢، لە دەرھێنانی لویس کینگە، و ڕێکس بێڵ و مارسلین دەی و لینا باسکوێت ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. لەلایەن کۆمپانیای [[مۆنۆگرام پیکچەرز]]ەوە دابەشکراوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٢٦ی ئایاری ٢٠٢٤}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٣٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٣٢]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ڕەش و سپییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە تاوانکارییە ئەمریکییەکان]] mb5t7qj19k2mbkoc3aizn71s4ra0ap0 0 253467 1663008 1658656 2026-09-08T07:34:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1663008 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:TwoDumbbells.JPG|وێنۆک| وێنەی جووتێک دەمبێڵ]] '''دەمبێڵ''' جۆرێکە لە کێشی ئازاد، پارچە ئامێرێکە کە لە ڕاھێنانی کێشدا بەکاردێت. بەزۆری بە تاک یان بە جووت بەکاردێت، لە ھەر دەستێکدا یەکێکیان دەگرترێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٢٧ی ئایاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش}} {{پۆلی کۆمنز|Dumbbells}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{وەرزش-کۆلکە}} 3h5c8f2ip6eu63i0pshsaacik39804v 0 253631 1662904 1503663 2026-09-08T01:34:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662904 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Starter for ten.jpg|وێنۆک|پۆستەری فەرمیی فیلم]] '''''دەستپێکەر بۆ ١٠ کەس''''' ({{بە ئینگلیزی |Starter for 10}}) فیلمێکە لە ساڵی ٢٠٠٦ لە دەرھێنانی تۆم ڤۆنە. لەم فیلمەدا ئەکتەرانی وەک جەیمس مەکئاڤۆی و ئەلیس ئیڤ و ڕیبێکا ھۆڵ و [[چارڵز دانس]] و لینسی دانکان و [[بێنێدیکت کەمبەرباچ|بینێدکت کامبەرباتچ]] و دۆمینیک کوپەر و جەیمس کۆردن و سیمۆن وۆدز و کاترین تایت و [[مارک گاتس|مارک گاتیس]] و جۆن ھێنشاو و گای ھێنری ڕۆڵیان بینیوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٣١ی ئایاری ٢٠٢٤}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تۆم ھەنکس}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەڕیتانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٦]] [[پۆل:یەکەم فیلمە دەرھێنراوەکانی ساڵی ٢٠٠٦]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٤]] oadvaqzvlp5qlnlzlmzdhumttxc1zm2 0 253652 1662912 1653198 2026-09-08T01:35:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662912 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:BandofBrothersIntertitle (1).jpg|وێنۆک|پۆستەری زنجیرەکە]] '''''دەستەی براکان''''' ({{بە ئینگلیزی |Band of Brothers}}) [[کورتەزنجیرە|کورتە زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنییە و]] لە ١٠ ئەڵقەدا بەرھەم ھێنراوە و باس لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیھانی دووەم]] دەکات. بەرھەمھێنەرانی سەرەکی ئەم زنجیرەیە بریتین لە [[تۆم ھەنکس|تۆم ھانکس]] و [[ستیڤن سپیلبێرگ]] کە پێشتر لە ''فیلمی پاراستنی تایبەتیی ڕیان'' پێکەوە کاریان کردووە. زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکەی «دەستەی براکان» بۆ یەکەمجار لەلایەن [[ئێچ بی ئۆ|کەناڵی ئێچ بی ئۆ]] لە ساڵی ٢٠٠١ نمایشکرا و لەو کاتەوە زۆرێک لە کەناڵەکان دووبارە پەخشیان کردەوە. چیرۆکی زنجیرەکە باس لە کۆمەڵێک سەربازی ئەمریکی دەکات، لەو ڕۆژەی بە خولی ڕاھێنانەکانیاندا تێدەپەڕن تا ڕۆژی سەرکەوتن لە شەڕدا. ئەم زنجیرەیە لە پلەی چوارەمی [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|ئای ئێم دی بییە]] لە نێوان بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان و دووەم لە زنجیرەکان. [http://www.imdb.com/chart/toptv/] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تۆم ھەنکس}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|تەلەڤیزیۆن|شانشینی یەکگرتوو|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|Band of Brothers (TV miniseries)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە خەڵاتی پرایم تایم ئێمیان وەرگرتووە]] [[پۆل:زنجیرە درامییەکانی بی بی سی]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە تەلەڤیزیۆنی واڕنەر بڕۆز بەرھەمیھێناوە]] [[پۆل:زنجیرە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان کە خەڵاتی پیبۆدییان وەرگرتووە]] [[پۆل:بەرنامە ڕاستەقینەکانی ئێچ بی ئۆ]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] ta03qf32fvm6y5nise66suuumjdexg7 0 253959 1662752 1503524 2026-09-07T19:35:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، سویس-کۆلکە) 1662752 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''دەریاچەی ئۆیشینن''' ({{بە ئەڵمانی|Oeschinensee}}) دەریاچەیەکی بەرزە و دەکەوێتە ناوچەی بێرنزی ئۆبەرلاند لە [[سویسڕا]]. بە ئاوە شینەکانی کە وەک بلوری ڕوون و شاخەکانی دەوروبەری و کەشێکی ئارام ناسراوە. دەریاچەکە دەکەوێتە بەرزایی نزیکەی ١٥٧٨ مەتر (٥١٧٧ پێ). == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان =١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کەشوھەوا|سویس}} {{پۆلی کۆمنز|Oeschinen Lake}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{سویس-کۆلکە}} [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە سویس]] b1szwsqaxmhdrwl4bpwzjfbwoxdis7g 0 254402 1662610 1637754 2026-09-07T13:35:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662610 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرماناو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| درماناو}} <br>{{lang-en| Darmanaw }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.8541|44.4357}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەرماناو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.8541|44.4357 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شوان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣١٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرماناو''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری (٢١کم).<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''دەرماناو''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[سێگردکان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[جەوەجەوە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[عەمدۆن]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[پەڵکانە، شوان|پەڵکانە]].<ref>https://www.openstreetmap.org/node/10857458746</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(١٤٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٢٥٥) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی شوان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] * [[دەرماناو، سەرگەڕان]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] t145o32d9hyhoyf7x3ny65ao8ufvaa4 0 254608 1663076 1503815 2026-09-08T10:36:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1663076 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەوڵەتی قووڵ لە تورکیا''' (بە تورکی: derin devlet) گرووپێکی گوماناوی ھاوپەیمانی دژە دیموکراسی کاریگەرە لە ناو پێکھاتەی سیاسی تورکیادا، کە پێکھاتووە لە توخمە ئاست بەرزەکانی ناو دەزگای ھەواڵگری (ناوخۆیی و دەرەکی)، سەربازی تورکیا، دەزگا ئەمنییەکان، دەسەڵاتی دادوەری، و مافیا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Freely|یەکەم١=Maureen|سەردێڕ=Why They Killed Hrant Dink|journal=Index on Censorship|ڕێکەوت=ی ئایاری 2007|بەرگ=٣٦|issue=2|پەڕەکان=١٥–٢٩|doi=10.1080/03064220701334477|ناونیشان=https://journals.sagepub.com/doi/10.1080/03064220701334477|شوێن=London|زمان=en|issn=0306-4220}}</ref> سەرۆککۆماری پێشوو، سلێمان دەمیرێل دەڵێت لە دڵی تێڕوانین و ھەڵسوکەوتی ئەو کەسانەی کە دەوڵەتی قووڵ پێکدەھێنن، زۆربەیان سەربازین، ھەوڵێکە بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە نەتەوەیییەکان، کە بەھۆی باوەڕێکی قووڵەوە دروست کراوە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ ڕووخانی ئیمپراتۆرییەتی عوسمانی. وڵات ھەمیشە «لە لێوارەیە».<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ| ناونیشان = http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=168354 | ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨| سەردێڕ = Derin devlet ve Kuvva-yı Milliye | یەکەم = Mümtaz'er | دوایین = Türköne |ئیش= Zaman | زمان = tr | ڕێکەوت = ٢٩ی نیسانی ٢٠٠٥| وتەگێڕانەوە = Bu korkunun arkasında ise Osmanlı Devleti'nin dağılması var. Cumhuriyeti kuranlar ordu mensupları ve Demirel onlarda bu korkunun hakim olduğunu söylüyor. Bu korkuya "hufre-i inkıraz" (uçurumun kenarına gelme korkusu) veya "pençe-i izmihlal" (çöküşün pençesinde olma) deniyormuş. Osmanlı Devleti'nin çöküş hikayesinden hafızalara kazınan bu korku devletteki işlerin önemli faktörlerinden biri. Demirel, adeta bir paranoya halini anlatıyor. | ڕەوشی ناونیشان=مردوو | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20110716060220/http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=168354 | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٦ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|شەڕی سارد|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تورکیا|مافەکانی مرۆڤ}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:چەوساندنەوەی کوردەکان لە تورکیا]] [[پۆل:ناسیۆنالیزمی تورکی]] [[پۆل:سیستەمە ئابوورییەکان]] [[پۆل:حکوومەتی تورکیا]] [[پۆل:سیاسەتی تورکیا]] [[پۆل:گەندەڵی لە تورکیا]] i193vsah9r21e3rjk25i1nhrk2kn939 0 266703 1663030 1503778 2026-09-08T07:37:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1663030 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Izdisaj.jpg|چەپ|وێنۆک|262x262پیکسڵ| دەنگی مرۆڤ ]] '''دەنگی مرۆڤ''' ({{بە ئینگلیزی |Voice}}) کاتێک بەکاردێت کە کەسێک [[قسە|قسە دەکات]] یان [[گۆرانیبێژ|گۆرانی دەڵێت]] . باس لە پەیوەندی مرۆڤ دەکات، نەک پەیوەندی ئاژەڵان. ==ئێرەش ببینە== *[[دەنگ]] (ئامراز و کەرستە و هتد ...) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|مۆسیقا|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Voice}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:دەنگ]] [[پۆل:پەیوەندیی مرۆیی]] [[پۆل:دەنگی مرۆڤ]] [[پۆل:دەنگناسی (زمانەوانی)]] 5lmzdijsudxkeu34l5gl1blfo2glly2 0 267391 1662819 1662436 2026-09-07T20:18:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662819 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }}   گوندەوارى '''قەڵاى کورد''' یان '''(قەرەچای: دۆڵەڕەش)''' یەکێکە لە گوندە کوردنشینەکانی [[شارستانی ساوە|شاری ساوە]] لە [[پارێزگای مەرکەزی|پارێزگای ناوەندی (مەرکەزى)]] [[ئێران]] . ئەم گوندە دەکەوێتە بەشی ناوەڕاستی شاری ساوە و دانیشتووانى بە زمانی کوردی قسە دەکەن و بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران|سەرژمێری ناوەندی ئاماری ئێران]] لە ساڵی ٢٠١٠ ، ژمارەی دانیشتووانی ٩٦٦٥ کەس (٢٥٣٩ ماڵ) بووە. <ref>{{سەرژمێری ئێران ٢٠١١|00}}</ref> [[پەڕگە:قلعە کورد.gif|وێنۆک|نەخشەى قەڵاى کورد]] بە وتەی ڕیش سپیانى گوندەکە، خەڵکى قەڵاى کورد لە بنەڕەتدا دوورخراوەى ماییدەشتی کرماشانن و بە بنەچەک لە هۆزى کوردى کەڵهوڕن. [https://urlis.net/e4bsjyxd]{{بەستەری مردوو|url=https://urlis.net/e4bsjyxd |date=ئابی ٢٠٢٤ }} <references /> [[پۆل:کورد لە ئێران]] [[پۆل:کەڵھوڕ]] irerqyjnqty612wjkligi2g5qf0rix3 0 268583 1662706 1503497 2026-09-07T16:37:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1662706 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|پیشە=دەرکردنی جنۆکە و شەیتان و دەرکردنی ڕۆحی شەڕانگێز و خراپ|ناو=دەرکەری جنۆکە|ناوی خۆماڵی=جنۆکەگر|وێنە=St. Francis Borgia Helping a Dying Impenitent by Goya.jpg|ناوی تر=دەرکەری ڕۆحی شەڕانگێز{{هن}}دوورخەرەوەی ڕۆحی شەڕانگێز}} '''دەرکەری جنۆکە''' یان '''دوورخەرەوەی ڕۆحە شەڕانگێزەکان''' یان '''جنۆکەگر''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]؛الرَّاقيِ، طاَرِد أرواحِ شِرّيرةَ | بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]؛ Exorcist)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کامبریج|ناونیشان=https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/exorcist|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە زۆربەی زۆری [[ئایین]] و [[ڕێباز|مەزهەبەکان]] کەسایەتییەکی ئایینییە، کە توانای چارەسەرکردن و دەرکردنی [[جنۆکە]] و ئەهریمەن و [[شەیتان|شەیتانەکان]]، وە ڕۆحە شەڕانگێز و خراپەکارەکان هەیە. ئەو کەسایەتییانە بریتین لە [[دەروێش]]، ڕاهیب، [[قەشە]]، [[شەمەنیزم|شەمان]]، [[شێخ]] یان چارەسەرکەری [[ڕۆح|ڕۆحی]]، یان هەر کەسێک کە شارەزایی هەبێت و ڕێنمایی درابێت، یان کەسێکی پیرۆزبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Exorcism {{!}} USCCB|ناونیشان=https://www.usccb.org/prayer-and-worship/sacraments-and-sacramentals/sacramentals-blessings/exorcism|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=www.usccb.org|زمان=en}}</ref> دەرکەری [[جنۆکە]] ئەو کەسەیە کە [[ھەبوو|بوونەوەرێکی]] نادیار، یان [[بوونەوەری ئەفسانەیی|بوونەوەرێکی سەروسروشتی]]، یان بوونەوەری ترسناک، کە کەسانی ئاسایی نایانبینن و بوونەوەری نەزانراون، کە بڕوا وایە و وا دانراوە، کە دەیانەوێ کەسەکان خاوەندارێتی بکەن و بیانکەن بە هی خۆیان، یان زیان بگەیەنن بە خەڵکانی تر و ئەوکەسەی مەبەستیانە، دەربکەن، کە ئەمەش بە ڕێوەرەسمی ئایینی یان [[چاند|کولتووری]] یان ئەو شێوازی دەرکردنەی کە دەرکەرەکە یان [[خوا|خواوەند]] و ئایینەکەی [[باوەڕ|بڕوای]] پێیەتی، بەڕێوەدەچێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی ئابی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Exorcism {{!}} Demonic possession, Rituals, Supernatural {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/exorcism|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئابی ٢٠٢٤|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|ئایین|کۆمەڵگا|چاند|ئیسلام|خەیاڵی زانستی|ترسناک|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Exorcists}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئایین-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} p4937c5y92wz7jb1acu0tuwojhc2re7 0 269783 1662652 1512501 2026-09-07T15:05:53Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662652 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەھجاوەرستان | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|قهجاورستان}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری قەھجاوەرستان | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری قەھجاوەرستان''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی قەھجاوەرستان لە [[ئێران]]دا##جێگەی قەھجاوەرستان لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|32|42|14|N|51|50|17|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئەسفەھان|ئەسفەھان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ئەسفەھان|ئەسفەھان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ١٥٣٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەھجاوەرستان''' ({{بە فارسی|قهجاورستان}}) شارێکە لە [[پارێزگای ئەسفەھان]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای ئەسفەھان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای ئەسفەھان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ئەسفەھان]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٧ لە ئێران]] snmoe5vu728guynxae23rbics6pu02m 1662792 1662652 2026-09-07T20:05:10Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1662792 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قەھجاوەرستان | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|قهجاورستان}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری قەھجاوەرستان | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری قەھجاوەرستان''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی قەھجاوەرستان لە [[ئێران]]دا##جێگەی قەھجاوەرستان لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|32|42|14|N|51|50|17|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئەسفەھان|ئەسفەھان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ئەسفەھان|ئەسفەھان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ١٥٣٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قەھجاوەرستان''' ({{بە فارسی|قهجاورستان}}) شارێکە لە [[پارێزگای ئەسفەھان]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای ئەسفەھان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای ئەسفەھان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ئەسفەھان]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٧ لە ئێران]] lxlcxtu9q46nes779r8cwsb9sjtacqt 0 269903 1662981 1513912 2026-09-08T05:46:17Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1662981 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = لەمەزان | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|لمزان}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری لەمەزان | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری لەمەزان''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لەمەزان لە [[ئێران]]دا##جێگەی لەمەزان لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|27|02|42|N|54|53|27|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھورمزگان|ھورمزگان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بەندەر لەنگە|بەندەر لەنگە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''لەمەزان''' ({{بە فارسی|لمزان}}) شارێکە لە [[پارێزگای ھورمزگان]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای ھورمزگان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای ھورمزگان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ھورمزگان]] ta4r9sztt1tn4l7e1rivg1vuyzrgl3m 0 269904 1662984 1513917 2026-09-08T05:46:47Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1662984 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = لەنگوروود | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|لنگرود}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = Langarud, Gilan Province, Iran - panoramio.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری لەنگوروود | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری لەنگوروود''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لەنگوروود لە [[ئێران]]دا##جێگەی لەنگوروود لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|37|11|49|N|50|09|13|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای گیلان|گیلان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی لەنگوروود|لەنگوروود]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = -١٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = {{ناونیشان|http://langarud.ir/}} | پەراوێزەکان = }} '''لەنگروو''' یان '''لەنگوروود''' ({{بە فارسی|لنگرود}}) شارێکە لە [[پارێزگای گیلان]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای گیلان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای گیلان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Langarud}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای گیلان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی دەریای کاسپیەن]] rne0wqa1yn2tzqbhovcrqci9cav27os 0 269905 1662988 1513922 2026-09-08T05:47:27Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1662988 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = لەواسان | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|لواسان}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = Lavasan view.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری لەواسان | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری لەواسان''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لەواسان لە [[ئێران]]دا##جێگەی لەواسان لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|35|49|23|N|51|37|27|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای تاران|تاران]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی شەمیرانات|شەمیرانات]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٠٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''لەواسان''' ({{بە فارسی|لواسان}}) شارێکە لە [[پارێزگای تاران]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای تاران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای تاران}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Lavasan}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای تاران]] dzg481oikqlesl2kqplrghpqhqc6x1x 0 269907 1662992 1513927 2026-09-08T05:48:07Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1662992 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = لەوەندەویل | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|لوندویل}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = LATON3.jpg | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری لەوەندەویل | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری لەوەندەویل''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لەوەندەویل لە [[ئێران]]دا##جێگەی لەوەندەویل لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|38|18|32|N|48|52|15|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای گیلان|گیلان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ئاستارا|ئاستارا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = ١٠- | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''لەوەندەویل''' ({{بە فارسی|لوندویل}}) شارێکە لە [[پارێزگای گیلان]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای گیلان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای گیلان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای گیلان]] 0efw0x46prsfdw65tt39x8au5z9104j 0 270086 1663057 1653217 2026-09-08T10:32:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئەڵمانیا-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1663057 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''دەورووبەری جیھان لە ٨٠ ڕۆژدا''' ({{بە ئینگلیزی|Around the World in 80 Days}}) فیلمێکی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]]ی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشن]]ی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٤. تێچووی فیلمەکە (١١٠) ملیۆن دۆلار بووە، و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] (٧٢٫٢) ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (١٦ی حوزەیرانی ٢٠٠٤) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٢٠ خولەکە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٨ی ئابی ٢٠٢٤}} {{پۆلی کۆمنز|Around the World in 80 Days (2004)}} {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا|ھۆڵیوود|شانشینی یەکگرتوو|ھیندستان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|پاریس|دیزنی|دەیەی ٢٠٠٠|کۆمیدیا|لەندەن}} {{ئەڵمانیا-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە ئەکشنەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە سەرکێشییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە ڕاوکردنەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٤]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە سەرکێشییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی بابێلسبێرگ]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەڵمانیا دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە پاریس داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە سان فرانسیسکۆ داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە زەریای ئەتڵەسیدا ڕوودەدەن]] [[پۆل:فیلمەکانی واڵت دیزنی پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە کۆمێدییە بەریتانییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەڵمانییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە کۆمیدییە ئاکشنە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی سامیت ئینتەرتەیمێنت]] hk4i1gr70kvnotlvmzrg4ubpcpsyk6b 0 270852 1662638 1512277 2026-09-07T14:50:12Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662638 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''قیبلەنمای زێڕین''' ({{بە ئینگلیزی|The Golden Compass}}) فیلمێکی [[فیلمی فانتازیا|فانتازیا]]ی بەریتانی-ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٧. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ١٨٠ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نزیکەی ٣٧٢٫٢ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١١٣ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == کورتەی چیرۆک == لە جیهانێکی پاراڵێلدا، لایرا بێلاکوا سەفەرێک دەست پێدەکات بۆ ڕزگارکردنی هاوڕێکەی و منداڵانی تر لە دەستی ڕێکخراوێکی نهێنی. ئەو قیبلەنمایەکی زێڕین بەکاردەهێنێت کە دەتوانێت وەڵامی هەموو پرسیارەکان بداتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|دەیەی ٢٠٠٠|لەندەن}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمە بەڕیتانییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٧]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)]] [[پۆل:فیلمە نایابە بەڕیتانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی گەردوونە ھاوتەریبەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کۆمەڵگە نھێنییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەڕیتانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ستۆدیۆی شێپەرتۆن وێنەیگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە نەرویج وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ئۆکسفۆردشایر وێنەگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە خەڵاتی ئۆسکاریان بۆ باشترین کاریگەری بینراو بەدەستھێناوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن]] [[پۆل:فیلمەکانی نیو لاین سینەما]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە خەیاڵییە ئینگلیزییەکان]] n1lh60anciaoo2kso9txt6lxk5ikk3l 0 270877 1663033 1653212 2026-09-08T07:38:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە، کەنەدا-کۆلکە) 1663033 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''بانگەوازی کێوی''' ({{بە ئینگلیزی|The Call of the Wild}}) فیلمێکی [[فیلمی سەرکێشی|سەرکێشی]] و [[فیلمی درامای|درامای]] ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٢٠. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ١٣٥ ملیۆن دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نزیکەی ١١١٫١ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (٢١ی شوباتی ٢٠٢٠) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٠ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == کورتەی چیرۆک == سەگێکی ماڵی بە ناوی باک لە ژیانی ئاسوودەی خۆی لە کالیفۆرنیا دەڕفێنرێت و دەبرێت بۆ ئەلاسکا لە سەردەمی ئاڵتوون دۆزینەوەدا. لەوێ فێری ژیان لە سروشتی دڕندە دەبێت و سەرئەنجام دەبێتە سەرکردەی گورگە سەگەکان و دەگەڕێتەوە بۆ سروشتی خۆی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەنیمەیشن|دەیەی ٢٠٢٠|کەنەدا}} {{پۆلی کۆمنز|The Call of the Wild (2020 film)}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} {{کەنەدا-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە منداڵانەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆکسی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان بە ئەکشن و ئەنیمەیشنی ڕاستەوخۆ]] [[پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی دەیەی ١٨٩٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لۆس ئەنجلۆس وێنەگیراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی جووڵە بەکاردەھێنن]] [[پۆل:فیلمەکانی تی ئێس جی ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکان لەژێر کاریگەری پەتای کۆڤید-١٩]] 2qthb9uq4p7qnc9qy4kkygap17i1wyy 0 271542 1663006 1658657 2026-09-08T07:33:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕووسیا-کۆلکە) 1663006 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنانەکانی دیکە|Makarov (disambiguation)}} {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Makarov PM airsoft 02.jpg|وێنۆک|دەمانچەی دەستیی ماکارۆڤ]] '''دەمانچەی ماکارۆڤ''' یان '''PM''' ( {{lang-rus|Пистолет Макарова|r=Pistolet Makarova|p=pʲɪstɐˈlʲet mɐˈkarəvə|t=Makarov's Pistol}} &#x3A; <nowiki>, .</nowiki><templatestyles src="Module:IPA/styles.css"></templatestyles> <nowiki>، .</nowiki> <small>lit.</small> <span>'دەمانچەی ماکارۆڤ'</span> ) دەمانچەیەکی نیمچە ئۆتۆماتیکی سۆڤیەتییە کە دروستکراوی کۆمپانیای بەنێوبانگی کڵاشینکۆڤە. ئەم چەکە لە ژێر سەرکردایەتی پڕۆژەکەی نیکۆلای فیۆدۆرۆڤیچ ماکارۆڤ ، لە ساڵی ١٩٥١ بوو بە قۆڵی سەربازی ستانداردی [[یەکێتیی سۆڤیەت|یەکێتی سۆڤیەت]] و لایەنی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Makarov Basics|ناونیشان=http://www.makarov.com/makbasics.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080223203526/http://www.makarov.com/makbasics.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Makarov.com}}</ref> شایەنی باسە PM لە ساڵی ١٩٤٩وە و بە بەردەوامی لەلایەن هەردوو کۆمپانیای کڵاشینکۆڤ و کارگەی میکانیکی <nowiki>ئیژێفسک</nowiki> بەبێ وەستان بەرهەم دەهێندرێت و چەند وڵاتێکیش بە کڕینی مۆڵەت لە دەرەوەی وڵات کۆپییەکەیان بەرهەم هێناوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا}} {{پۆلی کۆمنز|Makarov PM}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:Articles containing Russian-language text]] e50qw5zjlvohuad9uxp9fi23tgnkl0m 0 271791 1662830 1662199 2026-09-07T20:23:40Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1662830 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''ئیستەر ئێگ''' ({{بە ئینگلیزی|Easter egg }}) پەیام، وێنە، یان تایبەتمەندییەکی شاراوەیە کە بە ئەنقەست لە بەرھەمێکی میدیایی، وەک [[فیلم]]، [[کایەی ڤیدیۆیی]]، یان بەرنامەی کۆمپیوتەردا دادەنرێت. ئەمانە زۆرجار تەنھا لەلایەن ئەو کەسانەوە دەدۆزرێنەوە کە بە وردی دەگەڕێن بۆیان.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{کۆلکە}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر|کۆمیدیا}} [[پۆل:ڕاگوێستەکان کە ئاماژەن بۆ خۆراک و خواردنەوە]] f60wl55rg15g3kjuddd4163inawwwjq 0 271864 1662919 1611783 2026-09-08T01:37:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1662919 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''دەستەی کاغەزە داراییەکانی عێراق''' کۆمیسیۆنێکی گشتی سەربەخۆیە کە سەرپەرشتی چالاکییەکانی بازاڕە مۆڵەتپێدراوەکانی دراو دەکات، یەکێک لەوانە بۆرسەی عێراقە. {{Infobox Government agency|agency_name=<small>کۆماری عێراق</small> <br>کۆمیسیۆنی پارەپاسەوانەکانی عێراق|nativename=هيئــة الأوراق الماليــة العراقيــة|nativename_a=|nativename_r=|logo=Coat of arms of Iraq.svg|logo_width=150px|logo_caption=[[نیشانی عێراق]]|jurisdiction=|headquarters=[[بەغدا]] {{flagicon|Iraq}}|coordinates={{Coord|33|19|27|N|44|21|29|E|display=title}}|chief1_name=فەیسەڵ ئەلحەیموس|chief1_position=سەرۆک|chief2_name=|chief2_position=|chief3_name=|chief3_position=|parent_agency=|child1_agency=|child2_agency=|website=http://www.isc.gov.iq/}} <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠١٩|سەردێڕ=القواعد والأنظمة|ناونیشان=http://www.isx-iq.net/isxportal/portal/rules.html|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190524021800/http://www.isx-iq.net/isxportal/portal/rules.html|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ئابووری|ڕۆژھەڵاتی ناوین|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:دارایی]] [[پۆل:ئابووری]] [[پۆل:ئابووری عێراق]] 54jjkbxck6crmanfjyhp8ioqx45vdqj 0 272033 1662990 1513924 2026-09-08T05:47:47Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662990 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''لەوبەری ھۆڵەکەوە''' ({{بە ئینگلیزی|Across the Hall}}) فیلمێکی ترسناکی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠٠٩. لە ڕێکەوتی (٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩) بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٩٣ خولەکە. == کورتەی چیرۆک == پیاوێک دەزانێت کە ھاوڕێکەی و ژنەکەی پەیوەندییان ھەیە و ھەوڵی تۆڵەسەندنەوە دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠٠٠|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٠٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ٢٠٠٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:فیلمە چیرۆکییە ناھێڵییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] 3i9k6rs3mfc1lvrbb8wb9tmlhxdm5qk 0 272746 1662758 1569532 2026-09-07T19:36:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1662758 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water |name= دەریاچەی چیتگەر |image= Bird migration, Tehran, Iran, 9 December 2019 6.jpg |caption= دەریاچەی چیتگەر لە ساڵی ٢٠١٩ |location= ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]] |coords= {{coord|35.7452|N|51.2148|E}} |type= {{flat list| * دەستکرد * گەشتیاری}} |catchment= ٢٥٠ ھەکتار |pushpin_map= Iran |pushpin_map_alt= جێگەی دەریاچەی چیتگەر لە ئێراندا }} '''دەریاچەی چیتگەر''' ({{بە فارسی|دریاچه‌ چیتگر}}) دەریاچەیەکی [[دەریاچە]]یەکی دەستکرد و گەشتیاریییە کە دەکەوێتە باکووری [[پارکی چیتگەر]] لە باکووری ڕۆژاوای [[تاران]]، [[ئێران]].<ref name=":0"/> دەریاچەی چیتگەر سوود لە بارانبارینی وەرزی و ئاوی کاتی کانیاوی کان و ئاوی ڕژاوی تاران وەردەگرێت و دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە مامناوەندکردنی کەشوھەوای پایتەخت. ئەم دەریاچەیە بە ڕووبەری نزیکەی ٣٥٥ ھەکتار، توانای ڕاگرتنی ٣٥ ملیۆن مەتری سێجا ئاوی ھەیە. ھەروەھا ئەم دەریاچەیە وەک سەرچاوەیەکی گەورەی ئاو دەتوانێت ئاوەکانی ژێر زەویی تاران ئاودێری بکات. شارێکی وەک تاران کە سەرچاوە ئاوییەکان بەھێواشی دەڕژێنە ناو ئاوە ژێر زەوییەکانی، دەتوانێت بە جێبەجێکردنی ئەم پڕۆژە گەورەیە ڕێگری لە ئەگەری ژێرئاوکەوتنی خاک بکات.<ref name="hamshahrionline">[https://www.hamshahrionline.ir/photo/173606/آشنایی-با-دریاچه-شهدای-خلیج-فارس-چیتگر-تهران/ Chitgar lake (in Persian)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240923221338/https://www.hamshahrionline.ir/photo/173606/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DA%86%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%DA%86%DB%8C%D8%AA%DA%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86 |date=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ }}. hamshahrionline.ir</ref> شاری تاران بەھۆی پێکھاتەی ئاڵۆز و نایەکسان و زیادبوونی چڕیی دانیشتووان، ڕووبەڕووی زیادبوونی پیسبوونە جۆراوجۆرەکان بووەتەوە کە لە ستانداردە نێونەتەوەیییەکان تێپەڕیوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Team|ڕێکەوت=٢٤ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=Explore Chitgar Lake Tehran: A Guide to the Best Attractions|ناونیشان=https://iranbrands.review/tourism/chitgar-lake/|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=Iran Brands Review|زمان=en-US|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240531013101/https://iranbrands.review/tourism/chitgar-lake/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTeam2024">Team (2024-05-24). [https://iranbrands.review/tourism/chitgar-lake/ "Explore Chitgar Lake Tehran: A Guide to the Best Attractions"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240923205926/https://iranbrands.review/tourism/chitgar-lake/ |date=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ }}. ''Iran Brands Review''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2024-07-03</span></span>.</cite></ref> == مێژوو == [[پەڕگە:دریاچه_چیتگر_برفی.jpg|ڕاست|وێنۆک| بیناکانی دەوروبەری دەریاچەی چیتگەر لە قۆناغی دروستکردن.]] لە ساڵی ١٩٦٨ لە چوارچێوەی یەکەم پڕۆژەی گشتیی شاری تاراندا، بڕیار وابوو کە دەریاچەیەک لە ڕۆژاوای تاران دروست بکرێت. بەڵام بەھۆی کێشە تەکنیکییەکان و کەمبوونی بوودجە، دروستکردنی دەریاچەکە بۆ ساڵانێکی زۆر مایەوە. سەرئەنجام لە ئەیلوولی ٢٠١٠دا، دەست بە دروستکردنی ناوچەی دەریاچەکە کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Chitgar Lake (Tehran): The largest artificial lake in Iran - HotelOneClick|ناونیشان=https://worldone.travel/blog/chitgar-lake-tehran|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=WorldOneTravel|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240707071815/https://worldone.travel/blog/chitgar-lake-tehran|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پەڕگە:Chitgar_lake_2.png|ناوەڕاست|800x800پیکسڵ]] == پێشانگا == <gallery mode="packed"> پەڕگە:Chitgar_Lake_lightning_Tehran.jpg|alt=Lightning above Chitgar Lake.|ڕەشەبا لە سەرەوەی دەریاچەی چیتگەر. پەڕگە:Chitgar_Lake_-_panoramio.jpg|alt=Chitgar Lake seen from the northern heights.|دەریاچەی چیتگەر کە لە بەرزایییەکانی باکوورەوە دەبینرێت. پەڕگە:Chitgar_Lake_-_1_May_2017_(3).jpg|alt=A walkway along Chitgar Lake.|ڕێڕەوێکی ڕۆیشتن لە دەوری دەریاچەی چیتگەر. پەڕگە:Chitgar_Lake_-_1_May_2017_(6).jpg|alt=A walkway along Chitgar Lake.|ڕێڕەوێکی ڕۆیشتن لە دەوری دەریاچەی چیتگەر. پەڕگە:Chitgar_Lake_2015_(1).JPG|alt=Chitgar Lake in March 2015.|دەریاچەی چیتگەر لە ئازاری ٢٠١٥. پەڕگە:ChitgarLake.jpg|alt=Chitgar Lake in March 2018.|دەریاچەی چیتگەر لە ئازاری ٢٠١٨. پەڕگە:Chitgar_Lake,_Tehran.jpg|alt=Chitgar Lake in night.|دەریاچەی چیتگەر لە شەودا. پەڕگە:Siberian_birds_in_Tehran_Chitgar_Lake_2.jpg|alt=Siberian birds in Tehran Chitgar Lake.|باڵندەی سیبیرییەکان لە دەریاچەی چیتگەری تاران. پەڕگە:Chitgartw.jpg|alt=Chitgar in night.|چیتگەر لە شەودا. </gallery> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} {{پۆلی کۆمنز|Chitgar Lake}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئێران-کۆلکە}} fvdxvxk8oaz29l94l8xfyrwomsrdsgt 0 272979 1662987 1513921 2026-09-08T05:47:17Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662987 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''لەناو ھاوڕێیان''' ({{بە ئینگلیزی|Amongst Friends}}) فیلمێکی [[فیلمی دراما|درامای]] ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٣. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ٩٠٠٬٠٠٠ دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نزیکەی ١٫٣ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (٢٣ی تەممووزی ١٩٩٣) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٨٦ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٣]] [[پۆل:فیلمە درامییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک دانراون (ویلایەت)]] sh713pyslygazryf9jq9v8etfz93mn8 1663042 1662987 2026-09-08T09:04:45Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1663042 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''لەناو ھاوڕێیان''' ({{بە ئینگلیزی|Amongst Friends}}) فیلمێکی [[فیلمی دراما|درامای]] ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٣. تێچووی فیلمەکە نزیکەی ٩٠٠٬٠٠٠ دۆلار بووە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] نزیکەی ١٫٣ ملیۆن دۆلار بووە. لە ڕێکەوتی (٢٣ی تەممووزی ١٩٩٣) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٨٦ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٣]] [[پۆل:فیلمە درامییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک دانراون (ویلایەت)]] [[پۆل:فیلمە دراما تاوانە ئینگلیزی-زمانەکان]] 28kc6117qedy38178ikqxuneenve3sl 0 273331 1662994 1513930 2026-09-08T05:48:27Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662994 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''لە پشت ھێڵی دوژمن''' ({{بە ئینگلیزی|Behind Enemy Lines}}) فیلمێکی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٧. تێچووی فیلمەکە بەردەست نییە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] بەردەست نییە. لە ڕێکەوتی (٢٢ی نیسانی ١٩٩٧) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ٨٩ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٧]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە جەنگییەکان سەبارەت بە ڕووداوە ڕاستەقینەکان]] cs4dnosy8mq0g168tzfkgqt1xj6gz7a 0 273344 1662991 1513926 2026-09-08T05:47:57Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662991 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''لەودیو یاسا''' ({{بە ئینگلیزی|Beyond the Law}}) فیلمێکی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٣. تێچووی فیلمەکە بەردەست نییە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] بەردەست نییە. لە ڕێکەوتی (٢٢ی حوزەیرانی ١٩٩٣) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٨ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٣]] [[پۆل:فیلمە درامییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەریزۆنا داندراون]] 6fd6b7ne0ea79tf9iy89trar4lpz4ly 1663041 1662991 2026-09-08T09:04:30Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1663041 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''لەودیو یاسا''' ({{بە ئینگلیزی|Beyond the Law}}) فیلمێکی ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٣. تێچووی فیلمەکە بەردەست نییە و داھاتی فیلمەکە لە [[بۆکس ئۆفیس]] بەردەست نییە. لە ڕێکەوتی (٢٢ی حوزەیرانی ١٩٩٣) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٨ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٣]] [[پۆل:فیلمە درامییە تاوانکارییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئەریزۆنا داندراون]] [[پۆل:فیلمە دراما تاوانە ئینگلیزی-زمانەکان]] ge2ncxikoojyrqmqcmqj8r1dzkt4sbd 0 273517 1662746 1600264 2026-09-07T19:34:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ھونەر-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1662746 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''دەریا خالید محەممەد''' (١٤ی حوزەیرانی ١٩٨٥ لە [[سلێمانی]]، [[عێراق]])<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ده‌ریا خالید: دوا كاری هونه‌ریم گۆرانیه‌كه‌ به‌ناوی قه‌ده‌ر |ناونیشان=https://chra.tv/%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=chra.tv}}</ref> خانمە گۆرانیبێژێکی کوردە. خاوەنی شەش کلیپە و یەکێک لە بەرھەمەکانی بە ناوی (خەم) زۆرترین دەنگدانەوەی ھەبوو لە ناو خەڵکدا.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ava.news/news/1011|سەردێڕ=دەریا خالید: ئێستا لەبەر خۆشمەوە گۆرانی ناڵێم|ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|وێبگە=ava.news}}</ref> == ژیان == لە ساڵی ١٩٨٥ لە گەڕەکی کانی ئاسکانی شاری سلێمانی لە دایک بووە.<ref name=":0"/> لە تەمەنی ١٢ ساڵییەوە دەستی بە ئەنجامدانی کاری ھونەری کردووە.<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وێنە.. دەریا خالید لە نوێترین دەرکەوتنیدا |ناونیشان=https://speemedia.com/dreja.aspx?=hewal&jmare=84994&Jor=25 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=speemedia.com}}</ref> ساڵی ٢٠٠٤ ژیانی ھاوسەرگیری پێک ھێناوە و لە ئێستادا دەریا خاوەنی دوو منداڵە و لە وڵاتی ئەڵمانیا ژیان بەسەر دەبەن و ماوەی چەند ساڵێکە لە کاری ھونەری دورکەوتووەتەوە.<ref name=":2"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ھونەر|مۆسیقا|کوردستان|عێراق}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ھونەر-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ژنانی کورد]] [[پۆل:ژنە کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ژنە گۆرانیبێژەکان]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی ژنی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژە ژنەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٥]] olfw0oz9qaoltzxtqvz4zm4uefylzre 0 274343 1663015 1458197 2026-09-08T07:35:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1663015 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم |ناو= دەمەوێت بژیم {{ھن}} I Want to Live |وێنە= دەمەوێت بژیم فیلم.png |دەرھێنەر= [[کارزان کاردۆزی]] |سەرچاوەی چیڕۆک= |چەشن= [[فیلمی بەڵگەنامەیی|بەڵگەفیلم]] |کاست= شندار عەلی{{ھن}}ئەحمەد عەلی{{ھن}}نورەدین خەلیف |زمان= [[زمانی کوردی|کوردی]] |وڵات= [[ھەرێمی کوردستان]] |ڕێکەوتی دەرچوون= ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥ |وێنەگری سینەمایی= کارزان کاردۆزی |ماوەی فیلم= ١٠٦ خولەک |imdb_id= tt4131686/ }} '''دەمەوێت بژیم''' ({{بە ئینگلیزی|I Want to Live}})<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt4131686/|سەردێڕ=I Want to Live (03 January 2015) IMDB|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> بەڵگەفیلمێکی کوردییە لە دەرھێنانی [[کارزان کاردۆزی]] لە ساڵی ٢٠١٥ بەرھەم ھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.pastemagazine.com/article/5-heart-wrenching-documentaries-about-syria|سەردێڕ=5 Heart-Wrenching Documentaries about Syria (04 April 2017) Paste Magazine|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> فیلمەکە تیشک دەخاتە سەر ژیانی ڕۆژانەی شندار، کوڕێکی گەنجی [[کورد]]ی [[ڕۆژاوای کوردستان]] کە نەخۆشی [[تەلاسیمیا]]ی ھەیە و لە کەمپی پەنابەران دەژی لەگەڵ خێزانەکەی لە [[ھەرێمی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Herd |یەکەم١=David |سەردێڕ=Refugee Tales|ناونیشان=https://archive.org/details/refugeetales0000unse |ڕێکەوت=٢٠١٦|بڵاوکەرەوە=Comma Press |ژپنک= ٩٧٨-١-٩١٠٩٧٤-٢٣-٠|زمان=en |پەڕەکان=[https://archive.org/details/refugeetales٠٠٠٠unse/page/٧٨ ٧٨]}}</ref> == چیرۆک == لە پاشخانی ھێرشی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]] بۆ سەر کوردستان، شیندار، کوڕێکی گەنجی کورد کە نەخۆشی تەلاسیمیای ھەیە، لەگەڵ پەنابەرانی تری کوردانی ڕۆژاوای کوردستان لە کامپی [[عەربەت]] نیشتەجێبوون لە پارێزگاری سلێمانی. لە تێڕوانینی شیندراوە نمایشی ژیانی ڕۆژانە و ڕۆتینی ناو کامپەکە کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Haylock |یەکەم١=Bridget |سەردێڕ=Traumatic Imprints: Performance, Art, Literature and Theoretical Practice|ڕێکەوت=٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=Brill |ژپنک= ٩٧٨-١-٨٤٨٨٨-٠٨٥-٦|زمان=en |پەڕەکان=٢٦٥}}</ref> == کاست == * شندار نورەدین عەلی * ئەحمەد نورەدین عەلی * نورەدین خەلیف عەلی * نەریمان عەبدوڵا == بەرھەمھێنان == کاری وێنەگرتنی فیلمەکە لە ماوەی چوار ڕۆژدا کراوە لە لۆکەیشن لە کامپی [[عەربەت]] لە پارێزگاری سلێمانی بە ستافێکی دوو کەس، دەرھێنەر کارزان کاردۆزی و دەنگ ھەڵگر، حەمە قادر. بووجەی فیلمەکە تەنھا چوار سەد دۆلار بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Casagrande |یەکەم=Orsola |ناونیشان=https://www.google.co.kr/books/edition/Kurdistan_+_100/en3jEAAAQBAJ?hl=es&gbpv=1&dq=%22I+Want+to+Live%22+%22Karzan+Kardozi%22&pg=PT169&printsec=frontcover |سەردێڕ=Kurdistan + 100 |بڵاوکەرەوە=Comma Press |ساڵ=٢٠٢٣|ژپنک=٩٧٨-١-٩١٢٦٩٧-٩٢-٢}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [[imdbtitle:4131686|دەمەوێت بژیم]] لە [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|بنکە دراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان]] {{فیلمە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە کوردییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:فیلمە تاوانکارییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە عێراق دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کوردستان داندراون]] [[پۆل:فیلمەکانی جەنگی عێراق]] sulj3oa7n28nihpuyxvnwgq4f6g91c9 0 276196 1662951 1658666 2026-09-08T04:35:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1662951 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:Iran_-_Varamin_^_Damavand_view_-_(Information_in_page_1)_-_panoramio.jpg|وێنۆک| وێنەیەکی دەشتی وەرامین لەگەڵ [[کێوی دەماوەند|چیای دەماوەند]]]] [[پەڕگە:ETH-BIB-Dorf_in_der_Oase_Viramin_aus_200_m_Höhe-Persienflug_1924-1925-LBS_MH02-02-0069-AL-FL.tif|وێنۆک|300x300پیکسڵ| گوندێک لە دەوروبەری وەرامین (وێنەکە لەلایەن واڵتەر میتێلھۆڵتزەرەوە لە دەوروبەری ساڵی ١٩٢٥ گیراوە)]] '''دەشتی وەرامین''' دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی [[پارێزگای تاران]]، نێوان بناری [[ئەلبورز|چیای ئەلبورز]] و خوێڵانەکانی دەشتی کەویر. ڕووبەرەکەی نزیکەی ١٣٠٠ کیلۆمەتر دوجایە و ڕووباری جاجرود دەڕژێتە ناو ئەم دەشتەو شێوەی قوچەکیی پێداوە. بەرزترین خاڵی ١١١٠ مەتر لە لێواری جاجرود، نزمترین خاڵیشی ٨٠٠ مەتر و نزیکەی ٥٠ کیلۆمەتر لە باشوورەوە دوورە. لە بەشی باشووری ئەم دەشتە چیای سیاکۆ ھەیە کە بەرزییەکەی لە ١٣٠٠ مەتر تێناپەڕێت. بەھۆی بەپیتی ئەم دەشتە، لە ڕووی دانیشتووان و کشتوکاڵەوە ناوچەیەکی گرنگە. جگە لە جاجرود ٢٥٠ بیرو کارێز بۆ ئەم دەشتە لێدراوە. لە نەخشەی کارگێڕیدا ئەم دەشتە ئێستا باژێڕەکانی وەرامین و پاکدەشت و قەرچک و پێشاوا لەخۆدەگرێت؛ بەڵام لە ڕووی مێژوویییەوە، بۆ سەر چوار «بەھنام» دا دابەش کراوە کە بریتین لە:<ref>شارستانی وەرامین: جوغرافیا و بەشەکانی [https://wikiroosta.ir/شھرستان_ورامین] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241201005033/https://wikiroosta.ir/%D8%B4%DA%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86_%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86 |date= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ }}</ref> بەھنامی سوختە، بەھنامی [[پازۆکی]]، بەھنامی عەرەب و بەھنام ناوەند. [[پەڕگە:Tehran fa.svg|وێنۆک|نەخشەی [[وەڕامین|وەرامین]] (لە پارێزگای تاران)]] == خەڵکی وەرامین == [[پەڕگە:Le_Tour_du_monde-06-p117.jpg|وێنۆک| ژنێک لە بەرگاری خێڵەکی لە وەرامین، ساڵی ١٨٦٢ی زایینی]] لە دێر زەمانەوە خەڵکێکی زۆر کۆچبان کردووەتە ناوچەی [[وەڕامین|وەرامین]]، بەشێکیان بە ھۆکاری سیاسی ڕاگوێزراون و ھەندێکی تریشیان بە ھۆکاری ئابووری و خۆویستانە ڕوویان کردووەتە ئەم ناوچەیە و بریتین لە نەتەوەو ھۆزی جیاواز: === کورد === [[لوڕ]] و [[لەک]] و [[کوردیی باکووری|کرمانج]] لە وەرامین پێکھاتەیەکی گرینگن و بەسەر چەند گرووپدا دابەشبوونە: ھەداوەند،<ref>ھۆزی ھەداوەند: ئینسکلۆپیدای ئیرانیکا [https://books.google.iq/books?id=rUQOAQAAMAAJ&q=Hedavand&dq=Hedavand&hl=en&sa=X&redir_esc=y]</ref> [[بەختیاری]] و لەک (زەند) و لێرنی و پازۆکی. زۆر چیرۆک ھەن لەسەر ھاتنیان بۆ ئەم ناوچەیە. [[پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری|بەشێکیان]] لە سەردەمی [[شا عەباسی یەکەم|شا عەباسدا]] بۆ ئەم ناوچەیە ڕاگوێزراون و ئەوانی تر لە سەردەمی [[کەریم خانی زەند]]، کە خۆی لەک بووە، ھاتوونەتە وەرامین و بە گشتی گوزەرانیان لەسەر ئاژەڵداری و کشتوکاڵە.<ref>آیت محمدی. سیری در تاریخ سیاسی کرد. انتشارات پرسمان. ۱۳۸۲</ref> ھۆزی (پازوکی)یش لە بازید و خنووسی [[باکووری کوردستان|کوردستانی تورکیاوە]] ھاتوون و زۆربەیان لە باکووری دەشتی وەرامین لە شاری پاکدەشت دەژین بەشێکی ناوچەی وەرامین پێی دەوترێت بەھنام پازوکی. ھەروەھا سیامەنسوری و بوربوری و لێرنی لە بنەڕەت [[کورد]]ی [[کرماشان]]ن.<ref>ئینسکلۆپیدیای ئیرانیکا: ھۆزەکانی کورد [https://www.iranicaonline.org/articles/kurdish-tribes]</ref> === نەتەوەکانی تر === * '''تاجیک''': کە فارسی زمانن، دانیشتووی ڕەسەنی ناوچەکەن. ڕەنگە ناوی تاجیکی لەو ڕاستییەوە ھاتبێت کە ئەم ناوچەیە لە سەردەمی ئیلخانییەکاندا گەشەی کردووە. ناوی بنەماڵەی زۆربەی ئەم کەسانە ھەمان ناوی تاجیکییە یان ھەندێکجار پاشگرێکی تێدایە. لەم ناوچەیەدا ھۆزی دیکەی [[فارسەکان|فارسی زمان]] ھەن، کە پێیان ناگوترێت تاجیک، بەڵام ڕەنگە ڕەگ و ڕیشەیان لەگەڵ تاجیکەکاندا ھەبێت؛ وەک میش مەست و فەرەجی و میری و مەمیزی.<ref>تبارشناسی قومی وحیات ملی. اسماعیل یوردشاھیان. انتشارات فرزان ڕوز. تھران، ۱۳۸۹، چاپ اول. ص ۱۹۱ تا ۱۹۴</ref> * '''عەرەب''': خەڵکێکی بەرچاوی [[عەرەب]]یش لە خوراووی دەشتی وەرامین لە ناوچەی بەھنامی عەرەبدا نیشتەجین و لەسەردەمی قاجاردا ھاتوون و پێیان دەگوترێت (کوتی) لە بنەڕەتدا خەڵکی [[نەجد]]ی عومانن و بە زمانێکی تیکەڵ لە عەرەبی و فارسی و تورکی دەدوێن. ئەوانی تریش بریتین لە تیرەی میشمەست و کەلەکۆ<ref>افشار سیستانی، ایرج (زمستان ۱۳۶۸). مقدمەای بر شناخت ایلھا، چادرنشینان و طوایف ایران، جلد دوم (ویراست دوم). تھران: موسسە آموزشی و انتشاراتی نسل دانش. صص. ۱۱۲۲–۱۱۲۳.</ref> .. * '''تورک''': ھۆزی ئاسانلو و شاھسوون و کەنگرلوو و قەشقایی و قەجەر لە وەرامین و گەرمەسار و شوشاباد دا دەژین و زۆربەیان لە ڕۆژگاری شائیسماعیلی سەفەوی و زەند و قاجاردا، لە دەشتی موغان و دیوی قەفقاس و یەریڤانەوە ھاتوون.<ref>افشار سیستانی، ایرج (زمستان ۱۳۶۸). مقدمەای بر شناخت ایلھا، چادرنشینان و طوایف ایران، جلد دوم (ویراست دوم). تھران: موسسە آموزشی و انتشاراتی نسل دانش. صص. ۱۱۲۲–۱۱۲۳.</ref> * '''مازەندەرانی''': ھۆزی ئەلکایی (عەلی کایی) ش کەمازەندەرانین لە [[چاڵووس]]ەوە کۆچاون بۆ دیوی خوار (گەرمەساری ئێستا) و تاوچەکەیان بە بەھنامی سوختە ناسراوە. * ب'''لووچ''' و '''تورکمانی'''ش لە وەرامین ھەن و لە دەورانی ڕەزاشا بە ھۆکاری سیاسی ڕاگوێزراون.<ref>«سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچندە - ۱۳۷۷ نتایج تفصیلی» (PDF). مرکز آمار ایران. ۱۳۷۷.</ref>. {{Wide image|Le Tour du monde-06-p121.jpg|800px|خیوەتی ھۆزەکان لە دەشتی وەرامین، ١٨٦٢ی زایین}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{گەلانی ئێران}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ڕۆژھەڵاتی ناوین}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:ئێران]] [[پۆل:کوردی ئێران]] [[پۆل:ھۆزەکانی کورد]] [[پۆل:لوڕ]] rtzezkk3r060fen6kmc2cmx6n90q0gt 0 276265 1662651 1451098 2026-09-07T15:05:18Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1662651 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Human_shield_-_S._Solomko.jpg|وێنۆک| پۆستکارتی جەنگی ''قەڵغانی مرۆیی'' لەلایەن سێرگی سۆلۆمکۆ]] '''قەڵغانی مرۆیی''' بریتییە لە کەسێکی غەیرە شەڕکەر (یان کۆمەڵێک کەسی ناشەڕکەر) کە یان خۆبەخشانە یان ناچارن قەڵغان لە ئامانجێکی سەربازی شەرعی بکەن بۆ ئەوەی دوژمن لە ھێرشکردنە سەری دوور بخاتەوە.<ref name="Gordon Perugini">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Neve Gordon|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=j3LnDwAAQBAJ|سەردێڕ=Human Shields: A History of People in the Line of Fire|دوایین٢=Nicola Perugini|بڵاوکەرەوە=University of California Press|ساڵ=٢٠٢٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٣٠١٨٤-٩|بەستەری نووسەر=Neve Gordon|بەستەری نووسەر٢=Nicola Perugini|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> چەمکی قەڵغانی مرۆیی وەک پێوەرێکی بەرخۆدان لەلایەن [[مەھاتما گاندی]] وەک چەکێکی بەرخۆدان دروست کراوە.<ref name="Gordon Perugini">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Neve Gordon|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=j3LnDwAAQBAJ|سەردێڕ=Human Shields: A History of People in the Line of Fire|دوایین٢=Nicola Perugini|بڵاوکەرەوە=University of California Press|ساڵ=٢٠٢٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٣٠١٨٤-٩|بەستەری نووسەر=Neve Gordon|بەستەری نووسەر٢=Nicola Perugini|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFNeve_GordonNicola_Perugini2020">[[Neve Gordon]]; [[Nicola Perugini]] (2020). [https://books.google.com/books?id=j3LnDwAAQBAJ ''Human Shields: A History of People in the Line of Fire'']. University of California Press. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-0-520-30184-9|<bdi>978-0-520-30184-9</bdi>]]<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">October 7,</span> 2024</span>.</cite></ref> {{Rp|4–5}}<ref name=":02">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |سەردێڕ=Hamas' use of human shields in Gaza |ناونیشان=https://stratcomcoe.org/cuploads/pfiles/hamas_human_shields.pdf |journal=NATO Strategic Communications Centre of Excellence}}</ref> == پاشخانی یاسایی == ناچارکردنی کەسانی پارێزراو بۆ خزمەتکردنی وەک قەڵغانی مرۆیی [[تاوانی جەنگی|تاوانێکی جەنگە]] بەپێی [[پەیماننامەی جنێڤ|ڕێککەوتننامەکانی جنێڤ]] لە ساڵی ١٩٤٩ و پرۆتۆکۆڵی زیادەی یەکەمی ساڵی ١٩٧٧ بۆ ڕێککەوتننامەکانی جنێڤ و یاسای ڕۆما لە ساڵی 1998.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.icrc.org/customary-ihl/eng/docs/v2_rul_rule97 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140804142107/http://www.icrc.org/customary-ihl/eng/docs/v2_rul_rule97 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> بەپێی وتەی پرۆفیسۆری یاسا ئیلیاڤ لیبلیچ، «ڕەنگە گروپە چەکدارەکان بەرپرسیار بن لەو زیانانەی کە دەیگەیەننە خەڵکی مەدەنی لەژێر کۆنترۆڵی خۆیاندا؛ بەڵام ئەگەر بڵێین ئەمە لایەنی بەرامبەر لە بەرپرسیارێتی بێبەری دەکات، ئەوەیە کە ھەم یاسا و ھەم ئەخلاق بە ھەڵە تێبگەین».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.justsecurity.org/76220/dispatch-from-israel-on-human-shields-what-i-shouldve-said-to-a-dad-on-the-playground/|سەردێڕ=Dispatch from Israel on Human Shields: What I Should’ve Said to a Dad on the Playground |وێبگە=Just Security}}</ref> مامۆستا عادل ئەحمەد حاک، مامۆستای یاسا دەڵێت قەڵغانی نائیرادی «پاراستنی یاسایی و ئەخلاقی خۆیان لە زیانەکانی بە ئەنقەست و ناپێویست و ناڕێژەیی دەپارێزن». ئەو دژی ھەڵوێستی وەزارەتی بەرگری ئەمریکا (ھەروەھا بەریتانیا و ھەندێک لە زانایان) دەڵێت کە ھێرشبەران ڕەنگە لە دیاریکردنی ڕێژەییدا زیانەکانی بارمتە داشکاندن یان پشتگوێ بخەن و دەڵێت ئەم بۆچوونانە «لە ڕووی یاسایییەوە بێ بنەمان و لە ڕووی ئەخلاقییەوە ناتەندروستن».<ref name="Ethiwar">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Haque|یەکەم=Adil Ahmed|ناونیشان=https://oxford.universitypressscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780199687398.001.0001/acprof-9780199687398-chapter-9|سەردێڕ=Law and Morality at War|ڕێکەوت=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٦٨٧٣٩-٨|chapter=Chapter 9.Human Shields}}</ref> نووسەران نێڤ گۆردۆن و نیکۆلا پێروجینی، وردەکارییەکانی کتێبەکەیان، ''قەڵغانی مرۆڤ: مێژوویەکی مرۆڤەکان لە ھێڵی ئاگردا''، باس لە «قەڵغانی نزیک» دەکەن، مرۆڤەکان وەک قەڵغان تەنھا بەھۆی نزیکییەوە لە شەڕانگێزەکان و جەخت لەوە دەکەنەوە کە ئەم جۆرە بووەتە «بە دووری دەزانرێت دیارترین جۆری قەڵغان لە گوتاری ھاوچەرخدا». ئەوان دەڵێن کە تۆمەتی قەڵغانی نزیک لەلایەن دەوڵەتانەوە بۆ پەردەپۆشکردنی تاوانەکانی جەنگ دژی دانیشتووانی مەدەنی بەکارھێنراوە و ڕێکخراوەکانی مافی مرۆڤ زۆرجار شکست دەھێنن لە پرسیارکردن لەم تۆمەتە کە بانگەشەی ئەوە دەکەن بە شێوەیەکی نادروست بەکاردەھێنرێت بۆ پاساوھێنانەوە بۆ مردنی مەدەنی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://blogs.icrc.org/law-and-policy/2021/11/18/proximate-human-shields/|سەردێڕ=Proximate ‘human shields’ and the challenge for humanitarian organizations |وێبگە=Humanitarian Law & Policy Blog}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|30em|٢}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|مافەکانی مرۆڤ|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ١٩٩٠}} [[پۆل:پێشێلکردنی مافی مرۆڤ]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩١]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئەکشنییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری بەغدا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە عێراق دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە واشینگتن داندراون]] [[پۆل:فیلمە درامایییە ئەکشنە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی برا]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی ھێزە دەریاییەکانی ئەمریکا]] cvx1gwr4qajn89vli787mr1g1yktvdr 0 278105 1662682 1400945 2026-09-07T16:33:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (دەروونناسی-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1662682 wikitext text/x-wiki '''دەروونبینی'''<ref>[https://bradost.net/ferheng/?detail=&fid=&name=%D8%AF%DB%95%D8%B1%D9%88%D9%88%D9%86%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C لە زاراوەکانی کۆڕ، بەرامبەر بە «insight»ی ئینگلیزی و «استبصار»ی عەرەبی.]</ref> بەھرەیەکە ھەندێ کەس ھەیانە و دەتوانن لە خۆیان و لە پەیوەندییەکانیان لەگەڵ ئەم و ئەوا بە قووڵی و بە ڕوونی [[تێگەیشتن|تێبگەن]]؛ دەتوانن ئەم تێگەیشتنەش بە کار بگرن بۆ ڕۆشنکردنەوەی [[ئەزموون|ئەزموونگەلی]] ڕابوردوویان، یا بۆ [[چارەسەرکردنی گرفت|چارەسەرکردنی گرفتەکانیان]]، یا بۆ سەردەرکردن لەو بارودۆخەی تێیدان.<ref>[https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/insight insight], Cambridge Dictionary</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=معنی بینش {{!}} واژەھای مصوب فرھنگستان {{!}} واژەیاب |ناونیشان=https://vajehyab.com/farhangestan/%D8%A8%DB%8C%D9%86%D8%B4?q=insight |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=واژە یاب |زمان=fa}}</ref> لە زاراوەی [[عیرفان|عاریفان]] و [[سۆفییایەتی|سۆفییاندا]]، بە ''دەروونبینی'' دەڵێن ''بەسیرەت'' یا ''چاوی ئەقڵ'' یا ''دیدەی دڵ''. بۆ نموونە، [[مەولەوی]] دەڵێ: چاوی بەسیرەت ئێمە [https://lex.vejin.net/ck/search?t=%D9%85%DA%98%D9%85%DB%86%D8%B1 مژمۆرە] / ئەگەر نە پێشڕەو عیزرائیل زۆرە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=مبحث الایمان بالیوم الآخر و علامات الآخرة |ناونیشان=https://books.vejin.net/ck/text/11081 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=ڤەژینبوکس |زمان=ku}}</ref> مەبەستی لە ''چاوی بەسیرەت'' چاوێکە قووڵاییی شتەکان دەبینێ، نە ڕواڵەتیان. [[چاو]] بۆ [[گیان]] چۆنە، بەسیرەت بۆ دڵ وەھایە. وەکوو چۆن گیان لە ڕێگای چاوەوە دەموچاوی شتەکان دەبینێ، دڵیش ئەگەر بەسیرەتی بێ، ڕاستییە شاراوەکان دەبینێ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=گل بابا|یەکەم=سعیدی|سەردێڕ=فرھنگ جامع اصطلاحات عرفانی با تکیە بر آثار ابن عربی|پەڕەکان=١٨٨}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|دەروونناسی|فەلسەفە}} {{دەروونناسی-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:چەمکەکان لە ناسیاریناسی]] [[پۆل:بیرکردنەوەی ڕەخنەگرانە]] [[پۆل:سەرچاوەکانی زانین]] nx07bdha0gio0mh416i7i4vlsl521bs 0 278984 1663002 1637614 2026-09-08T07:33:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1663002 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەلۆ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دلو}} <br>{{lang-en| Dalo }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord|35.60435| 44.58442}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەلۆ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.60435| 44.58442 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی قەرەھەنجیر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٩٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەلۆ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی قەرەھەنجیر]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارەدێی [[قەرەھەنجیر]] بە دووری (٢١)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''دەلۆ''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[قەمەر]]. * لە باشوورەوە گوندی [[هەیبە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[گوڵم کەوە]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[پیرجان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دەلۆ | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/way/501965968 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٢٠٧) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٣٣٧) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی قەرەھەنجیر]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 4ciqitw37dp7c2n3uc6h881nx4p783o 0 279515 1662813 1662442 2026-09-07T20:15:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662813 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''قەڵای مارینبێرگ''' قەڵایەکە بە شێوازی گۆتیکی نوێ لە [[ساکسۆنیای خواروو]]ی ئەڵمانیا. قەڵاکە دەکەوێتە ١٥ کیلۆمەتر (٩٫٣ میل) باکووری ڕۆژاوای ھیلدەشایم، و نزیکەی ٣٠ کیلۆمەتر (١٩ میل) باشووری [[ھانۆفەر]]، لە [[شارەوانی]] پاتێنسن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Schloss Marienburg}} {{تووڵی دەروازە|ئەڵمانیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} nfsmj3utanzqitj0wn1akspeuniynl7 0 279791 1662860 1552382 2026-09-07T22:35:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662860 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} لە [[حکوومەتی فیدراڵی ئەمریکا|حکومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکاندا]]، دەزگا سەربەخۆکان ئەو دەزگایانەن کە لە دەرەوەی [[وەزارەتەکانی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وەزارەتە جێبەجێکارییە فیدراڵییەکان]] (ئەوانەی کە وەزیرێکی [[کابینەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کابینەی]] سەرۆکایەتیان دەکات) و [[نووسینگەی جێبەجێکاری سەرۆککۆمار (ئەمریکا)|نووسینگەی جێبەجێکاری سەرۆک]] کار دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Independent agencies of the United States government}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} ew6n3vyuilq4ve90w39yazp8wqzlita 0 279922 1663077 1653222 2026-09-08T10:36:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە) 1663077 wikitext text/x-wiki {{Infobox country|conventional_long_name=دەوڵەتی ئیسلامی مەدینە|native_name={{langx|ar|دولة المدینة}}|image_flag=Black flag.svg|flag_caption=Left: Banner of [[Muhammad]]<ref>{{Href|tirmidhi|1681|b=yl}} and {{Href|ibnmajah|2818|b=yl}}</ref>{{ھن}}Right: Standard of Muhammad<ref>{{Href|ibnmajah|2817|b=yl}} and {{Href|nasai|2866|b=yl}}</ref>|image_map=Muslim Conquest.PNG|image_map2=Map of first Islamic State.png|government_type=[[Theocratic]]<ref name="Muhammad completes Hegira">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.history.com/this-day-in-history/muhammad-completes-hegira|سەردێڕ=Muhammad completes Hegira|ئیش=History.com|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١}}</ref> [[دەوڵەتی ئیسلامی]]|capital=[[مەدینە]]|currency=[[دینار]]{{ھن}}[[درھەم]]}} '''یەکەم دەوڵەتی ئیسلامی''' کە بە '''دەوڵەتی مەدینە''' ناسراوە<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Khel |یەکەم=Muhammad Nazeer Kaka |ڕێکەوت=١٩٨٢|سەردێڕ=Foundation of the Islamic State at Medina and Its Constitution |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/20847209 |journal=Islamic Studies |بەرگ=٢١|issue=3 |پەڕەکان=٦١–٨٨|issn=0578-8072 |jstor=20847209}}</ref> یەکەم [[دەوڵەتی ئیسلامی]] بوو کە لەلایەن پێغەمبەر محەممەدەوە لە [[مەدینە]] لە ساڵی ٦٢٢ بەپێی [[دەستووری مەدینە]] دامەزرا. نوێنەرایەتی یەکێتی سیاسی ''[[ئوممەت|ئومەتی]]'' موسڵمانانی دەکرد. دوای مردنی پێغەمبەر، ھاوەڵەکانی [[خەلافەتی ڕاشیدون|خەلافەتی ڕاشیدونیان]] دامەزراند (٦٣٢–٦٦١)، کە دەستی کرد بە فراوانبوون و پاڵنەری دەوڵەتە ئیسلامییەکانی دواتر بوو بۆ فراوانبوونی زیاتر، وەک [[دەوڵەتی ئەمەوی|خەلافەتی ئومەوی]] (٦٦١–٧٥٠) و [[خەلافەتی عەباسی]] (٧٥٠). –١٢٥٨). پێغەمبەر دوای [[کۆچی مسوڵمانان]] ھاتە شاری [[مەدینە]] لە ساڵی ٦٢٢. لەلایەن سەرکردەکانی شارەوە بانگھێشتی مەدینە کرابوو بۆ یەکلاییکردنەوەی ناکۆکییەکانی نێوان ئەو خێڵانەی کە شارەکە بەدەستییەوە دەناڵێنێت و وەک ناوبژیوانێک لەلایەن دانیشتووانی جوولەکە و دانیشتووانی تری شار پێشوازییەکی ئەرێنی لێکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Encyclopedia of Religion|ڕێکەوت=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Macmillan Reference USA|ژپنک=٩٧٨-٠-٠٢-٨٦٥٧٣٣-٢|editor-last=Jones|editor-first=Lindsay|edition=2nd|شوێن=Detroit|editor-last2=Eliade|editor-first2=Mircea|editor-last3=Adams|editor-first3=Charles J.}}</ref> لە ئەنجامدا بە کۆدەنگی جەماوەری وەک سەرکردەی سیاسی شارەکە وەرگیرا و یەکەم دەوڵەتی ئیسلامی دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://historyofislam.org/muslims-in-medina/#:~:text=It%20was%20the%20Arab%20population,only%20as%20a%20political%20leader.|سەردێڕ=Prophet Muhammad in Medina {{!}} Advent of Islam |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|وێبگە=History of Islam |زمان=en-CA}}</ref> یەکەم دەوڵەتی ئیسلامی بە شێوەیەکی بەرچاو بە [[دەستووری مەدینە]] بەڕێوەدەبرا، کە یەکگرتنی ھاوپەیمانی ھۆزەکانی مەدینە و [[موهاجرین|موھاجیرەکانی]] لە سەردەمی پێغەمبەردا نیشان دەدا.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Khel |یەکەم=Muhammad Nazeer Kaka |ڕێکەوت=١٩٨٢|سەردێڕ=Foundation of the Islamic State at Medina and Its Constitution |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/20847209 |journal=Islamic Studies |بەرگ=٢١|issue=3 |پەڕەکان=٦١–٨٨|issn=0578-8072 |jstor=20847209}}<cite class="citation journal cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFKhel1982">Khel, Muhammad Nazeer Kaka (1982). </cite></ref> == ھەروەھا سەیری بکە == * [[مێژووی ئیسلام]] * [[کاتھێڵی مێژووی ئیسلام]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|35em|٢}} {{محەممەد٢}} {{پۆلی کۆمنز|Muhammad in Medina}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|عەرەبستانی سعوودی|محەممەد}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} [[پۆل:کۆچی مسوڵمانان]] [[پۆل:ژینی محەممەد]] [[پۆل:محەممەد لە مەدینە]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی سەدەی ٧ەم]] gq26z2p1hkebptt2doinj62yvbezd4v 0 280106 1662873 1503629 2026-09-07T22:37:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، وزە-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662873 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''دەزگای پاراستنی ژینگە''' ('''ئی پی ئەی''') دامەزراوەیەکی سەربەخۆی حکوومەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانە کە ئەرکی پاراستنی کاروباری ژینگەی پێ سپێردراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|United States Environmental Protection Agency}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|وزە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} 38wqtkokbwhhx7k2i2y4w5xi1vwrd0d 0 280533 1663085 1414348 2026-09-08T10:37:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە) 1663085 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Cytisus_scoparius2.jpg|وێنۆک|250x250پیکسڵ|دەوەنێکی گسک، لەنێو گوڵدا]] '''دەوەن''' ڕوەکێکی قەبارە بچووک تا مامناوەندی پڕ و لق و پۆپ گرتووە. دەوەنەکان لقە داری بەردەوامیان ھەیە لە خاکەوە. دەکرێ پەڕە ڕواوە یان ھەمیشە سەوز بن. لە [[دار]]ەکان جیا دەکرێنەوە بەھۆی چەندین لق و [[بەرزی|باڵای]] کورتیان، کەمتر لە {{Convert|6–10|m|ft}} بەرزن.<ref name="LawrenceHawthorne2006">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lawrence|یەکەم=Anna|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=rHEpVBM5-eIC&pg=PA138|سەردێڕ=Plant Identification: Creating User-friendly Field Guides for Biodiversity Management|دوایین٢=Hawthorne|یەکەم٢=William|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٤٠٧-٠٧٩-٤|پەڕەکان=١٣٨–}}</ref><ref name="Allaby2019">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Allaby|یەکەم=Michael|سەردێڕ=A dictionary of plant sciences|ڕێکەوت=2019|بڵاوکەرەوە=Oxford Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٨٨٣٣٣٣-٨|زمان=en|oclc=١٠٩٧٠٧٣٢٢٥}}</ref> زۆرێک [[ڕوەکناسی|لە گرووپە ڕوەکییەکان]] جۆریان ھەیە کە دەوەنن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕوەک|ژینناسی}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Shrubs}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:ڕوەکەکان]] poeo3va022xa1ucx2gw8059nwi9z5v0 0 280608 1662923 1503701 2026-09-08T01:37:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662923 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''دەستەی چاکسازی''' ({{بە ئینگلیزی|The Adjustment Bureau}}) فیلمێکی ئەمریکییە، و لەلایەن کۆمپانیای [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] لە ڕێکەوتی ٤ی ئازاری ٢٠١١ بڵاوکرایەوە. کاری دەرھێنانی لەلایەن دەرھێنەر جۆرج نۆلفی بۆکراوە. داھاتی فیلمەکە بریتیبوو لە ١٢٧٬١ ملیۆن دۆلار.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٥ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|The Adjustment Bureau}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠١٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە خەیاڵییە زانستییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە سیاسەتوانان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە کۆمەڵگە نھێنییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن تۆماس نیومانەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمە ڕیالییزمییە جادووییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] 7mdbgaxhscq4w4ev79r6wzk4fz1iiv1 0 281811 1662989 1513923 2026-09-08T05:47:37Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662989 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''لەوبەری دەریاوە'''، فیلمێکی درامای تورکییە. لە بەرواری ١٥ی شوباتی ٢٠٢٤ لە تورکیا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن ئەردەم تەپەدەر بۆ کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٣ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|La mer au loin}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|مەغریب}} [[پۆل:فیلمە فەرەنسییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٤]] kgfts0is2udsagr2xzwaaej1an31c7u 0 281852 1662979 1513909 2026-09-08T05:45:57Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662979 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''لەلای دەریا'''، فیلمێکی درامای ڕۆمانسی ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن ئەنجلینا جۆلی بۆ کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} ‏ {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|فەڕەنسا}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە نووسەران]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی براد پیت]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ماڵتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] ppi9x89r4mo9q6qi0ril3khfyp4ebf7 1663043 1662979 2026-09-08T09:05:08Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1663043 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''لەلای دەریا'''، فیلمێکی درامای ڕۆمانسی ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن ئەنجلینا جۆلی بۆ کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} ‏ {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|فەڕەنسا}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٥]] [[پۆل:فیلمە درامییە ڕۆمانسییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە نووسەران]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی براد پیت]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ماڵتا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان بە زمانی فەرەنسی]] rrrqxfd6559coyin7fduh162qsy0yvw 0 281890 1662993 1513928 2026-09-08T05:48:17Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662993 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''لەوەڕاندنی مەڕومالات'''، فیلمێکی وێستێرنی ئەمریکییە. لە ڕێکەوتی ٢٩ی ئابی ١٩٥١ لە ئەمریکا بڵاوکراوەتەوە، و کاری دەرھێنانی لەلایەن کورت نیومان بۆ کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی شوباتی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆلکە}} ‏ [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٥٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٥٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٥١]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] t0xcuxsu5hrx4qt0k60rkvry77eghrw 0 282577 1662614 1637737 2026-09-07T13:36:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662614 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرماناوای گچکە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.83563| 44.22941}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەرماناوای گچکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.83563| 44.22941 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی پردێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٨٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرماناوای گچکە''' (''{{lang-ar| درماناوا الصغیر}})، ({{lang-en| Little Damanawa }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی پردێ]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[پردێ]] بە دووری (٢٢)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''دەرماناوای گچکە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[قەشقە، قوشتەپە|قەشقە]]. * لە باشوورەوە گوندی [[سەربیر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[دەرماناوای گەورە]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[سێ قوچان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دەرماناوای گچکە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2488265415 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٦٨) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٢٣٨) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی پردێ]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] g1fjshyh7pg7h8q5l7dx20y2jvosd3y 0 282578 1662615 1637734 2026-09-07T13:36:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662615 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرماناوای گەورە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.83275| 44.23721}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەرماناوای گەورە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.83275| 44.23721 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی پردێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٧٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرماناوای گەورە''' (''{{lang-ar| درماناوا الکبیر}})، ({{lang-en| Great Damanawa }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی پردێ]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[پردێ]] بە دووری (٢١)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''دەرماناوای گەورە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[خوڕخوڕ]]. * لە باشوورەوە گوندی [[سەربیر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[سارتک]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[دەرماناوای گچکە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دەرماناوای گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2488265372#map=13/35.83062/44.24023 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٣٣٣) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٣١٥) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی پردێ]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 7joeg7sndhf0863phs2pw9mcup4op6n 0 283059 1662611 1637745 2026-09-07T13:35:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662611 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرماناو | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.70235| 43.7993}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەرماناو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.70235| 43.7993 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سەرگەڕان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٢٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرماناو''' (''{{lang-ar| درماناو}})، ({{lang-en| Darmanaw }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی سەرگەڕان]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[سەرگەڕان]] بە دووری (١٣)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''دەرماناو''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[خۆشاو، سەرگەڕان|خۆشاو]]. * لە باشوورەوە گوندی [[کەلەشخان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[لهێبان]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[قەڵاتە سۆران مەزران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دەرماناو | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/11364025291#map=13/35.70307/43.79983 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٤٩) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٨٥) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی سەرگەڕان]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] * [[دەرماناو]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] lsrt2kwh3qb5ppp5xkcdnqt72nu9rrw 0 283367 1663067 1477583 2026-09-08T10:34:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە) 1663067 wikitext text/x-wiki {{Databox|بەند=Q1337854}} '''دەوڵەتی ئەمەوی لە ئەندەلوس''' میرنشینێکی ئیسلامی بوو کە لەلایەن [[عەبدولڕەحمان داخل|عەبدولڕەحمانی کوڕی موعاوییە]] لە ساڵی ١٣٨ی کۆچی / [[٧٥٦]]ی زایینی لە [[ئەندەلوس]] و بەشێک لە باکووری ئەفریقا دامەزرا، پایتەختەکەی [[کۆردۆبا (ئیسپانیا)|قورتوبە]] بوو، کاتێک عەبدولڕەحمان ناسر لیدینللا خۆی بە '''خەلیفەی قورتوبە''' ناساند لە کانوونی دووەمی [[٩٢٩|ی زایینی]]، ئەو نازناوە جێگەی نازناوی پێشوو '''ئەمیری قورتوبەی''' گرتەوە،<ref>{{Harvard citation no brackets|رسائل ابن حزم2|1987}}</ref><ref>{{Harvard citation no brackets|ابن عذاری ج2|1980}}</ref> کە ئەو نازناوە بوو کە شازادەکانی ئەمەوی ھەڵیان گرتبوو لەو کاتەوەی [[عەبدولڕەحمان داخل|عەبدولڕەحمانی یەکەم]] سەربەخۆیی لە ئەندەلوس بەدەستھێنا. ئەم دەوڵەتە لە ئەنجامی ڕووخانی [[دەوڵەتی ئەمەوی]] لە [[مەشریقی عەرەبی|ڕۆژھەڵات]] لەسەر دەستی [[خەلافەتی عەباسی|عەباسییەکان]] دامەزرا، کە دوای دامەزراندنی دەوڵەتەکەیان، دەستیان کرد بە ڕاوەدوونان و کوشتنی ئەمەوییەکان، ھەر بۆیە زۆرێکیان لە دوورەوە ھەڵھاتن، ھەوڵی ڕزگارکردنی خۆیان دەدا. لە نێو ئەمانەدا [[عەبدولڕەحمان داخل|عەبدولڕەحمانی یەکەم]] بوو کە بەرەو [[ئەندەلوس]] ھەڵھات و لەوێ سەربەخۆیی خۆی ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=السرجانی |یەکەم=راغب |بەستەری نووسەر=راغب السرجانی |ناونیشان=http://www.islamstory.com/عھد_الولاة_فی_الأندلس|سەردێڕ=قصة الإسلام |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160305173544/http://islamstory.com/عھد_الولاة_فی_الأندلس |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئازاری ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=18 یولیو 2011 |وێبگە=عھد الولاة - قصة الأندلس}}</ref> ئەمەوییەکان توانیان بەم شێوەیە بژین؛ دەوڵەتی نوێی خۆیان لە [[ئەندەلوس]] دامەزراند، و بۆ ماوەی نزیکەی سێ سەدە بەردەوام بوون لە حوکمڕانی. عەبدولڕەحمانی کوڕی معاوییە بە {{عەرەبی|«عبدُ الرحمٰن الدَّاخل»}} (ئەو کەسەی کە چووە ناو) [[ئەندەلوس]] ناسرابوو لەو کاتەوەی دەسەڵاتی گرتە دەست، موسڵمانان لە ئەندەلوس چوونە ناو سەردەمێکی نوێ کە لەسەر بنەمای بنەما سیاسییەکان دوور بوون لە ڕەگەزپەرستی و خێڵەکی، لەسەر بنەمای کەمکردنەوەی کاریگەری سەرکردەکانی خێڵ و گۆڕینی دەسەڵاتی خێڵەکی بە دەسەڵاتی دەوڵەت، نوێنەرایەتی دەکرا. ئەندەلوس دەستی کرد بە ھەنگاونان بەرەو بەدەستھێنانی شارستانییەتی.<ref name="طقوش">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=[[محمد سھیل طقوش|طقّوش، مُحمَّد سُھیل]]|سەردێڕ=تاریخ المُسلمین فی الأندلُس: 91 - 897ھ \ 710 - 1492م|بڵاوکەرەوە=دار النفائس|ساڵ=[[١٤٣١ ھ|1431ھ]] - [[2010]]م|ژپنک=٩٧٨٩٩٥٣١٨٤١٢٨|edition=الثالثة|شوێن=[[بیروت]] - [[لبنان|لُبنان]]|پەڕە=١٤٦}}</ref> دەوڵەتی ئەمەوی لە ئەندەلوس لەسەر دەستی عەبدولڕەحمان ناسر لیدینیللا گۆڕدرا بۆ سیستمی خەلافەت، بەم کارە لە بنەمای تیۆری [[سوننە|عەقیدەی سوننەی]] خەلافەت دوورکەوتەوە، کە دەڵێت خەلافەت وەک دامەزراوەیەکی ئایینی و دونیایی ناتوانرێت دابەش بکرێت، بەڵام بەپێی ئەو چەمکانەی لەو سەردەمەدا زاڵ بوون ئەم کارەی خستە شوێنی ئیجتیھاد، بۆیە شەرعزانان و زانایانی سوننە ڕێگەیان بە چەندین خەلافەت دا لە ئەگەری بەرژەوەندییەکی گشتی بۆ موسڵمانان، و ئەوان شەرعییەتی بوونی دوو ئیمامیان دا کە لە یەک کاتدا حوکمڕانی موسڵمانان دەکەن، بە مەرجێک مەودای نێوانیان زۆر بێت بۆ ئەوەی ھیچ پێکدادانێک لە نێوانیاندا نەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=[[محمد سھیل طقوش|طقّوش، مُحمَّد سُھیل]]|سەردێڕ=تاریخ المُسلمین فی الأندلُس: 91 - 897ھ \ 710 - 1492م|بڵاوکەرەوە=دار النفائس|ساڵ=[[١٤٣١ ھ|1431ھ]] - [[2010]]م|ژپنک=٩٧٨٩٩٥٣١٨٤١٢٨|edition=الثالثة|شوێن=[[بیروت]] - [[لبنان|لُبنان]]|پەڕە=٣١٧}}</ref> لە ھۆکارە واقیعییەکان کە بووە ھۆی ئەوەی عەبدولڕەحمان ناسر خەلافەت ڕابگەیەنێت، لاوازی دەوڵەتی عەباسی و دابەزینی ناوبانگەکەی بوو بۆ خوارەوە، جگە لە ڕاگەیاندنی ئیمامی فاتمی ئوبەید اللە المەھدی لە دامەزراندنی [[دەوڵەتی فاتیمی]] لە [[ئیفریقیە|ئەفریقا]] ڕەنگە ئەم ڕووداوە بەپەلەتر بووبێت لە دابەزینی کاریگەریی عەباسی لە ڕۆژھەڵات، بۆ ئەوەی عەبدولڕەحمان ناسر ئەم ھەنگاوە بنێت، بەتایبەتی کە فاتمییەکان لەسەر بنەمای [[ئیسماعیلیە|ئیسماعیلی شیعە]] خەلافەتیان ڕاگەیاندبوو، کە ئەمەش مەترسییەکی سەربازی و ئایینی بۆ سەر ئەمەوییەکان بەتایبەتی و بۆ ئەندەلوس بەگشتی نیشان دابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=الدُلیمی|یەکەم=انتصار مُحمَّد صالح|سەردێڕ=التحدیات الداخلیَّة والخارجیَّة التی واجھت الأندلُس خلال الفترة (300-366 ھ / 912-976 م)|بڵاوکەرەوە=[[جامعة الموصل]]|ساڵ=[[٢٠٠٥]]|پەڕە=١١٧|ref=التحدیات الداخلیة والخارجیة التی واجھت الأندلس}}</ref> دەوڵەتی ئەمەوی بە فەرمی لە ئەندەلوس بەردەوام بوو تا ساڵی ٤٢٢ کۆچی/١٠٣٧ی زایینی. کە خەلافەت تێیدا کەوت و ھەڵوەشایەوە بۆ ژمارەیەک شانشین، دوای جەند شەڕێکی ناوخۆیی لە نێوان شازادەکانی ئەمەویدا، کە لە نێوان خۆیاندا ناکۆکییان لەسەر خەلافەت ھەبوو، ئەمەش بووە ھۆی ھەڵوەشاندنەوەی خەلافەت بۆ ژمارەیەک شانشینی سەربەخۆدوای ساڵانێک لە شەڕکردن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == سەرچاوەی زیاتر == === بە عەرەبی === <div class="reflist4" style="height: 300px; overflow: auto; padding:12px"> * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ابن عذاری|یەکەم=أبوو العباس أحمد بن محمد|سەردێڕ=البیان المغرب فی اختصار أخبار ملوک الأندلس والمغرب - الجزء الثانی|بڵاوکەرەوە=دار الثقافة، بیروت|ساڵ=١٩٨٠|ref=البیان|بەستەری نووسەر=ابن عذاری}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ابن حزم|یەکەم=علی|سەردێڕ=رسائل ابن حزم الأندلسی - الجزء الأول والثانی|بڵاوکەرەوە=المؤسسة العربیة للدراسات والنشر - تحقیق [[إحسان عباس]]|ساڵ=١٩٨٧|ref=رسائل ابن حزم الأندلسی|بەستەری نووسەر=علی بن حزم الأندلسی}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ابن الأثیر|سەردێڕ=[[الکامل فی التاریخ]]|بڵاوکەرەوە=دار التوفیقیة للطباعة|ساڵ=٢٠٠٨|ref=الکامل|بەستەری نووسەر=ابن الأثیر الجزری}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مؤلف مجھول|یەکەم=تحقیق: [[إبراھیم الإبیاری]]|سەردێڕ=أخبار مجموعة فی فتح الأندلس|بڵاوکەرەوە=دار الکتاب المصری، القاھرة - دار الکتاب اللبنانی، بیروت|ساڵ=١٩٨٩|ژپنک=٩٧٧-١٨٧٦-٠٩-٠|ref=أخبار مجموعة فی فتح الأندلس}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=السامرائی|یەکەم=خلیل إبراھیم وآخرون|ناونیشان=https://archive.org/details/tarikhalarabwaha0000unse|سەردێڕ=تاریخ العرب وحضارتھم فی الأندلس|بڵاوکەرەوە=دار الکتاب الجدید المتحدة|ساڵ=٢٠٠٠|ژپنک=٩٩٥٩-٢٩-٠١٥-٨|ref=تاریخ العرب وحضارتھم فی الأندلس}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=القضاعی|یەکەم=ابن الأبّار|سەردێڕ=الحلة السیراء|بڵاوکەرەوە=دار المعارف، القاھرة|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٧-٠٢-١٤٥١-٥|ref=الحلة السیراء، الجزء الأول|بەستەری نووسەر=ابن الأبار القضاعی}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=العذری|یەکەم=أحمد بن عمر بن أنس|سەردێڕ=نصوص عن الأندلس من کتاب ترصیع الأخبار وتنویع الآثار، والبستان فی غرائب البلدان والمسالک إلی جمیع الممالک|بڵاوکەرەوە=منشورات معھد الدراسات الأسلامیة فی مدرید|ساڵ=-|ref=نصوص عن الأندلس}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=الشیخ|یەکەم=محمد محمد مرسی|سەردێڕ=دولة الفرنجة وعلاقتھا بالأمویین فی الأندلس حتی أواخر القرن العاشر المیلادی ٧٥٥م-٩٧٦م (١٣٨ھ-٣٦٦ە)|بڵاوکەرەوە=مؤسسة الثقافة الجامعیة، الإسکندریة|ساڵ=١٩٨١|ref=دولة الفرنجة}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=المقری|یەکەم=أبوو العباس أحمد بن محمد بن أحمد|سەردێڕ=[[نفح الطیب من غصن الأندلس الرطیب]]|بڵاوکەرەوە=دار صادر، بیروت|ساڵ=١٩٨٨|ref=نفح الطیب|بەستەری نووسەر=أحمد بن محمد المقری}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=دوزی|یەکەم=رینھارت|سەردێڕ=المسلمون فی الأندلس - الجزء الثانی|بڵاوکەرەوە=الھیئة العامة المصریة للکتاب، القاھرة|ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٩٧٧-٠١-٣٧٩٦-٠|ref=دوزی|بەستەری نووسەر=رینھارت دوزی}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عنان|یەکەم=محمد عبد اللھ|سەردێڕ=دولة الإسلام فی الأندلس، الجزء الأول|بڵاوکەرەوە=مکتبة الخانجی، القاھرة|ساڵ=١٩٩٧|ref=دولة الإسلام فی الأندلس|بەستەری نووسەر=محمد عبد اللە عنان}} {{ISBN|9775050824}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=الخلف|یەکەم=سالم بن عبد اللھ|سەردێڕ=نظم حکم الأمویین ورسومھم فی الأندلس|بڵاوکەرەوە=الجامعة الإسلامیة بالمدینة المنورة|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٩٦٠-٠٢-٣١٠-٩|ref=نظم الحکم}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ابن حزم|یەکەم=علی|سەردێڕ=جمھرة أنساب العرب|بڵاوکەرەوە=دار المعارف، القاھرة|ساڵ=١٩٨٢|ref=جمھرة أنساب العرب|بەستەری نووسەر=علی بن حزم الأندلسی}} {{ISBN|9770200722}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=دویدار|یەکەم=حسن یوسف|سەردێڕ=المجتمع الأندلسی فی العصر الأموی|بڵاوکەرەوە=مطبعة الحسین الإسلامیة، القاھرة|ساڵ=١٩٩٤|ref=المجتمع الأندلسی}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=الدغلی|یەکەم=محمد سعید|سەردێڕ=الحیاة الاجتماعیة فی الأندلس وأثرھا فی الأدب العربی وفی الأدب الأندلسی|بڵاوکەرەوە=دار أسامة|ساڵ=١٩٩٤|ref=الحیاة الاجتماعیة}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بالنثیا|یەکەم=أنخل جونثالث، ترجمة [[حسین مؤنس]]|سەردێڕ=تاریخ الفکر الأندلسی|بڵاوکەرەوە=مکتبة الثقافة الدینیة|ساڵ=١٩٥٥|ref=تاریخ الفکر}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ابن بشکوال|یەکەم=أبوو القاسم خلف بن عبد الملک|سەردێڕ=الصلة|بڵاوکەرەوە=دار الکتاب المصری، القاھرة - دار الکتاب اللبنانی، بیروت|ساڵ=١٩٨٩|ژپنک=٩٧٧-١٨٧٦-١٩-٨|ref=الصلة|بەستەری نووسەر=ابن بشکوال}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عنانی|یەکەم=محمد زکریا|سەردێڕ=تاریخ الأدب الأندلسی|بڵاوکەرەوە=دار المعرفة الجامعیة، الإسکندریة|ساڵ=١٩٩٩|ref=تاریخ الأدب|بەستەری نووسەر=محمد زکریا عنانی}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=الزرکلی|یەکەم=خیر الدین|سەردێڕ=الأعلام|بڵاوکەرەوە=دار العلم للملایین، بیروت|ساڵ=٢٠٠٢|ref=الزرکلی|بەستەری نووسەر=خیر الدین الزرکلی}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ابن الفرضی|یەکەم=أبوو الولید عبد اللە بن محمد بن یوسف|سەردێڕ=تاریخ علماء الأندلس|بڵاوکەرەوە=الدار المصریة للتألیف والترجمة|ساڵ=١٩٦٦|ref=تاریخ علماء الأندلس|بەستەری نووسەر=ابن الفرضی}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=القرطبی|یەکەم=ابن حیان|سەردێڕ=المقتبس من أنباء أھل الأندلس|بڵاوکەرەوە=وزارة الأوقاف المصریة، المجلس الأعلی للشئون الإسلامیة، لجنة إحیاء التراث الإسلامی|ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٩٧٧-٢٠٥-٠٧٣-٠|ref=المقتبس من أنباء أھل الأندلس|بەستەری نووسەر=ابن حیان القرطبی}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=أمین|یەکەم=أحمد|سەردێڕ=ظھر الإسلام، الجزء الثالث|بڵاوکەرەوە=شرکة نوابغ الفکر، القاھرة|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٩٧٧-٦٣٠٥-٦٢-٥|ref=ظھر الإسلام|بەستەری نووسەر=أحمد أمین}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=عنان|یەکەم=محمد عبد اللھ|سەردێڕ=الآثار الأندلسیة الباقیة فی إسبانیا والبرتغال|بڵاوکەرەوە=مکتبة الخانجی، القاھرة|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٧-٥٠٤٦-٣٣-٥|ref=الآثار الأندلسیة|بەستەری نووسەر=محمد عبد اللە عنان}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=سالم|یەکەم=السید عبد العزیز|سەردێڕ=دراسات فی التراث|بڵاوکەرەوە=عالم الفکر، المجلد الثامن، العدد الأول، وزارة الإعلام، الکویت|ساڵ=١٩٩٧|ref=دراسات فی التراث}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=البشری|یەکەم=سعد عبد اللە صالح|سەردێڕ=الحیاة العلمیة فی عصر الخلافة فی الأندلس|بڵاوکەرەوە=[[معھد البحوث العلمیة وإحیاء التراث الإسلامی]]، جامعة أم القری، مکة المکرمة|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٩٦٠-٠٣-٠١٤-٨|ref=الحیاة العلمیة}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ابن أبی أصیبعة|یەکەم=موفق الدین أبی العباس أحمد بن القاسم السعدی الخزرجی|سەردێڕ=عیون الأنباء فی طبقات الأطباء|بڵاوکەرەوە=المطبعة الوھابیة|ساڵ=١٨٨٢|ref=عیون الأنباء|بەستەری نووسەر=ابن أبی أصیبعة}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=مظھر|یەکەم=جلال|سەردێڕ=الحضارة الإسلامیة أساس التقدم العلمی الحدیث|بڵاوکەرەوە=مرکز کتب الشرق الأوسط، القاھرة|ساڵ=١٩٦٩|ref=مظھر}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=حتاملة|یەکەم=محمد عبدھ|سەردێڕ=الأندلس التاریخ والحضارة والمحنة|بڵاوکەرەوە=مطابع الدستور التجاریة، عمان، الأردن|ساڵ=٢٠٠٠|ref=حتاملة}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=زیتون|یەکەم=محمد محمد|سەردێڕ=المسلمون فی المغرب والأندلس|ساڵ=١٩٩٠|ref=المسلمون فی المغرب والأندلس}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=نعنعی|یەکەم=عبد المجید|سەردێڕ=تاریخ الدولة الأمویة فی الأندلس – التاریخ السیاسی|بڵاوکەرەوە=دار النھضة العربیة، بیروت|ساڵ=١٩٨٦}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=ابن دحیة الکلبی|یەکەم=أبوو الخطاب عمر بن حسن|سەردێڕ=المطرب من أشعار أھل المغرب|بڵاوکەرەوە=دار العلم للجمیع، بیروت|ref=المطرب من أشعار أھل المغرب|بەستەری نووسەر=ابن دحیة الکلبی}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=المقری|یەکەم=أبوو العباس أحمد بن محمد بن أحمد|سەردێڕ=أزھار الریاض فی أخبار عیاض|بڵاوکەرەوە=المعھد الخلیفی للأبحاث المغربیة، بیت المغرب، القاھرة|ساڵ=١٩٤٠|بەستەری نووسەر=أحمد بن محمد المقری}} </div> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.turkpress.co/node/56399 تورک پرێس: یاساکانی خودا لە کەوتنی ئەندەلوسدا]. نووسینی: محەممەد عەبدولعەزیم. {{ئیمپڕاتۆڕەکان}} {{مێژووی ئیسلام}} {{پۆلی کۆمنز|Emirate of Córdoba}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|مێژووی ئیسلام}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییە عەرەبییەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ٩٢٠]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٠٣١]] [[پۆل:ھەڵەکانی شێوازی سەرچاوەی ١: ڕێکەوتەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی دەیەی ٧٥٠]] 8td6pas084akga8c0wzn373qowr7pp6 0 283392 1662703 1503496 2026-09-07T16:37:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1662703 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Computer-connector-sockets.jpg|وێنۆک|288x288پیکسڵ|نموونەی پۆڕتەکانی کۆمپیوتەر (لاپتۆپ)]] '''دەرچەی کۆمپیوتەر''' ({{بە ئینگلیزی|Computer Port}}) یان '''دەروازەی کۆمپیوتەر'''، دەرچەی کۆمپیوتەر بریتییە لە پارچەیەک لە [[ڕەقامێر|ڕەقامێری]] [[کۆمپیوتەر]] کە دەتوانرێت پەیوەستکەر یان کێبڵێکی کارەبایی تێدا ببەسترێت بۆ بەستنەوەی [[کۆمپیوتەر]] یان ئامێرێک بە ئامێرە دەرەکییەکان، وەک کۆمپیوتەرێکی تر، یان ئامێرێکی دەوروبەر بەشێوەکی تەلی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Terms of Use |ناونیشان=https://www.techtarget.com/searchnetworking/about/copyright |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=www.techtarget.com}}</ref> پەیوەستکردنی دەرچەکان و کێبڵ بەیەکەوە، ڕێگەیەکە بۆ گواستنەوەی [[سیگناڵ|سیگناڵەکانی]] [[دراوە|داتا]] و [[زانیاری]] لە نێوان ئامێرەکان. دەرچەکانی کۆمپیوتەر شێوەی جۆراوجۆریان هەیە وەک: [[بازنە (ئەندازە)|بازنەیی]] وەک (PS/2) و [[چوارگۆشە]] وەک (کێبڵەکانی تەلەفۆن) [[لاکێشە|لاکێشەیی]] (فایروایەر FireWire) [[نیمچەلاتەریب]] (D-Sub یان دەرچەی [[چاپکەر|چاپکەرە]] کۆنەکان DB-25) یان دەرچەی باوی [[یوو ئێس بی|تێپەڕگەی زنجیرەییی گشتی]] (یوو ئێس بی) کە [[ئامێری تەختەکلیل|کیبۆردی]] پێوە دەبەسترێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠٢١|سەردێڕ=Types of Computer Ports |ناونیشان=https://www.geeksforgeeks.org/types-of-computer-ports/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠٢٥|وێبگە=GeeksforGeeks |زمان=en-US}}</ref>'''{{multiple image|align=left|direction=vertical|width=115|header=|image1=Orange USB port.jpg|caption1=|image2=Ethernet Connection.jpg|caption2=|image3=DVI Diagram.svg|caption3=|image4=DE9 Diagram.svg|caption4=|image5=MiniDIN-6 Connector Pinout.svg|caption5=|total_width=}}''' == چەند نموونەیەکی تر == * [[ڤی جی ئەی]] * [[ئێچ دی ئێم ئای]] * [[ئیتەرنێت]] * [[یوو ئێس بی]] * [[دی ڤی ئای]] == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|کۆمپیوتەر|زانستی کۆمپیوتەر}}{{پێکھاتە بنەڕەتییەکانی کۆمپیوتەر|state=expanded}} {{پۆلی کۆمنز|Computer port (hardware)}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} 8x0enr73543q6w6tpdhivlf9mflx1ic 0 283716 1662750 1552388 2026-09-07T19:35:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، میسر-کۆلکە) 1662750 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە}} {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} خەمۆکی تۆشکا خەمۆکییەکی سروشتییە لە باشووری بیابانی ڕۆژاوا لە میسر کە بەکاردەھێنرا بۆ ڕژاندنی ئاوی زیادە بۆ ناو دەریاچەی ناسر بە مەبەستی پاراستنی بەنداوی بەرز لە لافاوێکی زۆر ئەمە لە ڕێگەی کەناڵێکی ڕژاوەوە ئەنجامدرا کە لە کانی تۆشکاوە دەستیپێکرد، کە لە دەریاچەی ناسرەوە لقەکانی لێدەکرایەوە، و بە دۆڵی تۆشکادا تێدەپەڕێت لە بیابانی ڕۆژاوا تاوەکو بە خەمۆکییەکە دەبەسترێتەوە لە خاڵێکی بەرکەوتندا کە پێی دەوترێت ڕێڕەوی ڕژانی ئاو، کە دواتر بووە ھۆی دروستبوونی ئەو شوێنەی کە بە دەریاچەی تۆشکا ناسراوە بەھۆی پاشەکشەی ئاوی زیادەی نیل لە خەمۆکیدا. {{پۆلی کۆمنز|Toshka Lakes}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئاو|میسر}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} ohye3a2c2woxsn8om98ym1xg2dlbrxy 1662786 1662750 2026-09-07T20:02:10Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1662786 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} خەمۆکی تۆشکا خەمۆکییەکی سروشتییە لە باشووری بیابانی ڕۆژاوا لە میسر کە بەکاردەھێنرا بۆ ڕژاندنی ئاوی زیادە بۆ ناو دەریاچەی ناسر بە مەبەستی پاراستنی بەنداوی بەرز لە لافاوێکی زۆر ئەمە لە ڕێگەی کەناڵێکی ڕژاوەوە ئەنجامدرا کە لە کانی تۆشکاوە دەستیپێکرد، کە لە دەریاچەی ناسرەوە لقەکانی لێدەکرایەوە، و بە دۆڵی تۆشکادا تێدەپەڕێت لە بیابانی ڕۆژاوا تاوەکو بە خەمۆکییەکە دەبەسترێتەوە لە خاڵێکی بەرکەوتندا کە پێی دەوترێت ڕێڕەوی ڕژانی ئاو، کە دواتر بووە ھۆی دروستبوونی ئەو شوێنەی کە بە دەریاچەی تۆشکا ناسراوە بەھۆی پاشەکشەی ئاوی زیادەی نیل لە خەمۆکیدا. {{پۆلی کۆمنز|Toshka Lakes}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئاو|میسر}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{میسر-کۆلکە}} fbn765uxt99pb4srtaz939rx1jzc8ki 0 283770 1662924 1503702 2026-09-08T01:37:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە) 1662924 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} دەستەی گشتی کات بەسەربردن دەسەڵاتێکی سعودیە کە لە ٣٠ی ڕەجەب ١٤٣٧ی کۆچی دامەزراوە کە ھاوتایە لەگەڵ ٧ی ئایاری ٢٠١٦، و خەمی ھەموو شتێکە کە پەیوەندی بە چالاکییەکانی کات بەسەربردنەوە ھەیە. یەکەم سەرۆکی ئەو وڵاتە ئەحمەد بن عەقیل خەتیب بوو کە لە ١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨ لە پۆستەکەی دوورخرایەوە. پرۆفیسۆر محمد بن عەبدولمەلیک ئەلشێخ بۆ ماوەیەکی کاتی وەک سەرۆکی دەستەی بەڕێوەبەری دەسەڵات دەستنیشانکرا لە ٢٠ی ڕەبیع الثانی ساڵی ١٤٤٠ی کۆچی، تورکی بن عەبدولموحسین ئەلشێخ وەک سەرۆکی دەستەی بەڕێوەبەری دەسەڵات دەستنیشانکرا. ئەندازیار فەیسەڵ بافەرات لە ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ وەک بەڕێوەبەری جێبەجێکاری دەسەڵات دەستنیشانکرا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|عەرەبستانی سعوودی|چاند|کۆمەڵگا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} dwfwecn1xvt7bha88lw1gdlq4rwbyva 0 284697 1663031 1503779 2026-09-08T07:38:08Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1663031 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{تۆمارەکانی دەنگ}} '''دەنگی مۆداڵی''' بریتییە لەو [[تۆماری دەنگ|تۆمارە دەنگییەی]] کە زۆرترین جار لە قسەکردن و [[گۆرانیبێژی]] لە زۆربەی زمانەکاندا بەکاردەهێنرێت. هەروەها ئەو زاراوەیەیە کە لە زمانەوانیدا بۆ باوترین فۆناسیۆنی [[بزوێن|بزوێنەکان]] بەکاردێت. زاراوەی "مۆداڵی" ئاماژەیە بۆ شێوازی دەنگدانەوەی چەمانەوەی دەنگی؛ واتە تێکەڵەیەکی گونجاوی تێپەڕبوونی هەوا و گرژی گڵۆتاڵ کە زۆرترین لەرزین بەدەست دەهێنێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cooper|یەکەم=Morton|سەردێڕ=Modern Techniques of Vocal Rehabilitation|بڵاوکەرەوە=Charles C. Thomas|ساڵ=١٩٧٣|asin=B000JC1U76}} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:جۆرەکانی دەنگ]] b9czaw7zzs796utxfyx1fkl8pb4tza4 0 284772 1662971 1637619 2026-09-08T04:38:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662971 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەلسی بچووک | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای داقووق.png{{!}} | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای داقووق]] و ناحیە و گوندەکانی | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.04589| 44.3382}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەلسی بچووک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.04589| 44.3382 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای داقووق]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای داقووق]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٩٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[یارسان]]([[کاکەیی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەلسی بچووک''' (''{{lang-ar| دلس الصغیر}})، ({{lang-en| Little Dals}}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای داقووق]]، [[قەزای داقووق]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[داقووق]] بە دووری (٢١)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''دەلسی بچووک''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[سەی وەڵە]]. * لە باشوورەوە گوندی [[سموود]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[ئەبو موحەممەد]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[دەلسی گەورە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سنوور | ناونیشان = hhttps://www.openstreetmap.org/node/11391519185#map=13/35.04419/44.33739 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٩٠) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١١٧) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی ناوەندی قەزای داقووق]] * [[قەزای داقووق]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای داقووق}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] rewypl0t81fc5hzq7glvfhuxylnob6q 0 284773 1662972 1637618 2026-09-08T04:38:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662972 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەلسی گەورە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای داقووق.png{{!}} | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای داقووق]] و ناحیە و گوندەکانی | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.03793| 44.30685}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەلسی گەورە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.03793| 44.30685 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای داقووق]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای داقووق]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[یارسان]]([[کاکەیی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەلسی گەورە''' (''{{lang-ar| دلس الکبیر}})، ({{lang-en| Great Dals}}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای داقووق]]، [[قەزای داقووق]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[داقووق]] بە دووری (٢٢)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''دەلسی گەورە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[موڕاعیە]]. * لە باشوورەوە گوندی [[حەشیشە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[دەلسی بچووک]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[حەسەن شەلال]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سنوور | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/7536290085#map=13/35.03716/44.30666 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٢٠٢) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٣٢) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی ناوەندی قەزای داقووق]] * [[قەزای داقووق]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای داقووق}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] llyohdrcyoo9xrnok3ehtydbeejs1k2 0 284925 1663028 1503777 2026-09-08T07:37:38Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1663028 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:What_is_stereophonic_effect.png|alt=see caption|وێنۆک|250x250پیکسڵ| شێوازی کارکردنی سیستمی دەنگی ستێریۆ.]] [[پەڕگە:Carsoundstereoshift.png|وێنۆک|250x250پیکسڵ| جیاوازی کات لە تۆمارێکی ستێریۆفۆنیکی ئۆتۆمبێلێکدا کە تێدەپەڕێت]] '''دەنگی ستێریۆفۆنی،''' کە بە سادەیی بە '''ستێریۆ''' ({{ئینگ|Stereo}}) ناسراوە'''،''' شێوازێکە بۆ دووبارە بەرھەمھێنانەوەی دەنگ کە دیدێکی بیستراو و سێ ڕەھەندی فرە ئاراستەیی دروست دەکاتەوە. ئەمەش بەزۆری بە بەکارھێنانی دوو کەناڵی دەنگی سەربەخۆ لە ڕێگەی ڕێکخستنی دوو بڵندگۆ (یان ھێدفۆنی ستێریۆ) بەدەست دێت، بە شێوەیەک کە وا دەبیسترێت دەنگەکان لە ئاڕاستەی جیاوازەوە دێن، وەک چۆن گوێکان لە ژیانی ڕاستیدا دەبیستن. دەنگی ستێریۆ لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردووەوە لە میدیای وەک ڕادیۆ، مۆسیقای تۆمارکراو، تەلەڤیزیۆن، کامێرای ڤیدیۆیی، سینەما، دەنگی کۆمپیوتەر، و ئینتەرنێتدا بەکاردەھێنرێت. == وشەڕەتناسی == وشەی ''ستێریۆفۆنیک'' لە [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] {{Lang|el|{{linktext|στερεός}}}} وەرگیراوە (''stereós،'' "پتەو، ڕەق") + {{Lang|el|{{linktext|φωνή}}}} (''phōnḗ،'' "دەنگ، تۆن، دەنگ") و لە ساڵی ١٩٢٧ لەلایەن وێستەرن ئێلیکتریکییەوە داھێنراوە، بە لێکچوون لەگەڵ وشەی ''ستێریۆسکۆپیک''.{{ژێدەر پێویستە|date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}} {{شریتی دەروازە|مۆسیقا|تەکنۆلۆژیا|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Stereophonic sound}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:تەکنۆلۆژیای مۆسیقا]] [[پۆل:دەنگ]] q59dk5fpueoa0iuiau23cgzku6a9pz2 0 285372 1662678 1503468 2026-09-07T16:33:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1662678 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}}'''دەروازەی قونەیترە''' دەروازەیەکی سنوورییە و دەکەوێتە نزیک شارۆچکەی قونەیترە لە [[بەرزایییەکانی جۆلان|بەرزاییەکانی جۆلان]] لە باشووری ڕۆژاوای [[سووریا]]، کە ھێڵی ئاگربەست بەشە ئازادکراوەکەی ژێر کۆنترۆڵی سووریا و ئەو بەشەی لە ساڵی ١٩٦٧ەوە لەلایەن [[ئیسرائیل|ئیسرائیلەوە]] داگیرکراوە جیادەکاتەوە. لەلایەن ھێزی چاودێری جیابوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە لە ساڵی ١٩٧٤ دامەزراوە، ڕاستەوخۆ دوای کۆتایی ھاتنی [[جەنگی تشرینی یەکەم|جەنگی ئۆکتۆبەر]]. [[درووز|دروزە]] سوورییەکانی بەرزاییەکانی جۆلانی داگیرکراو ڕێگەیان پێدەدرێت بەم دەروازە بپەڕنەوە بۆ خوێندن و کارکردن و ژیان لە سووریا. ھەروەھا جووتیارانی ئەم ناوچانە سێو لە ڕێگەیەوە ھەناردەی باقی سووریا دەکەن، لەژێر چاودێری خاچی سوور. ئەم دەروازەیە تاکە بنکەی پاسەوانی کۆنکرێتییە بەدرێژایی ھێڵی ئاگربەست. == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Kuneitra border crossing}} {{شریتی دەروازە|ئیسرائیل|جوگرافیا|سووریا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:بەرزاییەکانی گۆلان]] qcq4v5rrig7twa0wz6wbccek7h1qjtx 0 285377 1662679 1552389 2026-09-07T16:33:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1662679 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}'''دەروازەی وشکانیی ڕەفەح''' دەروازەیەکی سنوورییە و دەکەوێتە شاری [[ڕەفەح]] لە نێوان [[کەرتی غەززە]] لە فەلەستینی مێژوویی [[نیمچەدوورگەی سینا|و نیمچە دوورگەی سینا]] لە [[میسر]]. ئەو دەروازەیە دوای ڕێککەوتنی ئاشتی میسر و [[ئیسرائیل]] لە ساڵی [[١٩٧٩]] و کشانەوەی ئیسرائیل لە [[نیمچەدوورگەی سینا|سینا]] لە ساڵی [[١٩٨٢]] دروستکراوە. تا [[١١ی ئەیلوول|١١ی ئەیلوولی]] [[٢٠٠٥]] لەلایەن دەسەڵاتی فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیلەوە بەڕێوەدەبرا، کاتێک ئیسرائیل لە [[کەرتی غەززە]] کشایەوە. چاودێرانی ئەوروپی بۆ چاودێریکردنی جووڵە لە دەروازەکە مانەوە. دەروازەکە لە ٢٥ی تشرینی دووەمی [[٢٠٠٥]] دووبارە کرایەوە. جووڵە لە دەروازەکەدا تا ٢٥ی حوزەیرانی [[٢٠٠٦]] مایەوە، دوای ئەوە ئیسرائیل زۆربەی کاتەکان (٨٦٪ی ڕۆژەکان) بە ھۆکاری ئەمنی داخست<ref name="uncha" /> و تا ئێستاش بە داخراویی دەمێنێتەوە بۆ ھەناردەکردنی خۆراک. <ref name="uncha" /> لە مانگی حوزەیرانی [[٢٠٠٧]] دا، دوای ئەوەی حەماس کەرتی غەززەی کۆنترۆڵکرد، دەروازەکە بە تەواوی داخرا. دوابەدوای [[شۆڕشی میسر، ٢٠١١|شۆڕشی میسر]] لە ساڵی [[٢٠١١| ٢٠١١]]، حکوومەتی میسر بڕیاریدا دەروازەی ڕەفەح بۆ ھەمیشەیی بکاتەوە، کە لە ڕۆژی شەممە ٢٨ی ئایاری [[٢٠١١|٢٠١١ دەست پێدەکات،]] دوای داخستنی نزیکەی چوار ساڵ لەلایەن ڕژێمی پێشووی میسرەوە. ئەو دەروازە بۆ ماوەی شەش کاتژمێر لە ڕۆژێکدا کراوە بوو تا [[کودەتای ٢٠١٣ی میسر|کودەتای سەربازی]]. ئەو دەروازەکە لە ٣ی تەممووزی ٢٠١٣ کرایەوە و جارێکی دیکە بە تەواوی داخرا و دیواری جیاکردنەوەی میسر دروستکرا. == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Rafah Land Port}} {{شریتی دەروازە|ئاسیا|سیاسەت|جوگرافیا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|فەلەستین|میسر}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} mbtxnpsiyjeiucqekrwff6bh5ecyfkh 1662790 1662679 2026-09-07T20:04:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1662790 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Databox}}'''دەروازەی وشکانیی ڕەفەح''' دەروازەیەکی سنوورییە و دەکەوێتە شاری [[ڕەفەح]] لە نێوان [[کەرتی غەززە]] لە فەلەستینی مێژوویی [[نیمچەدوورگەی سینا|و نیمچە دوورگەی سینا]] لە [[میسر]]. ئەو دەروازەیە دوای ڕێککەوتنی ئاشتی میسر و [[ئیسرائیل]] لە ساڵی [[١٩٧٩]] و کشانەوەی ئیسرائیل لە [[نیمچەدوورگەی سینا|سینا]] لە ساڵی [[١٩٨٢]] دروستکراوە. تا [[١١ی ئەیلوول|١١ی ئەیلوولی]] [[٢٠٠٥]] لەلایەن دەسەڵاتی فڕۆکەخانەکانی ئیسرائیلەوە بەڕێوەدەبرا، کاتێک ئیسرائیل لە [[کەرتی غەززە]] کشایەوە. چاودێرانی ئەوروپی بۆ چاودێریکردنی جووڵە لە دەروازەکە مانەوە. دەروازەکە لە ٢٥ی تشرینی دووەمی [[٢٠٠٥]] دووبارە کرایەوە. جووڵە لە دەروازەکەدا تا ٢٥ی حوزەیرانی [[٢٠٠٦]] مایەوە، دوای ئەوە ئیسرائیل زۆربەی کاتەکان (٨٦٪ی ڕۆژەکان) بە ھۆکاری ئەمنی داخست<ref name="uncha" /> و تا ئێستاش بە داخراویی دەمێنێتەوە بۆ ھەناردەکردنی خۆراک. <ref name="uncha" /> لە مانگی حوزەیرانی [[٢٠٠٧]] دا، دوای ئەوەی حەماس کەرتی غەززەی کۆنترۆڵکرد، دەروازەکە بە تەواوی داخرا. دوابەدوای [[شۆڕشی میسر، ٢٠١١|شۆڕشی میسر]] لە ساڵی [[٢٠١١| ٢٠١١]]، حکوومەتی میسر بڕیاریدا دەروازەی ڕەفەح بۆ ھەمیشەیی بکاتەوە، کە لە ڕۆژی شەممە ٢٨ی ئایاری [[٢٠١١|٢٠١١ دەست پێدەکات،]] دوای داخستنی نزیکەی چوار ساڵ لەلایەن ڕژێمی پێشووی میسرەوە. ئەو دەروازە بۆ ماوەی شەش کاتژمێر لە ڕۆژێکدا کراوە بوو تا [[کودەتای ٢٠١٣ی میسر|کودەتای سەربازی]]. ئەو دەروازەکە لە ٣ی تەممووزی ٢٠١٣ کرایەوە و جارێکی دیکە بە تەواوی داخرا و دیواری جیاکردنەوەی میسر دروستکرا. == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Rafah Land Port}} {{شریتی دەروازە|ئاسیا|سیاسەت|جوگرافیا|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان|فەلەستین|میسر}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} h96d0fheftp8rhvgfx7g1ds9cc44s1d 0 286223 1662877 1503636 2026-09-07T22:38:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1662877 wikitext text/x-wiki {{Databox|وێنە=Emblem_of_the_Iraqi_Intelligence_Service.svg }}'''دەزگای ھەواڵگریی عێراق''' یان '''دەزگای ھەواڵگریی گشتی''' کە پێشتر ناوی '''دەزگای ھەواڵگریی نیشتمانیی عێراق''' ({{بە عەرەبی|جهاز المخابرات العراقي}}) بوو، دەزگای سەرەکی بوو بۆ پاراستنی ئاسایشی دەوڵەتی [[عێراق]] لە لایەنە دەرەکییەکان لە سەردەمی دەسەڵاتی [[سەددام حوسێن]]، سەرۆک کۆماری پێشوودا. بەناو بەڕێوەبەرایەتیی سێیەم، بەڕێوەبەرایەتیی زانیاری و تۆمارەکانی دەزگاکە، ئەرکی کۆکردنەوە و شیکردنەوەی زانیارییەکان بوو کە جێی بایەخی ئاسایشی دەوڵەت بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://fas.org/irp/agency/doj/oig/fbilab1/05bush2.htm|سەردێڕ=USDOJ/OIG FBI Labs Report |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190406145533/https://fas.org/irp/agency/doj/oig/fbilab1/05bush2.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٠٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=U.S. Strikes Iraq for Plot to Kill Bush|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/iraq/timeline/062793.htm|ڕێکەوت=٢٧ی حوزەیرانی ١٩٩٣|یەکەم=David|دوایین=Von Drehle|ئیش=[[واشنطن بوست]]|یەکەم٢=R. Jeffrey|دوایین٢=Smith|last-author-amp=yes|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی شوباتی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190516061734/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/iraq/timeline/062793.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئایاری ٢٠١٩}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Duelfer, Charles |ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٤|ناونیشان=https://www.globalsecurity.org/wmd/library/report/2004/isg-final-report/isg-final-report_vol3_cw-anx-a.htm|سەردێڕ=Iraq Survey Group Final Report |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190407100137/https://www.globalsecurity.org/wmd/library/report/2004/isg-final-report/isg-final-report_vol3_cw-anx-a.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی نیسانی ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|وێبگە=Iraq Study Group Final Report}}</ref> یەکێک لە گرنگترین بەڕێوەبەرایەتییەکان بەڕێوەبەرایەتیی چوارەم بوو کە ئەندامانی نھێنی لەخۆ گرتبوو کە تێکەڵ بە بەڕێوەبەرایەتییە حکوومییەکان، باڵیۆزخانەکان، سەندیکاکان و لایەنە ئۆپۆزیسیۆنەکانی دەرەوەی [[عێراق]] بوون. ئاسایشی نیشتیمانی، لەکاتێکدا پسپۆڕی ھەواڵگریی عێراق ئاسایشی دەرەوەی عێراق بوو، بانگەشەی ئەوە دەکرا کە لقی دووی ھەواڵگریی عێراق بەرپرسیار بووە لە کۆمەڵێک تیرۆری وەک تیرۆرکردنی شێخ [[تالیب سوھەیل تەمیمی]] لە [[بەیرووت]] لە نیسانی ١٩٩٤، [[محەممەد مەھدی حەکیم|مەھدی حەکیم]] لە [[سوودان]] لە مانگی یەکی ١٩٨٨ و دکتۆر ئەیاد حەبەش لە [[ڕۆما]] لە تشرینی دووەمی [[١٩٨٦]]، [[جۆرج ئێچ دەبلیوو بوش]] لە سەردانەکەی بۆ [[کووەیت]] لە نیسانی ١٩٩٣، کە لە ئەنجامدا لە ٢٦ی حوزەیران لەلایەن فڕۆکە ئەمریکییەکانەوە بۆردوومانی تۆڵەسەندنەوەیان لەسەر بارەگای ھەواڵگری عێراق لە [[بەغدا]] ئەنجام درا. بە فەرمی ھەواڵگریی عێراقی ژێردەستەی ئەمیندارێتیی ئاسایشی نیشتمانی بوو لە عێراق، بەڵام فەرمانەکانی لە ئەنجومەنی فەرماندەییی شۆڕش وەرگرتبوو. == بەڕێوەبەرانی دەزگای ھەواڵگریی عێراق == * [[سەعدوون شاکر|سەعدوون شاکر عوبەیدی]] (١٩٧٣–١٩٧٧) * [[بەرزان ئیبراھیم تکریتی|بەرزان ئیبراھیم تکریتی]] (١٩٧٧–١٩٨٣) * [[ھیشام سەباح فەخری]] (١٩٨٣–١٩٨٤) * [[فازل بەراک]] (١٩٨٤–١٩٨٩) * [[سەبعاوی ئیبراھیم تکریتی]] (١٩٨٩–١٩٩٤) * [[سابر عەبدولعەزیز دووری]] (١٩٩٤–١٩٩٥) * [[مانیع عەبدولڕەشید]] (١٩٩٥–١٩٩٨) * [[ڕافیع دەحام تکریتی]] (١٩٩٨–١٩٩٩) * [[تاھیر جەلیل حەبووش]] (١٩٩٩–٢٠٠٣) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Iraqi Intelligence Service}} {{شریتی دەروازە|سیاسەت|عێراق}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{عێراق-کۆلکە}} hk513d1n6h4hmvhvaeaf5s2ifshbue9 0 286254 1662878 1653314 2026-09-07T22:38:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662878 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''دەزگای ھەواڵگریی نیشتمانیی عێراق (INIS)''' لە ساڵی ٢٠٠٤ بۆ جێگرتنەوەی [[دەزگای ھەواڵگریی عێراق|دەزگای ھەواڵگریی گشتی پێشووی عێراق]] دامەزراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Ned|دوایین=Parker|سەردێڕ=Iraq's spy chief accuses Badr militia of killing agents|ناونیشان=https://middle-east-online.com/english/?id=11578|ڕێکەوت=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171010091331/http://www.middle-east-online.com/english/?id=11578|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Dana|دوایین=Priest|دوایین٢=Wright, Robin|سەردێڕ=Iraq Spy Service Planned by U.S. To Stem Attacks: CIA Said to Be Enlisting Hussein Agents|ناونیشان=https://www.washingtonpost.com/?pagename=article&node=&contentId=A54518-2003Dec10&notFound=true|بڵاوکەرەوە=[[واشنطن بوست]]|ڕێکەوت=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180820121140/https://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/?pagename=article&node=&contentId=A54518-2003Dec10&notFound=true|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> == دەزگای ھەواڵگریی نیشتمانیی عێراق لە دەستووردا == دەزگای ھەواڵگریی نیشتیمانیی عێراق زانیاری کۆدەکاتەوە و مەترسییەکانی سەر ئاسایشی نیشتمانی ھەڵدەسەنگێنێت و ئامۆژگاری حکوومەتی عێراق دەکات. لەژێر کۆنترۆڵی مەدەنیدایە و کەوتووەتە ژێر چاودێری یاساییەوە و بەپێی یاسا و بنەما دانپێدانراوەکانی مافی مرۆڤ کاردەکات. یاسایەک کاری دەزگا ئەمنییەکان و دەزگای ھەواڵگری نیشتمانیی ڕێکدەخات، ئەرک و دەسەڵاتەکانیان دیاری دەکات. بەپێی بنەماکانی مافی مرۆڤ کاردەکات و لەلایەن ئەنجومەنی نوێنەرانەوە چاودێری دەکرێت. دەزگای ھەواڵگریی نیشتمانیی عێراق سەر بە [[ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق|ئەنجومەنی وەزیران]]ە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|عێراق|زانستی سیاسەت|سیاسەت|شەڕ}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ڕێکخراوە ھەواڵگرییەکانی عێراق]] [[پۆل:دامەزرانەکانی ٢٠٠٤ لە عێراق]] bxheimqgwd0gb5kvwd7sojhpv7h3rnk 0 286422 1662705 1620199 2026-09-07T16:37:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662705 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی ھێرش بۆ سەر خەڵکی ئاسایی|partof=[[شەڕی دژ بە داعش]]|وێنە=Homes of forcefully evicted Iraqis demolished by Kurdish forces in 2016.jpg|نەخشە=Kirkuk map.svg|شوێن=[[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]] ([[عێراق]])|ڕێکەوت=ئادار-تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ئامانج=[[خەڵکی عێراق|عەرەبە عێراقییەکان]]، وە ھەروەھا [[تورکمانەکانی عێراق|تورکمانەکان]]|جۆری ھێرش=[[پاکتاوی نەژادی]]، دژە-عێراقییەت، ئاوارەکردن و زۆرەملێ پێکردن، [[ڕووخاندن]]|قوربانی=* ١٢،٠٠٠+ خێزان دەرکراون<ref>https://www.hrw.org/news/2016/11/03/krg-kurdish-forces-ejecting-arabs-kirkuk</ref> (گوایە) * ١٩٠ خێزانی تریش بە دەستی [[پێشمەرگە]] و [[ئاسایشی ھەرێمی کوردستان|ئاسایش]] ئاوارەبوون و وەدەرنران<ref>https://www.rfi.fr/en/contenu/20161107-hundreds-forced-out-iraqs-kirkuk-after-attack-amnesty</ref> * وە سەدان ماڵیش ڕووخێنران<ref>{{cite report |title=WHERE ARE WE SUPPOSED TO GO?|url=https://www.amnestyusa.org/wp-content/uploads/2017/04/kirkuk_briefing.pdf |publisher=Amnesty International |date=April 2017 |page=5}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |سەردێڕ=Kurdish authorities accused of evicting Arabs in Iraq's Kirkuk |ناونیشان=https://www.newarab.com/news/kurdish-authorities-evicting-arabs-kirkuk |وێبگە=The New Arab |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241108235631/https://www.newarab.com/news/kurdish-authorities-evicting-arabs-kirkuk |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|تاوانباران={{tree list}} * {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2016/11/03/krg-kurdish-forces-ejecting-arabs-kirkuk |سەردێڕ=KRG: Kurdish Forces Ejecting Arabs in Kirkuk |بڵاوکەرەوە=[[Human Rights Watch]] |ڕێکەوت=٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tamilguardian.com/content/kurdish-peshmerga-accused-war-crimes-amnesty-international |سەردێڕ=Kurdish Peshmerga accused of war crimes: Amnesty International |بڵاوکەرەوە=Tamil Guardian |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2016/11/7/kurds-deny-forcing-arabs-from-iraqs-kirkuk |سەردێڕ=Kurds deny forcing Arabs from Iraq's Kirkuk |بڵاوکەرەوە=[[Al Jazeera English|Al Jazeera]] |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ |سەردێڕ=Kurdish authorities accused of evicting Arabs in Iraq's Kirkuk |ناونیشان=https://www.newarab.com/news/kurdish-authorities-evicting-arabs-kirkuk |وێبگە=The New Arab |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241108235631/https://www.newarab.com/news/kurdish-authorities-evicting-arabs-kirkuk |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{cite report |title=WHERE ARE WE SUPPOSED TO GO?|url=https://www.amnestyusa.org/wp-content/uploads/2017/04/kirkuk_briefing.pdf |publisher=Amnesty International |date=April 2017 |page=5}}</ref> ** {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[پێشمەرگە]] ** {{flagicon image|Flag of Rojava.svg}} ھێزە کوردییەکانی ڕۆژاڤا/باکوور<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tamilguardian.com/content/kurdish-peshmerga-accused-war-crimes-amnesty-international |سەردێڕ=Kurdish Peshmerga accused of war crimes: Amnesty International |بڵاوکەرەوە=Tamil Guardian}}</ref> (ھەندێک جار) ** {{flagicon image|Êzîdxan Protection Force.svg}} میلیشیا کوردییە یەزیدییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tamilguardian.com/content/kurdish-peshmerga-accused-war-crimes-amnesty-international |سەردێڕ=Kurdish Peshmerga accused of war crimes: Amnesty International |بڵاوکەرەوە=Tamil Guardian}}</ref> (ھەندێک جار)}} لە ساڵی ٢٠١٦دا دانیشتووانی عەرەب لە [[پارێزگای کەرکووک]] لە باکووری عێراق دەرکران، بە شێوەیەکی سەرەکی دوای ئۆپەڕاسیۆنە سەربازییەکانی ھێزە کوردییەکان. دەرکردنەکان کە بریتی بوون لە وێرانکردنی ماڵەکان و دوورخستنەوەی زۆرەملێی خێزانە [[خەڵکی عێراق|عەرەب]] و [[تورکمانەکانی عێراق|تورکمانەکان]]، بوو بە خاڵێکی مشتوومڕی نێودەوڵەتی، بە تۆمەتی پاکتاوی نەژادی. == پێشینە == لە ساڵی ٢٠١٦دا، دوای ھێرشی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]] و دەستبەسەرداگرتنی کەرکووک لەلایەن کوردەکانەوە، ناوچەکە لەڕووی نەژادی و سیاسییەوە بارگاوی بووەوە. ھێزە کوردییەکان دەستیان کرد بە دەرکردنی دانیشتووانی [[خەڵکی عێراق|عەرەب]] و [[تورکمانەکانی عێراق|تورکمان]] لە ناوچەکە، بەتایبەتی ئەوانەی گومانیان لێدەکرا ھاوسۆزیان لەگەڵ داعشدا ھەبێت، یان لە ململانێی دەسەڵاتدا لەنێوان فراکسیۆنە کوردییەکان و عەرەبەکاندا گیرابوون. == دەرکردنەکان == بە درێژاییی ساڵی ٢٠١٦، ھەواڵەکان باس لەوە دەکەن کە ھێزە کوردییەکان ماڵی عەرەبەکانیان ڕووخاندووە،<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kirkuk: Kurdish authorities demolish Arab refugee homes|ناونیشان=https://www.middleeastmonitor.com/20161027-kirkuk-kurdish-authorities-demolish-arab-refugee-homes/|ئیش=Middle East Monitor|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref><ref>{{Cite report|title=WHERE ARE WE SUPPOSED TO GO?|url=https://www.amnestyusa.org/wp-content/uploads/2017/04/kirkuk_briefing.pdf|date=April 2017}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Kurdish authorities accused of evicting Arabs in Iraq's Kirkuk|ناونیشان=https://www.newarab.com/news/kurdish-authorities-evicting-arabs-kirkuk|ئیش=The New Arab|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241108235631/https://www.newarab.com/news/kurdish-authorities-evicting-arabs-kirkuk|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە زۆر دانیشتوانیان دوورخستووەتەوە و تەواوی خێزانەکانیان ئاوارە کردووە. ئەم کارانە بە تایبەتی دوای پاڵنەرە سەربازییەکان بۆ وەرگرتنەوەی [[کەرکووک]] لە دەستی [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|داعش]] و چەسپاندنی کۆنترۆڵی کورد بەسەر ناوچەکەدا بەرچاو بوون. نموونەیەک گوندی قوتان بوو کە دەوترێت زیاتر لە ٣٧٥ خێزانی عەرەب ئاوارە بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Human Rights Watch |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2016/11/16/iraqs-sunni-arabs-you-cant-go-home-again|سەردێڕ=For Iraq's Sunni Arabs, You Can't Go Home Again {{!}} Human Rights Watch}}</ref> [[نەتەوە یەکگرتووەکان]] نیگەرانیی خۆی لەم کارانە دەربڕی و ڕایگەیاند کە ئەم کارانە یەکسانن بە سزای بەکۆمەڵ و پێشێلکردنی یاسای نێودەوڵەتیی مافەکانی مرۆڤن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/world/un-concerned-about-collective-punishment-of-arabs-in-kirkuk-idUSKCN12P1M3/|سەردێڕ=U.N. concerned about 'collective punishment' of Arabs in Kirkuk|ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> == نکۆڵییەکانی کورد == [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] ئەو تۆمەتانەی ڕەتکردەوە <ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Concerns of collective punishment as Sunni Arabs flee Iraqi city of Kirkuk|ناونیشان=https://www.iraqoilreport.com/daily-brief/concerns-collective-punishment-sunni-arabs-flee-iraqi-city-kirkuk-20148/|ئیش=Iraq Oil Report|ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٥}}</ref> و بانگەشەی ئەوەی کرد کە دوورخستنەوەی خێزانە عەرەبەکان بەھۆی نیگەرانییە ئەمنییەکانی پەیوەست بە داعشەوە بووە و ئەو کارانە پاڵنەری نەتەوەیی نەبوون. حکوومەتی ھەرێم دووپاتی کردەوە کە ئامانجی سەرەکییان سەلامەتی و ئاسایشی کەرکووکییەکان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Al Jazeera |ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2016/11/7/kurds-deny-forcing-arabs-from-iraqs-kirkuk|سەردێڕ=Kurds deny forcing Arabs from Iraq’s Kirkuk}}</ref> == کاردانەوە نێونەتەوەیییەکان == ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان، وەک [[ڕێکخراوەی لێبوردنی نێونەتەوەیی|ڕێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی]] و [[ڕوانگەی مافەکانی مرۆڤ]]، کردەوەی ھێزە کوردییەکانیان شەرمەزار کرد و بە پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ و یاسا نێودەوڵەتییەکان ناویان برد. ئەم ڕێکخراوانە وێرانکردنی ماڵە عەرەبییەکان و ئاوارەبوونی خێزانەکانیان بەڵگەدار کردووە و ئەو کارانەیان بە یەکگرتوو لەگەڵ پاکتاوکردنی نەتەوەیی ناوزەند کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2016/11/iraq-kurdish-authorities-bulldoze-homes-and-banish-hundreds-of-arabs-from-kirkuk|سەردێڕ=Iraq: Kurdish authorities bulldoze homes and banish hundreds of Arabs from Kirkuk|دوایین=Amnesty International|ڕێکەوت=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Human Rights Watch |ڕێکەوت=١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.hrw.org/news/2016/11/16/iraqs-sunni-arabs-you-cant-go-home-again|سەردێڕ=For Iraq's Sunni Arabs, You Can't Go Home Again {{!}} Human Rights Watch}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[شەڕی دژ بە داعش|شەڕی دژ بە دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] == سەرچاوەکان == <references />{{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|شەڕ|مافەکانی مرۆڤ|دەیەی ٢٠١٠}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:کوردایەتی]] [[پۆل:پاکتاویی ڕەگەزی]] [[پۆل:مێژووی کورد]] [[پۆل:مێژووی کوردستان]] [[پۆل:ململانێی کورد و عێراق]] [[پۆل:مێژووی کەرکووک]] [[پۆل:٢٠١٦ لە باشووری کوردستان]] [[پۆل:دەوڵەتی ئیسلامی لە عێراق و شام]] [[پۆل:سەدەی ٢١ەم لە کەرکووک]] 0td1cjecdggr1ca57ib8ji2c2vvjiqt 0 286469 1662861 1503606 2026-09-07T22:35:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1662861 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}'''دەزگای ئاسایشی تایبەت''' دیارترین دامەزراوەی ئەمنی بوو لە [[عێراق]] لە سەردەمی [[سەددام حوسێن]] سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق.<ref name="MERIA">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|یەکەم=Ibrahim|دوایین=al-Marashi|سەردێڕ=Iraq's Security and Intelligence Network: A Guide and Analysis|ناونیشان=https://meria.idc.ac.il/journal/2002/issue3/jv6n3a1.html|بڵاوکەرەوە=Middle East Review of International Affairs|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٠٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20080110202006/https://meria.idc.ac.il/journal/2002/issue3/jv6n3a1.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> ھانی عەبدوللەتیف تلفاح تکریتی تا ساڵی ٢٠٠٣ تا [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣|داگیرکردنی عێراق]] دوایین بەڕێوەبەری دەزگای ئاسایشی تایبەت بووە. [[ھاوپەیمانیی دەسەڵاتی کاتی لە عێراق]] بە سەرۆکایەتی [[پۆل برێمەر|پۆڵ بریمەر]] لە ٢٣ی ئایاری ٢٠٠٣ بڕیاری ھەڵوەشاندنەوەی دەزگای ئاسایشی تایبەتیان دا. == لیستی بەڕێوەبەرانی دەزگای ئاسایشی تایبەت == ئەمانەی خوارەوە وەک بەڕێوەبەری دەزگای ئاسایشی تایبەت کاریان کردووە: * [[حوسێن کامیل مەجید|حوسێن کامیل حەسەن ئەلمەجید]] (١٩٨٣–١٩٨٩) * فەنار زەبین حەسەن ([[شەڕی کەنداو]]) * [[قوسەی سەددام حوسێن]] یان عەبدولحەمید مەحموود تکریتی (١٩٩١ یان ١٩٩٢–١٩٩٧) * نۆفال مەحجووم تکریتی (١٩٩٧–؟) * قوسەی سەددام حوسێن (؟–٢٠٠١) * وەلید حەمید تۆفیق (٢٠٠١–٢٠٠٢) * ھانی عەبدوللەتیف (٢٠٠٢–٢٠٠٣) == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق]] [[پۆل:سیاسەتی عێراق]] 9f3abh92uapqt5eqh2qkiez94grpovk 0 287281 1662756 1503531 2026-09-07T19:36:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1662756 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}}'''دەریاچەی ماسییان''' یان '''دەریاچەی بالیک''' ({{بە تورکی|Balık Gölü}}) بە واتای وشەیی «دەریاچەی ماسی»، ({{Lang-ku|Gola Masiyan}}) دەریاچەیەکی [[ئاوی شیرین]]ە کە بە گرکان دەورە دراوە لە [[پارێزگای ئاگری]] لە [[باکووری کوردستان]]. لە ڕیزی بەرزترین [[دەریاچە]]ی جیھانە. == گیاندارەکان == کانیاوەکان تاڵاوەکانی باشووری ڕۆژھەڵات دەگرێتەوە، بەتایبەتی لە ناوچەکەدا. زەوی کشتوکاڵی و سەوزایی لە دەوروبەری نزیک دەریاچەکەدا دەبینرێن. گیاندارەکانی دەریاچەکە لە جۆرەھا باڵندە پێکدێن. دوورگەیەک کە ڕووبەری ٠.١٥ ھێکتار (٠.٣٧ دۆنم) لە دەریاچەکەدا، ناوچەی ھێلانەکردنی مراوی مەخمەلییە. ھەروەھا ئەم دەریاچەیە شوێنی باڵندەی ئاوییە کە گرنگییەکی نیشتمانییان ھەیە، ھەرچەندە پارێزراو نییە. ماسی ترووتی دەریاچە وەک خۆراک و دەرمان بەکاردەھێنرێت. گیانلەبەرە کێوییەکانی چاودێرکراو لە ناوچەی دەوروبەری دەریاچەکەدا بریتین لە [[داڵ]]، [[ھەڵۆ]]، [[کۆتر]]، [[مراوی کێوی]]، [[نەورەس]]، لەوانەش [[کەروێشک]]، [[ڕێوی]] و [[گورگ]].<ref>https://web.archive.org/web/20200213180022/http://bolge13.ormansu.gov.tr/13bolge/AnaSayfa/birimler/agri/agribalik.aspx?sflang=tr</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|ئاو}} {{پۆلی کۆمنز|Lake Balık}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:دەریاچەکانی تورکیا]] p2uilcglnnvo8pzhuvdpj4ly6n3cbho 0 287937 1662899 1503649 2026-09-08T01:33:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1662899 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox|وێنە=De_facto_SA-NES_Flag.svg }}'''دەستووری ئیدارەی خۆسەری باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا'''<ref name="peace">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://peaceinkurdistancampaign.com/resources/rojava/charter-of-the-social-contract/|سەردێڕ=Charter of the Social Contract |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150616161409/http://peaceinkurdistancampaign.com/resources/rojava/charter-of-the-social-contract/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥|وێبگە=Peace in Kurdistan}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://civiroglu.net/the-constitution-of-the-rojava-cantons/|سەردێڕ=The Constitution of the Rojava Cantons |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230806231603/https://civiroglu.net/the-constitution-of-the-rojava-cantons/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئابی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> بە فەرمی ناوی '''میساقی گرێبەستی کۆمەڵایەتییە''' دەستووری کاتی ناوچەی خۆبەڕێوەبەرییە کە بە [[خۆبەڕێوەبەریی باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا|ئیدارەی خۆسەری باکوور و ڕۆژھەڵاتی سووریا]] ناسراوە. لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤ پەسەندکرا، کاتێک [[پارتی یەکێتیی دیموکرات (سووریا)|پارتی یەکێتیی دیموکرات (پەیەدە)]] کە باڵی سیاسی یەکینەکانی [[یەکەکانی پاراستنی گەل|پاراستنی گەل]] (یەپەگە) و گەورەترین پارتە لە ناوچەی خۆسەردا، ئەو سێ ناوچەیەی کە کۆنترۆڵی کردبوو سەربەخۆی لە [[حکوومەتی سووریا|حکومەتی سووریا]] ڕاگەیاند.<ref name="peace"/> لە مادەی ١٢دا ھاتووە کە ھەرێمی ئۆتۆنۆم وەک بەشێکی دانەبڕاو لە سووریا دەمێنێتەوە، پێشبینی [[بەفیدراڵیکردنی سووریا|فیدراڵیزمی داھاتووی سووریا]] دەکات. دەستوورەکە سەرنجێکی زۆری نێونەتەوەیی بەدەستھێناوە، و بە جەختکردنەوەیەکی ئاشکرای لەسەر [[مافی کەمینەکان|مافەکانی کەمینەکان]] و [[یەکسانیی جێندەری|یەکسانی جێندەری]] و جۆرێک لە دیموکراسی ڕاستەوخۆ ناسراوە کە بە «[[کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتیک|کۆنفیدراڵیزمی دیموکراسی]]» ناسراوە.{{Refn|*{{استشھاد ویب|عمل=New York Times|تاریخ=٢٠١٥-١١-٢٤|عنوان=A Dream of Secular Utopia in ISIS' Backyard|تاریخ الوصول=٢٠١٦-٠٥-٢٠|تاریخ أرشیف=٢٨ نوفمبر ٢٠٢٣|مسار =https://www.nytimes.com/2015/11/29/magazine/a-dream-of-utopia-in-hell.html|مسار أرشیف=https://web.archive.org/web/20231128040334/https://www.nytimes.com/2015/11/29/magazine/a-dream-of-utopia-in-hell.html}} * {{استشھاد ویب|مسار= http://www.ft.com/intl/cms/s/2/50102294-77fd-11e5-a95a-27d368e1ddf7.html|عنوان=Power to the people: a Syrian experiment in democracy|ناشر=Financial Times|تاریخ=٢٠١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٣|تاریخ الوصول=٢٠١٦ی حوزەیرانی ٠٦|مسار أرشیف= https://web.archive.org/web/20230425093036/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/50102294-77fd-11e5-a95a-27d368e1ddf7.html|تاریخ أرشیف=٢٥ی نیسانی ٢٠٢٣}} * {{استشھاد ویب|مسار=https://www.nytimes.com/2015/09/30/opinion/the-kurds-democratic-experiment.html|عنوان=The Kurds' Democratic Experiment|عمل=New York Times|تاریخ=٢٠١٥ی ئەیلوولی ٣٠|تاریخ الوصول=٢٠ی ئایاری ٢٠١٦}} * {{استشھاد ویب|مسار= https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/oct/08/why-world-ignoring-revolutionary-kurds-syria-isis|عنوان=Why is the world ignoring the revolutionary Kurds in Syria?|عمل=The Guardian|تاریخ=٢٠١٤ی تشرینی یەکەمی ٠٨|تاریخ الوصول=٢٠١٦ی ئایاری ٢٠|مسار أرشیف= https://web.archive.org/web/20230613213850/https://www.theguardian.com/commentisfree/2014/oct/08/why-world-ignoring-revolutionary-kurds-syria-isis|تاریخ أرشیف=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}}}} ڕۆژی ٢٧–٢٨ حوزەیرانی ٢٠١٦، دەستەی کارگێڕی بۆ داڕشتنی دەستوورێک بۆ ھەرێم، بۆ جێگرتنەوەی دەستووری ساڵی ٢٠١٤، ڕەشنووسی خۆی پێشکەش کرد.<ref name="new-constitution2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشان=http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2016/07/north-syria-rojava-kurdish-federation-constitution.html|سەردێڕ=After approving constitution, what's next for Syria's Kurds? - AL-Monitor: The Middle Eastʼs leading independent news source since 2012 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230604075340/http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2016/07/north-syria-rojava-kurdish-federation-constitution.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٦}}</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|شەڕ|سیاسەت|شەڕی نێوخۆیی|سووریا|دەیەی ٢٠١٠|کوردستان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کوردستان-کۆلکە}} psid0i6umbwb833jjidh1eqlbxbqmbu 0 287956 1662958 1658664 2026-09-08T04:36:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1662958 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''دەشتە تەخ''' گوندێکە دەکەوێتە دووری [[ھەرێمی کوردستان]]، لکاوە بە سنووری [[تورکیا]]، لە پارێزگای [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]]. گوندەکە دەکەوێتە سەر دەشتێکی تەخت بە ڕووبەری نزیکەی (٩٢) دۆنم لە دیوی باشوور و باشووری ڕۆژاوای ڕووباری ھێزل کە [[تورکیا]] و [[عێراق|عێراق]] جیا دەکاتەوە، و لە لای چەپی ڕووباری سەنات و لە لای ڕۆژھەڵاتی چیای سەنات. گوندێکی بچووکە کە لە دە بنەماڵە زیاتر تێیدا نیشتەجێ نین. گوندەکە لە شوێنێکی ستراتیژیدا بەھرەمەندە و لە زستاندا کەشوھەوای سارد و با و باراناوی و لە وەرزەکانی دیکەدا مامناوەندی ھەیە. خەڵکی گوندەکە بەروبوومی جۆراوجۆر دەچێنن و ئاژەڵی شاخ و ماسی ڕاو دەکەن. ئەوان لە گوندی سەنات لەگەڵ بنەماڵەکانیان لە پەیوەندیدان، کە منداڵەکانیان لە قوتابخانەی سنات درێژە بە خوێندن دەدەن. ئەو گوندە لەگەڵ دووانەکەی (سەنات) لە ڕۆژی ١٥ی ٨ی ١٩٧٦ لە لایەن [[ڕژێمی بەعس|ڕژێمی پێشووەوە]] تووشی ئاوارەبوون و ڕووخاندن بوون. == سەرچاوەکان == https://www.ishtartv.com/viewarticle,15154,villages.html#sthash.hFtMcFg8.dpuf {{شریتی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} qepj6s3fxth7m2q5msbbga4ggrym4bx 0 288035 1662983 1513914 2026-09-08T05:46:37Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662983 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''لەنجە خاوێ''' (لەدایکبووی ١٩٩٣) [[پارێزەر]] و [[نووسەر]] و [[چالاکوانی]] [[فێمینیست]]ی [[دانیشتووانی کورد|کوردە]] و خەڵکی [[باشووری کوردستان]]ە. دامەزرێنەری کۆمەڵەی سۆفیا و کەمپەینی سۆشیال میدیای #KurdistanWomenPower، ھەروەھا دامەزرێنەری کۆمەڵگەی بانە بۆ ڕێگریکردن و کەمکردنەوەی ئازارەکانی بێ ماڵ و حاڵی بەبێ ھیچ جیاوازییەک لەسەر بنەمای ڕەگەز. == ژیاننامە == لەنجە خاوێ لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٩٣ لە [[سلێمانی|شاری سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]] لەدایکبووە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.worldcat.org/oclc/1119996903|سەردێڕ=Kurdish women's stories|ڕێکەوت=٢٠٢١|ئەوانی تر=Houzan Mahmoud|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٤٥٣-٤١١٤-٩|شوێن=Edmonton, Alberta|پەڕەکان=١٩٠–٦|oclc=١١١٩٩٩٦٩٠٣}}</ref> لەنجە وەک پارێزەر و چالاکی مافی مرۆڤ کاردەکات، لەگەڵ [[ژنانی کورد]] ڕزگاربووانی بازرگانی سێکسی و توندوتیژی خێزانی کاری کردووە. <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=http://www.theguardian.com/global-development/2019/nov/07/young-kurdish-feminists-make-me-hopeful-for-the-future-of-the-region|سەردێڕ=Young Kurdish feminists make me hopeful for the future of the region |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=the Guardian |زمان=en}}</ref> کۆمەڵەی سۆفیا لە ساڵی ٢٠١٦ دامەزراوە بۆ دابینکردنی خزمەتگوزاری گەیاندنی کتێب بە پاسکیل بۆ ئەو ژنان و کچانەی کە توانای کڕینی کتێبیان نییە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/en/story/4251-Kurdish-women-voluntarily-deliver-books-on-bikes|سەردێڕ=Kurdish women voluntarily deliver books on bikes |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.kurdistan24.net |زمان=en}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.navantigroup.com/news-1/2019/7/1/the-tigris-ran-black-trials-and-triumphs-of-literary-culture-in-iraq |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١ |وێبگە=Navanti |زمان=en-US }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.navantigroup.com/news-1/2019/7/1/the-tigris-ran-black-trials-and-triumphs-of-literary-culture-in-iraq |date=ئابی ٢٠٢٥ }}</ref> بە گوتەی لەنجە، پڕۆژەکە ھاندەری خوێندەواری و دەستڕاگەیشتن بە زانستە، بۆ ئەوەی ژنان بە تەواوی لە مافەکانی خۆیان تێبگەن. <ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://cultureproject.org.uk/2016/12/30/an-interview-with-lanja-khawe-one-of-the-cofounders-of-sofia-girls-group/|سەردێڕ=An interview with Lanja Khawe one of the cofounders of Sofia Girls group. |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220122200634/http://cultureproject.org.uk/2016/12/30/an-interview-with-lanja-khawe-one-of-the-cofounders-of-sofia-girls-group/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=Culture Project for Art, Feminism and Gender |زمان=en-US}}</ref> <ref name=":0" /> دابینکردنی کتێب تەنھا کارێکی فێمینیست نییە بۆ ڕێکخراوەکە، بەڵکو بەکارھێنانی پاسکیل وەک ئامرازێکی گواستنەوە لێدوانێکی فێمینیستە، بەو پێیەی ژنانی پاسکیلسوار تا ئێستاش وەک شتێکی شەرمەزارکەر و عەیبە سەیر دەکرێت. <ref name=":2" /> لەوەتەی ھەڵمەتەکانی لە سلێمانی دەستیپێکردووە، پڕۆژەکە لە شارەکانی دیکەشدا بڵاوبووەتەوە، لەوانە [[ھەولێر|ھەولێر]] و [[کەرکووک|کەرکووک]]، [[ھەڵەبجە| ھەڵەبجە]]. <ref name=":0" /> لەنجە لە ساڵی ٢٠١٧دا کەمپینێکی سۆشیال میدیای بە ناوی #KurdishWomenPower دامەزراند، کە ھانی ژنانی دەدا وێنەکانیان لە سۆشیال میدیادا بڵاوبکەنەوە، ئەمەش ئاڵنگاری ئەو تێڕوانینەی کرد کە وێنەی ژنان لە ڕێگەی ئۆنلاینەوە لە بنەڕەتدا شەرمەزارییە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://pfo-ku.org/index.php/kurdistan-social-forum/253-the-kurdistan-social-forum-supports-the-kurdistanwomenpower-campaign|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210728211855/https://pfo-ku.org/index.php/kurdistan-social-forum/253-the-kurdistan-social-forum-supports-the-kurdistanwomenpower-campaign|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=pfo-ku.org|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> <ref name="مولد تلقائيا1">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشان=http://www.theguardian.com/global-development/2019/nov/07/young-kurdish-feminists-make-me-hopeful-for-the-future-of-the-region|سەردێڕ=Young Kurdish feminists make me hopeful for the future of the region |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=the Guardian |زمان=en}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٩ لەنجە و کۆمەڵەی سۆفیا کۆنفرانسێکی تایبەت بە توندوتیژی سێکسییان لە شاری سلێمانی سازکرد، بە ئامادەبوونی [[قوباد تاڵەبانی]] جێگری سەرۆکی حکوومەت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Bindel |یەکەم=Julie |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/features/2021/3/8/as-if-she-had-never-existed-the-graveyards-for-murdered-women |سەردێڕ=‘As if she had never existed’: The graveyards for murdered women |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250722044508/https://www.aljazeera.com/features/2021/3/8/as-if-she-had-never-existed-the-graveyards-for-murdered-women |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی تەممووزی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١ |وێبگە=www.aljazeera.com |زمان=en |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەشداریکردنە لە ئەنتۆلۆژیای ''چیرۆکی ژنانی کورد'' کە لەلایەن [[ھۆزان مەحموود|ھۆزان مەحموودەوە]] سەرپەرشتی کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.uap.ualberta.ca/titles/979-9781772125368-kurdish-womens-stories|سەردێڕ=Homepage|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230514212153/https://www.uap.ualberta.ca/titles/979-9781772125368-kurdish-womens-stories|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٧ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.uap.ualberta.ca|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|ژن}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٣]] [[پۆل:ژنە پارێزەرەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:چالاکانی کورد]] [[پۆل:فێمینیستە کوردەکان]] [[پۆل:پارێزەرانی کورد]] [[پۆل:نووسەرانی ژنی کورد]] [[پۆل:نووسەرانی کورد]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] q6luc5l1mw2q96jx1fh408sc625068j 0 288091 1662597 1637761 2026-09-07T13:33:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662597 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەربەندۆک | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دربندوک}}<br>{{lang-en| Darbandok}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.58343| 44.31153}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەربەندۆک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.58343| 44.31153 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٠٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەربەندۆک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشان=https://www.ssrcaw.org/ar/print.art.asp?aid=462694&ac=2|سەردێڕ=افتخروا لأنكم أشوريين وحافظوا على لغتكم و ثقافتكم و تاريخكم، البطريرك مار دنخا الذي رحل عن عمر ناهز الثمانين، مخاطبا أمته|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531065827/https://www.ssrcaw.org/ar/print.art.asp?aid=462694&ac=2|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|زمان=ar|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە گوندەکەدا [[کڵێسا (باڵەخانە)|کڵێسایەک]] ھەیە کە تایبەتە بە قەشە مار قەریاقۆس.{{Sfnp|Donabed|2015}} ==مێژوو== دەربەندۆک لە ساڵی ١٩٢٨ لەلایەن [[ئاشوورییەکان]]ەوە دامەزرا لە کەمپی پەنابەرانی [[بەعقووبە]] لە پاش [[کۆمەڵکوژیی سەیفۆ|کۆمەڵکوژیی ئاشوورییەکان]] لە [[جەنگی جیھانیی یەکەم]]دا، کە زۆربەیان سەر بە ھۆزی نۆچیا بوون لە شەمسەددین لە چیاکانی [[حەکاری (ناوچەی مێژوویی)|ھەکاری]].‏{{sfnp|Donabed|2015|p=273}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.shlama.org/population?fbclid=IwAR0rMdQbvDzjzV0_CIWBCjOGCU4OSVLrbsltgKijiY1fqYC2H6VAoQ8hJ8M|سەردێڕ=Population Project|وێبگە=Shlama Foundation|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢١}}</ref> تا ساڵی ١٩٣٨، گوندەکە ١٠٨ ئاشووری لە ١٥ خێزاندا تێیدا دەژیان.{{sfnp|Donabed|2015|p=273}} لە ساڵی ١٩٦٣، لە نێوەندی یەکەمین [[شۆڕشی ئەیلوول|شەڕی عێراق و کورد]]، دەربەندۆک ھێرشی کرایە سەر و دانیشتووانە ئاشوورییەکەی یان کوژران یان دەرکران لەلایەن کوردە لایەنگرەکانی حکوومەتەوە، کە دواتر گوندەکەیان ئاوەدان کردەوە؛ کڵێسای مار قوریاقۆسیش وێران کرابوو.‏{{sfnp|Donabed|2015|p=276}} ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] krgbumlfs8ozz4w7icur3yi7nr4iuvk 0 288095 1662827 1662249 2026-09-07T20:22:10Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662827 wikitext text/x-wiki {{Historical populations |title = ژمارەی دانیشتووان بەپێی مێژوو |source = Turkstat<ref name=pop27-11>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=Mid-year population estimations, 1927-1985; Mid-year population estimations and projections, 1986- 2011|سەردێڕ=A5 NORTH AMERICA: MID-YEAR POPULATION ESTIMATES &amp; SOUTH AMERICA: MID-YEAR POPULATION ESTIMATES|مسار=https://www.tuik.gov.tr/Home/Index|ناشر=Turkish Statistical Institute|تاريخ الوصول=24 May 2013| مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190515170005/http://www.turkstat.gov.tr/PreIstatistikTablo.do?istab_id=242 | تاريخ أرشيف = 15 مايو 2019}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | مسار = https://www.turkstations.com/population/عدد-سكان-تركيا/ | عنوان = ژمارەی دانیشتووانی تورکیا ٢٠٢٢ | تاريخ = ٥/٩/٢٠٢٢ | موقع = وێستگەکانی تورکیا | لغة = عەرەبی | تاريخ الوصول = ٥/٩/٢٠٢٢ | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20220121115628/https://www.turkstations.com/population/عدد-سكان-تركيا/ | تاريخ أرشيف = 21 يناير 2022 }}</ref> |percentages = pagr |١٩٢٧ |١٣٥٥٤٠٠٠ |١٩٣٠ |١٤٤٤٠٠٠٠ |١٩٤٠ |١٧٧٢٨٠٠٠ |١٩٥٠ |٢٠٨٠٧٠٠٠ |١٩٦٠ |٢٧٥٠٦٠٠٠ |١٩٧٠ |٣٥٣٢١٠٠٠ |١٩٨٠ |٤٤٤٣٩٠٠٠ |١٩٩٠ |٥٥١٢٠٠٠٠ |٢٠٠٠ |٦٤٢٥٢٠٠٠ |٢٠١٠ |٧٣٠٠٣٠٠٠ |٢٠١٢ |٧٥٦٢٧٠٠٠ |٢٠١٣ |٧٦٦٦٧٨٦٤ |٢٠١٤ |٧٧٦٩٥٩٠٤ |٢٠١٥ |٧٨٧٤١٠٥٣ |٢٠١٦ |٧٩٨١٤٨٧١ |٢٠١٧ |٨٠٨١٠٥٢٥ |٢٠١٨ |٨٢٠٠٣٨٨٢ |٢٠١٩ |٨٣١٥٤٩٩٧ |٢٠٢٠ |٨٣٦١٤٣٦٢ |٢٠٢١ |٨٤٦٨٠٢٧٣ }} {{bar box | title=گرووپە نەتەوەییەکان لە تورکیا (٢٠١١).<ref name="joshua project">https://www.joshuaproject.net/countries/TU ماڵپەڕی پرۆژەی جۆشوا بۆ نەتەوەکان. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140220101059/http://www.joshuaproject.net/countries.php?rog3=tu |date=20 فبراير 2014}}</ref> | titlebar=#ddd | left1='''نەتەوە''' | right1='''ڕێژە''' | float=left | bars= {{bar percent|تورک|blue|70.2}} {{bar percent|کورد|teal|20.4}} {{bar percent|قەوقازی|yellow|2.3}} {{bar percent|عەرەب|Green|2.2}} {{bar percent|فارس|black|0.9}} {{bar percent|ئازەربایجانی|purple|0.7}} }}ئەم وتارە تایبەتە بە تایبەتمەندییە دیمۆگرافییەکانی دانیشتووانی [[تورکیا]]، لەوانە چڕی [[دانیشتووان]]، [[نەتەوە]]، ئاستی [[خوێندن]]، [[تەندروستی]]، [[دیمۆگرافیا|دیمۆگرافی]]، باری [[ئابووری]]، پەیوەندی [[ئایین]]ی و لایەنەکانی دیکەی دانیشتووان. دوایین سەرژمێری فەرمی ساڵی ٢٠٢١ بووە و ژمارەی دانیشتووانی وڵاتەکە ٨٤٬٦٨٠٬٢٧٣ کەس بووە.<ref name="2007 census">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.geohive.com/cntry/turkey.aspx|سەردێڕ=geohive.com |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170223045730/http://www.geohive.com:80/cntry/turkey.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=وكالة الأناضول |ڕێکەوت=٤ی شوباتی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/ar/تركيا/عدد-سكان-تركيا-يتجاوز-83-مليون-نسمة-خلال-2019/1723642|سەردێڕ=عدد سكان تركيا يتجاوز 83 مليون نسمة خلال 2019 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200712181041/https://www.aa.com.tr/ar |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=تركيا}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.turkstations.com/local-news/83-مليون-عدد-سكان-تركيا-بحسب/|سەردێڕ=83 مليون عدد سكان تركيا بحسب الإحصائيات الرسمية {{!}} محطات تركيا |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200716140528/https://www.turkstations.com/local-news/83-مليون-عدد-سكان-تركيا-بحسب/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=محطات تركيا |زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.turkstations.com/population/سكان-تركيا/|سەردێڕ=سكان تركيا |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210429210327/https://www.turkstations.com/population/سكان-تركيا/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=محطات تركيا |زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nufusu.com/|سەردێڕ=Türkiye Nüfusu İl ve İlçelere Göre Nüfus Bilgileri |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210417190725/https://www.nufusu.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢١|وێبگە=www.nufusu.com |زمان=tr}}</ref> ژمارەی دانیشتووانی وڵاتەکە لە کۆتایی [[٢٠٢١|ساڵی ٢٠٢١]] دا بە ٨٤٫٦ ملیۆن کەس خەمڵێندراوە (بە پشتبەستن بە سیستمی تۆمارکردنی ناونیشانی نیشتەجێبوونی تورکیا)،<ref name="2010stat">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.tuik.gov.tr/Home/Index|سەردێڕ=Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190524062339/http://www.turkstat.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=8428 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> کە نزیکەی سێ لەسەر چواری دانیشتووانی وڵاتەکە لە شارەوانی و شارەکاندا دەژین. بەپێی خەمڵاندنەکانی [[٢٠٠٩|ساڵی ٢٠٠٩]]، ژمارەی دانیشتووانی ساڵانە بە ڕێژەی ١٫٥٪ گەشە دەکات. تێکڕای چڕی دانیشتووانی تورکیا لە ھەر کیلۆمەتر چوارگۆشەیەکدا ٩٢ کەسە. خەڵکی گرووپی تەمەنی ١٥–٦٤ ساڵان ٦٧٪ی کۆی دانیشتووان پێکدەھێنن، و گرووپی تەمەنی ٠–١٤ ساڵان ٢٦٪ پێکدەھێنن؛ لەکاتێکدا ھاووڵاتیانی بەساڵاچوو تەمەن ٦٥ ساڵ و سەرووتر ٧٪ پێکدەھێنن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Turkish Statistical Institute |بەستەری نووسەر=Turkish Statistical Institute |ساڵ=٢٠١٠|ناونیشان=https://www.tuik.gov.tr/Home/Index|سەردێڕ=Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180821120415/http://www.turkstat.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=6178 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئابی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> لە ساڵی ١٩٢٧ ژمارەی دانیشتووانی کۆماری تورکیا بەپێی یەکەم سەرژمێری لە دوای دامەزراندنی دەوڵەتی تورکیاوە گەیشتە ١٣٫٦ ملیۆن کەس. تەمەنی چاوەڕوانکراو لە کاتی لەدایکبووندا بۆ پیاوان ٧١٫١ ساڵە و بۆ ژنان ٧٥٫٣ ساڵە، بە تێکڕا ٧٣٫٢ ساڵە بۆ کۆی دانیشتووان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Turkish Statistical Institute |بەستەری نووسەر=Turkish Statistical Institute |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|ناونیشان=http://nkg.die.gov.tr/en/goster.asp?aile=1|سەردێڕ=DIE |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120219204831/http://nkg.die.gov.tr/en/goster.asp?aile=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> خوێندنی ناچاری و بێبەرامبەر لە تەمەنی ٦ بۆ ١٥ ساڵییە. ڕێژەی خوێندەواری بۆ پیاوان ٩٦٪ و بۆ ژنان ٨٠٫٤٪، بە تێکڕا ٨٨٫١٪ی کۆی گشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Turkish Statistical Institute |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|ناونیشان=http://nkg.die.gov.tr/en/goster.asp?aile=3|سەردێڕ=DIE |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120207035611/http://nkg.die.gov.tr/en/goster.asp?aile=3 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی شوباتی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> ئەو ئامارە کەمە بۆ ژنان بە شێوەیەکی سەرەکی دەگەڕێتەوە بۆ داب و نەریتی [[عەرەب]] و [[کورد|کوردانی]] دانیشتووی پارێزگاکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەو وڵاتە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3753582.stm|سەردێڕ=Turkish girls in literacy battle|دوایین=Jonny Dymond|ئیش=BBC|ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181003094511/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3753582.stm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨}}</ref> لە ماددەی ٦٦ی [[دەستووری تورکیا]]دا پێناسەی «تورک» دەکات کە «ھەر کەسێک بە بەستنەوەی ھاووڵاتیبوون بە دەوڵەتی تورکساوە بەستراوەتەوە» و بەم پێیەش بەکارھێنانی یاسایی «تورکایەتی» وەک زاراوەیەک بۆ ھاووڵاتییەک لە تورکیادا جیاوازە لە پێناسەی نەتەوەیی؛ بەڵام زۆرینەی ڕەھای دانیشتووانەکەی لە نەتەوەی تورکن. بەپێی سی ئای ئەی<ref name="CIA-Appendix">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/appendix/appendix-b.html|سەردێڕ=Appendix B :: International Organizations and Groups — The World Factbook - Central Intelligence Agency |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190515125102/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/appendix/appendix-b.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> ٧٠–٧٥٪ و بەپێی ڕاپرسییەکی میلێت لە [[٢٠٠٧|ساڵی ٢٠٠٧]] دا ٧٦٫٠٪ دەبن.<ref name="Milliyet">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.milliyet.com.tr/son-dakika-haberleri/|سەردێڕ=SON DAKİKA Haberleri - En Son Flaş Haberler, Bugünün SonDakika Haberleri Milliyet'te |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181003124429/http://www.milliyet.com.tr/2007/03/22/guncel/agun.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١١|زمان=Turkish}}</ref> [[کورد|کوردەکان]] کە نەتەوەیەکی جیاوازە و بە شێوەیەکی سەرەکی لە پارێزگاکانی باشووری ڕۆژھەڵاتی وڵاتەکەدا چڕبوونەتەوە، گەورەترین نەتەوەی نا [[تورک]]ن، کە بە نزیکەی ٢٠٪ی دانیشتووانەکەی مەزەندە دەکرێت. لەکاتێکدا دەستەواژەی «کەمینە» خۆی وەک بابەتێکی ھەستیار لە [[تورکیا]]دا دەمێنێتەوە. داتای باوەڕپێکراو لەسەر تێکەڵەی نەتەوەیی دانیشتووان لەبەردەستدا نییە، چونکە ئامارەکانی سەرژمێری دانیشتووانی تورکیا ئاماری نەتەوەیی لەخۆناگرێت.<ref name="Turkey_Ethnic_groups">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Extra|یەکەم=Guus|ناونیشان=http://books.google.com/?id=hvmy_skUPNYC&pg=RA1-PA422&lpg=RA1-PA422&dq=%22ethnic+groups+in+turkey%22|سەردێڕ=The other languages of Europe: Demographic, Sociolinguistic and Educational Perspectives|بڵاوکەرەوە=Multilingual Matters|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=١-٨٥٣٥٩-٥٠٩-٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200519180111/https://books.google.com/books?id=hvmy_skUPNYC&pg=RA1-PA422&lpg=RA1-PA422&dq=%22ethnic+groups+in+turkey%22&hl=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئایاری ٢٠٢٠|authors=Gorter, Durk}}</ref> سێ گرووپی نەتەوەیی کەمینە کە بە فەرمی دانپێدانراون (لە [[پەیمانی لۆزان]]) بریتین لە: [[ئەرمەنییەکان]]، [[یۆنان| یۆنانییەکان]] و [[جوو| جوولەکەکان]]. لە [[٣٠ی کانوونی دووەم]]ی [[١٩٢٣]] واژوو کرا، ڕێککەوتنێکی دوولایەنەی ئاڵوگۆڕی دانیشتووان لە نێوان [[یۆنان]] و تورکیا لە ساڵانی ١٩٢٠ کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە، کە نزیکەی یەک ملیۆن و نیو [[یۆنان]]ی لە تورکیاوە کۆچیان کردووە و ھەندێک لە تورکەکان (نیوە ملیۆن) لە [[یۆنان|یۆنانەوە]] ھاتن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.spiegel.de/international/christians-in-turkey-the-diaspora-welcomes-the-pope-a-451140.html|سەردێڕ=Christians in Turkey: The Diaspora Welcomes the Pope |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120604185021/http://www.spiegel.de/international/0,1518,451140,00.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١١}}</ref> نەتەوەکانی دیکە بریتین لە ئەبخازییەکان، ئەلبانییەکان، [[عەرەب| عەرەبەکان]] [[ئاشوورییەکان|، ئاشوورییەکان]]، بۆسنەیییەکان، [[چەرکەس|چەرکاسییەکان]]، [[گورجستان|جۆرجییەکان]]، ھامەچنییەکان، لازەکان، پۆماکییەکان ([[خەڵکی بولگار|بولگارییەکان]]) و [[دۆم|دۆمەکان]]. کەمینەکانی بەڕەچەڵەک [[ئەورووپای ڕۆژاوا]] بریتین لە فەڕەسی لیڤانتین کە زۆربەیان [[کۆماری ڤێنیز|خەڵکی ڤێنیز]] و [[جەنەوا|جێنۆیین]]، کە لە سەدەی [[سەدەکانی ناوین|ناوەڕاستەوە]] لەم وڵاتەدا (بەتایبەت لە [[ئەستەمبوڵ|ئەستەنبوڵ]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://arsiv.ntv.com.tr/news/458504.asp|سەردێڕ=NTV Haber - Haberler, En Son Güncel Haberler |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131224124437/http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/458504.asp |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref> [[ئیزمیر|و ئیزمیر]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://arsiv.sabah.com.tr/2005/10/04/cp/gnc118-20051002-102.html|سەردێڕ=SABAH - Onlar �zmirli H�ristiyan T�rkler |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170505082447/http://arsiv.sabah.com.tr:80/2005/10/04/cp/gnc118-20051002-102.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠}}</ref>) بوونیان ھەبووە. == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Demographics of Turkey}} {{شریتی دەروازە|تورکیا|جوگرافیا|ماتماتیک}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} lfxf8sbvysuh1jwoj0ievu3kkytq1lz 0 288910 1662759 1503537 2026-09-07T19:36:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1662759 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Aldersund.jpg|وێنۆک|ئاڵدەرساوند لە ھێلگێلاند، نەرویج، دوورگەی ئاڵدرا (لای چەپ) لە قاڕەکە جیا دەکاتەوە.]] لە [[جوگرافیا|جوگرافیادا]]، '''ساوند''' (sound) کۆمەڵەئاوێکی بچووکترە کە بە شێوەیەکی گشتی بە دەریا یان زەریاوە بەستراوەتەوە. ''ساوند'' لەوانەیە داچوونێک بێت کە قووڵترە لە بایت و پانترە لە فیۆرد؛ یان کەناڵێکی دەریاییی تەسک یان کەناڵێکی زەریایی بێت لە نێوان دوو بارستاییی وشکانیدا، وەک [[تەنگەڵان]]؛ یان ھەروەھا لاگۆنێک بێت لە نێوان دوورگەیەکی بەربەست و وشکانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.thefreedictionary.com/sound|سەردێڕ=sound |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٣}}</ref><ref name="oed">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://oxforddictionaries.com/definition/english/sound--4|سەردێڕ=Oxford Languages {{!}} The Home of Language Data |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120819015149/http://oxforddictionaries.com/definition/english/sound--4 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٣|وێبگە=Oxford English Dictionary}}</ref> == تێڕوانینی گشتی == [[پەڕگە:Oresund_from_helsingborg.jpg|وێنۆک|دیمەنی ئۆرێسوند ({{Langx|en|{{nowrap|زە ساوند}}}})، لە ھێلسینگبۆرگ، [[سوێد]]]] ساوند زۆرجار بەھۆی لافاوی دەریاکانەوە بۆ ناو [[دۆڵ]]ی ڕووبارێک دروست دەبێت. ئەمە داچوونێکی درێژ دروست دەکات کە تێیدا گردە لێژەکانی دۆڵەکە دادەبەزنە ئاستی دەریا و لەژێر ئاویشدا بەردەوام دەبن بۆ پێکھێنانی بنی دەریایەکی لێژ. ئەم ساوندانە بە شێوەیەکی گونجاوتر پێیان دەوترێت ڕیا. ساوندەکانی مارلبۆرۆ لە نیووزیلەندا نموونەی باشن بۆ ئەم جۆرە پێکھاتنە. ھەندێک جار ساوند بەھۆی [[سەھۆڵبەند|سەھۆڵبەندێکەوە]] دروست دەبێت کە دۆڵێک لە کەنارێکدا ھەڵدەکۆڵێت و پاشان پاشەکشە دەکات، یان دەریا دزە دەکاتە ناو دۆڵێکی سەھۆڵبەندییەوە. سەھۆڵبەندەکە ساوندێک دروست دەکات کە زۆرجار لایەنی لێژ و نزیک لە ستوونی ھەیە و تا قووڵاییی ژێر ئاو درێژ دەبێتەوە. بنی دەریاکە زۆرجار تەختە و لە کۆتاییی وشکانیدا قووڵترە وەک لە کۆتاییی دەریادا، بەھۆی نیشتووە مۆرەینییە سەھۆڵبەندییەکانەوە. ئەم جۆرە ساوندە بە شێوەیەکی گونجاوتر پێی دەوترێت فیۆرد. ساوندەکانی فیۆردلاند، نیووزیلەندا، بەم شێوەیە دروستبوون. ساوند بە گشتی ئاماژەیە بۆ لەنگەرگەیەکی پارێزراو. دەکرێت بەشێک بێت لە زۆربەی دوورگە گەورەکان. بە شێوەی بەکارھێنانی گشتیتری باکووری ئەورووپا، ساوند بریتییە لە [[تەنگەڵان|تەنگەڵانێک]] یان تەسکترین بەشی تەنگەڵانێک. لە [[سکاندیناڤیا]] و دەوروبەری [[دەریای باڵتیک]]دا، زیاتر لە سەد [[تەنگەڵان]] ھەن کە ناویان ''سوند''ە، و زۆربەیان بە ناوی ئەو دوورگەیەوە ناونراون کە لە قاڕەکە یان دوورگەیەکی گەورەتر جیای دەکەنەوە. بەرامبەر بەوە، ساوند (the Sound) ناوی کورتی باوی نێودەوڵەتییە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.unesco.org/csi/act/russia/legalpro6.htm|سەردێڕ=Legal provision: maritime law|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئازاری ٢٠١٣|وێبگە=Legal provision for integrated coastal zone management, Chapter 2.3: International straits and canals|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304072357/http://www.unesco.org/csi/act/russia/legalpro6.htm|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}, </ref> بۆ ئۆرێسوند، کە ئەو ئاوە تەسکەیە کە [[دانمارک]] و [[سوێد]] جیا دەکاتەوە، و ڕێڕەوی ئاویی سەرەکییە لە نێوان دەریای باڵتیک و [[دەریای باکوور]]دا. ھەروەھا ناوێکی کورتی ئاخاوتنە، لەنێو ئەوانی تردا، بۆ پلیمس ساوند، [[ئینگلتەرا]]. لەو ناوچانەی کە لەلایەن بەریتانییەکانەوە لە کۆتاییی سەدەی ١٨دا لێکۆڵینەوەیان لێ کراوە، بەتایبەتی کەناری باکووری ڕۆژاوای ئەمریکای باکوور، زاراوەی «ساوند» بۆ ئەو داچوونانە بەکارھێنراوە کە دوورگەی گەورەیان تێدایە، وەک ھاو ساوند لە [[بریتش کۆلۆمبیا]] و پیوجێت ساوند لە ویلایەتی [[واشینگتن (ویلایەت)|واشینگتن]]ی ئەمریکا. ھەروەھا بۆ ئەو کۆمەڵەئاوە کراوانەش بەکارھێنراوە کە بەتەواوی کراوە نین بۆ زەریا، وەک کامانیۆ ساوند یان کوین شارلۆت ساوند لە کەنەدا؛ یان فراوانبوون یان یەکگرتنەکان لە دەروازەی داچوونەکاندا، وەک کرۆس ساوند لە ئەلاسکا و فیتز ھیو ساوند لە بریتش کۆلۆمبیا. [[پەڕگە:New_York_City,_Southern_RI_and_CT,_illuminated_at_night.jpg|چەپ|وێنۆک|275x275پیکسڵ|لۆنگ ئایلەند ساوند لە ناوچەی گەورەی نیویۆرک، لە بۆشاییی ئاسمانەوە لە شەودا دەبینرێت]] بە درێژاییی کەناری ڕۆژھەڵات و کەناری کەنداوی ویلایەتە یەکگرتووەکان، ژمارەیەک لەو کۆمەڵەئاوانەی کە دوورگەکان لە وشکانی جیا دەکەنەوە، پێیان دەوترێت «ساوند». لۆنگ ئایلەند ساوند، لۆنگ ئایلەند لە کەنارەکانی ڕۆژھەڵاتی برۆنکس، وێستچێستەر کاونتی، و باشووری [[کۆنێتیکت]] جیا دەکاتەوە. بە ھەمان شێوە، لە [[کارۆلینای باکوور]]دا، ژمارەیەک لاگۆنی گەورە دەکەونە نێوان وشکانی و کەنارە بەربەستەکانی، ئاوتەر بانکس. ئەمانە بریتین لە پاملیکۆ ساوند، ئەلبێمارڵ ساوند، بۆگ ساوند، و چەندانی تر. میسیسیپی ساوند، [[کەنداوی مەکسیک]] لە وشکانی جیا دەکاتەوە، بە درێژاییی زۆربەی کەنارەکانی کەنداوی [[ئەلاباما]] و [[میسیسیپی]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Sounds (geography)}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:کۆما ئاوییەکان]] 3z3ji00eli0w31h9gq0bqxxvwclrd5k 0 288950 1662673 1503464 2026-09-07T16:32:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1662673 wikitext text/x-wiki {{Databox|وێنە=Semalka_Border_Crossing.png }}'''دەروازەی سنووریی سێمالکە''' دەروازەیەکی سنووری ڕووباری سووریایە لە نێوان [[سووریا]] و [[ھەرێمی کوردستان]] بەسەر [[دیجلە|ڕووباری دیجلە]]. دەروازەکە دەکەوێتە [[پارێزگای حەسیچە]] لە باکووری ڕۆژھەڵاتی [[سووریا]] بەرامبەر دەروازەی سنووری پێشخابوور لە [[پارێزگای دھۆک]] لە سنووری [[باشووری کوردستان| ھەرێمی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=محرر 38 |ڕێکەوت=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ناونیشان=https://www.enabbaladi.net/archives/489291|سەردێڕ=إدارة "سيمالكا" تتراجع عن الإغلاق الكامل وتنتقد الجانب العراقي |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220929194939/https://www.enabbaladi.net/archives/489291 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|وێبگە=عنب بلدي |زمان=ar}}</ref> == کردنەوە == دەروازەی سنووریی سێمالکە (پێشابوور) لە نێوان باکووری ڕۆژھەڵاتی سووریا و [[ھەرێمی کوردستان]] لە ساڵی ٢٠١٣ کرایەوە، ئەوەش دوای کۆبوونەوەی ھەولێری نێوان [[ئەنجومەنی گەلی ڕۆژاوای کوردستان]] و [[ئەنجومەنی نیشتیمانی کورد]]، بە سپۆنسەری [[مەسعوود بارزانی]]. لە کۆبوونەوەکەدا ڕێککەوتن لەسەر کردنەوەی دەروازەیەکی سنووری نێوان باکووری ڕۆژھەڵاتی سووریا و ھەرێمی کوردستان، ڕێگە بە بازرگانی و گواستنەوەی نەخۆش بۆ چارەسەر لە ھەرێمی کوردستان بدرێت.<ref>https://web.archive.org/web/20181021160409/http://www.kurdistan24.net/ar/news/53ea370c-bc99-4687-bd21-ece7cebd0890</ref> == گرنگی == دەروازەی سێمالکە بە یەکێک لە دەروازە سنوورییە گرنگەکانی نێوان [[سووریا]] و ھەرێمی کوردستان دادەنرێت، ھاوکات خاڵێکی گەورەی دەروازەی نێونەتەوەییە. ئەو پەڕینەوە بۆ بازرگانی و گواستنەوەی نەخۆش لە ناوچەکانی سووریاوە بۆ ھەرێمی کوردستان بۆ چارەسەری پزیشکی بەکاردێت. لەم دواییانەدا سەردانی مەدەنی لە نێوان ھەردوولاش دەستی پێکردووە.<ref>https://web.archive.org/web/20160810053039/http://www.enabbaladi.net/archives/84865</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|سووریا|عێراق}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{عێراق-کۆلکە}} 9m5wkuij9wras6jop7z7dpms49qwt5d 0 288952 1662674 1503465 2026-09-07T16:32:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (عێراق-کۆلکە) 1662674 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}'''دەروازەی سنووریی پێشابوور''' یان '''دەروازەی نێونەتەوەیی پێشابوور'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Media |یەکەم=Yekîtî |ڕێکەوت=١٢ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشان=https://ara.yekiti-media.org/إدارة-فيشخابور-تحدّد-أيام-الزيارة-إلى/|سەردێڕ=إدارة فيشخابور تحدّد أيام الزيارة إلى كُـردستان وتفرض غراماتٍ مالية على المتأخرين |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221204155542/https://ara.yekiti-media.org/إدارة-فيشخابور-تحدّد-أيام-الزيارة-إلى/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=يكيتي ميديا |زمان=ar}}</ref> دەروازەیەکی سنووریی ڕووبارییە لە [[پارێزگای دھۆک]] لە قەزای [[قەزای زاخۆ|زاخۆ]] لە شارۆچکەی [[پێشابوور]]، نزیک دەمی [[خابوور (دیجلە)|ڕووباری خابوور]] بۆ ناو [[دیجلە|ڕووباری دیجلە]] لە [[ھەرێمی کوردستان]]. دەروازەکە بەرامبەر [[دەروازەی سنووریی سێمالکە|دەروازەی سنووریی سێمالکەی]] سووریایە لە [[پارێزگای حەسیچە]]. دەروازەی پێشابوور لە ساڵانی نەوەدەکاندا کرایەوە، و لەو کاتەدا لەلایەن ھێزەکانی [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتی دیموکراتی کوردستانەوە]] سەرپەرشتی دەکرا، <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=صلاح خرسان|ناونیشان=https://books.google.com.sa/books?id=X3BtAAAAMAAJ&q=%22%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%B1+%D9%81%D9%8A%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%22&dq=%22%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%B1+%D9%81%D9%8A%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%22&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjZooW9kuD7AhVqhc4BHUUGAW0Q6AF6BAgJEAI|سەردێڕ=التيارات السياسية في كردستان العراق: قراءة في ملفات الحركات والأحزاب الكردية في العراق، 1946-2001|پەڕە=٥٤٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221204172958/https://books.google.com.sa/books?id=X3BtAAAAMAAJ&q="معبر+فيشخابور"&dq="معبر+فيشخابور"&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjZooW9kuD7AhVqhc4BHUUGAW0Q6AF6BAgJEAI|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢}}</ref> پاشان دوای [[داگیرکردنی عێراق ٢٠٠٣|داگیرکردنی عێراق لەلایەن ئەمریکاوە]] داخرا، پاشان لە ساڵی ٢٠١٣ کرایەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.alghad.fm/news/2819/%D9%82%D8%B1%D8%A8-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D9%85%D9%86%D9%81%D8%B0-%D9%81%D9%8A%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%8A|سەردێڕ=قرب افتتاح منفذ فيشخابور الحدودي |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201027041026/https://www.alghad.fm/news/2819/قرب-افتتاح-منفذ-فيشخابور-الحدودي |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.alghad.fm |زمان=en-US}}</ref> لەسەر چاودێریکردنی دەروازەکە ناکۆکی لە نێوان حکوومەتی ھەرێم و حکوومەتی فیدراڵی ھەیە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشان=https://www.bbc.com/arabic/41804154|سەردێڕ=ما هي المنافذ الحدودية التي تتنازع عليها أربيل وبغداد؟ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220502042354/https://www.bbc.com/arabic/41804154 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=BBC News عربي |زمان=ar}}</ref> یەکێک لە باشییەکانی دەروازەکە ئەوەیە کە دەکەوێتە نێوان سنوورەکانی عێراق و سووریا، و نزیکە لە سنوورەکانی [[تورکیا]]. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.alhurra.com/latest/2017/10/27/%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%84%D9%80%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B1%D8%A9-%D8%A3%D9%8A%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B3%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%88%D8%AF%D8%A9|سەردێڕ=ناورت لـ'الحرة': أيام الأسد معدودة |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211229091145/https://www.alhurra.com/latest/2017/10/27/ناورت-لـالحرة-أيام-الأسد-معدودة |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=www.alhurra.com |زمان=ar}}</ref> دەروازەکانی دیکەی نێوان حکوومەتی فیدراڵی عێراق و حکوومەتی سووریا بریتین لە [[دەروازەی سنووریی ڕەبیعە|دەروازەی ڕەبیعە]] و [[دەروازەی سنووریی ئەلقائیم|دەروازەی قائیم]] و [[دەروازەی سنووریی ئەلوەلید|دەروازەی وەلید]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|عێراق|سووریا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{عێراق-کۆلکە}} 7fgldd2neflya1ys5duewyycjuac2eg 0 288987 1662631 1471286 2026-09-07T13:39:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662631 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''دەروازەی سنووری ئەلوەلید''' دەروازەیەکی سنووری وشکانی عێراقە، یەکێکە لە چوار دەروازەی سنووری فەرمی نێوان [[سووریا]] و [[عێراق|عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠١٣|ناونیشان=https://mapaction.org/component/mapcat/download/2965.html?fmt=pdf|سەردێڕ=Wayback Machine |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161130212730/http://www.mapaction.org/component/mapcat/download/2965.html?fmt=pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> بەندەری ئەلوەلید دەکەوێتە قەزای ڕووتبەی ئەلوەلید لە قەزای ڕووتبە لە [[پارێزگای ئەنبار]]، نزیک لە ڕۆژاواترین خاڵی عێراق و باکووریترین خاڵی [[ئوردن]]، لە [[بیابانی سووریا|ناوچەی بیابانی بادیە]]. خاڵی سنووری سەرەکییە لەسەر ڕێگای خێرای نێوان [[دیمەشق]] و [[بەغدا| بەغدا]]. دەروازەی ئەلوەلیدی عێراق بەرامبەر دەروازەی ئەلتەنفی سووریایە، لە [[پارێزگای حومس]]. وەزارەتی دارایی عێراق لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨١ بڕیارێکی دەرکرد بۆ دامەزراندنی فەرمانگەیەکی [[گومرگ|گومرگی]] لە ناحیەی ئەلوەلید، کە تەنیشت سنووری عێراق و سووریایە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/2397.html|سەردێڕ=تعليمات رقم (25) لسنة 1981 استحداث معونية كمرك ومكوس في ناحية الوليد (التنف) بمحاذاة الحدود العراقية السورية |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221208064340/http://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/2397.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=wiki.dorar-aliraq.net |زمان=ar}}</ref> بڕیاردرا کۆی ڕووبەری بنکەی گومرگەکە ٨٠ دۆنمی عێراقی بێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/3054.html|سەردێڕ=بيان رقم (10) لسنة 1981 تعيين موقع العمل في نقطتي السيطرة الحدودية لكل من اربيل ولاوليد كمركزين كمركيين |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221208065345/http://wiki.dorar-aliraq.net/iraqilaws/law/3054.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=wiki.dorar-aliraq.net |زمان=ar}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|عێراق|جوگرافیا|سووریا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ئەنبار]] 73405gyxz15nih9v0gzoh6q264besoa 0 288988 1662676 1503466 2026-09-07T16:32:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662676 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''دەروازەی سنووریی ڕەبیعە''' دەروازەیەکی سنووریی [[عێراق]]ە لە باکووری ڕۆژاوای [[پارێزگای نەینەوا]] لە ناحیەی [[ڕەبیعە|ڕەبیعەی]] تەنیشت شارۆچکەی ئەلیەعرووبیەی سووریا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.egnews24.com/279544|سەردێڕ=القوات العراقية تبسط سيطرتها على منفذ ربيعة على الحدود السورية |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220517142449/http://www.egnews24.com/279544 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=نيوز 24}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.sabr.cc/2013/03/03/102479/|سەردێڕ=السلطات العراقية تغلق منفذ ربيعة الحدودي مع سوريا – جريدة سبر الإلكترونية |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220517134650/https://www.sabr.cc/2013/03/03/102479/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢|زمان=ar}}</ref> مەودای نێوان شاری [[مووسڵ]] و دەروازەکە ١٢٠ کیلۆمەتر و نێوان [[بەغدا]] و دەروازەکە ٥٢٥ کیلۆمەترە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://shakirycharity.org/index_A.php?id=149&news_id=1197|سەردێڕ=الآخبار |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220517142551/https://shakirycharity.org/index_A.php?id=149&news_id=1197 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئایاری ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=shakirycharity.org}}</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا|عێراق}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} c4zwhsd6jfz2ksd292eulab1m0vcqbp 0 288989 1662630 1472446 2026-09-07T13:39:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662630 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''دەروازەی سنووریی ئەلقائیم''' دەروازەیەکی سنووریی وشکانی عێراقە لە [[پارێزگای ئەنبار]] لە قەزای ئەلقائیمی [[عێراق]]، تەنیشت ناوچەی [[ئەلبووکەمال]]ی [[سووریا]]. ئەو پەڕینەوەیە بۆ گواستنەوەی سەرنشین و کەلوپەل بەکاردێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://mcbpc.gov.iq/verify/index.php?url=/index.php?name=Pages&op=page&pid=131|سەردێڕ=mcbpc.gov.iq-->Secure Gateway |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221013000249/https://mcbpc.gov.iq/verify/index.php?url=%2Findex.php%3Fname=Pages&op=page&pid=131 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=mcbpc.gov.iq}}</ref> == کورتە == دەروازەی سنووری ئەلقائیم، ڕۆژاوای [[ڕەمادی|شاری ڕەمادی]]، بە مەودای ٣٦٠ کیلۆمەتر لە نێوانیاندا، دوای کۆنترۆڵکردنی لەلایەن [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)]] لە ساڵی ٢٠١٤ داخرا. لە تشرینی دووەمی ٢٠١٧، حکوومەتی عێراق شاری ئەلقائیمی وەرگرتەوە و دواتر دەروازەکەی لە ١٨[[٢٨ی ئازار|ی]] [[١٨ی ئەیلوول|ئەیلولی]] ٢٠١٩ کردەوە ھەرچەندە ھێشتا کارکردن تێدا پچڕ پچڕ بوو، لە ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢، کاتێک ڕاگەیەندرا کە دوای تەواوکردنی ئامادەکاری و ڕێکخستنە پێویستەکان دەکرێتەوە. <ref name="مولد تلقائيا1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.iqiraq.news/society/36458--.html|سەردێڕ=فتح منفذ القائم الحدودي بين العراق وسوريا للمسافرين ونقل البضائع |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221016192337/https://www.iqiraq.news/society/36458--.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=IQ News}}</ref> دەروازەی سنووریی ئەلقائیمی عێراق بەرامبەر دەروازەی سنووریی ئەلبووکەمال لە سووریایە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.aa.com.tr/ar/الدول-العربية/العراق-افتتاح-منفذ-القائم-الحدودي-مع-سوريا-/1597982|سەردێڕ=العراق.. افتتاح منفذ القائم الحدودي مع سوريا |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221017052450/https://www.aa.com.tr/ar/%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8%D9%8A%D8%A9/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D9%85%D9%86%D9%81%D8%B0-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%8A-%D9%85%D8%B9-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-/1597982 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.aa.com.tr}}</ref> عێراق سێ دەروازەی سنووری لەگەڵ سووریا ھەیە: [[دەروازەی سنووریی ڕەبیعە|دەروازەی سنووری ڕەبیعە]] لە [[پارێزگای نەینەوا]]، [[دەروازەی سنووریی ئەلوەلید|دەروازەی ئەلوەلید]] لە پارێزگای ئەنبار و دەروازەی ئەلقائیم لە پارێزگای ئەنبار. دەروازەی ئەلقائیم بچوکترینە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.alarabiya.net/arab-and-world/iraq/2019/09/30/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%81%D8%AA%D8%AD-%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%8A-%D9%85%D8%B9-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%85|سەردێڕ=بعد إغلاقه 6 سنوات.. إعادة فتح معبر القائم بين العراق وسوريا |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221014085216/https://www.alarabiya.net/arab-and-world/iraq/2019/09/30/%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%81%D8%AA%D8%AD-%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%D9%8A-%D9%85%D8%B9-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%8A%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%85 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=العربية |زمان=ar}}</ref> ئەحمەد خەلەف ئەلدولەیمی پارێزگاری ئەنبار لەکاتی کردنەوەی دەروازەی قائیم لە ساڵی ٢٠٢٢ ڕای گەیاند کە «کردنەوەی دەروازەکە دەبێتە دەروازەی سەرەکی و لە ڕێگەی سێ دەروازەی سنوورییەوە عێراق بە سووریاوە دەبەستێتەوە کە گرنگترینیان ناوەندی سنووری قائیمە». <ref name="مولد تلقائيا1" /> [[حکوومەتی محەممەد شیاع سوودانی|حکوومەتی عێراق]] لە [[٨ی کانوونی یەکەم|٨ی کانوونی یەکەمی]] ٢٠٢٤، دوای [[کەوتنی دیمەشق|ڕووخانی حکومەتی بەشار ئەسەد]]، دەروازەی ئەلقاعیمی داخست، دواتر لە [[٢٢ی کانوونی یەکەم|٢٢ی کانوونی یەکەمی]] ٢٠٢٤دا بەشێکی دەروازەکەی کردەوە، بۆ چوونە ژوورەوە و دەرچوونی کەسانی گیرخواردوو لەو دوو وڵاتە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|عێراق|جوگرافیا|سووریا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای دەیرەلزۆر]] 9ucu18koe15wclq51b1brehabqfmo7z 0 289110 1663027 1653211 2026-09-08T07:37:28Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە) 1663027 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Sound-10_2.svg|وێنۆک|دەنگی دەوری 12.2 کەناڵ (7 پێشەوە، 4 لا، 1 پشت، 2 باس)]] '''دەنگی دەوری''' یان '''دەنگی سێ-دووری''' تەکنیکێکە بۆ دەوڵەمەندکردنی قووڵیی [[تۆمارکردن و بەرھەمھێنانەوەی دەنگ|بەرهەمهێنانەوەی دەنگ]] بە بەکارهێنانی چەندین [[سیگناڵی دەنگی|کەناڵی دەنگی]] لە کۆمەڵە بڵندگۆیەکەوە کە دەوری گوێگرەکە دەدەن. یەکەم بەکارهێنانی ئەم جۆرە دەنگە لە [[سینەما|سینەماکان]] بوو. پێش دەنگی دەوری، سیستەمی دەنگی شانۆ بە شێوەیەکی باو سێ کەناڵی دەنگی هەبوو کە لە سێ بڵندگۆ (چەپ، ناوەڕاست و ڕاست)ەوە دەژەنرا کە لە بەردەم بینەردا بوون. دەنگی دەوری یەک یان چەند کەناڵێک لە بڵندگۆکانەوە بۆ لای یان پشتەوەی گوێگرەکە زیاد دەکات کە توانای دروستکردنی هەستی دەنگیان هەیە کە لە هەر ئاراستەیەکی ئاسۆییەوە دێت (لە ئاستی زەویدا) لە دەوری گوێگرەکە. ==سەرچاوەکان== *ویکیی ئینگلیزی {{دەروازە|تەکنۆلۆژیا|مۆسیقا}} {{پۆلی کۆمنز|Surround sound}} {{شریتی دەروازە|فیلم|مۆسیقا}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:بەرھەمھێنانی فیلمی دەنگی]] [[پۆل:ئەلکترۆنی بەکاربەر]] [[پۆل:بەرھەمھێنانی دەنگی فیلم]] aict9t7x4uowj76fvd0f1fghn0yxyks 0 289147 1662626 1503459 2026-09-07T13:38:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1662626 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{زانیاریدانی نیشتنگە|ناوی_فەرمی=دەروازەی ئابی|ناوی_خۆماڵی=Abbey Gate|جۆری_نیشتنگە=گوندۆچکە |وێنەی_نەخشە=Abbey Gate, Devon UK location map.svg | وێنە= Axminster Carpets Factory Outlet - geograph.org.uk - 499837.jpg |شرۆڤەی_نەخشە=شوێنی ئابی گەیت لە ئینگلتەرا|جۆری_دابەشکراو=وڵات|ناوی_دابەشکراو=[[شانشینی یەکگرتوو]]|جۆری_دابەشکراو١=بەشی پێکھێنەر|ناوی_دابەشکراو١=[[ئینگلتەرا]]|جۆری_دابەشکراو٢=شارستانی ڕێوڕەسمی|ناوی_دابەشکراو٢=[[دێڤۆن]]|جۆری_دابەشکراو٣=ناوچە|ناوی_دابەشکراو٣=[[ڕۆژھەڵاتی دێڤۆن]]|جۆری_دابەشکراو٤=شارەدێی شارستانی|ناوی_دابەشکراو٤=[[ئاکسمینستەر]] }}'''ئابی گەیت''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Abbey Gate) گوندۆچکەیەکی (hamlet) بچووکە لە شارستانی [[دێڤۆن]]، [[ئینگلتەرا]]. گوندۆچکەکە دەکەوێتە نزیک شارۆچکەی [[ئاکسمینستەر]] (Axminster) و مێژووەکەی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەسترواەتەوە بە دێری مێژوویی نیوێنھامەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Abbey Gate, Devon |ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Abbey_Gate,_Devon |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٥}}</ref> == ناو و مێژوو == ناوی "ئابی گەیت" بە واتای "دەروازەی دێرەکە" دێت. ئەم ناوە لەوەوە ھاتووە کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا، ئەم شوێنە دەروازەی باشووری دێری سیسێرکیی نیوێنھام (Newenham Abbey) بووە. لە دەرەوەی دیواری دێرەکە، نیشتنگەیەکی بچووک بۆ خەڵکی ئاسایی (lay settlement) دروست بوو، کە خزمەتکار و کرێکارەکانی دێرەکەی لەخۆدەگرت. ئەم نیشتنگەیە پەرستگایەکی بچووکی تایبەت بە خۆی ھەبوو کە بە ناوی سانت جایلزەوە (St. Giles) تەرخان کرابوو. دوای بڕیاری [[ھێنریی ھەشتەمی ئینگلتەرا|ھێنریی ھەشتەم]] بۆ ھەڵوەشاندنەوەی دێرەکان لە ساڵی ١٥٣٩، دێری نیوێنھام داخرا و باڵەخانەکانی وردە وردە ڕووخێنران. پەرستگاکەی ئابی گەیت بۆ ماوەیەک مایەوە، بەڵام دواجار ئەویش نەما. ئەمڕۆ، ئابی گەیت بریتییە لە کۆمەڵێک کوخ و کێڵگەی بچووک. پێدەچێت بەشێک لە بەرد و کەرەستەی دێرە ڕووخاوەکە بۆ دروستکردنی باڵەخانەکانی ئێستای گوندۆچکەکە بەکارھێنرابێتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینگلتەرا|شانشینی یەکگرتوو|جوگرافیا}} {{پۆلی کۆمنز|Abbey Gate, Devon}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ئینگلتەرا]] omp1mxkbnxu4wqr1wrd41ri6zisg2i9 0 292236 1662974 1637617 2026-09-08T04:39:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662974 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەلوگوڵی خواروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دلوکول السفلی}}<br>{{lang-en| Lower Dalugul }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 36.10175| 43.84549}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەلوگوڵی خواروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.10175| 43.84549 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شەمامک]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٠٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەلوگوڵی خواروو''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی شەمامک]] لە [[قەزای ھەولێر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای ھەولێر]] * [[ناحیەی شەمامک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەولێر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] d3ssy6ctqtrcno7umicbc5fwlztemib 0 292237 1663000 1637616 2026-09-08T07:32:58Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1663000 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەلوگوڵی سەروو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دلوکول العلیا}}<br>{{lang-en| Upper Dalugul }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 36.11153| 43.82472}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەلوگوڵی سەروو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.11153| 43.82472 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شەمامک]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٠٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەلوگوڵی سەروو''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی شەمامک]] لە [[قەزای ھەولێر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای ھەولێر]] * [[ناحیەی شەمامک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەولێر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] stfiih58unf8vj825v1x16rl3z0beld 0 292461 1662616 1637733 2026-09-07T13:36:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662616 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرماناوە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| درماناوة}}<br>{{lang-en| Darmanawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 36.01667| 43.53333}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەرماناوە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.01667| 43.53333 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی گوێڕ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٧٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرماناوە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی گوێڕ]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] o170j9t0whsqtonqe3v9fdcg5pab85h 0 293252 1662749 1566365 2026-09-07T19:34:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وەرزش-کۆلکە) 1662749 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''چارۆکەوانی'''، '''دەریاوانی''' بایەکە بەکاردەھێنێت - کە کار دەکاتە سەر چارۆکەکان، چارۆکە باڵدارەکان یان [[کۆلارە (کایەکلێ)|کۆلارەکان]] - بۆ جووڵەپێکردنی گەشتییەک لەسەر ڕووی ''ئاو'' ([[کەشتیی چارۆکەدار]]، بەلەمی چارۆکەدار، تەقەڵە، بایەوانیی سەر ئاو، یان کۆلارەوانیی سەر ئاو)، لەسەر ''بەستەڵەک'' (بەلەمی سەر بەستەڵەک)یان لەسەر ''وشکانی'' (یاختی وشکانی) لە ڕێڕەوێکی دیاریکراودا، کە زۆرجار بەشێکە لە پلانێکی گەورەتری [[ڕێنیشاندەری]]. لە پێش مێژووەوە تا نیوەی دووەمی سەدەی ١٩ھەم، پێڕاگوێزە چارۆکەدارەکان ھۆکاری سەرەکیی بازرگانی و گواستنەوەی دەریایی بوون؛ گەڕان بەناو دەریا و ئۆقیانووسەکاندا بۆ ھەر مەودایەک بێجگە لە کورتترین مەوداکان پشتی بە چارۆکە دەبەست. ھێزی دەریایی لەم ماوەیەدا بە پلەی جیاواز پشتی بە چارۆکە دەبەست، بەپێی تەکنەلۆژیا بەردەستەکان، کە لە کەشتییە جەنگییە چارۆکەدارە پڕچەککراوەکانی سەردەمی چارۆکەدا گەیشتە لووتکە. چارۆکە لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٩ھەمدا بە ھێواشی بە ھەڵم جێگەی گیرایەوە وەک ڕێگەیەک بۆ جووڵەپێکردنی کەشتییەکان، چونکە تەکنەلۆژیای ھەڵم وردە وردە لە ڕێگەی چەندین قۆناغی گەشەپێدانەوە باشتر بوو. ھەڵم ڕێگەی بە خزمەتگوزارییە خشتەبۆداڕێژراوەکان دا کە بە تێکڕای خێراییی بەرزتر لە پێڕاگوێزە چارۆکەدارەکان کار بکەن. باشتربوونی گەورە لە ئابووریی سووتەمەنیدا ڕێگەی بە ھەڵم دا کە بە شێوەیەکی پێشکەوتوو پێش چارۆکە بکەوێتەوە، لە کۆتاییدا لە ھەموو بارودۆخە بازرگانییەکاندا، و قازانجێکی باشتری لە سەرمایە بۆ وەبەرھێنەرانی خاوەن کەشتی دابین کرد.<ref name="Gardiner and Greenhill 1993">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gardiner|یەکەم=Robert J|سەردێڕ=Sail's Last Century: the Merchant Sailing Ship 1830-1930|دوایین٢=Greenhill|یەکەم٢=Basil|ڕێکەوت=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=Conway Maritime Press|ژپنک=٠-٨٥١٧٧-٥٦٥-٩|شوێن=London}}</ref>{{Rp|9, 16}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Sailing}} {{شریتی دەروازە|ئۆڵۆمپیاد|وەرزش}} {{وەرزش-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٢٦}} rmbe38r4pxs42uul97j0gq4iptdciys 0 293328 1662910 1566970 2026-09-08T01:35:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1662910 wikitext text/x-wiki {{Databox}}لە ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٤، [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] بە فەرمی دەستوەردانی لە [[شەڕی ناوخۆییی سووریا|شەڕی ناوخۆییی سووریادا]] کرد بە ئامانجی ڕاگەیەندراوی شەڕکردن لەگەڵ ڕێکخراوی چەکداری [[دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)|دەوڵەتی ئیسلامی]] (داعش) بۆ پشتیوانیکردن لە [[شەڕی دژ بە داعش|شەڕی نێونەتەوەیی لە دژی]]، ناوی ڕەمزی ئۆپەراسیۆنی چارەنووسی سروشتی. لە ئێستادا ئەمریکا بەردەوامە لە پشتیوانیکردنی ھێزە چەکدارەکانی سووریا لەژێر [[حکوومەتی ڕاگوزەری سووریا|دەسەڵاتی حکوومەتی ڕاگوزەر]] و [[ھێزەکانی سووریای دیموکرات]] بە سەرۆکایەتی [[یەکەکانی پاراستنی گەل]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Samer al-Ahmed |دوایین٢=Subhi Franjieh |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشان=https://www.mei.edu/publications/will-syria-join-global-coalition-defeat-isis|سەردێڕ=Will Syria join the Global Coalition to Defeat ISIS?}}</ref> دوای ماوەیەکی کەم لە دەستپێکردنی شەڕی ناوخۆ لە ساڵی ٢٠١١، ئیدارەی ئۆباما سزای بەسەر سووریادا دانا و پشتیوانی لە کوتلەی یاخیبووانی [[سوپای ئازادی سووریا]] کرد بە ڕێگەپێدانی شاراوەی «تیمبەر سایکامۆر» کە [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] لەژێر دەستیدا چەکدارانی یاخیبووانی چەکدار دەکرد و مەشقی پێدەکرد. دوابەدوای داگیرکردنی ڕۆژھەڵاتی سووریا لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامی لە مانگی ئابی ٢٠١٤، ئەمریکا گەشتی چاودێری لە سووریا ئەنجامدا بۆ کۆکردنەوەی زانیاری ھەواڵگری سەبارەت بە دەوڵەتی ئیسلامی. لە ئەیلوولی ٢٠١٤، ھاوپەیمانی بە سەرۆکایەتی ئەمریکا -کە [[شانشینی یەکگرتوو]]، [[فەڕەنسا]]، [[ئوردن]]، [[تورکیا]]، [[کەنەدا]]، [[ئوسترالیا]] و ئەوانی دیکە لەخۆدەگرێت- ھەڵمەتێکی ئاسمانی دژی [[داعش|دەوڵەتی ئیسلامی]] و [[بەرەی نوسرە]] لە ناوخۆی [[سووریا]] دەستپێکرد.<ref>https://www.theguardian.com/world/2017/apr/06/trump-syria-missiles-assad-chemical-weapons</ref><ref>https://www.theguardian.com/us-news/2018/jan/17/us-military-syria-isis-iran-assad-tillerson</ref><ref>https://www.washingtonpost.com/world/national-security/in-a-shift-trump-approves-an-indefinite-military-and-diplomatic-effort-in-syria-us-officials-say/2018/09/06/0351ab54-b20f-11e8-9a6a-565d92a3585d_story.html</ref> ھێرشە مووشەکییەکەی ئەمریکا بۆ سەر بنکەی ئاسمانی شوعەیرات لە ٧ی نیسانی ٢٠١٧ یەکەمجار بوو کە ئەمریکا لەکاتی شەڕدا بە مەبەست ھێرشی کردە سەر ھێزەکانی [[سووریای بەعس|حکوومەتی سووریا]]، و دەستپێکی زنجیرەیەک چالاکیی سەربازی ڕاستەوخۆی ھێزەکانی ئەمریکا بوو لە دژی حکوومەتی سووریا و ھاوپەیمانەکانی لە ڕێگەی ھێرشی ئاسمانی و خستنە خوارەوەی فڕۆکەوە، بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ بەرگریکردن لە ھێزەکانی سووریای دیموکرات یان گرووپی ئۆپۆزسیۆنی سوپای ئازادی سووریا لە ئەلتەنف. لە ناوەڕاستی مانگی یەکی ساڵی ٢٠١٨، [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ|ئیدارەی ترامپ]] ئاماژەی بە نیازی خۆی کرد بۆ پاراستنی ئامادەیی سەربازیی کراوە لە سووریا بۆ بەدیھێنانی ئامانجە سیاسییەکانی ئەمریکا، لەوانە بەرپەرچدانەوەی دەسەڵاتی [[ئێران]] و دەرکردنی [[بەشار ئەسەد]]، سەرۆکی سووریا. ١٩ی کانوونی یەکەم، سەرۆک ترامپ بە شێوەیەکی تاکلایەنە فەرمانی کشانەوەی ٢٠٠٠-٢٥٠٠ سەربازی زەمینی ئەمریکای لە سووریا لەو کاتەدا دەرکرد، کە بڕیار بوو لە ساڵی ٢٠١٩ تەواو بکرێت، لەترسی دروستبوونی بۆشایی لە دەسەڵات، نزیکەی ٤٠٠ سەربازی ئەمریکی ھێشترایەوە بۆ ماوەیەکی نادیار لە سووریا، و کشانەوەی ئەوان وردە وردە و لەسەر بنەمای مەرجەکان دەبێت.<ref>https://www.nytimes.com/2018/12/19/us/politics/trump-syria-turkey-troop-withdrawal.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20181220032653/http://time.com/5484972/donald-trump-syria-withdrawal/</ref><ref>https://www.theguardian.com/us-news/2018/dec/19/us-troops-syria-withdrawal-trump</ref> == سەرچاوەکان == {{شریتی دەروازە|ئاسیا|شەڕ|ڕۆژھەڵاتی ناوین|سووریا|دەیەی ٢٠١٠|کوردستان}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Operation Inherent Resolve}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:ویلایەتە یەکگرتووەکان لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:شەڕەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:شەڕەکانی شانشینی یەکگرتوو]] [[پۆل:شەڕەکانی عەرەبستانی سعوودی]] [[پۆل:سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ]] [[پۆل:سەرۆکایەتیی جۆ بایدن]] [[پۆل:CS1 Dutch-language sources (nl)]] [[پۆل:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[پۆل:ھەموو ئەو وتارانەی کەم و کوڕیان ھەیە لە سەرچاوەی باوەڕپێکراودا]] [[پۆل:ھەموو وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] a4uqdtxb2q181w11bya2quzca0y0un8 0 293755 1662601 1637758 2026-09-07T13:34:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1662601 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەربەندی گومەسپان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دربند کومسبان}}<br>{{lang-en| Darband Gomaspan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.27483| 44.32703}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەربەندی گومەسپان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.27483| 44.32703 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای پیرمام|پیرمام]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی بەستۆڕە|بەستۆڕە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٨١٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەربەندی گومەسپان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی بەستۆڕە]] لە [[قەزای پیرمام]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پیرمام}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] d7iw2v4w7h8lvnzkcp49066qkqjpej1 0 294105 1662741 1572216 2026-09-07T19:33:35Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە) 1662741 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''دەرھێنان''' فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ئەکشنی ھەستبزوێنی]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠٢٠یە کە لەلایەن سام ھارگرەیو دەرھێنراوە و لەلایەن [[جۆ ڕوسۆ]] نووسراوە، لەسەر بنەمای [[ڕۆمانی وێنەیی]] ساڵی ٢٠١٤ی سیوداد. ئەمە یەکەمین بەشە لە زنجیرە فیلمی دەرھێنان. ئەکتەران [[کریس ھێمسوۆرت]]، ڕودراکاش جایسوال، ڕاندیپ ھوودا، [[گوڵشیفتە فەراھانی]]، [[پانکاج تریپاتی]] و [[دەیڤد ھاربەر]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن. لە فیلمەکەدا، بەکرێگیراوێکی ئوسترالی ئەرکێکی ڕزگارکردنی کوڕە ڕفێندراوەکەی سەرۆکێکی بازرگانی دەرمانی ھیندی لە [[داکا]]، [[بەنگلادێش]] دەگرێتە ئەستۆ، بەڵام ئەرکەکە تێکدەچێت کاتێک خیانەتی لێ دەکرێت. گەشەپێدانی فیلمەکە لە ساڵی ٢٠١٨ دەستی پێکرد. [[جۆ ڕوسۆ|براکانی ڕوسۆ]]، کە بەشێک بوون لە تیمی نووسینی سیوداد، ھەمیشە مەبەستیان بووە ڕۆمانەکە بۆ سەر شاشە بگونجێنن. [[نێتفلیکس]] دەرھێنانی لە ٢٤ی نیسانی ٢٠٢٠ بڵاوکردەوە. پێداچوونەوەی تێکەڵی وەرگرت و بووە پڕبینەرترین فیلمی ڕەسەن لە مێژووی نێتفلیکسدا، بە زیاتر لە ٩٩ ملیۆن بینەر لە ماوەی چوار ھەفتەی یەکەمدا. پاشکۆیەک بە ناوی ''[[دەرھێنان ٢]]'' لە ساڵی ٢٠٢٣ بڵاوکرایەوە، کە تێیدا ئەکتەرە سەرەکییەکان گەڕانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٣ی نیسانی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|ھۆڵیوود|ھیندستان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠|فەڕەنسا|کەنەدا|کۆمیدیا}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی بەکرێگیراوەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کۆمیکی ئەمریکی]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن ھێنری جاکمانەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە تایلەند وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمە ڕاستەقینەکانی نێتفلیکس]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری داکا وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری مومبای وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری ئەحمەداباد وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە شاری داکا داندراون]] [[پۆل:ڕاونانی فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە یەکەم دەرھێنانییەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمە ڕاونانەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمی ئەکشنی ھەیت بزوێنی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] by4kuhphf6i6j4dzosuzdndzm11vcsj 0 294287 1662946 1658668 2026-09-08T04:34:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە) 1662946 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} [[پەڕگە:Paraná_River_Floodplain.jpg|وێنۆک|350x350پیکسڵ|دەشتی لافاوی ڕووباری پارانا، لە شوێنی تێکەڵبوونی لەگەڵ سەرچاوەی پارانایبا (لە لای ڕاست) و ڕووباری ڤێردێ، لە نزیک پانۆراما، بەڕازیل]] [[پەڕگە:Floodislewight.jpg|وێنۆک|دەشتی لافاوی دوای لافاوێکی یەک-لە-١٠ ساڵ لە دوورگەی وایت]] '''دەشتی لافاوی''' یان '''زەویی نزم'''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.merriam-webster.com/dictionary/bottomland|سەردێڕ=Definition of BOTTOMLAND |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210614190223/https://www.merriam-webster.com/dictionary/bottomland |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ناوچەیەکی وشکانییە لە تەنیشت [[ڕووبار|ڕووبارێک]]. دەشتە لافاوییەکان لە کەنارەکانی ڕێڕەوی ڕووبارێکەوە تا بنکەی ئەو دۆڵەی دەوری گرتووە درێژ دەبنەوە، و لە ماوەی بەتاڵکردنەوەی بەرزدا تووشی [[لافاو]] دەبن.<ref name="Goudie2004">Goudie, A. S. , 2004, ''Encyclopedia of Geomorphology'', vol. 1. Routledge, New York. {{ISBN|0-415-32737-7}}</ref> خاکەکەی بەزۆری لە قوڕ، [[لیتە]]، لم و چەو پێکھاتووە کە لە کاتی لافاوەکاندا نیشتوون.<ref name="kovacs-2013">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Kovács|یەکەم=János|سەردێڕ=Encyclopedia of Natural Hazards|ڕێکەوت=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٤٨١-٨٦٩٩-٠|زنجیرە=Encyclopedia of Earth Sciences Series|پەڕەکان=٣٢٥|chapter=Flood Deposits|doi=10.1007/978-1-4020-4399-4_137}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Floodplains}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا|ئاو}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئاوناسی]] [[پۆل:کۆنتڕۆلی لافاو]] op0gr4fo9ososa22i0cgmcf27wjsyrq 0 295011 1662748 1637708 2026-09-07T19:34:45Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1662748 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەریاسۆر | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| دریاسور}}<br>{{lang-en| Dariasor}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 37.03901| 44.35380}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەریاسۆر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 37.03901| 44.35380 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf|سەردێڕ= دەستەی ئاماری ھەرێمی کوردستان|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی کانیەڕەش|کانیەڕەش]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٠٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەریاسۆر''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی کانیەڕەش]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١) [[خێزان]] و (٢) کەس، کە (١) [[نێر]] و (١) [[مێ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[برادۆست]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 9gppuzpoc0k4kuv4b299xfcgpftlin8 0 296157 1662893 1587120 2026-09-08T01:32:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1662893 wikitext text/x-wiki '''دەستشۆردن''' یان '''شۆردنی دەستەکان'''، ھەروەھا پێشی دەگوترێت پاکوخاوێنیی دەست، پرۆسەی خاوێنکردنەوەی دەستەکانە بە [[سابوون]] یان شلەی دەستشۆردن و [[ئاو]] بۆ لەناوبردنی [[بەکتریا]]، [[ڤایرۆس]]، [[پیسایی]]، [[وردەزیندەوەر|وردەزیندەوەران]] و ئەو ماددانەی دیکە کە ئەگەری ھەیە زیانبەخش بن. وشککردنەوەی دەستی شۆردراو بەشێکە لە پرۆسەکە چونکە دەستی تەڕ و شێدار ئاسانتر پیس دەبنەوە.<ref name="CDC2020Wash2">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئازاری ٢٠٢٠|سەردێڕ=Show Me the Science – How to Wash Your Hands|ناونیشان=https://www.cdc.gov/clean-hands/data-research/facts-stats/|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئازاری ٢٠٢٠|وێبگە=www.cdc.gov|زمان=en-us}}</ref><ref name="Huang2012" /> ئەگەر ئاو و سابوون بەردەست نەبوون، دەتوانرێت [[پاککەرەوەی دەست]] بەکاربھێنرێت کە لانی کەم ٦٠٪ ([[قەبارە/قەبارە|v/v]]) [[کحوول (کیمیا)|کحوول]]ی لە ئاودا تێدابێت، بەو مەرجەی دەستەکان بە ڕوونی زۆر پیس یان چەور نەبن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) |ناونیشان=https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/disinfecting-your-home.html |وێبگە=Centers for Disease Control and Prevention |زمان=en-us |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="Centers for Disease Control">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Handwashing Facts|نووسەر= Centers for Disease Control |ناونیشان=https://www.cdc.gov/handwashing/when-how-handwashing.html |وێبگە=cdc.gov |زمان=en-us |ڕێکەوت=٢ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> پاکوخاوێنیی دەست ڕۆڵێکی گرنگی ھەیە بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی [[ھەوکردن|نەخۆشییە تووشکەرەکان]] لە ماڵەوە و لە ژینگەی ژیانی ڕۆژانەدا.<ref name="hand hygiene">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Bloomfield|یەکەم١=Sally F.|دوایین٢=Aiello|یەکەم٢=Allison E.|بەستەری نووسەر٢=Allison E. Aiello|دوایین٣=Cookson|یەکەم٣=Barry|دوایین٤=O'Boyle|یەکەم٤=Carol|دوایین٥=Larson|یەکەم٥=Elaine L.|بەستەری نووسەر٥=Elaine L. Larson|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧|سەردێڕ=The effectiveness of hand hygiene procedures in reducing the risks of infections in home and community settings including hand washing and alcohol-based hand sanitizers|journal=American Journal of Infection Control|بەرگ=٣٥|issue=10|پەڕەکان=S٢٧–S٦٤|doi=10.1016/j.ajic.2007.07.001|pmc=٧١١٥٢٧٠}}</ref> [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]] ئامۆژگاری دەکات کە دەستەکان بۆ ماوەی لانی کەم ٢٠ چرکە پێش و پاش ھەندێک چالاکیی دیاریکراو بشۆردرێن.<ref name=":7">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|سەردێڕ=WHO: How to handwash? With soap and water|ناونیشان=https://www.youtube.com/watch?v=3PmVJQUCm4E|وێبگە=[[YouTube]]}}</ref><ref name=":8">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hand Hygiene: How, Why & When|ناونیشان=https://www.who.int/gpsc/5may/Hand_Hygiene_Why_How_and_When_Brochure.pdf|وێبگە=World Health Organization}}</ref> ئەمانە پێنج کاتی ھەستیار لە ڕۆژەکەدا لەخۆ دەگرن کە دەستشۆردن بە سابوون تێیاندا گرنگە بۆ کەمکردنەوەی [[ڕێگەی پیسایی-دەم|گواستنەوەی نەخۆشی لە ڕێگەی پیسایی-دەمەوە]]: دوای بەکارھێنانی [[ئاودەست]] (بۆ [[میزکردن]]، [[پیساییکردن]]، یان [[بەڕێوەبردنی پاکوخاوێنیی سووڕی مانگانە|پاکوخاوێنیی سووڕی مانگانە]])، دوای پاککردنەوەی پیسایی منداڵ (گۆڕینی [[دایبی]])، پێش نانپێدانی منداڵ، پێش نانخواردن و پێش/پاش ئامادەکردنی خۆراک یان دەستکاریکردنی گۆشتی خاو، ماسی، یان [[پەلەوەر]].<ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=UNICEF Malawi|ناونیشان=https://www.unicef.org/malawi/|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.unicef.org|زمان=en}}</ref> کاتێک نە دەستشۆردن و نە بەکارھێنانی پاککەرەوەی دەست گونجاو نین، دەکرێت دەستەکان بە [[خۆڵەمێش]]ی بێگەرد و ئاوی خاوێن پاک بکرێنەوە، ھەرچەندە سوود و مەترسییەکانی ئەم کارە بۆ کەمکردنەوەی بڵاوبوونەوەی ھەوکردنە ڤایرۆسی یان بەکتریایییەکان نادیارن.<ref name=":4" /> لەگەڵ ئەوەشدا، زۆر دەستشۆردن دەتوانێت بەھۆی وشکبوونەوەی پێستەوە ببێتە ھۆی تێکچوون و زیانگەیاندن بە پێست.<ref name="hwcs">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = de Almeida e Borges LF, Silva BL, Gontijo Filho PP |سەردێڕ= Hand washing: changes in the skin flora | journal = American Journal of Infection Control |بەرگ= ٣٥| issue = 6 |پەڕەکان= ٤١٧–٢٠|ڕێکەوت= ئابی ٢٠٠٧| pmid = ١٧٦٦٠٠١٤| doi = 10.1016/j.ajic.2006.07.012}}</ref> زۆرجار پێشنیاری بەکارھێنانی کرێمی شێدارکەرەوە دەکرێت بۆ پاراستنی دەستەکان لە وشکبوونەوە؛ پێستی وشک دەتوانێت ببێتە ھۆی تێکچوونی پێست، کە ئەمەش دەکرێت مەترسیی گواستنەوەی ھەوکردن زیاد بکات.<ref name="Wilkinson, Judith M. 2011">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Fundamentals of Nursing|vauthors=Wilkinson JM, Treas LA|ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=F.A. Davis Co.|edition=2nd|شوێن=Philadelphia}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Hand washing}} {{تووڵی دەروازە|پەرستاری|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:دەست]] [[پۆل:پاکژی]] riuz0t1n8n2lc6zz37ec1znlum9dvw4 0 296234 1662908 1587787 2026-09-08T01:35:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە) 1662908 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''دەستگەیشتنی پێشوەختە'''، مۆدێلێکی دابینکردنی بوودجەیە لە [[پیشەسازیی کایەی ڤیدیۆیی]]دا کە بەھۆیەوە بەکارھێنەران دەتوانن کایەیەک لە خولە جیاوازەکانی پەرەپێدانی پێش-بڵاوکردنەوەدا ئەنجام بدەن، وەک پێش-ئاڵفا، ئاڵفا، و/یان بێتا، لەکاتێکدا پەرەپێدەر دەتوانێت ئەو بوودجەیە بۆ بەردەوامبوون لە پەرەپێدانی زیاتری کایەکە بەکاربھێنێت. ئەوانەی پارە دەدەن بۆ بەشداریکردن، بە شێوەیەکی ئاسایی یارمەتی چاککردنی ھەڵەکانی کایەکە دەدەن، فیدباک و پێشنیار پێشکەش دەکەن، و ڕەنگە دەستیان بە کەرەستەی تایبەت لەناو کایەکەدا بگات. شێوازی دەستگەیشتنی پێشوەختە ڕێگەیەکی باوە بۆ بەدەستھێنانی بوودجە بۆ کایە سەربەخۆکان، و ڕەنگە لەگەڵ میکانیزمەکانی تری دابینکردنی بوودجەدا بەکاربھێنرێت، لەوانە کۆکردنەوەی جەماوەریی بوودجە. زۆرێک لە پڕۆژەکانی کۆکردنەوەی جەماوەریی بوودجە بەڵێنی پێشکەشکردنی دەستگەیشتن بە وەشانەکانی ئاڵفا و/یان بێتای کایەکە دەدەن لەگەڵ بەرەوپێشچوونی پەرەپێدان؛ بەڵام بە پێچەوانەی ھەندێک لەم پڕۆژانە کە داوای بوودجە دەکەن بەڵام ھێشتا کایەیەکی شیاوی یاریکردنیان نییە، ھەموو کایەکانی دەستگەیشتنی پێشوەختە وەشانێکی شیاوی یاریکردنی دەستبەجێ لە کایە تەواونەکراوەکە پێشکەش بە یاریزانان دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئایاری ٢٠٢٦}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} sybtkdg37azok5nt6vnp3pd3ad1ztoc 0 296397 1662680 1610266 2026-09-07T16:33:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە) 1662680 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ھەتیو|ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٢٦}} }} {{وتاری نوێ بەبێ بەسەرداچوونەوە}} '''دەروازەیەک بۆ ھیندستان''' ڕۆمانێکی ساڵی ۱۹۲٤ە و بەرھەمی ڕۆماننووسی ئینگلیز [[ئدوارد مۆرگان فۆرستەر|ئدوارد مۆرگان فۆرستەرە]]. چیرۆکی ڕۆمانەکە فۆکەس دەخاتە سەر [[بەریتانی ڕاج]] و [[جووڵانەوەی سەربەخۆیی ھیندستان|جوڵانەوەی سەربەخۆیی ھیندستانی]] ساڵانی ۱۹۲۰ەکان. ئەم ڕۆمانە وەک یەکێک لە ١٠٠ بەرھەمە گەورەکانی ئەدەبیاتی ئینگلیزی سەدەی بیستەم لەلایەن کتێبخانەی مۆدێرن ھەڵبژێردراوە<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Lewis |یەکەم=Paul |ڕێکەوت=٢٠ی تەممووزی ١٩٩٨|سەردێڕ='Ulysses' at Top As Panel Picks 100 Best Novels |ناونیشان=https://www.nytimes.com/1998/07/20/books/ulysses-at-top-as-panel-picks-100-best-novels.html?pagewanted=all |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ئیش=The New York Times |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150108043817/http://www.nytimes.com/1998/07/20/books/ulysses-at-top-as-panel-picks-100-best-novels.html?pagewanted=2&pagewanted=all |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> و خاوەنی خەڵاتی [[یادەوەری جەیمس تایت بلاک]]ە بۆ ساڵی ١٩٢٤ی چیرۆکی خەیاڵی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fiction winners Award winners |نووسەر=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠١٤|وێبگە=The University of Edinburgh |ناونیشان=http://www.ed.ac.uk/news/events/tait-black/winners/fiction |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131031022529/http://www.ed.ac.uk/news/events/tait-black/winners/fiction |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|A Passage to India}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|ڕۆمانەکان|سیاسەت|شانشینی یەکگرتوو|ھیندستان}} {{سەرچاوەکان}} {{کتێب-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆمانەکان]] [[پۆل:ڕۆمانەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:ڕۆمانە ئینگلیزییەکان]] [[پۆل:زنجیرە درامییەکانی بی بی سی]] [[پۆل:ڕۆمانە بریتانیایییەکان کە کراونەتە فیلم]] 5mrixrohyqp6rtgxcvpvr9dsbrq5y8r 0 296603 1663070 1591313 2026-09-08T10:35:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1663070 wikitext text/x-wiki {{Infobox country|native_name=جلایریان|conventional_long_name=دەوڵەتی جەلائیری|common_name=سوڵتانییەتی جەلائیری|status=Empire|government_type=[[پاشایەتی]]|life_span=1335–1432|p1=Ilkhanate|s1=Timurid Empire|s2=Qara Qoyunlu|religion=[[Islam]]<ref>{{بیرخستنەوە|ناونیشان=https://www.iranicaonline.org/articles/jalayerids/|سەردێڕ=JALAYERIDS|نووسەر=Jackson, Peter|وتەگێڕانەوە="Although certain scholars have imputed Shiʿite sympathies to the Jalayerids, the strongest grounds for this view lie in the dynasty’s preference for names such as ʿAli, Ḥasan and Ḥosayn and in the expressed desire of Ḥasan-e Bozorg to be buried in Najaf. It is true that Ḥasan-e Bozorg was also on excellent terms with Shaikh Ṣafi-al-Din, the ancestor of the later Safavid dynasty, at Ardabil, and that friendly relations with Ṣafi-al-Din’s successors persisted under Šayḵ Ovays. Yet at this early stage it is doubtful whether the Ardabil order itself can be described as Shiʿite in any real sense. The evidence of Jalayerid coins, on the other hand, suggest a more Sunni stance: the overwhelming majority carry the names of the Orthodox Caliphs, and only rarely does a coin, like that struck by Ḥasan-e Bozorg at Āmol in 741/1340, bear the names of the Twelve Imams."|وێبگە=Encyclopedia Iranica|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئازاری ٢٠٢٦}}</ref>|image_flag=Flag of the Ilkhanate.svg|flag_type=|image_map=Jalayirids, Muzaffarids in 1374.png|image_map_caption=دەوڵەتی جەلائیری لە لووتکەی دەسەڵاتیدا لە ١٣٤٧، پێش داگیرکارییەکانی تەیموورییەکان|image_map_size=300|capital={{plainlist| *[[بەغدا]] (١٣٣٥–١٣٥٨ و ١٣٨٨–1411) *[[تەورێز]] (١٣٥٨–١٣٨٨) *[[حللە]] (١٤٠٩– ١٤١٠) *[[بەسرە]] (١٤١١–١٤٣٢)}}|common_languages={{plainlist| *[[فارسی]] (<small>government, poetry</small>)<ref name="Green22">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Green |یەکەم١=Nile |سەردێڕ=The Persianate World: The Frontiers of a Eurasian Lingua Franca |ڕێکەوت=٩ی نیسانی ٢٠١٩|بڵاوکەرەوە=Univ of California Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢٠-٩٧٢١٠-٠|ناونیشان=https://www.google.com/books/edition/The_Persianate_World/yVT0DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&pg=PA22 |زمان=en |پەڕە=٢٢|وتەگێڕانەوە=The Jalayirid bureaucracy in Baghdad, at the heart of the “Middle East,” issued documents in Arabic, Persian, and Mongolian.}}</ref>{{sfn|Jackson|Lockhart|1986|p=978}}{{sfn|Wing|2016|p=18}} *[[Middle Mongol|Mongolian]] (<small>government</small>)<ref name="Green22"/><ref name="Broadbridge157" /> *[[Arabic]] (<small>religious</small>)<ref name="Green22"/><ref name="Broadbridge157">Broadbridge, Anne F. ''Kingship and Ideology in the Islamic and Mongol Worlds'', (Cambridge University Press, 2008), 157.</ref> * [[Turkic languages|Turkic]]<ref name="Jackson9"/> }}|today={{plainlist| *[[Iran]] *[[Iraq]] *[[Syria]]}}|demonym=|area_km2=|area_rank=|image_coat=|coa_size=|symbol_type=}} '''دەوڵەتی جەلائیری''' یان '''سوڵتانییەتی جەلائیری''' ({{بە فارسی|جلایریان}}) دەوڵەتێکی [[مەغۆل|مەغۆلی]] بوو<ref /> کە لە ساڵی ١٣٣٦ تا ١٤٣٢ حوکمڕانیی [[عێراق]] و ڕۆژاوای [[ئێران|ئێرانی]] دەکرد،<ref name=":0">Bayne Fisher, William.</ref> پایتەختەکانی [[بەغدا]] و [[تەورێز]] بوو لە نێوان ساڵانی ١٣٥٨ تا ١٣٨٨ و [[بەسرە|بەسرەش]] لە ساڵانی ١٤١١ تا ١٤٣٢. دوای لێکھەڵوەشانی [[ئیلخانی|ئیلخانییەکان]] لە ساڵانی ١٣٣٠دا.<ref name=":0" /> بۆ ماوەی نزیکەی پەنجا ساڵ فراوانتر بوو، تا بە ھۆی داگیرکارییەکانی [[تەیمووری لەنگ|تەیموور لەنگ]] و ڕاپەڕینەکانی [[قەرەقۆینلۆ|قەرە قۆیونلوو]] لێکھەڵوەشایەوە. دوای مردنی تەیموور لە ساڵی ١٤٠٥، بۆ ماوەیەکی کورت دووبارە دامەزرایەوە لە باشووری [[عێراق]] و [[پارێزگای خووزستان|خووزستان]]. دواجار جەلائیرییەکان لە ساڵی ١٤٣٢ لەلایەن قەرە قۆیونلووەکانەوە (بەرخی ڕەش) لەناوچوون.<ref name=":12">{{Encyclopædia Iranica Online|volume=14|fascicle=4|article=Jalayerids|first=Peter|last=Jackson|url=https://www.iranicaonline.org/articles/jalayerids|pages=415-419}}</ref><ref name=":2">{{Harvard citation no brackets|Wing|2016}}</ref> == مێژوو == [[پەڕگە:Jalayirid_dynasty.png|وێنۆک|خانەدانی جەلائیرییەکان، لە ھێڵی [[چەنگیزخان|جەنگیزخانەوە]].{{Sfn|Wing|2016}}]] مێژووی سوڵتانییەتی جەلائیری دەکرێت بەسەر چوار قۆناغدا: * قۆناغی یەکەم لە ساڵانی سەرەتاییدا بوو کە شانشینی بە کردەوە سەربەخۆ بوو بەڵام لە ڕووی تیۆرییەوە مۆڵەتی دەوڵەتی ئیلخانیی قبووڵدەکرد. * قۆناغی دووەم قۆناغی دەسەڵاتی [[شێخ وەیس جەلائیری|شێخ وەیس جەلائیرییە]] (١٣٥٦-١٣٧٤)، کە لووتکەی دەسەڵاتی جەلائیرییەکان بوو. * قۆناغی سێیەم قۆناغی لاوازبوون بوو کە دوای مردنی شێخ وەیس دەستی پێکرد. * قۆناغی چوارەم ئەو کاتە بوو کە وڵات بەر ھێرشی دەرەکیی تەیموورییەکان و [[قەرەقۆینلۆ|قەرە قۆیونلوو]] کەوت و لەوێشدا شانشینەکە کۆتاییھات.<ref name=":13">{{Encyclopædia Iranica Online|volume=14|fascicle=4|article=Jalayerids|first=Peter|last=Jackson|url=https://www.iranicaonline.org/articles/jalayerids|pages=415-419}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Grousset|یەکەم=René|سەردێڕ=The Empire of the Steppes: A History of Central Asia|بڵاوکەرەوە=Rutgers University Press|ساڵ=١٩٧٠|ژپنک=٩٧٨-٠٨١٣٥١٣٠٤١}}</ref>  لە ساڵانی ھەڵوەشانەوەی [[ئیلخانی|ئیلخانییەکان]] دوای مردنی [[ئەبوو سەعید بەھادرخان]] لە ساڵی ١٣٣٥، بنەماڵەی ئەمیر ئیلگا نۆیان ناسراو بە کوکا ('شین') ئیلگا، نەوەکانی ھۆزی جەلائیری، بۆ یەکەمجار وەک میراتگری حاکمە نەریتییەکانی خاکەکانی باشووری ڕۆژئاوای دەوڵەتی ئیلخانی دەرکەوتن.{{Sfn|Jackson|2014}} === حەسەن بوزورگ (١٣٣٥-١٣٥٦) === دوای کۆچی دواییی حوسێن، کوڕەکەی [[شێخ حەسەن جەلائیری]] («حەسەن بوزورگ»، «حەسەنی مەزن») دەبێتە سەرۆکی بنەماڵەکە. ئامۆزای ئەبوو سەعید بووە. ئەو دامەزرێنەری دەوڵەتی جەلائیری بوو.<ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ahari Kutbi|یەکەم=Abu Bakr|ناونیشان=https://archive.org/details/HistoryOfShaikhUwais/page/n9/mode/2up|سەردێڕ=Ta'rīkh-i Shaikh Uwais : (History of Shaikh Uais) : An important source for the history of Adharbaijān in the fourteenth century|دوایین٢=Baptist Van Loon|یەکەم٢=Johannes|بڵاوکەرەوە='s-Gravenhage|ساڵ=١٩٥٤}}</ref><ref name=":2">{{Harvard citation no brackets|Wing|2016}}</ref><ref name=":14">{{Encyclopædia Iranica Online|volume=14|fascicle=4|article=Jalayerids|first=Peter|last=Jackson|url=https://www.iranicaonline.org/articles/jalayerids|pages=415-419}}</ref> حەسەن بوزورگ لە مانگی تەممووزی ساڵی ١٣٥٦ کۆچی دواییی کرد و لە [[نەجەف]] بە خاک سپێردرا. لە شوێنی ئەو کوڕەکەی [[شێخ وەیس جەلائیری]] شوێنی گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lane|یەکەم=George|سەردێڕ=Daily life in the Mongol Empire|بڵاوکەرەوە=Greenwood Publishing Group|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٣٢٢٦-٥|پەڕە=٢٥١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Encyclopaedia of the World Muslims: Tribes, Castes and Communities|بڵاوکەرەوە=Global Vision|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٨١٨٧٧٤٦٠٥٨|editor-last=Mabud Khan|editor-first=Abdul|بەرگ=٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Cambridge History of Turkey|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-١١٣٩٠٥٥٩٦٣|editor-last=Fleet|editor-first=Kate}}</ref> == سەرچاوەکان == <references responsive="" /> {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}}{{تووڵی دەروازە|مێژوو|ئێران|ئیسلام|مێژووی ئیسلام|عێراق}} {{پۆلی کۆمنز|Jalayerid dynasty}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:Harv and Sfn no-target errors]] [[پۆل:Pages using multiple image with auto scaled images]] [[پۆل:دامەزرانەکانی دەیەی ١٣٣٠]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:زنجیرە فەرمانڕەوا موسڵمانەکان]] qk27b6w6cs0a24lkzzehvy0ewpzgwfv 0 297423 1662618 1599694 2026-09-07T13:37:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1662618 wikitext text/x-wiki {{Infobox occupation|name=Pharmacist|image=Man consults with pharmacist (2).jpg|imagesize=280px|caption=A patient consulting a pharmacist|official_names=Pharmacist, Chemist, Doctor of Pharmacy, Apothecary <!------------Details------------------->|type=[[Professional]]|activity_sector=[[Health care]], [[health sciences]], [[chemical sciences]]|competencies=Medication|employment_field=[[Pharmacy]]|formation=[[Doctor of Pharmacy]], [[Master of Pharmacy]], [[Bachelor of Pharmacy]]|related_occupation=[[Physician]], [[pharmacy technician]], [[toxicologist]], [[chemist]], other [[medical specialist]]s}}'''دەرمانساز'''، ھەروەھا بە '''کیمیاگەر'''یش ({{بە ئینگلیزی|Pharmacist و Chemist}})، پیشەی چاودێریی تەندرووستییە کە زانیاریی ھەیە لەسەر ئامادەکاری، میکانیزمی کارکردن، بەکارھێنانی کلینیکی و یاسادانانی [[دەرمان|دەرمانەکان]] بە مەبەستی دابەشکردنیان بەسەلامەتی بۆ خەڵک و ھەروەھا پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی ڕاوێژکاری.<ref name="HRDC">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Peartree Solutions Inc. |ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٠١|ناونیشان=http://www.pharmacyhr.ca/Articles/Eng/68.pdf|سەردێڕ=blueprintforpharmacy.ca |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20081203075948/http://www.pharmacyhr.ca/Articles/Eng/68.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Skrabal |یەکەم=MZ |دوایین٢=Kahaleh |یەکەم٢=AA |دوایین٣=Nemire |یەکەم٣=RE |دوایین٤=Boxer |یەکەم٤=H |دوایین٥=Broshes |یەکەم٥=Z |دوایین٦=Harris |یەکەم٦=M |دوایین٧=Cardello |یەکەم٧=E |ڕێکەوت=ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦|سەردێڕ=Preceptors' perspectives on benefits of precepting student pharmacists to students, preceptors, and the profession |journal=Journal of the American Pharmacists Association |بەرگ=٤٦|پەڕەکان=٦٠٥–٦١٢|doi=10.1331/1544-3191.46.5.605.skrabal |pmid=١٧٠٣٦٦٤٧}}</ref> ھەروەھا دەرمانساز زۆرجار وەک دابینکەری چاودێریی سەرەتایی لە کۆمەڵگادا خزمەت دەکات و خزمەتگوزارییەکان پێشکەش دەکات، وەک: پشکنینی تەندرووستی و کوتان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://my.clevelandclinic.org/health/articles/24786-pharmacist|سەردێڕ=Types of Pharmacists & What They Do|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260502142316/https://my.clevelandclinic.org/health/articles/24786-pharmacist|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئایاری ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=Cleveland Clinic|زمان=en|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دەرمانسازەکان خوێندن لە ئاستی زانکۆ یان دەرچووان ئەنجام دەدەن بۆ تێگەیشتن لە میکانیزم و کردارەکانی بایۆکیمیاییی دەرمانەکان، بەکارھێنانی دەرمان، ڕۆڵی چارەسەری، کاریگەرییە لاوەکییەکان، کارلێکە ئەگەرییەکانی دەرمان، و پارامیتەرەکانی چاودێریکردن. لە وڵاتانی پێگەیشتوودا، خولێکی دیپلۆما لە کۆلێژە پەسەندکراوەکانەوە، مرۆڤ شایستەی ڕۆڵی دەرمانساز دەکات. ئەمەش جووتە لەگەڵ [[توێکاری]] و [[فیزیۆلۆژی]] و فیزیۆلۆژیای نەخۆشی. دەرمانسازەکان ئەم زانیارییە تایبەتمەندە لێکدەدەنەوە و دەیگەیەنن بە نەخۆشەکان، [[پزیشک|پزیشکان]] و دابینکەرانی چاوەدێریی تەندرووستیی تر. لەنێو مەرجەکانی تری مۆڵەت پێدان، وڵاتە جیاوازەکان داوا لە دەرمانسازەکان دەکەن کە یان بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس لە دەرمانسازی]]، [[ماستەر لە دەرمانسازی]]، یان [[دکتۆرا لە دەرمانسازی|دکتۆرا لە دەرمانسازیان]] ھەبێت. باوترین پۆستەکانی دەرمانساز بریتین لە پۆستەکانی [[دەرمانسازی|''دەرمانسازی کۆمەڵایەتی'']] (ھەروەھا بە ''دەرمانسازێکی تاکەکەسی''، ''دەرمانسازێکی ھێڵی یەکەم'' یان ''کیمیاگەری دابەشکردن'' ناودەبرێت)، یان [[دەرمانسازی|''دەرمانسازێکی نەخۆشخانە'']]، کە تێیدا ڕێنمایی و ئامۆژگاری دەدەن لەسەر بەکارھێنانی درووست و کاریگەرییە نەرێنییەکانی دەرمان و دەرمانە پزیشکییەکان.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Classifying health workers: Mapping occupations to the international standard classification |ساڵ=٢٠١٠|ناونیشان=https://www.who.int/hrh/statistics/Health_workers_classification.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی شوباتی ٢٠٢٠|شوێن=Geneva |بڵاوکەرەوە=World Health Organization}}</ref><ref name="BLS2011">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Occupational Outlook Handbook, 2010-11 Edition |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110511235353/http://www.bls.gov/oco/ocos079.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١١|chapter=Pharmacists |chapter-url=http://www.bls.gov/oco/ocos079.htm |بڵاوکەرەوە=US Bureau of Labor Statistics}}</ref> لە زۆربەی وڵاتان پیشەکە کەوتۆتە ژێر ڕێکخستنی پیشەیی. بەپێی بازنەی یاساییی کارکردن، دەرمانسازەکان لەوانەیە بەشداری بکەن لە نووسینی دەرمان (کە بە «ڕەچەتەی دەرمانساز» ناودەبرێت) و بەڕێوەبردنی ھەندێک چارەسەر (بۆ نموونە، کوتان) لە ھەندێک دەسەڵاتی دادوەریدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.pharmacyregulation.org/students-and-trainees/pharmacist-education-and-training/independent-prescriber-education-and-training|سەردێڕ=Independent prescriber education and training {{!}} General Pharmaceutical Council |ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.pharmacyregulation.org |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=England |یەکەم=N. H. S. |ناونیشان=https://www.england.nhs.uk/primary-care/pharmacy/pharmacy-integration-fund/independent-prescribing/|سەردێڕ=NHS England » Independent prescribing |ڕێکەوتی سەردان=٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|وێبگە=www.england.nhs.uk |زمان=en-US}}</ref> دەرمانسازەکان دەتوانن لە چەندین شوێنی دیکەشدا کار بکەن، لەوانە پیشەسازی، توێژینەوە، ئەکادیمیا، یاخود لە سوپا و لە حکوومەت. == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.fip.org فیدراسیۆنی نێودەوڵەتیی دەرمانسازی (FIP)] * [http://www.ipsf.org فیدراسیۆنی نێودەوڵەتیی خوێندکارانی دەرمانسازی (IPSF)] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Pharmacists}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:دەرمانخانە]] biacvbkote082rafuch4vowyeyxf13h 2 297647 1663052 1621038 2026-09-08T10:15:19Z Shaween 18477 /* وولاتان */ 1663052 wikitext text/x-wiki {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Nuvola apps kalzium.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ئێدیتاسۆنی زانستیی ویکیپیدیا – ٢٠٢٦''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو بەڕێز X، زۆر سپاس بۆ بەشداریکردنی بەڕێزتان لە [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026|ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026]]دا. ھیوادارین لە پێشبڕکێ و پڕۆژەکانی داھاتووشدا دووبارە بینەری بەشدارییە بەنرخەکانی ئێوە بین. |} {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! بە کوردی !! ویکیدیتا !! قەبارەی وتار !! ئەرک بۆ !! ڕەوش |- | ١ || [[:en:Lyon–Saint-Exupéry Airport|Lyon–Saint-Exupéry Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیۆن سانت ئێگزوپێری]] |[[d:Q1547|Q1547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیۆن سانت ئێگزوپێری}}}} | | |- | ٢ || [[:en:Lyon-Bron Airport|Lyon-Bron Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیۆن برۆن]] |[[d:Q4102|Q4102]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیۆن برۆن}}}} | | |- | ٣ || [[:en:Dong Hoi Airport|Dong Hoi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دۆنگ هۆی]] |[[d:Q4156|Q4156]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دۆنگ هۆی}}}} | | |- | ٤ || [[:en:Liverpool John Lennon Airport|Liverpool John Lennon Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیڤەرپوول جۆن لێنن]] |[[d:Q8727|Q8727]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیڤەرپوول جۆن لێنن}}}} | | |- | ٥ || [[:en:Newcastle International Airport|Newcastle International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیوکاسڵ]] |[[d:Q8975|Q8975]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیوکاسڵ}}}} | | |- | ٦ || [[:en:East Midlands Airport|East Midlands Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئیست میدلاندز]] |[[d:Q8977|Q8977]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئیست میدلاندز}}}} | | |- | ٧ || [[:en:Belfast International Airport|Belfast International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بێڵفێست]] |[[d:Q8979|Q8979]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بێڵفێست}}}} | | |- | ٨ || [[:en:Aberdeen Airport|Aberdeen Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەبەردین]] |[[d:Q8981|Q8981]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەبەردین}}}} | | |- | ٩ || [[:en:Southampton Airport|Southampton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساوتھامپتن]] |[[d:Q8988|Q8988]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساوتھامپتن}}}} | | |- | ١٠ || [[:en:Jersey Airport|Jersey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جێرسی]] |[[d:Q8991|Q8991]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جێرسی}}}} | | |- | ١١ || [[:en:Glasgow Prestwick Airport|Glasgow Prestwick Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گلاسگۆ پرێستویک]] |[[d:Q8992|Q8992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گلاسگۆ پرێستویک}}}} | | |- | ١٢ || [[:en:George Best Belfast City Airport|George Best Belfast City Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جۆرج بێست شاری بێلفاست]] |[[d:Q8987|Q8987]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جۆرج بێست شاری بێلفاست}}}} | | |- | ١٣ || [[:en:Cardiff Airport|Cardiff Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاردیف]] |[[d:Q8994|Q8994]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاردیف}}}} | | |- | ١٤ || [[:en:Guernsey Airport|Guernsey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گێرنزی]] |[[d:Q8995|Q8995]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گێرنزی}}}} | | |- | ١٥ || [[:en:Doncaster Sheffield Airport|Doncaster Sheffield Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دۆنکاستەر شێفیڵد]] |[[d:Q8996|Q8996]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دۆنکاستەر شێفیڵد}}}} | | |- | ١٦ || [[:en:Canberra Airport|Canberra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کانبێرا]] |[[d:Q14300|Q14300]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کانبێرا}}}} | | |- | ١٧ || [[:en:Adelaide Airport|Adelaide Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەدێلاید]] |[[d:Q14302|Q14302]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەدێلاید}}}} | | |- | ١٨ || [[:en:Parafield Airport|Parafield Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پارافیلد]] |[[d:Q14308|Q14308]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پارافیلد}}}} | | |- | ١٩ || [[:en:Seattle–Tacoma International Airport|Seattle–Tacoma International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سیاتڵ-تاکۆما]] |[[d:Q14295|Q14295]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سیاتڵ-تاکۆما}}}} | | |- | ٢٠ || [[:en:Exeter Airport|Exeter Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێکسیتەر]] |[[d:Q8999|Q8999]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێکسیتەر}}}} | | |- | ٢١ || [[:en:Isle of Man Airport|Isle of Man Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئایل ئۆف مان]] |[[d:Q9001|Q9001]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئایل ئۆف مان}}}} | | |- | ٢٢ || [[:en:Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport|Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کاپیتان دێ کۆربێتا کارلۆس ئا. کۆربیلو]] |[[d:Q9071|Q9071]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کاپیتان دێ کۆربێتا کارلۆس ئا. کۆربیلو}}}} | | |- | ٢٣ || [[:en:Pierrefonds Airport|Pierrefonds Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پیێرفۆن]] |[[d:Q17431|Q17431]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پیێرفۆن}}}} | | |- | ٢٤ || [[:en:Albury Airport|Albury Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەلبێری]] |[[d:Q17440|Q17440]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەلبێری}}}} | | |- | ٢٥ || [[:en:Armidale Regional Airport|Armidale Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی ئارمیدەیل]] |[[d:Q17441|Q17441]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی ئارمیدەیل}}}} | | |- | ٢٦ || [[:en:Ballina Byron Gateway Airport|Ballina Byron Gateway Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بالینا بایرۆن گەیتوەی]] |[[d:Q17443|Q17443]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بالینا بایرۆن گەیتوەی}}}} | | |- | ٢٧ || [[:en:Balranald Airport|Balranald Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بالرانالد]] |[[d:Q17445|Q17445]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بالرانالد}}}} | | |- | ٢٨ || [[:en:Ceduna Airport|Ceduna Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سیدونا]] |[[d:Q14312|Q14312]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سیدونا}}}} | | |- | ٢٩ || [[:en:Cleve Airport|Cleve Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کلیڤ]] |[[d:Q14315|Q14315]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کلیڤ}}}} | | |- | ٣٠ || [[:en:Coober Pedy Airport|Coober Pedy Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کووبەر پێدی]] |[[d:Q14316|Q14316]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کووبەر پێدی}}}} | | |- | ٣١ || [[:en:Cowell Airport|Cowell Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاوێل]] |[[d:Q14319|Q14319]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاوێل}}}} | | |- | ٣٢ || [[:en:Kimba Airport|Kimba Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کیمبا]] |[[d:Q14322|Q14322]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کیمبا}}}} | | |- | ٣٣ || [[:en:Kingscote Airport|Kingscote Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کینگزکۆت]] |[[d:Q14324|Q14324]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کینگزکۆت}}}} | | |- | ٣٤ || [[:en:Leigh Creek Airport|Leigh Creek Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لی کریک]] |[[d:Q14327|Q14327]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لی کریک}}}} | | |- | ٣٥ || [[:en:Loxton Airport|Loxton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لۆکستۆن]] |[[d:Q14329|Q14329]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لۆکستۆن}}}} | | |- | ٣٦ || [[:en:Mount Gambier Airport|Mount Gambier Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماونت گامبیر]] |[[d:Q14331|Q14331]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماونت گامبیر}}}} | | |- | ٣٧ || [[:en:Naracoorte Airport|Naracoorte Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناراکۆرت]] |[[d:Q15100|Q15100]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناراکۆرت}}}} | | |- | ٣٨ || [[:en:Port Augusta Airport|Port Augusta Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت ئاگۆستا]] |[[d:Q15101|Q15101]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت ئاگۆستا}}}} | | |- | ٣٩ || [[:en:Port Lincoln Airport|Port Lincoln Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت لینکن]] |[[d:Q15102|Q15102]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت لینکن}}}} | | |- | ٤٠ || [[:en:Port Pirie Airport|Port Pirie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت پیری]] |[[d:Q15103|Q15103]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت پیری}}}} | | |- | ٤١ || [[:en:Renmark Airport|Renmark Airport]] || [[فڕۆکەخانەی رێنمارک]] |[[d:Q15106|Q15106]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی رێنمارک}}}} | | |- | ٤٢ || [[:en:Streaky Bay Airport|Streaky Bay Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ستریکی بێی]] |[[d:Q15107|Q15107]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ستریکی بێی}}}} | | |- | ٤٣ || [[:en:Waikerie Airport|Waikerie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وایکەری]] |[[d:Q15108|Q15108]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وایکەری}}}} | | |- | ٤٤ || [[:en:Whyalla Airport|Whyalla Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وایالا]] |[[d:Q15109|Q15109]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وایالا}}}} | | |- | ٤٥ || [[:en:Wudinna Airport|Wudinna Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وودینا]] |[[d:Q15111|Q15111]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وودینا}}}} | | |- | ٤٦ || [[:en:Devonport Airport|Devonport Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دیڤۆنپۆرت]] |[[d:Q15496|Q15496]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دیڤۆنپۆرت}}}} | | |- | ٤٧ || [[:en:Flinders Island Airport|Flinders Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی فلیندرز]] |[[d:Q15497|Q15497]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی فلیندرز}}}} | | |- | ٤٨ || [[:en:Hobart Airport|Hobart Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هۆبارت]] |[[d:Q15498|Q15498]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هۆبارت}}}} | | |- | ٤٩ || [[:en:Cambridge Aerodrome|Cambridge Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی کامبریج]] |[[d:Q15501|Q15501]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کامبریج}}}} | | |- | ٥٠ || [[:en:King Island Airport|King Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی کینگ]] |[[d:Q15514|Q15514]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی کینگ}}}} | | |- | ٥١ || [[:en:Launceston Airport|Launceston Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لانسستۆن]] |[[d:Q15520|Q15520]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لانسستۆن}}}} | | |- | ٥٢ || [[:en:Smithton Airport|Smithton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سمیتۆن]] |[[d:Q15531|Q15531]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سمیتۆن}}}} | | |- | ٥٣ || [[:en:St Helens Airport|St Helens Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سەینت هێڵنز]] |[[d:Q15528|Q15528]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سەینت هێڵنز}}}} | | |- | ٥٤ || [[:en:Strahan Airport|Strahan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ستراهان]] |[[d:Q15533|Q15533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ستراهان}}}} | | |- | ٥٥ || [[:en:Burnie Airport|Burnie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێرنی]] |[[d:Q15540|Q15540]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێرنی}}}} | | |- | ٥٦ || [[:en:Berbera Airport|Berbera Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێربێرا]] |[[d:Q15548|Q15548]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێربێرا}}}} | | |- | ٥٧ || [[:en:Boorama Airport|Boorama Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆراما]] |[[d:Q15550|Q15550]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆراما}}}} | | |- | ٥٨ || [[:en:Burao Airport|Burao Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بورائۆ]] |[[d:Q15552|Q15552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بورائۆ}}}} | | |- | ٥٩ || [[:en:Erigavo Airport|Erigavo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێریگاڤۆ]] |[[d:Q15556|Q15556]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێریگاڤۆ}}}} | | |- | ٦٠ || [[:en:Roland Garros Airport|Roland Garros Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ڕۆلان گارۆس]] |[[d:Q17430|Q17430]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕۆلان گارۆس}}}} | | |- | ٦١ || [[:en:Cobar Airport|Cobar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆبار]] |[[d:Q17531|Q17531]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆبار}}}} | | |- | ٦٢ || [[:en:Coffs Harbour Airport|Coffs Harbour Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆفس هاربەر]] |[[d:Q17532|Q17532]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆفس هاربەر}}}} | | |- | ٦٣ || [[:en:Collarenebri Airport|Collarenebri Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆلارینێبری]] |[[d:Q17533|Q17533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆلارینێبری}}}} | | |- | ٦٤ || [[:en:Cooma – Snowy Mountains Airport|Cooma – Snowy Mountains Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کووما-شاخەکانی سنۆوی]] |[[d:Q17534|Q17534]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کووما-شاخەکانی سنۆوی}}}} | | |- | ٦٥ || [[:en:Coonabarabran Airport|Coonabarabran Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کونابارابران]] |[[d:Q17535|Q17535]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کونابارابران}}}} | | |- | ٦٦ || [[:en:Coonamble Airport|Coonamble Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کونامبڵ]] |[[d:Q17536|Q17536]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کونامبڵ}}}} | | |- | ٦٧ || [[:en:Cootamundra Airport|Cootamundra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کوتامۆندرا]] |[[d:Q17537|Q17537]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کوتامۆندرا}}}} | | |- | ٦٨ || [[:en:Corowa Airport|Corowa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆرۆوا]] |[[d:Q17538|Q17538]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆرۆوا}}}} | | |- | ٦٩ || [[:en:Cowra Airport|Cowra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاورا]] |[[d:Q17539|Q17539]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاورا}}}} | | |- | ٧٠ || [[:en:Deniliquin Airport|Deniliquin Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دێنیلیکوین]] |[[d:Q17540|Q17540]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دێنیلیکوین}}}} | | |- | ٧١ || [[:en:Dubbo City Regional Airport|Dubbo City Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی شاری دوبۆ]] |[[d:Q17542|Q17542]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی شاری دوبۆ}}}} | | |- | ٧٢ || [[:en:Forbes Airport|Forbes Airport]] || [[فڕۆکەخانەی فۆربز]] |[[d:Q17543|Q17543]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی فۆربز}}}} | | |- | ٧٣ || [[:en:Glen Innes Airport|Glen Innes Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گلێن ئینس]] |[[d:Q17544|Q17544]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گلێن ئینس}}}} | | |- | ٧٤ || [[:en:Antwerp International Airport|Antwerp International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئانتوێرپ]] |[[d:Q17480|Q17480]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئانتوێرپ}}}} | | |- | ٧٥ || [[:en:Bankstown Airport|Bankstown Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بانکستاون]] |[[d:Q17521|Q17521]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بانکستاون}}}} | | |- | ٧٦ || [[:en:Bathurst Airport|Bathurst Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باثێرست]] |[[d:Q17523|Q17523]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باثێرست}}}} | | |- | ٧٧ || [[:en:Bourke Airport|Bourke Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆرک]] |[[d:Q17526|Q17526]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆرک}}}} | | |- | ٧٨ || [[:en:Brewarrina Airport|Brewarrina Airport]] || [[فڕۆکەخانەی برێوارینا]] |[[d:Q17527|Q17527]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی برێوارینا}}}} | | |- | ٧٩ || [[:en:Broken Hill Airport|Broken Hill Airport]] || [[فڕۆکەخانەی برۆکەن هیل]] |[[d:Q17528|Q17528]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی برۆکەن هیل}}}} | | |- | ٨٠ || [[:en:Camden Airport|Camden Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کامدەن]] |[[d:Q17529|Q17529]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کامدەن}}}} | | |- | ٨١ || [[:en:Cessnock Airport|Cessnock Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سێسنۆک]] |[[d:Q17530|Q17530]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سێسنۆک}}}} | | |- | ٨٢ || [[:en:Clarence Valley Regional Airport|Clarence Valley Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی دۆڵی کلارەنس]] |[[d:Q17546|Q17546]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی دۆڵی کلارەنس}}}} | | |- | ٨٣ || [[:en:Goulburn Airport|Goulburn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گۆلبێرن]] |[[d:Q17545|Q17545]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گۆلبێرن}}}} | | |- | ٨٤ || [[:en:Griffith Airport|Griffith Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گریفیس]] |[[d:Q17547|Q17547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گریفیس}}}} | | |- | ٨٥ || [[:en:Gunnedah Airport|Gunnedah Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گەنیدا]] |[[d:Q17548|Q17548]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گەنیدا}}}} | | |- | ٨٦ || [[:en:Hay Airport|Hay Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەی]] |[[d:Q17549|Q17549]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەی}}}} | | |- | ٨٧ || [[:en:Inverell Airport|Inverell Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئینڤەرێل]] |[[d:Q17551|Q17551]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئینڤەرێل}}}} | | |- | ٨٨ || [[:en:Kempsey Airport|Kempsey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کێمپسێی]] |[[d:Q17552|Q17552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کێمپسێی}}}} | | |- | ٨٩ || [[:en:Lightning Ridge Airport|Lightning Ridge Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لایتنینگ ڕیدج]] |[[d:Q17553|Q17553]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لایتنینگ ڕیدج}}}} | | |- | ٩٠ || [[:en:Lismore Airport|Lismore Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیسمۆر]] |[[d:Q17555|Q17555]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیسمۆر}}}} | | |- | ٩١ || [[:en:Lord Howe Island Airport|Lord Howe Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی لۆرد هاو]] |[[d:Q17559|Q17559]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی لۆرد هاو}}}} | | |- | ٩٢ || [[:en:Merimbula Airport|Merimbula Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێریمبولا]] |[[d:Q17560|Q17560]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێریمبولا}}}} | | |- | ٩٣ || [[:en:Melun Villaroche Aerodrome|Melun Villaroche Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی مێلون ڤیلارۆش]] |[[d:Q650315|Q650315]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلون ڤیلارۆش}}}} | | |- | ٩٤ || [[:en:Ufa International Airport|Ufa International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئۆفا]] |[[d:Q650285|Q650285]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئۆفا}}}} | | |- | ٩٥ || [[:en:Mariposa-Yosemite Airport|Mariposa-Yosemite Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماریپۆسا-یۆسیمیتی]] |[[d:Q650454|Q650454]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماریپۆسا-یۆسیمیتی}}}} | | |- | ٩٦ || [[:en:Mark Anton Airport|Mark Anton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارک ئانتۆن]] |[[d:Q650403|Q650403]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارک ئانتۆن}}}} | | |- | ٩٧ || [[:en:Mark Reynolds/North Mobile County Airport|Mark Reynolds/North Mobile County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارک ڕێنۆڵدز/باکووری مۆبایل کاونتی]] |[[d:Q650457|Q650457]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارک ڕێنۆڵدز/باکووری مۆبایل کاونتی}}}} | | |- | ٩٨ || [[:en:Maryborough Airport|Maryborough Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەریبەرۆ]] |[[d:Q650388|Q650388]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەریبەرۆ}}}} | | |- | ٩٩ || [[:en:Matawatchan Aerodrome|Matawatchan Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاواتچان]] |[[d:Q650382|Q650382]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاواتچان}}}} | | |- | ١٠٠ || [[:en:Meadowbank Aerodrome|Meadowbank Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی میدۆبانک]] |[[d:Q650442|Q650442]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میدۆبانک}}}} | | |- | ١٠١ || [[:en:Merrill Field|Merrill Field]] || [[مەیدانی مێرێل]] |[[d:Q650346|Q650346]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی مێرێل}}}} | | |- | ١٠٢ || [[:en:McClellan Airfield|McClellan Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی مەکلیلان]] |[[d:Q650456|Q650456]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی مەکلیلان}}}} | | |- | ١٠٣ || [[:en:Novi Sad Airport|Novi Sad Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد]] |[[d:Q608992|Q608992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد}}}} | | |- | ١٠٤ || [[:en:Matagami Airport|Matagami Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاگامی]] |[[d:Q650535|Q650535]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاگامی}}}} | | |- | ١٠٥ || [[:en:Mattawa Airport|Mattawa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاوا]] |[[d:Q650509|Q650509]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاوا}}}} | | |- | ١٠٦ || [[:en:McGavock Lake Water Aerodrome|McGavock Lake Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوەی دەریاچەی مەکگاڤۆک]] |[[d:Q650522|Q650522]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوەی دەریاچەی مەکگاڤۆک}}}} | | |- | ١٠٧ || [[:en:McClellan–Palomar Airport|McClellan–Palomar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکلیلان-پالۆمار]] |[[d:Q650767|Q650767]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکلیلان-پالۆمار}}}} | | |- | ١٠٨ || [[:en:Adak Airport|Adak Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئاداک]] |[[d:Q651188|Q651188]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاداک}}}} | | |- | ١٠٩ || [[:en:Marseille Provence Airport|Marseille Provence Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارسی پرۆڤانس]] |[[d:Q651190|Q651190]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارسی پرۆڤانس}}}} | | |- | ١١٠ || [[:en:Mbambanakira Airport|Mbambanakira Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مبامباناکیرا]] |[[d:Q651156|Q651156]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مبامباناکیرا}}}} | | |- | ١١١ || [[:en:Megiddo Airport|Megiddo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەگیدۆ]] |[[d:Q651167|Q651167]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەگیدۆ}}}} | | |- | ١١٢ || [[:en:Bancasi Airport|Bancasi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بانکاسی]] |[[d:Q80960|Q80960]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بانکاسی}}}} | | |- | ١١٣ || [[:en:Jinchang Jinchuan Airport|Jinchang Jinchuan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جینچاڠ جینچوان]] |[[d:Q81319|Q81319]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جینچاڠ جینچوان}}}} | | |- | ١١٤ || [[:en:Zhangye Ganzhou Airport|Zhangye Ganzhou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جاڠی گانجۆ]] |[[d:Q81362|Q81362]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جاڠی گانجۆ}}}} | | |- | ١١٥ || [[:en:N'zeto Airport|N'zeto Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نزێتۆ]] |[[d:Q81512|Q81512]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نزێتۆ}}}} | | |- | ١١٦ || [[:en:Nzagi Airport|Nzagi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نزاگی]] |[[d:Q81514|Q81514]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نزاگی}}}} | | |- | ١١٧ || [[:en:Camaxilo Airport|Camaxilo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاماکسیلۆ]] |[[d:Q81552|Q81552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاماکسیلۆ}}}} | | |- | ١١٨ || [[:en:Catumbela Airport|Catumbela Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاتومبێلا]] |[[d:Q81569|Q81569]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاتومبێلا}}}} | | |- | ١١٩ || [[:en:Kapanda Airport|Kapanda Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاپاندا]] |[[d:Q81573|Q81573]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاپاندا}}}} | | |- | ١٢٠ || [[:en:Saurimo Airport|Saurimo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساوریمۆ]] |[[d:Q81575|Q81575]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساوریمۆ}}}} | | |- | ١٢١ || [[:en:Martinique Aimé Césaire International Airport|Martinique Aimé Césaire International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مارتینیک ئێمە سیزێر]] |[[d:Q651330|Q651330]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مارتینیک ئێمە سیزێر}}}} | | |- | ١٢٢ || [[:en:Marudi Airport|Marudi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارودی]] |[[d:Q651316|Q651316]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارودی}}}} | | |- | ١٢٣ || [[:en:Mary Airport|Mary Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماری]] |[[d:Q651297|Q651297]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماری}}}} | | |- | ١٢٤ || [[:en:Mayerthorpe Airport|Mayerthorpe Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایەرتۆرپ]] |[[d:Q651346|Q651346]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایەرتۆرپ}}}} | | |- | ١٢٥ || [[:en:Maykop Airport|Maykop Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایکۆپ]] |[[d:Q651237|Q651237]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایکۆپ}}}} | | |- | ١٢٦ || [[:en:Mehamn Airport|Mehamn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەهامن]] |[[d:Q651288|Q651288]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەهامن}}}} | | |- | ١٢٧ || [[:en:Melonguane Airport|Melonguane Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلۆنگوانی]] |[[d:Q651325|Q651325]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلۆنگوانی}}}} | | |- | ١٢٨ || [[:en:West Kutai Melalan Airport|West Kutai Melalan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلالان، ڕۆژاوای کوتای]] |[[d:Q651307|Q651307]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلالان، ڕۆژاوای کوتای}}}} | | |- | ١٢٩ || [[:en:Blimbingsari Airport|Blimbingsari Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلیمبینگساری]] |[[d:Q598011|Q598011]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلیمبینگساری}}}} | | |- | ١٣٠ || [[:en:Bijie Feixiong Airport|Bijie Feixiong Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیجی فێیشیۆنگ]] |[[d:Q597902|Q597902]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیجی فێیشیۆنگ}}}} | | |- | ١٣١ || [[:en:Bilaspur Airport|Bilaspur Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلاسپور]] |[[d:Q598024|Q598024]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلاسپور}}}} | | |- | ١٣٢ || [[:en:Bislig Airport|Bislig Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیسلیگ]] |[[d:Q597873|Q597873]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیسلیگ}}}} | | |- | ١٣٣ || [[:en:Bismarck Memorial Airport|Bismarck Memorial Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یادگاری بیسمارک]] |[[d:Q597879|Q597879]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یادگاری بیسمارک}}}} | | |- | ١٣٤ || [[:en:Black River Falls Area Airport|Black River Falls Area Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناوچەی بلاک ریڤەر فاڵز]] |[[d:Q597840|Q597840]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناوچەی بلاک ریڤەر فاڵز}}}} | | |- | ١٣٥ || [[:en:Blackwell–Tonkawa Municipal Airport|Blackwell–Tonkawa Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاکوێل-تۆنکاوا]] |[[d:Q597854|Q597854]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاکوێل-تۆنکاوا}}}} | | |- | ١٣٦ || [[:en:Blanding Municipal Airport|Blanding Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاندینگ]] |[[d:Q597869|Q597869]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاندینگ}}}} | | |- | ١٣٧ || [[:en:Bloomfield Municipal Airport|Bloomfield Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلوومفیلد]] |[[d:Q597839|Q597839]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلوومفیلد}}}} | | |- | ١٣٨ || [[:en:Blosser Municipal Airport|Blosser Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلۆسەر]] |[[d:Q597891|Q597891]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلۆسەر}}}} | | |- | ١٣٩ || [[:en:Buffalo Niagara International Airport|Buffalo Niagara International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بافڵۆ نیایاگرا]] |[[d:Q597986|Q597986]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بافڵۆ نیایاگرا}}}} | | |- | ١٤٠ || [[:en:RAF Northolt|RAF Northolt]] || [[بنکەی ئاسمانی نۆرسۆلت]] |[[d:Q106119|Q106119]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بنکەی ئاسمانی نۆرسۆلت}}}} | | |- | ١٤١ || [[:en:Marina di Campo Airport|Marina di Campo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارینا دی کامپۆ]] |[[d:Q114345|Q114345]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارینا دی کامپۆ}}}} | | |- | ١٤٢ || [[:en:Hiroshima Airport|Hiroshima Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هیڕۆشیما]] |[[d:Q82240|Q82240]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هیڕۆشیما}}}} | | |- | ١٤٣ || [[:en:Qualicum Beach Airport|Qualicum Beach Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کوالیکەم بیچ]] |[[d:Q93617|Q93617]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کوالیکەم بیچ}}}} | | |- | ١٤٤ || [[:en:Prince Rupert Airport|Prince Rupert Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پرینس روپێرت]] |[[d:Q93902|Q93902]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پرینس روپێرت}}}} | | |- | ١٤٥ || [[:en:Niagara Central Airport|Niagara Central Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناوەندی نیایاگرا]] |[[d:Q94904|Q94904]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناوەندی نیایاگرا}}}} | | |- | ١٤٦ || [[:en:Bajawa Soa Airport|Bajawa Soa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باجاوا سۆئا]] |[[d:Q82882|Q82882]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باجاوا سۆئا}}}} | | |- | ١٤٧ || [[:en:Bilbao Airport|Bilbao Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلباو]] |[[d:Q598197|Q598197]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلباو}}}} | | |- | ١٤٨ || [[:en:Billund Airport|Billund Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلۆند]] |[[d:Q598121|Q598121]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلۆند}}}} | | |- | ١٤٩ || [[:en:Bob Baker Memorial Airport|Bob Baker Memorial Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یادگاری بۆب بیکەر]] |[[d:Q598164|Q598164]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یادگاری بۆب بیکەر}}}} | | |- | ١٥٠ || [[:en:Laoag International Airport|Laoag International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی لاواگ]] |[[d:Q598033|Q598033]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی لاواگ}}}} | | |- | ١٥١ || [[:en:Marsa Alam International Airport|Marsa Alam International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا عەلەم]] |[[d:Q123222|Q123222]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا عەلەم}}}} | | |- | ١٥٢ || [[:en:Alert Airport|Alert Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئالێرت]] |[[d:Q127121|Q127121]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئالێرت}}}} | | |- | ١٥٣ || [[:en:Esbjerg Airport|Esbjerg Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێسبێرگ]] |[[d:Q127148|Q127148]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێسبێرگ}}}} | | |- | ١٥٤ || [[:en:Ohrid "St. Paul the Apostle" Airport|Ohrid "St. Paul the Apostle" Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئۆهرید "پیر پۆڵی نێردراو"]] |[[d:Q127157|Q127157]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئۆهرید "پیر پۆڵی نێردراو"}}}} | | |- | ١٥٥ || [[:en:Billings Logan International Airport|Billings Logan International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بیلینگز لۆگان]] |[[d:Q598269|Q598269]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بیلینگز لۆگان}}}} | | |- | ١٥٦ || [[:en:Birsa Munda Airport|Birsa Munda Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرسا موندا]] |[[d:Q598231|Q598231]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرسا موندا}}}} | | |- | ١٥٧ || [[:en:Biskra Mohamed Khider Airport|Biskra Mohamed Khider Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیسکرا محەمەد خیدەر]] |[[d:Q598215|Q598215]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیسکرا محەمەد خیدەر}}}} | | |- | ١٥٨ || [[:en:Black Rock Airport|Black Rock Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک ڕاک]] |[[d:Q598252|Q598252]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک ڕاک}}}} | | |- | ١٥٩ || [[:en:Blue Grass Airport|Blue Grass Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلوو گراس]] |[[d:Q598259|Q598259]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلوو گراس}}}} | | |- | ١٦٠ || [[:en:Bloemfontein Airport|Bloemfontein Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلومفۆنتێین]] |[[d:Q598282|Q598282]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلومفۆنتێین}}}} | | |- | ١٦١ || [[:en:Miyako Airport|Miyako Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میاکۆ]] |[[d:Q116725|Q116725]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میاکۆ}}}} | | |- | ١٦٢ || [[:en:Sary-Arka Airport|Sary-Arka Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساری-ئارکا]] |[[d:Q117807|Q117807]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساری-ئارکا}}}} | | |- | ١٦٣ || [[:en:Downsview Airport|Downsview Airport]] || [[فڕۆکەخانەی داونزڤیو]] |[[d:Q118696|Q118696]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی داونزڤیو}}}} | | |- | ١٦٤ || [[:en:Moorea Airport|Moorea Airport]] || [[فڕۆکەخانەی موریا]] |[[d:Q120326|Q120326]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی موریا}}}} | | |- | ١٦٥ || [[:en:Maun Airport|Maun Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماون]] |[[d:Q121760|Q121760]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماون}}}} | | |- | ١٦٦ || [[:en:Ruhnu Airfield|Ruhnu Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی ڕوهنو]] |[[d:Q122668|Q122668]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی ڕوهنو}}}} | | |- | ١٦٧ || [[:en:Marion Municipal Airport|Marion Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن]] |[[d:Q650085|Q650085]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن}}}} | | |- | ١٦٨ || [[:en:Marion Municipal Airport|Marion Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن]] |[[d:Q650124|Q650124]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن}}}} | | |- | ١٦٩ || [[:en:Marlboro County Jetport|Marlboro County Jetport]] || [[جێتپۆرتی کاونتی مارلبۆرۆ]] |[[d:Q650081|Q650081]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جێتپۆرتی کاونتی مارلبۆرۆ}}}} | | |- | ١٧٠ || [[:en:Marlin Airport|Marlin Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارلین]] |[[d:Q650113|Q650113]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارلین}}}} | | |- | ١٧١ || [[:en:Mary's Harbour Airport|Mary's Harbour Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماریز هاربەر]] |[[d:Q650108|Q650108]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماریز هاربەر}}}} | | |- | ١٧٢ || [[:en:Matheson Island Airport|Matheson Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی ماثیسن]] |[[d:Q650129|Q650129]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی ماثیسن}}}} | | |- | ١٧٣ || [[:en:McArthur River Airport|McArthur River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ڕووباری مەکئارسەر]] |[[d:Q650103|Q650103]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕووباری مەکئارسەر}}}} | | |- | ١٧٤ || [[:en:McComb-Pike County Airport|McComb-Pike County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککۆمب-پایک کاونتی]] |[[d:Q650075|Q650075]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککۆمب-پایک کاونتی}}}} | | |- | ١٧٥ || [[:en:McQuesten Airport|McQuesten Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککوێستن]] |[[d:Q650155|Q650155]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککوێستن}}}} | | |- | ١٧٦ || [[:en:Medicine Hat/Schlenker Airport|Medicine Hat/Schlenker Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەدیسن هات/شلێنکەر]] |[[d:Q650116|Q650116]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەدیسن هات/شلێنکەر}}}} | | |- | ١٧٧ || [[:en:Melville Municipal Airport|Melville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مێلڤیل]] |[[d:Q650140|Q650140]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مێلڤیل}}}} | | |- | ١٧٨ || [[:en:Merillat Airport|Merillat Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێریلات]] |[[d:Q650104|Q650104]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێریلات}}}} | | |- | ١٧٩ || [[:en:Marshall Don Hunter Sr. Airport|Marshall Don Hunter Sr. Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارشاڵ دۆن هەنتەر سینیۆر]] |[[d:Q650231|Q650231]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارشاڵ دۆن هەنتەر سینیۆر}}}} | | |- | ١٨٠ || [[:en:Mason City Municipal Airport|Mason City Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی میسۆن سیتی]] |[[d:Q650215|Q650215]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی میسۆن سیتی}}}} | | |- | ١٨١ || [[:en:McClusky Municipal Airport|McClusky Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەککلاسکی]] |[[d:Q650204|Q650204]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەککلاسکی}}}} | | |- | ١٨٢ || [[:en:Mekoryuk Airport|Mekoryuk Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکۆریۆک]] |[[d:Q650218|Q650218]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکۆریۆک}}}} | | |- | ١٨٣ || [[:en:Arturo Merino Benítez International Airport|Arturo Merino Benítez International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئارتۆرۆ مەرینۆ بینیتێز]] |[[d:Q127671|Q127671]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئارتۆرۆ مەرینۆ بینیتێز}}}} | | |- | ١٨٤ || [[:en:Midtjylland Airport|Midtjylland Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میدتیولاند]] |[[d:Q127331|Q127331]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میدتیولاند}}}} | | |- | ١٨٥ || [[:en:Bikini Atoll Airport|Bikini Atoll Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەتۆڵی بیکینی]] |[[d:Q598311|Q598311]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەتۆڵی بیکینی}}}} | | |- | ١٨٦ || [[:en:Blackall Airport|Blackall Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکال]] |[[d:Q598324|Q598324]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکال}}}} | | |- | ١٨٧ || [[:en:Bo Airport|Bo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆ]] |[[d:Q598296|Q598296]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆ}}}} | | |- | ١٨٨ || [[:en:Big Trout Lake Airport|Big Trout Lake Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیگ تراوت لەیک]] |[[d:Q598547|Q598547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیگ تراوت لەیک}}}} | | |- | ١٨٩ || [[:en:Biggar Airport|Biggar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیگار]] |[[d:Q598526|Q598526]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیگار}}}} | | |- | ١٩٠ || [[:en:Birch Hills Airport|Birch Hills Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرچ هیلز]] |[[d:Q598515|Q598515]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرچ هیلز}}}} | | |- | ١٩١ || [[:en:Bird River (Lac du Bonnet) Airport|Bird River (Lac du Bonnet) Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرد ڕیڤەر (لاک دو بۆنێ)]] |[[d:Q598462|Q598462]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرد ڕیڤەر (لاک دو بۆنێ)}}}} | | |- | ١٩٢ || [[:en:Bird River Water Aerodrome|Bird River Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بیرد ڕیڤەر]] |[[d:Q598566|Q598566]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بیرد ڕیڤەر}}}} | | |- | ١٩٣ || [[:en:Black Diamond/Cu Nim Airport|Black Diamond/Cu Nim Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک دایمۆند/کۆ نیم]] |[[d:Q598578|Q598578]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک دایمۆند/کۆ نیم}}}} | | |- | ١٩٤ || [[:en:Black Lake Water Aerodrome|Black Lake Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بلاک لەیک]] |[[d:Q598476|Q598476]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بلاک لەیک}}}} | | |- | ١٩٥ || [[:en:Blackbushe Airport|Blackbushe Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکبۆش]] |[[d:Q598537|Q598537]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکبۆش}}}} | | |- | ١٩٦ || [[:en:Blackie/Wilderman Farm Airport|Blackie/Wilderman Farm Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکی/وایلدەرمەن فارم]] |[[d:Q598489|Q598489]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکی/وایلدەرمەن فارم}}}} | | |- | ١٩٧ || [[:en:Blue River Airport|Blue River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلو ڕیڤەر]] |[[d:Q598556|Q598556]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلو ڕیڤەر}}}} | | |- | ١٩٨ || [[:en:Bissett Water Aerodrome|Bissett Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بیسێت]] |[[d:Q598589|Q598589]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بیسێت}}}} | | |- | ١٩٩ || [[:en:Bloodvein River Airport|Bloodvein River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلۆدڤێن ڕیڤەر]] |[[d:Q598602|Q598602]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلۆدڤێن ڕیڤەر}}}} | | |- | ٢٠٠ || [[:en:Matak Airport|Matak Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاک]] |[[d:Q651354|Q651354]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاک}}}} | | |- | ٢٠١ || [[:en:Medicine Hat Airport|Medicine Hat Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێدیسن هات]] |[[d:Q651365|Q651365]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێدیسن هات}}}} | | |- | ٢٠٢ || [[:en:Melilla Airport|Melilla Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلیلا]] |[[d:Q651392|Q651392]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلیلا}}}} | | |- | ٢٠٣ || [[:en:M'Boki Airport|M'Boki Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێمبوکی]] |[[d:Q651441|Q651441]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێمبوکی}}}} | | |- | ٢٠٤ || [[:en:Mayor General FAP Armando Revoredo Iglesias Airport|Mayor General FAP Armando Revoredo Iglesias Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیۆر جەنەڕاڵ FAP ئارماندۆ رێڤۆرێدۆ ئیگلیسیاس]] |[[d:Q651471|Q651471]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیۆر جەنەڕاڵ FAP ئارماندۆ رێڤۆرێدۆ ئیگلیسیاس}}}} | | |- | ٢٠٥ || [[:en:Máximo Gómez Airport|Máximo Gómez Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماکسیمۆ گۆمێز]] |[[d:Q651520|Q651520]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماکسیمۆ گۆمێز}}}} | | |- | ٢٠٦ || [[:en:Marsa Brega Airport|Marsa Brega Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەرسا برێگا]] |[[d:Q651511|Q651511]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەرسا برێگا}}}} | | |- | ٢٠٧ || [[:en:Marsa Matruh International Airport|Marsa Matruh International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا مەترۆح]] |[[d:Q651557|Q651557]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا مەترۆح}}}} | | |- | ٢٠٨ || [[:en:Matei Airport|Matei Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتێی]] |[[d:Q651562|Q651562]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتێی}}}} | | |- | ٢٠٩ || [[:en:McGhee Tyson Airport|McGhee Tyson Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکگی تایسۆن]] |[[d:Q651495|Q651495]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکگی تایسۆن}}}} | | |- | ٢١٠ || [[:en:Melfi Airport|Melfi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلفی]] |[[d:Q651533|Q651533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلفی}}}} | | |- | ٢١١ || [[:en:Memanbetsu Airport|Memanbetsu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێمانبێتسۆ]] |[[d:Q651482|Q651482]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێمانبێتسۆ}}}} | | |- | ٢١٢ || [[:en:Niuafoʻou Airport|Niuafoʻou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نیوافۆئو]] |[[d:Q651525|Q651525]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نیوافۆئو}}}} | | |- | ٢١٣ || [[:en:Biratnagar Airport|Biratnagar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیراتناگار]] |[[d:Q598652|Q598652]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیراتناگار}}}} | | |- | ٢١٤ || [[:en:Birch Mountain Airport|Birch Mountain Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرچ ماونتەن]] |[[d:Q598637|Q598637]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرچ ماونتەن}}}} | | |- | ٢١٥ || [[:en:Black Tickle Airport|Black Tickle Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک تیکل]] |[[d:Q598617|Q598617]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک تیکل}}}} | | |- | ٢١٦ || [[:en:Bob Quinn Lake Airport|Bob Quinn Lake Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆب کوین لەیک]] |[[d:Q598627|Q598627]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆب کوین لەیک}}}} | | |- | ٢١٧ || [[:en:Bobo Dioulasso Airport|Bobo Dioulasso Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆبۆ دیولاسۆ]] |[[d:Q598661|Q598661]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆبۆ دیولاسۆ}}}} | | |- | ٢١٨ || [[:en:Bintulu Airport|Bintulu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بینتولو]] |[[d:Q598738|Q598738]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بینتولو}}}} | | |- | ٢١٩ || [[:en:Bluefields Airport|Bluefields Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلوفیلدز]] |[[d:Q598724|Q598724]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلوفیلدز}}}} | | |- | ٢٢٠ || [[:en:Bima Airport|Bima Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیما]] |[[d:Q598749|Q598749]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیما}}}} | | |- | ٢٢١ || [[:en:Zagreb Airport|Zagreb Airport]] || [[فڕۆکەخانەی زاگرێب]] |[[d:Q128016|Q128016]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی زاگرێب}}}} | | |- | ٢٢٢ || [[:en:Cazombo Airport|Cazombo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کازۆمبۆ]] |[[d:Q129040|Q129040]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کازۆمبۆ}}}} | | |- | ٢٢٣ || [[:en:Chilliwack Airport|Chilliwack Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیلیواک]] |[[d:Q130189|Q130189]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیلیواک}}}} | | |- | ٢٢٤ || [[:en:Victoria International Airport|Victoria International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤیکتۆریا]] |[[d:Q130193|Q130193]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤیکتۆریا}}}} | | |- | ٢٢٥ || [[:en:Sofia Airport|Sofia Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سۆفیا]] |[[d:Q127951|Q127951]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سۆفیا}}}} | | |- | ٢٢٦ || [[:en:Mariscal Lamar International Airport|Mariscal Lamar International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ماریسکال لامار]] |[[d:Q651585|Q651585]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ماریسکال لامار}}}} | | |- | ٢٢٧ || [[:en:Mayaguana Airport|Mayaguana Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایاگوانا]] |[[d:Q651576|Q651576]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایاگوانا}}}} | | |- | ٢٢٨ || [[:en:Menongue Airport|Menongue Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێنۆنگ]] |[[d:Q651595|Q651595]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێنۆنگ}}}} | | |- | ٢٢٩ || [[:en:Mercer County Airport|Mercer County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆنتی مێرسەر]] |[[d:Q651607|Q651607]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆنتی مێرسەر}}}} | | |- | ٢٣٠ || [[:en:Mercer County Regional Airport|Mercer County Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی مێرسەر]] |[[d:Q651629|Q651629]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی مێرسەر}}}} | | |- | ٢٣١ || [[:en:Mesquite Airport|Mesquite Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەسکیت]] |[[d:Q651637|Q651637]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەسکیت}}}} | | |- | ٢٣٢ || [[:en:Mayor Buenaventura Vivas Airport|Mayor Buenaventura Vivas Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیۆر بوئێناڤێنتورا ڤیڤاس]] |[[d:Q651696|Q651696]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیۆر بوئێناڤێنتورا ڤیڤاس}}}} | | |- | ٢٣٣ || [[:en:McCarthy Airport|McCarthy Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککارسی]] |[[d:Q651666|Q651666]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککارسی}}}} | | |- | ٢٣٤ || [[:en:Meghauli Airport|Meghauli Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میگاولی]] |[[d:Q651687|Q651687]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میگاولی}}}} | | |- | ٢٣٥ || [[:en:Memphis Municipal Airport|Memphis Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەمفیس]] |[[d:Q651654|Q651654]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەمفیس}}}} | | |- | ٢٣٦ || [[:en:Merced Regional Airport|Merced Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی مێرسێد]] |[[d:Q651720|Q651720]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی مێرسێد}}}} | | |- | ٢٣٧ || [[:en:Mendi Airport|Mendi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێندی]] |[[d:Q651735|Q651735]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێندی}}}} | | |- | ٢٣٨ || [[:en:Mason County Airport|Mason County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاونتی مەیسن]] |[[d:Q651940|Q651940]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاونتی مەیسن}}}} | | |- | ٢٣٩ || [[:en:Mayville Municipal Airport|Mayville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەیڤیل]] |[[d:Q651877|Q651877]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەیڤیل}}}} | | |- | ٢٤٠ || [[:en:McCook Army Airfield|McCook Army Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی سوپای مەککوک]] |[[d:Q651905|Q651905]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی سوپای مەککوک}}}} | | |- | ٢٤١ || [[:en:McDermitt State Airport|McDermitt State Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مەکدێرمیت]] |[[d:Q651931|Q651931]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مەکدێرمیت}}}} | | |- | ٢٤٢ || [[:en:McGehee Catfish Restaurant Airport|McGehee Catfish Restaurant Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چێشتخانەی کاتفیشی مەکگەهی]] |[[d:Q651964|Q651964]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چێشتخانەی کاتفیشی مەکگەهی}}}} | | |- | ٢٤٣ || [[:en:McMinn Airport|McMinn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکمین]] |[[d:Q651993|Q651993]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکمین}}}} | | |- | ٢٤٤ || [[:en:Mefford Field Airport|Mefford Field Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیدانی مێفۆرد]] |[[d:Q651887|Q651887]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیدانی مێفۆرد}}}} | | |- | ٢٤٥ || [[:en:Meridian Regional Airport|Meridian Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی مێریدیان]] |[[d:Q651920|Q651920]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی مێریدیان}}}} | | |- | ٢٤٦ || [[:en:Mesa Del Rey Airport|Mesa Del Rey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میسا دێل رێ]] |[[d:Q651986|Q651986]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میسا دێل رێ}}}} | | |- | ٢٤٧ || [[:en:Mary River Aerodrome|Mary River Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ڕووباری مێری]] |[[d:Q652032|Q652032]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕووباری مێری}}}} | | |- | ٢٤٨ || [[:en:McEntire Joint National Guard Base|McEntire Joint National Guard Base]] || [[بنکەی هاوبەشی پاسەوانی نیشتمانی مەکئێنتایر]] |[[d:Q652044|Q652044]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بنکەی هاوبەشی پاسەوانی نیشتمانی مەکئێنتایر}}}} | | |- | ٢٤٩ || [[:en:Denali National Park Airport|Denali National Park Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پارکی نیشتمانی دینالی]] |[[d:Q652039|Q652039]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پارکی نیشتمانی دینالی}}}} | | |- | ٢٥٠ || [[:en:Melbourne Orlando International Airport|Melbourne Orlando International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەلبۆرن ئۆرلاندۆ]] |[[d:Q652030|Q652030]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەلبۆرن ئۆرلاندۆ}}}} | | |- | ٢٥١ || [[:en:Marshall Army Airfield|Marshall Army Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی سوپای مارشاڵ]] |[[d:Q652135|Q652135]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی سوپای مارشاڵ}}}} | | |- | ٢٥٢ || [[:en:Martin State Airport|Martin State Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مارتین]] |[[d:Q652112|Q652112]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مارتین}}}} | | |- | ٢٥٣ || [[:en:Masvingo Airport|Masvingo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماسڤینگۆ]] |[[d:Q652124|Q652124]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماسڤینگۆ}}}} | | |- | ٢٥٤ || [[:en:May Creek Airport|May Creek Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەی کریک]] |[[d:Q652055|Q652055]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەی کریک}}}} | | |- | ٢٥٥ || [[:en:McMinnville Municipal Airport|McMinnville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەکمینڤیل]] |[[d:Q652109|Q652109]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەکمینڤیل}}}} | | |- | ٢٥٦ || [[:en:Mesquite Metro Airport|Mesquite Metro Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێترۆی مەسکیت]] |[[d:Q652061|Q652061]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێترۆی مەسکیت}}}} | | |- | ٢٥٧ || [[:en:William Robert Johnston Municipal Airport|William Robert Johnston Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ویلیام ڕۆبێرت جۆنستن]] |[[d:Q652153|Q652153]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ویلیام ڕۆبێرت جۆنستن}}}} | | |- | ٢٥٨ || [[:en:Marion County Regional Airport|Marion County Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی ماریۆن]] |[[d:Q652201|Q652201]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی ماریۆن}}}} | | |- | ٢٥٩ || [[:en:Marlboro Airport|Marlboro Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارلبۆرۆ]] |[[d:Q652230|Q652230]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارلبۆرۆ}}}} | | |- | ٢٦٠ || [[:en:Marsabit Airport|Marsabit Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارسابیت]] |[[d:Q652179|Q652179]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارسابیت}}}} | | |- | ٢٦١ || [[:en:Marshfield Municipal Airport|Marshfield Municipal Airport]] || [[مارشفیلد میونسپاڵ ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652193|Q652193]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مارشفیلد میونسپاڵ ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٢ || [[:en:McKinley Field|McKinley Field]] || [[مک‌کینلی فیلد]] |[[d:Q652165|Q652165]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مک‌کینلی فیلد}}}} | | |- | ٢٦٣ || [[:en:Memorial Field Airport|Memorial Field Airport]] || [[مەمۆریاڵ فیلد ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652208|Q652208]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەمۆریاڵ فیلد ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٤ || [[:en:Mena Intermountain Municipal Airport|Mena Intermountain Municipal Airport]] || [[مێنا ئینتەرمەونتین میونسپاڵ ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652222|Q652222]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێنا ئینتەرمەونتین میونسپاڵ ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٥ || [[:en:Cuneo International Airport|Cuneo International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کونیۆ]] |[[d:Q130270|Q130270]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کونیۆ}}}} | | |- | ٢٦٦ || [[:en:Long Apung Airport|Long Apung Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لۆنگ ئاپوونگ]] |[[d:Q130863|Q130863]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لۆنگ ئاپوونگ}}}} | | |- | ٢٦٧ || [[:en:New York Stewart International Airport|New York Stewart International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیویۆرک ستیوارت]] |[[d:Q130864|Q130864]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیویۆرک ستیوارت}}}} | | |- | ٢٦٨ || [[:en:Cherepovets Airport|Cherepovets Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیریپۆڤێتس]] |[[d:Q130915|Q130915]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیریپۆڤێتس}}}} | | |- | ٢٦٩ || [[:en:Chitato Airport|Chitato Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیتاتۆ]] |[[d:Q130927|Q130927]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیتاتۆ}}}} | | |- | ٢٧٠ || [[:en:Abumumbazi Airport|Abumumbazi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەبومومبازی]] |[[d:Q130946|Q130946]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەبومومبازی}}}} | | |- | ٢٧١ || [[:en:Charlo Airport|Charlo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارلۆ]] |[[d:Q137695|Q137695]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارلۆ}}}} | | |- | ٢٧٢ || [[:en:L'Aquila Preturo Airport|L'Aquila Preturo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لاکویلا پرێتورۆ]] |[[d:Q139875|Q139875]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لاکویلا پرێتورۆ}}}} | | |- | ٢٧٣ || [[:en:Keflavík Airport|Keflavík Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کێفلاڤیک]] |[[d:Q139921|Q139921]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کێفلاڤیک}}}} | | |- | ٢٧٤ || [[:en:Cagliari Elmas Airport|Cagliari Elmas Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاگلیاری ئێلماس]] |[[d:Q139983|Q139983]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاگلیاری ئێلماس}}}} | | |- | ٢٧٥ || [[:en:Xi'an Xianyang International Airport|Xi'an Xianyang International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیئان شیانیانگ]] |[[d:Q141677|Q141677]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیئان شیانیانگ}}}} | | |- | ٢٧٦ || [[:en:Blida Airport|Blida Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بڵیدا]] |[[d:Q598785|Q598785]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بڵیدا}}}} | | |- | ٢٧٧ || [[:en:Biju Patnaik Airport|Biju Patnaik Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیجو پاتنایک]] |[[d:Q598850|Q598850]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیجو پاتنایک}}}} | | |- | ٢٧٨ || [[:en:Binaka Airport|Binaka Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیناکا]] |[[d:Q598859|Q598859]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیناکا}}}} | | |- | ٢٧٩ || [[:en:Blackpool Airport|Blackpool Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بڵاکپوڵ]] |[[d:Q598831|Q598831]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بڵاکپوڵ}}}} | | |- | ٢٨٠ || [[:en:Wuhan Tianhe International Airport|Wuhan Tianhe International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ووهان تیانهێ]] |[[d:Q601091|Q601091]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ووهان تیانهێ}}}} | | |- | ٢٨١ || [[:en:Jyväskylä Airport|Jyväskylä Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یوڤاسکولا]] |[[d:Q143224|Q143224]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یوڤاسکولا}}}} | | |- | ٢٨٢ || [[:en:Lifou Airport|Lifou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیفوو]] |[[d:Q144278|Q144278]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیفوو}}}} | | |- | ٢٨٣ || [[:en:Pleiku Airport|Pleiku Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پلێیکوو]] |[[d:Q151846|Q151846]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پلێیکوو}}}} | | |- | ٢٨٤ || [[:en:Bathpalathang Airport|Bathpalathang Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باتپالاتانگ]] |[[d:Q153191|Q153191]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باتپالاتانگ}}}} | | |- | ٢٨٥ || [[:en:Zadar Airport|Zadar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی زادار]] |[[d:Q155359|Q155359]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی زادار}}}} | | |- | ٢٨٦ || [[:en:Phu Bai International Airport|Phu Bai International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی فو بای]] |[[d:Q160094|Q160094]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی فو بای}}}} | | |- | ٢٨٧ || [[:en:Lien Khuong Airport|Lien Khuong Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیین خۆنگ]] |[[d:Q165146|Q165146]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیین خۆنگ}}}} | | |- | ٢٨٨ || [[:en:Can Tho International Airport|Can Tho International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کان تۆ]] |[[d:Q170343|Q170343]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کان تۆ}}}} | | |- | ٢٨٩ || [[:en:Tepoe Airstrip|Tepoe Airstrip]] || [[باندی فڕینی تێپۆ]] |[[d:Q601389|Q601389]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:باندی فڕینی تێپۆ}}}} | | |- | ٢٩٠ || [[:en:Mobaye Mbanga Airport|Mobaye Mbanga Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مۆبای مبانگا]] |[[d:Q602178|Q602178]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مۆبای مبانگا}}}} | | |- | ٢٩١ || [[:en:Livno Airport|Livno Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیڤنۆ]] |[[d:Q603430|Q603430]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیڤنۆ}}}} | | |- | ٢٩٢ || [[:en:La Gomera Airport|La Gomera Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لا گۆمێرا]] |[[d:Q604275|Q604275]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لا گۆمێرا}}}} | | |- | ٢٩٣ || [[:en:Oryol Yuzhny Airport|Oryol Yuzhny Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئۆریۆڵ یۆژنێ]] |[[d:Q604872|Q604872]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئۆریۆڵ یۆژنێ}}}} | | |- | ٢٩٤ || [[:en:McCall Municipal Airport|McCall Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میونسپاڵی مەککاڵ]] |[[d:Q605739|Q605739]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میونسپاڵی مەککاڵ}}}} | | |- | ٢٩٥ || [[:en:Liege Airport|Liege Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیێژ]] |[[d:Q606067|Q606067]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیێژ}}}} | | |- | ٢٩٦|| [[:en:Boardman Airport|Boardman Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆردمان]] |[[d:Q606813|Q606813]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆردمان}}}} | | |- | ٢٩٧ || [[:en:Bengbu Airport|Bengbu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێنگبو]] |[[d:Q607086|Q607086]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێنگبو}}}} | | |- | ٢٩٨ || [[:en:Campo Grande International Airport|Campo Grande International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کامپۆ گراندە]] |[[d:Q607211|Q607211]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کامپۆ گراندە}}}} | | |- | ٢٩٩ || [[:en:Gondar Airport|Gondar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گۆندار]] |[[d:Q608306|Q608306]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گۆندار}}}} | | |- | ٣٠٠ || [[:en:Novi Sad Airport|Novi Sad Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد]] |[[d:Q608992|Q608992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد}}}} | | |} == لیستی وتارەکان== 📝 == شاره كان== {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! بە کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ڕەوش |- | 1 || [[:en:Curitiba|Curitiba]] || [[کوریتیبا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کوریتیبا}}}} | | |- | 2 || [[:en:Siena|Siena]] || [[سیێنا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سیێنا}}}} | | |- | 3 || [[:en:Brussels|Brussels]] || [[بڕۆکسڵ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بڕۆکسڵ}}}} | | |- | 4 || [[:en:Đồng Hới|Đồng Hới]] || [[دۆنگ هۆی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دۆنگ هۆی}}}} | | |- | 5 || [[:en:Concepción|Concepción]] || [[کۆنسێپسیۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆنسێپسیۆن}}}} | | |- | 6 || [[:en:Uetersen|Uetersen]] || [[ئۆیتەرسەن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئۆیتەرسەن}}}} | | |- | 7 || [[:en:Monte Águila|Monte Águila]] || [[مۆنتی ئاگیلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مۆنتی ئاگیلا}}}} | | |- | 8 || [[:en:Andorra la Vella|Andorra la Vella]] || [[ئەندۆرا لا ڤێلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەندۆرا لا ڤێلا}}}} | | |- | 9 || [[:en:Łobez|Łobez]] || [[لۆبێز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:لۆبێز}}}} | | |- | 10 || [[:en:Roubaix|Roubaix]] || [[ڕوبێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڕوبێ}}}} | | |- | 11 || [[:en:The Hague|The Hague]] || [[لاهای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:لاهای}}}} | | |- | 12 || [[:en:Toulouse|Toulouse]] || [[تولووز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تولووز}}}} | | |- | 13 || [[:en:Tampere|Tampere]] || [[تامپێرێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تامپێرێ}}}} | | |- | 14 || [[:en:Katowice|Katowice]] || [[کاتۆڤیتسە]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کاتۆڤیتسە}}}} | | |- | 15 || [[:en:Nha Trang|Nha Trang]] || [[نیا ترانگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نیا ترانگ}}}} | | |- | 16 || [[:en:Paramaribo|Paramaribo]] || [[پاراماریبۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پاراماریبۆ}}}} | | |- | 17 || [[:en:Antwerp|Antwerp]] || [[ئەنتوێرپ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەنتوێرپ}}}} | | |- | 18 || [[:en:Lille|Lille]] || [[لیل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:لیل}}}} | | |- | 19 || [[:en:Winnipeg|Winnipeg]] || [[وینیپێگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:وینیپێگ}}}} | | |- | 20 || [[:en:Novosibirsk|Novosibirsk]] || [[نۆڤۆسیبیرسک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نۆڤۆسیبیرسک}}}} | | |- | 21 || [[:en:Abidjan|Abidjan]] || [[ئابیجان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئابیجان}}}} | | |- | 22 || [[:en:Tegucigalpa|Tegucigalpa]] || [[تێگوسیگالپا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تێگوسیگالپا}}}} | | |- | 23 || [[:en:Managua|Managua]] || [[ماناگوا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ماناگوا}}}} | | |- | 24 || [[:en:Port-au-Prince|Port-au-Prince]] || [[پۆرت ئۆ پرەنس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پۆرت ئۆ پرەنس}}}} | | |- | 25 || [[:en:Tianjin|Tianjin]] || [[تیانجین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تیانجین}}}} | | |- | 26 || [[:en:Sapporo|Sapporo]] || [[ساپۆرۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ساپۆرۆ}}}} | | |- | 27 || [[:en:Pisa|Pisa]] || [[پیزا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پیزا}}}} | | |- | 28 || [[:en:Chelyabinsk|Chelyabinsk]] || [[چێلیابینسک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:چێلیابینسک}}}} | | |- | 29 || [[:en:Winnipeg|Winnipeg]] || [[وینیپێگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:وینیپێگ}}}} | | |- | 30 || [[:en:Nantes|Nantes]] || [[نانت]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نانت}}}} | | |- | 31 || [[:en:Graz|Graz]] || [[گراتس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:گراتس}}}} | | |- | 32 || [[:en:Sucre|Sucre]] || [[سوکرێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سوکرێ}}}} | | |- | 33 || [[:en:Colombo|Colombo]] || [[کۆلۆمبۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆلۆمبۆ}}}} | | |- | 34 || [[:en:Medellín|Medellín]] || [[مێدێلین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێدێلین}}}} | | |- | 35 || [[:en:San José|San José]] || [[سان خۆسێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سان خۆسێ}}}} | | |- | 36 || [[:en:Yekaterinburg|Yekaterinburg]] || [[یەکاتێرینبۆرگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:یەکاتێرینبۆرگ}}}} | | |- | 37 || [[:en:Quebec City|Quebec City]] || [[شاری کێبێک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شاری کێبێک}}}} | | |- | 38 || [[:en:San Salvador|San Salvador]] || [[سان ساڵڤادۆر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سان ساڵڤادۆر}}}} | | |- | 39 || [[:en:Innsbruck|Innsbruck]] || [[ئینسبروک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئینسبروک}}}} | | |- | 40 || [[:en:Saratov|Saratov]] || [[ساراتۆڤ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ساراتۆڤ}}}} | | |- | 41 || [[:en:Turku|Turku]] || [[تورکو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تورکو}}}} | | |- | 42 || [[:en:Machu Picchu|Machu Picchu]] || [[ماچوو پیکچوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ماچوو پیکچوو}}}} | | |- | 43 || [[:en:Belmopan|Belmopan]] || [[بێلمۆپان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بێلمۆپان}}}} | | |- | 44 || [[:en:Bari|Bari]] || [[باری]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:باری}}}} | | |- | 45 || [[:en:Sevastopol|Sevastopol]] || [[سێڤاستۆپۆڵ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سێڤاستۆپۆڵ}}}} | | |- | 46 || [[:en:Szczecin|Szczecin]] || [[شچێچین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شچێچین}}}} | | |- | 47 || [[:en:Nizhny Novgorod|Nizhny Novgorod]] || [[نیژنی نۆڤگۆرۆد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نیژنی نۆڤگۆرۆد}}}} | | |- | 48 || [[:en:Montpellier|Montpellier]] || [[مۆنپلییە]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مۆنپلییە}}}} | | |- | 49 || [[:en:Vũng Tàu|Vũng Tàu]] || [[ڤوونگ تاو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤوونگ تاو}}}} | | |- | 50 || [[:en:Ghent|Ghent]] || [[گێنت]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:گێنت}}}} | | |- | 51 || [[:en:Georgetown|Georgetown]] || [[جۆرجتاون]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جۆرجتاون}}}} | | |- | 52 || [[:en:Bridgetown|Bridgetown]] || [[بریجتاون]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بریجتاون}}}} | | |- | 53 || [[:en:Hyderabad|Hyderabad]] || [[حەیدەرئاباد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:حەیدەرئاباد}}}} | | |- | 54 || [[:en:Kaunas|Kaunas]] || [[کاوناس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کاوناس}}}} | | |- | 55 || [[:en:Rostov-on-Don|Rostov-on-Don]] || [[ڕۆستۆڤ لەسەر دۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڕۆستۆڤ لەسەر دۆن}}}} | | |- | 56 || [[:en:Grenoble|Grenoble]] || [[گرەنۆبل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:گرەنۆبل}}}} | | |- | 57 || [[:en:Dar es Salaam|Dar es Salaam]] || [[دار سەلام]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دار سەلام}}}} | | |- | 58 || [[:en:Nassau|Nassau]] || [[ناساو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ناساو}}}} | | |- | 59 || [[:en:Chittagong|Chittagong]] || [[چیتاگۆنگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:چیتاگۆنگ}}}} | | |- | 60 || [[:en:Xi'an|Xi'an]] || [[شیئان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شیئان}}}} | | |- | 61 || [[:en:Apia|Apia]] || [[ئاپیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاپیا}}}} | | |- | 62 || [[:en:Port of Spain|Port of Spain]] || [[پۆرت ئۆف سپێین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پۆرت ئۆف سپێین}}}} | | |- | 63 || [[:en:Marrakech|Marrakech]] || [[مەڕاکێش]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەڕاکێش}}}} | | |- | 64 || [[:en:Rennes|Rennes]] || [[ڕێن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڕێن}}}} | | |- | 65 || [[:en:Da Nang|Da Nang]] || [[دا نانگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دا نانگ}}}} | | |- | 66 || [[:en:Uppsala|Uppsala]] || [[ئۆپسالا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئۆپسالا}}}} | | |- | 67 || [[:en:Suva|Suva]] || [[سوڤا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سوڤا}}}} | | |- | 68 || [[:en:Albuquerque|Albuquerque]] || [[ئالبوکێرکی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئالبوکێرکی}}}} | | |- | 69 || [[:en:Salvador|Salvador]] || [[ساڵڤادۆر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ساڵڤادۆر}}}} | | |- | 70 || [[:en:St. Louis|St. Louis]] || [[سەینت لوئیس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سەینت لوئیس}}}} | | |- | 71 || [[:en:Belo Horizonte|Belo Horizonte]] || [[بێلۆ هۆریزۆنتێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بێلۆ هۆریزۆنتێ}}}} | | |- | 72 || [[:en:Łódź|Łódź]] || [[وودژ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:وودژ}}}} | | |- | 73 || [[:en:Samara|Samara]] || [[سامارا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سامارا}}}} | | |- | 74 || [[:en:Omsk|Omsk]] || [[ئۆمسک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئۆمسک}}}} | | |- | 75 || [[:en:Lhasa|Lhasa]] || [[لاسا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:لاسا}}}} | | |- | 76 || [[:en:St. John's|St. John's]] || [[سەینت جۆنز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سەینت جۆنز}}}} | | |- | 77 || [[:en:Mariupol|Mariupol]] || [[ماریوپۆڵ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ماریوپۆڵ}}}} | | |- | 78 || [[:en:Trieste|Trieste]] || [[تریێستێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تریێستێ}}}} | | |- | 79 || [[:en:Lübeck|Lübeck]] || [[لوبێک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:لوبێک}}}} | | |- | 80 || [[:en:Durban|Durban]] || [[دوربان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دوربان}}}} | | |- | 81 || [[:en:Perm|Perm]] || [[پێرم]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پێرم}}}} | | |- | 82 || [[:en:Port Vila|Port Vila]] || [[پۆرت ڤیلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پۆرت ڤیلا}}}} | | |- | 83 || [[:en:Harbin|Harbin]] || [[هاربین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:هاربین}}}} | | |- | 84 || [[:en:Karlsruhe|Karlsruhe]] || [[کارلسرووە]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کارلسرووە}}}} | | |- | 85 || [[:en:Tartu|Tartu]] || [[تارتو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تارتو}}}} | | |- | 86 || [[:en:Chengdu|Chengdu]] || [[چێنگدوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:چێنگدوو}}}} | | |- | 87 || [[:en:Besançon|Besançon]] || [[بێزانسۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بێزانسۆن}}}} | | |- | 88 || [[:en:Bergamo|Bergamo]] || [[بێرگامۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بێرگامۆ}}}} | | |- | 89 || [[:en:St. George's|St. George's]] || [[سەینت جۆرجز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سەینت جۆرجز}}}} | | |- | 90 || [[:en:Castries|Castries]] || [[کاستریز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کاستریز}}}} | | |- | 91 || [[:en:Hangzhou|Hangzhou]] || [[هانگژوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:هانگژوو}}}} | | |- | 92 || [[:en:Irkutsk|Irkutsk]] || [[ئیرکوتسک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئیرکوتسک}}}} | | |- | 93 || [[:en:Fort Worth|Fort Worth]] || [[فۆرت وێرث]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فۆرت وێرث}}}} | | |- | 94 || [[:en:Recife|Recife]] || [[ڕێسیفی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڕێسیفی}}}} | | |- | 95 || [[:en:Chelyabinsk|Chelyabinsk]] || [[چێلیابینسک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:چێلیابینسک}}}} | | |- | 96 || [[:en:Winnipeg|Winnipeg]] || [[وینیپێگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:وینیپێگ}}}} | | |- |} == شوێنە میراتییەکانی جیهان == {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! بە کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ڕەوش |- | 1 || [[:en:Jongmyo|Jongmyo]] || [[جۆنگمیۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جۆنگمیۆ}}}} | | |- | 2 || [[:en:Malbork Castle|Malbork Castle]] || [[قەڵای مالبۆرک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:قەڵای مالبۆرک}}}} | | |- | 3 || [[:en:Canadian Rocky Mountain Parks World Heritage Site|Canadian Rocky Mountain Parks World Heritage Site]] || [[جیهانی پارکەکانی شاخی ڕۆکی کەنەدی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ناوچە پارێزراوە جیهانییەکانی چیاکانی ڕۆکیی کانادا}}}} | | |- | 4 || [[:en:Villages with fortified churches in Transylvania|Villages with fortified churches in Transylvania]] || [[گوندەکانی ترانسلڤانیا بە کڵێسای قەڵابەندکراو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:گوندەکانی ترانسلڤانیا بە کڵێسای قەڵابەندکراو}}}} | | |- | 5 || [[:en:Hidden Christian Sites in the Nagasaki Region|Hidden Christian Sites in the Nagasaki Region]] || [[شوێنە مەسیحییە نهێنییەکانی هەرێمی ناگاساکی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شوێنە مەسیحییە نهێنییەکانی هەرێمی ناگاساکی}}}} | | |- | 6 || [[:en:Boat Lifts on the Canal du Centre|Boat Lifts on the Canal du Centre]] || [[بەرزکەرەوەکانی بەلەم لە کەناڵی دو سانتر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەرزکەرەوەکانی بەلەم لە کەناڵی دو سانتر}}}} | | |- | 7 || [[:en:Dessau|Dessau]] || [[دێساو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێساو}}}} | | |- | 8 || [[:en:Giant's Causeway|Giant's Causeway]] || [[ڕێڕەوی زەبەلاح]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڕێڕەوی زەبەلاح}}}} | | |- | 9 || [[:en:Amiens Cathedral|Amiens Cathedral]] || [[کاتدرایی ئامیان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کاتدرایی ئامیان}}}} | | |- | 10 || [[:en:Thingvellir National Park|Thingvellir National Park]] || [[پارکی نیشتمانی سینگڤێلیر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی سینگڤێلیر}}}} | | |- | 11 || [[:en:Hwaseong Fortress|Hwaseong Fortress]] || [[قەڵای هواسۆنگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:قەڵای هواسۆنگ}}}} | | |- | 12 || [[:en:Herrenchiemsee|Herrenchiemsee]] || [[هێرنکیمزی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:هێرنکیمزی}}}} | | |- | 13 || [[:en:Mount Wutai|Mount Wutai]] || [[چیای ووتای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:چیای ووتای}}}} | | |- | 14 || [[:en:Zollverein Coal Mine Industrial Complex|Zollverein Coal Mine Industrial Complex]] || [[کۆمەڵە پیشەسازییەکەی کانزای خەڵووزی زۆلفەراین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆمەڵە پیشەسازییەکەی کانزای خەڵووزی زۆلفەراین}}}} | | |- | 15 || [[:en:Srebarna Nature Reserve|Srebarna Nature Reserve]] || [[پارێزگای سروشتی سرێبارنا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارێزگای سروشتی سرێبارنا}}}} | | |- | 16 || [[:en:Temple of Heaven|Temple of Heaven]] || [[پەرستگای ئاسمان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پەرستگای ئاسمان}}}} | | |- | 17 || [[:en:Völklingen Ironworks|Völklingen Ironworks]] || [[کارگەی ئاسنی فۆڵکلینگن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کارگەی ئاسنی فۆڵکلینگن}}}} | | |- | 18 || [[:en:General Archive of the Indies|General Archive of the Indies]]|| [[ئەرشیفی گشتی ئیندیس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەرشیفی گشتی ئیندیس}}}} | | |- | 19 || [[:en:Derbent|Derbent]] || [[دەربەنت]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دەربەنت}}}} | | |- | 20 || [[:en:Cave of Altamira|Cave of Altamira]] || [[ئەشکەوتی ئالتامیرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەشکەوتی ئالتامیرا}}}} | | |- | 21 || [[:en:Capital Cities and Tombs of the Ancient Koguryo Kingdom|Capital Cities and Tombs of the Ancient Koguryo Kingdom]] || [[پایتەختەکان و گۆڕستانەکانی شانشینی کۆگوریۆی کۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پایتەختەکان و گۆڕستانەکانی شانشینی کۆگوریۆی کۆن}}}} | | |- | 22 || [[:en:K'gari|K'gari]] || [[کاگاری]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کاگاری}}}} | | |- | 23 || [[:en:Tasmanian Wilderness|Tasmanian Wilderness]] || [[ناوچەی میراتی جیهانی چۆڵەوانی تاسمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ناوچەی میراتی جیهانی چۆڵەوانی تاسمانیا}}}} | | |- | 24 || [[:en:Zabid|Zabid]] || [[زەبید]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:زەبید}}}} | | |- | 25 || [[:en:Studenica monastery|Studenica monastery]] || [[دێری ستودێنیتسا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێری ستودێنیتسا}}}} | | |- | 26 || [[:en:Wartburg|Wartburg]] || [[ڤارتبورگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤارتبورگ}}}} | | |- | 27 || [[:en:Museum Island|Museum Island]] || [[دوورگەی مۆزەخانەکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دوورگەی مۆزەخانەکان}}}} | | |- | 28 || [[:en:Bikini Atoll|Bikini Atoll]] || [[ئەتۆڵی بیکینی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەتۆڵی بیکینی}}}} | | |- | 29 || [[:en:Bryggen|Bryggen]] || [[بریگن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بریگن}}}} | | |- | 30 || [[:en:Rohtas Fort|Rohtas Fort]] || [[قەڵای ڕۆهتاس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:قەڵای ڕۆهتاس}}}} | | |- | 31 || [[:en:Golden Mountains of Altai|Golden Mountains of Altai]] || [[چیا زێڕینەکانی ئالتای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:چیا زێڕینەکانی ئالتای}}}} | | |- | 32 || [[:en:Abbey of Saint Gall|Abbey of Saint Gall]] || [[دێری سەینت گال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێری سەینت گال}}}} | | |- | 33 || [[:en:Fort and Shalamar Gardens in Lahore|Fort and Shalamar Gardens in Lahore]] || [[باخچەکانی شالامار (لاھۆر)]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:باخچەکانی شالامار (لاھۆر)}}}} | | |- | 34 || [[:en:Grachtengordel|Grachtengordel]] || [[گراختێنگۆردێل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:گراختێنگۆردێل}}}} | | |- | 35 || [[:en:Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]] || [[دارستانە کۆن و سەرەتاییەکانی بووک لە کارپاتەکان و ناوچەکانی دیکەی ئەورووپا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دارستانە کۆن و سەرەتاییەکانی بووک لە کارپاتەکان و ناوچەکانی دیکەی ئەورووپا}}}} | | |- | 36 || [[:en:Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] || [[نشینگەی مەترانە گەورەکانی بوکۆڤینا و دالماتیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نشینگەی مەترانە گەورەکانی بوکۆڤینا و دالماتیا}}}} | | |- | 37 || [[:en:Taxila|Taxila]] || [[تەکسیلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تەکسیلا}}}} | | |- | 38 || [[:en:wooden churches of the Slovak Carpathians|wooden churches of the Slovak Carpathians]] || [[کەنیسە دارینەکانی کارپاتەکانی سلۆڤاکیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کەنیسە دارینەکانی کارپاتەکانی سلۆڤاکیا}}}} | | |- | 39 || [[:en:Muskau Park|Muskau Park]] || [[پارکی موسکاو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی موسکاو}}}} | | |- | 40 || [[:en:Kizhi Pogost|Kizhi Pogost]]|| [[کیژی پۆگۆست]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی موسکاو}}}} | | |- | 41 || [[:en:Reichenau Island|Reichenau Island]] || [[دوورگەی رایشێناو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دوورگەی رایشێناو}}}} | | |- | 42 || [[:en:Changdeokgung|Changdeokgung]]|| [[کۆشکی چانگدۆک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆشکی چانگدۆک}}}} | | |- | 43 || [[:en:Sarazm|Sarazm]] || [[سەرازم]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سەرازم}}}} | | |- | 44 || [[:en:Central Highlands of Sri Lanka|Central Highlands of Sri Lanka]] || [[بەرزاییە ناوەندییەکانی سریلانکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەرزاییە ناوەندییەکانی سریلانکا}}}} | | |- | 45 || [[:en:Thungyai Naresuan Wildlife Sanctuary|Thungyai Naresuan Wildlife Sanctuary]] || [[پەنابەرگەی ژیانەوەری توونگ یای نارێسوان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پەنابەرگەی ژیانەوەری توونگ یای نارێسوان}}}} | | |- | 46 || [[:en:Pachacámac|Pachacámac]] || [[پاچاکاماک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پاچاکاماک}}}} | | |- | 47 || [[:en:Rock carvings at Alta|Rock carvings at Alta]] || [[نەخشە بەردییەکانی ئاڵتا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نەخشە بەردییەکانی ئاڵتا}}}} | | |- | 48 || [[:en:Petäjävesi Old Church|Petäjävesi Old Church]] || [[کڵێسای کۆنی پێتەیەڤێسی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کڵێسای کۆنی پێتەیەڤێسی}}}} | | |- | 49 || [[:en:Vilnius Old Town|Vilnius Old Town]] || [[شاری کۆنی ڤیلنیوس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شاری کۆنی ڤیلنیوس}}}} | | |- | 50 || [[:en:Bergpark Wilhelmshöhe|Bergpark Wilhelmshöhe]] || [[بێرگپارک ویلهێلمشۆهێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بێرگپارک ویلهێلمشۆهێ}}}} | | |- | 51 || [[:en:Belvedere on the Pfingstberg|Belvedere on the Pfingstberg]] || [[بەلڤیدێری فینگستبێرگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەلڤیدێری فینگستبێرگ}}}} | | |- | 52 || [[:en:Okapi Wildlife Reserve|Okapi Wildlife Reserve]] || [[پارێزگەی ژیانەوەری ئۆکاپی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارێزگەی ژیانەوەری ئۆکاپی}}}} | | |- | 53 || [[:en:Kahuzi-Biéga National Park|Kahuzi-Biéga National Park]] || [[پارکی نیشتمانی کاهوزی بیێگا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی کاهوزی بیێگا}}}} | | |- | 54 || [[:en:Djemila|Djemila]] || [[جێمیلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جێمیلا}}}} | | |- | 55 || [[:en:Villa Tugendhat|Villa Tugendhat]] || [[ڤیلای توگەندهات]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤیلای توگەندهات}}}} | | |- | 56 || [[:en:Ambohimanga|Ambohimanga]] || [[ئامبۆهیمانگا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئامبۆهیمانگا}}}} | | |- | 57 || [[:en:Timgad|Timgad]] || [[تیمگاد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تیمگاد}}}} | | |- | 58 || [[:en:Residences of the Royal House of Savoy|Residences of the Royal House of Savoy]] || [[نیشتەجێبوونە پاشایەتییەکانی ساڤۆی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نیشتەجێبوونە پاشایەتییەکانی ساڤۆی}}}} | | |- | 59 || [[:en:Painted Churches in the Troödos Region|Painted Churches in the Troödos Region]] || [[کڵێساکانی وێنەکراوی ناوچەی ترۆدۆس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کڵێساکانی وێنەکراوی ناوچەی ترۆدۆس}}}} | | |- | 60 || [[:en:Doñana National Park|Doñana National Park]] || [[پارکی نیشتمانی دۆنیانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی دۆنیانا}}}} | | |- | 61 || [[:en:Prehistoric Sites and Decorated Caves of the Vézère Valley|Prehistoric Sites and Decorated Caves of the Vézère Valley]] || [[شوێنە کۆنەوارناسییە سەرەتاییەکان و ئەشکەوتە نەخشکراوەکانی دۆڵی ڤێزێر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شوێنە کۆنەوارناسییە سەرەتاییەکان و ئەشکەوتە نەخشکراوەکانی دۆڵی ڤێزێر}}}} | | |- | 62 || [[:en:Great Smoky Mountains National Park|Great Smoky Mountains National Park]] || [[پارکی نیشتمانی شاخە گەورەکانی سموکی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی شاخە گەورەکانی سموکی}}}} | | |- | 63 || [[:en:Cornwall and West Devon Mining Landscape|Cornwall and West Devon Mining Landscape]] || [[دیمەنی کانگاکانی کۆرنواڵ و وێست دیڤۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دیمەنی کانگاکانی کۆرنواڵ و وێست دیڤۆن}}}} | | |- | 64 || [[:en:Fasil Ghebbi|Fasil Ghebbi]] || [[فاسیل گێبی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فاسیل گێبی}}}} | | |- | 65 || [[:en:Cidade Velha|Cidade Velha]] || [[سیدادێ ڤێلها]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سیدادێ ڤێلها}}}} | | |- | 66 || [[:en:Abbey of Fontenay|Abbey of Fontenay]] || [[دێری فۆنتێنێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێری فۆنتینێ}}}} | | |- | 67 || [[:en:Garajonay National Park|Garajonay National Park]] || [[پارکی نیشتمانی گاراخۆنای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی گاراخۆنای}}}} | | |- | 68|| [[:en:Classical Weimar|Classical Weimar]] || [[ڤایماری کلاسیکی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤایماری کلاسیکی}}}} | | |- | 69 || [[:en:Iguazú National Park|Iguazú National Park]]|| [[پارکی نیشتمانی ئیگوازوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی ئیگوازوو}}}} | | |- | 70 || [[:en:Hatra|Hatra]] || [[حەترە]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:حەترە}}}} | | |- |} ==ئالاکان== {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ئاڵا !! ویکیپیدیای ئینگلیزی!! ناو بە کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ڕەوش |- | 1 || [[File:Flag of Ukraine.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ukraine|flag of Ukraine]]|| [[ئاڵای ئۆکرانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئۆکرانیا}}}} | | |- | 2 || [[File:Flag of Russia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Russia|flag of Russia]]|| [[ئاڵای ڕووسیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڕووسیا}}}} | | |- | 3 || [[File:Flag of India.svg|40px]] || [[:en:Flag of India|flag of India]]|| [[ئاڵای ھیندستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھیندستان}}}} | | |- | 4 || [[File:Flag of Germany.svg|40px]] || [[:en:Flag of Germany|flag of Germany]]|| [[ئاڵای ئەڵمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەڵمانیا}}}} | | |- | 5 || [[File:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Azerbaijan|flag of Azerbaijan]]|| [[ئاڵای ئازەربایجان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئازەربایجان}}}} | | |- | 6 || [[File:Flag of Poland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Poland|flag of Poland]]|| [[ئاڵای پۆڵەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پۆڵەندا}}}} | | |- | 7 || [[File:Flag of Albania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Albania|flag of Albania]]|| [[ئاڵای ئالبانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئالبانیا}}}} | | |- | 8 || [[File:Flag of the People's Republic of China.svg|40px]] || [[:en:Flag of China|flag of China]]|| [[ئاڵای چین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای چین}}}} | | |- | 9 || [[File:Flag of Indonesia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Indonesia|flag of Indonesia]]|| [[ئاڵای ئیندۆنیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیندۆنیزیا}}}} | | |- | 10 || [[File:Flag of Austria.svg|40px]] || [[:en:Flag of Austria|flag of Austria]]|| [[ئاڵای نەمسا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نەمسا}}}} | | |- | 11 || [[File:Flag of Bangladesh.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bangladesh|flag of Bangladesh]]|| [[ئاڵای بەنگلادێش]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەنگلادێش}}}} | | |- | 12 || [[File:Flag of South Korea.svg|40px]] || [[:en:Flag of South Korea|flag of South Korea]]|| [[ئاڵای کۆریای باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆریای باشوور}}}} | | |- | 13 || [[File:Flag of Australia (converted).svg|40px]] || [[:en:Flag of Australia|flag of Australia]]|| [[ئاڵای ئوسترالیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئوسترالیا}}}} | | |- | 14 || [[File:Flag of Hungary.svg|40px]] || [[:en:Flag of Hungary|flag of Hungary]]|| [[ئاڵای مەجارستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەجارستان}}}} | | |- | 15 || [[File:Flag of Brazil.svg|40px]] || [[:en:Flag of Brazil|flag of Brazil]]|| [[ئاڵای بەڕازیل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەڕازیل}}}} | | |- | 16 || [[File:Flag of Belgium (civil).svg|40px]] || [[:en:Flag of Belgium|flag of Belgium]]|| [[ئاڵای بەلجیکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەلجیکا}}}} | | |- | 17 || [[File:Flag of Finland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Finland|flag of Finland]]|| [[ئاڵای فینلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای فینلاند}}}} | | |- | 18 || [[File:Flag of Andorra.svg|40px]] || [[:en:Flag of Andorra|flag of Andorra]]|| [[ئاڵای ئەندۆرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەندۆرا}}}} | | |- | 19 || [[File:Flag of Argentina.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Argentina|flag of Argentina]]|| [[ئاڵای ئەرژەنتین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەرژەنتین}}}} | | |- | 20 || [[File:Flag of Chile.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Chile|flag of Chile]]|| [[ئاڵای چیلی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای چیلی}}}} | | |- | 21 || [[File:Flag of the Netherlands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Netherlands|flag of the Netherlands]]|| [[ئاڵای ھۆڵەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھۆڵەندا}}}} | | |- | 22 || [[File:Flag of Denmark.svg|40px]] || [[:en:Flag of Denmark|flag of Denmark]]|| [[ئاڵای دانمارک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دانمارک}}}} | | |- | 23 || [[File:Flag of Estonia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Estonia|flag of Estonia]]|| [[ئاڵای ئیستۆنیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیستۆنیا}}}} | | |- | 24 || [[File:Flag of Spain.svg|40px]] || [[:en:Flag of Spain|flag of Spain]]|| [[ئاڵای ئیسپانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیسپانیا}}}} | | |- | 25 || [[File:Flag of Vietnam.svg|40px]] || [[:en:Flag of Vietnam|flag of Vietnam]]|| [[ئاڵای ڤیێتنام]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤیێتنام}}}} | | |- | 26 || [[File:Flag of Iceland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Iceland|flag of Iceland]]|| [[ئاڵای ئایسلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئایسلەند}}}} | | |- | 27 || [[File:Flag of the United Kingdom (1-2).svg|40px]] || [[:en:Flag of the United Kingdom|flag of the United Kingdom]]|| [[ئاڵای شانشینی یەکگرتوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای شانشینی یەکگرتوو}}}} | | |- | 28 || [[File:Flag of Nepal.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nepal|flag of Nepal]]|| [[ئاڵای نیپال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نیپال}}}} | | |- | 29 || [[File:Flag of Bulgaria (digital).svg|40px]] || [[:en:Flag of Bulgaria|flag of Bulgaria]]|| [[ئاڵای بولگاریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بولگاریا}}}} | | |- | 31 || [[File:Flag of Lithuania.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Lithuania|flag of Lithuania]]|| [[ئاڵای لیتوانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیتوانیا}}}} | | |- | 32 || [[File:Flag of Ireland.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Ireland|flag of Ireland]]|| [[ئاڵای ئیرلەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیرلەندا}}}} | | |- | 33 || [[File:Flag of Georgia (country).svg|40px]]|| [[:en:Flag of Georgia (country)|Flag of Georgia (country)]]|| [[ئاڵای گورجستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گورجستان}}}} | | |- | 34 || [[File:Flag of Norway.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Norway|flag of Norway]]|| [[ئاڵای نەرویژ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نەرویژ}}}} | | |- | 35 || [[File:Flag of Angola.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Angola|flag of Angola]]|| [[ئاڵای ئەنگۆلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەنگۆلا}}}} | | |- | 36 || [[File:Flag of Bhutan.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Bhutan|flag of Bhutan]]|| [[ئاڵای بووتان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بووتان}}}} | | |- | 37 || [[File:Flag of South Africa.svg|40px]]|| [[:en:Flag of South Africa|Flag of South Africa]]|| [[ئاڵای ئەفریقای باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەفریقای باشوور}}}} | | |- | 38 || [[File:Flag of Sweden.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Sweden|flag of Sweden]]|| [[ئاڵای سوێد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سوێد}}}} | | |- | 39 || [[File:Flag of Pakistan (bordered).svg|40px]]|| [[:en:Flag of Pakistan|flag of Pakistan]]|| [[ئاڵای پاکستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پاکستان}}}} | | |- | 40 || [[File:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kazakhstan|flag of Kazakhstan]]|| [[ئاڵای کازاخستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کازاخستان}}}} | | |- | 41 || [[File:Flag of Morocco.svg|40px]] || [[:en:Flag of Morocco|flag of Morocco]]|| [[ئاڵای مەغریب]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەغریب}}}} | | |- | 42 || [[File:Flag of Gabon.svg|40px]] || [[:en:Flag of Gabon|flag of Gabon]]|| [[ئاڵای گابۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گابۆن}}}} | | |- | 43 || [[File:Flag of North Korea.svg|40px]] || [[:en:Flag of North Korea|flag of North Korea]]|| [[ئاڵای کۆریای باکوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆریای باکوور}}}} | | |- | 44 || [[File:Flag of Switzerland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Switzerland|flag of Switzerland]]|| [[ئاڵای سویسڕا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سویسڕا}}}} | | |- | 45 || [[File:Flag of Greece.svg|40px]] || [[:en:Flag of Greece|flag of Greece]]|| [[ئاڵای یۆنان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای یۆنان}}}} | | |- | 46 || [[File:Flag of Bahrain.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bahrain|flag of Bahrain]]|| [[ئاڵای بەحرەین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەحرەین}}}} | | |- | 47 || [[File:Flag of Romania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Romania|flag of Romania]]|| [[ئاڵای ڕۆمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڕۆمانیا}}}} | | |- | 48 || [[File:Flag of the Philippines.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Philippines|flag of the Philippines]]|| [[ئاڵای فلیپین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای فلیپین}}}} | | |- | 49 || [[File:Flag of Thailand.svg|40px]] || [[:en:Flag of Thailand|flag of Thailand]]|| [[ئاڵای تایلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تایلەند}}}} | | |- | 50 || [[File:Flag of Colombia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Colombia|flag of Colombia]]|| [[ئاڵای کۆلۆمبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆلۆمبیا}}}} | | |- | 51 || [[File:Flag of Ghana.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ghana|flag of Ghana]]|| [[ئاڵای گانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گانا}}}} | | |- | 52 || [[File:Flag of Laos.svg|40px]] || [[:en:Flag of Laos|flag of Laos]]|| [[ئاڵای لاوس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لاوس}}}} | | |- | 53 || [[File:Flag of Latvia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Latvia|flag of Latvia]]|| [[ئاڵای لاتڤیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لاتڤیا}}}} | | |- | 54 || [[File:Flag of Egypt (darker shade of gold).svg|40px]] || [[:en:Flag of Egypt|flag of Egypt]]|| [[ئاڵای میسر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای میسر}}}} | | |- | 55 || [[File:Flag of Belarus.svg|40px]] || [[:en:Flag of Belarus|flag of Belarus]]|| [[ئاڵای بیلاڕووس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بیلاڕووس}}}} | | |- | 56 || [[File:Flag of Sri Lanka.svg|40px]] || [[:en:Flag of Sri Lanka|flag of Sri Lanka]]|| [[ئاڵای سریلانکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سریلانکا}}}} | | |- | 57 || [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bosnia and Herzegovina|flag of Bosnia and Herzegovina]]|| [[ئاڵای بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا}}}} | | |- | 58 || [[File:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Uzbekistan|flag of Uzbekistan]]|| [[ئاڵای ئوزبەکستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئوزبەکستان}}}} | | |- | 59 || [[File:Flag of East Timor.svg|40px]] || [[:en:Flag of East Timor|flag of East Timor]]|| [[ئاڵای تیمۆری ڕۆژھەڵات]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تیمۆری ڕۆژھەڵات}}}} | | |- | 60 || [[File:Flag of Djibouti.svg|40px]] || [[:en:Flag of Djibouti|flag of Djibouti]]|| [[ئاڵای جیبووتی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای جیبووتی}}}} | | |- | 61 || [[File:Flag of Liechtenstein.svg|40px]] || [[:en:Flag of Liechtenstein|flag of Liechtenstein]]|| [[ئاڵای لیختنشتاین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیختنشتاین}}}} | | |- | 62 || [[File:Flag of Europe.svg|40px]] || [[:en:Flag of Europe|flag of Europe]]|| [[ئاڵای ئەورووپا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەورووپا}}}} | | |- | 63 || [[File:Flag of Malta.svg|40px]] || [[:en:Flag of Malta|flag of Malta]]|| [[ئاڵای ماڵتا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماڵتا}}}} | | |- | 64 || [[File:Flag of Croatia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Croatia|flag of Croatia]]|| [[ئاڵای کرواتیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کرواتیا}}}} | | |- | 65 || [[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kyrgyzstan|flag of Kyrgyzstan]]|| [[ئاڵای قرغیزستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای قرغیزستان}}}} | | |- | 66 || [[File:Flag of Portugal (official).svg|40px]] || [[:en:Flag of Portugal|flag of Portugal]]|| [[ئاڵای پورتوگال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پورتوگال}}}} | | |- | 67 || [[File:Flag of Benin.svg|40px]] || [[:en:Flag of Benin|flag of Benin]]|| [[ئاڵای بێنین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بێنین}}}} | | |- | 68 || [[File:Flag of Luxembourg.svg|40px]] || [[:en:Flag of Luxembourg|flag of Luxembourg]]|| [[ئاڵای لۆکسمبۆرگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لۆکسمبۆرگ}}}} | | |- | 69 || [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|40px]] || [[:en:Flag of the United Arab Emirates|flag of the United Arab Emirates]]|| [[ئاڵای میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}}}} | | |- | 70 || [[File:Flag of Burkina Faso.svg|40px]] || [[:en:Flag of Burkina Faso|flag of Burkina Faso]]|| [[ئاڵای بورکینا فاسۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بورکینا فاسۆ}}}} | | |- | 71 || [[File:Flag of Monaco.svg|40px]] || [[:en:Flag of Monaco|flag of Monaco]]|| [[ئاڵای مۆناکۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆناکۆ}}}} | | |- | 72 || [[File:Flag of Ethiopia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ethiopia|flag of Ethiopia]]|| [[ئاڵای ئیتیۆپیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیتیۆپیا}}}} | | |- | 73 || [[File:Flag of Cambodia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cambodia|flag of Cambodia]]|| [[ئاڵای کەمبۆدیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کەمبۆدیا}}}} | | |- | 74 || [[File:Flag of Myanmar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Myanmar|flag of Myanmar]]|| [[ئاڵای میانمار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای میانمار}}}} | | |- | 75 || [[File:La Bandera de Miranda - illustration in Guayaquil magazine La Ilustracion, 1916.png|40px]] || [[:en:Flag of Ecuador|flag of Ecuador]]|| [[ئاڵای ئێکوادۆر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێکوادۆر}}}} | | |- | 76 || [[File:Flag of Malaysia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Malaysia|flag of Malaysia]]|| [[ئاڵای مالیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مالیزیا}}}} | | |- | 77 || [[File:Flag of Slovenia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Slovenia|flag of Slovenia]]|| [[ئاڵای سلۆڤێنیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سلۆڤێنیا}}}} | | |- | 78 || [[File:Flag of Botswana.svg|40px]] || [[:en:Flag of Botswana|flag of Botswana]]|| [[ئاڵای بۆتسوانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بۆتسوانا}}}} | | |- | 79 || [[File:Flag of Mongolia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mongolia|flag of Mongolia]]|| [[ئاڵای مەنگۆلیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەنگۆلیا}}}} | | |- | 80 || [[File:Flag of Kenya.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kenya|flag of Kenya]]|| [[ئاڵای کینیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کینیا}}}} | | |- | 81 || [[File:Flag of Guatemala.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guatemala|flag of Guatemala]]|| [[ئاڵای گواتیمالا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گواتیمالا}}}} | | |- | 82 || [[File:Flag of Cyprus.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cyprus|flag of Cyprus]]|| [[ئاڵای قوبرس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای قوبرس}}}} | | |- | 83 || [[File:Flag of Lebanon.svg|40px]] || [[:en:Flag of Lebanon|flag of Lebanon]]|| [[ئاڵای لوبنان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لوبنان}}}} | | |- | 84 || [[File:Flag of Sudan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Sudan|flag of Sudan]]|| [[ئاڵای سوودان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سوودان}}}} | | |- | 85 || [[File:Flag of Scotland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Scotland|flag of Scotland]]|| [[ئاڵای سکۆتلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سکۆتلاند}}}} | | |- | 86 || [[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guinea-Bissau|flag of Guinea-Bissau]]|| [[ئاڵای گینێ بیساو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گینێ بیساو}}}} | | |- | 87 || [[File:Flag of Malawi.svg|40px]] || [[:en:Flag of Malawi|flag of Malawi]]|| [[ئاڵای مالاوی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مالاوی}}}} | | |- | 88 || [[File:Flag of Barbados.svg|40px]] || [[:en:Flag of Barbados|flag of Barbados]]|| [[ئاڵای باربادۆس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای باربادۆس}}}} | | |- | 89 || [[File:Flag of Lesotho.svg|40px]] || [[:en:Flag of Lesotho|flag of Lesotho]]|| [[ئاڵای لیسۆتۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیسۆتۆ}}}} | | |- | 90 || [[File:Flag of Bolivia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bolivia|flag of Bolivia]]|| [[ئاڵای بۆلیڤیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بۆلیڤیا}}}} | | |- | 91 || [[File:Flag of The Gambia.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Gambia|flag of the Gambia]]|| [[ئاڵای گامبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گامبیا}}}} | | |- | 92 || [[File:Flag of Yemen.svg|40px]] || [[:en:Flag of Yemen|flag of Yemen]]|| [[ئاڵای یەمەن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای یەمەن}}}} | | |- | 93 || [[File:Flag of Montenegro.svg|40px]] || [[:en:Flag of Montenegro|flag of Montenegro]]|| [[ئاڵای مۆنتینیگرۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆنتینیگرۆ}}}} | | |- | 94 || [[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Democratic Republic of the Congo|flag of the Democratic Republic of the Congo]]|| [[ئاڵای کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ}}}} | | |- | 95 || [[File:Flag of Guinea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guinea|flag of Guinea]]|| [[ئاڵای گینێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گینێ}}}} | | |- | 96 || [[File:Flag of Venezuela.svg|40px]] || [[:en:Flag of Venezuela|flag of Venezuela]]|| [[ئاڵای ڤێنیزوێلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤێنیزوێلا}}}} | | |- | 97 || [[File:Flag of Brunei.svg|40px]] || [[:en:Flag of Brunei|flag of Brunei]]|| [[ئاڵای بروونای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بروونای}}}} | | |- | 98 || [[File:Flag of Moldova.svg|40px]] || [[:en:Flag of Moldova|flag of Moldova]]|| [[ئاڵای مۆلدۆڤا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆلدۆڤا}}}} | | |- | 99 || [[File:Flag of Liberia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Liberia|flag of Liberia]]|| [[ئاڵای لیبێریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیبێریا}}}} | | |- | 100 || [[File:Flag of Qatar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Qatar|flag of Qatar]]|| [[ئاڵای قەتەر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای قەتەر}}}} | | |- | 102 || [[File:Flag of Singapore.svg|40px]] || [[:en:Flag of Singapore|flag of Singapore]]|| [[ئاڵای سینگاپوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سینگاپوور}}}} | | |- | 103 || [[File:Flag of Turkmenistan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Turkmenistan|flag of Turkmenistan]]|| [[ئاڵای تورکمانستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تورکمانستان}}}} | | |- | 104 || [[File:Flag of Honduras (1949–2022, 2026–present).svg|40px]] || [[:en:Flag of Honduras|flag of Honduras]]|| [[ئاڵای ھۆندووراس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھۆندووراس}}}} | | |- | 105 || [[File:Flag of the Bahamas.svg|40px]] || [[:en:Flag of The Bahamas|flag of The Bahamas]]|| [[ئاڵای بەھاما]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەھاما}}}} | | |- | 106 || [[File:Flag of Antigua and Barbuda.svg|40px]] || [[:en:Flag of Antigua and Barbuda|flag of Antigua and Barbuda]]|| [[ئاڵای ئانتیگوا و باربوودا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئانتیگوا و باربوودا}}}} | | |- | 107 || [[File:Flag of Cameroon.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cameroon|flag of Cameroon]]|| [[ئاڵای کامیروون]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کامیروون}}}} | | |- | 108 || [[File:War flag of Peru.svg|40px]] || [[:en:Flag of Peru|flag of Peru]]|| [[ئاڵای پێروو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پێروو}}}} | | |- | 109 || [[File:Flag of Peru.svg|40px]] || [[:en:Flag of Peru|flag of Peru]]|| [[ئاڵای پێروو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پێروو}}}} | | |- | 110 || [[File:Flag of Slovakia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Slovakia|flag of Slovakia]]|| [[ئاڵای سلۆڤاکیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سلۆڤاکیا}}}} | | |- | 111 || [[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Republic of the Congo|flag of the Republic of the Congo]]|| [[ئاڵای کۆماری کۆنگۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری کۆنگۆ}}}} | | |- | 112 || [[File:Flag of Serbia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Serbia|flag of Serbia]]|| [[ئاڵای سڕبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سڕبیا}}}} | | |- | 113 || [[File:Flag of the Soviet Union.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Soviet Union|flag of the Soviet Union]]|| [[ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت}}}} | | |- | 114 || [[File:Flag of North Macedonia.svg|40px]] || [[:en:Flag of North Macedonia|flag of North Macedonia]]|| [[ئاڵای مەقدوونیای باکوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەقدوونیای باکوور}}}} | | |- | 115 || [[File:Flag of Mali.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mali|flag of Mali]]|| [[ئاڵای مالی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مالی}}}} | | |- | 116 || [[File:Flag of Uruguay.svg|40px]] || [[:en:Flag of Uruguay|flag of Uruguay]]|| [[ئاڵای ئوروگوای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئوروگوای}}}} | | |- | 117 || [[File:Flag of Guyana.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guyana|flag of Guyana]]|| [[ئاڵای گویانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گویانا}}}} | | |- | 118 || [[File:Flag of Vatican City (2023–present).svg|40px]] || [[:en:Flag of Vatican City|flag of Vatican City]]|| [[ئاڵای ڤاتیکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤاتیکان}}}} | | |- | 119 || [[File:Flag of Cape Verde (10-17).svg|40px]] || [[:en:Flag of Cape Verde|flag of Cape Verde]]|| [[ئاڵای کەیپڤەرد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کەیپڤەرد}}}} | | |- | 120 || [[File:Flag of Côte d'Ivoire.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ivory Coast|flag of Ivory Coast]]|| [[ئاڵای کۆتدیڤوار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆتدیڤوار}}}} | | |- | 121 || [[File:Flag of Eswatini.svg|40px]] || [[:en:Flag of Eswatini|flag of Eswatini]]|| [[ئاڵای ئێسواتینی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێسواتینی}}}} | | |- | 122 || [[File:Flag of Burundi.svg|40px]] || [[:en:Flag of Burundi|flag of Burundi]]|| [[ئاڵای بوروندی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بوروندی}}}} | | |- | 123 || [[File:Flag of Zimbabwe.svg|40px]] || [[:en:Flag of Zimbabwe|flag of Zimbabwe]]|| [[ئاڵای زیمبابوی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای زیمبابوی}}}} | | |- | 124 || [[File:Flag of Tunisia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tunisia|flag of Tunisia]]|| [[ئاڵای توونس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای توونس}}}} | | |- | 125 || [[File:Flag of Cuba.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cuba|flag of Cuba]]|| [[ئاڵای کووبا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کووبا}}}} | | |- | 126 || [[File:Flag of Chad.svg|40px]] || [[:en:Flag of Chad|flag of Chad]]|| [[ئاڵای چاد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای چاد}}}} | | |- | 127 || [[File:Flag of Namibia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Namibia|flag of Namibia]]|| [[ئاڵای نامیبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نامیبیا}}}} | | |- | 128 || [[File:Flag of Nigeria.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nigeria|flag of Nigeria]]|| [[ئاڵای نێجیریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نێجیریا}}}} | | |- | 129 || [[File:Flag of Mauritania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mauritania|flag of Mauritania]]|| [[ئاڵای مۆریتانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆریتانیا}}}} | | |- | 130 || [[File:Flag of Senegal.svg|40px]] || [[:en:Flag of Senegal|flag of Senegal]]|| [[ئاڵای سێنیگال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سێنیگال}}}} | | |- | 131 || [[File:Flag of the Central African Republic.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Central African Republic|flag of the Central African Republic]]|| [[ئاڵای کۆماری ئەفریقای ناوەندی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری ئەفریقای ناوەندی}}}} | | |- | 132 || [[File:Flag of Maldives.svg|40px]] || [[:en:Flag of Maldives|flag of Maldives]]|| [[ئاڵای ماڵدیڤ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماڵدیڤ}}}} | | |- | 133 || [[File:Flag of Costa Rica (state).svg|40px]] || [[:en:Flag of Costa Rica|flag of Costa Rica]]|| [[ئاڵای کۆستاریکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆستاریکا}}}} | | |- | 134 || [[File:Flag of Paraguay.svg|40px]] || [[:en:Flag of Paraguay|flag of Paraguay]]|| [[ئاڵای پاراگوای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پاراگوای}}}} | | |- | 135 || [[File:Flag of Eritrea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Eritrea|flag of Eritrea]]|| [[ئاڵای ئێریتریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێریتریا}}}} | | |- | 136 || [[File:Flag of Mozambique.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mozambique|flag of Mozambique]]|| [[ئاڵای مۆزامبیک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆزامبیک}}}} | | |- | 137 || [[File:Flag of Haiti.svg|40px]] || [[:en:Flag of Haiti|flag of Haiti]]|| [[ئاڵای ھایتی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھایتی}}}} | | |- | 138 || [[File:Flag of Kosovo.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kosovo|flag of Kosovo]]|| [[ئاڵای کۆسۆڤۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆسۆڤۆ}}}} | | |- | 139 || [[File:Flag of Belize.svg|40px]] || [[:en:Flag of Belize|flag of Belize]]|| [[ئاڵای بەلیز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەلیز}}}} | | |- | 140 || [[File:Flag of Zambia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Zambia|flag of Zambia]]|| [[ئاڵای زامبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای زامبیا}}}} | | |- | 141 || [[File:Flag of Niger.svg|40px]] || [[:en:Flag of Niger|flag of Niger]]|| [[ئاڵای نیجەر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نیجەر}}}} | | |- | 142 || [[File:Flag of Grenada.svg|40px]] || [[:en:Flag of Grenada|flag of Grenada]]|| [[ئاڵای گرینادا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گرینادا}}}} | | |- | 143 || [[File:Flag of the Comoros.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Comoros|flag of the Comoros]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی قەمەر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی قەمەر}}}} | | |- | 144 || [[File:Flag of Rwanda.svg|40px]] || [[:en:Flag of Rwanda|flag of Rwanda]]|| [[ئاڵای ڕواندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڕواندا}}}} | | |- | 145 || [[File:Flag of Madagascar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Madagascar|flag of Madagascar]]|| [[ئاڵای ماداگاسکار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماداگاسکار}}}} | | |- | 146 || [[File:Flag of Uganda.svg|40px]] || [[:en:Flag of Uganda|flag of Uganda]]|| [[ئاڵای ئووگاندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئووگاندا}}}} | | |- | 147 || [[File:Flag of Somalia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Somalia|flag of Somalia]]|| [[ئاڵای سۆماڵیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سۆماڵیا}}}} | | |- | 148 || [[File:Flag of San Marino.svg|40px]] || [[:en:Flag of San Marino|flag of San Marino]]|| [[ئاڵای سان مارینۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سان مارینۆ}}}} | | |- | 149 || [[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Equatorial Guinea|flag of Equatorial Guinea]]|| [[ئاڵای گینێی ئیستوایی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گینێی ئیستوایی}}}} | | |- | 150 || [[File:Flag of England.svg|40px]] || [[:en:Flag of England|flag of England]]|| [[ئاڵای ئینگلتەرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئینگلتەرا}}}} | | |- | 151 || [[File:Flag of El Salvador.svg|40px]] || [[:en:Flag of El Salvador|flag of El Salvador]]|| [[ئاڵای ئێلسالڤادۆر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێلسالڤادۆر}}}} | | |- | 152 || [[File:Flag of Togo (3-2).svg|40px]] || [[:en:Flag of Togo|flag of Togo]]|| [[ئاڵای تۆگۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تۆگۆ}}}} | | |- | 153 || [[File:Flag of Jamaica.svg|40px]] || [[:en:Flag of Jamaica|flag of Jamaica]]|| [[ئاڵای جامایکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای جامایکا}}}} | | |- | 154 || [[File:Flag of Nicaragua.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nicaragua|flag of Nicaragua]]|| [[ئاڵای نیکاراگوا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نیکاراگوا}}}} | | |- | 155 || [[File:Flag of Suriname.svg|40px]] || [[:en:Flag of Suriname|flag of Suriname]]|| [[ئاڵای سورینام]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سورینام}}}} | | |- | 156 || [[File:Flag of Kiribati.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kiribati|flag of Kiribati]]|| [[ئاڵای کیریباس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کیریباس}}}} | | |- | 157 || [[File:Flag of the United Nations.svg|40px]] || [[:en:Flag of the United Nations|flag of the United Nations]]|| [[ئاڵای نەتەوە یەکگرتووەکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نەتەوە یەکگرتووەکان}}}} | | |- | 158 || [[File:Flag of Mauritius.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mauritius|flag of Mauritius]]|| [[ئاڵای مۆریس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆریس}}}} | | |- | 159 || [[File:Flag of Fiji.svg|40px]] || [[:en:Flag of Fiji|flag of Fiji]]|| [[ئاڵای فیجی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای فیجی}}}} | | |- | 160 || [[File:Flag of Nauru.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nauru|flag of Nauru]]|| [[ئاڵای نائووروو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نائووروو}}}} | | |- | 161 || [[File:Flag of Sierra Leone.svg|40px]] || [[:en:Flag of Sierra Leone|flag of Sierra Leone]]|| [[ئاڵای سیەرالیۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سیەرالیۆن}}}} | | |- | 162 || [[File:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|40px]] || [[:en:Flag of São Tomé and Príncipe|flag of São Tomé and Príncipe]]|| [[ئاڵای ساوتۆمێ و پرینسیپی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵایساوتۆمێ و پرینسیپی}}}} | | |- | 163 || [[File:Flag of Tanzania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tanzania|flag of Tanzania]]|| [[ئاڵای تانزانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تانزانیا}}}} | | |- | 164 || [[File:Flag of Seychelles.svg|40px]] || [[:en:Flag of Seychelles|flag of Seychelles]]|| [[ئاڵای سیشێل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سیشێل}}}} | | |- | 165 || [[File:Flag of the Dominican Republic.svg|40px]] || [[:en:Flag of Dominican Republic|flag of Dominican Republic]]|| [[ئاڵای کۆماری دۆمینیکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری دۆمینیکان}}}} | | |- | 166 || [[File:Flag of Hong Kong.svg|40px]] || [[:en:Flag of Hong Kong|flag of Hong Kong]]|| [[ئاڵای ھۆنگ کۆنگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھۆنگ کۆنگ}}}} | | |- | 167 || [[File:Flag of Dominica.svg|40px]] || [[:en:Flag of Dominica|flag of Dominica]]|| [[ئاڵای دۆمینیکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دۆمینیکا}}}} | | |- | 168 || [[File:Flag of South Sudan.svg|40px]] || [[:en:Flag of South Sudan|flag of South Sudan]]|| [[ئاڵای سوودانی باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سوودانی باشوور}}}} | | |- | 169 || [[File:Flag of Greenland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Greenland|flag of Greenland]]|| [[ئاڵای گرینلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گرینلاند}}}} | | |- | 170 || [[File:Flag of Papua New Guinea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Papua New Guinea|flag of Papua New Guinea]]|| [[ئاڵای پاپوا گینێی نوێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پاپوا گینێی نوێ}}}} | | |- | 171 || [[File:Flag of the Federated States of Micronesia.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Federated States of Micronesia|flag of the Federated States of Micronesia]]|| [[ئاڵای ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا}}}} | | |- | 172 || [[File:Flag of the Republic of Abkhazia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Abkhazia|flag of Abkhazia]]|| [[ئاڵای ئەبخازیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەبخازیا}}}} | | |- | 173 || [[File:Flag of the Solomon Islands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Solomon Islands|flag of the Solomon Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی سولەیمان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی سولەیمان}}}} | | |- | 174 || [[File:Flag of the Faroe Islands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Faroe Islands|flag of the Faroe Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی فارۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی فارۆ}}}} | | |- | 175 || [[File:Flag of the Republic of China.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Republic of China|flag of the Republic of China]]|| [[ئاڵای تایوان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تایوان}}}} | | |- | 176 || [[File:Flag of Samoa.svg|40px]] || [[:en:Flag of Samoa|flag of Samoa]]|| [[ئاڵای ساموا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ساموا}}}} | | |- | 177 || [[File:Flag of Palau.svg|40px]] || [[:en:Flag of Palau|flag of Palau]]|| [[ئاڵای پالاو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پالاو}}}} | | |- | 178 || [[File:Flag of Tuvalu.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tuvalu|flag of Tuvalu]]|| [[ئاڵای تووڤالوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تووڤالوو}}}} | | |- | 179 || [[File:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|40px]] || [[:en:Flag of Saint Kitts and Nevis|flag of Saint Kitts and Nevis]]|| [[ئاڵای سەینت کیتس و نیڤیس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەینت کیتس و نیڤیس}}}} | | |- | 180 || [[File:Flag of Vanuatu.svg|40px]] || [[:en:Flag of Vanuatu|flag of Vanuatu]]|| [[ئاڵای ڤانواتوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤانواتوو}}}} | | |- | 181 || [[File:Flag of Saint Lucia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Saint Lucia|flag of Saint Lucia]]|| [[ئاڵای سەینت لووسیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەینت لووسیا}}}} | | |- | 182 || [[File:Flag of Tonga.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tonga|flag of Tonga]]|| [[ئاڵای تۆنگا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تۆنگا}}}} | | |- | 183 || [[File:Flag of Transnistria (state).svg|40px]] || [[:en:Flag of Transnistria|flag of Transnistria]]|| [[ئاڵای ترانسنیستریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ترانسنیستریا}}}} | | |- | 184 || [[File:Flag of the Marshall Islands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Marshall Islands|flag of the Marshall Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی مارشاڵ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی مارشاڵ}}}} | | |- | 185 || [[File:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|40px]] || [[:en:Flag of Western Sahara|Flag of Western Sahara]]|| [[ئاڵای سەحرای ڕۆژاوا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەحرای ڕۆژاوا}}}} | | |- | 186 || [[File:Flag of Gibraltar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Gibraltar|flag of Gibraltar]]|| [[ئاڵای گیبرالتار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گیبرالتار}}}} | | |- | 187 || [[File:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|40px]] || [[:en:Flag of Saint Vincent and the Grenadines|flag of Saint Vincent and the Grenadines]]|| [[ئاڵای سەینت ڤینسەنت و گرینادینز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەینت ڤینسەنت و گرینادینز}}}} | | |- | 188 || [[File:Flag of Åland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Åland Islands|flag of Åland Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی ئۆلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی ئۆلەند}}}} | | |- | 189 || [[File:Flag of the Isle of Man.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Isle of Man|flag of the Isle of Man]]|| [[ئاڵای دوورگەی مان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەی مان}}}} | | |- | 190 || [[File:Flag of Macau.svg|40px]] || [[:en:Flag of Macau|flag of Macau]]|| [[ئاڵای ماکاو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماکاو}}}} | | |} 1qr55uufwbzbqyqbgpye9zgut705vaw 1663053 1663052 2026-09-08T10:16:06Z Shaween 18477 /* شاره كان */ 1663053 wikitext text/x-wiki {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Nuvola apps kalzium.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ئێدیتاسۆنی زانستیی ویکیپیدیا – ٢٠٢٦''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو بەڕێز X، زۆر سپاس بۆ بەشداریکردنی بەڕێزتان لە [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026|ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026]]دا. ھیوادارین لە پێشبڕکێ و پڕۆژەکانی داھاتووشدا دووبارە بینەری بەشدارییە بەنرخەکانی ئێوە بین. |} {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! بە کوردی !! ویکیدیتا !! قەبارەی وتار !! ئەرک بۆ !! ڕەوش |- | ١ || [[:en:Lyon–Saint-Exupéry Airport|Lyon–Saint-Exupéry Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیۆن سانت ئێگزوپێری]] |[[d:Q1547|Q1547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیۆن سانت ئێگزوپێری}}}} | | |- | ٢ || [[:en:Lyon-Bron Airport|Lyon-Bron Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیۆن برۆن]] |[[d:Q4102|Q4102]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیۆن برۆن}}}} | | |- | ٣ || [[:en:Dong Hoi Airport|Dong Hoi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دۆنگ هۆی]] |[[d:Q4156|Q4156]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دۆنگ هۆی}}}} | | |- | ٤ || [[:en:Liverpool John Lennon Airport|Liverpool John Lennon Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیڤەرپوول جۆن لێنن]] |[[d:Q8727|Q8727]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیڤەرپوول جۆن لێنن}}}} | | |- | ٥ || [[:en:Newcastle International Airport|Newcastle International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیوکاسڵ]] |[[d:Q8975|Q8975]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیوکاسڵ}}}} | | |- | ٦ || [[:en:East Midlands Airport|East Midlands Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئیست میدلاندز]] |[[d:Q8977|Q8977]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئیست میدلاندز}}}} | | |- | ٧ || [[:en:Belfast International Airport|Belfast International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بێڵفێست]] |[[d:Q8979|Q8979]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بێڵفێست}}}} | | |- | ٨ || [[:en:Aberdeen Airport|Aberdeen Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەبەردین]] |[[d:Q8981|Q8981]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەبەردین}}}} | | |- | ٩ || [[:en:Southampton Airport|Southampton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساوتھامپتن]] |[[d:Q8988|Q8988]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساوتھامپتن}}}} | | |- | ١٠ || [[:en:Jersey Airport|Jersey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جێرسی]] |[[d:Q8991|Q8991]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جێرسی}}}} | | |- | ١١ || [[:en:Glasgow Prestwick Airport|Glasgow Prestwick Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گلاسگۆ پرێستویک]] |[[d:Q8992|Q8992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گلاسگۆ پرێستویک}}}} | | |- | ١٢ || [[:en:George Best Belfast City Airport|George Best Belfast City Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جۆرج بێست شاری بێلفاست]] |[[d:Q8987|Q8987]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جۆرج بێست شاری بێلفاست}}}} | | |- | ١٣ || [[:en:Cardiff Airport|Cardiff Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاردیف]] |[[d:Q8994|Q8994]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاردیف}}}} | | |- | ١٤ || [[:en:Guernsey Airport|Guernsey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گێرنزی]] |[[d:Q8995|Q8995]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گێرنزی}}}} | | |- | ١٥ || [[:en:Doncaster Sheffield Airport|Doncaster Sheffield Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دۆنکاستەر شێفیڵد]] |[[d:Q8996|Q8996]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دۆنکاستەر شێفیڵد}}}} | | |- | ١٦ || [[:en:Canberra Airport|Canberra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کانبێرا]] |[[d:Q14300|Q14300]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کانبێرا}}}} | | |- | ١٧ || [[:en:Adelaide Airport|Adelaide Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەدێلاید]] |[[d:Q14302|Q14302]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەدێلاید}}}} | | |- | ١٨ || [[:en:Parafield Airport|Parafield Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پارافیلد]] |[[d:Q14308|Q14308]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پارافیلد}}}} | | |- | ١٩ || [[:en:Seattle–Tacoma International Airport|Seattle–Tacoma International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سیاتڵ-تاکۆما]] |[[d:Q14295|Q14295]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سیاتڵ-تاکۆما}}}} | | |- | ٢٠ || [[:en:Exeter Airport|Exeter Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێکسیتەر]] |[[d:Q8999|Q8999]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێکسیتەر}}}} | | |- | ٢١ || [[:en:Isle of Man Airport|Isle of Man Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئایل ئۆف مان]] |[[d:Q9001|Q9001]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئایل ئۆف مان}}}} | | |- | ٢٢ || [[:en:Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport|Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کاپیتان دێ کۆربێتا کارلۆس ئا. کۆربیلو]] |[[d:Q9071|Q9071]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کاپیتان دێ کۆربێتا کارلۆس ئا. کۆربیلو}}}} | | |- | ٢٣ || [[:en:Pierrefonds Airport|Pierrefonds Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پیێرفۆن]] |[[d:Q17431|Q17431]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پیێرفۆن}}}} | | |- | ٢٤ || [[:en:Albury Airport|Albury Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەلبێری]] |[[d:Q17440|Q17440]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەلبێری}}}} | | |- | ٢٥ || [[:en:Armidale Regional Airport|Armidale Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی ئارمیدەیل]] |[[d:Q17441|Q17441]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی ئارمیدەیل}}}} | | |- | ٢٦ || [[:en:Ballina Byron Gateway Airport|Ballina Byron Gateway Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بالینا بایرۆن گەیتوەی]] |[[d:Q17443|Q17443]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بالینا بایرۆن گەیتوەی}}}} | | |- | ٢٧ || [[:en:Balranald Airport|Balranald Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بالرانالد]] |[[d:Q17445|Q17445]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بالرانالد}}}} | | |- | ٢٨ || [[:en:Ceduna Airport|Ceduna Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سیدونا]] |[[d:Q14312|Q14312]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سیدونا}}}} | | |- | ٢٩ || [[:en:Cleve Airport|Cleve Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کلیڤ]] |[[d:Q14315|Q14315]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کلیڤ}}}} | | |- | ٣٠ || [[:en:Coober Pedy Airport|Coober Pedy Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کووبەر پێدی]] |[[d:Q14316|Q14316]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کووبەر پێدی}}}} | | |- | ٣١ || [[:en:Cowell Airport|Cowell Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاوێل]] |[[d:Q14319|Q14319]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاوێل}}}} | | |- | ٣٢ || [[:en:Kimba Airport|Kimba Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کیمبا]] |[[d:Q14322|Q14322]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کیمبا}}}} | | |- | ٣٣ || [[:en:Kingscote Airport|Kingscote Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کینگزکۆت]] |[[d:Q14324|Q14324]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کینگزکۆت}}}} | | |- | ٣٤ || [[:en:Leigh Creek Airport|Leigh Creek Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لی کریک]] |[[d:Q14327|Q14327]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لی کریک}}}} | | |- | ٣٥ || [[:en:Loxton Airport|Loxton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لۆکستۆن]] |[[d:Q14329|Q14329]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لۆکستۆن}}}} | | |- | ٣٦ || [[:en:Mount Gambier Airport|Mount Gambier Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماونت گامبیر]] |[[d:Q14331|Q14331]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماونت گامبیر}}}} | | |- | ٣٧ || [[:en:Naracoorte Airport|Naracoorte Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناراکۆرت]] |[[d:Q15100|Q15100]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناراکۆرت}}}} | | |- | ٣٨ || [[:en:Port Augusta Airport|Port Augusta Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت ئاگۆستا]] |[[d:Q15101|Q15101]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت ئاگۆستا}}}} | | |- | ٣٩ || [[:en:Port Lincoln Airport|Port Lincoln Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت لینکن]] |[[d:Q15102|Q15102]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت لینکن}}}} | | |- | ٤٠ || [[:en:Port Pirie Airport|Port Pirie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت پیری]] |[[d:Q15103|Q15103]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت پیری}}}} | | |- | ٤١ || [[:en:Renmark Airport|Renmark Airport]] || [[فڕۆکەخانەی رێنمارک]] |[[d:Q15106|Q15106]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی رێنمارک}}}} | | |- | ٤٢ || [[:en:Streaky Bay Airport|Streaky Bay Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ستریکی بێی]] |[[d:Q15107|Q15107]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ستریکی بێی}}}} | | |- | ٤٣ || [[:en:Waikerie Airport|Waikerie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وایکەری]] |[[d:Q15108|Q15108]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وایکەری}}}} | | |- | ٤٤ || [[:en:Whyalla Airport|Whyalla Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وایالا]] |[[d:Q15109|Q15109]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وایالا}}}} | | |- | ٤٥ || [[:en:Wudinna Airport|Wudinna Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وودینا]] |[[d:Q15111|Q15111]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وودینا}}}} | | |- | ٤٦ || [[:en:Devonport Airport|Devonport Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دیڤۆنپۆرت]] |[[d:Q15496|Q15496]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دیڤۆنپۆرت}}}} | | |- | ٤٧ || [[:en:Flinders Island Airport|Flinders Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی فلیندرز]] |[[d:Q15497|Q15497]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی فلیندرز}}}} | | |- | ٤٨ || [[:en:Hobart Airport|Hobart Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هۆبارت]] |[[d:Q15498|Q15498]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هۆبارت}}}} | | |- | ٤٩ || [[:en:Cambridge Aerodrome|Cambridge Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی کامبریج]] |[[d:Q15501|Q15501]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کامبریج}}}} | | |- | ٥٠ || [[:en:King Island Airport|King Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی کینگ]] |[[d:Q15514|Q15514]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی کینگ}}}} | | |- | ٥١ || [[:en:Launceston Airport|Launceston Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لانسستۆن]] |[[d:Q15520|Q15520]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لانسستۆن}}}} | | |- | ٥٢ || [[:en:Smithton Airport|Smithton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سمیتۆن]] |[[d:Q15531|Q15531]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سمیتۆن}}}} | | |- | ٥٣ || [[:en:St Helens Airport|St Helens Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سەینت هێڵنز]] |[[d:Q15528|Q15528]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سەینت هێڵنز}}}} | | |- | ٥٤ || [[:en:Strahan Airport|Strahan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ستراهان]] |[[d:Q15533|Q15533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ستراهان}}}} | | |- | ٥٥ || [[:en:Burnie Airport|Burnie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێرنی]] |[[d:Q15540|Q15540]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێرنی}}}} | | |- | ٥٦ || [[:en:Berbera Airport|Berbera Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێربێرا]] |[[d:Q15548|Q15548]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێربێرا}}}} | | |- | ٥٧ || [[:en:Boorama Airport|Boorama Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆراما]] |[[d:Q15550|Q15550]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆراما}}}} | | |- | ٥٨ || [[:en:Burao Airport|Burao Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بورائۆ]] |[[d:Q15552|Q15552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بورائۆ}}}} | | |- | ٥٩ || [[:en:Erigavo Airport|Erigavo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێریگاڤۆ]] |[[d:Q15556|Q15556]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێریگاڤۆ}}}} | | |- | ٦٠ || [[:en:Roland Garros Airport|Roland Garros Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ڕۆلان گارۆس]] |[[d:Q17430|Q17430]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕۆلان گارۆس}}}} | | |- | ٦١ || [[:en:Cobar Airport|Cobar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆبار]] |[[d:Q17531|Q17531]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆبار}}}} | | |- | ٦٢ || [[:en:Coffs Harbour Airport|Coffs Harbour Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆفس هاربەر]] |[[d:Q17532|Q17532]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆفس هاربەر}}}} | | |- | ٦٣ || [[:en:Collarenebri Airport|Collarenebri Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆلارینێبری]] |[[d:Q17533|Q17533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆلارینێبری}}}} | | |- | ٦٤ || [[:en:Cooma – Snowy Mountains Airport|Cooma – Snowy Mountains Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کووما-شاخەکانی سنۆوی]] |[[d:Q17534|Q17534]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کووما-شاخەکانی سنۆوی}}}} | | |- | ٦٥ || [[:en:Coonabarabran Airport|Coonabarabran Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کونابارابران]] |[[d:Q17535|Q17535]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کونابارابران}}}} | | |- | ٦٦ || [[:en:Coonamble Airport|Coonamble Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کونامبڵ]] |[[d:Q17536|Q17536]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کونامبڵ}}}} | | |- | ٦٧ || [[:en:Cootamundra Airport|Cootamundra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کوتامۆندرا]] |[[d:Q17537|Q17537]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کوتامۆندرا}}}} | | |- | ٦٨ || [[:en:Corowa Airport|Corowa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆرۆوا]] |[[d:Q17538|Q17538]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆرۆوا}}}} | | |- | ٦٩ || [[:en:Cowra Airport|Cowra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاورا]] |[[d:Q17539|Q17539]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاورا}}}} | | |- | ٧٠ || [[:en:Deniliquin Airport|Deniliquin Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دێنیلیکوین]] |[[d:Q17540|Q17540]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دێنیلیکوین}}}} | | |- | ٧١ || [[:en:Dubbo City Regional Airport|Dubbo City Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی شاری دوبۆ]] |[[d:Q17542|Q17542]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی شاری دوبۆ}}}} | | |- | ٧٢ || [[:en:Forbes Airport|Forbes Airport]] || [[فڕۆکەخانەی فۆربز]] |[[d:Q17543|Q17543]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی فۆربز}}}} | | |- | ٧٣ || [[:en:Glen Innes Airport|Glen Innes Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گلێن ئینس]] |[[d:Q17544|Q17544]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گلێن ئینس}}}} | | |- | ٧٤ || [[:en:Antwerp International Airport|Antwerp International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئانتوێرپ]] |[[d:Q17480|Q17480]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئانتوێرپ}}}} | | |- | ٧٥ || [[:en:Bankstown Airport|Bankstown Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بانکستاون]] |[[d:Q17521|Q17521]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بانکستاون}}}} | | |- | ٧٦ || [[:en:Bathurst Airport|Bathurst Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باثێرست]] |[[d:Q17523|Q17523]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باثێرست}}}} | | |- | ٧٧ || [[:en:Bourke Airport|Bourke Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆرک]] |[[d:Q17526|Q17526]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆرک}}}} | | |- | ٧٨ || [[:en:Brewarrina Airport|Brewarrina Airport]] || [[فڕۆکەخانەی برێوارینا]] |[[d:Q17527|Q17527]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی برێوارینا}}}} | | |- | ٧٩ || [[:en:Broken Hill Airport|Broken Hill Airport]] || [[فڕۆکەخانەی برۆکەن هیل]] |[[d:Q17528|Q17528]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی برۆکەن هیل}}}} | | |- | ٨٠ || [[:en:Camden Airport|Camden Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کامدەن]] |[[d:Q17529|Q17529]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کامدەن}}}} | | |- | ٨١ || [[:en:Cessnock Airport|Cessnock Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سێسنۆک]] |[[d:Q17530|Q17530]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سێسنۆک}}}} | | |- | ٨٢ || [[:en:Clarence Valley Regional Airport|Clarence Valley Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی دۆڵی کلارەنس]] |[[d:Q17546|Q17546]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی دۆڵی کلارەنس}}}} | | |- | ٨٣ || [[:en:Goulburn Airport|Goulburn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گۆلبێرن]] |[[d:Q17545|Q17545]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گۆلبێرن}}}} | | |- | ٨٤ || [[:en:Griffith Airport|Griffith Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گریفیس]] |[[d:Q17547|Q17547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گریفیس}}}} | | |- | ٨٥ || [[:en:Gunnedah Airport|Gunnedah Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گەنیدا]] |[[d:Q17548|Q17548]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گەنیدا}}}} | | |- | ٨٦ || [[:en:Hay Airport|Hay Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەی]] |[[d:Q17549|Q17549]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەی}}}} | | |- | ٨٧ || [[:en:Inverell Airport|Inverell Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئینڤەرێل]] |[[d:Q17551|Q17551]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئینڤەرێل}}}} | | |- | ٨٨ || [[:en:Kempsey Airport|Kempsey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کێمپسێی]] |[[d:Q17552|Q17552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کێمپسێی}}}} | | |- | ٨٩ || [[:en:Lightning Ridge Airport|Lightning Ridge Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لایتنینگ ڕیدج]] |[[d:Q17553|Q17553]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لایتنینگ ڕیدج}}}} | | |- | ٩٠ || [[:en:Lismore Airport|Lismore Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیسمۆر]] |[[d:Q17555|Q17555]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیسمۆر}}}} | | |- | ٩١ || [[:en:Lord Howe Island Airport|Lord Howe Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی لۆرد هاو]] |[[d:Q17559|Q17559]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی لۆرد هاو}}}} | | |- | ٩٢ || [[:en:Merimbula Airport|Merimbula Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێریمبولا]] |[[d:Q17560|Q17560]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێریمبولا}}}} | | |- | ٩٣ || [[:en:Melun Villaroche Aerodrome|Melun Villaroche Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی مێلون ڤیلارۆش]] |[[d:Q650315|Q650315]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلون ڤیلارۆش}}}} | | |- | ٩٤ || [[:en:Ufa International Airport|Ufa International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئۆفا]] |[[d:Q650285|Q650285]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئۆفا}}}} | | |- | ٩٥ || [[:en:Mariposa-Yosemite Airport|Mariposa-Yosemite Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماریپۆسا-یۆسیمیتی]] |[[d:Q650454|Q650454]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماریپۆسا-یۆسیمیتی}}}} | | |- | ٩٦ || [[:en:Mark Anton Airport|Mark Anton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارک ئانتۆن]] |[[d:Q650403|Q650403]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارک ئانتۆن}}}} | | |- | ٩٧ || [[:en:Mark Reynolds/North Mobile County Airport|Mark Reynolds/North Mobile County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارک ڕێنۆڵدز/باکووری مۆبایل کاونتی]] |[[d:Q650457|Q650457]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارک ڕێنۆڵدز/باکووری مۆبایل کاونتی}}}} | | |- | ٩٨ || [[:en:Maryborough Airport|Maryborough Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەریبەرۆ]] |[[d:Q650388|Q650388]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەریبەرۆ}}}} | | |- | ٩٩ || [[:en:Matawatchan Aerodrome|Matawatchan Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاواتچان]] |[[d:Q650382|Q650382]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاواتچان}}}} | | |- | ١٠٠ || [[:en:Meadowbank Aerodrome|Meadowbank Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی میدۆبانک]] |[[d:Q650442|Q650442]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میدۆبانک}}}} | | |- | ١٠١ || [[:en:Merrill Field|Merrill Field]] || [[مەیدانی مێرێل]] |[[d:Q650346|Q650346]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی مێرێل}}}} | | |- | ١٠٢ || [[:en:McClellan Airfield|McClellan Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی مەکلیلان]] |[[d:Q650456|Q650456]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی مەکلیلان}}}} | | |- | ١٠٣ || [[:en:Novi Sad Airport|Novi Sad Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد]] |[[d:Q608992|Q608992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد}}}} | | |- | ١٠٤ || [[:en:Matagami Airport|Matagami Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاگامی]] |[[d:Q650535|Q650535]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاگامی}}}} | | |- | ١٠٥ || [[:en:Mattawa Airport|Mattawa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاوا]] |[[d:Q650509|Q650509]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاوا}}}} | | |- | ١٠٦ || [[:en:McGavock Lake Water Aerodrome|McGavock Lake Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوەی دەریاچەی مەکگاڤۆک]] |[[d:Q650522|Q650522]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوەی دەریاچەی مەکگاڤۆک}}}} | | |- | ١٠٧ || [[:en:McClellan–Palomar Airport|McClellan–Palomar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکلیلان-پالۆمار]] |[[d:Q650767|Q650767]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکلیلان-پالۆمار}}}} | | |- | ١٠٨ || [[:en:Adak Airport|Adak Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئاداک]] |[[d:Q651188|Q651188]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاداک}}}} | | |- | ١٠٩ || [[:en:Marseille Provence Airport|Marseille Provence Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارسی پرۆڤانس]] |[[d:Q651190|Q651190]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارسی پرۆڤانس}}}} | | |- | ١١٠ || [[:en:Mbambanakira Airport|Mbambanakira Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مبامباناکیرا]] |[[d:Q651156|Q651156]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مبامباناکیرا}}}} | | |- | ١١١ || [[:en:Megiddo Airport|Megiddo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەگیدۆ]] |[[d:Q651167|Q651167]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەگیدۆ}}}} | | |- | ١١٢ || [[:en:Bancasi Airport|Bancasi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بانکاسی]] |[[d:Q80960|Q80960]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بانکاسی}}}} | | |- | ١١٣ || [[:en:Jinchang Jinchuan Airport|Jinchang Jinchuan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جینچاڠ جینچوان]] |[[d:Q81319|Q81319]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جینچاڠ جینچوان}}}} | | |- | ١١٤ || [[:en:Zhangye Ganzhou Airport|Zhangye Ganzhou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جاڠی گانجۆ]] |[[d:Q81362|Q81362]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جاڠی گانجۆ}}}} | | |- | ١١٥ || [[:en:N'zeto Airport|N'zeto Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نزێتۆ]] |[[d:Q81512|Q81512]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نزێتۆ}}}} | | |- | ١١٦ || [[:en:Nzagi Airport|Nzagi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نزاگی]] |[[d:Q81514|Q81514]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نزاگی}}}} | | |- | ١١٧ || [[:en:Camaxilo Airport|Camaxilo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاماکسیلۆ]] |[[d:Q81552|Q81552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاماکسیلۆ}}}} | | |- | ١١٨ || [[:en:Catumbela Airport|Catumbela Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاتومبێلا]] |[[d:Q81569|Q81569]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاتومبێلا}}}} | | |- | ١١٩ || [[:en:Kapanda Airport|Kapanda Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاپاندا]] |[[d:Q81573|Q81573]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاپاندا}}}} | | |- | ١٢٠ || [[:en:Saurimo Airport|Saurimo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساوریمۆ]] |[[d:Q81575|Q81575]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساوریمۆ}}}} | | |- | ١٢١ || [[:en:Martinique Aimé Césaire International Airport|Martinique Aimé Césaire International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مارتینیک ئێمە سیزێر]] |[[d:Q651330|Q651330]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مارتینیک ئێمە سیزێر}}}} | | |- | ١٢٢ || [[:en:Marudi Airport|Marudi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارودی]] |[[d:Q651316|Q651316]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارودی}}}} | | |- | ١٢٣ || [[:en:Mary Airport|Mary Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماری]] |[[d:Q651297|Q651297]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماری}}}} | | |- | ١٢٤ || [[:en:Mayerthorpe Airport|Mayerthorpe Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایەرتۆرپ]] |[[d:Q651346|Q651346]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایەرتۆرپ}}}} | | |- | ١٢٥ || [[:en:Maykop Airport|Maykop Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایکۆپ]] |[[d:Q651237|Q651237]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایکۆپ}}}} | | |- | ١٢٦ || [[:en:Mehamn Airport|Mehamn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەهامن]] |[[d:Q651288|Q651288]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەهامن}}}} | | |- | ١٢٧ || [[:en:Melonguane Airport|Melonguane Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلۆنگوانی]] |[[d:Q651325|Q651325]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلۆنگوانی}}}} | | |- | ١٢٨ || [[:en:West Kutai Melalan Airport|West Kutai Melalan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلالان، ڕۆژاوای کوتای]] |[[d:Q651307|Q651307]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلالان، ڕۆژاوای کوتای}}}} | | |- | ١٢٩ || [[:en:Blimbingsari Airport|Blimbingsari Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلیمبینگساری]] |[[d:Q598011|Q598011]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلیمبینگساری}}}} | | |- | ١٣٠ || [[:en:Bijie Feixiong Airport|Bijie Feixiong Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیجی فێیشیۆنگ]] |[[d:Q597902|Q597902]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیجی فێیشیۆنگ}}}} | | |- | ١٣١ || [[:en:Bilaspur Airport|Bilaspur Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلاسپور]] |[[d:Q598024|Q598024]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلاسپور}}}} | | |- | ١٣٢ || [[:en:Bislig Airport|Bislig Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیسلیگ]] |[[d:Q597873|Q597873]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیسلیگ}}}} | | |- | ١٣٣ || [[:en:Bismarck Memorial Airport|Bismarck Memorial Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یادگاری بیسمارک]] |[[d:Q597879|Q597879]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یادگاری بیسمارک}}}} | | |- | ١٣٤ || [[:en:Black River Falls Area Airport|Black River Falls Area Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناوچەی بلاک ریڤەر فاڵز]] |[[d:Q597840|Q597840]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناوچەی بلاک ریڤەر فاڵز}}}} | | |- | ١٣٥ || [[:en:Blackwell–Tonkawa Municipal Airport|Blackwell–Tonkawa Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاکوێل-تۆنکاوا]] |[[d:Q597854|Q597854]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاکوێل-تۆنکاوا}}}} | | |- | ١٣٦ || [[:en:Blanding Municipal Airport|Blanding Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاندینگ]] |[[d:Q597869|Q597869]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاندینگ}}}} | | |- | ١٣٧ || [[:en:Bloomfield Municipal Airport|Bloomfield Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلوومفیلد]] |[[d:Q597839|Q597839]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلوومفیلد}}}} | | |- | ١٣٨ || [[:en:Blosser Municipal Airport|Blosser Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلۆسەر]] |[[d:Q597891|Q597891]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلۆسەر}}}} | | |- | ١٣٩ || [[:en:Buffalo Niagara International Airport|Buffalo Niagara International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بافڵۆ نیایاگرا]] |[[d:Q597986|Q597986]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بافڵۆ نیایاگرا}}}} | | |- | ١٤٠ || [[:en:RAF Northolt|RAF Northolt]] || [[بنکەی ئاسمانی نۆرسۆلت]] |[[d:Q106119|Q106119]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بنکەی ئاسمانی نۆرسۆلت}}}} | | |- | ١٤١ || [[:en:Marina di Campo Airport|Marina di Campo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارینا دی کامپۆ]] |[[d:Q114345|Q114345]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارینا دی کامپۆ}}}} | | |- | ١٤٢ || [[:en:Hiroshima Airport|Hiroshima Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هیڕۆشیما]] |[[d:Q82240|Q82240]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هیڕۆشیما}}}} | | |- | ١٤٣ || [[:en:Qualicum Beach Airport|Qualicum Beach Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کوالیکەم بیچ]] |[[d:Q93617|Q93617]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کوالیکەم بیچ}}}} | | |- | ١٤٤ || [[:en:Prince Rupert Airport|Prince Rupert Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پرینس روپێرت]] |[[d:Q93902|Q93902]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پرینس روپێرت}}}} | | |- | ١٤٥ || [[:en:Niagara Central Airport|Niagara Central Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناوەندی نیایاگرا]] |[[d:Q94904|Q94904]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناوەندی نیایاگرا}}}} | | |- | ١٤٦ || [[:en:Bajawa Soa Airport|Bajawa Soa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باجاوا سۆئا]] |[[d:Q82882|Q82882]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باجاوا سۆئا}}}} | | |- | ١٤٧ || [[:en:Bilbao Airport|Bilbao Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلباو]] |[[d:Q598197|Q598197]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلباو}}}} | | |- | ١٤٨ || [[:en:Billund Airport|Billund Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلۆند]] |[[d:Q598121|Q598121]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلۆند}}}} | | |- | ١٤٩ || [[:en:Bob Baker Memorial Airport|Bob Baker Memorial Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یادگاری بۆب بیکەر]] |[[d:Q598164|Q598164]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یادگاری بۆب بیکەر}}}} | | |- | ١٥٠ || [[:en:Laoag International Airport|Laoag International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی لاواگ]] |[[d:Q598033|Q598033]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی لاواگ}}}} | | |- | ١٥١ || [[:en:Marsa Alam International Airport|Marsa Alam International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا عەلەم]] |[[d:Q123222|Q123222]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا عەلەم}}}} | | |- | ١٥٢ || [[:en:Alert Airport|Alert Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئالێرت]] |[[d:Q127121|Q127121]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئالێرت}}}} | | |- | ١٥٣ || [[:en:Esbjerg Airport|Esbjerg Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێسبێرگ]] |[[d:Q127148|Q127148]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێسبێرگ}}}} | | |- | ١٥٤ || [[:en:Ohrid "St. Paul the Apostle" Airport|Ohrid "St. Paul the Apostle" Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئۆهرید "پیر پۆڵی نێردراو"]] |[[d:Q127157|Q127157]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئۆهرید "پیر پۆڵی نێردراو"}}}} | | |- | ١٥٥ || [[:en:Billings Logan International Airport|Billings Logan International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بیلینگز لۆگان]] |[[d:Q598269|Q598269]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بیلینگز لۆگان}}}} | | |- | ١٥٦ || [[:en:Birsa Munda Airport|Birsa Munda Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرسا موندا]] |[[d:Q598231|Q598231]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرسا موندا}}}} | | |- | ١٥٧ || [[:en:Biskra Mohamed Khider Airport|Biskra Mohamed Khider Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیسکرا محەمەد خیدەر]] |[[d:Q598215|Q598215]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیسکرا محەمەد خیدەر}}}} | | |- | ١٥٨ || [[:en:Black Rock Airport|Black Rock Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک ڕاک]] |[[d:Q598252|Q598252]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک ڕاک}}}} | | |- | ١٥٩ || [[:en:Blue Grass Airport|Blue Grass Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلوو گراس]] |[[d:Q598259|Q598259]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلوو گراس}}}} | | |- | ١٦٠ || [[:en:Bloemfontein Airport|Bloemfontein Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلومفۆنتێین]] |[[d:Q598282|Q598282]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلومفۆنتێین}}}} | | |- | ١٦١ || [[:en:Miyako Airport|Miyako Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میاکۆ]] |[[d:Q116725|Q116725]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میاکۆ}}}} | | |- | ١٦٢ || [[:en:Sary-Arka Airport|Sary-Arka Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساری-ئارکا]] |[[d:Q117807|Q117807]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساری-ئارکا}}}} | | |- | ١٦٣ || [[:en:Downsview Airport|Downsview Airport]] || [[فڕۆکەخانەی داونزڤیو]] |[[d:Q118696|Q118696]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی داونزڤیو}}}} | | |- | ١٦٤ || [[:en:Moorea Airport|Moorea Airport]] || [[فڕۆکەخانەی موریا]] |[[d:Q120326|Q120326]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی موریا}}}} | | |- | ١٦٥ || [[:en:Maun Airport|Maun Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماون]] |[[d:Q121760|Q121760]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماون}}}} | | |- | ١٦٦ || [[:en:Ruhnu Airfield|Ruhnu Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی ڕوهنو]] |[[d:Q122668|Q122668]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی ڕوهنو}}}} | | |- | ١٦٧ || [[:en:Marion Municipal Airport|Marion Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن]] |[[d:Q650085|Q650085]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن}}}} | | |- | ١٦٨ || [[:en:Marion Municipal Airport|Marion Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن]] |[[d:Q650124|Q650124]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن}}}} | | |- | ١٦٩ || [[:en:Marlboro County Jetport|Marlboro County Jetport]] || [[جێتپۆرتی کاونتی مارلبۆرۆ]] |[[d:Q650081|Q650081]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جێتپۆرتی کاونتی مارلبۆرۆ}}}} | | |- | ١٧٠ || [[:en:Marlin Airport|Marlin Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارلین]] |[[d:Q650113|Q650113]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارلین}}}} | | |- | ١٧١ || [[:en:Mary's Harbour Airport|Mary's Harbour Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماریز هاربەر]] |[[d:Q650108|Q650108]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماریز هاربەر}}}} | | |- | ١٧٢ || [[:en:Matheson Island Airport|Matheson Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی ماثیسن]] |[[d:Q650129|Q650129]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی ماثیسن}}}} | | |- | ١٧٣ || [[:en:McArthur River Airport|McArthur River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ڕووباری مەکئارسەر]] |[[d:Q650103|Q650103]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕووباری مەکئارسەر}}}} | | |- | ١٧٤ || [[:en:McComb-Pike County Airport|McComb-Pike County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککۆمب-پایک کاونتی]] |[[d:Q650075|Q650075]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککۆمب-پایک کاونتی}}}} | | |- | ١٧٥ || [[:en:McQuesten Airport|McQuesten Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککوێستن]] |[[d:Q650155|Q650155]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککوێستن}}}} | | |- | ١٧٦ || [[:en:Medicine Hat/Schlenker Airport|Medicine Hat/Schlenker Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەدیسن هات/شلێنکەر]] |[[d:Q650116|Q650116]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەدیسن هات/شلێنکەر}}}} | | |- | ١٧٧ || [[:en:Melville Municipal Airport|Melville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مێلڤیل]] |[[d:Q650140|Q650140]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مێلڤیل}}}} | | |- | ١٧٨ || [[:en:Merillat Airport|Merillat Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێریلات]] |[[d:Q650104|Q650104]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێریلات}}}} | | |- | ١٧٩ || [[:en:Marshall Don Hunter Sr. Airport|Marshall Don Hunter Sr. Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارشاڵ دۆن هەنتەر سینیۆر]] |[[d:Q650231|Q650231]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارشاڵ دۆن هەنتەر سینیۆر}}}} | | |- | ١٨٠ || [[:en:Mason City Municipal Airport|Mason City Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی میسۆن سیتی]] |[[d:Q650215|Q650215]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی میسۆن سیتی}}}} | | |- | ١٨١ || [[:en:McClusky Municipal Airport|McClusky Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەککلاسکی]] |[[d:Q650204|Q650204]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەککلاسکی}}}} | | |- | ١٨٢ || [[:en:Mekoryuk Airport|Mekoryuk Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکۆریۆک]] |[[d:Q650218|Q650218]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکۆریۆک}}}} | | |- | ١٨٣ || [[:en:Arturo Merino Benítez International Airport|Arturo Merino Benítez International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئارتۆرۆ مەرینۆ بینیتێز]] |[[d:Q127671|Q127671]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئارتۆرۆ مەرینۆ بینیتێز}}}} | | |- | ١٨٤ || [[:en:Midtjylland Airport|Midtjylland Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میدتیولاند]] |[[d:Q127331|Q127331]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میدتیولاند}}}} | | |- | ١٨٥ || [[:en:Bikini Atoll Airport|Bikini Atoll Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەتۆڵی بیکینی]] |[[d:Q598311|Q598311]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەتۆڵی بیکینی}}}} | | |- | ١٨٦ || [[:en:Blackall Airport|Blackall Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکال]] |[[d:Q598324|Q598324]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکال}}}} | | |- | ١٨٧ || [[:en:Bo Airport|Bo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆ]] |[[d:Q598296|Q598296]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆ}}}} | | |- | ١٨٨ || [[:en:Big Trout Lake Airport|Big Trout Lake Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیگ تراوت لەیک]] |[[d:Q598547|Q598547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیگ تراوت لەیک}}}} | | |- | ١٨٩ || [[:en:Biggar Airport|Biggar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیگار]] |[[d:Q598526|Q598526]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیگار}}}} | | |- | ١٩٠ || [[:en:Birch Hills Airport|Birch Hills Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرچ هیلز]] |[[d:Q598515|Q598515]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرچ هیلز}}}} | | |- | ١٩١ || [[:en:Bird River (Lac du Bonnet) Airport|Bird River (Lac du Bonnet) Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرد ڕیڤەر (لاک دو بۆنێ)]] |[[d:Q598462|Q598462]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرد ڕیڤەر (لاک دو بۆنێ)}}}} | | |- | ١٩٢ || [[:en:Bird River Water Aerodrome|Bird River Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بیرد ڕیڤەر]] |[[d:Q598566|Q598566]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بیرد ڕیڤەر}}}} | | |- | ١٩٣ || [[:en:Black Diamond/Cu Nim Airport|Black Diamond/Cu Nim Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک دایمۆند/کۆ نیم]] |[[d:Q598578|Q598578]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک دایمۆند/کۆ نیم}}}} | | |- | ١٩٤ || [[:en:Black Lake Water Aerodrome|Black Lake Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بلاک لەیک]] |[[d:Q598476|Q598476]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بلاک لەیک}}}} | | |- | ١٩٥ || [[:en:Blackbushe Airport|Blackbushe Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکبۆش]] |[[d:Q598537|Q598537]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکبۆش}}}} | | |- | ١٩٦ || [[:en:Blackie/Wilderman Farm Airport|Blackie/Wilderman Farm Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکی/وایلدەرمەن فارم]] |[[d:Q598489|Q598489]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکی/وایلدەرمەن فارم}}}} | | |- | ١٩٧ || [[:en:Blue River Airport|Blue River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلو ڕیڤەر]] |[[d:Q598556|Q598556]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلو ڕیڤەر}}}} | | |- | ١٩٨ || [[:en:Bissett Water Aerodrome|Bissett Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بیسێت]] |[[d:Q598589|Q598589]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بیسێت}}}} | | |- | ١٩٩ || [[:en:Bloodvein River Airport|Bloodvein River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلۆدڤێن ڕیڤەر]] |[[d:Q598602|Q598602]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلۆدڤێن ڕیڤەر}}}} | | |- | ٢٠٠ || [[:en:Matak Airport|Matak Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاک]] |[[d:Q651354|Q651354]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاک}}}} | | |- | ٢٠١ || [[:en:Medicine Hat Airport|Medicine Hat Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێدیسن هات]] |[[d:Q651365|Q651365]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێدیسن هات}}}} | | |- | ٢٠٢ || [[:en:Melilla Airport|Melilla Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلیلا]] |[[d:Q651392|Q651392]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلیلا}}}} | | |- | ٢٠٣ || [[:en:M'Boki Airport|M'Boki Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێمبوکی]] |[[d:Q651441|Q651441]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێمبوکی}}}} | | |- | ٢٠٤ || [[:en:Mayor General FAP Armando Revoredo Iglesias Airport|Mayor General FAP Armando Revoredo Iglesias Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیۆر جەنەڕاڵ FAP ئارماندۆ رێڤۆرێدۆ ئیگلیسیاس]] |[[d:Q651471|Q651471]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیۆر جەنەڕاڵ FAP ئارماندۆ رێڤۆرێدۆ ئیگلیسیاس}}}} | | |- | ٢٠٥ || [[:en:Máximo Gómez Airport|Máximo Gómez Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماکسیمۆ گۆمێز]] |[[d:Q651520|Q651520]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماکسیمۆ گۆمێز}}}} | | |- | ٢٠٦ || [[:en:Marsa Brega Airport|Marsa Brega Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەرسا برێگا]] |[[d:Q651511|Q651511]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەرسا برێگا}}}} | | |- | ٢٠٧ || [[:en:Marsa Matruh International Airport|Marsa Matruh International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا مەترۆح]] |[[d:Q651557|Q651557]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا مەترۆح}}}} | | |- | ٢٠٨ || [[:en:Matei Airport|Matei Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتێی]] |[[d:Q651562|Q651562]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتێی}}}} | | |- | ٢٠٩ || [[:en:McGhee Tyson Airport|McGhee Tyson Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکگی تایسۆن]] |[[d:Q651495|Q651495]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکگی تایسۆن}}}} | | |- | ٢١٠ || [[:en:Melfi Airport|Melfi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلفی]] |[[d:Q651533|Q651533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلفی}}}} | | |- | ٢١١ || [[:en:Memanbetsu Airport|Memanbetsu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێمانبێتسۆ]] |[[d:Q651482|Q651482]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێمانبێتسۆ}}}} | | |- | ٢١٢ || [[:en:Niuafoʻou Airport|Niuafoʻou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نیوافۆئو]] |[[d:Q651525|Q651525]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نیوافۆئو}}}} | | |- | ٢١٣ || [[:en:Biratnagar Airport|Biratnagar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیراتناگار]] |[[d:Q598652|Q598652]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیراتناگار}}}} | | |- | ٢١٤ || [[:en:Birch Mountain Airport|Birch Mountain Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرچ ماونتەن]] |[[d:Q598637|Q598637]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرچ ماونتەن}}}} | | |- | ٢١٥ || [[:en:Black Tickle Airport|Black Tickle Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک تیکل]] |[[d:Q598617|Q598617]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک تیکل}}}} | | |- | ٢١٦ || [[:en:Bob Quinn Lake Airport|Bob Quinn Lake Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆب کوین لەیک]] |[[d:Q598627|Q598627]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆب کوین لەیک}}}} | | |- | ٢١٧ || [[:en:Bobo Dioulasso Airport|Bobo Dioulasso Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆبۆ دیولاسۆ]] |[[d:Q598661|Q598661]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆبۆ دیولاسۆ}}}} | | |- | ٢١٨ || [[:en:Bintulu Airport|Bintulu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بینتولو]] |[[d:Q598738|Q598738]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بینتولو}}}} | | |- | ٢١٩ || [[:en:Bluefields Airport|Bluefields Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلوفیلدز]] |[[d:Q598724|Q598724]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلوفیلدز}}}} | | |- | ٢٢٠ || [[:en:Bima Airport|Bima Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیما]] |[[d:Q598749|Q598749]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیما}}}} | | |- | ٢٢١ || [[:en:Zagreb Airport|Zagreb Airport]] || [[فڕۆکەخانەی زاگرێب]] |[[d:Q128016|Q128016]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی زاگرێب}}}} | | |- | ٢٢٢ || [[:en:Cazombo Airport|Cazombo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کازۆمبۆ]] |[[d:Q129040|Q129040]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کازۆمبۆ}}}} | | |- | ٢٢٣ || [[:en:Chilliwack Airport|Chilliwack Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیلیواک]] |[[d:Q130189|Q130189]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیلیواک}}}} | | |- | ٢٢٤ || [[:en:Victoria International Airport|Victoria International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤیکتۆریا]] |[[d:Q130193|Q130193]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤیکتۆریا}}}} | | |- | ٢٢٥ || [[:en:Sofia Airport|Sofia Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سۆفیا]] |[[d:Q127951|Q127951]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سۆفیا}}}} | | |- | ٢٢٦ || [[:en:Mariscal Lamar International Airport|Mariscal Lamar International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ماریسکال لامار]] |[[d:Q651585|Q651585]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ماریسکال لامار}}}} | | |- | ٢٢٧ || [[:en:Mayaguana Airport|Mayaguana Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایاگوانا]] |[[d:Q651576|Q651576]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایاگوانا}}}} | | |- | ٢٢٨ || [[:en:Menongue Airport|Menongue Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێنۆنگ]] |[[d:Q651595|Q651595]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێنۆنگ}}}} | | |- | ٢٢٩ || [[:en:Mercer County Airport|Mercer County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆنتی مێرسەر]] |[[d:Q651607|Q651607]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆنتی مێرسەر}}}} | | |- | ٢٣٠ || [[:en:Mercer County Regional Airport|Mercer County Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی مێرسەر]] |[[d:Q651629|Q651629]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی مێرسەر}}}} | | |- | ٢٣١ || [[:en:Mesquite Airport|Mesquite Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەسکیت]] |[[d:Q651637|Q651637]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەسکیت}}}} | | |- | ٢٣٢ || [[:en:Mayor Buenaventura Vivas Airport|Mayor Buenaventura Vivas Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیۆر بوئێناڤێنتورا ڤیڤاس]] |[[d:Q651696|Q651696]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیۆر بوئێناڤێنتورا ڤیڤاس}}}} | | |- | ٢٣٣ || [[:en:McCarthy Airport|McCarthy Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککارسی]] |[[d:Q651666|Q651666]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککارسی}}}} | | |- | ٢٣٤ || [[:en:Meghauli Airport|Meghauli Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میگاولی]] |[[d:Q651687|Q651687]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میگاولی}}}} | | |- | ٢٣٥ || [[:en:Memphis Municipal Airport|Memphis Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەمفیس]] |[[d:Q651654|Q651654]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەمفیس}}}} | | |- | ٢٣٦ || [[:en:Merced Regional Airport|Merced Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی مێرسێد]] |[[d:Q651720|Q651720]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی مێرسێد}}}} | | |- | ٢٣٧ || [[:en:Mendi Airport|Mendi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێندی]] |[[d:Q651735|Q651735]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێندی}}}} | | |- | ٢٣٨ || [[:en:Mason County Airport|Mason County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاونتی مەیسن]] |[[d:Q651940|Q651940]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاونتی مەیسن}}}} | | |- | ٢٣٩ || [[:en:Mayville Municipal Airport|Mayville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەیڤیل]] |[[d:Q651877|Q651877]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەیڤیل}}}} | | |- | ٢٤٠ || [[:en:McCook Army Airfield|McCook Army Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی سوپای مەککوک]] |[[d:Q651905|Q651905]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی سوپای مەککوک}}}} | | |- | ٢٤١ || [[:en:McDermitt State Airport|McDermitt State Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مەکدێرمیت]] |[[d:Q651931|Q651931]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مەکدێرمیت}}}} | | |- | ٢٤٢ || [[:en:McGehee Catfish Restaurant Airport|McGehee Catfish Restaurant Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چێشتخانەی کاتفیشی مەکگەهی]] |[[d:Q651964|Q651964]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چێشتخانەی کاتفیشی مەکگەهی}}}} | | |- | ٢٤٣ || [[:en:McMinn Airport|McMinn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکمین]] |[[d:Q651993|Q651993]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکمین}}}} | | |- | ٢٤٤ || [[:en:Mefford Field Airport|Mefford Field Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیدانی مێفۆرد]] |[[d:Q651887|Q651887]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیدانی مێفۆرد}}}} | | |- | ٢٤٥ || [[:en:Meridian Regional Airport|Meridian Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی مێریدیان]] |[[d:Q651920|Q651920]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی مێریدیان}}}} | | |- | ٢٤٦ || [[:en:Mesa Del Rey Airport|Mesa Del Rey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میسا دێل رێ]] |[[d:Q651986|Q651986]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میسا دێل رێ}}}} | | |- | ٢٤٧ || [[:en:Mary River Aerodrome|Mary River Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ڕووباری مێری]] |[[d:Q652032|Q652032]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕووباری مێری}}}} | | |- | ٢٤٨ || [[:en:McEntire Joint National Guard Base|McEntire Joint National Guard Base]] || [[بنکەی هاوبەشی پاسەوانی نیشتمانی مەکئێنتایر]] |[[d:Q652044|Q652044]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بنکەی هاوبەشی پاسەوانی نیشتمانی مەکئێنتایر}}}} | | |- | ٢٤٩ || [[:en:Denali National Park Airport|Denali National Park Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پارکی نیشتمانی دینالی]] |[[d:Q652039|Q652039]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پارکی نیشتمانی دینالی}}}} | | |- | ٢٥٠ || [[:en:Melbourne Orlando International Airport|Melbourne Orlando International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەلبۆرن ئۆرلاندۆ]] |[[d:Q652030|Q652030]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەلبۆرن ئۆرلاندۆ}}}} | | |- | ٢٥١ || [[:en:Marshall Army Airfield|Marshall Army Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی سوپای مارشاڵ]] |[[d:Q652135|Q652135]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی سوپای مارشاڵ}}}} | | |- | ٢٥٢ || [[:en:Martin State Airport|Martin State Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مارتین]] |[[d:Q652112|Q652112]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مارتین}}}} | | |- | ٢٥٣ || [[:en:Masvingo Airport|Masvingo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماسڤینگۆ]] |[[d:Q652124|Q652124]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماسڤینگۆ}}}} | | |- | ٢٥٤ || [[:en:May Creek Airport|May Creek Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەی کریک]] |[[d:Q652055|Q652055]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەی کریک}}}} | | |- | ٢٥٥ || [[:en:McMinnville Municipal Airport|McMinnville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەکمینڤیل]] |[[d:Q652109|Q652109]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەکمینڤیل}}}} | | |- | ٢٥٦ || [[:en:Mesquite Metro Airport|Mesquite Metro Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێترۆی مەسکیت]] |[[d:Q652061|Q652061]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێترۆی مەسکیت}}}} | | |- | ٢٥٧ || [[:en:William Robert Johnston Municipal Airport|William Robert Johnston Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ویلیام ڕۆبێرت جۆنستن]] |[[d:Q652153|Q652153]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ویلیام ڕۆبێرت جۆنستن}}}} | | |- | ٢٥٨ || [[:en:Marion County Regional Airport|Marion County Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی ماریۆن]] |[[d:Q652201|Q652201]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی ماریۆن}}}} | | |- | ٢٥٩ || [[:en:Marlboro Airport|Marlboro Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارلبۆرۆ]] |[[d:Q652230|Q652230]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارلبۆرۆ}}}} | | |- | ٢٦٠ || [[:en:Marsabit Airport|Marsabit Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارسابیت]] |[[d:Q652179|Q652179]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارسابیت}}}} | | |- | ٢٦١ || [[:en:Marshfield Municipal Airport|Marshfield Municipal Airport]] || [[مارشفیلد میونسپاڵ ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652193|Q652193]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مارشفیلد میونسپاڵ ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٢ || [[:en:McKinley Field|McKinley Field]] || [[مک‌کینلی فیلد]] |[[d:Q652165|Q652165]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مک‌کینلی فیلد}}}} | | |- | ٢٦٣ || [[:en:Memorial Field Airport|Memorial Field Airport]] || [[مەمۆریاڵ فیلد ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652208|Q652208]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەمۆریاڵ فیلد ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٤ || [[:en:Mena Intermountain Municipal Airport|Mena Intermountain Municipal Airport]] || [[مێنا ئینتەرمەونتین میونسپاڵ ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652222|Q652222]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێنا ئینتەرمەونتین میونسپاڵ ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٥ || [[:en:Cuneo International Airport|Cuneo International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کونیۆ]] |[[d:Q130270|Q130270]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کونیۆ}}}} | | |- | ٢٦٦ || [[:en:Long Apung Airport|Long Apung Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لۆنگ ئاپوونگ]] |[[d:Q130863|Q130863]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لۆنگ ئاپوونگ}}}} | | |- | ٢٦٧ || [[:en:New York Stewart International Airport|New York Stewart International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیویۆرک ستیوارت]] |[[d:Q130864|Q130864]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیویۆرک ستیوارت}}}} | | |- | ٢٦٨ || [[:en:Cherepovets Airport|Cherepovets Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیریپۆڤێتس]] |[[d:Q130915|Q130915]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیریپۆڤێتس}}}} | | |- | ٢٦٩ || [[:en:Chitato Airport|Chitato Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیتاتۆ]] |[[d:Q130927|Q130927]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیتاتۆ}}}} | | |- | ٢٧٠ || [[:en:Abumumbazi Airport|Abumumbazi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەبومومبازی]] |[[d:Q130946|Q130946]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەبومومبازی}}}} | | |- | ٢٧١ || [[:en:Charlo Airport|Charlo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارلۆ]] |[[d:Q137695|Q137695]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارلۆ}}}} | | |- | ٢٧٢ || [[:en:L'Aquila Preturo Airport|L'Aquila Preturo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لاکویلا پرێتورۆ]] |[[d:Q139875|Q139875]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لاکویلا پرێتورۆ}}}} | | |- | ٢٧٣ || [[:en:Keflavík Airport|Keflavík Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کێفلاڤیک]] |[[d:Q139921|Q139921]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کێفلاڤیک}}}} | | |- | ٢٧٤ || [[:en:Cagliari Elmas Airport|Cagliari Elmas Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاگلیاری ئێلماس]] |[[d:Q139983|Q139983]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاگلیاری ئێلماس}}}} | | |- | ٢٧٥ || [[:en:Xi'an Xianyang International Airport|Xi'an Xianyang International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیئان شیانیانگ]] |[[d:Q141677|Q141677]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیئان شیانیانگ}}}} | | |- | ٢٧٦ || [[:en:Blida Airport|Blida Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بڵیدا]] |[[d:Q598785|Q598785]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بڵیدا}}}} | | |- | ٢٧٧ || [[:en:Biju Patnaik Airport|Biju Patnaik Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیجو پاتنایک]] |[[d:Q598850|Q598850]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیجو پاتنایک}}}} | | |- | ٢٧٨ || [[:en:Binaka Airport|Binaka Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیناکا]] |[[d:Q598859|Q598859]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیناکا}}}} | | |- | ٢٧٩ || [[:en:Blackpool Airport|Blackpool Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بڵاکپوڵ]] |[[d:Q598831|Q598831]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بڵاکپوڵ}}}} | | |- | ٢٨٠ || [[:en:Wuhan Tianhe International Airport|Wuhan Tianhe International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ووهان تیانهێ]] |[[d:Q601091|Q601091]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ووهان تیانهێ}}}} | | |- | ٢٨١ || [[:en:Jyväskylä Airport|Jyväskylä Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یوڤاسکولا]] |[[d:Q143224|Q143224]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یوڤاسکولا}}}} | | |- | ٢٨٢ || [[:en:Lifou Airport|Lifou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیفوو]] |[[d:Q144278|Q144278]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیفوو}}}} | | |- | ٢٨٣ || [[:en:Pleiku Airport|Pleiku Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پلێیکوو]] |[[d:Q151846|Q151846]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پلێیکوو}}}} | | |- | ٢٨٤ || [[:en:Bathpalathang Airport|Bathpalathang Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باتپالاتانگ]] |[[d:Q153191|Q153191]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باتپالاتانگ}}}} | | |- | ٢٨٥ || [[:en:Zadar Airport|Zadar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی زادار]] |[[d:Q155359|Q155359]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی زادار}}}} | | |- | ٢٨٦ || [[:en:Phu Bai International Airport|Phu Bai International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی فو بای]] |[[d:Q160094|Q160094]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی فو بای}}}} | | |- | ٢٨٧ || [[:en:Lien Khuong Airport|Lien Khuong Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیین خۆنگ]] |[[d:Q165146|Q165146]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیین خۆنگ}}}} | | |- | ٢٨٨ || [[:en:Can Tho International Airport|Can Tho International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کان تۆ]] |[[d:Q170343|Q170343]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کان تۆ}}}} | | |- | ٢٨٩ || [[:en:Tepoe Airstrip|Tepoe Airstrip]] || [[باندی فڕینی تێپۆ]] |[[d:Q601389|Q601389]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:باندی فڕینی تێپۆ}}}} | | |- | ٢٩٠ || [[:en:Mobaye Mbanga Airport|Mobaye Mbanga Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مۆبای مبانگا]] |[[d:Q602178|Q602178]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مۆبای مبانگا}}}} | | |- | ٢٩١ || [[:en:Livno Airport|Livno Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیڤنۆ]] |[[d:Q603430|Q603430]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیڤنۆ}}}} | | |- | ٢٩٢ || [[:en:La Gomera Airport|La Gomera Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لا گۆمێرا]] |[[d:Q604275|Q604275]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لا گۆمێرا}}}} | | |- | ٢٩٣ || [[:en:Oryol Yuzhny Airport|Oryol Yuzhny Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئۆریۆڵ یۆژنێ]] |[[d:Q604872|Q604872]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئۆریۆڵ یۆژنێ}}}} | | |- | ٢٩٤ || [[:en:McCall Municipal Airport|McCall Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میونسپاڵی مەککاڵ]] |[[d:Q605739|Q605739]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میونسپاڵی مەککاڵ}}}} | | |- | ٢٩٥ || [[:en:Liege Airport|Liege Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیێژ]] |[[d:Q606067|Q606067]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیێژ}}}} | | |- | ٢٩٦|| [[:en:Boardman Airport|Boardman Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆردمان]] |[[d:Q606813|Q606813]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆردمان}}}} | | |- | ٢٩٧ || [[:en:Bengbu Airport|Bengbu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێنگبو]] |[[d:Q607086|Q607086]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێنگبو}}}} | | |- | ٢٩٨ || [[:en:Campo Grande International Airport|Campo Grande International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کامپۆ گراندە]] |[[d:Q607211|Q607211]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کامپۆ گراندە}}}} | | |- | ٢٩٩ || [[:en:Gondar Airport|Gondar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گۆندار]] |[[d:Q608306|Q608306]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گۆندار}}}} | | |- | ٣٠٠ || [[:en:Novi Sad Airport|Novi Sad Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد]] |[[d:Q608992|Q608992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد}}}} | | |} == لیستی وتارەکان== 📝 == شوێنە میراتییەکانی جیهان == {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! بە کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ڕەوش |- | 1 || [[:en:Jongmyo|Jongmyo]] || [[جۆنگمیۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جۆنگمیۆ}}}} | | |- | 2 || [[:en:Malbork Castle|Malbork Castle]] || [[قەڵای مالبۆرک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:قەڵای مالبۆرک}}}} | | |- | 3 || [[:en:Canadian Rocky Mountain Parks World Heritage Site|Canadian Rocky Mountain Parks World Heritage Site]] || [[جیهانی پارکەکانی شاخی ڕۆکی کەنەدی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ناوچە پارێزراوە جیهانییەکانی چیاکانی ڕۆکیی کانادا}}}} | | |- | 4 || [[:en:Villages with fortified churches in Transylvania|Villages with fortified churches in Transylvania]] || [[گوندەکانی ترانسلڤانیا بە کڵێسای قەڵابەندکراو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:گوندەکانی ترانسلڤانیا بە کڵێسای قەڵابەندکراو}}}} | | |- | 5 || [[:en:Hidden Christian Sites in the Nagasaki Region|Hidden Christian Sites in the Nagasaki Region]] || [[شوێنە مەسیحییە نهێنییەکانی هەرێمی ناگاساکی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شوێنە مەسیحییە نهێنییەکانی هەرێمی ناگاساکی}}}} | | |- | 6 || [[:en:Boat Lifts on the Canal du Centre|Boat Lifts on the Canal du Centre]] || [[بەرزکەرەوەکانی بەلەم لە کەناڵی دو سانتر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەرزکەرەوەکانی بەلەم لە کەناڵی دو سانتر}}}} | | |- | 7 || [[:en:Dessau|Dessau]] || [[دێساو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێساو}}}} | | |- | 8 || [[:en:Giant's Causeway|Giant's Causeway]] || [[ڕێڕەوی زەبەلاح]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڕێڕەوی زەبەلاح}}}} | | |- | 9 || [[:en:Amiens Cathedral|Amiens Cathedral]] || [[کاتدرایی ئامیان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کاتدرایی ئامیان}}}} | | |- | 10 || [[:en:Thingvellir National Park|Thingvellir National Park]] || [[پارکی نیشتمانی سینگڤێلیر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی سینگڤێلیر}}}} | | |- | 11 || [[:en:Hwaseong Fortress|Hwaseong Fortress]] || [[قەڵای هواسۆنگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:قەڵای هواسۆنگ}}}} | | |- | 12 || [[:en:Herrenchiemsee|Herrenchiemsee]] || [[هێرنکیمزی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:هێرنکیمزی}}}} | | |- | 13 || [[:en:Mount Wutai|Mount Wutai]] || [[چیای ووتای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:چیای ووتای}}}} | | |- | 14 || [[:en:Zollverein Coal Mine Industrial Complex|Zollverein Coal Mine Industrial Complex]] || [[کۆمەڵە پیشەسازییەکەی کانزای خەڵووزی زۆلفەراین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆمەڵە پیشەسازییەکەی کانزای خەڵووزی زۆلفەراین}}}} | | |- | 15 || [[:en:Srebarna Nature Reserve|Srebarna Nature Reserve]] || [[پارێزگای سروشتی سرێبارنا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارێزگای سروشتی سرێبارنا}}}} | | |- | 16 || [[:en:Temple of Heaven|Temple of Heaven]] || [[پەرستگای ئاسمان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پەرستگای ئاسمان}}}} | | |- | 17 || [[:en:Völklingen Ironworks|Völklingen Ironworks]] || [[کارگەی ئاسنی فۆڵکلینگن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کارگەی ئاسنی فۆڵکلینگن}}}} | | |- | 18 || [[:en:General Archive of the Indies|General Archive of the Indies]]|| [[ئەرشیفی گشتی ئیندیس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەرشیفی گشتی ئیندیس}}}} | | |- | 19 || [[:en:Derbent|Derbent]] || [[دەربەنت]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دەربەنت}}}} | | |- | 20 || [[:en:Cave of Altamira|Cave of Altamira]] || [[ئەشکەوتی ئالتامیرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەشکەوتی ئالتامیرا}}}} | | |- | 21 || [[:en:Capital Cities and Tombs of the Ancient Koguryo Kingdom|Capital Cities and Tombs of the Ancient Koguryo Kingdom]] || [[پایتەختەکان و گۆڕستانەکانی شانشینی کۆگوریۆی کۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پایتەختەکان و گۆڕستانەکانی شانشینی کۆگوریۆی کۆن}}}} | | |- | 22 || [[:en:K'gari|K'gari]] || [[کاگاری]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کاگاری}}}} | | |- | 23 || [[:en:Tasmanian Wilderness|Tasmanian Wilderness]] || [[ناوچەی میراتی جیهانی چۆڵەوانی تاسمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ناوچەی میراتی جیهانی چۆڵەوانی تاسمانیا}}}} | | |- | 24 || [[:en:Zabid|Zabid]] || [[زەبید]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:زەبید}}}} | | |- | 25 || [[:en:Studenica monastery|Studenica monastery]] || [[دێری ستودێنیتسا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێری ستودێنیتسا}}}} | | |- | 26 || [[:en:Wartburg|Wartburg]] || [[ڤارتبورگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤارتبورگ}}}} | | |- | 27 || [[:en:Museum Island|Museum Island]] || [[دوورگەی مۆزەخانەکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دوورگەی مۆزەخانەکان}}}} | | |- | 28 || [[:en:Bikini Atoll|Bikini Atoll]] || [[ئەتۆڵی بیکینی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەتۆڵی بیکینی}}}} | | |- | 29 || [[:en:Bryggen|Bryggen]] || [[بریگن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بریگن}}}} | | |- | 30 || [[:en:Rohtas Fort|Rohtas Fort]] || [[قەڵای ڕۆهتاس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:قەڵای ڕۆهتاس}}}} | | |- | 31 || [[:en:Golden Mountains of Altai|Golden Mountains of Altai]] || [[چیا زێڕینەکانی ئالتای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:چیا زێڕینەکانی ئالتای}}}} | | |- | 32 || [[:en:Abbey of Saint Gall|Abbey of Saint Gall]] || [[دێری سەینت گال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێری سەینت گال}}}} | | |- | 33 || [[:en:Fort and Shalamar Gardens in Lahore|Fort and Shalamar Gardens in Lahore]] || [[باخچەکانی شالامار (لاھۆر)]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:باخچەکانی شالامار (لاھۆر)}}}} | | |- | 34 || [[:en:Grachtengordel|Grachtengordel]] || [[گراختێنگۆردێل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:گراختێنگۆردێل}}}} | | |- | 35 || [[:en:Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]] || [[دارستانە کۆن و سەرەتاییەکانی بووک لە کارپاتەکان و ناوچەکانی دیکەی ئەورووپا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دارستانە کۆن و سەرەتاییەکانی بووک لە کارپاتەکان و ناوچەکانی دیکەی ئەورووپا}}}} | | |- | 36 || [[:en:Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] || [[نشینگەی مەترانە گەورەکانی بوکۆڤینا و دالماتیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نشینگەی مەترانە گەورەکانی بوکۆڤینا و دالماتیا}}}} | | |- | 37 || [[:en:Taxila|Taxila]] || [[تەکسیلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تەکسیلا}}}} | | |- | 38 || [[:en:wooden churches of the Slovak Carpathians|wooden churches of the Slovak Carpathians]] || [[کەنیسە دارینەکانی کارپاتەکانی سلۆڤاکیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کەنیسە دارینەکانی کارپاتەکانی سلۆڤاکیا}}}} | | |- | 39 || [[:en:Muskau Park|Muskau Park]] || [[پارکی موسکاو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی موسکاو}}}} | | |- | 40 || [[:en:Kizhi Pogost|Kizhi Pogost]]|| [[کیژی پۆگۆست]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی موسکاو}}}} | | |- | 41 || [[:en:Reichenau Island|Reichenau Island]] || [[دوورگەی رایشێناو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دوورگەی رایشێناو}}}} | | |- | 42 || [[:en:Changdeokgung|Changdeokgung]]|| [[کۆشکی چانگدۆک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆشکی چانگدۆک}}}} | | |- | 43 || [[:en:Sarazm|Sarazm]] || [[سەرازم]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سەرازم}}}} | | |- | 44 || [[:en:Central Highlands of Sri Lanka|Central Highlands of Sri Lanka]] || [[بەرزاییە ناوەندییەکانی سریلانکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەرزاییە ناوەندییەکانی سریلانکا}}}} | | |- | 45 || [[:en:Thungyai Naresuan Wildlife Sanctuary|Thungyai Naresuan Wildlife Sanctuary]] || [[پەنابەرگەی ژیانەوەری توونگ یای نارێسوان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پەنابەرگەی ژیانەوەری توونگ یای نارێسوان}}}} | | |- | 46 || [[:en:Pachacámac|Pachacámac]] || [[پاچاکاماک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پاچاکاماک}}}} | | |- | 47 || [[:en:Rock carvings at Alta|Rock carvings at Alta]] || [[نەخشە بەردییەکانی ئاڵتا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نەخشە بەردییەکانی ئاڵتا}}}} | | |- | 48 || [[:en:Petäjävesi Old Church|Petäjävesi Old Church]] || [[کڵێسای کۆنی پێتەیەڤێسی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کڵێسای کۆنی پێتەیەڤێسی}}}} | | |- | 49 || [[:en:Vilnius Old Town|Vilnius Old Town]] || [[شاری کۆنی ڤیلنیوس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شاری کۆنی ڤیلنیوس}}}} | | |- | 50 || [[:en:Bergpark Wilhelmshöhe|Bergpark Wilhelmshöhe]] || [[بێرگپارک ویلهێلمشۆهێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بێرگپارک ویلهێلمشۆهێ}}}} | | |- | 51 || [[:en:Belvedere on the Pfingstberg|Belvedere on the Pfingstberg]] || [[بەلڤیدێری فینگستبێرگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەلڤیدێری فینگستبێرگ}}}} | | |- | 52 || [[:en:Okapi Wildlife Reserve|Okapi Wildlife Reserve]] || [[پارێزگەی ژیانەوەری ئۆکاپی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارێزگەی ژیانەوەری ئۆکاپی}}}} | | |- | 53 || [[:en:Kahuzi-Biéga National Park|Kahuzi-Biéga National Park]] || [[پارکی نیشتمانی کاهوزی بیێگا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی کاهوزی بیێگا}}}} | | |- | 54 || [[:en:Djemila|Djemila]] || [[جێمیلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جێمیلا}}}} | | |- | 55 || [[:en:Villa Tugendhat|Villa Tugendhat]] || [[ڤیلای توگەندهات]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤیلای توگەندهات}}}} | | |- | 56 || [[:en:Ambohimanga|Ambohimanga]] || [[ئامبۆهیمانگا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئامبۆهیمانگا}}}} | | |- | 57 || [[:en:Timgad|Timgad]] || [[تیمگاد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تیمگاد}}}} | | |- | 58 || [[:en:Residences of the Royal House of Savoy|Residences of the Royal House of Savoy]] || [[نیشتەجێبوونە پاشایەتییەکانی ساڤۆی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نیشتەجێبوونە پاشایەتییەکانی ساڤۆی}}}} | | |- | 59 || [[:en:Painted Churches in the Troödos Region|Painted Churches in the Troödos Region]] || [[کڵێساکانی وێنەکراوی ناوچەی ترۆدۆس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کڵێساکانی وێنەکراوی ناوچەی ترۆدۆس}}}} | | |- | 60 || [[:en:Doñana National Park|Doñana National Park]] || [[پارکی نیشتمانی دۆنیانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی دۆنیانا}}}} | | |- | 61 || [[:en:Prehistoric Sites and Decorated Caves of the Vézère Valley|Prehistoric Sites and Decorated Caves of the Vézère Valley]] || [[شوێنە کۆنەوارناسییە سەرەتاییەکان و ئەشکەوتە نەخشکراوەکانی دۆڵی ڤێزێر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شوێنە کۆنەوارناسییە سەرەتاییەکان و ئەشکەوتە نەخشکراوەکانی دۆڵی ڤێزێر}}}} | | |- | 62 || [[:en:Great Smoky Mountains National Park|Great Smoky Mountains National Park]] || [[پارکی نیشتمانی شاخە گەورەکانی سموکی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی شاخە گەورەکانی سموکی}}}} | | |- | 63 || [[:en:Cornwall and West Devon Mining Landscape|Cornwall and West Devon Mining Landscape]] || [[دیمەنی کانگاکانی کۆرنواڵ و وێست دیڤۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دیمەنی کانگاکانی کۆرنواڵ و وێست دیڤۆن}}}} | | |- | 64 || [[:en:Fasil Ghebbi|Fasil Ghebbi]] || [[فاسیل گێبی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فاسیل گێبی}}}} | | |- | 65 || [[:en:Cidade Velha|Cidade Velha]] || [[سیدادێ ڤێلها]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سیدادێ ڤێلها}}}} | | |- | 66 || [[:en:Abbey of Fontenay|Abbey of Fontenay]] || [[دێری فۆنتێنێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێری فۆنتینێ}}}} | | |- | 67 || [[:en:Garajonay National Park|Garajonay National Park]] || [[پارکی نیشتمانی گاراخۆنای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی گاراخۆنای}}}} | | |- | 68|| [[:en:Classical Weimar|Classical Weimar]] || [[ڤایماری کلاسیکی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤایماری کلاسیکی}}}} | | |- | 69 || [[:en:Iguazú National Park|Iguazú National Park]]|| [[پارکی نیشتمانی ئیگوازوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی ئیگوازوو}}}} | | |- | 70 || [[:en:Hatra|Hatra]] || [[حەترە]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:حەترە}}}} | | |- |} ==ئالاکان== {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ئاڵا !! ویکیپیدیای ئینگلیزی!! ناو بە کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ڕەوش |- | 1 || [[File:Flag of Ukraine.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ukraine|flag of Ukraine]]|| [[ئاڵای ئۆکرانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئۆکرانیا}}}} | | |- | 2 || [[File:Flag of Russia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Russia|flag of Russia]]|| [[ئاڵای ڕووسیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڕووسیا}}}} | | |- | 3 || [[File:Flag of India.svg|40px]] || [[:en:Flag of India|flag of India]]|| [[ئاڵای ھیندستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھیندستان}}}} | | |- | 4 || [[File:Flag of Germany.svg|40px]] || [[:en:Flag of Germany|flag of Germany]]|| [[ئاڵای ئەڵمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەڵمانیا}}}} | | |- | 5 || [[File:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Azerbaijan|flag of Azerbaijan]]|| [[ئاڵای ئازەربایجان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئازەربایجان}}}} | | |- | 6 || [[File:Flag of Poland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Poland|flag of Poland]]|| [[ئاڵای پۆڵەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پۆڵەندا}}}} | | |- | 7 || [[File:Flag of Albania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Albania|flag of Albania]]|| [[ئاڵای ئالبانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئالبانیا}}}} | | |- | 8 || [[File:Flag of the People's Republic of China.svg|40px]] || [[:en:Flag of China|flag of China]]|| [[ئاڵای چین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای چین}}}} | | |- | 9 || [[File:Flag of Indonesia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Indonesia|flag of Indonesia]]|| [[ئاڵای ئیندۆنیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیندۆنیزیا}}}} | | |- | 10 || [[File:Flag of Austria.svg|40px]] || [[:en:Flag of Austria|flag of Austria]]|| [[ئاڵای نەمسا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نەمسا}}}} | | |- | 11 || [[File:Flag of Bangladesh.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bangladesh|flag of Bangladesh]]|| [[ئاڵای بەنگلادێش]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەنگلادێش}}}} | | |- | 12 || [[File:Flag of South Korea.svg|40px]] || [[:en:Flag of South Korea|flag of South Korea]]|| [[ئاڵای کۆریای باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆریای باشوور}}}} | | |- | 13 || [[File:Flag of Australia (converted).svg|40px]] || [[:en:Flag of Australia|flag of Australia]]|| [[ئاڵای ئوسترالیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئوسترالیا}}}} | | |- | 14 || [[File:Flag of Hungary.svg|40px]] || [[:en:Flag of Hungary|flag of Hungary]]|| [[ئاڵای مەجارستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەجارستان}}}} | | |- | 15 || [[File:Flag of Brazil.svg|40px]] || [[:en:Flag of Brazil|flag of Brazil]]|| [[ئاڵای بەڕازیل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەڕازیل}}}} | | |- | 16 || [[File:Flag of Belgium (civil).svg|40px]] || [[:en:Flag of Belgium|flag of Belgium]]|| [[ئاڵای بەلجیکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەلجیکا}}}} | | |- | 17 || [[File:Flag of Finland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Finland|flag of Finland]]|| [[ئاڵای فینلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای فینلاند}}}} | | |- | 18 || [[File:Flag of Andorra.svg|40px]] || [[:en:Flag of Andorra|flag of Andorra]]|| [[ئاڵای ئەندۆرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەندۆرا}}}} | | |- | 19 || [[File:Flag of Argentina.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Argentina|flag of Argentina]]|| [[ئاڵای ئەرژەنتین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەرژەنتین}}}} | | |- | 20 || [[File:Flag of Chile.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Chile|flag of Chile]]|| [[ئاڵای چیلی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای چیلی}}}} | | |- | 21 || [[File:Flag of the Netherlands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Netherlands|flag of the Netherlands]]|| [[ئاڵای ھۆڵەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھۆڵەندا}}}} | | |- | 22 || [[File:Flag of Denmark.svg|40px]] || [[:en:Flag of Denmark|flag of Denmark]]|| [[ئاڵای دانمارک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دانمارک}}}} | | |- | 23 || [[File:Flag of Estonia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Estonia|flag of Estonia]]|| [[ئاڵای ئیستۆنیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیستۆنیا}}}} | | |- | 24 || [[File:Flag of Spain.svg|40px]] || [[:en:Flag of Spain|flag of Spain]]|| [[ئاڵای ئیسپانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیسپانیا}}}} | | |- | 25 || [[File:Flag of Vietnam.svg|40px]] || [[:en:Flag of Vietnam|flag of Vietnam]]|| [[ئاڵای ڤیێتنام]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤیێتنام}}}} | | |- | 26 || [[File:Flag of Iceland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Iceland|flag of Iceland]]|| [[ئاڵای ئایسلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئایسلەند}}}} | | |- | 27 || [[File:Flag of the United Kingdom (1-2).svg|40px]] || [[:en:Flag of the United Kingdom|flag of the United Kingdom]]|| [[ئاڵای شانشینی یەکگرتوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای شانشینی یەکگرتوو}}}} | | |- | 28 || [[File:Flag of Nepal.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nepal|flag of Nepal]]|| [[ئاڵای نیپال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نیپال}}}} | | |- | 29 || [[File:Flag of Bulgaria (digital).svg|40px]] || [[:en:Flag of Bulgaria|flag of Bulgaria]]|| [[ئاڵای بولگاریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بولگاریا}}}} | | |- | 31 || [[File:Flag of Lithuania.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Lithuania|flag of Lithuania]]|| [[ئاڵای لیتوانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیتوانیا}}}} | | |- | 32 || [[File:Flag of Ireland.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Ireland|flag of Ireland]]|| [[ئاڵای ئیرلەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیرلەندا}}}} | | |- | 33 || [[File:Flag of Georgia (country).svg|40px]]|| [[:en:Flag of Georgia (country)|Flag of Georgia (country)]]|| [[ئاڵای گورجستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گورجستان}}}} | | |- | 34 || [[File:Flag of Norway.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Norway|flag of Norway]]|| [[ئاڵای نەرویژ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نەرویژ}}}} | | |- | 35 || [[File:Flag of Angola.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Angola|flag of Angola]]|| [[ئاڵای ئەنگۆلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەنگۆلا}}}} | | |- | 36 || [[File:Flag of Bhutan.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Bhutan|flag of Bhutan]]|| [[ئاڵای بووتان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بووتان}}}} | | |- | 37 || [[File:Flag of South Africa.svg|40px]]|| [[:en:Flag of South Africa|Flag of South Africa]]|| [[ئاڵای ئەفریقای باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەفریقای باشوور}}}} | | |- | 38 || [[File:Flag of Sweden.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Sweden|flag of Sweden]]|| [[ئاڵای سوێد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سوێد}}}} | | |- | 39 || [[File:Flag of Pakistan (bordered).svg|40px]]|| [[:en:Flag of Pakistan|flag of Pakistan]]|| [[ئاڵای پاکستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پاکستان}}}} | | |- | 40 || [[File:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kazakhstan|flag of Kazakhstan]]|| [[ئاڵای کازاخستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کازاخستان}}}} | | |- | 41 || [[File:Flag of Morocco.svg|40px]] || [[:en:Flag of Morocco|flag of Morocco]]|| [[ئاڵای مەغریب]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەغریب}}}} | | |- | 42 || [[File:Flag of Gabon.svg|40px]] || [[:en:Flag of Gabon|flag of Gabon]]|| [[ئاڵای گابۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گابۆن}}}} | | |- | 43 || [[File:Flag of North Korea.svg|40px]] || [[:en:Flag of North Korea|flag of North Korea]]|| [[ئاڵای کۆریای باکوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆریای باکوور}}}} | | |- | 44 || [[File:Flag of Switzerland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Switzerland|flag of Switzerland]]|| [[ئاڵای سویسڕا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سویسڕا}}}} | | |- | 45 || [[File:Flag of Greece.svg|40px]] || [[:en:Flag of Greece|flag of Greece]]|| [[ئاڵای یۆنان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای یۆنان}}}} | | |- | 46 || [[File:Flag of Bahrain.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bahrain|flag of Bahrain]]|| [[ئاڵای بەحرەین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەحرەین}}}} | | |- | 47 || [[File:Flag of Romania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Romania|flag of Romania]]|| [[ئاڵای ڕۆمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڕۆمانیا}}}} | | |- | 48 || [[File:Flag of the Philippines.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Philippines|flag of the Philippines]]|| [[ئاڵای فلیپین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای فلیپین}}}} | | |- | 49 || [[File:Flag of Thailand.svg|40px]] || [[:en:Flag of Thailand|flag of Thailand]]|| [[ئاڵای تایلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تایلەند}}}} | | |- | 50 || [[File:Flag of Colombia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Colombia|flag of Colombia]]|| [[ئاڵای کۆلۆمبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆلۆمبیا}}}} | | |- | 51 || [[File:Flag of Ghana.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ghana|flag of Ghana]]|| [[ئاڵای گانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گانا}}}} | | |- | 52 || [[File:Flag of Laos.svg|40px]] || [[:en:Flag of Laos|flag of Laos]]|| [[ئاڵای لاوس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لاوس}}}} | | |- | 53 || [[File:Flag of Latvia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Latvia|flag of Latvia]]|| [[ئاڵای لاتڤیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لاتڤیا}}}} | | |- | 54 || [[File:Flag of Egypt (darker shade of gold).svg|40px]] || [[:en:Flag of Egypt|flag of Egypt]]|| [[ئاڵای میسر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای میسر}}}} | | |- | 55 || [[File:Flag of Belarus.svg|40px]] || [[:en:Flag of Belarus|flag of Belarus]]|| [[ئاڵای بیلاڕووس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بیلاڕووس}}}} | | |- | 56 || [[File:Flag of Sri Lanka.svg|40px]] || [[:en:Flag of Sri Lanka|flag of Sri Lanka]]|| [[ئاڵای سریلانکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سریلانکا}}}} | | |- | 57 || [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bosnia and Herzegovina|flag of Bosnia and Herzegovina]]|| [[ئاڵای بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا}}}} | | |- | 58 || [[File:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Uzbekistan|flag of Uzbekistan]]|| [[ئاڵای ئوزبەکستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئوزبەکستان}}}} | | |- | 59 || [[File:Flag of East Timor.svg|40px]] || [[:en:Flag of East Timor|flag of East Timor]]|| [[ئاڵای تیمۆری ڕۆژھەڵات]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تیمۆری ڕۆژھەڵات}}}} | | |- | 60 || [[File:Flag of Djibouti.svg|40px]] || [[:en:Flag of Djibouti|flag of Djibouti]]|| [[ئاڵای جیبووتی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای جیبووتی}}}} | | |- | 61 || [[File:Flag of Liechtenstein.svg|40px]] || [[:en:Flag of Liechtenstein|flag of Liechtenstein]]|| [[ئاڵای لیختنشتاین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیختنشتاین}}}} | | |- | 62 || [[File:Flag of Europe.svg|40px]] || [[:en:Flag of Europe|flag of Europe]]|| [[ئاڵای ئەورووپا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەورووپا}}}} | | |- | 63 || [[File:Flag of Malta.svg|40px]] || [[:en:Flag of Malta|flag of Malta]]|| [[ئاڵای ماڵتا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماڵتا}}}} | | |- | 64 || [[File:Flag of Croatia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Croatia|flag of Croatia]]|| [[ئاڵای کرواتیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کرواتیا}}}} | | |- | 65 || [[File:Flag of Kyrgyzstan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kyrgyzstan|flag of Kyrgyzstan]]|| [[ئاڵای قرغیزستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای قرغیزستان}}}} | | |- | 66 || [[File:Flag of Portugal (official).svg|40px]] || [[:en:Flag of Portugal|flag of Portugal]]|| [[ئاڵای پورتوگال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پورتوگال}}}} | | |- | 67 || [[File:Flag of Benin.svg|40px]] || [[:en:Flag of Benin|flag of Benin]]|| [[ئاڵای بێنین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بێنین}}}} | | |- | 68 || [[File:Flag of Luxembourg.svg|40px]] || [[:en:Flag of Luxembourg|flag of Luxembourg]]|| [[ئاڵای لۆکسمبۆرگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لۆکسمبۆرگ}}}} | | |- | 69 || [[File:Flag of the United Arab Emirates.svg|40px]] || [[:en:Flag of the United Arab Emirates|flag of the United Arab Emirates]]|| [[ئاڵای میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}}}} | | |- | 70 || [[File:Flag of Burkina Faso.svg|40px]] || [[:en:Flag of Burkina Faso|flag of Burkina Faso]]|| [[ئاڵای بورکینا فاسۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بورکینا فاسۆ}}}} | | |- | 71 || [[File:Flag of Monaco.svg|40px]] || [[:en:Flag of Monaco|flag of Monaco]]|| [[ئاڵای مۆناکۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆناکۆ}}}} | | |- | 72 || [[File:Flag of Ethiopia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ethiopia|flag of Ethiopia]]|| [[ئاڵای ئیتیۆپیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیتیۆپیا}}}} | | |- | 73 || [[File:Flag of Cambodia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cambodia|flag of Cambodia]]|| [[ئاڵای کەمبۆدیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کەمبۆدیا}}}} | | |- | 74 || [[File:Flag of Myanmar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Myanmar|flag of Myanmar]]|| [[ئاڵای میانمار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای میانمار}}}} | | |- | 75 || [[File:La Bandera de Miranda - illustration in Guayaquil magazine La Ilustracion, 1916.png|40px]] || [[:en:Flag of Ecuador|flag of Ecuador]]|| [[ئاڵای ئێکوادۆر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێکوادۆر}}}} | | |- | 76 || [[File:Flag of Malaysia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Malaysia|flag of Malaysia]]|| [[ئاڵای مالیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مالیزیا}}}} | | |- | 77 || [[File:Flag of Slovenia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Slovenia|flag of Slovenia]]|| [[ئاڵای سلۆڤێنیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سلۆڤێنیا}}}} | | |- | 78 || [[File:Flag of Botswana.svg|40px]] || [[:en:Flag of Botswana|flag of Botswana]]|| [[ئاڵای بۆتسوانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بۆتسوانا}}}} | | |- | 79 || [[File:Flag of Mongolia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mongolia|flag of Mongolia]]|| [[ئاڵای مەنگۆلیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەنگۆلیا}}}} | | |- | 80 || [[File:Flag of Kenya.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kenya|flag of Kenya]]|| [[ئاڵای کینیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کینیا}}}} | | |- | 81 || [[File:Flag of Guatemala.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guatemala|flag of Guatemala]]|| [[ئاڵای گواتیمالا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گواتیمالا}}}} | | |- | 82 || [[File:Flag of Cyprus.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cyprus|flag of Cyprus]]|| [[ئاڵای قوبرس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای قوبرس}}}} | | |- | 83 || [[File:Flag of Lebanon.svg|40px]] || [[:en:Flag of Lebanon|flag of Lebanon]]|| [[ئاڵای لوبنان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لوبنان}}}} | | |- | 84 || [[File:Flag of Sudan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Sudan|flag of Sudan]]|| [[ئاڵای سوودان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سوودان}}}} | | |- | 85 || [[File:Flag of Scotland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Scotland|flag of Scotland]]|| [[ئاڵای سکۆتلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سکۆتلاند}}}} | | |- | 86 || [[File:Flag of Guinea-Bissau.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guinea-Bissau|flag of Guinea-Bissau]]|| [[ئاڵای گینێ بیساو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گینێ بیساو}}}} | | |- | 87 || [[File:Flag of Malawi.svg|40px]] || [[:en:Flag of Malawi|flag of Malawi]]|| [[ئاڵای مالاوی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مالاوی}}}} | | |- | 88 || [[File:Flag of Barbados.svg|40px]] || [[:en:Flag of Barbados|flag of Barbados]]|| [[ئاڵای باربادۆس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای باربادۆس}}}} | | |- | 89 || [[File:Flag of Lesotho.svg|40px]] || [[:en:Flag of Lesotho|flag of Lesotho]]|| [[ئاڵای لیسۆتۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیسۆتۆ}}}} | | |- | 90 || [[File:Flag of Bolivia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bolivia|flag of Bolivia]]|| [[ئاڵای بۆلیڤیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بۆلیڤیا}}}} | | |- | 91 || [[File:Flag of The Gambia.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Gambia|flag of the Gambia]]|| [[ئاڵای گامبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گامبیا}}}} | | |- | 92 || [[File:Flag of Yemen.svg|40px]] || [[:en:Flag of Yemen|flag of Yemen]]|| [[ئاڵای یەمەن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای یەمەن}}}} | | |- | 93 || [[File:Flag of Montenegro.svg|40px]] || [[:en:Flag of Montenegro|flag of Montenegro]]|| [[ئاڵای مۆنتینیگرۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆنتینیگرۆ}}}} | | |- | 94 || [[File:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Democratic Republic of the Congo|flag of the Democratic Republic of the Congo]]|| [[ئاڵای کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ}}}} | | |- | 95 || [[File:Flag of Guinea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guinea|flag of Guinea]]|| [[ئاڵای گینێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گینێ}}}} | | |- | 96 || [[File:Flag of Venezuela.svg|40px]] || [[:en:Flag of Venezuela|flag of Venezuela]]|| [[ئاڵای ڤێنیزوێلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤێنیزوێلا}}}} | | |- | 97 || [[File:Flag of Brunei.svg|40px]] || [[:en:Flag of Brunei|flag of Brunei]]|| [[ئاڵای بروونای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بروونای}}}} | | |- | 98 || [[File:Flag of Moldova.svg|40px]] || [[:en:Flag of Moldova|flag of Moldova]]|| [[ئاڵای مۆلدۆڤا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆلدۆڤا}}}} | | |- | 99 || [[File:Flag of Liberia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Liberia|flag of Liberia]]|| [[ئاڵای لیبێریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیبێریا}}}} | | |- | 100 || [[File:Flag of Qatar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Qatar|flag of Qatar]]|| [[ئاڵای قەتەر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای قەتەر}}}} | | |- | 102 || [[File:Flag of Singapore.svg|40px]] || [[:en:Flag of Singapore|flag of Singapore]]|| [[ئاڵای سینگاپوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سینگاپوور}}}} | | |- | 103 || [[File:Flag of Turkmenistan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Turkmenistan|flag of Turkmenistan]]|| [[ئاڵای تورکمانستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تورکمانستان}}}} | | |- | 104 || [[File:Flag of Honduras (1949–2022, 2026–present).svg|40px]] || [[:en:Flag of Honduras|flag of Honduras]]|| [[ئاڵای ھۆندووراس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھۆندووراس}}}} | | |- | 105 || [[File:Flag of the Bahamas.svg|40px]] || [[:en:Flag of The Bahamas|flag of The Bahamas]]|| [[ئاڵای بەھاما]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەھاما}}}} | | |- | 106 || [[File:Flag of Antigua and Barbuda.svg|40px]] || [[:en:Flag of Antigua and Barbuda|flag of Antigua and Barbuda]]|| [[ئاڵای ئانتیگوا و باربوودا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئانتیگوا و باربوودا}}}} | | |- | 107 || [[File:Flag of Cameroon.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cameroon|flag of Cameroon]]|| [[ئاڵای کامیروون]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کامیروون}}}} | | |- | 108 || [[File:War flag of Peru.svg|40px]] || [[:en:Flag of Peru|flag of Peru]]|| [[ئاڵای پێروو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پێروو}}}} | | |- | 109 || [[File:Flag of Peru.svg|40px]] || [[:en:Flag of Peru|flag of Peru]]|| [[ئاڵای پێروو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پێروو}}}} | | |- | 110 || [[File:Flag of Slovakia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Slovakia|flag of Slovakia]]|| [[ئاڵای سلۆڤاکیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سلۆڤاکیا}}}} | | |- | 111 || [[File:Flag of the Republic of the Congo.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Republic of the Congo|flag of the Republic of the Congo]]|| [[ئاڵای کۆماری کۆنگۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری کۆنگۆ}}}} | | |- | 112 || [[File:Flag of Serbia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Serbia|flag of Serbia]]|| [[ئاڵای سڕبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سڕبیا}}}} | | |- | 113 || [[File:Flag of the Soviet Union.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Soviet Union|flag of the Soviet Union]]|| [[ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت}}}} | | |- | 114 || [[File:Flag of North Macedonia.svg|40px]] || [[:en:Flag of North Macedonia|flag of North Macedonia]]|| [[ئاڵای مەقدوونیای باکوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەقدوونیای باکوور}}}} | | |- | 115 || [[File:Flag of Mali.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mali|flag of Mali]]|| [[ئاڵای مالی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مالی}}}} | | |- | 116 || [[File:Flag of Uruguay.svg|40px]] || [[:en:Flag of Uruguay|flag of Uruguay]]|| [[ئاڵای ئوروگوای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئوروگوای}}}} | | |- | 117 || [[File:Flag of Guyana.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guyana|flag of Guyana]]|| [[ئاڵای گویانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گویانا}}}} | | |- | 118 || [[File:Flag of Vatican City (2023–present).svg|40px]] || [[:en:Flag of Vatican City|flag of Vatican City]]|| [[ئاڵای ڤاتیکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤاتیکان}}}} | | |- | 119 || [[File:Flag of Cape Verde (10-17).svg|40px]] || [[:en:Flag of Cape Verde|flag of Cape Verde]]|| [[ئاڵای کەیپڤەرد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کەیپڤەرد}}}} | | |- | 120 || [[File:Flag of Côte d'Ivoire.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ivory Coast|flag of Ivory Coast]]|| [[ئاڵای کۆتدیڤوار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆتدیڤوار}}}} | | |- | 121 || [[File:Flag of Eswatini.svg|40px]] || [[:en:Flag of Eswatini|flag of Eswatini]]|| [[ئاڵای ئێسواتینی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێسواتینی}}}} | | |- | 122 || [[File:Flag of Burundi.svg|40px]] || [[:en:Flag of Burundi|flag of Burundi]]|| [[ئاڵای بوروندی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بوروندی}}}} | | |- | 123 || [[File:Flag of Zimbabwe.svg|40px]] || [[:en:Flag of Zimbabwe|flag of Zimbabwe]]|| [[ئاڵای زیمبابوی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای زیمبابوی}}}} | | |- | 124 || [[File:Flag of Tunisia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tunisia|flag of Tunisia]]|| [[ئاڵای توونس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای توونس}}}} | | |- | 125 || [[File:Flag of Cuba.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cuba|flag of Cuba]]|| [[ئاڵای کووبا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کووبا}}}} | | |- | 126 || [[File:Flag of Chad.svg|40px]] || [[:en:Flag of Chad|flag of Chad]]|| [[ئاڵای چاد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای چاد}}}} | | |- | 127 || [[File:Flag of Namibia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Namibia|flag of Namibia]]|| [[ئاڵای نامیبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نامیبیا}}}} | | |- | 128 || [[File:Flag of Nigeria.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nigeria|flag of Nigeria]]|| [[ئاڵای نێجیریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نێجیریا}}}} | | |- | 129 || [[File:Flag of Mauritania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mauritania|flag of Mauritania]]|| [[ئاڵای مۆریتانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆریتانیا}}}} | | |- | 130 || [[File:Flag of Senegal.svg|40px]] || [[:en:Flag of Senegal|flag of Senegal]]|| [[ئاڵای سێنیگال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سێنیگال}}}} | | |- | 131 || [[File:Flag of the Central African Republic.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Central African Republic|flag of the Central African Republic]]|| [[ئاڵای کۆماری ئەفریقای ناوەندی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری ئەفریقای ناوەندی}}}} | | |- | 132 || [[File:Flag of Maldives.svg|40px]] || [[:en:Flag of Maldives|flag of Maldives]]|| [[ئاڵای ماڵدیڤ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماڵدیڤ}}}} | | |- | 133 || [[File:Flag of Costa Rica (state).svg|40px]] || [[:en:Flag of Costa Rica|flag of Costa Rica]]|| [[ئاڵای کۆستاریکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆستاریکا}}}} | | |- | 134 || [[File:Flag of Paraguay.svg|40px]] || [[:en:Flag of Paraguay|flag of Paraguay]]|| [[ئاڵای پاراگوای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پاراگوای}}}} | | |- | 135 || [[File:Flag of Eritrea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Eritrea|flag of Eritrea]]|| [[ئاڵای ئێریتریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێریتریا}}}} | | |- | 136 || [[File:Flag of Mozambique.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mozambique|flag of Mozambique]]|| [[ئاڵای مۆزامبیک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆزامبیک}}}} | | |- | 137 || [[File:Flag of Haiti.svg|40px]] || [[:en:Flag of Haiti|flag of Haiti]]|| [[ئاڵای ھایتی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھایتی}}}} | | |- | 138 || [[File:Flag of Kosovo.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kosovo|flag of Kosovo]]|| [[ئاڵای کۆسۆڤۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆسۆڤۆ}}}} | | |- | 139 || [[File:Flag of Belize.svg|40px]] || [[:en:Flag of Belize|flag of Belize]]|| [[ئاڵای بەلیز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەلیز}}}} | | |- | 140 || [[File:Flag of Zambia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Zambia|flag of Zambia]]|| [[ئاڵای زامبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای زامبیا}}}} | | |- | 141 || [[File:Flag of Niger.svg|40px]] || [[:en:Flag of Niger|flag of Niger]]|| [[ئاڵای نیجەر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نیجەر}}}} | | |- | 142 || [[File:Flag of Grenada.svg|40px]] || [[:en:Flag of Grenada|flag of Grenada]]|| [[ئاڵای گرینادا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گرینادا}}}} | | |- | 143 || [[File:Flag of the Comoros.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Comoros|flag of the Comoros]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی قەمەر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی قەمەر}}}} | | |- | 144 || [[File:Flag of Rwanda.svg|40px]] || [[:en:Flag of Rwanda|flag of Rwanda]]|| [[ئاڵای ڕواندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڕواندا}}}} | | |- | 145 || [[File:Flag of Madagascar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Madagascar|flag of Madagascar]]|| [[ئاڵای ماداگاسکار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماداگاسکار}}}} | | |- | 146 || [[File:Flag of Uganda.svg|40px]] || [[:en:Flag of Uganda|flag of Uganda]]|| [[ئاڵای ئووگاندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئووگاندا}}}} | | |- | 147 || [[File:Flag of Somalia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Somalia|flag of Somalia]]|| [[ئاڵای سۆماڵیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سۆماڵیا}}}} | | |- | 148 || [[File:Flag of San Marino.svg|40px]] || [[:en:Flag of San Marino|flag of San Marino]]|| [[ئاڵای سان مارینۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سان مارینۆ}}}} | | |- | 149 || [[File:Flag of Equatorial Guinea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Equatorial Guinea|flag of Equatorial Guinea]]|| [[ئاڵای گینێی ئیستوایی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گینێی ئیستوایی}}}} | | |- | 150 || [[File:Flag of England.svg|40px]] || [[:en:Flag of England|flag of England]]|| [[ئاڵای ئینگلتەرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئینگلتەرا}}}} | | |- | 151 || [[File:Flag of El Salvador.svg|40px]] || [[:en:Flag of El Salvador|flag of El Salvador]]|| [[ئاڵای ئێلسالڤادۆر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێلسالڤادۆر}}}} | | |- | 152 || [[File:Flag of Togo (3-2).svg|40px]] || [[:en:Flag of Togo|flag of Togo]]|| [[ئاڵای تۆگۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تۆگۆ}}}} | | |- | 153 || [[File:Flag of Jamaica.svg|40px]] || [[:en:Flag of Jamaica|flag of Jamaica]]|| [[ئاڵای جامایکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای جامایکا}}}} | | |- | 154 || [[File:Flag of Nicaragua.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nicaragua|flag of Nicaragua]]|| [[ئاڵای نیکاراگوا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نیکاراگوا}}}} | | |- | 155 || [[File:Flag of Suriname.svg|40px]] || [[:en:Flag of Suriname|flag of Suriname]]|| [[ئاڵای سورینام]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سورینام}}}} | | |- | 156 || [[File:Flag of Kiribati.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kiribati|flag of Kiribati]]|| [[ئاڵای کیریباس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کیریباس}}}} | | |- | 157 || [[File:Flag of the United Nations.svg|40px]] || [[:en:Flag of the United Nations|flag of the United Nations]]|| [[ئاڵای نەتەوە یەکگرتووەکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نەتەوە یەکگرتووەکان}}}} | | |- | 158 || [[File:Flag of Mauritius.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mauritius|flag of Mauritius]]|| [[ئاڵای مۆریس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆریس}}}} | | |- | 159 || [[File:Flag of Fiji.svg|40px]] || [[:en:Flag of Fiji|flag of Fiji]]|| [[ئاڵای فیجی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای فیجی}}}} | | |- | 160 || [[File:Flag of Nauru.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nauru|flag of Nauru]]|| [[ئاڵای نائووروو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نائووروو}}}} | | |- | 161 || [[File:Flag of Sierra Leone.svg|40px]] || [[:en:Flag of Sierra Leone|flag of Sierra Leone]]|| [[ئاڵای سیەرالیۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سیەرالیۆن}}}} | | |- | 162 || [[File:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|40px]] || [[:en:Flag of São Tomé and Príncipe|flag of São Tomé and Príncipe]]|| [[ئاڵای ساوتۆمێ و پرینسیپی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵایساوتۆمێ و پرینسیپی}}}} | | |- | 163 || [[File:Flag of Tanzania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tanzania|flag of Tanzania]]|| [[ئاڵای تانزانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تانزانیا}}}} | | |- | 164 || [[File:Flag of Seychelles.svg|40px]] || [[:en:Flag of Seychelles|flag of Seychelles]]|| [[ئاڵای سیشێل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سیشێل}}}} | | |- | 165 || [[File:Flag of the Dominican Republic.svg|40px]] || [[:en:Flag of Dominican Republic|flag of Dominican Republic]]|| [[ئاڵای کۆماری دۆمینیکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری دۆمینیکان}}}} | | |- | 166 || [[File:Flag of Hong Kong.svg|40px]] || [[:en:Flag of Hong Kong|flag of Hong Kong]]|| [[ئاڵای ھۆنگ کۆنگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھۆنگ کۆنگ}}}} | | |- | 167 || [[File:Flag of Dominica.svg|40px]] || [[:en:Flag of Dominica|flag of Dominica]]|| [[ئاڵای دۆمینیکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دۆمینیکا}}}} | | |- | 168 || [[File:Flag of South Sudan.svg|40px]] || [[:en:Flag of South Sudan|flag of South Sudan]]|| [[ئاڵای سوودانی باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سوودانی باشوور}}}} | | |- | 169 || [[File:Flag of Greenland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Greenland|flag of Greenland]]|| [[ئاڵای گرینلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گرینلاند}}}} | | |- | 170 || [[File:Flag of Papua New Guinea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Papua New Guinea|flag of Papua New Guinea]]|| [[ئاڵای پاپوا گینێی نوێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پاپوا گینێی نوێ}}}} | | |- | 171 || [[File:Flag of the Federated States of Micronesia.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Federated States of Micronesia|flag of the Federated States of Micronesia]]|| [[ئاڵای ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا}}}} | | |- | 172 || [[File:Flag of the Republic of Abkhazia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Abkhazia|flag of Abkhazia]]|| [[ئاڵای ئەبخازیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەبخازیا}}}} | | |- | 173 || [[File:Flag of the Solomon Islands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Solomon Islands|flag of the Solomon Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی سولەیمان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی سولەیمان}}}} | | |- | 174 || [[File:Flag of the Faroe Islands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Faroe Islands|flag of the Faroe Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی فارۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی فارۆ}}}} | | |- | 175 || [[File:Flag of the Republic of China.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Republic of China|flag of the Republic of China]]|| [[ئاڵای تایوان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تایوان}}}} | | |- | 176 || [[File:Flag of Samoa.svg|40px]] || [[:en:Flag of Samoa|flag of Samoa]]|| [[ئاڵای ساموا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ساموا}}}} | | |- | 177 || [[File:Flag of Palau.svg|40px]] || [[:en:Flag of Palau|flag of Palau]]|| [[ئاڵای پالاو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پالاو}}}} | | |- | 178 || [[File:Flag of Tuvalu.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tuvalu|flag of Tuvalu]]|| [[ئاڵای تووڤالوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تووڤالوو}}}} | | |- | 179 || [[File:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|40px]] || [[:en:Flag of Saint Kitts and Nevis|flag of Saint Kitts and Nevis]]|| [[ئاڵای سەینت کیتس و نیڤیس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەینت کیتس و نیڤیس}}}} | | |- | 180 || [[File:Flag of Vanuatu.svg|40px]] || [[:en:Flag of Vanuatu|flag of Vanuatu]]|| [[ئاڵای ڤانواتوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤانواتوو}}}} | | |- | 181 || [[File:Flag of Saint Lucia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Saint Lucia|flag of Saint Lucia]]|| [[ئاڵای سەینت لووسیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەینت لووسیا}}}} | | |- | 182 || [[File:Flag of Tonga.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tonga|flag of Tonga]]|| [[ئاڵای تۆنگا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تۆنگا}}}} | | |- | 183 || [[File:Flag of Transnistria (state).svg|40px]] || [[:en:Flag of Transnistria|flag of Transnistria]]|| [[ئاڵای ترانسنیستریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ترانسنیستریا}}}} | | |- | 184 || [[File:Flag of the Marshall Islands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Marshall Islands|flag of the Marshall Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی مارشاڵ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی مارشاڵ}}}} | | |- | 185 || [[File:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|40px]] || [[:en:Flag of Western Sahara|Flag of Western Sahara]]|| [[ئاڵای سەحرای ڕۆژاوا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەحرای ڕۆژاوا}}}} | | |- | 186 || [[File:Flag of Gibraltar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Gibraltar|flag of Gibraltar]]|| [[ئاڵای گیبرالتار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گیبرالتار}}}} | | |- | 187 || [[File:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|40px]] || [[:en:Flag of Saint Vincent and the Grenadines|flag of Saint Vincent and the Grenadines]]|| [[ئاڵای سەینت ڤینسەنت و گرینادینز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەینت ڤینسەنت و گرینادینز}}}} | | |- | 188 || [[File:Flag of Åland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Åland Islands|flag of Åland Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی ئۆلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی ئۆلەند}}}} | | |- | 189 || [[File:Flag of the Isle of Man.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Isle of Man|flag of the Isle of Man]]|| [[ئاڵای دوورگەی مان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەی مان}}}} | | |- | 190 || [[File:Flag of Macau.svg|40px]] || [[:en:Flag of Macau|flag of Macau]]|| [[ئاڵای ماکاو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماکاو}}}} | | |} bbjxynt06vz6v5nfe5if25k7r86lv51 1663054 1663053 2026-09-08T10:16:33Z Shaween 18477 /* ئالاکان */ 1663054 wikitext text/x-wiki {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Nuvola apps kalzium.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ئێدیتاسۆنی زانستیی ویکیپیدیا – ٢٠٢٦''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو بەڕێز X، زۆر سپاس بۆ بەشداریکردنی بەڕێزتان لە [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026|ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026]]دا. ھیوادارین لە پێشبڕکێ و پڕۆژەکانی داھاتووشدا دووبارە بینەری بەشدارییە بەنرخەکانی ئێوە بین. |} {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! بە کوردی !! ویکیدیتا !! قەبارەی وتار !! ئەرک بۆ !! ڕەوش |- | ١ || [[:en:Lyon–Saint-Exupéry Airport|Lyon–Saint-Exupéry Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیۆن سانت ئێگزوپێری]] |[[d:Q1547|Q1547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیۆن سانت ئێگزوپێری}}}} | | |- | ٢ || [[:en:Lyon-Bron Airport|Lyon-Bron Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیۆن برۆن]] |[[d:Q4102|Q4102]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیۆن برۆن}}}} | | |- | ٣ || [[:en:Dong Hoi Airport|Dong Hoi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دۆنگ هۆی]] |[[d:Q4156|Q4156]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دۆنگ هۆی}}}} | | |- | ٤ || [[:en:Liverpool John Lennon Airport|Liverpool John Lennon Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیڤەرپوول جۆن لێنن]] |[[d:Q8727|Q8727]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیڤەرپوول جۆن لێنن}}}} | | |- | ٥ || [[:en:Newcastle International Airport|Newcastle International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیوکاسڵ]] |[[d:Q8975|Q8975]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیوکاسڵ}}}} | | |- | ٦ || [[:en:East Midlands Airport|East Midlands Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئیست میدلاندز]] |[[d:Q8977|Q8977]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئیست میدلاندز}}}} | | |- | ٧ || [[:en:Belfast International Airport|Belfast International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بێڵفێست]] |[[d:Q8979|Q8979]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بێڵفێست}}}} | | |- | ٨ || [[:en:Aberdeen Airport|Aberdeen Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەبەردین]] |[[d:Q8981|Q8981]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەبەردین}}}} | | |- | ٩ || [[:en:Southampton Airport|Southampton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساوتھامپتن]] |[[d:Q8988|Q8988]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساوتھامپتن}}}} | | |- | ١٠ || [[:en:Jersey Airport|Jersey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جێرسی]] |[[d:Q8991|Q8991]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جێرسی}}}} | | |- | ١١ || [[:en:Glasgow Prestwick Airport|Glasgow Prestwick Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گلاسگۆ پرێستویک]] |[[d:Q8992|Q8992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گلاسگۆ پرێستویک}}}} | | |- | ١٢ || [[:en:George Best Belfast City Airport|George Best Belfast City Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جۆرج بێست شاری بێلفاست]] |[[d:Q8987|Q8987]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جۆرج بێست شاری بێلفاست}}}} | | |- | ١٣ || [[:en:Cardiff Airport|Cardiff Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاردیف]] |[[d:Q8994|Q8994]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاردیف}}}} | | |- | ١٤ || [[:en:Guernsey Airport|Guernsey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گێرنزی]] |[[d:Q8995|Q8995]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گێرنزی}}}} | | |- | ١٥ || [[:en:Doncaster Sheffield Airport|Doncaster Sheffield Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دۆنکاستەر شێفیڵد]] |[[d:Q8996|Q8996]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دۆنکاستەر شێفیڵد}}}} | | |- | ١٦ || [[:en:Canberra Airport|Canberra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کانبێرا]] |[[d:Q14300|Q14300]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کانبێرا}}}} | | |- | ١٧ || [[:en:Adelaide Airport|Adelaide Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەدێلاید]] |[[d:Q14302|Q14302]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەدێلاید}}}} | | |- | ١٨ || [[:en:Parafield Airport|Parafield Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پارافیلد]] |[[d:Q14308|Q14308]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پارافیلد}}}} | | |- | ١٩ || [[:en:Seattle–Tacoma International Airport|Seattle–Tacoma International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سیاتڵ-تاکۆما]] |[[d:Q14295|Q14295]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سیاتڵ-تاکۆما}}}} | | |- | ٢٠ || [[:en:Exeter Airport|Exeter Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێکسیتەر]] |[[d:Q8999|Q8999]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێکسیتەر}}}} | | |- | ٢١ || [[:en:Isle of Man Airport|Isle of Man Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئایل ئۆف مان]] |[[d:Q9001|Q9001]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئایل ئۆف مان}}}} | | |- | ٢٢ || [[:en:Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport|Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کاپیتان دێ کۆربێتا کارلۆس ئا. کۆربیلو]] |[[d:Q9071|Q9071]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کاپیتان دێ کۆربێتا کارلۆس ئا. کۆربیلو}}}} | | |- | ٢٣ || [[:en:Pierrefonds Airport|Pierrefonds Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پیێرفۆن]] |[[d:Q17431|Q17431]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پیێرفۆن}}}} | | |- | ٢٤ || [[:en:Albury Airport|Albury Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەلبێری]] |[[d:Q17440|Q17440]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەلبێری}}}} | | |- | ٢٥ || [[:en:Armidale Regional Airport|Armidale Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی ئارمیدەیل]] |[[d:Q17441|Q17441]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی ئارمیدەیل}}}} | | |- | ٢٦ || [[:en:Ballina Byron Gateway Airport|Ballina Byron Gateway Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بالینا بایرۆن گەیتوەی]] |[[d:Q17443|Q17443]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بالینا بایرۆن گەیتوەی}}}} | | |- | ٢٧ || [[:en:Balranald Airport|Balranald Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بالرانالد]] |[[d:Q17445|Q17445]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بالرانالد}}}} | | |- | ٢٨ || [[:en:Ceduna Airport|Ceduna Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سیدونا]] |[[d:Q14312|Q14312]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سیدونا}}}} | | |- | ٢٩ || [[:en:Cleve Airport|Cleve Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کلیڤ]] |[[d:Q14315|Q14315]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کلیڤ}}}} | | |- | ٣٠ || [[:en:Coober Pedy Airport|Coober Pedy Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کووبەر پێدی]] |[[d:Q14316|Q14316]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کووبەر پێدی}}}} | | |- | ٣١ || [[:en:Cowell Airport|Cowell Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاوێل]] |[[d:Q14319|Q14319]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاوێل}}}} | | |- | ٣٢ || [[:en:Kimba Airport|Kimba Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کیمبا]] |[[d:Q14322|Q14322]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کیمبا}}}} | | |- | ٣٣ || [[:en:Kingscote Airport|Kingscote Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کینگزکۆت]] |[[d:Q14324|Q14324]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کینگزکۆت}}}} | | |- | ٣٤ || [[:en:Leigh Creek Airport|Leigh Creek Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لی کریک]] |[[d:Q14327|Q14327]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لی کریک}}}} | | |- | ٣٥ || [[:en:Loxton Airport|Loxton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لۆکستۆن]] |[[d:Q14329|Q14329]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لۆکستۆن}}}} | | |- | ٣٦ || [[:en:Mount Gambier Airport|Mount Gambier Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماونت گامبیر]] |[[d:Q14331|Q14331]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماونت گامبیر}}}} | | |- | ٣٧ || [[:en:Naracoorte Airport|Naracoorte Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناراکۆرت]] |[[d:Q15100|Q15100]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناراکۆرت}}}} | | |- | ٣٨ || [[:en:Port Augusta Airport|Port Augusta Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت ئاگۆستا]] |[[d:Q15101|Q15101]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت ئاگۆستا}}}} | | |- | ٣٩ || [[:en:Port Lincoln Airport|Port Lincoln Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت لینکن]] |[[d:Q15102|Q15102]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت لینکن}}}} | | |- | ٤٠ || [[:en:Port Pirie Airport|Port Pirie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت پیری]] |[[d:Q15103|Q15103]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت پیری}}}} | | |- | ٤١ || [[:en:Renmark Airport|Renmark Airport]] || [[فڕۆکەخانەی رێنمارک]] |[[d:Q15106|Q15106]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی رێنمارک}}}} | | |- | ٤٢ || [[:en:Streaky Bay Airport|Streaky Bay Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ستریکی بێی]] |[[d:Q15107|Q15107]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ستریکی بێی}}}} | | |- | ٤٣ || [[:en:Waikerie Airport|Waikerie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وایکەری]] |[[d:Q15108|Q15108]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وایکەری}}}} | | |- | ٤٤ || [[:en:Whyalla Airport|Whyalla Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وایالا]] |[[d:Q15109|Q15109]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وایالا}}}} | | |- | ٤٥ || [[:en:Wudinna Airport|Wudinna Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وودینا]] |[[d:Q15111|Q15111]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وودینا}}}} | | |- | ٤٦ || [[:en:Devonport Airport|Devonport Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دیڤۆنپۆرت]] |[[d:Q15496|Q15496]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دیڤۆنپۆرت}}}} | | |- | ٤٧ || [[:en:Flinders Island Airport|Flinders Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی فلیندرز]] |[[d:Q15497|Q15497]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی فلیندرز}}}} | | |- | ٤٨ || [[:en:Hobart Airport|Hobart Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هۆبارت]] |[[d:Q15498|Q15498]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هۆبارت}}}} | | |- | ٤٩ || [[:en:Cambridge Aerodrome|Cambridge Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی کامبریج]] |[[d:Q15501|Q15501]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کامبریج}}}} | | |- | ٥٠ || [[:en:King Island Airport|King Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی کینگ]] |[[d:Q15514|Q15514]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی کینگ}}}} | | |- | ٥١ || [[:en:Launceston Airport|Launceston Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لانسستۆن]] |[[d:Q15520|Q15520]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لانسستۆن}}}} | | |- | ٥٢ || [[:en:Smithton Airport|Smithton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سمیتۆن]] |[[d:Q15531|Q15531]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سمیتۆن}}}} | | |- | ٥٣ || [[:en:St Helens Airport|St Helens Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سەینت هێڵنز]] |[[d:Q15528|Q15528]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سەینت هێڵنز}}}} | | |- | ٥٤ || [[:en:Strahan Airport|Strahan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ستراهان]] |[[d:Q15533|Q15533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ستراهان}}}} | | |- | ٥٥ || [[:en:Burnie Airport|Burnie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێرنی]] |[[d:Q15540|Q15540]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێرنی}}}} | | |- | ٥٦ || [[:en:Berbera Airport|Berbera Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێربێرا]] |[[d:Q15548|Q15548]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێربێرا}}}} | | |- | ٥٧ || [[:en:Boorama Airport|Boorama Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆراما]] |[[d:Q15550|Q15550]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆراما}}}} | | |- | ٥٨ || [[:en:Burao Airport|Burao Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بورائۆ]] |[[d:Q15552|Q15552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بورائۆ}}}} | | |- | ٥٩ || [[:en:Erigavo Airport|Erigavo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێریگاڤۆ]] |[[d:Q15556|Q15556]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێریگاڤۆ}}}} | | |- | ٦٠ || [[:en:Roland Garros Airport|Roland Garros Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ڕۆلان گارۆس]] |[[d:Q17430|Q17430]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕۆلان گارۆس}}}} | | |- | ٦١ || [[:en:Cobar Airport|Cobar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆبار]] |[[d:Q17531|Q17531]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆبار}}}} | | |- | ٦٢ || [[:en:Coffs Harbour Airport|Coffs Harbour Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆفس هاربەر]] |[[d:Q17532|Q17532]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆفس هاربەر}}}} | | |- | ٦٣ || [[:en:Collarenebri Airport|Collarenebri Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆلارینێبری]] |[[d:Q17533|Q17533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆلارینێبری}}}} | | |- | ٦٤ || [[:en:Cooma – Snowy Mountains Airport|Cooma – Snowy Mountains Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کووما-شاخەکانی سنۆوی]] |[[d:Q17534|Q17534]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کووما-شاخەکانی سنۆوی}}}} | | |- | ٦٥ || [[:en:Coonabarabran Airport|Coonabarabran Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کونابارابران]] |[[d:Q17535|Q17535]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کونابارابران}}}} | | |- | ٦٦ || [[:en:Coonamble Airport|Coonamble Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کونامبڵ]] |[[d:Q17536|Q17536]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کونامبڵ}}}} | | |- | ٦٧ || [[:en:Cootamundra Airport|Cootamundra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کوتامۆندرا]] |[[d:Q17537|Q17537]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کوتامۆندرا}}}} | | |- | ٦٨ || [[:en:Corowa Airport|Corowa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆرۆوا]] |[[d:Q17538|Q17538]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆرۆوا}}}} | | |- | ٦٩ || [[:en:Cowra Airport|Cowra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاورا]] |[[d:Q17539|Q17539]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاورا}}}} | | |- | ٧٠ || [[:en:Deniliquin Airport|Deniliquin Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دێنیلیکوین]] |[[d:Q17540|Q17540]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دێنیلیکوین}}}} | | |- | ٧١ || [[:en:Dubbo City Regional Airport|Dubbo City Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی شاری دوبۆ]] |[[d:Q17542|Q17542]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی شاری دوبۆ}}}} | | |- | ٧٢ || [[:en:Forbes Airport|Forbes Airport]] || [[فڕۆکەخانەی فۆربز]] |[[d:Q17543|Q17543]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی فۆربز}}}} | | |- | ٧٣ || [[:en:Glen Innes Airport|Glen Innes Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گلێن ئینس]] |[[d:Q17544|Q17544]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گلێن ئینس}}}} | | |- | ٧٤ || [[:en:Antwerp International Airport|Antwerp International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئانتوێرپ]] |[[d:Q17480|Q17480]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئانتوێرپ}}}} | | |- | ٧٥ || [[:en:Bankstown Airport|Bankstown Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بانکستاون]] |[[d:Q17521|Q17521]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بانکستاون}}}} | | |- | ٧٦ || [[:en:Bathurst Airport|Bathurst Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باثێرست]] |[[d:Q17523|Q17523]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باثێرست}}}} | | |- | ٧٧ || [[:en:Bourke Airport|Bourke Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆرک]] |[[d:Q17526|Q17526]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆرک}}}} | | |- | ٧٨ || [[:en:Brewarrina Airport|Brewarrina Airport]] || [[فڕۆکەخانەی برێوارینا]] |[[d:Q17527|Q17527]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی برێوارینا}}}} | | |- | ٧٩ || [[:en:Broken Hill Airport|Broken Hill Airport]] || [[فڕۆکەخانەی برۆکەن هیل]] |[[d:Q17528|Q17528]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی برۆکەن هیل}}}} | | |- | ٨٠ || [[:en:Camden Airport|Camden Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کامدەن]] |[[d:Q17529|Q17529]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کامدەن}}}} | | |- | ٨١ || [[:en:Cessnock Airport|Cessnock Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سێسنۆک]] |[[d:Q17530|Q17530]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سێسنۆک}}}} | | |- | ٨٢ || [[:en:Clarence Valley Regional Airport|Clarence Valley Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی دۆڵی کلارەنس]] |[[d:Q17546|Q17546]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی دۆڵی کلارەنس}}}} | | |- | ٨٣ || [[:en:Goulburn Airport|Goulburn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گۆلبێرن]] |[[d:Q17545|Q17545]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گۆلبێرن}}}} | | |- | ٨٤ || [[:en:Griffith Airport|Griffith Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گریفیس]] |[[d:Q17547|Q17547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گریفیس}}}} | | |- | ٨٥ || [[:en:Gunnedah Airport|Gunnedah Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گەنیدا]] |[[d:Q17548|Q17548]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گەنیدا}}}} | | |- | ٨٦ || [[:en:Hay Airport|Hay Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەی]] |[[d:Q17549|Q17549]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەی}}}} | | |- | ٨٧ || [[:en:Inverell Airport|Inverell Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئینڤەرێل]] |[[d:Q17551|Q17551]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئینڤەرێل}}}} | | |- | ٨٨ || [[:en:Kempsey Airport|Kempsey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کێمپسێی]] |[[d:Q17552|Q17552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کێمپسێی}}}} | | |- | ٨٩ || [[:en:Lightning Ridge Airport|Lightning Ridge Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لایتنینگ ڕیدج]] |[[d:Q17553|Q17553]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لایتنینگ ڕیدج}}}} | | |- | ٩٠ || [[:en:Lismore Airport|Lismore Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیسمۆر]] |[[d:Q17555|Q17555]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیسمۆر}}}} | | |- | ٩١ || [[:en:Lord Howe Island Airport|Lord Howe Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی لۆرد هاو]] |[[d:Q17559|Q17559]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی لۆرد هاو}}}} | | |- | ٩٢ || [[:en:Merimbula Airport|Merimbula Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێریمبولا]] |[[d:Q17560|Q17560]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێریمبولا}}}} | | |- | ٩٣ || [[:en:Melun Villaroche Aerodrome|Melun Villaroche Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی مێلون ڤیلارۆش]] |[[d:Q650315|Q650315]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلون ڤیلارۆش}}}} | | |- | ٩٤ || [[:en:Ufa International Airport|Ufa International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئۆفا]] |[[d:Q650285|Q650285]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئۆفا}}}} | | |- | ٩٥ || [[:en:Mariposa-Yosemite Airport|Mariposa-Yosemite Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماریپۆسا-یۆسیمیتی]] |[[d:Q650454|Q650454]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماریپۆسا-یۆسیمیتی}}}} | | |- | ٩٦ || [[:en:Mark Anton Airport|Mark Anton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارک ئانتۆن]] |[[d:Q650403|Q650403]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارک ئانتۆن}}}} | | |- | ٩٧ || [[:en:Mark Reynolds/North Mobile County Airport|Mark Reynolds/North Mobile County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارک ڕێنۆڵدز/باکووری مۆبایل کاونتی]] |[[d:Q650457|Q650457]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارک ڕێنۆڵدز/باکووری مۆبایل کاونتی}}}} | | |- | ٩٨ || [[:en:Maryborough Airport|Maryborough Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەریبەرۆ]] |[[d:Q650388|Q650388]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەریبەرۆ}}}} | | |- | ٩٩ || [[:en:Matawatchan Aerodrome|Matawatchan Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاواتچان]] |[[d:Q650382|Q650382]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاواتچان}}}} | | |- | ١٠٠ || [[:en:Meadowbank Aerodrome|Meadowbank Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی میدۆبانک]] |[[d:Q650442|Q650442]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میدۆبانک}}}} | | |- | ١٠١ || [[:en:Merrill Field|Merrill Field]] || [[مەیدانی مێرێل]] |[[d:Q650346|Q650346]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی مێرێل}}}} | | |- | ١٠٢ || [[:en:McClellan Airfield|McClellan Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی مەکلیلان]] |[[d:Q650456|Q650456]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی مەکلیلان}}}} | | |- | ١٠٣ || [[:en:Novi Sad Airport|Novi Sad Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد]] |[[d:Q608992|Q608992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد}}}} | | |- | ١٠٤ || [[:en:Matagami Airport|Matagami Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاگامی]] |[[d:Q650535|Q650535]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاگامی}}}} | | |- | ١٠٥ || [[:en:Mattawa Airport|Mattawa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاوا]] |[[d:Q650509|Q650509]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاوا}}}} | | |- | ١٠٦ || [[:en:McGavock Lake Water Aerodrome|McGavock Lake Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوەی دەریاچەی مەکگاڤۆک]] |[[d:Q650522|Q650522]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوەی دەریاچەی مەکگاڤۆک}}}} | | |- | ١٠٧ || [[:en:McClellan–Palomar Airport|McClellan–Palomar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکلیلان-پالۆمار]] |[[d:Q650767|Q650767]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکلیلان-پالۆمار}}}} | | |- | ١٠٨ || [[:en:Adak Airport|Adak Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئاداک]] |[[d:Q651188|Q651188]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاداک}}}} | | |- | ١٠٩ || [[:en:Marseille Provence Airport|Marseille Provence Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارسی پرۆڤانس]] |[[d:Q651190|Q651190]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارسی پرۆڤانس}}}} | | |- | ١١٠ || [[:en:Mbambanakira Airport|Mbambanakira Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مبامباناکیرا]] |[[d:Q651156|Q651156]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مبامباناکیرا}}}} | | |- | ١١١ || [[:en:Megiddo Airport|Megiddo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەگیدۆ]] |[[d:Q651167|Q651167]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەگیدۆ}}}} | | |- | ١١٢ || [[:en:Bancasi Airport|Bancasi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بانکاسی]] |[[d:Q80960|Q80960]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بانکاسی}}}} | | |- | ١١٣ || [[:en:Jinchang Jinchuan Airport|Jinchang Jinchuan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جینچاڠ جینچوان]] |[[d:Q81319|Q81319]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جینچاڠ جینچوان}}}} | | |- | ١١٤ || [[:en:Zhangye Ganzhou Airport|Zhangye Ganzhou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جاڠی گانجۆ]] |[[d:Q81362|Q81362]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جاڠی گانجۆ}}}} | | |- | ١١٥ || [[:en:N'zeto Airport|N'zeto Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نزێتۆ]] |[[d:Q81512|Q81512]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نزێتۆ}}}} | | |- | ١١٦ || [[:en:Nzagi Airport|Nzagi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نزاگی]] |[[d:Q81514|Q81514]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نزاگی}}}} | | |- | ١١٧ || [[:en:Camaxilo Airport|Camaxilo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاماکسیلۆ]] |[[d:Q81552|Q81552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاماکسیلۆ}}}} | | |- | ١١٨ || [[:en:Catumbela Airport|Catumbela Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاتومبێلا]] |[[d:Q81569|Q81569]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاتومبێلا}}}} | | |- | ١١٩ || [[:en:Kapanda Airport|Kapanda Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاپاندا]] |[[d:Q81573|Q81573]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاپاندا}}}} | | |- | ١٢٠ || [[:en:Saurimo Airport|Saurimo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساوریمۆ]] |[[d:Q81575|Q81575]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساوریمۆ}}}} | | |- | ١٢١ || [[:en:Martinique Aimé Césaire International Airport|Martinique Aimé Césaire International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مارتینیک ئێمە سیزێر]] |[[d:Q651330|Q651330]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مارتینیک ئێمە سیزێر}}}} | | |- | ١٢٢ || [[:en:Marudi Airport|Marudi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارودی]] |[[d:Q651316|Q651316]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارودی}}}} | | |- | ١٢٣ || [[:en:Mary Airport|Mary Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماری]] |[[d:Q651297|Q651297]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماری}}}} | | |- | ١٢٤ || [[:en:Mayerthorpe Airport|Mayerthorpe Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایەرتۆرپ]] |[[d:Q651346|Q651346]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایەرتۆرپ}}}} | | |- | ١٢٥ || [[:en:Maykop Airport|Maykop Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایکۆپ]] |[[d:Q651237|Q651237]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایکۆپ}}}} | | |- | ١٢٦ || [[:en:Mehamn Airport|Mehamn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەهامن]] |[[d:Q651288|Q651288]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەهامن}}}} | | |- | ١٢٧ || [[:en:Melonguane Airport|Melonguane Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلۆنگوانی]] |[[d:Q651325|Q651325]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلۆنگوانی}}}} | | |- | ١٢٨ || [[:en:West Kutai Melalan Airport|West Kutai Melalan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلالان، ڕۆژاوای کوتای]] |[[d:Q651307|Q651307]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلالان، ڕۆژاوای کوتای}}}} | | |- | ١٢٩ || [[:en:Blimbingsari Airport|Blimbingsari Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلیمبینگساری]] |[[d:Q598011|Q598011]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلیمبینگساری}}}} | | |- | ١٣٠ || [[:en:Bijie Feixiong Airport|Bijie Feixiong Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیجی فێیشیۆنگ]] |[[d:Q597902|Q597902]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیجی فێیشیۆنگ}}}} | | |- | ١٣١ || [[:en:Bilaspur Airport|Bilaspur Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلاسپور]] |[[d:Q598024|Q598024]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلاسپور}}}} | | |- | ١٣٢ || [[:en:Bislig Airport|Bislig Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیسلیگ]] |[[d:Q597873|Q597873]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیسلیگ}}}} | | |- | ١٣٣ || [[:en:Bismarck Memorial Airport|Bismarck Memorial Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یادگاری بیسمارک]] |[[d:Q597879|Q597879]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یادگاری بیسمارک}}}} | | |- | ١٣٤ || [[:en:Black River Falls Area Airport|Black River Falls Area Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناوچەی بلاک ریڤەر فاڵز]] |[[d:Q597840|Q597840]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناوچەی بلاک ریڤەر فاڵز}}}} | | |- | ١٣٥ || [[:en:Blackwell–Tonkawa Municipal Airport|Blackwell–Tonkawa Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاکوێل-تۆنکاوا]] |[[d:Q597854|Q597854]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاکوێل-تۆنکاوا}}}} | | |- | ١٣٦ || [[:en:Blanding Municipal Airport|Blanding Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاندینگ]] |[[d:Q597869|Q597869]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاندینگ}}}} | | |- | ١٣٧ || [[:en:Bloomfield Municipal Airport|Bloomfield Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلوومفیلد]] |[[d:Q597839|Q597839]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلوومفیلد}}}} | | |- | ١٣٨ || [[:en:Blosser Municipal Airport|Blosser Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلۆسەر]] |[[d:Q597891|Q597891]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلۆسەر}}}} | | |- | ١٣٩ || [[:en:Buffalo Niagara International Airport|Buffalo Niagara International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بافڵۆ نیایاگرا]] |[[d:Q597986|Q597986]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بافڵۆ نیایاگرا}}}} | | |- | ١٤٠ || [[:en:RAF Northolt|RAF Northolt]] || [[بنکەی ئاسمانی نۆرسۆلت]] |[[d:Q106119|Q106119]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بنکەی ئاسمانی نۆرسۆلت}}}} | | |- | ١٤١ || [[:en:Marina di Campo Airport|Marina di Campo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارینا دی کامپۆ]] |[[d:Q114345|Q114345]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارینا دی کامپۆ}}}} | | |- | ١٤٢ || [[:en:Hiroshima Airport|Hiroshima Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هیڕۆشیما]] |[[d:Q82240|Q82240]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هیڕۆشیما}}}} | | |- | ١٤٣ || [[:en:Qualicum Beach Airport|Qualicum Beach Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کوالیکەم بیچ]] |[[d:Q93617|Q93617]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کوالیکەم بیچ}}}} | | |- | ١٤٤ || [[:en:Prince Rupert Airport|Prince Rupert Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پرینس روپێرت]] |[[d:Q93902|Q93902]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پرینس روپێرت}}}} | | |- | ١٤٥ || [[:en:Niagara Central Airport|Niagara Central Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناوەندی نیایاگرا]] |[[d:Q94904|Q94904]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناوەندی نیایاگرا}}}} | | |- | ١٤٦ || [[:en:Bajawa Soa Airport|Bajawa Soa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باجاوا سۆئا]] |[[d:Q82882|Q82882]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باجاوا سۆئا}}}} | | |- | ١٤٧ || [[:en:Bilbao Airport|Bilbao Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلباو]] |[[d:Q598197|Q598197]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلباو}}}} | | |- | ١٤٨ || [[:en:Billund Airport|Billund Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلۆند]] |[[d:Q598121|Q598121]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلۆند}}}} | | |- | ١٤٩ || [[:en:Bob Baker Memorial Airport|Bob Baker Memorial Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یادگاری بۆب بیکەر]] |[[d:Q598164|Q598164]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یادگاری بۆب بیکەر}}}} | | |- | ١٥٠ || [[:en:Laoag International Airport|Laoag International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی لاواگ]] |[[d:Q598033|Q598033]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی لاواگ}}}} | | |- | ١٥١ || [[:en:Marsa Alam International Airport|Marsa Alam International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا عەلەم]] |[[d:Q123222|Q123222]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا عەلەم}}}} | | |- | ١٥٢ || [[:en:Alert Airport|Alert Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئالێرت]] |[[d:Q127121|Q127121]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئالێرت}}}} | | |- | ١٥٣ || [[:en:Esbjerg Airport|Esbjerg Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێسبێرگ]] |[[d:Q127148|Q127148]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێسبێرگ}}}} | | |- | ١٥٤ || [[:en:Ohrid "St. Paul the Apostle" Airport|Ohrid "St. Paul the Apostle" Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئۆهرید "پیر پۆڵی نێردراو"]] |[[d:Q127157|Q127157]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئۆهرید "پیر پۆڵی نێردراو"}}}} | | |- | ١٥٥ || [[:en:Billings Logan International Airport|Billings Logan International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بیلینگز لۆگان]] |[[d:Q598269|Q598269]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بیلینگز لۆگان}}}} | | |- | ١٥٦ || [[:en:Birsa Munda Airport|Birsa Munda Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرسا موندا]] |[[d:Q598231|Q598231]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرسا موندا}}}} | | |- | ١٥٧ || [[:en:Biskra Mohamed Khider Airport|Biskra Mohamed Khider Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیسکرا محەمەد خیدەر]] |[[d:Q598215|Q598215]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیسکرا محەمەد خیدەر}}}} | | |- | ١٥٨ || [[:en:Black Rock Airport|Black Rock Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک ڕاک]] |[[d:Q598252|Q598252]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک ڕاک}}}} | | |- | ١٥٩ || [[:en:Blue Grass Airport|Blue Grass Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلوو گراس]] |[[d:Q598259|Q598259]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلوو گراس}}}} | | |- | ١٦٠ || [[:en:Bloemfontein Airport|Bloemfontein Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلومفۆنتێین]] |[[d:Q598282|Q598282]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلومفۆنتێین}}}} | | |- | ١٦١ || [[:en:Miyako Airport|Miyako Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میاکۆ]] |[[d:Q116725|Q116725]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میاکۆ}}}} | | |- | ١٦٢ || [[:en:Sary-Arka Airport|Sary-Arka Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساری-ئارکا]] |[[d:Q117807|Q117807]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساری-ئارکا}}}} | | |- | ١٦٣ || [[:en:Downsview Airport|Downsview Airport]] || [[فڕۆکەخانەی داونزڤیو]] |[[d:Q118696|Q118696]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی داونزڤیو}}}} | | |- | ١٦٤ || [[:en:Moorea Airport|Moorea Airport]] || [[فڕۆکەخانەی موریا]] |[[d:Q120326|Q120326]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی موریا}}}} | | |- | ١٦٥ || [[:en:Maun Airport|Maun Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماون]] |[[d:Q121760|Q121760]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماون}}}} | | |- | ١٦٦ || [[:en:Ruhnu Airfield|Ruhnu Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی ڕوهنو]] |[[d:Q122668|Q122668]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی ڕوهنو}}}} | | |- | ١٦٧ || [[:en:Marion Municipal Airport|Marion Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن]] |[[d:Q650085|Q650085]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن}}}} | | |- | ١٦٨ || [[:en:Marion Municipal Airport|Marion Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن]] |[[d:Q650124|Q650124]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن}}}} | | |- | ١٦٩ || [[:en:Marlboro County Jetport|Marlboro County Jetport]] || [[جێتپۆرتی کاونتی مارلبۆرۆ]] |[[d:Q650081|Q650081]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جێتپۆرتی کاونتی مارلبۆرۆ}}}} | | |- | ١٧٠ || [[:en:Marlin Airport|Marlin Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارلین]] |[[d:Q650113|Q650113]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارلین}}}} | | |- | ١٧١ || [[:en:Mary's Harbour Airport|Mary's Harbour Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماریز هاربەر]] |[[d:Q650108|Q650108]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماریز هاربەر}}}} | | |- | ١٧٢ || [[:en:Matheson Island Airport|Matheson Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی ماثیسن]] |[[d:Q650129|Q650129]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی ماثیسن}}}} | | |- | ١٧٣ || [[:en:McArthur River Airport|McArthur River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ڕووباری مەکئارسەر]] |[[d:Q650103|Q650103]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕووباری مەکئارسەر}}}} | | |- | ١٧٤ || [[:en:McComb-Pike County Airport|McComb-Pike County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککۆمب-پایک کاونتی]] |[[d:Q650075|Q650075]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککۆمب-پایک کاونتی}}}} | | |- | ١٧٥ || [[:en:McQuesten Airport|McQuesten Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککوێستن]] |[[d:Q650155|Q650155]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککوێستن}}}} | | |- | ١٧٦ || [[:en:Medicine Hat/Schlenker Airport|Medicine Hat/Schlenker Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەدیسن هات/شلێنکەر]] |[[d:Q650116|Q650116]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەدیسن هات/شلێنکەر}}}} | | |- | ١٧٧ || [[:en:Melville Municipal Airport|Melville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مێلڤیل]] |[[d:Q650140|Q650140]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مێلڤیل}}}} | | |- | ١٧٨ || [[:en:Merillat Airport|Merillat Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێریلات]] |[[d:Q650104|Q650104]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێریلات}}}} | | |- | ١٧٩ || [[:en:Marshall Don Hunter Sr. Airport|Marshall Don Hunter Sr. Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارشاڵ دۆن هەنتەر سینیۆر]] |[[d:Q650231|Q650231]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارشاڵ دۆن هەنتەر سینیۆر}}}} | | |- | ١٨٠ || [[:en:Mason City Municipal Airport|Mason City Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی میسۆن سیتی]] |[[d:Q650215|Q650215]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی میسۆن سیتی}}}} | | |- | ١٨١ || [[:en:McClusky Municipal Airport|McClusky Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەککلاسکی]] |[[d:Q650204|Q650204]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەککلاسکی}}}} | | |- | ١٨٢ || [[:en:Mekoryuk Airport|Mekoryuk Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکۆریۆک]] |[[d:Q650218|Q650218]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکۆریۆک}}}} | | |- | ١٨٣ || [[:en:Arturo Merino Benítez International Airport|Arturo Merino Benítez International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئارتۆرۆ مەرینۆ بینیتێز]] |[[d:Q127671|Q127671]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئارتۆرۆ مەرینۆ بینیتێز}}}} | | |- | ١٨٤ || [[:en:Midtjylland Airport|Midtjylland Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میدتیولاند]] |[[d:Q127331|Q127331]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میدتیولاند}}}} | | |- | ١٨٥ || [[:en:Bikini Atoll Airport|Bikini Atoll Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەتۆڵی بیکینی]] |[[d:Q598311|Q598311]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەتۆڵی بیکینی}}}} | | |- | ١٨٦ || [[:en:Blackall Airport|Blackall Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکال]] |[[d:Q598324|Q598324]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکال}}}} | | |- | ١٨٧ || [[:en:Bo Airport|Bo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆ]] |[[d:Q598296|Q598296]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆ}}}} | | |- | ١٨٨ || [[:en:Big Trout Lake Airport|Big Trout Lake Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیگ تراوت لەیک]] |[[d:Q598547|Q598547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیگ تراوت لەیک}}}} | | |- | ١٨٩ || [[:en:Biggar Airport|Biggar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیگار]] |[[d:Q598526|Q598526]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیگار}}}} | | |- | ١٩٠ || [[:en:Birch Hills Airport|Birch Hills Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرچ هیلز]] |[[d:Q598515|Q598515]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرچ هیلز}}}} | | |- | ١٩١ || [[:en:Bird River (Lac du Bonnet) Airport|Bird River (Lac du Bonnet) Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرد ڕیڤەر (لاک دو بۆنێ)]] |[[d:Q598462|Q598462]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرد ڕیڤەر (لاک دو بۆنێ)}}}} | | |- | ١٩٢ || [[:en:Bird River Water Aerodrome|Bird River Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بیرد ڕیڤەر]] |[[d:Q598566|Q598566]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بیرد ڕیڤەر}}}} | | |- | ١٩٣ || [[:en:Black Diamond/Cu Nim Airport|Black Diamond/Cu Nim Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک دایمۆند/کۆ نیم]] |[[d:Q598578|Q598578]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک دایمۆند/کۆ نیم}}}} | | |- | ١٩٤ || [[:en:Black Lake Water Aerodrome|Black Lake Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بلاک لەیک]] |[[d:Q598476|Q598476]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بلاک لەیک}}}} | | |- | ١٩٥ || [[:en:Blackbushe Airport|Blackbushe Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکبۆش]] |[[d:Q598537|Q598537]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکبۆش}}}} | | |- | ١٩٦ || [[:en:Blackie/Wilderman Farm Airport|Blackie/Wilderman Farm Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکی/وایلدەرمەن فارم]] |[[d:Q598489|Q598489]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکی/وایلدەرمەن فارم}}}} | | |- | ١٩٧ || [[:en:Blue River Airport|Blue River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلو ڕیڤەر]] |[[d:Q598556|Q598556]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلو ڕیڤەر}}}} | | |- | ١٩٨ || [[:en:Bissett Water Aerodrome|Bissett Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بیسێت]] |[[d:Q598589|Q598589]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بیسێت}}}} | | |- | ١٩٩ || [[:en:Bloodvein River Airport|Bloodvein River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلۆدڤێن ڕیڤەر]] |[[d:Q598602|Q598602]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلۆدڤێن ڕیڤەر}}}} | | |- | ٢٠٠ || [[:en:Matak Airport|Matak Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاک]] |[[d:Q651354|Q651354]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاک}}}} | | |- | ٢٠١ || [[:en:Medicine Hat Airport|Medicine Hat Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێدیسن هات]] |[[d:Q651365|Q651365]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێدیسن هات}}}} | | |- | ٢٠٢ || [[:en:Melilla Airport|Melilla Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلیلا]] |[[d:Q651392|Q651392]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلیلا}}}} | | |- | ٢٠٣ || [[:en:M'Boki Airport|M'Boki Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێمبوکی]] |[[d:Q651441|Q651441]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێمبوکی}}}} | | |- | ٢٠٤ || [[:en:Mayor General FAP Armando Revoredo Iglesias Airport|Mayor General FAP Armando Revoredo Iglesias Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیۆر جەنەڕاڵ FAP ئارماندۆ رێڤۆرێدۆ ئیگلیسیاس]] |[[d:Q651471|Q651471]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیۆر جەنەڕاڵ FAP ئارماندۆ رێڤۆرێدۆ ئیگلیسیاس}}}} | | |- | ٢٠٥ || [[:en:Máximo Gómez Airport|Máximo Gómez Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماکسیمۆ گۆمێز]] |[[d:Q651520|Q651520]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماکسیمۆ گۆمێز}}}} | | |- | ٢٠٦ || [[:en:Marsa Brega Airport|Marsa Brega Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەرسا برێگا]] |[[d:Q651511|Q651511]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەرسا برێگا}}}} | | |- | ٢٠٧ || [[:en:Marsa Matruh International Airport|Marsa Matruh International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا مەترۆح]] |[[d:Q651557|Q651557]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا مەترۆح}}}} | | |- | ٢٠٨ || [[:en:Matei Airport|Matei Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتێی]] |[[d:Q651562|Q651562]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتێی}}}} | | |- | ٢٠٩ || [[:en:McGhee Tyson Airport|McGhee Tyson Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکگی تایسۆن]] |[[d:Q651495|Q651495]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکگی تایسۆن}}}} | | |- | ٢١٠ || [[:en:Melfi Airport|Melfi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلفی]] |[[d:Q651533|Q651533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلفی}}}} | | |- | ٢١١ || [[:en:Memanbetsu Airport|Memanbetsu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێمانبێتسۆ]] |[[d:Q651482|Q651482]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێمانبێتسۆ}}}} | | |- | ٢١٢ || [[:en:Niuafoʻou Airport|Niuafoʻou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نیوافۆئو]] |[[d:Q651525|Q651525]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نیوافۆئو}}}} | | |- | ٢١٣ || [[:en:Biratnagar Airport|Biratnagar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیراتناگار]] |[[d:Q598652|Q598652]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیراتناگار}}}} | | |- | ٢١٤ || [[:en:Birch Mountain Airport|Birch Mountain Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرچ ماونتەن]] |[[d:Q598637|Q598637]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرچ ماونتەن}}}} | | |- | ٢١٥ || [[:en:Black Tickle Airport|Black Tickle Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک تیکل]] |[[d:Q598617|Q598617]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک تیکل}}}} | | |- | ٢١٦ || [[:en:Bob Quinn Lake Airport|Bob Quinn Lake Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆب کوین لەیک]] |[[d:Q598627|Q598627]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆب کوین لەیک}}}} | | |- | ٢١٧ || [[:en:Bobo Dioulasso Airport|Bobo Dioulasso Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆبۆ دیولاسۆ]] |[[d:Q598661|Q598661]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆبۆ دیولاسۆ}}}} | | |- | ٢١٨ || [[:en:Bintulu Airport|Bintulu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بینتولو]] |[[d:Q598738|Q598738]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بینتولو}}}} | | |- | ٢١٩ || [[:en:Bluefields Airport|Bluefields Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلوفیلدز]] |[[d:Q598724|Q598724]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلوفیلدز}}}} | | |- | ٢٢٠ || [[:en:Bima Airport|Bima Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیما]] |[[d:Q598749|Q598749]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیما}}}} | | |- | ٢٢١ || [[:en:Zagreb Airport|Zagreb Airport]] || [[فڕۆکەخانەی زاگرێب]] |[[d:Q128016|Q128016]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی زاگرێب}}}} | | |- | ٢٢٢ || [[:en:Cazombo Airport|Cazombo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کازۆمبۆ]] |[[d:Q129040|Q129040]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کازۆمبۆ}}}} | | |- | ٢٢٣ || [[:en:Chilliwack Airport|Chilliwack Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیلیواک]] |[[d:Q130189|Q130189]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیلیواک}}}} | | |- | ٢٢٤ || [[:en:Victoria International Airport|Victoria International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤیکتۆریا]] |[[d:Q130193|Q130193]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤیکتۆریا}}}} | | |- | ٢٢٥ || [[:en:Sofia Airport|Sofia Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سۆفیا]] |[[d:Q127951|Q127951]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سۆفیا}}}} | | |- | ٢٢٦ || [[:en:Mariscal Lamar International Airport|Mariscal Lamar International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ماریسکال لامار]] |[[d:Q651585|Q651585]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ماریسکال لامار}}}} | | |- | ٢٢٧ || [[:en:Mayaguana Airport|Mayaguana Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایاگوانا]] |[[d:Q651576|Q651576]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایاگوانا}}}} | | |- | ٢٢٨ || [[:en:Menongue Airport|Menongue Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێنۆنگ]] |[[d:Q651595|Q651595]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێنۆنگ}}}} | | |- | ٢٢٩ || [[:en:Mercer County Airport|Mercer County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆنتی مێرسەر]] |[[d:Q651607|Q651607]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆنتی مێرسەر}}}} | | |- | ٢٣٠ || [[:en:Mercer County Regional Airport|Mercer County Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی مێرسەر]] |[[d:Q651629|Q651629]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی مێرسەر}}}} | | |- | ٢٣١ || [[:en:Mesquite Airport|Mesquite Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەسکیت]] |[[d:Q651637|Q651637]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەسکیت}}}} | | |- | ٢٣٢ || [[:en:Mayor Buenaventura Vivas Airport|Mayor Buenaventura Vivas Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیۆر بوئێناڤێنتورا ڤیڤاس]] |[[d:Q651696|Q651696]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیۆر بوئێناڤێنتورا ڤیڤاس}}}} | | |- | ٢٣٣ || [[:en:McCarthy Airport|McCarthy Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککارسی]] |[[d:Q651666|Q651666]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککارسی}}}} | | |- | ٢٣٤ || [[:en:Meghauli Airport|Meghauli Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میگاولی]] |[[d:Q651687|Q651687]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میگاولی}}}} | | |- | ٢٣٥ || [[:en:Memphis Municipal Airport|Memphis Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەمفیس]] |[[d:Q651654|Q651654]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەمفیس}}}} | | |- | ٢٣٦ || [[:en:Merced Regional Airport|Merced Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی مێرسێد]] |[[d:Q651720|Q651720]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی مێرسێد}}}} | | |- | ٢٣٧ || [[:en:Mendi Airport|Mendi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێندی]] |[[d:Q651735|Q651735]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێندی}}}} | | |- | ٢٣٨ || [[:en:Mason County Airport|Mason County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاونتی مەیسن]] |[[d:Q651940|Q651940]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاونتی مەیسن}}}} | | |- | ٢٣٩ || [[:en:Mayville Municipal Airport|Mayville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەیڤیل]] |[[d:Q651877|Q651877]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەیڤیل}}}} | | |- | ٢٤٠ || [[:en:McCook Army Airfield|McCook Army Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی سوپای مەککوک]] |[[d:Q651905|Q651905]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی سوپای مەککوک}}}} | | |- | ٢٤١ || [[:en:McDermitt State Airport|McDermitt State Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مەکدێرمیت]] |[[d:Q651931|Q651931]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مەکدێرمیت}}}} | | |- | ٢٤٢ || [[:en:McGehee Catfish Restaurant Airport|McGehee Catfish Restaurant Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چێشتخانەی کاتفیشی مەکگەهی]] |[[d:Q651964|Q651964]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چێشتخانەی کاتفیشی مەکگەهی}}}} | | |- | ٢٤٣ || [[:en:McMinn Airport|McMinn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکمین]] |[[d:Q651993|Q651993]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکمین}}}} | | |- | ٢٤٤ || [[:en:Mefford Field Airport|Mefford Field Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیدانی مێفۆرد]] |[[d:Q651887|Q651887]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیدانی مێفۆرد}}}} | | |- | ٢٤٥ || [[:en:Meridian Regional Airport|Meridian Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی مێریدیان]] |[[d:Q651920|Q651920]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی مێریدیان}}}} | | |- | ٢٤٦ || [[:en:Mesa Del Rey Airport|Mesa Del Rey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میسا دێل رێ]] |[[d:Q651986|Q651986]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میسا دێل رێ}}}} | | |- | ٢٤٧ || [[:en:Mary River Aerodrome|Mary River Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ڕووباری مێری]] |[[d:Q652032|Q652032]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕووباری مێری}}}} | | |- | ٢٤٨ || [[:en:McEntire Joint National Guard Base|McEntire Joint National Guard Base]] || [[بنکەی هاوبەشی پاسەوانی نیشتمانی مەکئێنتایر]] |[[d:Q652044|Q652044]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بنکەی هاوبەشی پاسەوانی نیشتمانی مەکئێنتایر}}}} | | |- | ٢٤٩ || [[:en:Denali National Park Airport|Denali National Park Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پارکی نیشتمانی دینالی]] |[[d:Q652039|Q652039]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پارکی نیشتمانی دینالی}}}} | | |- | ٢٥٠ || [[:en:Melbourne Orlando International Airport|Melbourne Orlando International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەلبۆرن ئۆرلاندۆ]] |[[d:Q652030|Q652030]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەلبۆرن ئۆرلاندۆ}}}} | | |- | ٢٥١ || [[:en:Marshall Army Airfield|Marshall Army Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی سوپای مارشاڵ]] |[[d:Q652135|Q652135]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی سوپای مارشاڵ}}}} | | |- | ٢٥٢ || [[:en:Martin State Airport|Martin State Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مارتین]] |[[d:Q652112|Q652112]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مارتین}}}} | | |- | ٢٥٣ || [[:en:Masvingo Airport|Masvingo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماسڤینگۆ]] |[[d:Q652124|Q652124]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماسڤینگۆ}}}} | | |- | ٢٥٤ || [[:en:May Creek Airport|May Creek Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەی کریک]] |[[d:Q652055|Q652055]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەی کریک}}}} | | |- | ٢٥٥ || [[:en:McMinnville Municipal Airport|McMinnville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەکمینڤیل]] |[[d:Q652109|Q652109]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەکمینڤیل}}}} | | |- | ٢٥٦ || [[:en:Mesquite Metro Airport|Mesquite Metro Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێترۆی مەسکیت]] |[[d:Q652061|Q652061]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێترۆی مەسکیت}}}} | | |- | ٢٥٧ || [[:en:William Robert Johnston Municipal Airport|William Robert Johnston Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ویلیام ڕۆبێرت جۆنستن]] |[[d:Q652153|Q652153]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ویلیام ڕۆبێرت جۆنستن}}}} | | |- | ٢٥٨ || [[:en:Marion County Regional Airport|Marion County Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی ماریۆن]] |[[d:Q652201|Q652201]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی ماریۆن}}}} | | |- | ٢٥٩ || [[:en:Marlboro Airport|Marlboro Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارلبۆرۆ]] |[[d:Q652230|Q652230]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارلبۆرۆ}}}} | | |- | ٢٦٠ || [[:en:Marsabit Airport|Marsabit Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارسابیت]] |[[d:Q652179|Q652179]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارسابیت}}}} | | |- | ٢٦١ || [[:en:Marshfield Municipal Airport|Marshfield Municipal Airport]] || [[مارشفیلد میونسپاڵ ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652193|Q652193]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مارشفیلد میونسپاڵ ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٢ || [[:en:McKinley Field|McKinley Field]] || [[مک‌کینلی فیلد]] |[[d:Q652165|Q652165]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مک‌کینلی فیلد}}}} | | |- | ٢٦٣ || [[:en:Memorial Field Airport|Memorial Field Airport]] || [[مەمۆریاڵ فیلد ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652208|Q652208]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەمۆریاڵ فیلد ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٤ || [[:en:Mena Intermountain Municipal Airport|Mena Intermountain Municipal Airport]] || [[مێنا ئینتەرمەونتین میونسپاڵ ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652222|Q652222]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێنا ئینتەرمەونتین میونسپاڵ ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٥ || [[:en:Cuneo International Airport|Cuneo International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کونیۆ]] |[[d:Q130270|Q130270]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کونیۆ}}}} | | |- | ٢٦٦ || [[:en:Long Apung Airport|Long Apung Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لۆنگ ئاپوونگ]] |[[d:Q130863|Q130863]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لۆنگ ئاپوونگ}}}} | | |- | ٢٦٧ || [[:en:New York Stewart International Airport|New York Stewart International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیویۆرک ستیوارت]] |[[d:Q130864|Q130864]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیویۆرک ستیوارت}}}} | | |- | ٢٦٨ || [[:en:Cherepovets Airport|Cherepovets Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیریپۆڤێتس]] |[[d:Q130915|Q130915]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیریپۆڤێتس}}}} | | |- | ٢٦٩ || [[:en:Chitato Airport|Chitato Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیتاتۆ]] |[[d:Q130927|Q130927]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیتاتۆ}}}} | | |- | ٢٧٠ || [[:en:Abumumbazi Airport|Abumumbazi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەبومومبازی]] |[[d:Q130946|Q130946]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەبومومبازی}}}} | | |- | ٢٧١ || [[:en:Charlo Airport|Charlo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارلۆ]] |[[d:Q137695|Q137695]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارلۆ}}}} | | |- | ٢٧٢ || [[:en:L'Aquila Preturo Airport|L'Aquila Preturo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لاکویلا پرێتورۆ]] |[[d:Q139875|Q139875]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لاکویلا پرێتورۆ}}}} | | |- | ٢٧٣ || [[:en:Keflavík Airport|Keflavík Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کێفلاڤیک]] |[[d:Q139921|Q139921]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کێفلاڤیک}}}} | | |- | ٢٧٤ || [[:en:Cagliari Elmas Airport|Cagliari Elmas Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاگلیاری ئێلماس]] |[[d:Q139983|Q139983]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاگلیاری ئێلماس}}}} | | |- | ٢٧٥ || [[:en:Xi'an Xianyang International Airport|Xi'an Xianyang International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیئان شیانیانگ]] |[[d:Q141677|Q141677]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیئان شیانیانگ}}}} | | |- | ٢٧٦ || [[:en:Blida Airport|Blida Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بڵیدا]] |[[d:Q598785|Q598785]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بڵیدا}}}} | | |- | ٢٧٧ || [[:en:Biju Patnaik Airport|Biju Patnaik Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیجو پاتنایک]] |[[d:Q598850|Q598850]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیجو پاتنایک}}}} | | |- | ٢٧٨ || [[:en:Binaka Airport|Binaka Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیناکا]] |[[d:Q598859|Q598859]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیناکا}}}} | | |- | ٢٧٩ || [[:en:Blackpool Airport|Blackpool Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بڵاکپوڵ]] |[[d:Q598831|Q598831]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بڵاکپوڵ}}}} | | |- | ٢٨٠ || [[:en:Wuhan Tianhe International Airport|Wuhan Tianhe International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ووهان تیانهێ]] |[[d:Q601091|Q601091]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ووهان تیانهێ}}}} | | |- | ٢٨١ || [[:en:Jyväskylä Airport|Jyväskylä Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یوڤاسکولا]] |[[d:Q143224|Q143224]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یوڤاسکولا}}}} | | |- | ٢٨٢ || [[:en:Lifou Airport|Lifou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیفوو]] |[[d:Q144278|Q144278]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیفوو}}}} | | |- | ٢٨٣ || [[:en:Pleiku Airport|Pleiku Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پلێیکوو]] |[[d:Q151846|Q151846]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پلێیکوو}}}} | | |- | ٢٨٤ || [[:en:Bathpalathang Airport|Bathpalathang Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باتپالاتانگ]] |[[d:Q153191|Q153191]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باتپالاتانگ}}}} | | |- | ٢٨٥ || [[:en:Zadar Airport|Zadar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی زادار]] |[[d:Q155359|Q155359]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی زادار}}}} | | |- | ٢٨٦ || [[:en:Phu Bai International Airport|Phu Bai International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی فو بای]] |[[d:Q160094|Q160094]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی فو بای}}}} | | |- | ٢٨٧ || [[:en:Lien Khuong Airport|Lien Khuong Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیین خۆنگ]] |[[d:Q165146|Q165146]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیین خۆنگ}}}} | | |- | ٢٨٨ || [[:en:Can Tho International Airport|Can Tho International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کان تۆ]] |[[d:Q170343|Q170343]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کان تۆ}}}} | | |- | ٢٨٩ || [[:en:Tepoe Airstrip|Tepoe Airstrip]] || [[باندی فڕینی تێپۆ]] |[[d:Q601389|Q601389]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:باندی فڕینی تێپۆ}}}} | | |- | ٢٩٠ || [[:en:Mobaye Mbanga Airport|Mobaye Mbanga Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مۆبای مبانگا]] |[[d:Q602178|Q602178]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مۆبای مبانگا}}}} | | |- | ٢٩١ || [[:en:Livno Airport|Livno Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیڤنۆ]] |[[d:Q603430|Q603430]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیڤنۆ}}}} | | |- | ٢٩٢ || [[:en:La Gomera Airport|La Gomera Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لا گۆمێرا]] |[[d:Q604275|Q604275]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لا گۆمێرا}}}} | | |- | ٢٩٣ || [[:en:Oryol Yuzhny Airport|Oryol Yuzhny Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئۆریۆڵ یۆژنێ]] |[[d:Q604872|Q604872]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئۆریۆڵ یۆژنێ}}}} | | |- | ٢٩٤ || [[:en:McCall Municipal Airport|McCall Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میونسپاڵی مەککاڵ]] |[[d:Q605739|Q605739]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میونسپاڵی مەککاڵ}}}} | | |- | ٢٩٥ || [[:en:Liege Airport|Liege Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیێژ]] |[[d:Q606067|Q606067]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیێژ}}}} | | |- | ٢٩٦|| [[:en:Boardman Airport|Boardman Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆردمان]] |[[d:Q606813|Q606813]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆردمان}}}} | | |- | ٢٩٧ || [[:en:Bengbu Airport|Bengbu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێنگبو]] |[[d:Q607086|Q607086]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێنگبو}}}} | | |- | ٢٩٨ || [[:en:Campo Grande International Airport|Campo Grande International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کامپۆ گراندە]] |[[d:Q607211|Q607211]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کامپۆ گراندە}}}} | | |- | ٢٩٩ || [[:en:Gondar Airport|Gondar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گۆندار]] |[[d:Q608306|Q608306]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گۆندار}}}} | | |- | ٣٠٠ || [[:en:Novi Sad Airport|Novi Sad Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد]] |[[d:Q608992|Q608992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد}}}} | | |} == لیستی وتارەکان== 📝 == شوێنە میراتییەکانی جیهان == {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! بە کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ڕەوش |- | 1 || [[:en:Jongmyo|Jongmyo]] || [[جۆنگمیۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جۆنگمیۆ}}}} | | |- | 2 || [[:en:Malbork Castle|Malbork Castle]] || [[قەڵای مالبۆرک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:قەڵای مالبۆرک}}}} | | |- | 3 || [[:en:Canadian Rocky Mountain Parks World Heritage Site|Canadian Rocky Mountain Parks World Heritage Site]] || [[جیهانی پارکەکانی شاخی ڕۆکی کەنەدی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ناوچە پارێزراوە جیهانییەکانی چیاکانی ڕۆکیی کانادا}}}} | | |- | 4 || [[:en:Villages with fortified churches in Transylvania|Villages with fortified churches in Transylvania]] || [[گوندەکانی ترانسلڤانیا بە کڵێسای قەڵابەندکراو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:گوندەکانی ترانسلڤانیا بە کڵێسای قەڵابەندکراو}}}} | | |- | 5 || [[:en:Hidden Christian Sites in the Nagasaki Region|Hidden Christian Sites in the Nagasaki Region]] || [[شوێنە مەسیحییە نهێنییەکانی هەرێمی ناگاساکی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شوێنە مەسیحییە نهێنییەکانی هەرێمی ناگاساکی}}}} | | |- | 6 || [[:en:Boat Lifts on the Canal du Centre|Boat Lifts on the Canal du Centre]] || [[بەرزکەرەوەکانی بەلەم لە کەناڵی دو سانتر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەرزکەرەوەکانی بەلەم لە کەناڵی دو سانتر}}}} | | |- | 7 || [[:en:Dessau|Dessau]] || [[دێساو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێساو}}}} | | |- | 8 || [[:en:Giant's Causeway|Giant's Causeway]] || [[ڕێڕەوی زەبەلاح]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڕێڕەوی زەبەلاح}}}} | | |- | 9 || [[:en:Amiens Cathedral|Amiens Cathedral]] || [[کاتدرایی ئامیان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کاتدرایی ئامیان}}}} | | |- | 10 || [[:en:Thingvellir National Park|Thingvellir National Park]] || [[پارکی نیشتمانی سینگڤێلیر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی سینگڤێلیر}}}} | | |- | 11 || [[:en:Hwaseong Fortress|Hwaseong Fortress]] || [[قەڵای هواسۆنگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:قەڵای هواسۆنگ}}}} | | |- | 12 || [[:en:Herrenchiemsee|Herrenchiemsee]] || [[هێرنکیمزی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:هێرنکیمزی}}}} | | |- | 13 || [[:en:Mount Wutai|Mount Wutai]] || [[چیای ووتای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:چیای ووتای}}}} | | |- | 14 || [[:en:Zollverein Coal Mine Industrial Complex|Zollverein Coal Mine Industrial Complex]] || [[کۆمەڵە پیشەسازییەکەی کانزای خەڵووزی زۆلفەراین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆمەڵە پیشەسازییەکەی کانزای خەڵووزی زۆلفەراین}}}} | | |- | 15 || [[:en:Srebarna Nature Reserve|Srebarna Nature Reserve]] || [[پارێزگای سروشتی سرێبارنا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارێزگای سروشتی سرێبارنا}}}} | | |- | 16 || [[:en:Temple of Heaven|Temple of Heaven]] || [[پەرستگای ئاسمان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پەرستگای ئاسمان}}}} | | |- | 17 || [[:en:Völklingen Ironworks|Völklingen Ironworks]] || [[کارگەی ئاسنی فۆڵکلینگن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کارگەی ئاسنی فۆڵکلینگن}}}} | | |- | 18 || [[:en:General Archive of the Indies|General Archive of the Indies]]|| [[ئەرشیفی گشتی ئیندیس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەرشیفی گشتی ئیندیس}}}} | | |- | 19 || [[:en:Derbent|Derbent]] || [[دەربەنت]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دەربەنت}}}} | | |- | 20 || [[:en:Cave of Altamira|Cave of Altamira]] || [[ئەشکەوتی ئالتامیرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەشکەوتی ئالتامیرا}}}} | | |- | 21 || [[:en:Capital Cities and Tombs of the Ancient Koguryo Kingdom|Capital Cities and Tombs of the Ancient Koguryo Kingdom]] || [[پایتەختەکان و گۆڕستانەکانی شانشینی کۆگوریۆی کۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پایتەختەکان و گۆڕستانەکانی شانشینی کۆگوریۆی کۆن}}}} | | |- | 22 || [[:en:K'gari|K'gari]] || [[کاگاری]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کاگاری}}}} | | |- | 23 || [[:en:Tasmanian Wilderness|Tasmanian Wilderness]] || [[ناوچەی میراتی جیهانی چۆڵەوانی تاسمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ناوچەی میراتی جیهانی چۆڵەوانی تاسمانیا}}}} | | |- | 24 || [[:en:Zabid|Zabid]] || [[زەبید]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:زەبید}}}} | | |- | 25 || [[:en:Studenica monastery|Studenica monastery]] || [[دێری ستودێنیتسا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێری ستودێنیتسا}}}} | | |- | 26 || [[:en:Wartburg|Wartburg]] || [[ڤارتبورگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤارتبورگ}}}} | | |- | 27 || [[:en:Museum Island|Museum Island]] || [[دوورگەی مۆزەخانەکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دوورگەی مۆزەخانەکان}}}} | | |- | 28 || [[:en:Bikini Atoll|Bikini Atoll]] || [[ئەتۆڵی بیکینی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەتۆڵی بیکینی}}}} | | |- | 29 || [[:en:Bryggen|Bryggen]] || [[بریگن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بریگن}}}} | | |- | 30 || [[:en:Rohtas Fort|Rohtas Fort]] || [[قەڵای ڕۆهتاس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:قەڵای ڕۆهتاس}}}} | | |- | 31 || [[:en:Golden Mountains of Altai|Golden Mountains of Altai]] || [[چیا زێڕینەکانی ئالتای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:چیا زێڕینەکانی ئالتای}}}} | | |- | 32 || [[:en:Abbey of Saint Gall|Abbey of Saint Gall]] || [[دێری سەینت گال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێری سەینت گال}}}} | | |- | 33 || [[:en:Fort and Shalamar Gardens in Lahore|Fort and Shalamar Gardens in Lahore]] || [[باخچەکانی شالامار (لاھۆر)]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:باخچەکانی شالامار (لاھۆر)}}}} | | |- | 34 || [[:en:Grachtengordel|Grachtengordel]] || [[گراختێنگۆردێل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:گراختێنگۆردێل}}}} | | |- | 35 || [[:en:Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe]] || [[دارستانە کۆن و سەرەتاییەکانی بووک لە کارپاتەکان و ناوچەکانی دیکەی ئەورووپا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دارستانە کۆن و سەرەتاییەکانی بووک لە کارپاتەکان و ناوچەکانی دیکەی ئەورووپا}}}} | | |- | 36 || [[:en:Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans|Residence of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans]] || [[نشینگەی مەترانە گەورەکانی بوکۆڤینا و دالماتیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نشینگەی مەترانە گەورەکانی بوکۆڤینا و دالماتیا}}}} | | |- | 37 || [[:en:Taxila|Taxila]] || [[تەکسیلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تەکسیلا}}}} | | |- | 38 || [[:en:wooden churches of the Slovak Carpathians|wooden churches of the Slovak Carpathians]] || [[کەنیسە دارینەکانی کارپاتەکانی سلۆڤاکیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کەنیسە دارینەکانی کارپاتەکانی سلۆڤاکیا}}}} | | |- | 39 || [[:en:Muskau Park|Muskau Park]] || [[پارکی موسکاو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی موسکاو}}}} | | |- | 40 || [[:en:Kizhi Pogost|Kizhi Pogost]]|| [[کیژی پۆگۆست]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی موسکاو}}}} | | |- | 41 || [[:en:Reichenau Island|Reichenau Island]] || [[دوورگەی رایشێناو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دوورگەی رایشێناو}}}} | | |- | 42 || [[:en:Changdeokgung|Changdeokgung]]|| [[کۆشکی چانگدۆک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆشکی چانگدۆک}}}} | | |- | 43 || [[:en:Sarazm|Sarazm]] || [[سەرازم]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سەرازم}}}} | | |- | 44 || [[:en:Central Highlands of Sri Lanka|Central Highlands of Sri Lanka]] || [[بەرزاییە ناوەندییەکانی سریلانکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەرزاییە ناوەندییەکانی سریلانکا}}}} | | |- | 45 || [[:en:Thungyai Naresuan Wildlife Sanctuary|Thungyai Naresuan Wildlife Sanctuary]] || [[پەنابەرگەی ژیانەوەری توونگ یای نارێسوان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پەنابەرگەی ژیانەوەری توونگ یای نارێسوان}}}} | | |- | 46 || [[:en:Pachacámac|Pachacámac]] || [[پاچاکاماک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پاچاکاماک}}}} | | |- | 47 || [[:en:Rock carvings at Alta|Rock carvings at Alta]] || [[نەخشە بەردییەکانی ئاڵتا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نەخشە بەردییەکانی ئاڵتا}}}} | | |- | 48 || [[:en:Petäjävesi Old Church|Petäjävesi Old Church]] || [[کڵێسای کۆنی پێتەیەڤێسی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کڵێسای کۆنی پێتەیەڤێسی}}}} | | |- | 49 || [[:en:Vilnius Old Town|Vilnius Old Town]] || [[شاری کۆنی ڤیلنیوس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شاری کۆنی ڤیلنیوس}}}} | | |- | 50 || [[:en:Bergpark Wilhelmshöhe|Bergpark Wilhelmshöhe]] || [[بێرگپارک ویلهێلمشۆهێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بێرگپارک ویلهێلمشۆهێ}}}} | | |- | 51 || [[:en:Belvedere on the Pfingstberg|Belvedere on the Pfingstberg]] || [[بەلڤیدێری فینگستبێرگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەلڤیدێری فینگستبێرگ}}}} | | |- | 52 || [[:en:Okapi Wildlife Reserve|Okapi Wildlife Reserve]] || [[پارێزگەی ژیانەوەری ئۆکاپی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارێزگەی ژیانەوەری ئۆکاپی}}}} | | |- | 53 || [[:en:Kahuzi-Biéga National Park|Kahuzi-Biéga National Park]] || [[پارکی نیشتمانی کاهوزی بیێگا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی کاهوزی بیێگا}}}} | | |- | 54 || [[:en:Djemila|Djemila]] || [[جێمیلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جێمیلا}}}} | | |- | 55 || [[:en:Villa Tugendhat|Villa Tugendhat]] || [[ڤیلای توگەندهات]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤیلای توگەندهات}}}} | | |- | 56 || [[:en:Ambohimanga|Ambohimanga]] || [[ئامبۆهیمانگا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئامبۆهیمانگا}}}} | | |- | 57 || [[:en:Timgad|Timgad]] || [[تیمگاد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:تیمگاد}}}} | | |- | 58 || [[:en:Residences of the Royal House of Savoy|Residences of the Royal House of Savoy]] || [[نیشتەجێبوونە پاشایەتییەکانی ساڤۆی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:نیشتەجێبوونە پاشایەتییەکانی ساڤۆی}}}} | | |- | 59 || [[:en:Painted Churches in the Troödos Region|Painted Churches in the Troödos Region]] || [[کڵێساکانی وێنەکراوی ناوچەی ترۆدۆس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:کڵێساکانی وێنەکراوی ناوچەی ترۆدۆس}}}} | | |- | 60 || [[:en:Doñana National Park|Doñana National Park]] || [[پارکی نیشتمانی دۆنیانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی دۆنیانا}}}} | | |- | 61 || [[:en:Prehistoric Sites and Decorated Caves of the Vézère Valley|Prehistoric Sites and Decorated Caves of the Vézère Valley]] || [[شوێنە کۆنەوارناسییە سەرەتاییەکان و ئەشکەوتە نەخشکراوەکانی دۆڵی ڤێزێر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:شوێنە کۆنەوارناسییە سەرەتاییەکان و ئەشکەوتە نەخشکراوەکانی دۆڵی ڤێزێر}}}} | | |- | 62 || [[:en:Great Smoky Mountains National Park|Great Smoky Mountains National Park]] || [[پارکی نیشتمانی شاخە گەورەکانی سموکی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی شاخە گەورەکانی سموکی}}}} | | |- | 63 || [[:en:Cornwall and West Devon Mining Landscape|Cornwall and West Devon Mining Landscape]] || [[دیمەنی کانگاکانی کۆرنواڵ و وێست دیڤۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دیمەنی کانگاکانی کۆرنواڵ و وێست دیڤۆن}}}} | | |- | 64 || [[:en:Fasil Ghebbi|Fasil Ghebbi]] || [[فاسیل گێبی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فاسیل گێبی}}}} | | |- | 65 || [[:en:Cidade Velha|Cidade Velha]] || [[سیدادێ ڤێلها]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:سیدادێ ڤێلها}}}} | | |- | 66 || [[:en:Abbey of Fontenay|Abbey of Fontenay]] || [[دێری فۆنتێنێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:دێری فۆنتینێ}}}} | | |- | 67 || [[:en:Garajonay National Park|Garajonay National Park]] || [[پارکی نیشتمانی گاراخۆنای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی گاراخۆنای}}}} | | |- | 68|| [[:en:Classical Weimar|Classical Weimar]] || [[ڤایماری کلاسیکی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤایماری کلاسیکی}}}} | | |- | 69 || [[:en:Iguazú National Park|Iguazú National Park]]|| [[پارکی نیشتمانی ئیگوازوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:پارکی نیشتمانی ئیگوازوو}}}} | | |- | 70 || [[:en:Hatra|Hatra]] || [[حەترە]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:حەترە}}}} | | |- |} lfvmxys2hwfldllz4m7ay6th23g9tj6 1663055 1663054 2026-09-08T10:17:06Z Shaween 18477 /* شوێنە میراتییەکانی جیهان */ 1663055 wikitext text/x-wiki {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Nuvola apps kalzium.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ئێدیتاسۆنی زانستیی ویکیپیدیا – ٢٠٢٦''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو بەڕێز X، زۆر سپاس بۆ بەشداریکردنی بەڕێزتان لە [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026|ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026]]دا. ھیوادارین لە پێشبڕکێ و پڕۆژەکانی داھاتووشدا دووبارە بینەری بەشدارییە بەنرخەکانی ئێوە بین. |} {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! بە کوردی !! ویکیدیتا !! قەبارەی وتار !! ئەرک بۆ !! ڕەوش |- | ١ || [[:en:Lyon–Saint-Exupéry Airport|Lyon–Saint-Exupéry Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیۆن سانت ئێگزوپێری]] |[[d:Q1547|Q1547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیۆن سانت ئێگزوپێری}}}} | | |- | ٢ || [[:en:Lyon-Bron Airport|Lyon-Bron Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیۆن برۆن]] |[[d:Q4102|Q4102]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیۆن برۆن}}}} | | |- | ٣ || [[:en:Dong Hoi Airport|Dong Hoi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دۆنگ هۆی]] |[[d:Q4156|Q4156]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دۆنگ هۆی}}}} | | |- | ٤ || [[:en:Liverpool John Lennon Airport|Liverpool John Lennon Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیڤەرپوول جۆن لێنن]] |[[d:Q8727|Q8727]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیڤەرپوول جۆن لێنن}}}} | | |- | ٥ || [[:en:Newcastle International Airport|Newcastle International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیوکاسڵ]] |[[d:Q8975|Q8975]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیوکاسڵ}}}} | | |- | ٦ || [[:en:East Midlands Airport|East Midlands Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئیست میدلاندز]] |[[d:Q8977|Q8977]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئیست میدلاندز}}}} | | |- | ٧ || [[:en:Belfast International Airport|Belfast International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بێڵفێست]] |[[d:Q8979|Q8979]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بێڵفێست}}}} | | |- | ٨ || [[:en:Aberdeen Airport|Aberdeen Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەبەردین]] |[[d:Q8981|Q8981]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەبەردین}}}} | | |- | ٩ || [[:en:Southampton Airport|Southampton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساوتھامپتن]] |[[d:Q8988|Q8988]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساوتھامپتن}}}} | | |- | ١٠ || [[:en:Jersey Airport|Jersey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جێرسی]] |[[d:Q8991|Q8991]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جێرسی}}}} | | |- | ١١ || [[:en:Glasgow Prestwick Airport|Glasgow Prestwick Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گلاسگۆ پرێستویک]] |[[d:Q8992|Q8992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گلاسگۆ پرێستویک}}}} | | |- | ١٢ || [[:en:George Best Belfast City Airport|George Best Belfast City Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جۆرج بێست شاری بێلفاست]] |[[d:Q8987|Q8987]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جۆرج بێست شاری بێلفاست}}}} | | |- | ١٣ || [[:en:Cardiff Airport|Cardiff Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاردیف]] |[[d:Q8994|Q8994]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاردیف}}}} | | |- | ١٤ || [[:en:Guernsey Airport|Guernsey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گێرنزی]] |[[d:Q8995|Q8995]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گێرنزی}}}} | | |- | ١٥ || [[:en:Doncaster Sheffield Airport|Doncaster Sheffield Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دۆنکاستەر شێفیڵد]] |[[d:Q8996|Q8996]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دۆنکاستەر شێفیڵد}}}} | | |- | ١٦ || [[:en:Canberra Airport|Canberra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کانبێرا]] |[[d:Q14300|Q14300]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کانبێرا}}}} | | |- | ١٧ || [[:en:Adelaide Airport|Adelaide Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەدێلاید]] |[[d:Q14302|Q14302]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەدێلاید}}}} | | |- | ١٨ || [[:en:Parafield Airport|Parafield Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پارافیلد]] |[[d:Q14308|Q14308]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پارافیلد}}}} | | |- | ١٩ || [[:en:Seattle–Tacoma International Airport|Seattle–Tacoma International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سیاتڵ-تاکۆما]] |[[d:Q14295|Q14295]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سیاتڵ-تاکۆما}}}} | | |- | ٢٠ || [[:en:Exeter Airport|Exeter Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێکسیتەر]] |[[d:Q8999|Q8999]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێکسیتەر}}}} | | |- | ٢١ || [[:en:Isle of Man Airport|Isle of Man Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئایل ئۆف مان]] |[[d:Q9001|Q9001]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئایل ئۆف مان}}}} | | |- | ٢٢ || [[:en:Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport|Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کاپیتان دێ کۆربێتا کارلۆس ئا. کۆربیلو]] |[[d:Q9071|Q9071]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کاپیتان دێ کۆربێتا کارلۆس ئا. کۆربیلو}}}} | | |- | ٢٣ || [[:en:Pierrefonds Airport|Pierrefonds Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پیێرفۆن]] |[[d:Q17431|Q17431]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پیێرفۆن}}}} | | |- | ٢٤ || [[:en:Albury Airport|Albury Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەلبێری]] |[[d:Q17440|Q17440]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەلبێری}}}} | | |- | ٢٥ || [[:en:Armidale Regional Airport|Armidale Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی ئارمیدەیل]] |[[d:Q17441|Q17441]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی ئارمیدەیل}}}} | | |- | ٢٦ || [[:en:Ballina Byron Gateway Airport|Ballina Byron Gateway Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بالینا بایرۆن گەیتوەی]] |[[d:Q17443|Q17443]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بالینا بایرۆن گەیتوەی}}}} | | |- | ٢٧ || [[:en:Balranald Airport|Balranald Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بالرانالد]] |[[d:Q17445|Q17445]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بالرانالد}}}} | | |- | ٢٨ || [[:en:Ceduna Airport|Ceduna Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سیدونا]] |[[d:Q14312|Q14312]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سیدونا}}}} | | |- | ٢٩ || [[:en:Cleve Airport|Cleve Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کلیڤ]] |[[d:Q14315|Q14315]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کلیڤ}}}} | | |- | ٣٠ || [[:en:Coober Pedy Airport|Coober Pedy Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کووبەر پێدی]] |[[d:Q14316|Q14316]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کووبەر پێدی}}}} | | |- | ٣١ || [[:en:Cowell Airport|Cowell Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاوێل]] |[[d:Q14319|Q14319]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاوێل}}}} | | |- | ٣٢ || [[:en:Kimba Airport|Kimba Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کیمبا]] |[[d:Q14322|Q14322]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کیمبا}}}} | | |- | ٣٣ || [[:en:Kingscote Airport|Kingscote Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کینگزکۆت]] |[[d:Q14324|Q14324]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کینگزکۆت}}}} | | |- | ٣٤ || [[:en:Leigh Creek Airport|Leigh Creek Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لی کریک]] |[[d:Q14327|Q14327]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لی کریک}}}} | | |- | ٣٥ || [[:en:Loxton Airport|Loxton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لۆکستۆن]] |[[d:Q14329|Q14329]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لۆکستۆن}}}} | | |- | ٣٦ || [[:en:Mount Gambier Airport|Mount Gambier Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماونت گامبیر]] |[[d:Q14331|Q14331]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماونت گامبیر}}}} | | |- | ٣٧ || [[:en:Naracoorte Airport|Naracoorte Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناراکۆرت]] |[[d:Q15100|Q15100]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناراکۆرت}}}} | | |- | ٣٨ || [[:en:Port Augusta Airport|Port Augusta Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت ئاگۆستا]] |[[d:Q15101|Q15101]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت ئاگۆستا}}}} | | |- | ٣٩ || [[:en:Port Lincoln Airport|Port Lincoln Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت لینکن]] |[[d:Q15102|Q15102]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت لینکن}}}} | | |- | ٤٠ || [[:en:Port Pirie Airport|Port Pirie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت پیری]] |[[d:Q15103|Q15103]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت پیری}}}} | | |- | ٤١ || [[:en:Renmark Airport|Renmark Airport]] || [[فڕۆکەخانەی رێنمارک]] |[[d:Q15106|Q15106]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی رێنمارک}}}} | | |- | ٤٢ || [[:en:Streaky Bay Airport|Streaky Bay Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ستریکی بێی]] |[[d:Q15107|Q15107]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ستریکی بێی}}}} | | |- | ٤٣ || [[:en:Waikerie Airport|Waikerie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وایکەری]] |[[d:Q15108|Q15108]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وایکەری}}}} | | |- | ٤٤ || [[:en:Whyalla Airport|Whyalla Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وایالا]] |[[d:Q15109|Q15109]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وایالا}}}} | | |- | ٤٥ || [[:en:Wudinna Airport|Wudinna Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وودینا]] |[[d:Q15111|Q15111]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وودینا}}}} | | |- | ٤٦ || [[:en:Devonport Airport|Devonport Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دیڤۆنپۆرت]] |[[d:Q15496|Q15496]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دیڤۆنپۆرت}}}} | | |- | ٤٧ || [[:en:Flinders Island Airport|Flinders Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی فلیندرز]] |[[d:Q15497|Q15497]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی فلیندرز}}}} | | |- | ٤٨ || [[:en:Hobart Airport|Hobart Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هۆبارت]] |[[d:Q15498|Q15498]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هۆبارت}}}} | | |- | ٤٩ || [[:en:Cambridge Aerodrome|Cambridge Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی کامبریج]] |[[d:Q15501|Q15501]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کامبریج}}}} | | |- | ٥٠ || [[:en:King Island Airport|King Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی کینگ]] |[[d:Q15514|Q15514]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی کینگ}}}} | | |- | ٥١ || [[:en:Launceston Airport|Launceston Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لانسستۆن]] |[[d:Q15520|Q15520]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لانسستۆن}}}} | | |- | ٥٢ || [[:en:Smithton Airport|Smithton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سمیتۆن]] |[[d:Q15531|Q15531]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سمیتۆن}}}} | | |- | ٥٣ || [[:en:St Helens Airport|St Helens Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سەینت هێڵنز]] |[[d:Q15528|Q15528]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سەینت هێڵنز}}}} | | |- | ٥٤ || [[:en:Strahan Airport|Strahan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ستراهان]] |[[d:Q15533|Q15533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ستراهان}}}} | | |- | ٥٥ || [[:en:Burnie Airport|Burnie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێرنی]] |[[d:Q15540|Q15540]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێرنی}}}} | | |- | ٥٦ || [[:en:Berbera Airport|Berbera Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێربێرا]] |[[d:Q15548|Q15548]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێربێرا}}}} | | |- | ٥٧ || [[:en:Boorama Airport|Boorama Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆراما]] |[[d:Q15550|Q15550]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆراما}}}} | | |- | ٥٨ || [[:en:Burao Airport|Burao Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بورائۆ]] |[[d:Q15552|Q15552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بورائۆ}}}} | | |- | ٥٩ || [[:en:Erigavo Airport|Erigavo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێریگاڤۆ]] |[[d:Q15556|Q15556]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێریگاڤۆ}}}} | | |- | ٦٠ || [[:en:Roland Garros Airport|Roland Garros Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ڕۆلان گارۆس]] |[[d:Q17430|Q17430]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕۆلان گارۆس}}}} | | |- | ٦١ || [[:en:Cobar Airport|Cobar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆبار]] |[[d:Q17531|Q17531]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆبار}}}} | | |- | ٦٢ || [[:en:Coffs Harbour Airport|Coffs Harbour Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆفس هاربەر]] |[[d:Q17532|Q17532]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆفس هاربەر}}}} | | |- | ٦٣ || [[:en:Collarenebri Airport|Collarenebri Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆلارینێبری]] |[[d:Q17533|Q17533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆلارینێبری}}}} | | |- | ٦٤ || [[:en:Cooma – Snowy Mountains Airport|Cooma – Snowy Mountains Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کووما-شاخەکانی سنۆوی]] |[[d:Q17534|Q17534]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کووما-شاخەکانی سنۆوی}}}} | | |- | ٦٥ || [[:en:Coonabarabran Airport|Coonabarabran Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کونابارابران]] |[[d:Q17535|Q17535]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کونابارابران}}}} | | |- | ٦٦ || [[:en:Coonamble Airport|Coonamble Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کونامبڵ]] |[[d:Q17536|Q17536]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کونامبڵ}}}} | | |- | ٦٧ || [[:en:Cootamundra Airport|Cootamundra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کوتامۆندرا]] |[[d:Q17537|Q17537]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کوتامۆندرا}}}} | | |- | ٦٨ || [[:en:Corowa Airport|Corowa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆرۆوا]] |[[d:Q17538|Q17538]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆرۆوا}}}} | | |- | ٦٩ || [[:en:Cowra Airport|Cowra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاورا]] |[[d:Q17539|Q17539]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاورا}}}} | | |- | ٧٠ || [[:en:Deniliquin Airport|Deniliquin Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دێنیلیکوین]] |[[d:Q17540|Q17540]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دێنیلیکوین}}}} | | |- | ٧١ || [[:en:Dubbo City Regional Airport|Dubbo City Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی شاری دوبۆ]] |[[d:Q17542|Q17542]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی شاری دوبۆ}}}} | | |- | ٧٢ || [[:en:Forbes Airport|Forbes Airport]] || [[فڕۆکەخانەی فۆربز]] |[[d:Q17543|Q17543]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی فۆربز}}}} | | |- | ٧٣ || [[:en:Glen Innes Airport|Glen Innes Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گلێن ئینس]] |[[d:Q17544|Q17544]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گلێن ئینس}}}} | | |- | ٧٤ || [[:en:Antwerp International Airport|Antwerp International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئانتوێرپ]] |[[d:Q17480|Q17480]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئانتوێرپ}}}} | | |- | ٧٥ || [[:en:Bankstown Airport|Bankstown Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بانکستاون]] |[[d:Q17521|Q17521]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بانکستاون}}}} | | |- | ٧٦ || [[:en:Bathurst Airport|Bathurst Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باثێرست]] |[[d:Q17523|Q17523]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باثێرست}}}} | | |- | ٧٧ || [[:en:Bourke Airport|Bourke Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆرک]] |[[d:Q17526|Q17526]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆرک}}}} | | |- | ٧٨ || [[:en:Brewarrina Airport|Brewarrina Airport]] || [[فڕۆکەخانەی برێوارینا]] |[[d:Q17527|Q17527]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی برێوارینا}}}} | | |- | ٧٩ || [[:en:Broken Hill Airport|Broken Hill Airport]] || [[فڕۆکەخانەی برۆکەن هیل]] |[[d:Q17528|Q17528]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی برۆکەن هیل}}}} | | |- | ٨٠ || [[:en:Camden Airport|Camden Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کامدەن]] |[[d:Q17529|Q17529]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کامدەن}}}} | | |- | ٨١ || [[:en:Cessnock Airport|Cessnock Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سێسنۆک]] |[[d:Q17530|Q17530]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سێسنۆک}}}} | | |- | ٨٢ || [[:en:Clarence Valley Regional Airport|Clarence Valley Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی دۆڵی کلارەنس]] |[[d:Q17546|Q17546]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی دۆڵی کلارەنس}}}} | | |- | ٨٣ || [[:en:Goulburn Airport|Goulburn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گۆلبێرن]] |[[d:Q17545|Q17545]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گۆلبێرن}}}} | | |- | ٨٤ || [[:en:Griffith Airport|Griffith Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گریفیس]] |[[d:Q17547|Q17547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گریفیس}}}} | | |- | ٨٥ || [[:en:Gunnedah Airport|Gunnedah Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گەنیدا]] |[[d:Q17548|Q17548]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گەنیدا}}}} | | |- | ٨٦ || [[:en:Hay Airport|Hay Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەی]] |[[d:Q17549|Q17549]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەی}}}} | | |- | ٨٧ || [[:en:Inverell Airport|Inverell Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئینڤەرێل]] |[[d:Q17551|Q17551]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئینڤەرێل}}}} | | |- | ٨٨ || [[:en:Kempsey Airport|Kempsey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کێمپسێی]] |[[d:Q17552|Q17552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کێمپسێی}}}} | | |- | ٨٩ || [[:en:Lightning Ridge Airport|Lightning Ridge Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لایتنینگ ڕیدج]] |[[d:Q17553|Q17553]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لایتنینگ ڕیدج}}}} | | |- | ٩٠ || [[:en:Lismore Airport|Lismore Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیسمۆر]] |[[d:Q17555|Q17555]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیسمۆر}}}} | | |- | ٩١ || [[:en:Lord Howe Island Airport|Lord Howe Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی لۆرد هاو]] |[[d:Q17559|Q17559]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی لۆرد هاو}}}} | | |- | ٩٢ || [[:en:Merimbula Airport|Merimbula Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێریمبولا]] |[[d:Q17560|Q17560]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێریمبولا}}}} | | |- | ٩٣ || [[:en:Melun Villaroche Aerodrome|Melun Villaroche Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی مێلون ڤیلارۆش]] |[[d:Q650315|Q650315]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلون ڤیلارۆش}}}} | | |- | ٩٤ || [[:en:Ufa International Airport|Ufa International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئۆفا]] |[[d:Q650285|Q650285]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئۆفا}}}} | | |- | ٩٥ || [[:en:Mariposa-Yosemite Airport|Mariposa-Yosemite Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماریپۆسا-یۆسیمیتی]] |[[d:Q650454|Q650454]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماریپۆسا-یۆسیمیتی}}}} | | |- | ٩٦ || [[:en:Mark Anton Airport|Mark Anton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارک ئانتۆن]] |[[d:Q650403|Q650403]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارک ئانتۆن}}}} | | |- | ٩٧ || [[:en:Mark Reynolds/North Mobile County Airport|Mark Reynolds/North Mobile County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارک ڕێنۆڵدز/باکووری مۆبایل کاونتی]] |[[d:Q650457|Q650457]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارک ڕێنۆڵدز/باکووری مۆبایل کاونتی}}}} | | |- | ٩٨ || [[:en:Maryborough Airport|Maryborough Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەریبەرۆ]] |[[d:Q650388|Q650388]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەریبەرۆ}}}} | | |- | ٩٩ || [[:en:Matawatchan Aerodrome|Matawatchan Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاواتچان]] |[[d:Q650382|Q650382]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاواتچان}}}} | | |- | ١٠٠ || [[:en:Meadowbank Aerodrome|Meadowbank Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی میدۆبانک]] |[[d:Q650442|Q650442]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میدۆبانک}}}} | | |- | ١٠١ || [[:en:Merrill Field|Merrill Field]] || [[مەیدانی مێرێل]] |[[d:Q650346|Q650346]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی مێرێل}}}} | | |- | ١٠٢ || [[:en:McClellan Airfield|McClellan Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی مەکلیلان]] |[[d:Q650456|Q650456]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی مەکلیلان}}}} | | |- | ١٠٣ || [[:en:Novi Sad Airport|Novi Sad Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد]] |[[d:Q608992|Q608992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد}}}} | | |- | ١٠٤ || [[:en:Matagami Airport|Matagami Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاگامی]] |[[d:Q650535|Q650535]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاگامی}}}} | | |- | ١٠٥ || [[:en:Mattawa Airport|Mattawa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاوا]] |[[d:Q650509|Q650509]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاوا}}}} | | |- | ١٠٦ || [[:en:McGavock Lake Water Aerodrome|McGavock Lake Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوەی دەریاچەی مەکگاڤۆک]] |[[d:Q650522|Q650522]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوەی دەریاچەی مەکگاڤۆک}}}} | | |- | ١٠٧ || [[:en:McClellan–Palomar Airport|McClellan–Palomar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکلیلان-پالۆمار]] |[[d:Q650767|Q650767]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکلیلان-پالۆمار}}}} | | |- | ١٠٨ || [[:en:Adak Airport|Adak Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئاداک]] |[[d:Q651188|Q651188]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاداک}}}} | | |- | ١٠٩ || [[:en:Marseille Provence Airport|Marseille Provence Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارسی پرۆڤانس]] |[[d:Q651190|Q651190]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارسی پرۆڤانس}}}} | | |- | ١١٠ || [[:en:Mbambanakira Airport|Mbambanakira Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مبامباناکیرا]] |[[d:Q651156|Q651156]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مبامباناکیرا}}}} | | |- | ١١١ || [[:en:Megiddo Airport|Megiddo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەگیدۆ]] |[[d:Q651167|Q651167]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەگیدۆ}}}} | | |- | ١١٢ || [[:en:Bancasi Airport|Bancasi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بانکاسی]] |[[d:Q80960|Q80960]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بانکاسی}}}} | | |- | ١١٣ || [[:en:Jinchang Jinchuan Airport|Jinchang Jinchuan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جینچاڠ جینچوان]] |[[d:Q81319|Q81319]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جینچاڠ جینچوان}}}} | | |- | ١١٤ || [[:en:Zhangye Ganzhou Airport|Zhangye Ganzhou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جاڠی گانجۆ]] |[[d:Q81362|Q81362]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جاڠی گانجۆ}}}} | | |- | ١١٥ || [[:en:N'zeto Airport|N'zeto Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نزێتۆ]] |[[d:Q81512|Q81512]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نزێتۆ}}}} | | |- | ١١٦ || [[:en:Nzagi Airport|Nzagi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نزاگی]] |[[d:Q81514|Q81514]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نزاگی}}}} | | |- | ١١٧ || [[:en:Camaxilo Airport|Camaxilo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاماکسیلۆ]] |[[d:Q81552|Q81552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاماکسیلۆ}}}} | | |- | ١١٨ || [[:en:Catumbela Airport|Catumbela Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاتومبێلا]] |[[d:Q81569|Q81569]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاتومبێلا}}}} | | |- | ١١٩ || [[:en:Kapanda Airport|Kapanda Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاپاندا]] |[[d:Q81573|Q81573]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاپاندا}}}} | | |- | ١٢٠ || [[:en:Saurimo Airport|Saurimo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساوریمۆ]] |[[d:Q81575|Q81575]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساوریمۆ}}}} | | |- | ١٢١ || [[:en:Martinique Aimé Césaire International Airport|Martinique Aimé Césaire International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مارتینیک ئێمە سیزێر]] |[[d:Q651330|Q651330]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مارتینیک ئێمە سیزێر}}}} | | |- | ١٢٢ || [[:en:Marudi Airport|Marudi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارودی]] |[[d:Q651316|Q651316]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارودی}}}} | | |- | ١٢٣ || [[:en:Mary Airport|Mary Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماری]] |[[d:Q651297|Q651297]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماری}}}} | | |- | ١٢٤ || [[:en:Mayerthorpe Airport|Mayerthorpe Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایەرتۆرپ]] |[[d:Q651346|Q651346]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایەرتۆرپ}}}} | | |- | ١٢٥ || [[:en:Maykop Airport|Maykop Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایکۆپ]] |[[d:Q651237|Q651237]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایکۆپ}}}} | | |- | ١٢٦ || [[:en:Mehamn Airport|Mehamn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەهامن]] |[[d:Q651288|Q651288]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەهامن}}}} | | |- | ١٢٧ || [[:en:Melonguane Airport|Melonguane Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلۆنگوانی]] |[[d:Q651325|Q651325]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلۆنگوانی}}}} | | |- | ١٢٨ || [[:en:West Kutai Melalan Airport|West Kutai Melalan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلالان، ڕۆژاوای کوتای]] |[[d:Q651307|Q651307]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلالان، ڕۆژاوای کوتای}}}} | | |- | ١٢٩ || [[:en:Blimbingsari Airport|Blimbingsari Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلیمبینگساری]] |[[d:Q598011|Q598011]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلیمبینگساری}}}} | | |- | ١٣٠ || [[:en:Bijie Feixiong Airport|Bijie Feixiong Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیجی فێیشیۆنگ]] |[[d:Q597902|Q597902]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیجی فێیشیۆنگ}}}} | | |- | ١٣١ || [[:en:Bilaspur Airport|Bilaspur Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلاسپور]] |[[d:Q598024|Q598024]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلاسپور}}}} | | |- | ١٣٢ || [[:en:Bislig Airport|Bislig Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیسلیگ]] |[[d:Q597873|Q597873]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیسلیگ}}}} | | |- | ١٣٣ || [[:en:Bismarck Memorial Airport|Bismarck Memorial Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یادگاری بیسمارک]] |[[d:Q597879|Q597879]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یادگاری بیسمارک}}}} | | |- | ١٣٤ || [[:en:Black River Falls Area Airport|Black River Falls Area Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناوچەی بلاک ریڤەر فاڵز]] |[[d:Q597840|Q597840]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناوچەی بلاک ریڤەر فاڵز}}}} | | |- | ١٣٥ || [[:en:Blackwell–Tonkawa Municipal Airport|Blackwell–Tonkawa Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاکوێل-تۆنکاوا]] |[[d:Q597854|Q597854]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاکوێل-تۆنکاوا}}}} | | |- | ١٣٦ || [[:en:Blanding Municipal Airport|Blanding Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاندینگ]] |[[d:Q597869|Q597869]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاندینگ}}}} | | |- | ١٣٧ || [[:en:Bloomfield Municipal Airport|Bloomfield Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلوومفیلد]] |[[d:Q597839|Q597839]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلوومفیلد}}}} | | |- | ١٣٨ || [[:en:Blosser Municipal Airport|Blosser Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلۆسەر]] |[[d:Q597891|Q597891]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلۆسەر}}}} | | |- | ١٣٩ || [[:en:Buffalo Niagara International Airport|Buffalo Niagara International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بافڵۆ نیایاگرا]] |[[d:Q597986|Q597986]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بافڵۆ نیایاگرا}}}} | | |- | ١٤٠ || [[:en:RAF Northolt|RAF Northolt]] || [[بنکەی ئاسمانی نۆرسۆلت]] |[[d:Q106119|Q106119]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بنکەی ئاسمانی نۆرسۆلت}}}} | | |- | ١٤١ || [[:en:Marina di Campo Airport|Marina di Campo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارینا دی کامپۆ]] |[[d:Q114345|Q114345]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارینا دی کامپۆ}}}} | | |- | ١٤٢ || [[:en:Hiroshima Airport|Hiroshima Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هیڕۆشیما]] |[[d:Q82240|Q82240]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هیڕۆشیما}}}} | | |- | ١٤٣ || [[:en:Qualicum Beach Airport|Qualicum Beach Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کوالیکەم بیچ]] |[[d:Q93617|Q93617]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کوالیکەم بیچ}}}} | | |- | ١٤٤ || [[:en:Prince Rupert Airport|Prince Rupert Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پرینس روپێرت]] |[[d:Q93902|Q93902]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پرینس روپێرت}}}} | | |- | ١٤٥ || [[:en:Niagara Central Airport|Niagara Central Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناوەندی نیایاگرا]] |[[d:Q94904|Q94904]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناوەندی نیایاگرا}}}} | | |- | ١٤٦ || [[:en:Bajawa Soa Airport|Bajawa Soa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باجاوا سۆئا]] |[[d:Q82882|Q82882]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باجاوا سۆئا}}}} | | |- | ١٤٧ || [[:en:Bilbao Airport|Bilbao Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلباو]] |[[d:Q598197|Q598197]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلباو}}}} | | |- | ١٤٨ || [[:en:Billund Airport|Billund Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلۆند]] |[[d:Q598121|Q598121]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلۆند}}}} | | |- | ١٤٩ || [[:en:Bob Baker Memorial Airport|Bob Baker Memorial Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یادگاری بۆب بیکەر]] |[[d:Q598164|Q598164]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یادگاری بۆب بیکەر}}}} | | |- | ١٥٠ || [[:en:Laoag International Airport|Laoag International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی لاواگ]] |[[d:Q598033|Q598033]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی لاواگ}}}} | | |- | ١٥١ || [[:en:Marsa Alam International Airport|Marsa Alam International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا عەلەم]] |[[d:Q123222|Q123222]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا عەلەم}}}} | | |- | ١٥٢ || [[:en:Alert Airport|Alert Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئالێرت]] |[[d:Q127121|Q127121]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئالێرت}}}} | | |- | ١٥٣ || [[:en:Esbjerg Airport|Esbjerg Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێسبێرگ]] |[[d:Q127148|Q127148]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێسبێرگ}}}} | | |- | ١٥٤ || [[:en:Ohrid "St. Paul the Apostle" Airport|Ohrid "St. Paul the Apostle" Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئۆهرید "پیر پۆڵی نێردراو"]] |[[d:Q127157|Q127157]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئۆهرید "پیر پۆڵی نێردراو"}}}} | | |- | ١٥٥ || [[:en:Billings Logan International Airport|Billings Logan International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بیلینگز لۆگان]] |[[d:Q598269|Q598269]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بیلینگز لۆگان}}}} | | |- | ١٥٦ || [[:en:Birsa Munda Airport|Birsa Munda Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرسا موندا]] |[[d:Q598231|Q598231]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرسا موندا}}}} | | |- | ١٥٧ || [[:en:Biskra Mohamed Khider Airport|Biskra Mohamed Khider Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیسکرا محەمەد خیدەر]] |[[d:Q598215|Q598215]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیسکرا محەمەد خیدەر}}}} | | |- | ١٥٨ || [[:en:Black Rock Airport|Black Rock Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک ڕاک]] |[[d:Q598252|Q598252]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک ڕاک}}}} | | |- | ١٥٩ || [[:en:Blue Grass Airport|Blue Grass Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلوو گراس]] |[[d:Q598259|Q598259]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلوو گراس}}}} | | |- | ١٦٠ || [[:en:Bloemfontein Airport|Bloemfontein Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلومفۆنتێین]] |[[d:Q598282|Q598282]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلومفۆنتێین}}}} | | |- | ١٦١ || [[:en:Miyako Airport|Miyako Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میاکۆ]] |[[d:Q116725|Q116725]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میاکۆ}}}} | | |- | ١٦٢ || [[:en:Sary-Arka Airport|Sary-Arka Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساری-ئارکا]] |[[d:Q117807|Q117807]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساری-ئارکا}}}} | | |- | ١٦٣ || [[:en:Downsview Airport|Downsview Airport]] || [[فڕۆکەخانەی داونزڤیو]] |[[d:Q118696|Q118696]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی داونزڤیو}}}} | | |- | ١٦٤ || [[:en:Moorea Airport|Moorea Airport]] || [[فڕۆکەخانەی موریا]] |[[d:Q120326|Q120326]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی موریا}}}} | | |- | ١٦٥ || [[:en:Maun Airport|Maun Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماون]] |[[d:Q121760|Q121760]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماون}}}} | | |- | ١٦٦ || [[:en:Ruhnu Airfield|Ruhnu Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی ڕوهنو]] |[[d:Q122668|Q122668]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی ڕوهنو}}}} | | |- | ١٦٧ || [[:en:Marion Municipal Airport|Marion Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن]] |[[d:Q650085|Q650085]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن}}}} | | |- | ١٦٨ || [[:en:Marion Municipal Airport|Marion Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن]] |[[d:Q650124|Q650124]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن}}}} | | |- | ١٦٩ || [[:en:Marlboro County Jetport|Marlboro County Jetport]] || [[جێتپۆرتی کاونتی مارلبۆرۆ]] |[[d:Q650081|Q650081]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جێتپۆرتی کاونتی مارلبۆرۆ}}}} | | |- | ١٧٠ || [[:en:Marlin Airport|Marlin Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارلین]] |[[d:Q650113|Q650113]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارلین}}}} | | |- | ١٧١ || [[:en:Mary's Harbour Airport|Mary's Harbour Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماریز هاربەر]] |[[d:Q650108|Q650108]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماریز هاربەر}}}} | | |- | ١٧٢ || [[:en:Matheson Island Airport|Matheson Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی ماثیسن]] |[[d:Q650129|Q650129]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی ماثیسن}}}} | | |- | ١٧٣ || [[:en:McArthur River Airport|McArthur River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ڕووباری مەکئارسەر]] |[[d:Q650103|Q650103]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕووباری مەکئارسەر}}}} | | |- | ١٧٤ || [[:en:McComb-Pike County Airport|McComb-Pike County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککۆمب-پایک کاونتی]] |[[d:Q650075|Q650075]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککۆمب-پایک کاونتی}}}} | | |- | ١٧٥ || [[:en:McQuesten Airport|McQuesten Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککوێستن]] |[[d:Q650155|Q650155]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککوێستن}}}} | | |- | ١٧٦ || [[:en:Medicine Hat/Schlenker Airport|Medicine Hat/Schlenker Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەدیسن هات/شلێنکەر]] |[[d:Q650116|Q650116]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەدیسن هات/شلێنکەر}}}} | | |- | ١٧٧ || [[:en:Melville Municipal Airport|Melville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مێلڤیل]] |[[d:Q650140|Q650140]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مێلڤیل}}}} | | |- | ١٧٨ || [[:en:Merillat Airport|Merillat Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێریلات]] |[[d:Q650104|Q650104]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێریلات}}}} | | |- | ١٧٩ || [[:en:Marshall Don Hunter Sr. Airport|Marshall Don Hunter Sr. Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارشاڵ دۆن هەنتەر سینیۆر]] |[[d:Q650231|Q650231]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارشاڵ دۆن هەنتەر سینیۆر}}}} | | |- | ١٨٠ || [[:en:Mason City Municipal Airport|Mason City Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی میسۆن سیتی]] |[[d:Q650215|Q650215]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی میسۆن سیتی}}}} | | |- | ١٨١ || [[:en:McClusky Municipal Airport|McClusky Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەککلاسکی]] |[[d:Q650204|Q650204]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەککلاسکی}}}} | | |- | ١٨٢ || [[:en:Mekoryuk Airport|Mekoryuk Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکۆریۆک]] |[[d:Q650218|Q650218]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکۆریۆک}}}} | | |- | ١٨٣ || [[:en:Arturo Merino Benítez International Airport|Arturo Merino Benítez International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئارتۆرۆ مەرینۆ بینیتێز]] |[[d:Q127671|Q127671]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئارتۆرۆ مەرینۆ بینیتێز}}}} | | |- | ١٨٤ || [[:en:Midtjylland Airport|Midtjylland Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میدتیولاند]] |[[d:Q127331|Q127331]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میدتیولاند}}}} | | |- | ١٨٥ || [[:en:Bikini Atoll Airport|Bikini Atoll Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەتۆڵی بیکینی]] |[[d:Q598311|Q598311]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەتۆڵی بیکینی}}}} | | |- | ١٨٦ || [[:en:Blackall Airport|Blackall Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکال]] |[[d:Q598324|Q598324]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکال}}}} | | |- | ١٨٧ || [[:en:Bo Airport|Bo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆ]] |[[d:Q598296|Q598296]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆ}}}} | | |- | ١٨٨ || [[:en:Big Trout Lake Airport|Big Trout Lake Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیگ تراوت لەیک]] |[[d:Q598547|Q598547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیگ تراوت لەیک}}}} | | |- | ١٨٩ || [[:en:Biggar Airport|Biggar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیگار]] |[[d:Q598526|Q598526]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیگار}}}} | | |- | ١٩٠ || [[:en:Birch Hills Airport|Birch Hills Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرچ هیلز]] |[[d:Q598515|Q598515]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرچ هیلز}}}} | | |- | ١٩١ || [[:en:Bird River (Lac du Bonnet) Airport|Bird River (Lac du Bonnet) Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرد ڕیڤەر (لاک دو بۆنێ)]] |[[d:Q598462|Q598462]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرد ڕیڤەر (لاک دو بۆنێ)}}}} | | |- | ١٩٢ || [[:en:Bird River Water Aerodrome|Bird River Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بیرد ڕیڤەر]] |[[d:Q598566|Q598566]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بیرد ڕیڤەر}}}} | | |- | ١٩٣ || [[:en:Black Diamond/Cu Nim Airport|Black Diamond/Cu Nim Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک دایمۆند/کۆ نیم]] |[[d:Q598578|Q598578]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک دایمۆند/کۆ نیم}}}} | | |- | ١٩٤ || [[:en:Black Lake Water Aerodrome|Black Lake Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بلاک لەیک]] |[[d:Q598476|Q598476]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بلاک لەیک}}}} | | |- | ١٩٥ || [[:en:Blackbushe Airport|Blackbushe Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکبۆش]] |[[d:Q598537|Q598537]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکبۆش}}}} | | |- | ١٩٦ || [[:en:Blackie/Wilderman Farm Airport|Blackie/Wilderman Farm Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکی/وایلدەرمەن فارم]] |[[d:Q598489|Q598489]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکی/وایلدەرمەن فارم}}}} | | |- | ١٩٧ || [[:en:Blue River Airport|Blue River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلو ڕیڤەر]] |[[d:Q598556|Q598556]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلو ڕیڤەر}}}} | | |- | ١٩٨ || [[:en:Bissett Water Aerodrome|Bissett Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بیسێت]] |[[d:Q598589|Q598589]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بیسێت}}}} | | |- | ١٩٩ || [[:en:Bloodvein River Airport|Bloodvein River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلۆدڤێن ڕیڤەر]] |[[d:Q598602|Q598602]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلۆدڤێن ڕیڤەر}}}} | | |- | ٢٠٠ || [[:en:Matak Airport|Matak Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاک]] |[[d:Q651354|Q651354]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاک}}}} | | |- | ٢٠١ || [[:en:Medicine Hat Airport|Medicine Hat Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێدیسن هات]] |[[d:Q651365|Q651365]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێدیسن هات}}}} | | |- | ٢٠٢ || [[:en:Melilla Airport|Melilla Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلیلا]] |[[d:Q651392|Q651392]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلیلا}}}} | | |- | ٢٠٣ || [[:en:M'Boki Airport|M'Boki Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێمبوکی]] |[[d:Q651441|Q651441]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێمبوکی}}}} | | |- | ٢٠٤ || [[:en:Mayor General FAP Armando Revoredo Iglesias Airport|Mayor General FAP Armando Revoredo Iglesias Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیۆر جەنەڕاڵ FAP ئارماندۆ رێڤۆرێدۆ ئیگلیسیاس]] |[[d:Q651471|Q651471]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیۆر جەنەڕاڵ FAP ئارماندۆ رێڤۆرێدۆ ئیگلیسیاس}}}} | | |- | ٢٠٥ || [[:en:Máximo Gómez Airport|Máximo Gómez Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماکسیمۆ گۆمێز]] |[[d:Q651520|Q651520]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماکسیمۆ گۆمێز}}}} | | |- | ٢٠٦ || [[:en:Marsa Brega Airport|Marsa Brega Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەرسا برێگا]] |[[d:Q651511|Q651511]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەرسا برێگا}}}} | | |- | ٢٠٧ || [[:en:Marsa Matruh International Airport|Marsa Matruh International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا مەترۆح]] |[[d:Q651557|Q651557]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا مەترۆح}}}} | | |- | ٢٠٨ || [[:en:Matei Airport|Matei Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتێی]] |[[d:Q651562|Q651562]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتێی}}}} | | |- | ٢٠٩ || [[:en:McGhee Tyson Airport|McGhee Tyson Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکگی تایسۆن]] |[[d:Q651495|Q651495]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکگی تایسۆن}}}} | | |- | ٢١٠ || [[:en:Melfi Airport|Melfi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلفی]] |[[d:Q651533|Q651533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلفی}}}} | | |- | ٢١١ || [[:en:Memanbetsu Airport|Memanbetsu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێمانبێتسۆ]] |[[d:Q651482|Q651482]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێمانبێتسۆ}}}} | | |- | ٢١٢ || [[:en:Niuafoʻou Airport|Niuafoʻou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نیوافۆئو]] |[[d:Q651525|Q651525]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نیوافۆئو}}}} | | |- | ٢١٣ || [[:en:Biratnagar Airport|Biratnagar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیراتناگار]] |[[d:Q598652|Q598652]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیراتناگار}}}} | | |- | ٢١٤ || [[:en:Birch Mountain Airport|Birch Mountain Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرچ ماونتەن]] |[[d:Q598637|Q598637]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرچ ماونتەن}}}} | | |- | ٢١٥ || [[:en:Black Tickle Airport|Black Tickle Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک تیکل]] |[[d:Q598617|Q598617]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک تیکل}}}} | | |- | ٢١٦ || [[:en:Bob Quinn Lake Airport|Bob Quinn Lake Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆب کوین لەیک]] |[[d:Q598627|Q598627]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆب کوین لەیک}}}} | | |- | ٢١٧ || [[:en:Bobo Dioulasso Airport|Bobo Dioulasso Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆبۆ دیولاسۆ]] |[[d:Q598661|Q598661]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆبۆ دیولاسۆ}}}} | | |- | ٢١٨ || [[:en:Bintulu Airport|Bintulu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بینتولو]] |[[d:Q598738|Q598738]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بینتولو}}}} | | |- | ٢١٩ || [[:en:Bluefields Airport|Bluefields Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلوفیلدز]] |[[d:Q598724|Q598724]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلوفیلدز}}}} | | |- | ٢٢٠ || [[:en:Bima Airport|Bima Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیما]] |[[d:Q598749|Q598749]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیما}}}} | | |- | ٢٢١ || [[:en:Zagreb Airport|Zagreb Airport]] || [[فڕۆکەخانەی زاگرێب]] |[[d:Q128016|Q128016]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی زاگرێب}}}} | | |- | ٢٢٢ || [[:en:Cazombo Airport|Cazombo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کازۆمبۆ]] |[[d:Q129040|Q129040]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کازۆمبۆ}}}} | | |- | ٢٢٣ || [[:en:Chilliwack Airport|Chilliwack Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیلیواک]] |[[d:Q130189|Q130189]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیلیواک}}}} | | |- | ٢٢٤ || [[:en:Victoria International Airport|Victoria International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤیکتۆریا]] |[[d:Q130193|Q130193]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤیکتۆریا}}}} | | |- | ٢٢٥ || [[:en:Sofia Airport|Sofia Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سۆفیا]] |[[d:Q127951|Q127951]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سۆفیا}}}} | | |- | ٢٢٦ || [[:en:Mariscal Lamar International Airport|Mariscal Lamar International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ماریسکال لامار]] |[[d:Q651585|Q651585]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ماریسکال لامار}}}} | | |- | ٢٢٧ || [[:en:Mayaguana Airport|Mayaguana Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایاگوانا]] |[[d:Q651576|Q651576]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایاگوانا}}}} | | |- | ٢٢٨ || [[:en:Menongue Airport|Menongue Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێنۆنگ]] |[[d:Q651595|Q651595]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێنۆنگ}}}} | | |- | ٢٢٩ || [[:en:Mercer County Airport|Mercer County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆنتی مێرسەر]] |[[d:Q651607|Q651607]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆنتی مێرسەر}}}} | | |- | ٢٣٠ || [[:en:Mercer County Regional Airport|Mercer County Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی مێرسەر]] |[[d:Q651629|Q651629]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی مێرسەر}}}} | | |- | ٢٣١ || [[:en:Mesquite Airport|Mesquite Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەسکیت]] |[[d:Q651637|Q651637]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەسکیت}}}} | | |- | ٢٣٢ || [[:en:Mayor Buenaventura Vivas Airport|Mayor Buenaventura Vivas Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیۆر بوئێناڤێنتورا ڤیڤاس]] |[[d:Q651696|Q651696]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیۆر بوئێناڤێنتورا ڤیڤاس}}}} | | |- | ٢٣٣ || [[:en:McCarthy Airport|McCarthy Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککارسی]] |[[d:Q651666|Q651666]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککارسی}}}} | | |- | ٢٣٤ || [[:en:Meghauli Airport|Meghauli Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میگاولی]] |[[d:Q651687|Q651687]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میگاولی}}}} | | |- | ٢٣٥ || [[:en:Memphis Municipal Airport|Memphis Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەمفیس]] |[[d:Q651654|Q651654]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەمفیس}}}} | | |- | ٢٣٦ || [[:en:Merced Regional Airport|Merced Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی مێرسێد]] |[[d:Q651720|Q651720]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی مێرسێد}}}} | | |- | ٢٣٧ || [[:en:Mendi Airport|Mendi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێندی]] |[[d:Q651735|Q651735]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێندی}}}} | | |- | ٢٣٨ || [[:en:Mason County Airport|Mason County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاونتی مەیسن]] |[[d:Q651940|Q651940]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاونتی مەیسن}}}} | | |- | ٢٣٩ || [[:en:Mayville Municipal Airport|Mayville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەیڤیل]] |[[d:Q651877|Q651877]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەیڤیل}}}} | | |- | ٢٤٠ || [[:en:McCook Army Airfield|McCook Army Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی سوپای مەککوک]] |[[d:Q651905|Q651905]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی سوپای مەککوک}}}} | | |- | ٢٤١ || [[:en:McDermitt State Airport|McDermitt State Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مەکدێرمیت]] |[[d:Q651931|Q651931]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مەکدێرمیت}}}} | | |- | ٢٤٢ || [[:en:McGehee Catfish Restaurant Airport|McGehee Catfish Restaurant Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چێشتخانەی کاتفیشی مەکگەهی]] |[[d:Q651964|Q651964]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چێشتخانەی کاتفیشی مەکگەهی}}}} | | |- | ٢٤٣ || [[:en:McMinn Airport|McMinn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکمین]] |[[d:Q651993|Q651993]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکمین}}}} | | |- | ٢٤٤ || [[:en:Mefford Field Airport|Mefford Field Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیدانی مێفۆرد]] |[[d:Q651887|Q651887]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیدانی مێفۆرد}}}} | | |- | ٢٤٥ || [[:en:Meridian Regional Airport|Meridian Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی مێریدیان]] |[[d:Q651920|Q651920]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی مێریدیان}}}} | | |- | ٢٤٦ || [[:en:Mesa Del Rey Airport|Mesa Del Rey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میسا دێل رێ]] |[[d:Q651986|Q651986]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میسا دێل رێ}}}} | | |- | ٢٤٧ || [[:en:Mary River Aerodrome|Mary River Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ڕووباری مێری]] |[[d:Q652032|Q652032]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕووباری مێری}}}} | | |- | ٢٤٨ || [[:en:McEntire Joint National Guard Base|McEntire Joint National Guard Base]] || [[بنکەی هاوبەشی پاسەوانی نیشتمانی مەکئێنتایر]] |[[d:Q652044|Q652044]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بنکەی هاوبەشی پاسەوانی نیشتمانی مەکئێنتایر}}}} | | |- | ٢٤٩ || [[:en:Denali National Park Airport|Denali National Park Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پارکی نیشتمانی دینالی]] |[[d:Q652039|Q652039]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پارکی نیشتمانی دینالی}}}} | | |- | ٢٥٠ || [[:en:Melbourne Orlando International Airport|Melbourne Orlando International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەلبۆرن ئۆرلاندۆ]] |[[d:Q652030|Q652030]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەلبۆرن ئۆرلاندۆ}}}} | | |- | ٢٥١ || [[:en:Marshall Army Airfield|Marshall Army Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی سوپای مارشاڵ]] |[[d:Q652135|Q652135]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی سوپای مارشاڵ}}}} | | |- | ٢٥٢ || [[:en:Martin State Airport|Martin State Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مارتین]] |[[d:Q652112|Q652112]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مارتین}}}} | | |- | ٢٥٣ || [[:en:Masvingo Airport|Masvingo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماسڤینگۆ]] |[[d:Q652124|Q652124]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماسڤینگۆ}}}} | | |- | ٢٥٤ || [[:en:May Creek Airport|May Creek Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەی کریک]] |[[d:Q652055|Q652055]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەی کریک}}}} | | |- | ٢٥٥ || [[:en:McMinnville Municipal Airport|McMinnville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەکمینڤیل]] |[[d:Q652109|Q652109]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەکمینڤیل}}}} | | |- | ٢٥٦ || [[:en:Mesquite Metro Airport|Mesquite Metro Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێترۆی مەسکیت]] |[[d:Q652061|Q652061]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێترۆی مەسکیت}}}} | | |- | ٢٥٧ || [[:en:William Robert Johnston Municipal Airport|William Robert Johnston Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ویلیام ڕۆبێرت جۆنستن]] |[[d:Q652153|Q652153]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ویلیام ڕۆبێرت جۆنستن}}}} | | |- | ٢٥٨ || [[:en:Marion County Regional Airport|Marion County Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی ماریۆن]] |[[d:Q652201|Q652201]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی ماریۆن}}}} | | |- | ٢٥٩ || [[:en:Marlboro Airport|Marlboro Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارلبۆرۆ]] |[[d:Q652230|Q652230]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارلبۆرۆ}}}} | | |- | ٢٦٠ || [[:en:Marsabit Airport|Marsabit Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارسابیت]] |[[d:Q652179|Q652179]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارسابیت}}}} | | |- | ٢٦١ || [[:en:Marshfield Municipal Airport|Marshfield Municipal Airport]] || [[مارشفیلد میونسپاڵ ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652193|Q652193]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مارشفیلد میونسپاڵ ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٢ || [[:en:McKinley Field|McKinley Field]] || [[مک‌کینلی فیلد]] |[[d:Q652165|Q652165]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مک‌کینلی فیلد}}}} | | |- | ٢٦٣ || [[:en:Memorial Field Airport|Memorial Field Airport]] || [[مەمۆریاڵ فیلد ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652208|Q652208]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەمۆریاڵ فیلد ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٤ || [[:en:Mena Intermountain Municipal Airport|Mena Intermountain Municipal Airport]] || [[مێنا ئینتەرمەونتین میونسپاڵ ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652222|Q652222]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێنا ئینتەرمەونتین میونسپاڵ ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٥ || [[:en:Cuneo International Airport|Cuneo International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کونیۆ]] |[[d:Q130270|Q130270]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کونیۆ}}}} | | |- | ٢٦٦ || [[:en:Long Apung Airport|Long Apung Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لۆنگ ئاپوونگ]] |[[d:Q130863|Q130863]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لۆنگ ئاپوونگ}}}} | | |- | ٢٦٧ || [[:en:New York Stewart International Airport|New York Stewart International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیویۆرک ستیوارت]] |[[d:Q130864|Q130864]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیویۆرک ستیوارت}}}} | | |- | ٢٦٨ || [[:en:Cherepovets Airport|Cherepovets Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیریپۆڤێتس]] |[[d:Q130915|Q130915]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیریپۆڤێتس}}}} | | |- | ٢٦٩ || [[:en:Chitato Airport|Chitato Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیتاتۆ]] |[[d:Q130927|Q130927]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیتاتۆ}}}} | | |- | ٢٧٠ || [[:en:Abumumbazi Airport|Abumumbazi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەبومومبازی]] |[[d:Q130946|Q130946]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەبومومبازی}}}} | | |- | ٢٧١ || [[:en:Charlo Airport|Charlo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارلۆ]] |[[d:Q137695|Q137695]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارلۆ}}}} | | |- | ٢٧٢ || [[:en:L'Aquila Preturo Airport|L'Aquila Preturo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لاکویلا پرێتورۆ]] |[[d:Q139875|Q139875]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لاکویلا پرێتورۆ}}}} | | |- | ٢٧٣ || [[:en:Keflavík Airport|Keflavík Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کێفلاڤیک]] |[[d:Q139921|Q139921]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کێفلاڤیک}}}} | | |- | ٢٧٤ || [[:en:Cagliari Elmas Airport|Cagliari Elmas Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاگلیاری ئێلماس]] |[[d:Q139983|Q139983]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاگلیاری ئێلماس}}}} | | |- | ٢٧٥ || [[:en:Xi'an Xianyang International Airport|Xi'an Xianyang International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیئان شیانیانگ]] |[[d:Q141677|Q141677]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیئان شیانیانگ}}}} | | |- | ٢٧٦ || [[:en:Blida Airport|Blida Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بڵیدا]] |[[d:Q598785|Q598785]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بڵیدا}}}} | | |- | ٢٧٧ || [[:en:Biju Patnaik Airport|Biju Patnaik Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیجو پاتنایک]] |[[d:Q598850|Q598850]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیجو پاتنایک}}}} | | |- | ٢٧٨ || [[:en:Binaka Airport|Binaka Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیناکا]] |[[d:Q598859|Q598859]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیناکا}}}} | | |- | ٢٧٩ || [[:en:Blackpool Airport|Blackpool Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بڵاکپوڵ]] |[[d:Q598831|Q598831]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بڵاکپوڵ}}}} | | |- | ٢٨٠ || [[:en:Wuhan Tianhe International Airport|Wuhan Tianhe International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ووهان تیانهێ]] |[[d:Q601091|Q601091]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ووهان تیانهێ}}}} | | |- | ٢٨١ || [[:en:Jyväskylä Airport|Jyväskylä Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یوڤاسکولا]] |[[d:Q143224|Q143224]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یوڤاسکولا}}}} | | |- | ٢٨٢ || [[:en:Lifou Airport|Lifou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیفوو]] |[[d:Q144278|Q144278]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیفوو}}}} | | |- | ٢٨٣ || [[:en:Pleiku Airport|Pleiku Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پلێیکوو]] |[[d:Q151846|Q151846]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پلێیکوو}}}} | | |- | ٢٨٤ || [[:en:Bathpalathang Airport|Bathpalathang Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باتپالاتانگ]] |[[d:Q153191|Q153191]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باتپالاتانگ}}}} | | |- | ٢٨٥ || [[:en:Zadar Airport|Zadar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی زادار]] |[[d:Q155359|Q155359]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی زادار}}}} | | |- | ٢٨٦ || [[:en:Phu Bai International Airport|Phu Bai International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی فو بای]] |[[d:Q160094|Q160094]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی فو بای}}}} | | |- | ٢٨٧ || [[:en:Lien Khuong Airport|Lien Khuong Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیین خۆنگ]] |[[d:Q165146|Q165146]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیین خۆنگ}}}} | | |- | ٢٨٨ || [[:en:Can Tho International Airport|Can Tho International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کان تۆ]] |[[d:Q170343|Q170343]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کان تۆ}}}} | | |- | ٢٨٩ || [[:en:Tepoe Airstrip|Tepoe Airstrip]] || [[باندی فڕینی تێپۆ]] |[[d:Q601389|Q601389]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:باندی فڕینی تێپۆ}}}} | | |- | ٢٩٠ || [[:en:Mobaye Mbanga Airport|Mobaye Mbanga Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مۆبای مبانگا]] |[[d:Q602178|Q602178]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مۆبای مبانگا}}}} | | |- | ٢٩١ || [[:en:Livno Airport|Livno Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیڤنۆ]] |[[d:Q603430|Q603430]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیڤنۆ}}}} | | |- | ٢٩٢ || [[:en:La Gomera Airport|La Gomera Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لا گۆمێرا]] |[[d:Q604275|Q604275]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لا گۆمێرا}}}} | | |- | ٢٩٣ || [[:en:Oryol Yuzhny Airport|Oryol Yuzhny Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئۆریۆڵ یۆژنێ]] |[[d:Q604872|Q604872]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئۆریۆڵ یۆژنێ}}}} | | |- | ٢٩٤ || [[:en:McCall Municipal Airport|McCall Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میونسپاڵی مەککاڵ]] |[[d:Q605739|Q605739]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میونسپاڵی مەککاڵ}}}} | | |- | ٢٩٥ || [[:en:Liege Airport|Liege Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیێژ]] |[[d:Q606067|Q606067]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیێژ}}}} | | |- | ٢٩٦|| [[:en:Boardman Airport|Boardman Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆردمان]] |[[d:Q606813|Q606813]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆردمان}}}} | | |- | ٢٩٧ || [[:en:Bengbu Airport|Bengbu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێنگبو]] |[[d:Q607086|Q607086]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێنگبو}}}} | | |- | ٢٩٨ || [[:en:Campo Grande International Airport|Campo Grande International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کامپۆ گراندە]] |[[d:Q607211|Q607211]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کامپۆ گراندە}}}} | | |- | ٢٩٩ || [[:en:Gondar Airport|Gondar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گۆندار]] |[[d:Q608306|Q608306]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گۆندار}}}} | | |- | ٣٠٠ || [[:en:Novi Sad Airport|Novi Sad Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد]] |[[d:Q608992|Q608992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد}}}} | | |} == لیستی وتارەکان== 📝 5husrddpw5m3iutx25hias55g4rtd5z 1663056 1663055 2026-09-08T10:17:44Z Shaween 18477 1663056 wikitext text/x-wiki {| style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #fdffe7); border: 1px solid var(--border-color-success, #fceb92); color: var(--color-base, #202122);" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[پەڕگە:Nuvola apps kalzium.svg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ئێدیتاسۆنی زانستیی ویکیپیدیا – ٢٠٢٦''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | سڵاو بەڕێز X، زۆر سپاس بۆ بەشداریکردنی بەڕێزتان لە [[ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026|ئێدیتاسۆنى زانستی ویکی - 2026]]دا. ھیوادارین لە پێشبڕکێ و پڕۆژەکانی داھاتووشدا دووبارە بینەری بەشدارییە بەنرخەکانی ئێوە بین. |} {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ویکیپیدیای ئینگلیزی !! بە کوردی !! ویکیدیتا !! قەبارەی وتار !! ئەرک بۆ !! ڕەوش |- | ١ || [[:en:Lyon–Saint-Exupéry Airport|Lyon–Saint-Exupéry Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیۆن سانت ئێگزوپێری]] |[[d:Q1547|Q1547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیۆن سانت ئێگزوپێری}}}} | | |- | ٢ || [[:en:Lyon-Bron Airport|Lyon-Bron Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیۆن برۆن]] |[[d:Q4102|Q4102]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیۆن برۆن}}}} | | |- | ٣ || [[:en:Dong Hoi Airport|Dong Hoi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دۆنگ هۆی]] |[[d:Q4156|Q4156]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دۆنگ هۆی}}}} | | |- | ٤ || [[:en:Liverpool John Lennon Airport|Liverpool John Lennon Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیڤەرپوول جۆن لێنن]] |[[d:Q8727|Q8727]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیڤەرپوول جۆن لێنن}}}} | | |- | ٥ || [[:en:Newcastle International Airport|Newcastle International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیوکاسڵ]] |[[d:Q8975|Q8975]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیوکاسڵ}}}} | | |- | ٦ || [[:en:East Midlands Airport|East Midlands Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئیست میدلاندز]] |[[d:Q8977|Q8977]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئیست میدلاندز}}}} | | |- | ٧ || [[:en:Belfast International Airport|Belfast International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بێڵفێست]] |[[d:Q8979|Q8979]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بێڵفێست}}}} | | |- | ٨ || [[:en:Aberdeen Airport|Aberdeen Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەبەردین]] |[[d:Q8981|Q8981]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەبەردین}}}} | | |- | ٩ || [[:en:Southampton Airport|Southampton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساوتھامپتن]] |[[d:Q8988|Q8988]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساوتھامپتن}}}} | | |- | ١٠ || [[:en:Jersey Airport|Jersey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جێرسی]] |[[d:Q8991|Q8991]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جێرسی}}}} | | |- | ١١ || [[:en:Glasgow Prestwick Airport|Glasgow Prestwick Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گلاسگۆ پرێستویک]] |[[d:Q8992|Q8992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گلاسگۆ پرێستویک}}}} | | |- | ١٢ || [[:en:George Best Belfast City Airport|George Best Belfast City Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جۆرج بێست شاری بێلفاست]] |[[d:Q8987|Q8987]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جۆرج بێست شاری بێلفاست}}}} | | |- | ١٣ || [[:en:Cardiff Airport|Cardiff Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاردیف]] |[[d:Q8994|Q8994]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاردیف}}}} | | |- | ١٤ || [[:en:Guernsey Airport|Guernsey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گێرنزی]] |[[d:Q8995|Q8995]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گێرنزی}}}} | | |- | ١٥ || [[:en:Doncaster Sheffield Airport|Doncaster Sheffield Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دۆنکاستەر شێفیڵد]] |[[d:Q8996|Q8996]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دۆنکاستەر شێفیڵد}}}} | | |- | ١٦ || [[:en:Canberra Airport|Canberra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کانبێرا]] |[[d:Q14300|Q14300]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کانبێرا}}}} | | |- | ١٧ || [[:en:Adelaide Airport|Adelaide Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەدێلاید]] |[[d:Q14302|Q14302]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەدێلاید}}}} | | |- | ١٨ || [[:en:Parafield Airport|Parafield Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پارافیلد]] |[[d:Q14308|Q14308]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پارافیلد}}}} | | |- | ١٩ || [[:en:Seattle–Tacoma International Airport|Seattle–Tacoma International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سیاتڵ-تاکۆما]] |[[d:Q14295|Q14295]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سیاتڵ-تاکۆما}}}} | | |- | ٢٠ || [[:en:Exeter Airport|Exeter Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێکسیتەر]] |[[d:Q8999|Q8999]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێکسیتەر}}}} | | |- | ٢١ || [[:en:Isle of Man Airport|Isle of Man Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئایل ئۆف مان]] |[[d:Q9001|Q9001]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئایل ئۆف مان}}}} | | |- | ٢٢ || [[:en:Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport|Capitán de Corbeta Carlos A. Curbelo International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کاپیتان دێ کۆربێتا کارلۆس ئا. کۆربیلو]] |[[d:Q9071|Q9071]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کاپیتان دێ کۆربێتا کارلۆس ئا. کۆربیلو}}}} | | |- | ٢٣ || [[:en:Pierrefonds Airport|Pierrefonds Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پیێرفۆن]] |[[d:Q17431|Q17431]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پیێرفۆن}}}} | | |- | ٢٤ || [[:en:Albury Airport|Albury Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەلبێری]] |[[d:Q17440|Q17440]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەلبێری}}}} | | |- | ٢٥ || [[:en:Armidale Regional Airport|Armidale Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی ئارمیدەیل]] |[[d:Q17441|Q17441]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی ئارمیدەیل}}}} | | |- | ٢٦ || [[:en:Ballina Byron Gateway Airport|Ballina Byron Gateway Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بالینا بایرۆن گەیتوەی]] |[[d:Q17443|Q17443]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بالینا بایرۆن گەیتوەی}}}} | | |- | ٢٧ || [[:en:Balranald Airport|Balranald Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بالرانالد]] |[[d:Q17445|Q17445]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بالرانالد}}}} | | |- | ٢٨ || [[:en:Ceduna Airport|Ceduna Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سیدونا]] |[[d:Q14312|Q14312]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سیدونا}}}} | | |- | ٢٩ || [[:en:Cleve Airport|Cleve Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کلیڤ]] |[[d:Q14315|Q14315]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کلیڤ}}}} | | |- | ٣٠ || [[:en:Coober Pedy Airport|Coober Pedy Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کووبەر پێدی]] |[[d:Q14316|Q14316]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کووبەر پێدی}}}} | | |- | ٣١ || [[:en:Cowell Airport|Cowell Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاوێل]] |[[d:Q14319|Q14319]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاوێل}}}} | | |- | ٣٢ || [[:en:Kimba Airport|Kimba Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کیمبا]] |[[d:Q14322|Q14322]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کیمبا}}}} | | |- | ٣٣ || [[:en:Kingscote Airport|Kingscote Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کینگزکۆت]] |[[d:Q14324|Q14324]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کینگزکۆت}}}} | | |- | ٣٤ || [[:en:Leigh Creek Airport|Leigh Creek Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لی کریک]] |[[d:Q14327|Q14327]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لی کریک}}}} | | |- | ٣٥ || [[:en:Loxton Airport|Loxton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لۆکستۆن]] |[[d:Q14329|Q14329]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لۆکستۆن}}}} | | |- | ٣٦ || [[:en:Mount Gambier Airport|Mount Gambier Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماونت گامبیر]] |[[d:Q14331|Q14331]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماونت گامبیر}}}} | | |- | ٣٧ || [[:en:Naracoorte Airport|Naracoorte Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناراکۆرت]] |[[d:Q15100|Q15100]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناراکۆرت}}}} | | |- | ٣٨ || [[:en:Port Augusta Airport|Port Augusta Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت ئاگۆستا]] |[[d:Q15101|Q15101]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت ئاگۆستا}}}} | | |- | ٣٩ || [[:en:Port Lincoln Airport|Port Lincoln Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت لینکن]] |[[d:Q15102|Q15102]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت لینکن}}}} | | |- | ٤٠ || [[:en:Port Pirie Airport|Port Pirie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پۆرت پیری]] |[[d:Q15103|Q15103]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پۆرت پیری}}}} | | |- | ٤١ || [[:en:Renmark Airport|Renmark Airport]] || [[فڕۆکەخانەی رێنمارک]] |[[d:Q15106|Q15106]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی رێنمارک}}}} | | |- | ٤٢ || [[:en:Streaky Bay Airport|Streaky Bay Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ستریکی بێی]] |[[d:Q15107|Q15107]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ستریکی بێی}}}} | | |- | ٤٣ || [[:en:Waikerie Airport|Waikerie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وایکەری]] |[[d:Q15108|Q15108]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وایکەری}}}} | | |- | ٤٤ || [[:en:Whyalla Airport|Whyalla Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وایالا]] |[[d:Q15109|Q15109]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وایالا}}}} | | |- | ٤٥ || [[:en:Wudinna Airport|Wudinna Airport]] || [[فڕۆکەخانەی وودینا]] |[[d:Q15111|Q15111]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی وودینا}}}} | | |- | ٤٦ || [[:en:Devonport Airport|Devonport Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دیڤۆنپۆرت]] |[[d:Q15496|Q15496]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دیڤۆنپۆرت}}}} | | |- | ٤٧ || [[:en:Flinders Island Airport|Flinders Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی فلیندرز]] |[[d:Q15497|Q15497]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی فلیندرز}}}} | | |- | ٤٨ || [[:en:Hobart Airport|Hobart Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هۆبارت]] |[[d:Q15498|Q15498]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هۆبارت}}}} | | |- | ٤٩ || [[:en:Cambridge Aerodrome|Cambridge Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی کامبریج]] |[[d:Q15501|Q15501]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کامبریج}}}} | | |- | ٥٠ || [[:en:King Island Airport|King Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی کینگ]] |[[d:Q15514|Q15514]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی کینگ}}}} | | |- | ٥١ || [[:en:Launceston Airport|Launceston Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لانسستۆن]] |[[d:Q15520|Q15520]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لانسستۆن}}}} | | |- | ٥٢ || [[:en:Smithton Airport|Smithton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سمیتۆن]] |[[d:Q15531|Q15531]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سمیتۆن}}}} | | |- | ٥٣ || [[:en:St Helens Airport|St Helens Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سەینت هێڵنز]] |[[d:Q15528|Q15528]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سەینت هێڵنز}}}} | | |- | ٥٤ || [[:en:Strahan Airport|Strahan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ستراهان]] |[[d:Q15533|Q15533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ستراهان}}}} | | |- | ٥٥ || [[:en:Burnie Airport|Burnie Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێرنی]] |[[d:Q15540|Q15540]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێرنی}}}} | | |- | ٥٦ || [[:en:Berbera Airport|Berbera Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێربێرا]] |[[d:Q15548|Q15548]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێربێرا}}}} | | |- | ٥٧ || [[:en:Boorama Airport|Boorama Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆراما]] |[[d:Q15550|Q15550]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆراما}}}} | | |- | ٥٨ || [[:en:Burao Airport|Burao Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بورائۆ]] |[[d:Q15552|Q15552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بورائۆ}}}} | | |- | ٥٩ || [[:en:Erigavo Airport|Erigavo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێریگاڤۆ]] |[[d:Q15556|Q15556]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێریگاڤۆ}}}} | | |- | ٦٠ || [[:en:Roland Garros Airport|Roland Garros Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ڕۆلان گارۆس]] |[[d:Q17430|Q17430]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕۆلان گارۆس}}}} | | |- | ٦١ || [[:en:Cobar Airport|Cobar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆبار]] |[[d:Q17531|Q17531]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆبار}}}} | | |- | ٦٢ || [[:en:Coffs Harbour Airport|Coffs Harbour Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆفس هاربەر]] |[[d:Q17532|Q17532]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆفس هاربەر}}}} | | |- | ٦٣ || [[:en:Collarenebri Airport|Collarenebri Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆلارینێبری]] |[[d:Q17533|Q17533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆلارینێبری}}}} | | |- | ٦٤ || [[:en:Cooma – Snowy Mountains Airport|Cooma – Snowy Mountains Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کووما-شاخەکانی سنۆوی]] |[[d:Q17534|Q17534]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کووما-شاخەکانی سنۆوی}}}} | | |- | ٦٥ || [[:en:Coonabarabran Airport|Coonabarabran Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کونابارابران]] |[[d:Q17535|Q17535]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کونابارابران}}}} | | |- | ٦٦ || [[:en:Coonamble Airport|Coonamble Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کونامبڵ]] |[[d:Q17536|Q17536]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کونامبڵ}}}} | | |- | ٦٧ || [[:en:Cootamundra Airport|Cootamundra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کوتامۆندرا]] |[[d:Q17537|Q17537]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کوتامۆندرا}}}} | | |- | ٦٨ || [[:en:Corowa Airport|Corowa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆرۆوا]] |[[d:Q17538|Q17538]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆرۆوا}}}} | | |- | ٦٩ || [[:en:Cowra Airport|Cowra Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاورا]] |[[d:Q17539|Q17539]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاورا}}}} | | |- | ٧٠ || [[:en:Deniliquin Airport|Deniliquin Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دێنیلیکوین]] |[[d:Q17540|Q17540]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دێنیلیکوین}}}} | | |- | ٧١ || [[:en:Dubbo City Regional Airport|Dubbo City Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی شاری دوبۆ]] |[[d:Q17542|Q17542]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی شاری دوبۆ}}}} | | |- | ٧٢ || [[:en:Forbes Airport|Forbes Airport]] || [[فڕۆکەخانەی فۆربز]] |[[d:Q17543|Q17543]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی فۆربز}}}} | | |- | ٧٣ || [[:en:Glen Innes Airport|Glen Innes Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گلێن ئینس]] |[[d:Q17544|Q17544]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گلێن ئینس}}}} | | |- | ٧٤ || [[:en:Antwerp International Airport|Antwerp International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئانتوێرپ]] |[[d:Q17480|Q17480]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئانتوێرپ}}}} | | |- | ٧٥ || [[:en:Bankstown Airport|Bankstown Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بانکستاون]] |[[d:Q17521|Q17521]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بانکستاون}}}} | | |- | ٧٦ || [[:en:Bathurst Airport|Bathurst Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باثێرست]] |[[d:Q17523|Q17523]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باثێرست}}}} | | |- | ٧٧ || [[:en:Bourke Airport|Bourke Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆرک]] |[[d:Q17526|Q17526]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆرک}}}} | | |- | ٧٨ || [[:en:Brewarrina Airport|Brewarrina Airport]] || [[فڕۆکەخانەی برێوارینا]] |[[d:Q17527|Q17527]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی برێوارینا}}}} | | |- | ٧٩ || [[:en:Broken Hill Airport|Broken Hill Airport]] || [[فڕۆکەخانەی برۆکەن هیل]] |[[d:Q17528|Q17528]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی برۆکەن هیل}}}} | | |- | ٨٠ || [[:en:Camden Airport|Camden Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کامدەن]] |[[d:Q17529|Q17529]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کامدەن}}}} | | |- | ٨١ || [[:en:Cessnock Airport|Cessnock Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سێسنۆک]] |[[d:Q17530|Q17530]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سێسنۆک}}}} | | |- | ٨٢ || [[:en:Clarence Valley Regional Airport|Clarence Valley Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی دۆڵی کلارەنس]] |[[d:Q17546|Q17546]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی دۆڵی کلارەنس}}}} | | |- | ٨٣ || [[:en:Goulburn Airport|Goulburn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گۆلبێرن]] |[[d:Q17545|Q17545]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گۆلبێرن}}}} | | |- | ٨٤ || [[:en:Griffith Airport|Griffith Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گریفیس]] |[[d:Q17547|Q17547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گریفیس}}}} | | |- | ٨٥ || [[:en:Gunnedah Airport|Gunnedah Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گەنیدا]] |[[d:Q17548|Q17548]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گەنیدا}}}} | | |- | ٨٦ || [[:en:Hay Airport|Hay Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەی]] |[[d:Q17549|Q17549]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەی}}}} | | |- | ٨٧ || [[:en:Inverell Airport|Inverell Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئینڤەرێل]] |[[d:Q17551|Q17551]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئینڤەرێل}}}} | | |- | ٨٨ || [[:en:Kempsey Airport|Kempsey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کێمپسێی]] |[[d:Q17552|Q17552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کێمپسێی}}}} | | |- | ٨٩ || [[:en:Lightning Ridge Airport|Lightning Ridge Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لایتنینگ ڕیدج]] |[[d:Q17553|Q17553]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لایتنینگ ڕیدج}}}} | | |- | ٩٠ || [[:en:Lismore Airport|Lismore Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیسمۆر]] |[[d:Q17555|Q17555]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیسمۆر}}}} | | |- | ٩١ || [[:en:Lord Howe Island Airport|Lord Howe Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی لۆرد هاو]] |[[d:Q17559|Q17559]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی لۆرد هاو}}}} | | |- | ٩٢ || [[:en:Merimbula Airport|Merimbula Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێریمبولا]] |[[d:Q17560|Q17560]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێریمبولا}}}} | | |- | ٩٣ || [[:en:Melun Villaroche Aerodrome|Melun Villaroche Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی مێلون ڤیلارۆش]] |[[d:Q650315|Q650315]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلون ڤیلارۆش}}}} | | |- | ٩٤ || [[:en:Ufa International Airport|Ufa International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئۆفا]] |[[d:Q650285|Q650285]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئۆفا}}}} | | |- | ٩٥ || [[:en:Mariposa-Yosemite Airport|Mariposa-Yosemite Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماریپۆسا-یۆسیمیتی]] |[[d:Q650454|Q650454]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماریپۆسا-یۆسیمیتی}}}} | | |- | ٩٦ || [[:en:Mark Anton Airport|Mark Anton Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارک ئانتۆن]] |[[d:Q650403|Q650403]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارک ئانتۆن}}}} | | |- | ٩٧ || [[:en:Mark Reynolds/North Mobile County Airport|Mark Reynolds/North Mobile County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارک ڕێنۆڵدز/باکووری مۆبایل کاونتی]] |[[d:Q650457|Q650457]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارک ڕێنۆڵدز/باکووری مۆبایل کاونتی}}}} | | |- | ٩٨ || [[:en:Maryborough Airport|Maryborough Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەریبەرۆ]] |[[d:Q650388|Q650388]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەریبەرۆ}}}} | | |- | ٩٩ || [[:en:Matawatchan Aerodrome|Matawatchan Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاواتچان]] |[[d:Q650382|Q650382]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاواتچان}}}} | | |- | ١٠٠ || [[:en:Meadowbank Aerodrome|Meadowbank Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی میدۆبانک]] |[[d:Q650442|Q650442]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میدۆبانک}}}} | | |- | ١٠١ || [[:en:Merrill Field|Merrill Field]] || [[مەیدانی مێرێل]] |[[d:Q650346|Q650346]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی مێرێل}}}} | | |- | ١٠٢ || [[:en:McClellan Airfield|McClellan Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی مەکلیلان]] |[[d:Q650456|Q650456]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی مەکلیلان}}}} | | |- | ١٠٣ || [[:en:Novi Sad Airport|Novi Sad Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد]] |[[d:Q608992|Q608992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد}}}} | | |- | ١٠٤ || [[:en:Matagami Airport|Matagami Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاگامی]] |[[d:Q650535|Q650535]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاگامی}}}} | | |- | ١٠٥ || [[:en:Mattawa Airport|Mattawa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاوا]] |[[d:Q650509|Q650509]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاوا}}}} | | |- | ١٠٦ || [[:en:McGavock Lake Water Aerodrome|McGavock Lake Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوەی دەریاچەی مەکگاڤۆک]] |[[d:Q650522|Q650522]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوەی دەریاچەی مەکگاڤۆک}}}} | | |- | ١٠٧ || [[:en:McClellan–Palomar Airport|McClellan–Palomar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکلیلان-پالۆمار]] |[[d:Q650767|Q650767]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکلیلان-پالۆمار}}}} | | |- | ١٠٨ || [[:en:Adak Airport|Adak Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئاداک]] |[[d:Q651188|Q651188]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاداک}}}} | | |- | ١٠٩ || [[:en:Marseille Provence Airport|Marseille Provence Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارسی پرۆڤانس]] |[[d:Q651190|Q651190]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارسی پرۆڤانس}}}} | | |- | ١١٠ || [[:en:Mbambanakira Airport|Mbambanakira Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مبامباناکیرا]] |[[d:Q651156|Q651156]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مبامباناکیرا}}}} | | |- | ١١١ || [[:en:Megiddo Airport|Megiddo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەگیدۆ]] |[[d:Q651167|Q651167]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەگیدۆ}}}} | | |- | ١١٢ || [[:en:Bancasi Airport|Bancasi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بانکاسی]] |[[d:Q80960|Q80960]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بانکاسی}}}} | | |- | ١١٣ || [[:en:Jinchang Jinchuan Airport|Jinchang Jinchuan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جینچاڠ جینچوان]] |[[d:Q81319|Q81319]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جینچاڠ جینچوان}}}} | | |- | ١١٤ || [[:en:Zhangye Ganzhou Airport|Zhangye Ganzhou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی جاڠی گانجۆ]] |[[d:Q81362|Q81362]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی جاڠی گانجۆ}}}} | | |- | ١١٥ || [[:en:N'zeto Airport|N'zeto Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نزێتۆ]] |[[d:Q81512|Q81512]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نزێتۆ}}}} | | |- | ١١٦ || [[:en:Nzagi Airport|Nzagi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نزاگی]] |[[d:Q81514|Q81514]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نزاگی}}}} | | |- | ١١٧ || [[:en:Camaxilo Airport|Camaxilo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاماکسیلۆ]] |[[d:Q81552|Q81552]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاماکسیلۆ}}}} | | |- | ١١٨ || [[:en:Catumbela Airport|Catumbela Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاتومبێلا]] |[[d:Q81569|Q81569]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاتومبێلا}}}} | | |- | ١١٩ || [[:en:Kapanda Airport|Kapanda Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاپاندا]] |[[d:Q81573|Q81573]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاپاندا}}}} | | |- | ١٢٠ || [[:en:Saurimo Airport|Saurimo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساوریمۆ]] |[[d:Q81575|Q81575]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساوریمۆ}}}} | | |- | ١٢١ || [[:en:Martinique Aimé Césaire International Airport|Martinique Aimé Césaire International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مارتینیک ئێمە سیزێر]] |[[d:Q651330|Q651330]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مارتینیک ئێمە سیزێر}}}} | | |- | ١٢٢ || [[:en:Marudi Airport|Marudi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارودی]] |[[d:Q651316|Q651316]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارودی}}}} | | |- | ١٢٣ || [[:en:Mary Airport|Mary Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماری]] |[[d:Q651297|Q651297]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماری}}}} | | |- | ١٢٤ || [[:en:Mayerthorpe Airport|Mayerthorpe Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایەرتۆرپ]] |[[d:Q651346|Q651346]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایەرتۆرپ}}}} | | |- | ١٢٥ || [[:en:Maykop Airport|Maykop Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایکۆپ]] |[[d:Q651237|Q651237]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایکۆپ}}}} | | |- | ١٢٦ || [[:en:Mehamn Airport|Mehamn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەهامن]] |[[d:Q651288|Q651288]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەهامن}}}} | | |- | ١٢٧ || [[:en:Melonguane Airport|Melonguane Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلۆنگوانی]] |[[d:Q651325|Q651325]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلۆنگوانی}}}} | | |- | ١٢٨ || [[:en:West Kutai Melalan Airport|West Kutai Melalan Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلالان، ڕۆژاوای کوتای]] |[[d:Q651307|Q651307]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلالان، ڕۆژاوای کوتای}}}} | | |- | ١٢٩ || [[:en:Blimbingsari Airport|Blimbingsari Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلیمبینگساری]] |[[d:Q598011|Q598011]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلیمبینگساری}}}} | | |- | ١٣٠ || [[:en:Bijie Feixiong Airport|Bijie Feixiong Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیجی فێیشیۆنگ]] |[[d:Q597902|Q597902]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیجی فێیشیۆنگ}}}} | | |- | ١٣١ || [[:en:Bilaspur Airport|Bilaspur Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلاسپور]] |[[d:Q598024|Q598024]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلاسپور}}}} | | |- | ١٣٢ || [[:en:Bislig Airport|Bislig Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیسلیگ]] |[[d:Q597873|Q597873]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیسلیگ}}}} | | |- | ١٣٣ || [[:en:Bismarck Memorial Airport|Bismarck Memorial Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یادگاری بیسمارک]] |[[d:Q597879|Q597879]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یادگاری بیسمارک}}}} | | |- | ١٣٤ || [[:en:Black River Falls Area Airport|Black River Falls Area Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناوچەی بلاک ریڤەر فاڵز]] |[[d:Q597840|Q597840]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناوچەی بلاک ریڤەر فاڵز}}}} | | |- | ١٣٥ || [[:en:Blackwell–Tonkawa Municipal Airport|Blackwell–Tonkawa Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاکوێل-تۆنکاوا]] |[[d:Q597854|Q597854]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاکوێل-تۆنکاوا}}}} | | |- | ١٣٦ || [[:en:Blanding Municipal Airport|Blanding Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاندینگ]] |[[d:Q597869|Q597869]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلاندینگ}}}} | | |- | ١٣٧ || [[:en:Bloomfield Municipal Airport|Bloomfield Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلوومفیلد]] |[[d:Q597839|Q597839]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلوومفیلد}}}} | | |- | ١٣٨ || [[:en:Blosser Municipal Airport|Blosser Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی بلۆسەر]] |[[d:Q597891|Q597891]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی بلۆسەر}}}} | | |- | ١٣٩ || [[:en:Buffalo Niagara International Airport|Buffalo Niagara International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بافڵۆ نیایاگرا]] |[[d:Q597986|Q597986]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بافڵۆ نیایاگرا}}}} | | |- | ١٤٠ || [[:en:RAF Northolt|RAF Northolt]] || [[بنکەی ئاسمانی نۆرسۆلت]] |[[d:Q106119|Q106119]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بنکەی ئاسمانی نۆرسۆلت}}}} | | |- | ١٤١ || [[:en:Marina di Campo Airport|Marina di Campo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارینا دی کامپۆ]] |[[d:Q114345|Q114345]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارینا دی کامپۆ}}}} | | |- | ١٤٢ || [[:en:Hiroshima Airport|Hiroshima Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هیڕۆشیما]] |[[d:Q82240|Q82240]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هیڕۆشیما}}}} | | |- | ١٤٣ || [[:en:Qualicum Beach Airport|Qualicum Beach Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کوالیکەم بیچ]] |[[d:Q93617|Q93617]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کوالیکەم بیچ}}}} | | |- | ١٤٤ || [[:en:Prince Rupert Airport|Prince Rupert Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پرینس روپێرت]] |[[d:Q93902|Q93902]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پرینس روپێرت}}}} | | |- | ١٤٥ || [[:en:Niagara Central Airport|Niagara Central Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ناوەندی نیایاگرا]] |[[d:Q94904|Q94904]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ناوەندی نیایاگرا}}}} | | |- | ١٤٦ || [[:en:Bajawa Soa Airport|Bajawa Soa Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باجاوا سۆئا]] |[[d:Q82882|Q82882]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باجاوا سۆئا}}}} | | |- | ١٤٧ || [[:en:Bilbao Airport|Bilbao Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلباو]] |[[d:Q598197|Q598197]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلباو}}}} | | |- | ١٤٨ || [[:en:Billund Airport|Billund Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیلۆند]] |[[d:Q598121|Q598121]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیلۆند}}}} | | |- | ١٤٩ || [[:en:Bob Baker Memorial Airport|Bob Baker Memorial Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یادگاری بۆب بیکەر]] |[[d:Q598164|Q598164]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یادگاری بۆب بیکەر}}}} | | |- | ١٥٠ || [[:en:Laoag International Airport|Laoag International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی لاواگ]] |[[d:Q598033|Q598033]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی لاواگ}}}} | | |- | ١٥١ || [[:en:Marsa Alam International Airport|Marsa Alam International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا عەلەم]] |[[d:Q123222|Q123222]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا عەلەم}}}} | | |- | ١٥٢ || [[:en:Alert Airport|Alert Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئالێرت]] |[[d:Q127121|Q127121]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئالێرت}}}} | | |- | ١٥٣ || [[:en:Esbjerg Airport|Esbjerg Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێسبێرگ]] |[[d:Q127148|Q127148]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێسبێرگ}}}} | | |- | ١٥٤ || [[:en:Ohrid "St. Paul the Apostle" Airport|Ohrid "St. Paul the Apostle" Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئۆهرید "پیر پۆڵی نێردراو"]] |[[d:Q127157|Q127157]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئۆهرید "پیر پۆڵی نێردراو"}}}} | | |- | ١٥٥ || [[:en:Billings Logan International Airport|Billings Logan International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بیلینگز لۆگان]] |[[d:Q598269|Q598269]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بیلینگز لۆگان}}}} | | |- | ١٥٦ || [[:en:Birsa Munda Airport|Birsa Munda Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرسا موندا]] |[[d:Q598231|Q598231]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرسا موندا}}}} | | |- | ١٥٧ || [[:en:Biskra Mohamed Khider Airport|Biskra Mohamed Khider Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیسکرا محەمەد خیدەر]] |[[d:Q598215|Q598215]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیسکرا محەمەد خیدەر}}}} | | |- | ١٥٨ || [[:en:Black Rock Airport|Black Rock Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک ڕاک]] |[[d:Q598252|Q598252]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک ڕاک}}}} | | |- | ١٥٩ || [[:en:Blue Grass Airport|Blue Grass Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلوو گراس]] |[[d:Q598259|Q598259]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلوو گراس}}}} | | |- | ١٦٠ || [[:en:Bloemfontein Airport|Bloemfontein Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلومفۆنتێین]] |[[d:Q598282|Q598282]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلومفۆنتێین}}}} | | |- | ١٦١ || [[:en:Miyako Airport|Miyako Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میاکۆ]] |[[d:Q116725|Q116725]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میاکۆ}}}} | | |- | ١٦٢ || [[:en:Sary-Arka Airport|Sary-Arka Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ساری-ئارکا]] |[[d:Q117807|Q117807]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ساری-ئارکا}}}} | | |- | ١٦٣ || [[:en:Downsview Airport|Downsview Airport]] || [[فڕۆکەخانەی داونزڤیو]] |[[d:Q118696|Q118696]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی داونزڤیو}}}} | | |- | ١٦٤ || [[:en:Moorea Airport|Moorea Airport]] || [[فڕۆکەخانەی موریا]] |[[d:Q120326|Q120326]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی موریا}}}} | | |- | ١٦٥ || [[:en:Maun Airport|Maun Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماون]] |[[d:Q121760|Q121760]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماون}}}} | | |- | ١٦٦ || [[:en:Ruhnu Airfield|Ruhnu Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی ڕوهنو]] |[[d:Q122668|Q122668]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی ڕوهنو}}}} | | |- | ١٦٧ || [[:en:Marion Municipal Airport|Marion Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن]] |[[d:Q650085|Q650085]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن}}}} | | |- | ١٦٨ || [[:en:Marion Municipal Airport|Marion Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن]] |[[d:Q650124|Q650124]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ماریۆن}}}} | | |- | ١٦٩ || [[:en:Marlboro County Jetport|Marlboro County Jetport]] || [[جێتپۆرتی کاونتی مارلبۆرۆ]] |[[d:Q650081|Q650081]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جێتپۆرتی کاونتی مارلبۆرۆ}}}} | | |- | ١٧٠ || [[:en:Marlin Airport|Marlin Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارلین]] |[[d:Q650113|Q650113]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارلین}}}} | | |- | ١٧١ || [[:en:Mary's Harbour Airport|Mary's Harbour Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماریز هاربەر]] |[[d:Q650108|Q650108]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماریز هاربەر}}}} | | |- | ١٧٢ || [[:en:Matheson Island Airport|Matheson Island Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دوورگەی ماثیسن]] |[[d:Q650129|Q650129]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دوورگەی ماثیسن}}}} | | |- | ١٧٣ || [[:en:McArthur River Airport|McArthur River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ڕووباری مەکئارسەر]] |[[d:Q650103|Q650103]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕووباری مەکئارسەر}}}} | | |- | ١٧٤ || [[:en:McComb-Pike County Airport|McComb-Pike County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککۆمب-پایک کاونتی]] |[[d:Q650075|Q650075]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککۆمب-پایک کاونتی}}}} | | |- | ١٧٥ || [[:en:McQuesten Airport|McQuesten Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککوێستن]] |[[d:Q650155|Q650155]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککوێستن}}}} | | |- | ١٧٦ || [[:en:Medicine Hat/Schlenker Airport|Medicine Hat/Schlenker Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەدیسن هات/شلێنکەر]] |[[d:Q650116|Q650116]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەدیسن هات/شلێنکەر}}}} | | |- | ١٧٧ || [[:en:Melville Municipal Airport|Melville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مێلڤیل]] |[[d:Q650140|Q650140]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مێلڤیل}}}} | | |- | ١٧٨ || [[:en:Merillat Airport|Merillat Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێریلات]] |[[d:Q650104|Q650104]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێریلات}}}} | | |- | ١٧٩ || [[:en:Marshall Don Hunter Sr. Airport|Marshall Don Hunter Sr. Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارشاڵ دۆن هەنتەر سینیۆر]] |[[d:Q650231|Q650231]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارشاڵ دۆن هەنتەر سینیۆر}}}} | | |- | ١٨٠ || [[:en:Mason City Municipal Airport|Mason City Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی میسۆن سیتی]] |[[d:Q650215|Q650215]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی میسۆن سیتی}}}} | | |- | ١٨١ || [[:en:McClusky Municipal Airport|McClusky Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەککلاسکی]] |[[d:Q650204|Q650204]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەککلاسکی}}}} | | |- | ١٨٢ || [[:en:Mekoryuk Airport|Mekoryuk Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکۆریۆک]] |[[d:Q650218|Q650218]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکۆریۆک}}}} | | |- | ١٨٣ || [[:en:Arturo Merino Benítez International Airport|Arturo Merino Benítez International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئارتۆرۆ مەرینۆ بینیتێز]] |[[d:Q127671|Q127671]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ئارتۆرۆ مەرینۆ بینیتێز}}}} | | |- | ١٨٤ || [[:en:Midtjylland Airport|Midtjylland Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میدتیولاند]] |[[d:Q127331|Q127331]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میدتیولاند}}}} | | |- | ١٨٥ || [[:en:Bikini Atoll Airport|Bikini Atoll Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەتۆڵی بیکینی]] |[[d:Q598311|Q598311]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەتۆڵی بیکینی}}}} | | |- | ١٨٦ || [[:en:Blackall Airport|Blackall Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکال]] |[[d:Q598324|Q598324]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکال}}}} | | |- | ١٨٧ || [[:en:Bo Airport|Bo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆ]] |[[d:Q598296|Q598296]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆ}}}} | | |- | ١٨٨ || [[:en:Big Trout Lake Airport|Big Trout Lake Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیگ تراوت لەیک]] |[[d:Q598547|Q598547]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیگ تراوت لەیک}}}} | | |- | ١٨٩ || [[:en:Biggar Airport|Biggar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیگار]] |[[d:Q598526|Q598526]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیگار}}}} | | |- | ١٩٠ || [[:en:Birch Hills Airport|Birch Hills Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرچ هیلز]] |[[d:Q598515|Q598515]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرچ هیلز}}}} | | |- | ١٩١ || [[:en:Bird River (Lac du Bonnet) Airport|Bird River (Lac du Bonnet) Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرد ڕیڤەر (لاک دو بۆنێ)]] |[[d:Q598462|Q598462]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرد ڕیڤەر (لاک دو بۆنێ)}}}} | | |- | ١٩٢ || [[:en:Bird River Water Aerodrome|Bird River Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بیرد ڕیڤەر]] |[[d:Q598566|Q598566]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بیرد ڕیڤەر}}}} | | |- | ١٩٣ || [[:en:Black Diamond/Cu Nim Airport|Black Diamond/Cu Nim Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک دایمۆند/کۆ نیم]] |[[d:Q598578|Q598578]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک دایمۆند/کۆ نیم}}}} | | |- | ١٩٤ || [[:en:Black Lake Water Aerodrome|Black Lake Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بلاک لەیک]] |[[d:Q598476|Q598476]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بلاک لەیک}}}} | | |- | ١٩٥ || [[:en:Blackbushe Airport|Blackbushe Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکبۆش]] |[[d:Q598537|Q598537]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکبۆش}}}} | | |- | ١٩٦ || [[:en:Blackie/Wilderman Farm Airport|Blackie/Wilderman Farm Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاکی/وایلدەرمەن فارم]] |[[d:Q598489|Q598489]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاکی/وایلدەرمەن فارم}}}} | | |- | ١٩٧ || [[:en:Blue River Airport|Blue River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلو ڕیڤەر]] |[[d:Q598556|Q598556]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلو ڕیڤەر}}}} | | |- | ١٩٨ || [[:en:Bissett Water Aerodrome|Bissett Water Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ئاوایی بیسێت]] |[[d:Q598589|Q598589]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئاوایی بیسێت}}}} | | |- | ١٩٩ || [[:en:Bloodvein River Airport|Bloodvein River Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلۆدڤێن ڕیڤەر]] |[[d:Q598602|Q598602]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلۆدڤێن ڕیڤەر}}}} | | |- | ٢٠٠ || [[:en:Matak Airport|Matak Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتاک]] |[[d:Q651354|Q651354]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتاک}}}} | | |- | ٢٠١ || [[:en:Medicine Hat Airport|Medicine Hat Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێدیسن هات]] |[[d:Q651365|Q651365]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێدیسن هات}}}} | | |- | ٢٠٢ || [[:en:Melilla Airport|Melilla Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلیلا]] |[[d:Q651392|Q651392]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلیلا}}}} | | |- | ٢٠٣ || [[:en:M'Boki Airport|M'Boki Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئێمبوکی]] |[[d:Q651441|Q651441]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئێمبوکی}}}} | | |- | ٢٠٤ || [[:en:Mayor General FAP Armando Revoredo Iglesias Airport|Mayor General FAP Armando Revoredo Iglesias Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیۆر جەنەڕاڵ FAP ئارماندۆ رێڤۆرێدۆ ئیگلیسیاس]] |[[d:Q651471|Q651471]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیۆر جەنەڕاڵ FAP ئارماندۆ رێڤۆرێدۆ ئیگلیسیاس}}}} | | |- | ٢٠٥ || [[:en:Máximo Gómez Airport|Máximo Gómez Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماکسیمۆ گۆمێز]] |[[d:Q651520|Q651520]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماکسیمۆ گۆمێز}}}} | | |- | ٢٠٦ || [[:en:Marsa Brega Airport|Marsa Brega Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەرسا برێگا]] |[[d:Q651511|Q651511]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەرسا برێگا}}}} | | |- | ٢٠٧ || [[:en:Marsa Matruh International Airport|Marsa Matruh International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا مەترۆح]] |[[d:Q651557|Q651557]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەرسا مەترۆح}}}} | | |- | ٢٠٨ || [[:en:Matei Airport|Matei Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماتێی]] |[[d:Q651562|Q651562]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماتێی}}}} | | |- | ٢٠٩ || [[:en:McGhee Tyson Airport|McGhee Tyson Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکگی تایسۆن]] |[[d:Q651495|Q651495]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکگی تایسۆن}}}} | | |- | ٢١٠ || [[:en:Melfi Airport|Melfi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێلفی]] |[[d:Q651533|Q651533]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێلفی}}}} | | |- | ٢١١ || [[:en:Memanbetsu Airport|Memanbetsu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێمانبێتسۆ]] |[[d:Q651482|Q651482]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێمانبێتسۆ}}}} | | |- | ٢١٢ || [[:en:Niuafoʻou Airport|Niuafoʻou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نیوافۆئو]] |[[d:Q651525|Q651525]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نیوافۆئو}}}} | | |- | ٢١٣ || [[:en:Biratnagar Airport|Biratnagar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیراتناگار]] |[[d:Q598652|Q598652]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیراتناگار}}}} | | |- | ٢١٤ || [[:en:Birch Mountain Airport|Birch Mountain Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیرچ ماونتەن]] |[[d:Q598637|Q598637]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیرچ ماونتەن}}}} | | |- | ٢١٥ || [[:en:Black Tickle Airport|Black Tickle Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلاک تیکل]] |[[d:Q598617|Q598617]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلاک تیکل}}}} | | |- | ٢١٦ || [[:en:Bob Quinn Lake Airport|Bob Quinn Lake Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆب کوین لەیک]] |[[d:Q598627|Q598627]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆب کوین لەیک}}}} | | |- | ٢١٧ || [[:en:Bobo Dioulasso Airport|Bobo Dioulasso Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆبۆ دیولاسۆ]] |[[d:Q598661|Q598661]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆبۆ دیولاسۆ}}}} | | |- | ٢١٨ || [[:en:Bintulu Airport|Bintulu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بینتولو]] |[[d:Q598738|Q598738]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بینتولو}}}} | | |- | ٢١٩ || [[:en:Bluefields Airport|Bluefields Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بلوفیلدز]] |[[d:Q598724|Q598724]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بلوفیلدز}}}} | | |- | ٢٢٠ || [[:en:Bima Airport|Bima Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیما]] |[[d:Q598749|Q598749]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیما}}}} | | |- | ٢٢١ || [[:en:Zagreb Airport|Zagreb Airport]] || [[فڕۆکەخانەی زاگرێب]] |[[d:Q128016|Q128016]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی زاگرێب}}}} | | |- | ٢٢٢ || [[:en:Cazombo Airport|Cazombo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کازۆمبۆ]] |[[d:Q129040|Q129040]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کازۆمبۆ}}}} | | |- | ٢٢٣ || [[:en:Chilliwack Airport|Chilliwack Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیلیواک]] |[[d:Q130189|Q130189]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیلیواک}}}} | | |- | ٢٢٤ || [[:en:Victoria International Airport|Victoria International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤیکتۆریا]] |[[d:Q130193|Q130193]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ڤیکتۆریا}}}} | | |- | ٢٢٥ || [[:en:Sofia Airport|Sofia Airport]] || [[فڕۆکەخانەی سۆفیا]] |[[d:Q127951|Q127951]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی سۆفیا}}}} | | |- | ٢٢٦ || [[:en:Mariscal Lamar International Airport|Mariscal Lamar International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ماریسکال لامار]] |[[d:Q651585|Q651585]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ماریسکال لامار}}}} | | |- | ٢٢٧ || [[:en:Mayaguana Airport|Mayaguana Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مایاگوانا]] |[[d:Q651576|Q651576]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مایاگوانا}}}} | | |- | ٢٢٨ || [[:en:Menongue Airport|Menongue Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێنۆنگ]] |[[d:Q651595|Q651595]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێنۆنگ}}}} | | |- | ٢٢٩ || [[:en:Mercer County Airport|Mercer County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کۆنتی مێرسەر]] |[[d:Q651607|Q651607]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کۆنتی مێرسەر}}}} | | |- | ٢٣٠ || [[:en:Mercer County Regional Airport|Mercer County Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی مێرسەر]] |[[d:Q651629|Q651629]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی مێرسەر}}}} | | |- | ٢٣١ || [[:en:Mesquite Airport|Mesquite Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەسکیت]] |[[d:Q651637|Q651637]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەسکیت}}}} | | |- | ٢٣٢ || [[:en:Mayor Buenaventura Vivas Airport|Mayor Buenaventura Vivas Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیۆر بوئێناڤێنتورا ڤیڤاس]] |[[d:Q651696|Q651696]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیۆر بوئێناڤێنتورا ڤیڤاس}}}} | | |- | ٢٣٣ || [[:en:McCarthy Airport|McCarthy Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەککارسی]] |[[d:Q651666|Q651666]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەککارسی}}}} | | |- | ٢٣٤ || [[:en:Meghauli Airport|Meghauli Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میگاولی]] |[[d:Q651687|Q651687]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میگاولی}}}} | | |- | ٢٣٥ || [[:en:Memphis Municipal Airport|Memphis Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەمفیس]] |[[d:Q651654|Q651654]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەمفیس}}}} | | |- | ٢٣٦ || [[:en:Merced Regional Airport|Merced Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی مێرسێد]] |[[d:Q651720|Q651720]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی مێرسێد}}}} | | |- | ٢٣٧ || [[:en:Mendi Airport|Mendi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێندی]] |[[d:Q651735|Q651735]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێندی}}}} | | |- | ٢٣٨ || [[:en:Mason County Airport|Mason County Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاونتی مەیسن]] |[[d:Q651940|Q651940]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاونتی مەیسن}}}} | | |- | ٢٣٩ || [[:en:Mayville Municipal Airport|Mayville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەیڤیل]] |[[d:Q651877|Q651877]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەیڤیل}}}} | | |- | ٢٤٠ || [[:en:McCook Army Airfield|McCook Army Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی سوپای مەککوک]] |[[d:Q651905|Q651905]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی سوپای مەککوک}}}} | | |- | ٢٤١ || [[:en:McDermitt State Airport|McDermitt State Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مەکدێرمیت]] |[[d:Q651931|Q651931]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مەکدێرمیت}}}} | | |- | ٢٤٢ || [[:en:McGehee Catfish Restaurant Airport|McGehee Catfish Restaurant Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چێشتخانەی کاتفیشی مەکگەهی]] |[[d:Q651964|Q651964]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چێشتخانەی کاتفیشی مەکگەهی}}}} | | |- | ٢٤٣ || [[:en:McMinn Airport|McMinn Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەکمین]] |[[d:Q651993|Q651993]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەکمین}}}} | | |- | ٢٤٤ || [[:en:Mefford Field Airport|Mefford Field Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەیدانی مێفۆرد]] |[[d:Q651887|Q651887]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەیدانی مێفۆرد}}}} | | |- | ٢٤٥ || [[:en:Meridian Regional Airport|Meridian Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی مێریدیان]] |[[d:Q651920|Q651920]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی مێریدیان}}}} | | |- | ٢٤٦ || [[:en:Mesa Del Rey Airport|Mesa Del Rey Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میسا دێل رێ]] |[[d:Q651986|Q651986]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میسا دێل رێ}}}} | | |- | ٢٤٧ || [[:en:Mary River Aerodrome|Mary River Aerodrome]] || [[فڕۆکەخانەی ڕووباری مێری]] |[[d:Q652032|Q652032]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ڕووباری مێری}}}} | | |- | ٢٤٨ || [[:en:McEntire Joint National Guard Base|McEntire Joint National Guard Base]] || [[بنکەی هاوبەشی پاسەوانی نیشتمانی مەکئێنتایر]] |[[d:Q652044|Q652044]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:بنکەی هاوبەشی پاسەوانی نیشتمانی مەکئێنتایر}}}} | | |- | ٢٤٩ || [[:en:Denali National Park Airport|Denali National Park Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پارکی نیشتمانی دینالی]] |[[d:Q652039|Q652039]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پارکی نیشتمانی دینالی}}}} | | |- | ٢٥٠ || [[:en:Melbourne Orlando International Airport|Melbourne Orlando International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەلبۆرن ئۆرلاندۆ]] |[[d:Q652030|Q652030]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی مەلبۆرن ئۆرلاندۆ}}}} | | |- | ٢٥١ || [[:en:Marshall Army Airfield|Marshall Army Airfield]] || [[مەیدانی ئاسمانی سوپای مارشاڵ]] |[[d:Q652135|Q652135]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەیدانی ئاسمانی سوپای مارشاڵ}}}} | | |- | ٢٥٢ || [[:en:Martin State Airport|Martin State Airport]] || [[فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مارتین]] |[[d:Q652112|Q652112]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی دەوڵەتی مارتین}}}} | | |- | ٢٥٣ || [[:en:Masvingo Airport|Masvingo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ماسڤینگۆ]] |[[d:Q652124|Q652124]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ماسڤینگۆ}}}} | | |- | ٢٥٤ || [[:en:May Creek Airport|May Creek Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مەی کریک]] |[[d:Q652055|Q652055]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مەی کریک}}}} | | |- | ٢٥٥ || [[:en:McMinnville Municipal Airport|McMinnville Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی مەکمینڤیل]] |[[d:Q652109|Q652109]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی مەکمینڤیل}}}} | | |- | ٢٥٦ || [[:en:Mesquite Metro Airport|Mesquite Metro Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مێترۆی مەسکیت]] |[[d:Q652061|Q652061]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مێترۆی مەسکیت}}}} | | |- | ٢٥٧ || [[:en:William Robert Johnston Municipal Airport|William Robert Johnston Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارەوانی ویلیام ڕۆبێرت جۆنستن]] |[[d:Q652153|Q652153]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارەوانی ویلیام ڕۆبێرت جۆنستن}}}} | | |- | ٢٥٨ || [[:en:Marion County Regional Airport|Marion County Regional Airport]] || [[فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی ماریۆن]] |[[d:Q652201|Q652201]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی هەرێمی کاونتی ماریۆن}}}} | | |- | ٢٥٩ || [[:en:Marlboro Airport|Marlboro Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارلبۆرۆ]] |[[d:Q652230|Q652230]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارلبۆرۆ}}}} | | |- | ٢٦٠ || [[:en:Marsabit Airport|Marsabit Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مارسابیت]] |[[d:Q652179|Q652179]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مارسابیت}}}} | | |- | ٢٦١ || [[:en:Marshfield Municipal Airport|Marshfield Municipal Airport]] || [[مارشفیلد میونسپاڵ ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652193|Q652193]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مارشفیلد میونسپاڵ ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٢ || [[:en:McKinley Field|McKinley Field]] || [[مک‌کینلی فیلد]] |[[d:Q652165|Q652165]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مک‌کینلی فیلد}}}} | | |- | ٢٦٣ || [[:en:Memorial Field Airport|Memorial Field Airport]] || [[مەمۆریاڵ فیلد ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652208|Q652208]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەمۆریاڵ فیلد ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٤ || [[:en:Mena Intermountain Municipal Airport|Mena Intermountain Municipal Airport]] || [[مێنا ئینتەرمەونتین میونسپاڵ ئەیرپۆرت]] |[[d:Q652222|Q652222]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێنا ئینتەرمەونتین میونسپاڵ ئەیرپۆرت}}}} | | |- | ٢٦٥ || [[:en:Cuneo International Airport|Cuneo International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کونیۆ]] |[[d:Q130270|Q130270]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کونیۆ}}}} | | |- | ٢٦٦ || [[:en:Long Apung Airport|Long Apung Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لۆنگ ئاپوونگ]] |[[d:Q130863|Q130863]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لۆنگ ئاپوونگ}}}} | | |- | ٢٦٧ || [[:en:New York Stewart International Airport|New York Stewart International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیویۆرک ستیوارت]] |[[d:Q130864|Q130864]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی نیویۆرک ستیوارت}}}} | | |- | ٢٦٨ || [[:en:Cherepovets Airport|Cherepovets Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیریپۆڤێتس]] |[[d:Q130915|Q130915]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیریپۆڤێتس}}}} | | |- | ٢٦٩ || [[:en:Chitato Airport|Chitato Airport]] || [[فڕۆکەخانەی چیتاتۆ]] |[[d:Q130927|Q130927]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی چیتاتۆ}}}} | | |- | ٢٧٠ || [[:en:Abumumbazi Airport|Abumumbazi Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئەبومومبازی]] |[[d:Q130946|Q130946]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئەبومومبازی}}}} | | |- | ٢٧١ || [[:en:Charlo Airport|Charlo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی شارلۆ]] |[[d:Q137695|Q137695]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی شارلۆ}}}} | | |- | ٢٧٢ || [[:en:L'Aquila Preturo Airport|L'Aquila Preturo Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لاکویلا پرێتورۆ]] |[[d:Q139875|Q139875]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لاکویلا پرێتورۆ}}}} | | |- | ٢٧٣ || [[:en:Keflavík Airport|Keflavík Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کێفلاڤیک]] |[[d:Q139921|Q139921]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کێفلاڤیک}}}} | | |- | ٢٧٤ || [[:en:Cagliari Elmas Airport|Cagliari Elmas Airport]] || [[فڕۆکەخانەی کاگلیاری ئێلماس]] |[[d:Q139983|Q139983]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی کاگلیاری ئێلماس}}}} | | |- | ٢٧٥ || [[:en:Xi'an Xianyang International Airport|Xi'an Xianyang International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیئان شیانیانگ]] |[[d:Q141677|Q141677]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی شیئان شیانیانگ}}}} | | |- | ٢٧٦ || [[:en:Blida Airport|Blida Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بڵیدا]] |[[d:Q598785|Q598785]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بڵیدا}}}} | | |- | ٢٧٧ || [[:en:Biju Patnaik Airport|Biju Patnaik Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیجو پاتنایک]] |[[d:Q598850|Q598850]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیجو پاتنایک}}}} | | |- | ٢٧٨ || [[:en:Binaka Airport|Binaka Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بیناکا]] |[[d:Q598859|Q598859]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بیناکا}}}} | | |- | ٢٧٩ || [[:en:Blackpool Airport|Blackpool Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بڵاکپوڵ]] |[[d:Q598831|Q598831]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بڵاکپوڵ}}}} | | |- | ٢٨٠ || [[:en:Wuhan Tianhe International Airport|Wuhan Tianhe International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ووهان تیانهێ]] |[[d:Q601091|Q601091]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ووهان تیانهێ}}}} | | |- | ٢٨١ || [[:en:Jyväskylä Airport|Jyväskylä Airport]] || [[فڕۆکەخانەی یوڤاسکولا]] |[[d:Q143224|Q143224]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی یوڤاسکولا}}}} | | |- | ٢٨٢ || [[:en:Lifou Airport|Lifou Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیفوو]] |[[d:Q144278|Q144278]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیفوو}}}} | | |- | ٢٨٣ || [[:en:Pleiku Airport|Pleiku Airport]] || [[فڕۆکەخانەی پلێیکوو]] |[[d:Q151846|Q151846]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی پلێیکوو}}}} | | |- | ٢٨٤ || [[:en:Bathpalathang Airport|Bathpalathang Airport]] || [[فڕۆکەخانەی باتپالاتانگ]] |[[d:Q153191|Q153191]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی باتپالاتانگ}}}} | | |- | ٢٨٥ || [[:en:Zadar Airport|Zadar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی زادار]] |[[d:Q155359|Q155359]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی زادار}}}} | | |- | ٢٨٦ || [[:en:Phu Bai International Airport|Phu Bai International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی فو بای]] |[[d:Q160094|Q160094]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی فو بای}}}} | | |- | ٢٨٧ || [[:en:Lien Khuong Airport|Lien Khuong Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیین خۆنگ]] |[[d:Q165146|Q165146]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیین خۆنگ}}}} | | |- | ٢٨٨ || [[:en:Can Tho International Airport|Can Tho International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کان تۆ]] |[[d:Q170343|Q170343]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کان تۆ}}}} | | |- | ٢٨٩ || [[:en:Tepoe Airstrip|Tepoe Airstrip]] || [[باندی فڕینی تێپۆ]] |[[d:Q601389|Q601389]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:باندی فڕینی تێپۆ}}}} | | |- | ٢٩٠ || [[:en:Mobaye Mbanga Airport|Mobaye Mbanga Airport]] || [[فڕۆکەخانەی مۆبای مبانگا]] |[[d:Q602178|Q602178]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی مۆبای مبانگا}}}} | | |- | ٢٩١ || [[:en:Livno Airport|Livno Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیڤنۆ]] |[[d:Q603430|Q603430]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیڤنۆ}}}} | | |- | ٢٩٢ || [[:en:La Gomera Airport|La Gomera Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لا گۆمێرا]] |[[d:Q604275|Q604275]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لا گۆمێرا}}}} | | |- | ٢٩٣ || [[:en:Oryol Yuzhny Airport|Oryol Yuzhny Airport]] || [[فڕۆکەخانەی ئۆریۆڵ یۆژنێ]] |[[d:Q604872|Q604872]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی ئۆریۆڵ یۆژنێ}}}} | | |- | ٢٩٤ || [[:en:McCall Municipal Airport|McCall Municipal Airport]] || [[فڕۆکەخانەی میونسپاڵی مەککاڵ]] |[[d:Q605739|Q605739]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی میونسپاڵی مەککاڵ}}}} | | |- | ٢٩٥ || [[:en:Liege Airport|Liege Airport]] || [[فڕۆکەخانەی لیێژ]] |[[d:Q606067|Q606067]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی لیێژ}}}} | | |- | ٢٩٦|| [[:en:Boardman Airport|Boardman Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بۆردمان]] |[[d:Q606813|Q606813]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بۆردمان}}}} | | |- | ٢٩٧ || [[:en:Bengbu Airport|Bengbu Airport]] || [[فڕۆکەخانەی بێنگبو]] |[[d:Q607086|Q607086]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی بێنگبو}}}} | | |- | ٢٩٨ || [[:en:Campo Grande International Airport|Campo Grande International Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کامپۆ گراندە]] |[[d:Q607211|Q607211]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کامپۆ گراندە}}}} | | |- | ٢٩٩ || [[:en:Gondar Airport|Gondar Airport]] || [[فڕۆکەخانەی گۆندار]] |[[d:Q608306|Q608306]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی گۆندار}}}} | | |- | ٣٠٠ || [[:en:Novi Sad Airport|Novi Sad Airport]] || [[فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد]] |[[d:Q608992|Q608992]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:فڕۆکەخانەی نۆڤی ساد}}}} | | |} dyul0qvdgozptb0jyl3ktkakur3lpmc 0 297760 1662772 1599766 2026-09-07T19:38:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1662772 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''دریای نوور''' یەکێکە لە گەورەترین ئەڵماسە بڕدراوەکانی جیھان، کە کێشەکەی بە نزیکەی ١٨٢ قیڕات (٣٦ گرام) دەخەمڵێنرێت.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Malecka |first=Anna |year=2017 |title=Daryā-ye Nur: History and Myth of a Crown Jewel of Iran |url=https://zenodo.org/record/6678030 |journal=Iranian Studies |volume=51 |issue=1 |pages=69–96 |doi=10.1080/00210862.2017.1362952 |s2cid=164927031}}</ref> ڕەنگەکەی، کە پەمەیی کاڵە، یەکێکە لە ڕەنگە دەگمەنەکانی ئەڵماس. ئەڵماسەکە لە ئێستادا لە بەشی گەوھەرە نیشتمانییەکانی ئێرانی [[بانکی ناوەندیی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بانکی ناوەندیی ئێراندا]] لە [[تاران]] پارێزراوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbi.ir/Page/2091.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140226222210/http://www.cbi.ir/page/2091.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=26 February 2014 |ڕێکەوتی سەردان=1 March 2014}}</ref> لە ماوەی دەسەڵاتی [[ناسرەدین شا|ناسرەدین شا قاجاڕدا]]، چوارچێوەیەکی نەخشێندراو لە ٤٥٧ ئەڵماسی بچووکتر و چوار یاقووت دروست کرا، کە بە [[شێر و خۆر|نیشانەی ئیمپراتۆریی ئێران]] ڕازێنرابووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-10-06 |ناونیشان=https://en.israelidiamond.co.il/wikidiamond/famous-diamonds/darya-noor-diamond/ |ڕێکەوتی سەردان=2024-12-20 |وێبگە=Israeli Diamond Industry |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Staff |ڕێکەوت=2009-09-22 |ناونیشان=https://www.jewellermagazine.com/Article/538/Darya-i-noor-Pink-Diamond-World-Famous-Diamonds |ڕێکەوتی سەردان=2024-12-20 |وێبگە=jewellermagazine.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ئێران-کۆلکە}} 7q6u2ql4oll7x6ww76kkos6i4uyxs1o 1662785 1662772 2026-09-07T20:01:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1662785 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''دریای نوور''' یەکێکە لە گەورەترین ئەڵماسە بڕدراوەکانی جیھان، کە کێشەکەی بە نزیکەی ١٨٢ قیڕات (٣٦ گرام) دەخەمڵێنرێت.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Malecka |first=Anna |year=2017 |title=Daryā-ye Nur: History and Myth of a Crown Jewel of Iran |url=https://zenodo.org/record/6678030 |journal=Iranian Studies |volume=51 |issue=1 |pages=69–96 |doi=10.1080/00210862.2017.1362952 |s2cid=164927031}}</ref> ڕەنگەکەی، کە پەمەیی کاڵە، یەکێکە لە ڕەنگە دەگمەنەکانی ئەڵماس. ئەڵماسەکە لە ئێستادا لە بەشی گەوھەرە نیشتمانییەکانی ئێرانی [[بانکی ناوەندیی کۆماری ئیسلامیی ئێران|بانکی ناوەندیی ئێراندا]] لە [[تاران]] پارێزراوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.cbi.ir/Page/2091.aspx |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140226222210/http://www.cbi.ir/page/2091.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=26 February 2014 |ڕێکەوتی سەردان=1 March 2014}}</ref> لە ماوەی دەسەڵاتی [[ناسرەدین شا|ناسرەدین شا قاجاڕدا]]، چوارچێوەیەکی نەخشێندراو لە ٤٥٧ ئەڵماسی بچووکتر و چوار یاقووت دروست کرا، کە بە [[شێر و خۆر|نیشانەی ئیمپراتۆریی ئێران]] ڕازێنرابووەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2016-10-06 |ناونیشان=https://en.israelidiamond.co.il/wikidiamond/famous-diamonds/darya-noor-diamond/ |ڕێکەوتی سەردان=2024-12-20 |وێبگە=Israeli Diamond Industry |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Staff |ڕێکەوت=2009-09-22 |ناونیشان=https://www.jewellermagazine.com/Article/538/Darya-i-noor-Pink-Diamond-World-Famous-Diamonds |ڕێکەوتی سەردان=2024-12-20 |وێبگە=jewellermagazine.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ئێران-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} n9jyssqn0m59nbm6yr1ez3rzuh1mb05 4 297899 1662996 1658831 2026-09-08T06:12:22Z Hivja 64112 1662996 wikitext text/x-wiki {{editnotice | header = | headerstyle = | text = '''کاتی بەشداریکردن لە پڕۆژەکە تەواو بوو. لەمڕۆوە لێژنەی دادوەری دەتوانن پێداچوونەوە بکەن.''' | textstyle = text-align:center; | image = Padlock-black.svg }} {{ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى وڵات و ئاڵاکان - ٢٠٢٦/سەر}} <!-- سەرپەڕە --> <!-- سەرپەڕە --> {{ویکیپیدیا:ئێدیتاسۆنى وڵات و ئاڵاکان - ٢٠٢٦/جەستە}} <!-- جەستە --> == بەشداربووان 👥 == {{گەورە|:بۆ بەشداریکردن، تکایە ناوی بەکارھێنەرییەکەت لە خوارەوە زیاد بکە:}} * [[User:Shaween|Shaween]] * [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] * [[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] * [[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] * [[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] * [[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] * [[بەکارھێنەر:SiNa|SiNa]] * [[بەکارھێنەر:ALI HEIDARI|ALI HEIDARI]] * [[بەکارھێنەر:Abdulla Husen abdulla|Abdulla Husen abdulla]] * [[بەکارھێنەر:ڕاستی|ڕاستی]] * [[بەکارھێنەر:خانەی مەعریفە (بەڵێن سامان)|خانەی مەعریفە (بەڵێن سامان)]] * [[بەکارھێنەر:ڕێبەر قەرەداغی|ڕێبەر قەرەداغی]] == پێڕستی وتارەکان 📝 == === مێژووی وڵاتان === {| class="wikitable sortable" !# !ویکیپیدیای ئینگلیزی !ناو بە کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ڕەوش !دادوەر !خاڵ !ڕێژە |- |١ |[[:en:History of Ukraine|History of Ukraine]] |[[مێژووی ئوکراینا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئوکراینا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |<s>٣٩</s> |<s>٩٥</s> |- |٢ |[[:en:History of the United Kingdom|History of the United Kingdom]] |[[مێژووی شانشینی یەکگرتوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی شانشینی یەکگرتوو}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |<s>٦٢</s> |<s>١٠٠</s> |- |٣ |[[:en:History of Russia|History of Russia]] |[[مێژووی ڕووسیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ڕووسیا}}}} |[[بەکارھێنەر:ڕێبەر قەرەداغی|ڕێبەر قەرەداغی]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٣ |١٠٠ |- |٤ |[[:en:History of India|History of India]] |[[مێژووی ھیندستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ھیندستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |<s>٣٥</s> |<s>١٠٠</s> |- |٥ |[[:en:History of Azerbaijan|History of Azerbaijan]] |[[مێژووی ئازەربایجان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئازەربایجان}}}} | | | | | |- |٦ |[[:en:History of Albania|History of Albania]] |[[مێژووی ئەلبانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئەلبانیا}}}} | | | | | |- |٧ |[[:en:History of Austria|History of Austria]] |[[مێژووی نەمسا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی نەمسا}}}} | | | | | |- |٨ |[[:en:History of Bangladesh|History of Bangladesh]] |[[مێژووی بەنگلادێش]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی بەنگلادێش}}}} | | | | | |- |٩ |[[:en:History of Australia|History of Australia]] |[[مێژووی ئوسترالیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئوسترالیا}}}} | | | | | |- |١٠ |[[:en:History of Hungary|History of Hungary]] |[[مێژووی مەجارستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی مەجارستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Shaween|Shaween]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٤ |١٠٠ |- |١١ |[[:en:History of Brazil|History of Brazil]] |[[مێژووی بەڕازیل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی بەڕازیل}}}} | | | | | |- |١٢ |[[:en:History of Belgium|History of Belgium]] |[[مێژووی بەلجیکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی بەلجیکا}}}} | | | | | |- |١٣ |[[:en:History of Finland|History of Finland]] |[[مێژووی فینلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی فینلاند}}}} | | | | | |- |١٤ |[[:en:History of Andorra|History of Andorra]] |[[مێژووی ئەندۆرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئەندۆرا}}}} | | | | | |- |١٥ |[[:en:History of Chile|History of Chile]] |[[مێژووی چیلی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی چیلی}}}} | | | | | |- |١٦ |[[:en:History of the Netherlands|History of the Netherlands]] |[[مێژووی ھۆڵەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ھۆڵەندا}}}} | | | | | |- |١٧ |[[:en:History of Denmark|History of Denmark]] |[[مێژووی دانمارک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی دانمارک}}}} | | | | | |- |١٨ |[[:en:History of Estonia|History of Estonia]] |[[مێژووی ئیستۆنیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئیستۆنیا}}}} | | | | | |- |١٩ |[[:en:History of Spain|History of Spain]] |[[مێژووی ئیسپانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئیسپانیا}}}} | | | | | |- |٢٠ |[[:en:History of Iceland|History of Iceland]] |[[مێژووی ئایسلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئایسلەند}}}} | | | | | |- |٢١ |[[:en:History of Nepal|History of Nepal]] |[[مێژووی نیپال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی نیپال}}}} | | | | | |- |٢٢ |[[:en:History of Bulgaria|History of Bulgaria]] |[[مێژووی بولگاریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی بولگاریا}}}} | | | | | |- |٢٣ |[[:en:History of Lithuania|History of Lithuania]] |[[مێژووی لیتوانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی لیتوانیا}}}} | | | | | |- |٢٤ |[[:en:History of Ireland|History of Ireland]] |[[مێژووی ئیرلەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئیرلەندا}}}} | | | | | |- |٢٥ |[[:en:History of Georgia (country)|History of Georgia (country)]] |[[مێژووی گورجستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی گورجستان}}}} | | | | | |- |٢٦ |[[:en:History of Norway|History of Norway]] |[[مێژووی نەرویژ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی نەرویژ}}}} | | | | | |- |٢٧ |[[:en:History of South Africa|History of South Africa]] |[[مێژووی ئەفریقای باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئەفریقای باشوور}}}} | | | | | |- |٢٨ |[[:en:History of Morocco|History of Morocco]] |[[مێژووی مەغریب]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی مەغریب}}}} | | | | | |- |٢٩ |[[:en:History of Switzerland|History of Switzerland]] |[[مێژووی سویسڕا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی سویسڕا}}}} | | | | | |- |٣٠ |[[:en:History of Greece|History of Greece]] |[[مێژووی یۆنان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی یۆنان}}}} | | | | | |- |٣١ |[[:en:History of Romania|History of Romania]] |[[مێژووی ڕۆمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ڕۆمانیا}}}} | | | | | |- |٣٢ |[[:en:History of the Philippines|History of the Philippines]] |[[مێژووی فلیپین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی فلیپین}}}} | | | | | |- |٣٣ |[[:en:History of Colombia|History of Colombia]] |[[مێژووی کۆلۆمبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی کۆلۆمبیا}}}} | | | | | |- |٣٤ |[[:en:History of Laos|History of Laos]] |[[مێژووی لاوس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی لاوس}}}} | | | | | |- |٣٥ |[[:en:History of Egypt|History of Egypt]] |[[مێژووی میسر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی میسر}}}} | | | | | |- |٣٦ |[[:en:History of Belarus|History of Belarus]] |[[مێژووی بیلاڕووس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی بیلاڕووس}}}} | | | | | |- |٣٧ |[[:en:History of Bosnia and Herzegovina|History of Bosnia and Herzegovina]] |[[مێژووی بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا}}}} | | | | | |- |٣٨ |[[:en:History of Uzbekistan|History of Uzbekistan]] |[[مێژووی ئوزبەکستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئوزبەکستان}}}} | | | | | |- |٣٩ |[[:en:History of Croatia|History of Croatia]] |[[مێژووی کرواتیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی کرواتیا}}}} | | | | | |- |٤٠ |[[:en:History of Portugal|History of Portugal]] |[[مێژووی پورتوگال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی پورتوگال}}}} | | | | | |- |٤١ |[[:en:History of the United Arab Emirates|History of the United Arab Emirates]] |[[مێژووی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}}}} | | | | | |- |٤٢ |[[:en:History of Monaco|History of Monaco]] |[[مێژووی مۆناکۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی مۆناکۆ}}}} | | | | | |- |٤٣ |[[:en:History of Cambodia|History of Cambodia]] |[[مێژووی کەمبۆدیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی کەمبۆدیا}}}} | | | | | |- |٤٤ |[[:en:History of Myanmar|History of Myanmar]] |[[مێژووی میانمار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی میانمار}}}} | | | | | |- |٤٥ |[[:en:History of Ecuador|History of Ecuador]] |[[مێژووی ئێکوادۆر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ئێکوادۆر}}}} | | | | | |- |٤٦ |[[:en:History of Malaysia|History of Malaysia]] |[[مێژووی مالیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی مالیزیا}}}} | | | | | |- |٤٧ |[[:en:History of Kenya|History of Kenya]] |[[مێژووی کینیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی کینیا}}}} | | | | | |- |٤٨ |[[:en:History of Cyprus|History of Cyprus]] |[[مێژووی قوبرس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی قوبرس}}}} | | | | | |- |٤٩ |[[:en:History of Scotland|History of Scotland]] |[[مێژووی سکۆتلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی سکۆتلاند}}}} | | | | | |- |٥٠ |[[:en:History of Lesotho|History of Lesotho]] |[[مێژووی لیسۆتۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی لیسۆتۆ}}}} | | | | | |- |٥١ |[[:en:History of Yemen|History of Yemen]] |[[مێژووی یەمەن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی یەمەن}}}} | | | | | |- |٥٢ |[[:en:History of Venezuela|History of Venezuela]] |[[مێژووی ڤێنیزوێلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی ڤێنیزوێلا}}}} | | | | | |- |٥٣ |[[:en:History of Moldova|History of Moldova]] |[[مێژووی مۆلدۆڤا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی مۆلدۆڤا}}}} | | | | | |- |٥٤ |[[:en:History of Qatar|History of Qatar]] |[[مێژووی قەتەر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی قەتەر}}}} | | | | | |- |٥٥ |[[:en:History of Singapore|History of Singapore]] |[[مێژووی سینگاپوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:مێژووی سینگاپوور}}}} | | | | | |- |} === جوگرافیای وڵاتان === {| class="wikitable sortable" !# !ویکیپیدیای ئینگلیزی !ناو بە کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ڕەوش !دادوەر !خاڵ !ڕێژە |- |١ |[[:en:Geography of Ukraine|Geography of Ukraine]] |[[جوگرافیای ئوکراینا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئوکراینا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٦٫٧ |١٠٠ |- |٢ |[[:en:Geography of the United Kingdom|Geography of the United Kingdom]] |[[جوگرافیای شانشینی یەکگرتوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای شانشینی یەکگرتوو}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |١٠٠ |- |٣ |[[:en:Geography of Russia|Geography of Russia]] |[[جوگرافیای ڕووسیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ڕووسیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |١٠٠ |- |٤ |[[:en:Geography of Albania|Geography of Albania]] |[[جوگرافیای ئەلبانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئەلبانیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |١٠٠ |- |٥ |[[:en:Geography of China|Geography of China]] |[[جوگرافیای چین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای چین}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٥٫٣ |١٠٠ |- |٦ |[[:en:Geography of Indonesia|Geography of Indonesia]] |[[جوگرافیای ئیندۆنیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئیندۆنیزیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |٨٥ |- |٧ |[[:en:Geography of Austria|Geography of Austria]] |[[جوگرافیای نەمسا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای نەمسا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |١٠٠ |- |٨ |[[:en:Geography of Australia|Geography of Australia]] |[[جوگرافیای ئوسترالیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئوسترالیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٥٫٢ |١٠٠ |- |٩ |[[:en:Geography of Hungary|Geography of Hungary]] |[[جوگرافیای مەجارستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای مەجارستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |{{Xmark}}ڕەتکرایەوە |ژێر سێ سەرچاوە |- |١٠ |[[:en:Geography of Brazil|Geography of Brazil]] |[[جوگرافیای بەڕازیل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای بەڕازیل}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٥٫٣ |١٠٠ |- |١١ |[[:en:Geography of Belgium|Geography of Belgium]] |[[جوگرافیای بەلجیکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای بەلجیکا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٣ |٩٠ |- |١٢ |[[:en:Geography of Finland|Geography of Finland]] |[[جوگرافیای فینلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای فینلاند}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |١٠٠ |- |١٣ |[[:en:Geography of Andorra|Geography of Andorra]] |[[جوگرافیای ئەندۆرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئەندۆرا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |٦٥ |- |١٤ |[[:en:Geography of the Netherlands|Geography of the Netherlands]] |[[جوگرافیای ھۆڵەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ھۆڵەندا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٥٫٢ |١٠٠ |- |١٥ |[[:en:Geography of Denmark|Geography of Denmark]] |[[جوگرافیای دانمارک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای دانمارک}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٣٫٨ |٩٥ |- |١٦ |[[:en:Geography of Estonia|Geography of Estonia]] |[[جوگرافیای ئیستۆنیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئیستۆنیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٤٫٢ |١٠٠ |- |١٧ |[[:en:Geography of Iceland|Geography of Iceland]] |[[جوگرافیای ئایسلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئایسلەند}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٥٫٥ |١٠٠ |- |١٨ |[[:en:Geography of Bulgaria|Geography of Bulgaria]] |[[جوگرافیای بولگاریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای بولگاریا}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |٩٥ |- |١٩ |[[:en:Geography of Lithuania|Geography of Lithuania]] |[[جوگرافیای لیتوانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای لیتوانیا}}}} | | | | | |- |٢٠ |[[:en:Geography of Ireland|Geography of Ireland]] |[[جوگرافیای ئیرلەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئیرلەندا}}}} | | | | | |- |٢١ |[[:en:Geography of Georgia (country)|Geography of Georgia (country)]] |[[جوگرافیای گورجستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای گورجستان}}}} | | | | | |- |٢٢ |[[:en:Geography of South Africa|Geography of South Africa]] |[[جوگرافیای ئەفریقای باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئەفریقای باشوور}}}} | | | | | |- |٢٣ |[[:en:Geography of Morocco|Geography of Morocco]] |[[جوگرافیای مەغریب]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای مەغریب}}}} | | | | | |- |٢٤ |[[:en:Geography of Switzerland|Geography of Switzerland]] |[[جوگرافیای سویسڕا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای سویسڕا}}}} | | | | | |- |٢٥ |[[:en:Geography of Greece|Geography of Greece]] |[[جوگرافیای یۆنان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای یۆنان}}}} | | | | | |- |٢٦ |[[:en:Geography of Bahrain|Geography of Bahrain]] |[[جوگرافیای بەحرەین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای بەحرەین}}}} | | | | | |- |٢٧ |[[:en:Geography of Romania|Geography of Romania]] |[[جوگرافیای ڕۆمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ڕۆمانیا}}}} | | | | | |- |٢٨ |[[:en:Geography of Colombia|Geography of Colombia]] |[[جوگرافیای کۆلۆمبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای کۆلۆمبیا}}}} | | | | | |- |٢٩ |[[:en:Geography of Egypt|Geography of Egypt]] |[[جوگرافیای میسر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای میسر}}}} | | | | | |- |٣٠ |[[:en:Geography of Belarus|Geography of Belarus]] |[[جوگرافیای بیلاڕووس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای بیلاڕووس}}}} | | | | | |- |٣١ |[[:en:Geography of Sri Lanka|Geography of Sri Lanka]] |[[جوگرافیای سریلانکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای سریلانکا}}}} | | | | | |- |٣٢ |[[:en:Geography of Bosnia and Herzegovina|Geography of Bosnia and Herzegovina]] |[[جوگرافیای بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا}}}} | | | | | |- |٣٣ |[[:en:Geography of Uzbekistan|Geography of Uzbekistan]] |[[جوگرافیای ئوزبەکستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئوزبەکستان}}}} | | | | | |- |٣٤ |[[:en:Geography of Europe|Geography of Europe]] |[[جوگرافیای ئەورووپا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئەورووپا}}}} | | | | | |- |٣٥ |[[:en:Geography of Croatia|Geography of Croatia]] |[[جوگرافیای کرواتیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای کرواتیا}}}} | | | | | |- |٣٦ |[[:en:Geography of Monaco|Geography of Monaco]] |[[جوگرافیای مۆناکۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای مۆناکۆ}}}} | | | | | |- |٣٧ |[[:en:Geography of Cambodia|Geography of Cambodia]] |[[جوگرافیای کەمبۆدیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای کەمبۆدیا}}}} | | | | | |- |٣٨ |[[:en:Geography of Ecuador|Geography of Ecuador]] |[[جوگرافیای ئێکوادۆر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ئێکوادۆر}}}} | | | | | |- |٣٩ |[[:en:Geography of Kenya|Geography of Kenya]] |[[جوگرافیای کینیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای کینیا}}}} | | | | | |- |٤٠ |[[:en:Geography of Cyprus|Geography of Cyprus]] |[[جوگرافیای قوبرس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای قوبرس}}}} | | | | | |- |٤١ |[[:en:Geography of Scotland|Geography of Scotland]] |[[جوگرافیای سکۆتلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای سکۆتلاند}}}} | | | | | |- |٤٢ |[[:en:Geography of Venezuela|Geography of Venezuela]] |[[جوگرافیای ڤێنیزوێلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای ڤێنیزوێلا}}}} | | | | | |- |٤٣ |[[:en:Geography of Brunei|Geography of Brunei]] |[[جوگرافیای بروونای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای بروونای}}}} | | | | | |- |٤٤ |[[:en:Geography of Moldova|Geography of Moldova]] |[[جوگرافیای مۆلدۆڤا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:جوگرافیای مۆلدۆڤا}}}} | | | | | |- |} === پێڕستی ئاڵاکان === {| class="wikitable sortable" |- ! # !! ئاڵا !! ویکیپیدیای ئینگلیزی!! ناو بە کوردی !قەبارەی وتار !ئەرک بۆ !ڕەوش !دادوەر !خاڵ !ڕێژە |- | ١ || [[پەڕگە:Flag of Ukraine.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ukraine|flag of Ukraine]]|| [[ئاڵای ئوکراینا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئوکراینا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٤٫٦ |١٠٠ |- | ٢ || [[پەڕگە:Flag of Russia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Russia|flag of Russia]]|| [[ئاڵای ڕووسیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڕووسیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١١٫٥ |١٠٠ |- | ٣ || [[پەڕگە:Flag of India.svg|40px]] || [[:en:Flag of India|flag of India]]|| [[ئاڵای ھیندستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھیندستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Kushared|Kushared]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |٨٥ |- | ٤ || [[پەڕگە:Flag of Germany.svg|40px]] || [[:en:Flag of Germany|flag of Germany]]|| [[ئاڵای ئەڵمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەڵمانیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٢٣ |١٠٠ |- | ٥ || [[پەڕگە:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Azerbaijan|flag of Azerbaijan]]|| [[ئاڵای ئازەربایجان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئازەربایجان}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٠٫٣ |٧٥ |- | ٦ || [[پەڕگە:Flag of Poland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Poland|flag of Poland]]|| [[ئاڵای پۆڵەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پۆڵەندا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٣٫٣ |٧٥ |- | ٧ || [[پەڕگە:Flag of Albania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Albania|flag of Albania]]|| [[ئاڵای ئەلبانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەلبانیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |٩٥ |- | ٨ || [[پەڕگە:Flag of the People's Republic of China.svg|40px]] || [[:en:Flag of China|flag of China]]|| [[ئاڵای چین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای چین}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٢١٫٤ |١٠٠ |- | ٩ || [[پەڕگە:Flag of Indonesia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Indonesia|flag of Indonesia]]|| [[ئاڵای ئیندۆنیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیندۆنیزیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٧ |٧٥ |- | ١٠ || [[پەڕگە:Flag of Austria.svg|40px]] || [[:en:Flag of Austria|flag of Austria]]|| [[ئاڵای نەمسا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نەمسا}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٣ |١٠٠ |- | ١١ || [[پەڕگە:Flag of Bangladesh.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bangladesh|flag of Bangladesh]]|| [[ئاڵای بەنگلادێش]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەنگلادێش}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٤ |٩٥ |- | ١٢ || [[پەڕگە:Flag of South Korea.svg|40px]] || [[:en:Flag of South Korea|flag of South Korea]]|| [[ئاڵای کۆریای باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆریای باشوور}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٦ |١٠٠ |- | ١٣ || [[پەڕگە:Flag of Australia (converted).svg|40px]] || [[:en:Flag of Australia|flag of Australia]]|| [[ئاڵای ئوسترالیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئوسترالیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٢٢٫٢ |٧٥ |- | ١٤ || [[پەڕگە:Flag of Hungary.svg|40px]] || [[:en:Flag of Hungary|flag of Hungary]]|| [[ئاڵای مەجارستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەجارستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٥٫٥ |١٠٠ |- | ١٥ || [[پەڕگە:Flag of Brazil.svg|40px]] || [[:en:Flag of Brazil|flag of Brazil]]|| [[ئاڵای بەڕازیل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەڕازیل}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٣٫٧ |١٠٠ |- | ١٦ || [[پەڕگە:Flag of Belgium (civil).svg|40px]] || [[:en:Flag of Belgium|flag of Belgium]]|| [[ئاڵای بەلجیکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەلجیکا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |{{Xmark}}ڕەتکرایەوە |ژێر سێ سەرچاوە |- | ١٧ || [[پەڕگە:Flag of Finland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Finland|flag of Finland]]|| [[ئاڵای فینلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای فینلاند}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٦ |١٠٠ |- | ١٨ || [[پەڕگە:Flag of Andorra.svg|40px]] || [[:en:Flag of Andorra|flag of Andorra]]|| [[ئاڵای ئەندۆرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەندۆرا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٣ |١٠٠ |- | ١٩ || [[پەڕگە:Flag of Argentina.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Argentina|flag of Argentina]]|| [[ئاڵای ئەرژەنتین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەرژەنتین}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٣٫٧ |١٠٠ |- | ٢٠ || [[پەڕگە:Flag of Chile.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Chile|flag of Chile]]|| [[ئاڵای چیلی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای چیلی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٩٫٤ |٧٥ |- | ٢١ || [[پەڕگە:Flag of the Netherlands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Netherlands|flag of the Netherlands]]|| [[ئاڵای ھۆڵەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھۆڵەندا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٢٫٥ |٩٠ |- | ٢٢ || [[پەڕگە:Flag of Denmark.svg|40px]] || [[:en:Flag of Denmark|flag of Denmark]]|| [[ئاڵای دانمارک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دانمارک}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١١٫٢ |٧٥ |- | ٢٣ || [[پەڕگە:Flag of Estonia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Estonia|flag of Estonia]]|| [[ئاڵای ئیستۆنیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیستۆنیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٥٫٥ |١٠٠ |- | ٢٤ || [[پەڕگە:Flag of Spain.svg|40px]] || [[:en:Flag of Spain|flag of Spain]]|| [[ئاڵای ئیسپانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیسپانیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |١٠٠ |- | ٢٥ || [[پەڕگە:Flag of Vietnam.svg|40px]] || [[:en:Flag of Vietnam|flag of Vietnam]]|| [[ئاڵای ڤیێتنام]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤیێتنام}}}} |[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٥ |١٠٠ |- | ٢٦ || [[پەڕگە:Flag of Iceland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Iceland|flag of Iceland]]|| [[ئاڵای ئایسلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئایسلەند}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٤ |١٠٠ |- | ٢٧ || [[پەڕگە:Flag of the United Kingdom (1-2).svg|40px]] || [[:en:Flag of the United Kingdom|flag of the United Kingdom]]|| [[ئاڵای شانشینی یەکگرتوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای شانشینی یەکگرتوو}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٤١٫٥ |٩٠ |- | ٢٨ || [[پەڕگە:Flag of Nepal.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nepal|flag of Nepal]]|| [[ئاڵای نیپال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نیپال}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٤ |١٠٠ |- | ٢٩ || [[پەڕگە:Flag of Bulgaria (digital).svg|40px]] || [[:en:Flag of Bulgaria|flag of Bulgaria]]|| [[ئاڵای بولگاریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بولگاریا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٥ |١٠٠ |- | ٣٠ || [[پەڕگە:Flag of Lithuania.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Lithuania|flag of Lithuania]]|| [[ئاڵای لیتوانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیتوانیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٩٫٦ |٧٥ |- | ٣١ || [[پەڕگە:Flag of Ireland.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Ireland|flag of Ireland]]|| [[ئاڵای ئیرلەندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیرلەندا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٨٫٧ |٧٥ |- | ٣٢ || [[پەڕگە:Flag of Georgia (country).svg|40px]]|| [[:en:Flag of Georgia (country)|Flag of Georgia (country)]]|| [[ئاڵای گورجستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گورجستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٥ |٩٥ |- | ٣٣ || [[پەڕگە:Flag of Norway.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Norway|flag of Norway]]|| [[ئاڵای نەرویژ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نەرویژ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١١٫١ |٧٥ |- | ٣٤ || [[پەڕگە:Flag of Angola.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Angola|flag of Angola]]|| [[ئاڵای ئەنگۆلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەنگۆلا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٧٫٦ |٧٥ |- | ٣٥ || [[پەڕگە:Flag of Bhutan.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Bhutan|flag of Bhutan]]|| [[ئاڵای بووتان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بووتان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |6.5 |50 |- | ٣٦ || [[پەڕگە:Flag of South Africa.svg|40px]]|| [[:en:Flag of South Africa|Flag of South Africa]]|| [[ئاڵای ئەفریقای باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەفریقای باشوور}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.9 |50 |- | ٣٧ || [[پەڕگە:Flag of Sweden.svg|40px]]|| [[:en:Flag of Sweden|flag of Sweden]]|| [[ئاڵای سوێد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سوێد}}}} |[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.4 |100 |- | ٣٨ || [[پەڕگە:Flag of Pakistan (bordered).svg|40px]]|| [[:en:Flag of Pakistan|flag of Pakistan]]|| [[ئاڵای پاکستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پاکستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |7.6 |٧٥ |- | ٣٩ || [[پەڕگە:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kazakhstan|flag of Kazakhstan]]|| [[ئاڵای کازاخستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کازاخستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.9 |50 |- | ٤٠ || [[پەڕگە:Flag of Morocco.svg|40px]] || [[:en:Flag of Morocco|flag of Morocco]]|| [[ئاڵای مەغریب]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەغریب}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.4 |100 |- | ٤٢ || [[پەڕگە:Flag of Gabon.svg|40px]] || [[:en:Flag of Gabon|flag of Gabon]]|| [[ئاڵای گابۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گابۆن}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.3 |100 |- | ٤٣ || [[پەڕگە:Flag of North Korea.svg|40px]] || [[:en:Flag of North Korea|flag of North Korea]]|| [[ئاڵای کۆریای باکوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆریای باکوور}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |1.6 |100 |- | ٤٤ || [[پەڕگە:Flag of Switzerland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Switzerland|flag of Switzerland]]|| [[ئاڵای سویسڕا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سویسڕا}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٠٫٥ |١٠٠ |- | ٤٥ || [[پەڕگە:Flag of Greece.svg|40px]] || [[:en:Flag of Greece|flag of Greece]]|| [[ئاڵای یۆنان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای یۆنان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٣٫٨ |٧٥ |- | ٤٦ || [[پەڕگە:Flag of Bahrain.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bahrain|flag of Bahrain]]|| [[ئاڵای بەحرەین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەحرەین}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |1.6 |100 |- | ٤٧ || [[پەڕگە:Flag of Romania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Romania|flag of Romania]]|| [[ئاڵای ڕۆمانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڕۆمانیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٩٫٧ |١٠٠ |- | ٤٨ || [[پەڕگە:Flag of the Philippines.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Philippines|flag of the Philippines]]|| [[ئاڵای فلیپین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای فلیپین}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٢٤٫٣ |٥٠ |- | ٤٩ || [[پەڕگە:Flag of Thailand.svg|40px]] || [[:en:Flag of Thailand|flag of Thailand]]|| [[ئاڵای تایلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تایلەند}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.6 |75 |- | ٥٠ || [[پەڕگە:Flag of Colombia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Colombia|flag of Colombia]]|| [[ئاڵای کۆلۆمبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆلۆمبیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.3 |75 |- | ٥١ || [[پەڕگە:Flag of Ghana.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ghana|flag of Ghana]]|| [[ئاڵای گانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گانا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.9 |75 |- | ٥٢ || [[پەڕگە:Flag of Laos.svg|40px]] || [[:en:Flag of Laos|flag of Laos]]|| [[ئاڵای لاوس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لاوس}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.5 |75 |- | ٥٣ || [[پەڕگە:Flag of Latvia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Latvia|flag of Latvia]]|| [[ئاڵای لاتڤیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لاتڤیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.8 |75 |- | ٥٤ || [[پەڕگە:Flag of Egypt (darker shade of gold).svg|40px]] || [[:en:Flag of Egypt|flag of Egypt]]|| [[ئاڵای میسر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای میسر}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.6 |75 |- | ٥٥ || [[پەڕگە:Flag of Belarus.svg|40px]] || [[:en:Flag of Belarus|flag of Belarus]]|| [[ئاڵای بیلاڕووس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بیلاڕووس}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٠٫٨ |٧٥ |- | ٥٦ || [[پەڕگە:Flag of Sri Lanka.svg|40px]] || [[:en:Flag of Sri Lanka|flag of Sri Lanka]]|| [[ئاڵای سریلانکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سریلانکا}}}} |[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.6 |100 |- | ٥٧ || [[پەڕگە:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bosnia and Herzegovina|flag of Bosnia and Herzegovina]]|| [[ئاڵای بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.2 |75 |- | ٥٨ || [[پەڕگە:Flag of Uzbekistan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Uzbekistan|flag of Uzbekistan]]|| [[ئاڵای ئوزبەکستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئوزبەکستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.6 |75 |- | ٥٩ || [[پەڕگە:Flag of East Timor.svg|40px]] || [[:en:Flag of East Timor|flag of East Timor]]|| [[ئاڵای تیمۆری ڕۆژھەڵات]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تیمۆری ڕۆژھەڵات}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٠٫٨ |٧٥ |- | ٦٠ || [[پەڕگە:Flag of Djibouti.svg|40px]] || [[:en:Flag of Djibouti|flag of Djibouti]]|| [[ئاڵای جیبووتی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای جیبووتی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |{{Xmark}}ڕەتکرایەوە |ژێر سێ سەرچاوە |- | ٦١ || [[پەڕگە:Flag of Liechtenstein.svg|40px]] || [[:en:Flag of Liechtenstein|flag of Liechtenstein]]|| [[ئاڵای لیختنشتاین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیختنشتاین}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3 |75 |- | ٦٢ || [[پەڕگە:Flag of Europe.svg|40px]] || [[:en:Flag of Europe|flag of Europe]]|| [[ئاڵای ئەورووپا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەورووپا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٣٠٫٢ |٧٥ |- | ٦٣ || [[پەڕگە:Flag of Malta.svg|40px]] || [[:en:Flag of Malta|flag of Malta]]|| [[ئاڵای ماڵتا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماڵتا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.1 |50 |- | ٦٤ || [[پەڕگە:Flag of Croatia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Croatia|flag of Croatia]]|| [[ئاڵای کرواتیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کرواتیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.5 |75 |- | ٦٥ || [[پەڕگە:Flag of Kyrgyzstan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kyrgyzstan|flag of Kyrgyzstan]]|| [[ئاڵای قرغیزستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای قرغیزستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.8 |75 |- | ٦٦ || [[پەڕگە:Flag of Portugal (official).svg|40px]] || [[:en:Flag of Portugal|flag of Portugal]]|| [[ئاڵای پورتوگال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پورتوگال}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٦٫٩ |75 |- | ٦٧ || [[پەڕگە:Flag of Benin.svg|40px]] || [[:en:Flag of Benin|flag of Benin]]|| [[ئاڵای بێنین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بێنین}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3 |75 |- | ٦٨ || [[پەڕگە:Flag of Luxembourg.svg|40px]] || [[:en:Flag of Luxembourg|flag of Luxembourg]]|| [[ئاڵای لۆکسمبۆرگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لۆکسمبۆرگ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.7 |50 |- | ٦٩ || [[پەڕگە:Flag of the United Arab Emirates.svg|40px]] || [[:en:Flag of the United Arab Emirates|flag of the United Arab Emirates]]|| [[ئاڵای میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}}}} |[[بەکارھێنەر:SiNa|SiNa]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |١٠٠ |- | ٧٠ || [[پەڕگە:Flag of Burkina Faso.svg|40px]] || [[:en:Flag of Burkina Faso|flag of Burkina Faso]]|| [[ئاڵای بورکینا فاسۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بورکینا فاسۆ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |1.9 |100 |- | ٧١ || [[پەڕگە:Flag of Monaco.svg|40px]] || [[:en:Flag of Monaco|flag of Monaco]]|| [[ئاڵای مۆناکۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆناکۆ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |{{Xmark}}ڕەتکرایەوە |ژێر سێ سەرچاوە |- | ٧٢ || [[پەڕگە:Flag of Ethiopia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ethiopia|flag of Ethiopia]]|| [[ئاڵای ئیتیۆپیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئیتیۆپیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.7 |75 |- | ٧٣ || [[پەڕگە:Flag of Cambodia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cambodia|flag of Cambodia]]|| [[ئاڵای کەمبۆدیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کەمبۆدیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.5 |50 |- | ٧٤ || [[پەڕگە:Flag of Myanmar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Myanmar|flag of Myanmar]]|| [[ئاڵای میانمار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای میانمار}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٨٫٥ |٥٠ |- | ٧٥ || [[پەڕگە:La Bandera de Miranda - illustration in Guayaquil magazine La Ilustracion, 1916.png|40px]] || [[:en:Flag of Ecuador|flag of Ecuador]]|| [[ئاڵای ئێکوادۆر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێکوادۆر}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٨٫٨ |٧٥ |- | ٧٦ || [[پەڕگە:Flag of Malaysia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Malaysia|flag of Malaysia]]|| [[ئاڵای مالیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مالیزیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٧ |٧٥ |- | ٧٧ || [[پەڕگە:Flag of Slovenia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Slovenia|flag of Slovenia]]|| [[ئاڵای سلۆڤێنیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سلۆڤێنیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.7 |75 |- | ٧٨ || [[پەڕگە:Flag of Botswana.svg|40px]] || [[:en:Flag of Botswana|flag of Botswana]]|| [[ئاڵای بۆتسوانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بۆتسوانا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.5 |75 |- | ٧٩ || [[پەڕگە:Flag of Mongolia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mongolia|flag of Mongolia]]|| [[ئاڵای مەنگۆلیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەنگۆلیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.6 |75 |- | ٨٠ || [[پەڕگە:Flag of Kenya.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kenya|flag of Kenya]]|| [[ئاڵای کینیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کینیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.5 |75 |- | ٨١ || [[پەڕگە:Flag of Guatemala.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guatemala|flag of Guatemala]]|| [[ئاڵای گواتیمالا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گواتیمالا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4 |50 |- | ٨٢ || [[پەڕگە:Flag of Cyprus.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cyprus|flag of Cyprus]]|| [[ئاڵای قوبرس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای قوبرس}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.9 |75 |- | ٨٣ || [[پەڕگە:Flag of Lebanon.svg|40px]] || [[:en:Flag of Lebanon|flag of Lebanon]]|| [[ئاڵای لوبنان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لوبنان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٦٫٢ |٧٥ |- | ٨٤ || [[پەڕگە:Flag of Sudan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Sudan|flag of Sudan]]|| [[ئاڵای سوودان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سوودان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.8 |75 |- | ٨٥ || [[پەڕگە:Flag of Scotland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Scotland|flag of Scotland]]|| [[ئاڵای سکۆتلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سکۆتلاند}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٨ |٢٥ |- | ٨٦ || [[پەڕگە:Flag of Guinea-Bissau.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guinea-Bissau|flag of Guinea-Bissau]]|| [[ئاڵای گینێ بیساو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گینێ بیساو}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.9 |75 |- | ٨٧ || [[پەڕگە:Flag of Malawi.svg|40px]] || [[:en:Flag of Malawi|flag of Malawi]]|| [[ئاڵای مالاوی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مالاوی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.6 |75 |- | ٨٨ || [[پەڕگە:Flag of Barbados.svg|40px]] || [[:en:Flag of Barbados|flag of Barbados]]|| [[ئاڵای باربادۆس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای باربادۆس}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.4 |75 |- | ٨٩ || [[پەڕگە:Flag of Lesotho.svg|40px]] || [[:en:Flag of Lesotho|flag of Lesotho]]|| [[ئاڵای لیسۆتۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیسۆتۆ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.3 |75 |- | ٩٠ || [[پەڕگە:Flag of Bolivia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Bolivia|flag of Bolivia]]|| [[ئاڵای بۆلیڤیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بۆلیڤیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.1 |75 |- | ٩١ || [[پەڕگە:Flag of The Gambia.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Gambia|flag of the Gambia]]|| [[ئاڵای گامبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گامبیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.2 |75 |- | ٩٢ || [[پەڕگە:Flag of Yemen.svg|40px]] || [[:en:Flag of Yemen|flag of Yemen]]|| [[ئاڵای یەمەن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای یەمەن}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.7 |75 |- | ٩٣ || [[پەڕگە:Flag of Montenegro.svg|40px]] || [[:en:Flag of Montenegro|flag of Montenegro]]|| [[ئاڵای مۆنتینیگرۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆنتینیگرۆ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.4 |75 |- | ٩٤ || [[پەڕگە:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Democratic Republic of the Congo|flag of the Democratic Republic of the Congo]]|| [[ئاڵای کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.7 |75 |- | ٩٥ || [[پەڕگە:Flag of Guinea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guinea|flag of Guinea]]|| [[ئاڵای گینێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گینێ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.1 |75 |- | ٩٦ || [[پەڕگە:Flag of Venezuela.svg|40px]] || [[:en:Flag of Venezuela|flag of Venezuela]]|| [[ئاڵای ڤێنیزوێلا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤێنیزوێلا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٧٫٣ |٧٥ |- | ٩٧ || [[پەڕگە:Flag of Brunei.svg|40px]] || [[:en:Flag of Brunei|flag of Brunei]]|| [[ئاڵای بروونای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بروونای}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.2 |75 |- | ٩٨ || [[پەڕگە:Flag of Moldova.svg|40px]] || [[:en:Flag of Moldova|flag of Moldova]]|| [[ئاڵای مۆلدۆڤا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆلدۆڤا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |6.2 |75 |- | ٩٩ || [[پەڕگە:Flag of Liberia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Liberia|flag of Liberia]]|| [[ئاڵای لیبێریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای لیبێریا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5 |75 |- | ١٠٠ || [[پەڕگە:Flag of Qatar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Qatar|flag of Qatar]]|| [[ئاڵای قەتەر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای قەتەر}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.3 |100 |- | ١٠٢ || [[پەڕگە:Flag of Singapore.svg|40px]] || [[:en:Flag of Singapore|flag of Singapore]]|| [[ئاڵای سینگاپوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سینگاپوور}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٤٫٢ |٧٥ |- | ١٠٣ || [[پەڕگە:Flag of Turkmenistan.svg|40px]] || [[:en:Flag of Turkmenistan|flag of Turkmenistan]]|| [[ئاڵای تورکمانستان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تورکمانستان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.5 |75 |- | ١٠٤ || [[پەڕگە:Flag of Honduras (1949–2022, 2026–present).svg|40px]] || [[:en:Flag of Honduras|flag of Honduras]]|| [[ئاڵای ھۆندووراس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھۆندووراس}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.2 |75 |- | ١٠٥ || [[پەڕگە:Flag of the Bahamas.svg|40px]] || [[:en:Flag of The Bahamas|flag of The Bahamas]]|| [[ئاڵای بەھاما]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەھاما}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.2 |75 |- | ١٠٦ || [[پەڕگە:Flag of Antigua and Barbuda.svg|40px]] || [[:en:Flag of Antigua and Barbuda|flag of Antigua and Barbuda]]|| [[ئاڵای ئانتیگوا و باربوودا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئانتیگوا و باربوودا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.1 |25 |- | ١٠٧ || [[پەڕگە:Flag of Cameroon.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cameroon|flag of Cameroon]]|| [[ئاڵای کامیروون]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کامیروون}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |1.4 |75 |- | ١٠٩ || [[پەڕگە:Flag of Peru.svg|40px]] || [[:en:Flag of Peru|flag of Peru]]|| [[ئاڵای پێروو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پێروو}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.4 |75 |- | ١١٠ || [[پەڕگە:Flag of Slovakia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Slovakia|flag of Slovakia]]|| [[ئاڵای سلۆڤاکیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سلۆڤاکیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3 |75 |- | ١١١ || [[پەڕگە:Flag of the Republic of the Congo.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Republic of the Congo|flag of the Republic of the Congo]]|| [[ئاڵای کۆماری کۆنگۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری کۆنگۆ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.8 |75 |- | ١١٢ || [[پەڕگە:Flag of Serbia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Serbia|flag of Serbia]]|| [[ئاڵای سڕبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سڕبیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٧٫٩ |٧٥ |- | ١١٣ || [[پەڕگە:Flag of the Soviet Union.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Soviet Union|flag of the Soviet Union]]|| [[ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای یەکێتیی سۆڤیەت}}}} |[[بەکارھێنەر:Zemen|Zemen]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.6 |100 |- | ١١٤ || [[پەڕگە:Flag of North Macedonia.svg|40px]] || [[:en:Flag of North Macedonia|flag of North Macedonia]]|| [[ئاڵای مەقدوونیای باکوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مەقدوونیای باکوور}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.4 |75 |- | ١١٥ || [[پەڕگە:Flag of Mali.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mali|flag of Mali]]|| [[ئاڵای مالی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مالی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |1.9 |75 |- | ١١٦ || [[پەڕگە:Flag of Uruguay.svg|40px]] || [[:en:Flag of Uruguay|flag of Uruguay]]|| [[ئاڵای ئوروگوای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئوروگوای}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.9 |75 |- | ١١٧ || [[پەڕگە:Flag of Guyana.svg|40px]] || [[:en:Flag of Guyana|flag of Guyana]]|| [[ئاڵای گویانا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گویانا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.2 |75 |- | ١١٨ || [[پەڕگە:Flag of Vatican City (2023–present).svg|40px]] || [[:en:Flag of Vatican City|flag of Vatican City]]|| [[ئاڵای ڤاتیکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤاتیکان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٦٫١ |٧٥ |- | ١١٩ || [[پەڕگە:Flag of Cape Verde (10-17).svg|40px]] || [[:en:Flag of Cape Verde|flag of Cape Verde]]|| [[ئاڵای کەیپڤەرد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کەیپڤەرد}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.5 |100 |- | ١٢٠ || [[پەڕگە:Flag of Côte d'Ivoire.svg|40px]] || [[:en:Flag of Ivory Coast|flag of Ivory Coast]]|| [[ئاڵای کۆتدیڤوار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆتدیڤوار}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.4 |75 |- | ١٢١ || [[پەڕگە:Flag of Eswatini.svg|40px]] || [[:en:Flag of Eswatini|flag of Eswatini]]|| [[ئاڵای ئێسواتینی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێسواتینی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |1.7 |75 |- | ١٢٢ || [[پەڕگە:Flag of Burundi.svg|40px]] || [[:en:Flag of Burundi|flag of Burundi]]|| [[ئاڵای بوروندی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بوروندی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |1.7 |75 |- | ١٢٣ || [[پەڕگە:Flag of Zimbabwe.svg|40px]] || [[:en:Flag of Zimbabwe|flag of Zimbabwe]]|| [[ئاڵای زیمبابوی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای زیمبابوی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |6.1 |75 |- | ١٢٤ || [[پەڕگە:Flag of Tunisia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tunisia|flag of Tunisia]]|| [[ئاڵای توونس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای توونس}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٧٫٨ |٧٥ |- | ١٢٥ || [[پەڕگە:Flag of Cuba.svg|40px]] || [[:en:Flag of Cuba|flag of Cuba]]|| [[ئاڵای کووبا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کووبا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.5 |75 |- | ١٢٦ || [[پەڕگە:Flag of Chad.svg|40px]] || [[:en:Flag of Chad|flag of Chad]]|| [[ئاڵای چاد]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای چاد}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.2 |100 |- | ١٢٧ || [[پەڕگە:Flag of Namibia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Namibia|flag of Namibia]]|| [[ئاڵای نامیبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نامیبیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.1 |75 |- | ١٢٨ || [[پەڕگە:Flag of Nigeria.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nigeria|flag of Nigeria]]|| [[ئاڵای نێجیریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نێجیریا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.3 |75 |- | ١٢٩ || [[پەڕگە:Flag of Mauritania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mauritania|flag of Mauritania]]|| [[ئاڵای مۆریتانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆریتانیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.1 |75 |- | ١٣٠ || [[پەڕگە:Flag of Senegal.svg|40px]] || [[:en:Flag of Senegal|flag of Senegal]]|| [[ئاڵای سێنیگال]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سێنیگال}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.2 |75 |- | ١٣١ || [[پەڕگە:Flag of the Central African Republic.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Central African Republic|flag of the Central African Republic]]|| [[ئاڵای کۆماری ئەفریقای ناوەندی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری ئەفریقای ناوەندی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.3 |75 |- | ١٣٢ || [[پەڕگە:Flag of Maldives.svg|40px]] || [[:en:Flag of Maldives|flag of Maldives]]|| [[ئاڵای ماڵدیڤ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماڵدیڤ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |1.5 |75 |- | ١٣٣ || [[پەڕگە:Flag of Costa Rica (state).svg|40px]] || [[:en:Flag of Costa Rica|flag of Costa Rica]]|| [[ئاڵای کۆستاریکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆستاریکا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.6 |75 |- | ١٣٤ || [[پەڕگە:Flag of Paraguay.svg|40px]] || [[:en:Flag of Paraguay|flag of Paraguay]]|| [[ئاڵای پاراگوای]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پاراگوای}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.7 |75 |- | ١٣٥ || [[پەڕگە:Flag of Eritrea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Eritrea|flag of Eritrea]]|| [[ئاڵای ئێریتریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێریتریا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.9 |75 |- | ١٣٦ || [[پەڕگە:Flag of Mozambique.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mozambique|flag of Mozambique]]|| [[ئاڵای مۆزامبیک]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆزامبیک}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٧ |٧٥ |- | ١٣٧ || [[پەڕگە:Flag of Haiti.svg|40px]] || [[:en:Flag of Haiti|flag of Haiti]]|| [[ئاڵای ھایتی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھایتی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.5 |75 |- | ١٣٨ || [[پەڕگە:Flag of Kosovo.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kosovo|flag of Kosovo]]|| [[ئاڵای کۆسۆڤۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆسۆڤۆ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٩٫١ |٥٠ |- | ١٣٩ || [[پەڕگە:Flag of Belize.svg|40px]] || [[:en:Flag of Belize|flag of Belize]]|| [[ئاڵای بەلیز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای بەلیز}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.6 |75 |- | ١٤٠ || [[پەڕگە:Flag of Zambia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Zambia|flag of Zambia]]|| [[ئاڵای زامبیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای زامبیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.7 |75 |- | ١٤١ || [[پەڕگە:Flag of Niger.svg|40px]] || [[:en:Flag of Niger|flag of Niger]]|| [[ئاڵای نیجەر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نیجەر}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |1.7 |75 |- | ١٤٢ || [[پەڕگە:Flag of Grenada.svg|40px]] || [[:en:Flag of Grenada|flag of Grenada]]|| [[ئاڵای گرینادا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گرینادا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.3 |75 |- | ١٤٣ || [[پەڕگە:Flag of the Comoros.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Comoros|flag of the Comoros]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی قەمەر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی قەمەر}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.7 |25 |- | ١٤٤ || [[پەڕگە:Flag of Rwanda.svg|40px]] || [[:en:Flag of Rwanda|flag of Rwanda]]|| [[ئاڵای ڕواندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڕواندا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |6.7 |75 |- | ١٤٥ || [[پەڕگە:Flag of Madagascar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Madagascar|flag of Madagascar]]|| [[ئاڵای ماداگاسکار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماداگاسکار}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.4 |75 |- | ١٤٦ || [[پەڕگە:Flag of Uganda.svg|40px]] || [[:en:Flag of Uganda|flag of Uganda]]|| [[ئاڵای ئووگاندا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئووگاندا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3 |75 |- | ١٤٧ || [[پەڕگە:Flag of Somalia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Somalia|flag of Somalia]]|| [[ئاڵای سۆماڵیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سۆماڵیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.8 |75 |- | ١٤٨ || [[پەڕگە:Flag of San Marino.svg|40px]] || [[:en:Flag of San Marino|flag of San Marino]]|| [[ئاڵای سان مارینۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سان مارینۆ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.7 |75 |- | ١٤٩ || [[پەڕگە:Flag of Equatorial Guinea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Equatorial Guinea|flag of Equatorial Guinea]]|| [[ئاڵای گینێی ئیستوایی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گینێی ئیستوایی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |{{Xmark}}ڕەتکرایەوە |ژێر سێ سەرچاوە |- | ١٥٠ || [[پەڕگە:Flag of England.svg|40px]] || [[:en:Flag of England|flag of England]]|| [[ئاڵای ئینگلتەرا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئینگلتەرا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٢٫١ |١٠٠ |- | ١٥١ || [[پەڕگە:Flag of El Salvador.svg|40px]] || [[:en:Flag of El Salvador|flag of El Salvador]]|| [[ئاڵای ئێلسالڤادۆر]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئێلسالڤادۆر}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.3 |75 |- | ١٥٢ || [[پەڕگە:Flag of Togo (3-2).svg|40px]] || [[:en:Flag of Togo|flag of Togo]]|| [[ئاڵای تۆگۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تۆگۆ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.2 |75 |- | ١٥٣ || [[پەڕگە:Flag of Jamaica.svg|40px]] || [[:en:Flag of Jamaica|flag of Jamaica]]|| [[ئاڵای جامایکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای جامایکا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3 |75 |- | ١٥٤ || [[پەڕگە:Flag of Nicaragua.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nicaragua|flag of Nicaragua]]|| [[ئاڵای نیکاراگوا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نیکاراگوا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.9 |75 |- | ١٥٥ || [[پەڕگە:Flag of Suriname.svg|40px]] || [[:en:Flag of Suriname|flag of Suriname]]|| [[ئاڵای سورینام]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سورینام}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.8 |75 |- | ١٥٦ || [[پەڕگە:Flag of Kiribati.svg|40px]] || [[:en:Flag of Kiribati|flag of Kiribati]]|| [[ئاڵای کیریباس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کیریباس}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2 |75 |- | ١٥٧ || [[پەڕگە:Flag of the United Nations.svg|40px]] || [[:en:Flag of the United Nations|flag of the United Nations]]|| [[ئاڵای نەتەوە یەکگرتووەکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نەتەوە یەکگرتووەکان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٨ |٧٥ |- | ١٥٨ || [[پەڕگە:Flag of Mauritius.svg|40px]] || [[:en:Flag of Mauritius|flag of Mauritius]]|| [[ئاڵای مۆریس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای مۆریس}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.9 |75 |- | ١٥٩ || [[پەڕگە:Flag of Fiji.svg|40px]] || [[:en:Flag of Fiji|flag of Fiji]]|| [[ئاڵای فیجی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای فیجی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٠٫١ |٧٥ |- | ١٦٠ || [[پەڕگە:Flag of Nauru.svg|40px]] || [[:en:Flag of Nauru|flag of Nauru]]|| [[ئاڵای نائووروو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای نائووروو}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.4 |75 |- | ١٦١ || [[پەڕگە:Flag of Sierra Leone.svg|40px]] || [[:en:Flag of Sierra Leone|flag of Sierra Leone]]|| [[ئاڵای سیرالیۆن]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سیرالیۆن}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.2 |75 |- | ١٦٢ || [[پەڕگە:Flag of São Tomé and Príncipe.svg|40px]] || [[:en:Flag of São Tomé and Príncipe|flag of São Tomé and Príncipe]]|| [[ئاڵای ساوتۆمێ و پرینسیپی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ساوتۆمێ و پرینسیپی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.3 |75 |- | ١٦٣ || [[پەڕگە:Flag of Tanzania.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tanzania|flag of Tanzania]]|| [[ئاڵای تانزانیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تانزانیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.2 |75 |- | ١٦٤ || [[پەڕگە:Flag of Seychelles.svg|40px]] || [[:en:Flag of Seychelles|flag of Seychelles]]|| [[ئاڵای سیشێل]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سیشێل}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.2 |75 |- | ١٦٥ || [[پەڕگە:Flag of the Dominican Republic.svg|40px]] || [[:en:Flag of Dominican Republic|flag of Dominican Republic]]|| [[ئاڵای کۆماری دۆمینیکان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری دۆمینیکان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |7.1 |75 |- | ١٦٦ || [[پەڕگە:Flag of Hong Kong.svg|40px]] || [[:en:Flag of Hong Kong|flag of Hong Kong]]|| [[ئاڵای ھۆنگ کۆنگ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ھۆنگ کۆنگ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١١٫٩ |٧٥ |- | ١٦٧ || [[پەڕگە:Flag of Dominica.svg|40px]] || [[:en:Flag of Dominica|flag of Dominica]]|| [[ئاڵای دۆمینیکا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دۆمینیکا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.4 |75 |- | ١٦٨ || [[پەڕگە:Flag of South Sudan.svg|40px]] || [[:en:Flag of South Sudan|flag of South Sudan]]|| [[ئاڵای سوودانی باشوور]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سوودانی باشوور}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.9 |75 |- | ١٦٩ || [[پەڕگە:Flag of Greenland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Greenland|flag of Greenland]]|| [[ئاڵای گرینلاند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گرینلاند}}}} |[[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |١٠٠ |- | ١٧٠ || [[پەڕگە:Flag of Papua New Guinea.svg|40px]] || [[:en:Flag of Papua New Guinea|flag of Papua New Guinea]]|| [[ئاڵای پاپوا گینێی نوێ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پاپوا گینێی نوێ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.5 |75 |- | ١٧١ || [[پەڕگە:Flag of the Federated States of Micronesia.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Federated States of Micronesia|flag of the Federated States of Micronesia]]|| [[ئاڵای ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3.1 |75 |- | ١٧٢ || [[پەڕگە:Flag of the Republic of Abkhazia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Abkhazia|flag of Abkhazia]]|| [[ئاڵای ئەبخازیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەبخازیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |1.9 |75 |- | ١٧٣ || [[پەڕگە:Flag of the Solomon Islands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Solomon Islands|flag of the Solomon Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی سولەیمان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی سولەیمان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.8 |75 |- | ١٧٤ || [[پەڕگە:Flag of the Faroe Islands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Faroe Islands|flag of the Faroe Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی فارۆ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی فارۆ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |2.4 |75 |- | ١٧٥ || [[پەڕگە:Flag of the Republic of China.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Republic of China|flag of the Republic of China]]|| [[ئاڵای کۆماری چین]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای کۆماری چین}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٢ |٧٥ |- | ١٧٦ || [[پەڕگە:Flag of Samoa.svg|40px]] || [[:en:Flag of Samoa|flag of Samoa]]|| [[ئاڵای ساموا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ساموا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | ١٧٧ || [[پەڕگە:Flag of Palau.svg|40px]] || [[:en:Flag of Palau|flag of Palau]]|| [[ئاڵای پالاو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای پالاو}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | ١٧٨ || [[پەڕگە:Flag of Tuvalu.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tuvalu|flag of Tuvalu]]|| [[ئاڵای تووڤالوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تووڤالوو}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | ١٧٩ || [[پەڕگە:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|40px]] || [[:en:Flag of Saint Kitts and Nevis|flag of Saint Kitts and Nevis]]|| [[ئاڵای سەینت کیتس و نیڤیس]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەینت کیتس و نیڤیس}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | ١٨٠ || [[پەڕگە:Flag of Vanuatu.svg|40px]] || [[:en:Flag of Vanuatu|flag of Vanuatu]]|| [[ئاڵای ڤانواتوو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ڤانواتوو}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] | | |- | ١٨١ || [[پەڕگە:Flag of Saint Lucia.svg|40px]] || [[:en:Flag of Saint Lucia|flag of Saint Lucia]]|| [[ئاڵای سەینت لووسیا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەینت لووسیا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٣ |٨٥ |- | ١٨٢ || [[پەڕگە:Flag of Tonga.svg|40px]] || [[:en:Flag of Tonga|flag of Tonga]]|| [[ئاڵای تۆنگا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای تۆنگا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |٩٥ |- | ١٨٣ || [[پەڕگە:Flag of Transnistria (state).svg|40px]] || [[:en:Flag of Transnistria|flag of Transnistria]]|| [[ئاڵای ترانسنیستریا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ترانسنیستریا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٦٫٦ |٧٥ |- | ١٨٤ || [[پەڕگە:Flag of the Marshall Islands.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Marshall Islands|flag of the Marshall Islands]]|| [[ئاڵای دوورگەکانی مارشاڵ]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەکانی مارشاڵ}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢٫٥ |٩٥ |- | ١٨٥ || [[پەڕگە:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg|40px]] || [[:en:Flag of Western Sahara|Flag of Western Sahara]]|| [[ئاڵای سەحرای ڕۆژاوا]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەحرای ڕۆژاوا}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |٩٥ |- | ١٨٦ || [[پەڕگە:Flag of Gibraltar.svg|40px]] || [[:en:Flag of Gibraltar|flag of Gibraltar]]|| [[ئاڵای گیبرالتار]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای گیبرالتار}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |٩٠ |- | ١٨٧ || [[پەڕگە:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|40px]] || [[:en:Flag of Saint Vincent and the Grenadines|flag of Saint Vincent and the Grenadines]]|| [[ئاڵای سەینت ڤینسەنت و گرینادینز]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای سەینت ڤینسەنت و گرینادینز}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٤ |٩٠ |- | ١٨٨ || [[پەڕگە:Flag of Åland.svg|40px]] || [[:en:Flag of Åland Islands|flag of Åland Islands]]|| [[ئاڵای ئۆلەند]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئۆلەند}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |٩٥ |- | ١٨٩ || [[پەڕگە:Flag of the Isle of Man.svg|40px]] || [[:en:Flag of the Isle of Man|flag of the Isle of Man]]|| [[ئاڵای دوورگەی مان]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای دوورگەی مان}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٣ |٩٠ |- | ١٩٠ || [[پەڕگە:Flag of Macau.svg|40px]] || [[:en:Flag of Macau|flag of Macau]]|| [[ئاڵای ماکاو]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ماکاو}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٣٫٥ |٩٥ |- | ١٩١ || [[پەڕگە:Flag of Germany (1935–1945).svg|40px]] || [[:en:Flag of Nazi Germany|flag of Nazi Germany]] |[[ئاڵای ئەڵمانیای نازی]] |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئاڵای ئەڵمانیای نازی}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٥ |٩٥ |} === {{گەورە|پێڕستی پەرەپێدانی وتاری وڵاتەکان}} === {{گەورە|ئەم وتارانە پێشتر دروستکراون، پێویستیان بە پەرەپێدانی زیاتر ھەیە بۆ ئەوەی لە پۆلینی کۆڵکە نەمێنێت}}. {| class="wikitable" |- ! # ! '''{{گەورە|ناوی کوردی}}''' ! '''{{گەورە|قەبارەی وتار پێش دەستکاری}}''' ! '''{{گەورە|قەبارەی وتار دوای دەستکاری}}''' ! '''{{گەورە|زیادکراوی قەبارە (بایت)}}''' ! '''{{گەورە|ئەرک بۆ}}''' ! '''{{گەورە|ڕەوش}}''' ! '''{{گەورە|دادوەر}}''' ! '''{{گەورە|خاڵ}}''' ! '''{{گەورە|ڕێژە}}''' |- | ١ | [[ئەفغانستان]] ^{([[وتووێژ:ئەفغانستان|لێدوان]])} | {{formatnum:15363}} | {{formatnum:{{PAGESIZE:ئەفغانستان}}}} | {{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئەفغانستان|R}}-15363}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٨٦٫٢ |٥٠ |- |٢ | [[ئەلبانیا]] ^{([[وتووێژ:ئەلبانیا|لێدوان]])} |{{formatnum:11549}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەلبانیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئەلبانیا|R}}-11549}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٩٦٫٩ |٩٠ |- |٣ | [[جەزائیر]] ^{([[وتووێژ:جەزائیر|لێدوان]])} |{{formatnum:5971}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:جەزائیر}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:جەزائیر|R}}-5971}}}} |[[بەکارھێنەر:Chinese Horse From Kaso Mall|Chinese Horse From Kaso Mall]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٠٫١ |١٠٠ |- |٤ | [[ئەندۆرا|ئاندۆرا]] ^{([[وتووێژ:ئاندۆرا|لێدوان]])} |{{formatnum:58433}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەندۆرا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئەندۆرا|R}}-58433}}}} | | | | | |- |٥ | [[ئەنگۆلا]] ^{([[وتووێژ:ئەنگۆلا |لێدوان]])} |{{formatnum:20757}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەنگۆلا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئەنگۆلا|R}}-20757}}}} | | | | | |- |٦ | [[ئانتیگوا و باربوودا|ئانتیگوا و باربودا]] ^{([[وتووێژ:ئانتیگوا و باربودا|لێدوان]])} |{{formatnum:6262}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئانتیگوا و باربوودا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئانتیگوا و باربوودا|R}}-6262}}}} | | | | | |- |٧ | [[ئەرژەنتین|ئارجەنتین]]^{([[وتووێژ:ئارجەنتین|لێدوان]])} |{{formatnum:35069}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەرژەنتین}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئەرژەنتین|R}}-35069}}}} | | | | | |- |٨ | [[ئەرمەنستان]]^{([[وتووێژ:ئەرمەنستان|لێدوان]])} |{{formatnum:15697}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەرمەنستان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئەرمەنستان|R}}-15697}}}} | | | | | |- |٩ | [[نەمسا]] ^{([[وتووێژ:نەمسا|لێدوان]])} |{{formatnum:5084}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:نەمسا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:نەمسا|R}}-5084}}}} | | | | | |- |١٠ | [[ئازەربایجان]] ^{([[وتووێژ:ئازەربایجان|لێدوان]])} |{{formatnum:12666}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئازەربایجان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئازەربایجان|R}}-12666}}}} | | | | | |- |١١ | [[بەھاما]]^{([[وتووێژ:بەھاما|لێدوان]])} |{{formatnum:6502}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەھاما}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بەھاما|R}}-6502}}}} | | | | | |- |١٢ | [[بەحرەین]] ^{([[وتووێژ:بەحرەین|لێدوان]])} |{{formatnum:8160}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەحرەین}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بەحرەین|R}}-8160}}}} | | | | | |- |١٣ | [[بەنگلادێش|بەنگلادیش]] ^{([[وتووێژ:بەنگلادێش|لێدوان]])} |{{formatnum:13749}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەنگلادێش}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بەنگلادێش|R}}-13749}}}} | | | | | |- |١٤ | [[باربادۆس]] ^{([[وتووێژ:باربادۆس|لێدوان]])} |{{formatnum:5668}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:باربادۆس}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:باربادۆس|R}}-5668}}}} | | | | | |- |١٥ | [[بیلاڕووس]] ^{([[وتووێژ:بیلاڕووس|لێدوان]])} |{{formatnum:7280}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بیلاڕووس}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بیلاڕووس|R}}-7280}}}} | | | | | |- |١٦ | [[بەلجیکا]]^{([[وتووێژ:بەلجیکا|لێدوان]])} |{{formatnum:10692}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەلجیکا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بەلجیکا|R}}-10692}}}} | | | | | |- |١٧ | [[بەلیز]] ^{([[وتووێژ:بەلیز|لێدوان]])} |{{formatnum:5721}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەلیز}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بەلیز|R}}-5721}}}} | | | | | |- |١٨ | [[بێنین|بنین]] ^{([[وتووێژ:بنین |لێدوان]])} |{{formatnum:1746}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بێنین}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بێنین|R}}-1746}}}} | | | | | |- |١٩ | [[بووتان]]^{([[وتووێژ:بووتان|لێدوان]])} |{{formatnum:3959}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بووتان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بووتان|R}}-3959}}}} | | | | | |- |٢٠ | [[بۆلیڤیا]]^{([[وتووێژ:بۆلیڤیا|لێدوان]])} |{{formatnum:10827}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بۆلیڤیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بۆلیڤیا|R}}-10827}}}} | | | | | |- |٢١ | [[بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا]] ^{([[وتووێژ:ۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا|لێدوان]])} |{{formatnum:38819}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا|R}}-38819}}}} | | | | | |- |٢٢ | [[بۆتسوانا]] ^{([[وتووێژ:بۆتسوانا|لێدوان]])} |{{formatnum:10750}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بۆتسوانا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بۆتسوانا|R}}-10750}}}} | | | | | |- |٢٣ | [[بەڕازیل]] - کۆماری فیدەراتیڤی بەڕازیل ^{([[وتووێژ:بەڕازیل|لێدوان]])} |{{formatnum:16112}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بەڕازیل}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بەڕازیل|R}}-16112}}}} | | | | | |- |٢٤ | [[بروونای]] ^{([[وتووێژ:بروونای|لێدوان]])} |{{formatnum:7828}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بروونای}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بروونای|R}}-7828}}}} | | | | | |- |٢٥ | [[بولگاریا]]^{([[وتووێژ:بولگاریا|لێدوان]])} |{{formatnum:19149}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بولگاریا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بولگاریا|R}}-19149}}}} | | | | | |- |٢٦ | [[بورکینا فاسۆ|بورکینافاسۆ]] ^{([[وتووێژ:بورکینا فاسۆ|لێدوان]])} |{{formatnum:6101}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بورکینا فاسۆ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بورکینا فاسۆ|R}}-6101}}}} | | | | | |- |٢٧ | [[میانمار]] ^{([[وتووێژ:میانمار |لێدوان]])} |{{formatnum:8571}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:میانمار}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:میانمار|R}}-8571}}}} | | | | | |- |٢٨ | [[بوروندی]] ^{([[وتووێژ:بوروندی|لێدوان]])} |{{formatnum:11339}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:بوروندی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:بوروندی|R}}-11339}}}} | | | | | |- |٢٩ | [[کەمبۆدیا]] ^{([[وتووێژ:کەمبۆدیا|لێدوان]])} |{{formatnum:9740}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کەمبۆدیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کەمبۆدیا|R}}-9740}}}} | | | | | |- |٣٠ | [[کامیروون]] ^{([[وتووێژ:کامیروون|لێدوان]])} |{{formatnum:6602}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کامیروون}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کامیروون|R}}-6602}}}} | | | | | |- |٣١ | [[کەنەدا]] ^{([[وتووێژ:کەنەدا|لێدوان]])} |{{formatnum:67802}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کەنەدا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کەنەدا|R}}-67802}}}} | | | | | |- |٣٢ | [[کەیپڤەرد]] ^{([[وتووێژ:کەیپڤەرد|لێدوان]])} |{{formatnum:12891}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کەیپڤەرد}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کەیپڤەرد|R}}-12891}}}} | | | | | |- |٣٣ | [[کۆماری ئەفریقای ناوەندی|کۆماری ئەفریقای ناوەڕاست]] ^{([[وتووێژ:کۆماری ئەفریقای ناوەڕاست|لێدوان]])} |{{formatnum:2257}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆماری ئەفریقای ناوەندی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کۆماری ئەفریقای ناوەندی|R}}-2257}}}} | | | | | |- |٣٤ | [[چاد]]^{([[وتووێژ:چاد|لێدوان]])} |{{formatnum:3941}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:چاد}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:چاد|R}}-3941}}}} | | | | | |- |٣٥ | [[چیلی]] ^{([[وتووێژ:چیلی|لێدوان]])} |{{formatnum:51874}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:چیلی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:چیلی|R}}-51874}}}} | | | | | |- |٣٦ | [[چین]]^{([[وتووێژ:چین|لێدوان]])} |{{formatnum:9946}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:چین}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:چین|R}}-9946}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |٩٠ |- |٣٧ | [[کۆڵۆمبیا]] ^{([[وتووێژ:کۆڵۆمبیا|لێدوان]])} |{{formatnum:15516}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆڵۆمبیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کۆڵۆمبیا|R}}-15516}}}} | | | | | |- |٣٨ | [[دوورگەکانی قەمەر]] ^{([[وتووێژ:دوورگەکانی قەمەر|لێدوان]])} |{{formatnum:5868}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:دوورگەکانی قەمەر}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:دوورگەکانی قەمەر|R}}-5868}}}} | | | | | |- |٣٩ | [[کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ|کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ]] ^{([[وتووێژ:کۆماری دیموکراتیکی کۆنگۆ|لێدوان]])} |{{formatnum:2352}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کۆماری دیموکراتیی کۆنگۆ|R}}-2352}}}} | | | | | |- |٤٠ | [[کۆماری کۆنگۆ]] ^{([[وتووێژ:کۆماری کۆنگۆ|لێدوان]])} |{{formatnum:6929}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆماری کۆنگۆ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کۆماری کۆنگۆ|R}}-6929}}}} | | | | | |- |٤١ | [[کۆستاریکا]] ^{([[وتووێژ:کۆستاریکا|لێدوان]])} |{{formatnum:6766}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆستاریکا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کۆستاریکا|R}}-6766}}}} | | | | | |- |٤٢ | [[کۆتدیڤوار]] ^{([[وتووێژ:کۆتدیڤوار|لێدوان]])} |{{formatnum:27689}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆتدیڤوار}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کۆتدیڤوار|R}}-27689}}}} | | | | | |- |٤٣ | [[کرواتیا|کرۆواتیا]]^{([[وتووێژ:کرۆواتیا|لێدوان]])} |{{formatnum:8279}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کرواتیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کرواتیا|R}}-8279}}}} | | | | | |- |٤٤ | [[کووبا]]^{([[وتووێژ:کووبا|لێدوان]])} |{{formatnum:7711}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کووبا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کووبا|R}}-7711}}}} | | | | | |- |٤٥ | [[قوبرس]] ^{([[وتووێژ:قوبرس|لێدوان]])} |{{formatnum:6096}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:قوبرس}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:قوبرس|R}}-6096}}}} | | | | | |- |٤٦ | [[کۆماری چیک]] ^{([[وتووێژ:چیک|لێدوان]])} |{{formatnum:5071}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆماری چیک}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کۆماری چیک|R}}-5071}}}} | | | | | |- |٤٧ | [[دانمارک]] ^{([[وتووێژ:دانمارک|لێدوان]])} |{{formatnum:6081}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:دانمارک}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:دانمارک|R}}-6081}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٢٧٫٨ |١٠٠ |- |٤٨ | [[جیبووتی]] ^{([[وتووێژ:جیبووتی|لێدوان]])} |{{formatnum:2183}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:جیبووتی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:جیبووتی|R}}-2183}}}} | | | | | |- |٤٩ | [[دۆمینیکا]]^{([[وتووێژ:دۆمینیکا|لێدوان]])} |{{formatnum:1314}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:دۆمینیکا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:دۆمینیکا|R}}-1314}}}} | | | | | |- |٥٠ | [[کۆماری دۆمینیکان]] ^{([[وتووێژ:کۆماری دۆمینیکان|لێدوان]])} |{{formatnum:3939}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆماری دۆمینیکان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کۆماری دۆمینیکان|R}}-3939}}}} | | | | | |- |٥١ | [[تیمۆری ڕۆژھەڵات]] ^{([[وتووێژ:تیمۆری ڕۆژھەڵات|لێدوان]])} |{{formatnum:4603}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:تیمۆری ڕۆژھەڵات}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:تیمۆری ڕۆژھەڵات|R}}-4603}}}} | | | | | |- |٥٢ | [[ئێکوادۆر|ئیکوادۆر]] ^{([[وتووێژ:ئیکوادۆر|لێدوان]])} |{{formatnum:6016}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئێکوادۆر}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئێکوادۆر|R}}-6016}}}} | | | | | |- |٥٣ | [[میسر]] ^{([[وتووێژ:میسر|لێدوان]])} |{{formatnum:11882}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:میسر}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:میسر|R}}-11882}}}} | | | | | |- |٥٤ | [[ئێلسالڤادۆر]]^{([[وتووێژ:ئێلسالڤادۆر|لێدوان]])} |{{formatnum:15049}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئێلسالڤادۆر}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئێلسالڤادۆر|R}}-15049}}}} | | | | | |- |٥٥ | [[گینێی ئیستوایی]] ^{([[وتووێژ:گینێی ئیستوایی|لێدوان]])} |{{formatnum:8272}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:گینێی ئیستوایی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:گینێی ئیستوایی|R}}-8272}}}} | | | | | |- |٥٦ | [[ئێریتریا|ئەریتریا]] ^{([[وتووێژ:ئەریتریا|لێدوان]])} |{{formatnum:12572}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئێریتریا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئێریتریا|R}}-12572}}}} | | | | | |- |٥٧ | [[ئیستۆنیا|ئەستۆنیا]]^{([[وتووێژ:ئەستۆنیا|لێدوان]])} |{{formatnum:20322}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئیستۆنیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئیستۆنیا|R}}-20322}}}} | | | | | |- |٥٨ | [[ئیتیۆپیا|ئەتیۆپیا]] ^{([[وتووێژ:ئەتیۆپیا|لێدوان]])} |{{formatnum:9941}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئیتیۆپیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئیتیۆپیا|R}}-9941}}}} | | | | | |- |٥٩ | [[فیجی]]^{([[وتووێژ:فیجی|لێدوان]])} |{{formatnum:5957}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:فیجی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:فیجی|R}}-5957}}}} | | | | | |- |٦٠ | [[فینلاند]] ^{([[وتووێژ:فینلاند|لێدوان]])} |{{formatnum:10790}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:فینلاند}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:فینلاند|R}}-10790}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٢١٫٩ |١٠٠ |- |٦١ | [[فەڕەنسا]] ^{([[وتووێژ:فەڕەنسا|لێدوان]])} |{{formatnum:24463}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:فەڕەنسا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:فەڕەنسا|R}}-24463}}}} | | | | | |- |٦١ | [[گابۆن]] ^{([[وتووێژ:گابۆن|لێدوان]])} |{{formatnum:7459}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:گابۆن}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:گابۆن|R}}-7459}}}} | | | | | |- |٦٢ | [[گامبیا]] ^{([[وتووێژ:گامبیا|لێدوان]])} |{{formatnum:10922}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:گامبیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:گامبیا|R}}-10922}}}} | | | | | |- |٦٣ | [[گورجستان]] ^{([[وتووێژ:گورجستان|لێدوان]])} |{{formatnum:57005}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:گورجستان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:گورجستان|R}}-57005}}}} | | | | | |- |٦٤ | [[ئەڵمانیا]] ^{([[وتووێژ:ئەڵمانیا|لێدوان]])} |{{formatnum:115633}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەڵمانیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئەڵمانیا|R}}-115633}}}} | | | | | |- |٦٥ | [[گانا]] ^{([[وتووێژ:گانا|لێدوان]])} |{{formatnum:8173}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:گانا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:گانا|R}}-8173}}}} | | | | | |- |٦٦ | [[یۆنان]] ^{([[وتووێژ:یۆنان|لێدوان]])} |{{formatnum:14589}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:یۆنان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:یۆنان|R}}-14589}}}} | | | | | |- |٦٧ | [[گرینادا]] ^{([[وتووێژ:گرینادا|لێدوان]])} |{{formatnum:1289}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:گرینادا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:گرینادا|R}}-1289}}}} | | | | | |- |٦٨ | [[گواتیمالا]] ^{([[وتووێژ:گواتیمالا|لێدوان]])} |{{formatnum:6152}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:گواتیمالا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:گواتیمالا|R}}-6152}}}} | | | | | |- |٦٩ | [[گینێ]] ^{([[وتووێژ:گینێ|لێدوان]])} |{{formatnum:2453}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:گینێ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:گینێ|R}}-2453}}}} | | | | | |- |٧٠ | [[گینێ بیساو]] ^{([[وتووێژ:گینێ بیساو|لێدوان]])} |{{formatnum:2305}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:گینێ بیساو}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:گینێ بیساو|R}}-2305}}}} | | | | | |- |٧١ | [[گویانا]]^{([[وتووێژ:گویانا|لێدوان]])} |{{formatnum:2135}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:گویانا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:گویانا|R}}-2135}}}} | | | | | |- |٧٢ | [[ھایتی]] ^{([[وتووێژ:ھایتی|لێدوان]])} |{{formatnum:1401}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ھایتی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ھایتی|R}}-1401}}}} | | | | | |- |٧٣ | [[ھۆندووراس]] ^{([[وتووێژ:ھۆندووراس|لێدوان]])} |{{formatnum:10095}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ھۆندووراس}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ھۆندووراس|R}}-10095}}}} | | | | | |- |٧٤ | [[مەجارستان]] ^{([[وتووێژ:مەجارستان|لێدوان]])} |{{formatnum:12908}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەجارستان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مەجارستان|R}}-12908}}}} | | | | | |- |٧٥ | [[ئایسلەند]] ^{([[وتووێژ:ئایسلەند|لێدوان]])} |{{formatnum:10751}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئایسلەند}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئایسلەند|R}}-10751}}}} | | | | | |- |٧٦ | [[ھیندستان]] ^{([[وتووێژ:ھیندستان|لێدوان]])} |{{formatnum:322155}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ھیندستان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ھیندستان|R}}-322155}}}} | | | | | |- |٧٧ | [[ئیندۆنیزیا]] ^{([[وتووێژ:ئیندۆنیزیا|لێدوان]])} |{{formatnum:36307}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئیندۆنیزیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئیندۆنیزیا|R}}-36307}}}} | | | | | |- |٧٨ | [[ئێران]] ^{([[وتووێژ:ئێران|لێدوان]])} |{{formatnum:29365}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئێران}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئێران|R}}-29365}}}} | | | | | |- |٧٩ | [[عێراق]]^{([[وتووێژ:عێراق|لێدوان]])} |{{formatnum:74878}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:عێراق}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:عێراق|R}}-74878}}}} | | | | | |- |٨٠ | [[ئیرلەندا]] ^{([[وتووێژ:ئیرلەندا|لێدوان]])} |{{formatnum:19391}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئیرلەندا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئیرلەندا|R}}-19391}}}} | | | | | |- |٨١ | [[ئیتاڵیا]] ^{([[وتووێژ:ئیتاڵیا|لێدوان]])} |{{formatnum:10942}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئیتاڵیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئیتاڵیا|R}}-10942}}}} | | | | | |- |٨٢ | [[جامایکا]] ^{([[وتووێژ:جامایکا|لێدوان]])} |{{formatnum:4379}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:جامایکا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:جامایکا|R}}-4379}}}} | | | | | |- |٨٣ | [[ژاپۆن]] ^{([[وتووێژ:ژاپۆن|لێدوان]])} |{{formatnum:13797}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ژاپۆن}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ژاپۆن|R}}-13797}}}} | | | | | |- |٨٤ | [[ئوردن]] ^{([[وتووێژ:ئوردن|لێدوان]])} |{{formatnum:15637}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئوردن}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئوردن|R}}-15637}}}} | | | | | |- |٨٥ | [[کازاخستان]] ^{([[وتووێژ:کازاخستان|لێدوان]])} |{{formatnum:5974}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کازاخستان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کازاخستان|R}}-5974}}}} | | | | | |- |٨٦ | [[کینیا]]^{([[وتووێژ:کینیا|لێدوان]])} |{{formatnum:8383}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کینیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کینیا|R}}-8383}}}} | | | | | |- |٨٧ | [[کیریباس]] ^{([[وتووێژ:کیریباس|لێدوان]])} |{{formatnum:1334}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کیریباس}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کیریباس|R}}-1334}}}} | | | | | |- |٨٨ | [[کۆریای باکوور]]^{([[وتووێژ:کۆریای باکوور|لێدوان]])} |{{formatnum:7023}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆریای باکوور}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کۆریای باکوور|R}}-7023}}}} | | | | | |- |٨٩ | [[کۆریای باشوور]] ^{([[وتووێژ:کۆریای باشوور|لێدوان]])} |{{formatnum:16641}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کۆریای باشوور}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کۆریای باشوور|R}}-16641}}}} | | | | | |- |٩٠ | [[کووەیت]] ^{([[وتووێژ:کووەیت|لێدوان]])} |{{formatnum:14001}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:کووەیت}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:کووەیت|R}}-14001}}}} | | | | | |- |٩١ | [[قرغیزستان]] ^{([[وتووێژ:قرغیزستان|لێدوان]])} |{{formatnum:5428}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:قرغیزستان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:قرغیزستان|R}}-5428}}}} | | | | | |- |٩٢ | [[لاوس]] ^{([[وتووێژ:لاوس|لێدوان]])} |{{formatnum:8095}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:لاوس}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:لاوس|R}}-8095}}}} | | | | | |- |٩٣ | [[لاتڤیا]] ^{([[وتووێژ:لاتڤیا|لێدوان]])} |{{formatnum:28545}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:لاتڤیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:لاتڤیا|R}}-28545}}}} | | | | | |- |٩٤ | [[لوبنان]] ^{([[وتووێژ:لوبنان|لێدوان]])} |{{formatnum:9617}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:لوبنان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:لوبنان|R}}-9617}}}} | | | | | |- |٩٥ | [[لیبێریا|لیبەریا]] ^{([[وتووێژ:لیبەریا|لێدوان]])} |{{formatnum:16713}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:لیبێریا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:لیبێریا|R}}-16713}}}} | | | | | |- |٩٦ | [[لیبیا]] ^{([[وتووێژ:لیبیا|لێدوان]])} |{{formatnum:8601}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:لیبیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:لیبیا|R}}-8601}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٥٫٧ |١٠٠ |- |٩٧ | [[لیختنشتاین]] ^{([[وتووێژ:لیختنشتاین|لێدوان]])} |{{formatnum:9157}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:لیختنشتاین}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:لیختنشتاین|R}}-9157}}}} | | | | | |- |٩٨ | [[لیتوانیا]]^{([[وتووێژ:لیتوانیا|لێدوان]])} |{{formatnum:7480}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:لیتوانیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:لیتوانیا|R}}-7480}}}} | | | | | |- |٩٩ | [[لۆکسمبۆرگ|لوکسەمبورگ]]^{([[وتووێژ:لۆکسمبۆرگ|لێدوان]])} |{{formatnum:12489}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:لۆکسمبۆرگ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:لۆکسمبۆرگ|R}}-12489}}}} | | | | | |- |١٠٠ | [[مەقدوونیای باکوور|مەقدوونیا]]^{([[وتووێژ:مەقدوونیا|لێدوان]])} |{{formatnum:11250}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەقدوونیای باکوور}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مەقدوونیای باکوور|R}}-11250}}}} | | | | | |- |١٠١ | [[ماداگاسکار]] ^{([[وتووێژ:ماداگاسکار|لێدوان]])} |{{formatnum:2538}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ماداگاسکار}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ماداگاسکار|R}}-2538}}}} | | | | | |- |١٠٢ | [[مالاوی]] ^{([[وتووێژ:مالاوی|لێدوان]])} |{{formatnum:36937}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مالاوی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مالاوی|R}}-36937}}}} | | | | | |- |١٠٣ | [[مالیزیا]] ^{([[وتووێژ:مالیزیا|لێدوان]])} |{{formatnum:26874}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مالیزیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مالیزیا|R}}-26874}}}} | | | | | |- |١٠٤ | [[ماڵدیڤ|مالدیڤ]] ^{([[وتووێژ:ماڵدیڤ|لێدوان]])} |{{formatnum:12946}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ماڵدیڤ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ماڵدیڤ|R}}-12946}}}} | | | | | |- |١٠٥ | [[مالی]] ^{([[وتووێژ:مالی|لێدوان]])} |{{formatnum:5202}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مالی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مالی|R}}-5202}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |٨٠ |- |١٠٦ | [[ماڵتا]] ^{([[وتووێژ:ماڵتا|لێدوان]])} |{{formatnum:10693}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ماڵتا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ماڵتا|R}}-10693}}}} | | | | | |- |١٠٧ | [[دوورگەکانی مارشاڵ]] ^{([[وتووێژ:دوورگەکانی مارشاڵ|لێدوان]])} |{{formatnum:1129}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:دوورگەکانی مارشاڵ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:دوورگەکانی مارشاڵ|R}}-1129}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |٨٥ |- |١٠٨ | [[مۆریتانیا]]^{([[وتووێژ:مۆریتانیا|لێدوان]])} |{{formatnum:1659}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مۆریتانیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مۆریتانیا|R}}-1659}}}} | | | | | |- |١٠٩ | [[مۆریس]] ^{([[وتووێژ:مۆریس|لێدوان]])} |{{formatnum:10935}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مۆریس}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مۆریس|R}}-10935}}}} | | | | | |- |١١٠ | [[مەکسیک]] ^{([[وتووێژ:مەکسیک|لێدوان]])} |{{formatnum:9222}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەکسیک}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مەکسیک|R}}-9222}}}} | | | | | |- |١١٠ | [[ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا|مایکرۆنیزیا]] ^{([[وتووێژ:دەوڵەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا|لێدوان]])} |{{formatnum:1907}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ویلایەتە فیدراڵییەکانی مایکرۆنیزیا|R}}-1907}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |٨٥ |- |١١٢ | [[مۆلدۆڤا]]^{([[وتووێژ:مۆلدۆڤا|لێدوان]])} |{{formatnum:31763}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مۆلدۆڤا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مۆلدۆڤا|R}}-31763}}}} | | | | | |- |١١٣ | [[مۆناکۆ]] ^{([[وتووێژ:مۆناکۆ|لێدوان]])} |{{formatnum:3613}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مۆناکۆ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مۆناکۆ|R}}-3613}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |6.2 |100 |- |١١٤ | [[مەنگۆلیا]] ^{([[وتووێژ:مەنگۆلیا|لێدوان]])} |{{formatnum:11731}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەنگۆلیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مەنگۆلیا|R}}-11731}}}} | | | | | |- |١١٥ | [[مۆنتینیگرۆ]] ^{([[وتووێژ:مۆنتینیگرۆ|لێدوان]])} |{{formatnum:10453}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مۆنتینیگرۆ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مۆنتینیگرۆ|R}}-10453}}}} | | | | | |- |١١٦ | [[مەغریب]] ^{([[وتووێژ:مەغریب|لێدوان]])} |{{formatnum:18306}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مەغریب}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مەغریب|R}}-18306}}}} | | | | | |- |١١٧ | [[مۆزامبیک]] ^{([[وتووێژ:مۆزامبیک|لێدوان]])} |{{formatnum:7215}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:مۆزامبیک}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:مۆزامبیک|R}}-7215}}}} | | | | | |- |١١٨ | [[نامیبیا]] ^{([[وتووێژ:نامیبیا|لێدوان]])} |{{formatnum:1296}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:نامیبیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:نامیبیا|R}}-1296}}}} | | | | | |- |١١٩ | [[نائووروو]] ^{([[وتووێژ:نائوروو|لێدوان]])} |{{formatnum:1651}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:نائووروو}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:نائووروو|R}}-1651}}}} | | | | | |- |١٢٠ | [[نیپال]] ^{([[وتووێژ:نیپال|لێدوان]])} |{{formatnum:9261}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:نیپال}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:نیپال|R}}-9261}}}} | | | | | |- |١٢١ | [[شانشینی ھۆڵەندا|ھۆڵەندا]] ^{([[وتووێژ:ھۆڵەندا|لێدوان]])} |{{formatnum:4112}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:شانشینی ھۆڵەندا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:شانشینی ھۆڵەندا|R}}-4112}}}} | | | | | |- |١٢٢ | [[نیووزیلاند]] ^{([[وتووێژ:نیوزیلاند|لێدوان]])} |{{formatnum:22252}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:نیوزیلاند}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:نیوزیلاند|R}}-22252}}}} | | | | | |- |١٢٣ | [[نیکاراگوا]] ^{([[وتووێژ:نیکاراگوا|لێدوان]])} |{{formatnum:12702}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:نیکاراگوا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:نیکاراگوا|R}}-12702}}}} | | | | | |- |١٢٤ | [[نیجەر]]^{([[وتووێژ:نیجەر|لێدوان]])} |{{formatnum:6355}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:نیجەر}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:نیجەر|R}}-6355}}}} | | | | | |- |١٢٥ | [[نێجیریا]] ^{([[وتووێژ:نێجیریا|لێدوان]])} |{{formatnum:11593}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:نێجیریا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:نێجیریا|R}}-11593}}}} | | | | | |- |١٢٦ | [[نەرویژ|نۆرویژ]] ^{([[وتووێژ:نۆرویژ|لێدوان]])} |{{formatnum:26707}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:نەرویژ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:نەرویژ|R}}-26707}}}} | | | | | |- |١٢٧ | [[عومان]] ^{([[وتووێژ:عومان|لێدوان]])} |{{formatnum:6872}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:عومان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:عومان|R}}-6872}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.3 |100 |- |١٢٨ | [[پاکستان]] ^{([[وتووێژ:پاکستان|لێدوان]])} |{{formatnum:12648}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:پاکستان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:پاکستان|R}}-12648}}}} | | | | | |- |١٢٩ | [[پالاو]]^{([[وتووێژ:پالاو|لێدوان]])} |{{formatnum:4846}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:پالاو}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:پالاو|R}}-4846}}}} | | | | | |- |١٣٠ | [[پەنەما]] ^{([[وتووێژ:پاناما|لێدوان]])} |{{formatnum:8064}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:پەنەما}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:پەنەما|R}}-8064}}}} | | | | | |- |١٣١ | [[پاپوا گینێی نوێ]] ^{([[وتووێژ:پاپوا گینێی نوێ|لێدوان]])} |{{formatnum:1208}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:پاپوا گینێی نوێ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:پاپوا گینێی نوێ|R}}-1208}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |6.3 |100 |- |١٣٢ | [[پاراگوای]]^{([[وتووێژ:پاراگوای|لێدوان]])} |{{formatnum:6722}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:پاراگوای}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:پاراگوای|R}}-6722}}}} | | | | | |- |١٣٣ | [[پێروو]]^{([[وتووێژ:پیروو|لێدوان]])} |{{formatnum:6485}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:پێروو}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:پێروو|R}}-6485}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} | | | |- |١٣٤ | [[فلیپین]] ^{([[وتووێژ:فلیپین|لێدوان]])} |{{formatnum:4887}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:فلیپین}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:فلیپین|R}}-4887}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |١٠٫٨ |١٠٠ |- |١٣٥ | [[پۆڵەندا]] ^{([[وتووێژ:پۆڵەندا|لێدوان]])} |{{formatnum:14511}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:پۆڵەندا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:پۆڵەندا|R}}-14511}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} | | | |- |١٣٦ | [[پورتوگال]] ^{([[وتووێژ:پورتوگال|لێدوان]])} |{{formatnum:26884}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:پورتوگال}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:پورتوگال|R}}-26884}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١٫٥ |٨٥ |- |١٣٧ | [[قەتەر]] ^{([[وتووێژ:قەتەر|لێدوان]])} |{{formatnum:12732}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:قەتەر}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:قەتەر|R}}-12732}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |٨٥ |- |١٣٨ | [[ڕۆمانیا]] ^{([[وتووێژ:ڕۆمانیا|لێدوان]])} |{{formatnum:29769}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڕۆمانیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ڕۆمانیا|R}}-29769}}}} | | | | | |- |١٣٩ | [[ڕووسیا]]^{([[وتووێژ:ڕووسیا|لێدوان]])} |{{formatnum:31368}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڕووسیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ڕووسیا|R}}-31368}}}} | | | | | |- |١٤٠ | [[ڕواندا]] ^{([[وتووێژ:ڕواندا|لێدوان]])} |{{formatnum:2487}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڕواندا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ڕواندا|R}}-2487}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢ |٩٥ |- |١٤١ | [[سەینت کیتس و نیڤیس]]^{([[وتووێژ:سەینت کیتس و نیڤیس|لێدوان]])} |{{formatnum:7155}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سەینت کیتس و نیڤیس}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سەینت کیتس و نیڤیس|R}}-7155}}}} | | | | | |- |١٤٢ | [[سەینت لووسیا]] ^{([[وتووێژ:سەینت لووسیا|لێدوان]])} |{{formatnum:8411}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سەینت لووسیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سەینت لووسیا|R}}-8411}}}} | | | | | |- |١٤٣ | [[سەینت ڤینسەنت و گرینادینز]] ^{([[وتووێژ:سەینت ڤینسەنت و گرینادینز|لێدوان]])} |{{formatnum:6699}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سەینت ڤینسەنت و گرینادینز}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سەینت ڤینسەنت و گرینادینز|R}}-6699}}}} | | | | | |- |١٤٤ | [[ساموا]]^{([[وتووێژ:ساموا|لێدوان]])} |{{formatnum:1243}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ساموا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ساموا|R}}-1243}}}} | | | | | |- |١٤٥ | [[سان مارینۆ]] ^{([[وتووێژ:سان مارینۆ|لێدوان]])} |{{formatnum:2742}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سان مارینۆ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سان مارینۆ|R}}-2742}}}} | | | | | |- |١٤٦ | [[ساوتۆمێ و پرینسیپی]] ^{([[وتووێژ:ساوتومێ و پرینسیپی|لێدوان]])} |{{formatnum:2115}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ساوتۆمێ و پرینسیپی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ساوتۆمێ و پرینسیپی|R}}-2115}}}} | | | | | |- |١٤٧ | [[عەرەبستانی سعوودی]] ^{([[وتووێژ:عەرەبستانی سەعوودی|لێدوان]])} |{{formatnum:20551}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:عەرەبستانی سعوودی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:عەرەبستانی سعوودی|R}}-20551}}}} | | | | | |- |١٤٨ | [[سێنیگال]] ^{([[وتووێژ:سێنیگال|لێدوان]])} |{{formatnum:8155}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سێنیگال}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سێنیگال|R}}-8155}}}} | | | | | |- |١٤٩ | [[سڕبیا]] ^{([[وتووێژ:سڕبیا|لێدوان]])} |{{formatnum:9858}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سڕبیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سڕبیا|R}}-9858}}}} | | | | | |- |١٥٠ | [[سیشێل]] ^{([[وتووێژ:سیشێل|لێدوان]])} |{{formatnum:4558}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سیشێل}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سیشێل|R}}-4558}}}} | | | | | |- |١٥٢ | [[سیەرالیۆن]]^{([[وتووێژ:سیەرالیۆن|لێدوان]])} |{{formatnum:6029}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سیەرالیۆن}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سیەرالیۆن|R}}-6029}}}} | | | | | |- |١٥٣ | [[سینگاپوور]] ^{([[وتووێژ:سینگاپوور|لێدوان]])} |{{formatnum:4989}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سینگاپوور}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سینگاپوور|R}}-4989}}}} |[[بەکارھێنەر:Rahel khdhr|Rahel]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |٩٦٫٤ |٦٠<!-- Counted using overall Participant-Generated-Content - deducing total bytes that was gained through the usage of Template:بنز, it significantly changed article Quality by overwhelming the page-load budget. The Complete Bytes gained through The Template was 39,046, deduced from total PGC which was 521,244 at the time. after the dedication article bytes count came down to 482,198 then divided by 5 which equates to 96.4396. taking only 3 digits of the score as the total score count the article got 96.4 as the TOtal Point and 60% as the Article Quality. --> |- |١٥٤ | [[سلۆڤاکیا]] ^{([[وتووێژ:سلۆڤاکیا|لێدوان]])} |{{formatnum:21497}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سلۆڤاکیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سلۆڤاکیا|R}}-21497}}}} | | | | | |- |١٥٥ | [[سلۆڤێنیا]] ^{([[وتووێژ:سلۆڤێنیا|لێدوان]])} |{{formatnum:12621}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سلۆڤێنیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سلۆڤێنیا|R}}-12621}}}} | | | | | |- |١٥٦ | [[دوورگەکانی سولەیمان]] ^{([[وتووێژ:دوورگەکانی سلێمان|لێدوان]])} |{{formatnum:1256}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:دوورگەکانی سولەیمان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:دوورگەکانی سولەیمان|R}}-1256}}}} |[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |6.4 |100 |- |١٥٦ | [[سۆماڵیا]] ^{([[وتووێژ:سۆماڵیا|لێدوان]])} |{{formatnum:3724}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سۆماڵیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سۆماڵیا|R}}-3724}}}} | | | | | |- |١٥٧ | [[ئەفریقای باشوور]] ^{([[وتووێژ:ئەفریقای باشوور|لێدوان]])} |{{formatnum:4592}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئەفریقای باشوور}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئەفریقای باشوور|R}}-4592}}}} | | | | | |- |١٥٨ | [[ئیسپانیا]] ^{([[وتووێژ:ئیسپانیا|لێدوان]])} |{{formatnum:34133}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئیسپانیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئیسپانیا|R}}-34133}}}} | | | | | |- |١٥٩ | [[سریلانکا]] ^{([[وتووێژ:سریلانکا|لێدوان]])} |{{formatnum:5221}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سریلانکا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سریلانکا|R}}-5221}}}} | | | | | |- |١٦٠ | [[سوودان]] ^{([[وتووێژ:سوودان|لێدوان]])} |{{formatnum:17971}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سوودان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سوودان|R}}-17971}}}} | | | | | |- |١٦١ | [[سورینام]] ^{([[وتووێژ:سورینام|لێدوان]])} |{{formatnum:1858}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سورینام}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سورینام|R}}-1858}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٢٫٥ |٩٥ |- |١٦٢ | [[ئێسواتینی]] ^{([[وتووێژ:سوازیلاند|لێدوان]])} |{{formatnum:2965}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئێسواتینی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئێسواتینی|R}}-2965}}}} | | | | | |- |١٦٣ | [[سوێد]] ^{([[وتووێژ:سوێد|لێدوان]])} |{{formatnum:120618}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سوێد}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سوێد|R}}-120618}}}} | | | | | |- |١٦٤ | [[سویسڕا]] ^{([[وتووێژ:سویسڕا|لێدوان]])} |{{formatnum:20155}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سویسڕا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سویسڕا|R}}-20155}}}} | | | | | |- |١٦٥ | [[سووریا]] ^{([[وتووێژ:سووریا|لێدوان]])} |{{formatnum:10811}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:سووریا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:سووریا|R}}-10811}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |{{Xmark}}ڕەتکرایەوە |ژێر پێنج ھەزار بایت |- |١٦٦ | [[تاجیکستان]] ^{([[وتووێژ:تاجیکستان|لێدوان]])} |{{formatnum:76214}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:تاجیکستان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:تاجیکستان|R}}-76214}}}} | | | | | |- |١٦٧ | [[تانزانیا]] ^{([[وتووێژ:تانزانیا|لێدوان]])} |{{formatnum:2028}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:تانزانیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:تانزانیا|R}}-2028}}}} | | | | | |- |١٦٨ | [[تایلەند]]^{([[وتووێژ:تایلەند|لێدوان]])} |{{formatnum:4924}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:تایلەند}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:تایلەند|R}}-4924}}}} | | | | | |- |١٦٩ | [[تۆگۆ]] ^{([[وتووێژ:تۆگۆ|لێدوان]])} |{{formatnum:1566}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:تۆگۆ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:تۆگۆ|R}}-1566}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |٨٥ |- |١٧٠ | [[تۆنگا]] ^{([[وتووێژ:تۆنگا|لێدوان]])} |{{formatnum:1177}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:تۆنگا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:تۆنگا|R}}-1177}}}} | | | | | |- |١٧١ | [[ترینیداد و تۆباگۆ]] ^{([[وتووێژ:ترینیداد و تۆباگۆ|لێدوان]])} |{{formatnum:2079}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ترینیداد و تۆباگۆ}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ترینیداد و تۆباگۆ|R}}-2079}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٣ |٨٥ |- |١٧٢ | [[توونس]] ^{([[وتووێژ:توونس|لێدوان]])} |{{formatnum:11302}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:توونس}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:توونس|R}}-11302}}}} |[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |3 |100 |- |١٧٣ | [[تورکیا]] ^{([[وتووێژ:تورکیا|لێدوان]])} |{{formatnum:116096}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:تورکیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:تورکیا|R}}-116096}}}} | | | | | |- |١٧٤ | [[تورکمانستان]] ^{([[وتووێژ:تورکمانستان|لێدوان]])} |{{formatnum:16335}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:تورکمانستان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:تورکمانستان|R}}-16335}}}} | | | | | |- |١٧٥ | [[تووڤالوو]] ^{([[وتووێژ:تووڤالوو|لێدوان]])} |{{formatnum:1268}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:تووڤالوو}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:تووڤالوو|R}}-1268}}}} | | | | | |- |١٧٦ | [[ئووگاندا]] ^{([[وتووێژ:ئوگاندا|لێدوان]])} |{{formatnum:12910}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئووگاندا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئووگاندا|R}}-12910}}}} | | | | | |- |١٧٧ | [[ئوکراینا]] ^{([[وتووێژ:ئوکراینا|لێدوان]])} |{{formatnum:16935}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئوکراینا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئوکراینا|R}}-16935}}}} | | | | | |- |١٧٨ | [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]] ^{([[وتووێژ:میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|لێدوان]])} |{{formatnum:26212}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|R}}-26212}}}} | | | | | |- |١٧٩ | [[شانشینی یەکگرتوو]] ^{([[وتووێژ:شانشینی یەکگرتوو|لێدوان]])} |{{formatnum:19917}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:شانشینی یەکگرتوو}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:شانشینی یەکگرتوو|R}}-19917}}}} | | | | | |- |١٨٠ | [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] ^{([[وتووێژ:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|لێدوان]])} |{{formatnum:65239}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|R}}-65239}}}} | | | | | |- |١٨١ | [[ئوروگوای]] ^{([[وتووێژ:ئوروگوای|لێدوان]])} |{{formatnum:35559}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئوروگوای}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئوروگوای|R}}-35559}}}} | | | | | |- |١٨٢ | [[ئۆزبەکستان]]^{([[وتووێژ:ئۆزبەکستان|لێدوان]])} |{{formatnum:16816}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ئۆزبەکستان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ئۆزبەکستان|R}}-16816}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |5.2 |100 |- |١٨٣ | [[ڤانواتوو]]^{([[وتووێژ:ڤانواتوو|لێدوان]])} |{{formatnum:1396}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤانواتوو}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ڤانواتوو|R}}-1396}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |4.2 |100 |- |١٨٤ | [[ڤاتیکان]] ^{([[وتووێژ:ڤاتیکان|لێدوان]])} |{{formatnum:13782}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤاتیکان}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ڤاتیکان|R}}-13782}}}} |[[بەکارھێنەر:1silent scientist|1silent scientist]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] |6.2 |100 |- |١٨٥ | [[ڤێنیزوێلا]] ^{([[وتووێژ:ڤێنێزوێلا|لێدوان]])} |{{formatnum:14114}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤێنیزوێلا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ڤێنیزوێلا|R}}-14114}}}} | | | | | |- |١٨٦ | [[ڤیێتنام]] ^{([[وتووێژ:ڤیەتنام|لێدوان]])} |{{formatnum:8446}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:ڤیێتنام}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:ڤیێتنام|R}}-8446}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |١٠٠ |- |١٨٧ | [[یەمەن]] ^{([[وتووێژ:یەمەن|لێدوان]])} |{{formatnum:10440}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:یەمەن}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:یەمەن|R}}-10440}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |٣ |٨٠ |- |١٨٨ | [[زامبیا]]^{([[وتووێژ:زامبیا|لێدوان]])} |{{formatnum:7015}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:زامبیا}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:زامبیا|R}}-7015}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |٩٠ |- |١٨٩ | [[زیمبابوی]]^{([[وتووێژ:زیمبابوی|لێدوان]])} |{{formatnum:1388}} |{{formatnum:{{PAGESIZE:زیمبابوی}}}} |{{formatnum:{{#expr:{{PAGESIZE:زیمبابوی|R}}-1388}}}} |[[بەکارھێنەر:Kurd2021|Kurd2021]] |{{تەواو}} |[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] |١ |٩٥ |} 1durd7y514ybjnkhj5fe0erdypndf90 0 298010 1662743 1608354 2026-09-07T19:33:55Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1662743 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''دەرھێنانی نەوتی شێڵ''' پرۆسەیەکی پیشەسازییە بۆ بەرھەمھێنانی نەوتی نائاسایی. ئەم پرۆسەیە {{بنز|کیرۆجین|en|Kerogen|lt=کیرۆجینی}} ناو بەردی {{بنز|شێڵی نەوت|en|Oil_shale|lt=شێڵی نەوتی}} دەگۆڕێت بۆ نەوتی شێڵ بە بەکارھێنانی [[پیرۆلیز]]، ھایدرۆجیندارکردن، یان شیبوونەوەی گەرمی. نەوتی شێڵی بەدەستھاتوو وەک [[ڕۆنی سووتەمەنی]] بەکاردەھێنرێت یان باشتر دەکرێت تاوەکو لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی کەرەستەی خاوی [[پاڵاوگەی نەوت|پاڵاوگەکان]] بگونجێت، ئەمەش لە ڕێگەی زیادکردنی [[ھایدرۆجین]] و لابردنی ماددە ناپاکەکانی وەک [[گۆگرد]] و [[نایترۆجین]].<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٠ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|تەکنۆلۆژیا|وزە|ئەندازیاری}} {{پۆلی کۆمنز|Shale oil extraction}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} [[پۆل:داھێنانەکانی عەرەبەکان]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] 0y4jtf5jv9ufo0038obhj41cfr82ykl 0 298769 1662711 1608204 2026-09-07T16:38:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1662711 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Doorman teaser poster.jpg|وێنۆک|پۆستەری فیلم ]] '''''دەرگاوانەکە''''' فیلمێکی [[فیلمی ئەکشن|ھەستبزوێنی ئەکشنی]] ئەمریکیی ساڵی ٢٠٢٠ە کە لەلایەن ڕیوھێی کیتاموراوە دەرھێنراوە. فیلمەکە بە بەشداریی ئەکتەران ڕوبی ڕۆز، ئاکسێل ھێنی، ڕوپێرت ئیڤانز، و ژان ڕێنۆ بەرھەم ھاتووە. چیرۆکی فیلمەکە باسی سەربازێکی پێشووی مارینز دەکات کە بووەتە دەرگاوان لە باڵاخانەیەکی شوقەی لوکسدا، و دەبێت ھاوسەری خوشکەکەی و دوو منداڵەکەی لە کۆمەڵێک تاوانبار بپارێزێت کە دەیانەوێت دەستیان بەو کارە ھونەرییە بەنرخانە بگات کە لە شوێنێکی ناو دیواری باڵاخانەکەدا شاراونەتەوە. ئەم فیلمە لە ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠دا لە سینەماکانی ڕووسیا نمایش کرا، و لە ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠دا بە شێوەی [[ڕاستەوخۆ بۆ ڤیدیۆ|ڕاستەوخۆ بۆ دیجیتاڵ]] لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بڵاو کرایەوە. فیلمەکە پێداچوونەوەی نەرێنیی بەدەستھێنا و داھاتی ٣٠٧٬٨٧٣ دۆلاری لە نمایشکردنی سینەمایی لەسەر ئاستی نێودەوڵەتیدا کۆکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە شاری بوخارێست دانراون]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جەنگاوەرە دێریینەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی پاسەوانەکان]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمی ئەکشنی ھەیت بزوێنی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠]] kpdkem1fbknlwin77welpj2107xepgz 0 298858 1662809 1662447 2026-09-07T20:13:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662809 wikitext text/x-wiki {{short description|قەڵایەک لە پارێزگای گیۆنگی، کۆریای باشوور}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox historic site | name = قەڵای ھواسیۆنگ | image = Hwaseong Fortress, Suwon, Gyeonggi-do, Republic of Korea (2).jpg | caption = | location = [[سووۆن]]، [[پارێزگای گیۆنگی]]، کۆریای باشوور | designation1 = WHS | designation1_type = کولتووری | designation1_criteria = ii, iii | designation1_date = ١٩٩٧ | designation1_number = ٨١٧ | designation2 = شوێنەوارە مێژووییەکانی کۆریای باشوور | designation2_offname = قەڵای ھواسیۆنگ، سووۆن | designation2_date = 1963-01-21 | designation2_number = ٣ | coordinates = {{coord|37|16|20|N|127|0|30|E|type:landmark_region:KR|display=title, inline|format=dms}} | website = {{URL|https://www.swcf.or.kr/}} | embedded = {{Infobox Korean name/auto |hangul=^수원 화성 |hanja =水原華城 |child=yes }} }} '''قەڵای ھواسیۆنگ''' یان '''سووۆن ھواسیۆنگ''' (بە ھانگۆل: {{korean|hangul=수원 화성}}) قەڵایەکی کۆرییە کە دەوری ناوەندی شاری [[سووۆن]]ی گرتووە، کە پایتەختی [[پارێزگای گیۆنگی]]یە لە کۆریای باشوور.<ref name="heritage">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://jikimi.cha.go.kr/english/search_plaza_new/EMapResultView.jsp?VdkVgwKey=13,00030000,31&strGuCode=11&strSidoCode=31|سەردێڕ=Hwaseong Fortress (Summary)|ئیش=[[Cultural Heritage Administration]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref> لە نێوان ساڵانی ١٧٩٤ بۆ ١٧٩٦ لەلایەن پاشا [[جیۆنگجۆی جۆسۆن|جیۆنگجۆ]] لە چاخی [[جۆسۆن]] دروستکراوە بۆ حەواندنەوە و ڕێزگرتن لە پاشماوەکانی باوکی، شازادەی جێنشین [[شازادە سادۆ|سادۆ]]. سادۆ لەلایەن باوکییەوە، پاشا [[یۆنگجۆی جۆسۆن|یۆنگجۆ]]، بەھۆی زیندانیکردنی لەناو سندووقێکی برنجدا لەسێدارە درابوو. قەڵاکە کە دەکەوێتە دووری <bdi>{{convert|30|km|mi|0}}</bdi> لە باشووری [[سیئۆل]] و بەشێکی زۆری ناوەندی سووۆنی گرتووەتەوە، کۆشکی کاتیی پاشا جیۆنگجۆ لەخۆ دەگرێت. قەڵاکە و کۆشکە گەمارۆدراوەکە لە ساڵی ١٩٩٧ لەلایەن [[یوونێسکۆ]]وە وەک [[شوێنەواری کەلەپووری جیھانی]] دەستنیشان کران. پێکھاتووە لە دیوارێکی دەوروبەر، چوار دەروازەی سەرەکی، و دوو دەروازەی ئاوەڕۆ بەسەر ڕووباری [[سووۆنچیۆن]]، کە جۆگەی سەرەکیی سووۆنە و بە ناوەڕاستی قەڵاکەدا تێدەپەڕێت. {{TOC limit|2}} == پاشبنەما == وا دیارە پاشا جیۆنگجۆ قەڵای ھواسیۆنگی دروست کردووە بۆ ئامادەکاری بۆ گواستنەوەی پایتەخت لە [[سیئۆل]]ەوە بۆ سووۆن. سووۆن وا دادەنرا کە شوێنێکی ستراتیژی ھەبێت بۆ بەستنەوەی سیئۆل بە دەریای ڕۆژاوا ([[دەریای زەرد]]) و چین. پاشا ویستی ململانێی تاقمگەریی ناو دەربار جێبھێڵێت بۆ ئەنجامدانی چاکسازی و پێی وابوو سووۆن توانای گەشەکردنی ھەیە بۆ ئەوەی ببێتە پایتەختێکی نوێ و گەشاوە. بۆ ھاندانی گەشەکردن، فەرمانی بە خەڵک کرد بە تێچوویەکی زۆرەوە بگوێزنەوە بۆ سووۆن و بۆ ماوەی دە ساڵ لە باج پاشکەوتنی کردن. پاشا جیۆنگجۆ ھەروەھا فەرمانی بە کارە گشتییەکان کرد، وەک دروستکردنی دامەزراوە پەروەردەیییەکان بۆ ئاسانکاریی باشترکردنی شارەکە وەک پایتەخت. قەڵای سووۆن ھواسیۆنگ لەسەر بنەمای «ھواسیۆنگ سیۆنگیۆک ئویگۆی» (Hwaseong Seongyeok Uigwe) نۆژەنکراوەتەوە، کە کێشانێکی دیزاینە لە ٢٠٠ ساڵ لەمەوبەرەوە. ئەم ئویگۆیە نەخشەیەکە کە شێوەی قەڵای سووۆن ھواسیۆنگ، ئەو ئامێرانەی بۆ دروستکردنی بەکارھاتوون، و شوێنی قەڵاکە نیشان دەدات. لەبەر ئەوەی سووۆن ھواسیۆنگ لەسەر بنەمای نەخشەی بە تەواوی پارێزراو نۆژەنکراوەتەوە، بە شێوەیەکی ناوازە سەرکەوتوو بوو لە تۆمارکردنی وەک میراتی کولتووری جیھانی سەرەڕای ئەوەی باڵەخانەیەکی نۆژەنکراوەی مۆدێرنە. == دروستکردن == [[File:Hwaseong Fortress Map.PNG|thumb|نەخشەی قەڵاکە]] قەڵای ھواسیۆنگ لە ماوەی دوو ساڵ و نیودا، لە ١٧٩٤ تا ١٧٩٦ بەپێی دیزاینەکانی تەلارساز [[چیۆنگ یاگیۆنگ]] دروستکرا، کە دواتر بوو بە سەرکردەیەکی بەناوبانگی بزووتنەوەی [[سیڵھاک]]. ''سیڵھاک'' کە بە واتای ''فێربوونی پراکتیکی'' دێت، ھانی بەکارھێنانی زانست و پیشەسازی دەدا، و چیۆنگ دیزاینی قەڵاکانی [[کۆریا]] و [[چین]]ی لەگەڵ زانستی سەردەم تێکەڵ کرد و لە پلانەکانیدا بەکاری ھێنان. بەکارھێنانی خشت وەک کەرەستەی بیناسازی بۆ قەڵاکە و بەکارھێنانی کێشەر و کرێنی کارا بەھۆی کاریگەریی سیڵھاکەوە بوو.<ref>{{harvnb|Setton|1997|p=61}}</ref> دروستکردنی قەڵاکە ھەروەھا وەڵامێک بوو بۆ داڕمانی ھێڵی پێشەوەی کۆریا لە کاتی [[داگیرکارییەکانی ھیدێیۆشی بۆ سەر کۆریا|شەڕی ئیمجین]]. لەو کاتەدا، مۆدێلی باو بۆ دروستکردنی قەڵا لە کۆریادا بریتی بوو لە دروستکردنی دیوارێکی سادە بۆ شار یان شارۆچکەکە و قەڵایەکی شاخی جیاواز کە خەڵک بتوانن لە کاتی شەڕدا بۆی پەنا ببەن. بەڵام ئەم قەڵایە بە جۆرێک دروستکرا کە توخمەکانی دیوار، قەڵای بەرگری، و ناوەندی شارۆچکە لەخۆ بگرێت، و چوار دەروازە سەرەکییەکە وەک دەروازەی شارۆچکەکە بەکاردەھاتن. سەکۆکانی ھاویشتنی تیر کە لە درێژایی دیوارەکاندا دروستکرابوون بە ڕێڕەوی پاسەوانی و شوێنی سەنگەرگرتن، توخمی بەرگریی قەڵاکە بوون، لەکاتێکدا دیوارەکە دەروازەی نھێنیشی بۆ کارە ھێرشبەرییەکان لەخۆدەگرت. دروستکردنی قەڵاکە ٧٠٠,٠٠٠ کاتژمێری کاری مرۆیی خایاند و ٨٧٠,٠٠٠ ''نیانگ'' (دراوی ئەو کاتە) لە خەزێنەی دەوڵەت و ١٥٠٠ فەردە برنج بۆ پارەی کرێکاران تێچوو. لە ڕابردوودا، کارە حکومییەکان بە شێوەی کاری زۆرەملێ (corvée) ئەنجام دەدران، بەڵام لەم حاڵەتەدا کرێکاران لەلایەن حکومەتەوە پارەیان پێدرا، کە ئەمەش نیشانەیەکی تری کاریگەریی سیڵھاک بوو. == تۆمارەکانی دروستکردنی قەڵای ھواسیۆنگ == [[File:Hwaseong seongyeok uigwe 40.jpg|thumb|Hwaseong seongyeok uigwe]] بەڵگەنامەیەکی فەرمی بە ناوی '''''ھواسیۆنگ سیۆنگیۆک ئویگۆی''''' (تۆمارەکانی دروستکردنی قەڵای ھواسیۆنگ)، لە ساڵی ١٨٠١دا بڵاوکرایەوە، کەمێک دوای مردنی پاشا جیۆنگجۆ. دە بەرگی ھەیە و بۆ ھەوڵەکانی نۆژەنکردنەوە لە ساڵی ١٩٧٠دا زۆر بەنرخ بوو دوای ئەوەی قەڵاکە لە کاتی [[جەنگی کۆریا]]دا زیانی زۆری بەرکەوتبوو. بەرگەکان بەپێی بابەت دابەشکرابوون، یەکەمیان پلانەکانی بیناسازی، لەوانەش نەخشەکان و لیستی سەرپەرشتیارانی لەخۆدەگرت. شەش بەرگی دواتر وردەکاریی جێبەجێکردنی کرداریی دروستکردنەکە باس دەکەن، وەک فەرمانە شاھانەیییەکان و تۆماری مووچەی کرێکاران. سێ بەرگی کۆتایی پاشکۆن و وردەکاریی دروستکردنی کۆشکی تەنیشت قەڵاکە، ھاینگگونگ، باس دەکەن. کارەکان بەپێی پسپۆڕی دابەشکرابوون، کرێکاران بەپێی پیشەکانیان جیاکرابوونەوە بۆ سەرکار، بەردتاش، کرێکار و ھتد. تۆمارەکان ھەروەھا بڕی کەرەستە جیاوازە بەکارھاتووەکانیان تێدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hwaseong Fortress (Description)|ئیش=[[Cultural Heritage Administration]]|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦|ناونیشان=http://jikimi.cha.go.kr/english/world_heritage/Hwaseong.jsp}}</ref> وەرگێڕانێکی کورتی فەڕەنسی لە ساڵی ١٨٩٨ لەلایەن ھێنری شێڤالیێ، کە کونسوڵی فەڕەنسا بوو لە کۆریا، بڵاوکرایەوە،<ref>{{harvnb|Chevalier|1898|pp=384–396}}</ref> لەکاتێکدا وەرگێڕانێکی تەواوی ئەڵمانی لەگەڵ کۆمێنتار لە تێزێکی دوو وۆن چۆ لە [[زانکۆی بامبێرگ]] ئامادە کراوە.<ref name=dooxla>{{harvnb|Doo Won Cho|2010|pp=I,82–214}}</ref> <gallery gallery="" caption="کێشانەکانی ھواسیۆنگ، بڵاوکراوەی ١٨٠١" style="text-align:center" class="center" widths="150"> Image:Uigwe-nam-ammun.jpg|دەروازەی نھێنیی باشوور Image:Uigwe-dongbuk-gangnu.jpg|پاڤیۆنی باکووری ڕۆژھەڵات و گۆمەکە Image:Uigwe-nam-gongsimdon.jpg|بورجی چاودێریی باشوور Image:Uigwe-nam-sumun.jpg|دەروازەی لافاوی باشوور Image:Uigwe-bongdon.jpg|ئاگری ئاماژە </gallery> == تێڕوانینێکی گشتی بۆ پێکھاتەکان == [[File:화성 행궁.jpg|thumb|دیواری قەڵای ھواسیۆنگ]] === دیوار === درێژی دیوارەکە <bdi>{{convert|5.74|km|mi|2}}</bdi>ە و بەرزییەکەی لە نێوان <bdi>{{convert|4|and(-)|6|m|ft|0}}</bdi> دایە، لە بنەڕەتدا ڕووبەری <bdi>{{convert|1.3|km2|sqmi|1}}</bdi> زەوی گرتووەتەوە.<ref name=praA>{{harvnb|Pratt|2006|p=142}}</ref> لەسەر زەوییە تەختەکان دیوارەکە بەگشتی بەرزتر دروستکراوە لەوەی لەسەر ھەر یەکێک لەو دوو گردەی کە پێیدا تێدەپەڕێت، چونکە دیوارە بەرزەکان لەسەر لووتکەی گردەکان بە کەمتر پێویست دەبینران. دیوارەکان لە بەرد و خشت دروستکراون، وەک زۆربەی قەڵاکە، و بەرزییان <bdi>{{convert|1.2|m|ft|0}}</bdi> بووە. ھەموو بەشەکان بە باشی پارێزراون، و دەکرێت بە ئاسانی بە دەوری ھەموو قەڵاکەدا پیاسە بکرێت. === چوار دەروازە سەرەکییەکە === قەڵای ساڵی ١٧٩٥ چوار دەروازەی ھەبوو: جانگانمون (دەروازەی باکوور)، ھواسیۆمون (ڕۆژاوا)، پاڵداڵمون (باشوور) و چانگنیۆنگمون (ڕۆژھەڵات). جانگانمون و پاڵداڵمون گەورەترینن لە نێوان چوار دەروازە سەرەکییەکە و لە ڕووی دیزاینی سەقف و بەرد و دارتاشییەوە لە [[نامدایمون]]ی سیئۆل دەچن. لە ڕاستیدا، جانگانمون گەورەترین دەروازەیە لە [[کۆریا]]. ھەردوو دەروازەی باکوور و باشوور پاڤیۆنی دارینی دوو نھۆمییان لەسەرە، لەکاتێکدا ھواسیۆمون و چانگنیۆنگمون، کە دەروازەکانی ڕۆژاوا و ڕۆژھەڵاتن، تەنھا یەک نھۆمیان ھەیە. چوار دەروازە سەرەکییەکە بە قەڵای بچووک دەورە دراون کە پاسەوانانی لێ بووە. لەم نێوەندەدا، چانگنیۆنگمون لە کاتی جەنگی کۆریادا زۆر وێران بوو و لە ساڵی ١٩٧٨دا نۆژەنکرایەوە. === دەروازە ھاوچەرخەکان === ئەمڕۆ، ناوەوەی سووۆن پێویستی بە دەروازەی گەورە ھەیە بۆ ئەو ڕێگا مۆدێرنانەی کە سەردانکەران و دانیشتووان پێویستیانە. ئەم ڕێگا گەورانە لەو ماوەیەدا دروستکران کە دیوارەکە ڕووخا بوو، و نۆژەنکردنەوەکەی ساڵی ١٩٧٥ ھیچ بژاردەیەکی نەبوو جگە لە پاراستنی ئەم ڕێگایانە. بۆ سێ لەوانە، ڕێڕەوی سەر دیوارەکە وەک پردێک لە نێوان دوو پێکھاتەی دراوسێدا سەرلەنوێ دروستکراوەتەوە: * دەروازەی باکوور بە پردێک لە نێوان دەروازەی باکوور جانگانمون و سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی ڕۆژھەڵاتی. * دەروازەی ڕۆژھەڵات بە پردێک لە نێوان سەکۆی تیرکەوانیی باکووری ڕۆژھەڵات و بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژھەڵات. * دەروازەی ڕۆژاوا بە پردێک لە نێوان دەروازەی ڕۆژاوا و پاڤیۆنی باکووری ڕۆژاوا. جگە لەوەش، دوو ڕێڕەوی ژێر زەویی بچووک پەیوەست بە چیای پاڵداڵ پارێزراون. ئەوان بە ڕیزبەندی لە نزیک بورجی ڕۆژاوای ١ و بورجی باشوور ھەڵکەوتوون. سەبارەت بە دەروازەی باشوور، واتە گەورەترینیان، چارەسەرێکی ڕادیکاڵتر بەکارھێنراوە. چوار پێکھاتە کە چیتر بوونیان نەماوە (سەکۆکانی پاسەوانیی دەروازەی باشووری ڕۆژاوا و باشووری ڕۆژھەڵات، دەروازەی نھێنیی باشوور و بورجی چاودێریی باشوور) ھیچیان سەرلەنوێ دروست نەکراونەتەوە و ئێستا دەروازەی باشوور، پاڵداڵمون، بە تەنیا ماوەتەوە، وەک دوورگەیەک لە ناو دەریایەکی ترافیکدا. === پێکھاتەکانی تر === لە نێوان ھەموو پێکھاتەکانی درێژایی دیوارەکە (بڕوانە وەسفەکانی خوارەوە)، سەرنجڕاکێشترینەکان بریتین لە: * دەروازەکانی لافاو (ئاوەڕۆ). * ئەو دوو [[بورجی چاودێری]]یەی کە ماونەتەوە، ھەردووکیان سێ نھۆمین و پاڤیۆنی دارینی بێوێنەیان لەسەرە و کونیان تێدایە بۆ تفەنگ و چاودێری. * بورجی ئاگری ئاماژە. پێنج دووکەڵکێشی ھەیە بۆ دروستکردنی ئاماژەی جیاواز بە دووکەڵ یان ئاگر. کاتێک یەکێکیان دادەگیرسا ئاماژە بوو بۆ ئاشتی، دوو دانە واتە دوژمن بینراوە، سێ دانە ئاگادارکردنەوە بوو کە دوژمن نزیک دەبێتەوە، چوار دانە واتە دوژمن ھاتووەتە ناو شارەکە، و پێنج ئاماژەی داگیرساو ئاگادارکردنەوە بوو کە شەڕ دەستی پێکردووە. === پۆرو 砲樓 بەرامبەر پۆرو 鋪樓 === بۆ ھۆکارێکی نەزانراو، زاراوە چینییە ئەسڵییەکانی {{lang|zh|砲樓}} (بە لاتینی: ''pào lóu''، "بورجی قەڵابەند") و {{lang|zh|鋪樓}} (بە لاتینی: ''pù lóu''، "سەکۆ") بە ھەمان شێوەی ھانگۆل وەک {{lang|ko|포루}} نووسراون، کە بووەتە ھۆی تێکەڵبوونی ناوەکان. بەپێی بەڵگەنامەی فەرمیی ھواسیۆنگ سیۆنگیۆک ئویگۆی (١٨٠١)، گونجاوە ناوە جیاوازەکان بۆ جۆرە جیاوازەکانی پێکھاتە بەرگرییەکان بپارێزرێن. ئەمەش دەبێتە ھۆی ئەوەی 砲樓 وەک 'بورجی تفەنگ' (GunTower) و 铺樓 وەک 'پۆستی پاسەوانی' (SentryPost) ناو ببرێن. گەلەریی داھاتوو نیشان دەدات چەندە ئەم پێکھاتانە لە دیزاین و سوودیاندا جیاوازن. <gallery> File:Bukseoporu 20081008.JPG|باکووری ڕۆژاوا: <br /> Bukseo-GunTower <br /> 北西砲樓 </gallery> <gallery> File:Hwaesong Fortress-IMG 2982.jpg|ڕۆژھەڵاتی باکوور: <br /> Dongbuk-SentryPost <br /> 東北鋪樓 </gallery> == تایبەتمەندییەکانی دیوارەکە == [[Image:Hwaseong_Fortress_Gesamtanlage.jpg|thumb|500px|right|وێناکردنی قەڵای ھواسیۆنگ، بڵاوکراوەی ناو ھواسیۆنگ سیۆنگیۆک ئویگۆی (١٨٠١)]] ٤٨ پێکھاتە ھەبوون، لەوانەش ئەوانەی چیتر بوونیان نەماوە، کە لە درێژایی دیوارەکەدا بوون و دەکرێت بەپێی سوودیان جیا بکرێنەوە:<ref name=doo>{{harvnb|Doo Won Cho|2010|pp=III,12–14}}</ref> * دەروازە سەرەکییەکان (٤): [[#دەروازەی باشوور (پاڵداڵمون)|باشوور]]، [[#دەروازەی ڕۆژھەڵات (چانگنیۆنگمون)|ڕۆژھەڵات]]، [[#دەروازەی باکوور (جانگانمون)|باکوور]]، [[#دەروازەی ڕۆژاوا (ھواسیۆمون)|ڕۆژاوا]] * دەروازەکانی لافاو (٢): [[#نامسومون (باشوور)|باشوور]]، [[#ھواھۆنگمون (باکوور)|باکوور]] * ئاگری ئاماژە (١): [[#بورجی ئاگری ئاماژە (بۆنگدۆن)|بورجی ئاگری ئاماژە]] * پاشکۆ (١): [[#پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (یۆنگدۆ)|پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (Yongdo)]] * پۆستەکانی فەرماندەیی (٢): [[#پۆستی فەرماندەیی ڕۆژھەڵات (دۆنگجانگدای)|ڕۆژھەڵات]]، [[#پۆستی فەرماندەیی ڕۆژاوا (سیۆجانگدای)|ڕۆژاوا]] * پاڤیۆنەکان (٤): [[#پاڤیۆنی باشووری ڕۆژھەڵات (دۆنگنامگانگنو)|باشووری ڕۆژھەڵات]]، [[#پاڤیۆنی باکووری ڕۆژھەڵات (دۆنگبوکگانگنو)|باکووری ڕۆژھەڵات]]، [[#پاڤیۆنی باکووری ڕۆژاوا (سیۆبوکگانگنو)|باکووری ڕۆژاوا]]، [[#پاڤیۆنی باشووری ڕۆژاوا (سیۆنامگانگنو)|باشووری ڕۆژاوا]] * سەکۆکانی پاسەوانی (٤): [[#پێکھاتە ونبووەکان|باشووری ڕۆژھەڵات]]، [[#سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژھەڵات (بوکدۆنگیۆکدای)|باکووری ڕۆژھەڵات]]، [[#سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژاوا (بوکسیۆجیۆکدای)|باکووری ڕۆژاوا]]، [[#پێکھاتە ونبووەکان|باشووری ڕۆژاوا]] * دەروازە نھێنییەکان (٥): [[#دەروازەی نھێنیی باشوور (ناماممون)|باشوور]]، [[#دەروازەی نھێنیی ڕۆژھەڵات (دۆنگاممون)|ڕۆژھەڵات]]، [[#دەروازەی نھێنیی باکوور (بوکاممون)|باکوور]]، [[#دەروازەی نھێنیی ڕۆژاوا (سیۆاممون)|ڕۆژاوا]]، [[#دەروازەی نھێنیی باشووری ڕۆژاوا (سیۆناماممون)|باشووری ڕۆژاوا]] * بورجەکانی چاودێری (٣): [[#بورجی چاودێریی باشوور (نامگۆنسیمدۆن)|باشوور]]، [[#بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژھەڵات (دۆنگبوکگۆنسیمدۆن)|باکووری ڕۆژھەڵات]]، [[#بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژاوا (سیۆبوکگۆنسیمدۆن)|باکووری ڕۆژاوا]] * پۆستەکانی پاسەوانی (٥): [[#پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢ (دۆنگیپۆرو)|ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢]]، [[#پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١ (دۆنگیلپۆرو)|ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١]]، [[#پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی-باکوور (دۆنگبوکپۆرو)|باکووری ڕۆژھەڵات]]، [[#پۆستی پاسەوانیی باکوور (بوکپۆرو)|باکوور]]، [[#پۆستی پاسەوانیی ڕۆژاوا (سیۆپۆرو)|ڕۆژاوا]] * بورجەکانی تفەنگ (٥): [[#بورجی تفەنگی ڕۆژھەڵات (دۆنگپۆرو)|ڕۆژھەڵات]]، [[#بورجی تفەنگی باکووری ڕۆژھەڵات (بوکدۆنگپۆرو)|باکووری ڕۆژھەڵات]]، [[#بورجی تفەنگی باکووری ڕۆژاوا (بوکسیۆپۆرو)|باکووری ڕۆژاوا]]، [[#بورجی تفەنگی ڕۆژاوا (سیۆپۆرو)|ڕۆژاوا]]، [[#بورجی تفەنگی باشوور (نامپۆرو)|باشوور]] * سەکۆکانی تیرکەوانی (٢): [[#سەکۆی تیرکەوانیی باکووری ڕۆژھەڵات (دۆنگبوکنۆدای)|باکووری ڕۆژھەڵات]]، [[#سەکۆی تیرکەوانیی ڕۆژاوا (سیۆنۆدای)|ڕۆژاوا]] * بورجە بچووکەکان (١٠): [[#بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٣ (دۆنگسامچی)|ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٣]]، [[#بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢ (دۆنگیچی)|ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢]]، [[#بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١ (دۆنگیلچی)|ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١]]، [[#بورجی باکووری ڕۆژھەڵات (بوکدۆنگچی)|باکووری ڕۆژھەڵات]]، [[#بورجی ڕۆژاوای ژمارە ١ (سیۆیلچی)|ڕۆژاوای ژمارە ١]]، [[#بورجی ڕۆژاوای ژمارە ٢ (سیۆئیچی)|ڕۆژاوای ژمارە ٢]]، [[#بورجی ڕۆژاوای ژمارە ٣ (سیۆسامچی)|ڕۆژاوای ژمارە ٣]]، [[#بورجی ڕۆژاوای پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (یۆنگدۆسیۆچی)|باشووری ڕۆژاوای ژمارە ١]]، [[#بورجی ڕۆژھەڵاتی پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (یۆنگدۆدۆنگچی)|باشووری ڕۆژاوای ژمارە ٢]]، [[#بورجی باشوور (نامچی)|باشوور]] چوار لە پێکھاتە ئەسڵییەکان سەرلەنوێ دروست نەکراونەتەوە؛ ئەوانیش بریتین لە سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باشووری ڕۆژھەڵات، دەروازەی نھێنیی باشوور، بورجی چاودێریی باشوور، و دەروازەی لافاوی باشوور. ھەر چوار پێکھاتەکە ڕێک لە نزیک دەروازەی باشوور بوون و بوونی ڕێگا مۆدێرنە پێویستەکان بۆ سەردانکەران و دانیشتووان لەو ناوچەیەدا ڕێگری لە نۆژەنکردنەوەیان کرد. پێکھاتەکانی دیوارەکە ھەروەھا دەکرێت بەپێی ڕیزبەندی دەرکەوتنیان لە کاتی پیاسەکردن بە دەوری دیوارەکەدا لیست بکرێن، بە دەستپێکردن لە دەروازەی باشوور.<ref name="seoulguide">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.theseoulguide.com/day-trips/suwon/hwaseong-fortress/|سەردێڕ=Hwaseong Fortress|ئیش=The Seoul Guide|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٣}}</ref> لێرەدا، ئەم پێکھاتانە بە ڕیزبەندیی پێچەوانەی کاتژمێر لیست کراون بە دەستپێکردن لە دەروازەی باشوور (شوێنی گەیشتنی گواستنەوەی گشتی). #[[#دەروازەی باشوور (پاڵداڵمون)|دەروازەی باشوور (پاڵداڵمون)]] #[[#پێکھاتە ونبووەکان|سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باشووری ڕۆژھەڵاتی (Namdong Jeokdae)]] #[[#پێکھاتە ونبووەکان|دەروازەی نھێنیی باشوور (Nam-ammun)]] #[[#پێکھاتە ونبووەکان|بورجی چاودێریی باشوور (Nam-gongsimdon)]] #[[#نامسومون (باشوور)|نامسومون (Namsumun)]] #[[#پاڤیۆنی باشووری ڕۆژھەڵات (دۆنگنامگانگنو)|پاڤیۆنی باشووری ڕۆژھەڵات (Dongnam Gangnu)]] #[[#بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٣ (دۆنگسامچی)|بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٣ (Dongsam Chi)]] #[[#پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢ (دۆنگیپۆرو)|پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢ (Dong-i Poru)]] #[[#بورجی ئاگری ئاماژە (بۆنگدۆن)|بورجی ئاگری ئاماژە (Bongdon)]] #[[#بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢ (دۆنگیچی)|بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢ (Dong-i Chi)]] #[[#بورجی تفەنگی ڕۆژھەڵات (دۆنگپۆرو)|بورجی تفەنگی ڕۆژھەڵات (Dongporu)]] #[[#بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١ (دۆنگیلچی)|بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١ (Dong-il Chi)]] #[[#پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١ (دۆنگیلپۆرو)|پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١ (Dong-il Poru)]] #[[#دەروازەی ڕۆژھەڵات (چانگنیۆنگمون)|دەروازەی ڕۆژھەڵات (Changnyongmun)]] #[[#سەکۆی تیرکەوانیی باکووری ڕۆژھەڵات (دۆنگبوکنۆدای)|سەکۆی تیرکەوانیی باکووری ڕۆژھەڵات (Dongbuk Nodae)]] #[[#بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژھەڵات (دۆنگبوکگۆنسیمدۆن)|بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژھەڵات (Dongbuk Gongsimdon)]] #[[#پۆستی فەرماندەیی ڕۆژھەڵات (دۆنگجانگدای)|پۆستی فەرماندەیی ڕۆژھەڵات (Dongjangdae)]] #[[#دەروازەی نھێنیی ڕۆژھەڵات (دۆنگاممون)|دەروازەی نھێنیی ڕۆژھەڵات (Dongammun)]] #[[#پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی-باکوور (دۆنگبوکپۆرو)|پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی-باکوور (Dongbuk Poru)]] #[[#دەروازەی نھێنیی باکوور (بوکاممون)|دەروازەی نھێنیی باکوور (Bukammun)]] #[[#پاڤیۆنی باکووری ڕۆژھەڵات (دۆنگبوکگانگنو)|پاڤیۆنی باکووری ڕۆژھەڵات (Dongbuk Gangnu)]] #[[#ھواھۆنگمون (باکوور)|ھواھۆنگمون (Hwahongmun)]] #[[#بورجی تفەنگی باکووری ڕۆژھەڵات (بوکدۆنگپۆرو)|بورجی تفەنگی باکووری ڕۆژھەڵات (Bukdong Poru)]] #[[#بورجی باکووری ڕۆژھەڵات (بوکدۆنگچی)|بورجی باکووری ڕۆژھەڵات (Bukdong Chi)]] #[[#سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژھەڵات (بوکدۆنگیۆکدای)|سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژھەڵات (Bukdong Jeokdae)]] #[[#دەروازەی باکوور (جانگانمون)|دەروازەی باکوور (Janganmun)]] #[[#سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژاوا (بوکسیۆجیۆکدای)|سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژاوا (Bukseo Jeokdae)]] #[[#بورجی تفەنگی باکووری ڕۆژاوا (بوکسیۆپۆرو)|بورجی تفەنگی باکووری ڕۆژاوا (Bukseo Poru)]] #[[#پۆستی پاسەوانیی باکوور (بوکپۆرو)|پۆستی پاسەوانیی باکوور (Buk Poru)]] #[[#بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژاوا (سیۆبوکگۆنسیمدۆن)|بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژاوا (Seobuk Gongsimdon)]] #[[#دەروازەی ڕۆژاوا (ھواسیۆمون)|دەروازەی ڕۆژاوا (Hwasomun)]] #[[#پاڤیۆنی باکووری ڕۆژاوا (سیۆبوکگانگنو)|پاڤیۆنی باکووری ڕۆژاوا (Seobuk Gangnu)]] #[[#بورجی ڕۆژاوای ژمارە ١ (سیۆیلچی)|بورجی ڕۆژاوای ژمارە ١ (Seo-il Chi)]] #[[#بورجی تفەنگی ڕۆژاوا (سیۆپۆرو)|بورجی تفەنگی ڕۆژاوا (Seoporu)]] #[[#بورجی ڕۆژاوای ژمارە ٢ (سیۆئیچی)|بورجی ڕۆژاوای ژمارە ٢ (Seo-i Chi)]] #[[#سەکۆی تیرکەوانیی ڕۆژاوا (سیۆنۆدای)|سەکۆی تیرکەوانیی ڕۆژاوا (Seonodae)]] #[[#پۆستی فەرماندەیی ڕۆژاوا (سیۆجانگدای)|پۆستی فەرماندەیی ڕۆژاوا (Seojangdae)]] #[[#دەروازەی نھێنیی ڕۆژاوا (سیۆاممون)|دەروازەی نھێنیی ڕۆژاوا (Seoammun)]] #[[#پۆستی پاسەوانیی ڕۆژاوا (سیۆپۆرو)|پۆستی پاسەوانیی ڕۆژاوا (Seoporu)]] #[[#بورجی ڕۆژاوای ژمارە ٣ (سیۆسامچی)|بورجی ڕۆژاوای ژمارە ٣ (Seosam Chi)]] #[[#دەروازەی نھێنیی باشووری ڕۆژاوا (سیۆناماممون)|دەروازەی نھێنیی باشووری ڕۆژاوا (Seonam Ammun)]] #[[#پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (یۆنگدۆ)|پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (Yongdo)]] #[[#بورجی ڕۆژاوای پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (یۆنگدۆسیۆچی)|بورجی باشووری ڕۆژاوای ژمارە ١ (Yongdo Seo-chi)]] #[[#پاڤیۆنی باشووری ڕۆژاوا (سیۆنامگانگنو)|پاڤیۆنی باشووری ڕۆژاوا (Seonam Gangnu)]] #[[#بورجی ڕۆژھەڵاتی پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (یۆنگدۆدۆنگچی)|بورجی باشووری ڕۆژاوای ژمارە ٢ (Yongdo Dong-chi)]] #[[#بورجی تفەنگی باشوور (نامپۆرو)|بورجی تفەنگی باشوور (Namporu)]] #[[#بورجی باشوور (نامچی)|بورجی باشوور (Nam Chi)]] #[[#پێکھاتە ونبووەکان|سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باشووری ڕۆژاوا (Namseo Jeokdae)]] <br/> {{multiple image | align = center |footer=کێشانێکی تری قەڵای ھواسیۆنگ (پێش نۆژەنکردنەوەی نامسومون)| footer_align = center| footer_background = #dddddd | image1 = Hwaseong_Fortress_Sketch_2.jpg | width1 = 600}} === دەروازەی باشوور (پاڵداڵمون) === <section begin=paldalmun /> {{coord|37|16|39|N|127|01|01|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> پاڵداڵمون، کە لە ناوخۆدا بە ناممون (دەروازەی باشوور) ناسراوە، لە ناوەڕاستی دووڕیانێکی بازنەیی لەسەر ڕێگایەکی سەرەکیی قەرەباڵغ لە ناوەندی سووۆن ھەڵکەوتووە. بنکە بەردینییەکەی پاڤیۆنێکی دارینی دوو نھۆمیی لەسەرە کە بە دیوارێکی بەردین دەورە دراوە. دیوارێکی پارێزەری بچووکی نیوە-بازنەیی کە بە ''ئۆنگسیۆنگ'' ناسراوە، لە لای باشووری (دەرەوەی) دەروازەکە ھەیە. دەروازەکە ھەروەھا زەنگێکی تێدایە بە ناوی پاڵداڵمون دۆنگجۆنگ، کە لە بنەڕەتدا لە ساڵی ١٠٨٠ لە [[گایسیۆنگ]] دروستکراوە و لە ساڵی ١٦٨٧ لەلایەن دۆھواسیۆنگ، سەرۆکی قەشەکانی پەرستگای مانویسا، بۆ بەکارھێنان لە مەراسیمە بوودییەکاندا سەرلەنوێ نۆژەنکراوەتەوە. بەرزییەکەی ١٢٣ سم و تیرەکەی ٧٥ سم دەبێت، لە ئەڵقەیەکی ھەڵواسینی شێوە ئەژدیھا ھەڵواسراوە، بۆرییەکی ھەیە بۆ دیاریکردنی دەنگ و جەستەیەکی کەمێک چەماوەی ھەیە - کە تایبەتمەندیی باوی زەنگە کۆرییەکانی ئەو سەردەمەن. بۆریی ئەم زەنگە تایبەتە دیزاینی کلکی ئەژدیھایەکی تێدایە کە بە دەوریدا پێچراوەتەوە و لە سەرەوەی گوڵێکی لۆتۆس ھەیە. بەشی سەرەوەی زەنگەکە ڕیزێک وشەی [[زمانی سانسکریت|سانسکریت]]ی لە دەورە، لەکاتێکدا بەشی خوارەوەی بە دیزاینی [[ئەرەبێسک]] ڕازێنراوەتەوە. مەمکە ڕازاوەکان لەگەڵ بودیساتڤاکان کە گوڵی لۆتۆسیان بەدەستەوەیە جێگیر کراون. زەنگەکە لە ڕووی دیزاینەوە زۆر لە زەنگی ناو [[تۆنگدۆسا]] دەچێت، کە تەنھا لە قەبارەدا لەگەڵ زەنگی پاڵداڵمون جیاوازە.<ref name="Paldalmun Bell">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ocp.go.kr:9000/ne_pro_search/content_view.cgi?AC=00004778&mode=1&v_db=2&v_disp_type=4 |سەردێڕ=Paldalmundongjong |ئیش=South Korean Government Cultural Properties Administration |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120216190447/http://www.ocp.go.kr:9000/ne_pro_search/content_view.cgi?AC=00004778&mode=1&v_db=2&v_disp_type=4 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی شوباتی ٢٠١٢}}</ref> پاڵداڵمون لە کاتی جەنگی کۆریادا زیانی پێنەگەیشت، بۆیە وەک پێکھاتەکانی تری دەوری دیوارەکە پێویستی بە نۆژەنکردنەوەی بەرفراوان نەبووە. لە ئەنجامدا، چەمانەوەیەکی زۆر لە ھەندێک لە تەختەکانیدا دروست ببوو، بۆیە لە ئەیلوولی ٢٠١٠دا، پڕۆسەیەکی تەواوی ھەڵوەشاندنەوە، چاککردنەوە و سەرلەنوێ کۆکردنەوەی سەقفی دەروازەکە ئەنجامدرا.<ref name="Paldalmun Repairs">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eng.suwon.ne.kr/notice_view.asp?seqNo=201&page=1|ناونیشانی ئەرشیڤ=https:////20130702235111/http://eng.suwon.ne.kr/notice_view.asp?seqNo=201&page=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی تەممووزی ٢٠١٣|سەردێڕ=Disassemble and Repair Project of Paldalmun starts in September|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠|ئیش=Suwon City Council|ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠}}</ref> <gallery gallery="" caption="دەروازەی باشوور (پاڵداڵمون)" style="text-align:center" class="center" widths="150"> Image:paldalmn.jpg|ڕووی باشوور و ئۆنگسیۆنگ بەبێ ھاتوچۆی ئۆتۆمبێل Image:paldalmun.JPG|ڕووی ڕۆژھەڵات لە ئێوارەدا Image:Paldal Gate - Hwaseong Fortress - 2008-10-17.JPG|ڕووی ڕۆژاوا لە کاتی مەغریبدا Image:Paldalmun - 2008-11-23.JPG|دیمەنی لەسەر سەقفی ماڵەکانەوە لە دۆنگنام گانگنووەوە </gallery> <section end=paldalmun /> === پێکھاتە ونبووەکان === [[Image:hwaseongfortress.png|thumb|right|شوێنی دەروازەی باشوور (A) لەگەڵ پێکھاتە ونبووەکانی ھواسیۆنگ؛ B:سەکۆکانی پاسەوانیی دەروازەی باشووری ڕۆژھەڵات؛ C:بورجی چاودێریی باشوور؛ D:دەروازەی لافاوی باشوور]] چوار پێکھاتەی قەڵای ھواسیۆنگی ئەسڵیی سەرلەنوێ دروست نەکراونەتەوە بەڵام لە ڕێگەی ئویگۆوە ناسراون. یەکەم دووانیان سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باشووری ڕۆژھەڵات (Namdong Jeokdae) و سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باشووری ڕۆژاوا (Namseo Jeokdae) بوون، کە لە بنەڕەتدا لە ھەردوو لای دەروازەی باشوور بوون. دەروازەی نھێنیی باشوور (Nam-ammun) ڕێگەی بە دەرچوونی کتوپڕ لە قەڵاکە دەدا. دۆنگنام گۆنسیمدۆن، یان بورجی چاودێریی باشوور (Nam-gongsimdon)، وەک ئەوەی لە تەنیشت ھواسیۆمون وەستاوە، بورجێکی چاودێری بوو لە تەنیشت ڕووباری سووۆنچیۆن. <gallery gallery="" caption="پێکھاتە ونبووەکانی قەڵای ھواسیۆنگ" style="text-align:center" class="center" widths="150"> Image:Uigwe-nam-ammun.jpg|دەروازەی نھێنیی باشوور Image:Uigwe-nam-gongsimdon.jpg|بورجی چاودێریی باشوور </gallery> === نامسومون (باشوور) === <section begin=namsumun /> لە بەشی باشووری قەڵاکەدا بەسەر ڕووباری سووۆنچیۆندا، نامسومون (Namsumun) یان دەروازەی لافاوی باشوور ھەیە. دەکەوێتە کەمێک زیاتر لە کیلۆمەترێک لە خوارەوەی ڕێڕەوی خوشکەکەی، واتە ھواھۆنگمون. دەروازەکە ٢٩.٤ مەتر درێژە، ٥.٩ مەتر پانە و ٩.٣ مەتر بەرزە. دروستکردنی ئەسڵییەکەی لە ٢٨ی شوباتی ١٧٩٤ دەستی پێکرد، پاشان وەستا و لە تشرینی دووەمی ١٧٩٥ بەردەوام بوو و دواجار لە ٢٥ی ئازاری ١٧٩٦ تەواو بوو، ھەرچەندە پێکھاتە بنەڕەتییەکەی دەروازەکە ھەر لە ١٦ی کانوونی دووەمدا تەواو ببوو و کەوتبووە کار. پردەکە نۆ کەوانەی ھەیە بۆ تێپەڕبوونی ئاو، دوو دانە زیاتر لە ھواھۆنگمون بەھۆی زیادبوونی لێشاوی ئاو. ئەم ناوچەیە وەک خاڵێکی لاواز لە بەرگرییەکانی قەڵاکەدا دەبینرا، بۆیە پێکھاتەیەکی گەورەی خشتی کە دەڕوانێتە سەر ڕووبارەکە لە سەرووی پردەکەوە دروستکرا. ئەم پێکھاتە بەرگرییە کە تایبەتمەندییەکی بێوێنەی نامسومونە، دوو لەسەر سێی بەرزیی گشتیی دەروازەکە لە سەرووی کەوانەکانەوە پێکدەھێنێت. جێی سەرنجە کە ھواھۆنگمون پێکھاتەیەکی ھاوشێوەی نییە و تەنھا بە دیوارە بەردینییە نزمەکان و خانوویەکی دارینی دەروازەکە دەپارێزرێت. لە ساڵی ١٨٤٦دا، نامسومونی ئەسڵیی بەھۆی لافاوێکی گەورەوە ڕاماڵرا. زوو نۆژەنکرایەوە بەڵام دووبارە لە لافاوەکەی ساڵی ١٩٢٢دا، لە کاتی داگیرکاریی ژاپۆندا، لەناو چوو. لە کاتی نۆژەنکردنەوەی گشتیی قەڵای ھواسیۆنگ لە ساڵی ١٩٧٥دا، کۆدەنگییەک لەسەر چۆنیەتیی دروستکردنەوەی دەروازەکە نەبوو، بۆیە ناوچەکە بۆ نۆژەنکردنەوە لە کاتێکی تردا جێھێڵدرا. بابەتەکە دووبارە لە کاتی چاکسازیی تەواوی ڕووباری سووۆن لە ساڵی ٢٠٠٦دا سەرھەڵدایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eng.suwon.ne.kr/notice_view.asp?seqNo=51|سەردێڕ=Realization of Ecological Suwon Stream|ئیش=Human City Suwon, Notice and News|ڕێکەوت=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https:////20130703025523/http://eng.suwon.ne.kr/notice_view.asp?seqNo=51|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تەممووزی ٢٠١٣}}</ref> دواجار لە حوزەیرانی ٢٠١٠دا کارەکانی دروستکردنەوە دەستی پێکرد و لە ساڵی ٢٠١٢ تەواو بوو.<ref name="kbsnamsumun">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://world.kbs.co.kr/english/news/news_Dm_detail.htm?No=90880|سەردێڕ=Floodgate of Hwaseong Fortress Restored|ئیش=KBS World (English)|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304043432/http://world.kbs.co.kr/english/news/news_Dm_detail.htm?No=90880|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="نامسومون"> File:Uigwe-nam-sumun.jpg|نامسومون </gallery> <section end=namsumun /> === پاڤیۆنی باشووری ڕۆژھەڵات (دۆنگنامگانگنو) === <section begin=dongnamgangnu /> {{coord|37|16|42|N|127|01|11|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگنام گانگنو، پاڤیۆنی باشووری ڕۆژھەڵات، لەسەر بەرزایییەکی بچووک لە سەرووی نامسومون (دەروازەی لافاوی باشوور) دانیشتووە. بەھۆی بەرزییەکەیەوە، پاڤیۆنەکە وەک خاڵێکی سەرەکیی چاودێری خزمەت دەکات، چونکە بەشێکی زۆری ھواسیۆنگ و ناوچەی دەرەوە بەرەو باشوور و ڕۆژھەڵات لە ئێرەوە دەبینرێت. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="پاڤیۆنی باشووری ڕۆژھەڵات"> File:Uigwe-dongnam-gangnu.jpg|پاڤیۆنی باشووری ڕۆژھەڵات وەک ئەوەی لە ئویگۆدا دەردەکەوێت </gallery> <section end=dongnamgangnu /> === بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٣ (دۆنگسامچی) === {{coord|37|16|44|N|127|01|13|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگسام چی، سێیەمین بورجی ڕۆژھەڵات، لە نیوەی ڕێگای نێوان پاڤیۆنی باشووری ڕۆژھەڵات بۆ دووەم پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵات ھەڵکەوتووە. وەک بورجەکانی تر، بە شێوەیەکی ستوونی لە دیوارەکە درێژ دەبێتەوە بۆ ئەوەی ڕێگە بە پاسەوانەکان بدات ئەو ھێرشبەرانە ببینن و لێیان بدەن کە گەیشتوونەتە دیوارەکانی قەڵاکە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٣"> </gallery> === پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢ (دۆنگیپۆرو) === {{coord|37|16|49|N|127|01|14|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگ-ئی پۆرو، دووەم پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵات، وەک پۆستەکانی تری پاسەوانی، پێکھاتەیەکی دارینە کە لەسەر بورجێک دانیشتووە. دروستکردنی ئەم پۆستە لە ٣ی تەممووزی ١٧٩٦ تەواو بوو و مەبەست لێی پاراستنی بورجی ئاگری ئاماژە بوو. بۆ ئەم مەبەستە، زیاتر لە دیوارەکە درێژ دەبێتەوە بەراورد بە پۆستی پاسەوانیی باکووری ڕۆژاوا. ھەروەھا دەرگای دارینی پێشەوەی نییە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢"> File:Dongiporu - 2008-11-23.JPG|پێپلیکانەکان File:Uigwe-dong-wachtturm.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی ئاگری ئاماژە (بۆنگدۆن) === {{coord|37|16|53|N|127|01|17|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> بۆنگدۆن، بورجی ئاگری ئاماژە، لە ناوەڕاستی ڕێگای نێوان پاڵداڵمون بۆ چانگنیۆنگمون دانیشتووە. بە ئەنقەست ڕاستەوخۆ لە ھێڵی بینینی ھاینگگونگدا جێگیر کراوە تاوەکو پاشا بتوانێت ئاماژەکانی ببینێت. دووکەڵ و ڕووناکی بۆ ئاماژەدان بە ئاستی مەترسییەکان بەکارھاتوون. باشووریترین دووکەڵکێش لە کۆی پێنج دانەکە لە کاتی ئاشتی و ئارامیدا بەکاردەھات. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی ئاگری ئاماژە"> File:Bongdon Doorway - 2008-11-23.JPG|دەروازە File:Bongdon from the Wall - 2008-11-23.JPG|لە سەر دیوارەکەوە File:Bongdon Interior - Northern Chimneys - 2008-11-23.JPG|دووکەڵکێشە باکوورییەکان لە ناوەوە File:Bongdon Interior - Southern Chimney - 2008-11-23.JPG|دووکەڵکێشە باشوورییەکە لە ناوەوە File:Uigwe-bongdon.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢ (دۆنگیچی) === {{coord|37|16|57|N|127|01|20|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگ-ئی چی، دووەم بورجی ڕۆژھەڵات، وەک دە بورجەکەی تری دەوری ھواسیۆنگ، ڕێگەی بە سەربازەکان دەدا لە چەند ئاراستەیەکەوە سەیری دەرەوەی دیوارەکە بکەن. بەپێچەوانەی دوو بورجەکەی تری ڕۆژھەڵات، گۆشە دەرەکییەکانی ئەم پێکھاتەیە خڕن، لەکاتێکدا ئەوانی تر گۆشەی تیژیان ھەیە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ٢"> </gallery> === بورجی تفەنگی ڕۆژھەڵات (دۆنگپۆرو) === {{coord|37|17|01|N|127|01|23|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگ-پۆرو، بورجی تفەنگی ڕۆژھەڵات، لە نێوان دوو بورجی ڕۆژھەڵاتدا ھەڵکەوتووە. دروستکردنی پۆستەکە لە ١٦ی تەممووزی ١٧٩٦ تەواو بوو. وەک بورجەکانی تری تفەنگ لە ھواسیۆنگ، ناوەوەی لە چەندین ئاست پێکھاتووە بۆ ڕێگەدان بە گۆشەی جیاواز بۆ چەک و ئامرازە جەنگییەکان. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی تفەنگی ڕۆژھەڵات"> File:Dongporu - 2008-11-23.JPG|دەروازەی چوونەژوورەوە File:Uigwe-kanonenturm.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١ (دۆنگیلچی) === {{coord|37|17|05|N|127|01|27|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگ-ئیل چی، یەکەم بورجی ڕۆژھەڵات، یەکەم بورجە لە باشووری یەکەم پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتەوە، کە دەکەوێتە دووری <bdi>{{convert|148|m|ft|0}}</bdi> لە درێژایی دیوارەکە بەرەو بورجی ئاگری ئاماژە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١"> File:Dongilchi - 2008-11-23.JPG|ناو بورجەکە File:Hwaseong Fortress.jpg </gallery> === پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١ (دۆنگیلپۆرو) === {{coord|37|17|09|N|127|01|28|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگیل-پۆرو، یەکەم پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵات، لە ١٠ی تەممووزی ١٧٩٦ تەواو بوو. وەک دووەم پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵات، ئەمیش زیاتر لە دیوارەکە درێژ دەبێتەوە بەراورد بە زۆربەی پۆستەکان. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی ژمارە ١"> File:Uigwe-dong-wachtturm.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === دەروازەی ڕۆژھەڵات (چانگنیۆنگمون) === {{coord|37|17|16|N|127|01|31|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> چانگنیۆنگمون، کە لە ناوخۆدا بە دۆنگمون (دەروازەی ڕۆژھەڵات) ناسراوە، لە تەنیشت یەکتربڕینێکی گەورەی ڕێگا جێگیر بووە. بنکە بەردینییەکەی پاڤیۆنێکی دارینی یەک نھۆمیی لەسەرە. دەروازەکە لە کاتی [[جەنگی کۆریا]]دا وێران بوو، بەڵام لە ساڵی ١٩٧٥دا سەرلەنوێ دروستکرایەوە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="دەروازەی ڕۆژھەڵات"> File:Changryongmun West Side - 2008-11-23.JPG|ڕووی ڕۆژاوا File:Changnyongmun (East Gate) 02.jpg|سەقفی ناو دەروازەکە File:Changryongmun East Side - 2008-11-23.JPG|ڕووی ڕۆژھەڵات </gallery> === سەکۆی تیرکەوانیی باکووری ڕۆژھەڵات (دۆنگبوکنۆدای) === {{coord|37|17|20|N|127|01|31|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگبوک نۆدای یەکێکە لەو دوو سەکۆی تیرکەوانییەی کە لە قەڵاکەدا ھەن و لە شوێنێکدایە کە دەستی دەگاتە دەروازەی ڕۆژھەڵات و مەودایەکی فراوانی بینینی ھەیە چونکە لە گۆشەیەکی دیوارەکەدا دانیشتووە، کە تیرھاوێژەکان توانای ئەوەیان ھەبووە لە چەندین گۆشەوە لە ھێرشبەرەکان بدەن. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="سەکۆی تیرکەوانیی باکووری ڕۆژھەڵات"> File:Uigwe-dongbuk-nodae.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژھەڵات (دۆنگبوکگۆنسیمدۆن) === {{coord|37|17|22|N|127|01|28|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگبوک گۆنسیمدۆن، کە بە واتای بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژھەڵات دێت، لە تەنیشت چانگنیۆنگمون جێگیر کراوە. شێوەیەکی ھێلکەیی ھەیە، سێ نھۆمەکەی بە بەرزیی <bdi>{{convert|6.8|m|ft|0}}</bdi> وەستاون. سەقفەکەی لە ڕێگەی پێپلیکانەیەکی پێچاوپێچی ناوخۆیییەوە دەستڕاگەیشتنی بۆ ھەیە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژھەڵات"> File:Dongbuk Gongsimdon (North-East Observation Tower) 04.jpg|دەرگای بورجەکە File:Internal spiral staircase of Dongbuk Gongsimdon - 2008-11-02.JPG|پێپلیکانەی پێچاوپێچی ناوەوە کە لە پەنجەرەی دەرەوەوە دەبینرێت File:Uigwe-dongbuk-gongsimdon.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === پۆستی فەرماندەیی ڕۆژھەڵات (دۆنگجانگدای) === {{coord|37|17|18|N|127|01|23|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگجانگدای، کە بە واتای پۆستی فەرماندەیی ڕۆژھەڵات دێت، لە تەنیشت دۆنگبوک گۆنسیمدۆن وەستاوە، و ڕووی لە چانگنیۆنگمونە بەسەر مەیدانێکی تیرکەوانیدا. کاتێک پاشا لەناو کۆشکی ھاینگگونگی ناو قەڵاکەدا دەبوو، دوو ژەنەڕاڵ و چوار سەرباز لە ھەموو کاتێکدا لەم پۆستەدا پاسەوانییان دەکرد. (پێنج نۆرەی شەوانە ھەبوون.) ھەر ئەفسەرێک تیر و کەوان و شمشێر و دارێکی بەدەستەوە بوو. پۆستی فەرماندەیی نازناوی ''یۆنمودای'' لێنراوە، وەک ئاماژەیەک بۆ ئەرکی دووەمی وەک کەمپی مەشق و ڕاھێنان. <gallery gallery="East Command Post" style="text-align:center" class="center" widths="150"> File:Dongjangdae - 2008-11-02 - Nighttime.JPG|دیمەنی شەوانەی لای باشوور File:Hwaseong Dongjangdae - Annexe - 2009-03-01.JPG|پاشکۆیەک ڕێک لە خوار باڵەخانە سەرەکییەکەوە </gallery> === دەروازەی نھێنیی ڕۆژھەڵات (دۆنگاممون) === {{See also|ئاممون}} {{coord|37|17|14|N|127|01|17|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگاممون، دەروازەی نھێنیی ڕۆژھەڵات، کە لە دووری <bdi>{{convert|140|m|ft|0}}</bdi> لە دۆنگجانگدای جێگیر کراوە، بۆ تێپەڕبوونی خەڵک و ئاژەڵ و تەقەمەنی بەکاردەھات. دروستکردنی دەروازەکە، کە لە ژێر پێکھاتەیەکی خشتی و لە ژێر ڕێڕەوێکی پاسەوانیی گەورەی خڕدایە، لە ٢٥ی ئازاری ١٧٩٦ تەواو بوو. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="دەروازەی نھێنیی ڕۆژھەڵات"> File:Hwaseong East Secret Gate - Closeup of door from outside - 2009-03-01.JPG|دەرگاکە لە دەرەوە بینراوە File:Uigwe-dong-ammun.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی-باکوور (دۆنگبوکپۆرو) === {{coord|37|17|15|N|127|01|11|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دۆنگبوک-پۆرو لە نێوان دەروازە نھێنییەکانی باکوور و ڕۆژھەڵات وەستاوە، و دەوروبەری ئەوان دەپارێزێت. نابێت ئەم پێکھاتەیە لەگەڵ بوکدۆنگ-پۆرو (بورجی تفەنگ) تێکەڵ بکرێت. <gallery gallery="" caption="پۆستی پاسەوانیی ڕۆژھەڵاتی-باکوور" style="text-align:center" class="center" widths="150"> Dongbuk (Northeastern Guard Pavilion).jpg Uigwe-dongbuk-wachtturm.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === دەروازەی نھێنیی باکوور (بوکاممون) === {{coord|37|17|14|N|127|01|07|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> بوکاممون، یان بە فەرمی سێیەمین دەروازەی باکوور (제3북암문) تاکە دەروازەی نھێنییە کە لە سێ دەروازە ئەسڵییەکە ماوەتەوە. نزیکە لە پاڤیۆنی باکووری ڕۆژھەڵات. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="دەروازەی نھێنیی باکوور"> File:Hwaseong Third North Secret Gate - Outside Face - 2009-03-01.JPG|ڕووی دەرەوە File:Uigwe-buk-ammun.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === پاڤیۆنی باکووری ڕۆژھەڵات (دۆنگبوکگانگنو) === {{coord|37|17|15|N|127|01|06|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> پاڤیۆنی باکووری ڕۆژھەڵات بە دۆنگبوک گانگنو ناسراوە و نازناوی بانگھواسووریوجیۆنگە. لە سەرووی یۆنگیۆن جێگیر کراوە، کە گۆمێکە بە باخچەیەکی بچووک دەورە دراوە. لە بنەڕەتدا مەبەست لێی ئەوە بوو ببێتە دووەم پۆستی فەرماندەیی شەڕ، ھەرچەندە شوێنە دڵگیرەکەی وایکرد ببێتە شوێنێکی خوازراو بۆ ئاھەنگگێڕان. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="پاڤیۆنی باکووری ڕۆژھەڵات"> File:Hwasgph2.jpg|دیمەنی نزیک File:Banghwasuryujeong 20081005 detail.JPG|دیمەنی نزیکی دیوار File:Uigwe-dongbuk-gangnu.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === ھواھۆنگمون (باکوور) === {{coord|37|17|15|N|127|01|04|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> ھواھۆنگمون، کە بە بوکسومونیش ناسراوە، ئەو دەروازەیەیە کە ڕووباری [[سووۆنچیۆن]] لە کاتی چوونە ناو ناوچەی گەمارۆدراوی ھواسیۆنگدا بە ژێریدا تێدەپەڕێت و لە ڕێگەی نامسومونەوە دەچێتە دەرەوە. دەروازەکە ئەرکێکی ئاشکرای ھەیە کە پردێکە، بەڵام ھەروەھا تۆپی بۆ مەبەستی بەرگری تێدا بووە. سووۆنچیۆن لەم شوێنەدا فراوان کراوە و دەروازەکە حەوت کەوانەی ھەیە کە ڕووبارەکەی پێدا تێدەپەڕێت. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="ھواھۆنگمون"> File:Uigwe-buk-sumun.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی تفەنگی باکووری ڕۆژھەڵات (بوکدۆنگپۆرو) === {{coord|37|17|19|N|127|01|00|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> بوکدۆنگ-پۆرو لە نێوان جانگانمون و ھواھۆنگمون دانیشتووە. ئەم بورجە چاودێریی دەوروبەری باکووری ڕۆژھەڵاتی قەڵاکە دەکات و پارێزگاری لە ھواھۆنگمون دەکات. لە ٢٣ی ئەیلوولی ١٧٩٤ تەواو بوو. نابێت لەگەڵ دۆنگبوک-پۆرو تێکەڵ بکرێت. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی تفەنگی باکووری ڕۆژھەڵات"> File:Uigwe-kanonenturm.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی باکووری ڕۆژھەڵات (بوکدۆنگچی) === {{coord|37|17|21|N|127|00|54|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> بوکدۆنگ چی، بورجی باکووری ڕۆژھەڵات، ڕێک لە ڕۆژھەڵاتی سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژھەڵات ھەڵکەوتووە. <gallery gallery="" caption="بورجی باکووری ڕۆژھەڵات" style="text-align:center" class="center" widths="150"> Image:Bukdongchi - 2008-11-23.JPG|لە سەر دیوارەکەوە </gallery> === سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژھەڵات (بوکدۆنگیۆکدای) === {{coord|37|17|21|N|127|00|53|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> بوکدۆنگ جیۆکدای سەکۆیەکە ڕێک لە ڕۆژھەڵاتی جانگانمون. تۆپێکی تێدا بووە بۆ پاراستنی دەروازەکە و ''ئۆنگسیۆنگ''ەکەی. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژھەڵات"> File:2009-01-24 - Bukdong Jeokdae and Bukdong Chi.JPG|بینراوە لە ڕۆژاواوە لە ناو بەفردا </gallery> === دەروازەی باکوور (جانگانمون) === {{coord|37|17|20|N|127|00|51|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> جانگانمون، کە لە ناوخۆدا بە بوگمۆن (دەروازەی باکوور) ناسراوە، گەورەترین دەروازەیە لەم جۆرە لە کۆریا. ھەندێک پێیان وایە ئەمە بە ئەنقەست بووە، چونکە لە ڕێگەی ئەم دەروازەیەوە سەردانکەرانی [[سیئۆل]] دەھاتنە ناو سووۆن و ئەمەش لەگەڵ ویستی ئەسڵیی پاشا جیۆنگجۆدا دەگونجا کە دەیویست پایتەختی وڵات بگوازێتەوە بۆ سووۆن. بنکە بەردینییەکەی جانگانمون پاڤیۆنێکی دارینی دوو نھۆمیی لەسەرە. دیوارێکی پارێزەری بچووکی نیوە-بازنەیی کە بە ئۆنگسیۆنگ ناسراوە، لە دەرەوەی دەروازەکە ھەیە. دەروازەکە لە کاتی [[جەنگی کۆریا]]دا وێران بوو و لە ساڵانی ١٩٧٠دا سەرلەنوێ دروستکرایەوە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="دەروازەی باکوور"> File:Jangan Gate - Hwaseong Fortress - Nighttime roof view - 2008-10-23.JPG|دیمەنی شەوانەی سەقفەکە File:2009-01-24 - Janganmun from Bukseo Jeokdae.JPG|بینراوە لە بوکسیۆ جیۆکدایەوە لە ناو بەفردا File:2009-01-24 - Janganmun's Ongseong.JPG|ئۆنگسیۆنگەکە File:Janganmun.JPG|دیمەنی ناوەوەی جانگانمون </gallery> === سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژاوا (بوکسیۆجیۆکدای) === {{coord|37|17|19|N|127|00|49|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> بوکسیۆ جیۆکدای سەکۆیەکە ڕێک لە ڕۆژاوای جانگانمون. تۆپێکی تێدا بووە بۆ پاراستنی دەروازەکە و ''ئۆنگسیۆنگ''ەکەی. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باکووری ڕۆژاوا"> </gallery> === بورجی تفەنگی باکووری ڕۆژاوا (بوکسیۆپۆرو) === {{coord|37|17|14|N|127|00|44|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> بوکسیۆ-پۆرو لە تەنیشت بوکسیۆ جیۆکدایە. لە خشتی ڕەش دروستکراوە، لە ناوەوە بە تەختە دابەش کراوە بۆ سێ نھۆم. چەکی ئاگرین لەم نھۆمانەدا دەشاردرانەوە. سەقفەکەی لە ڕووی دیزاینەوە نائاسایییە، لە لای ناوەوە (بەرەو دیوارەکە) دوو-لا لارییە و لە لای دەرەوەش (دوور لە دیوارەکە) گۆشەدارە. دروستکردنەکەی لە ٢٤ی ئەیلوولی ١٧٩٤ تەواو بوو. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی تفەنگی باکووری ڕۆژاوا"> File:Uigwe-kanonenturm.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === پۆستی پاسەوانیی باکوور (بوکپۆرو) === {{coord|37|17|14|N|127|00|44|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> بوک-پۆرو پۆستێکی تری پاسەوانییە کە چەکی ئاگرینی تێدا شاردرابووەوە. ئەمە لە ھواسیۆمون نزیکترە وەک لە جانگانمون. ئەمڕۆ سەنتەرێکی زانیاریی گەشتیاری و تەوالێتێکی گشتی لە لای باکووری پێکھاتەکەدا ھەن. دروستکردنەکەی لە ٢٠ی شوباتی ١٧٩٥ تەواو بوو. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="پۆستی پاسەوانیی باکوور"> File:Uigwe-buk-wachtturm.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی چاودێریی باکووری ڕۆژاوا (سیۆبوکگۆنسیمدۆن) === {{coord|37|17|09|N|127|00|34|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆبوک گۆنسیمدۆن بورجێکی چاودێرییە کە ڕاستەوخۆ لە تەنیشت ھواسیۆمون وەستاوە، ئەمەش ئەرکێکی ئاشکرای پێ دەبەخشێت کە پۆستێکی چاودێری بێت بۆ پاراستنی دەروازەکە. لە سێ لاوە لە خشت دروستکراوە، ناوەوەی بۆ سێ نھۆم دابەش کراوە بە دوو زەویی دارین، کە سەربازەکان دەیانتوانی تۆپ و چەکی تری ئاگرینی لێوە بتەقێنن. دەوترێت کە لە ساڵی ١٧٩٧دا، لە کاتی سەردانی سووۆن، پاشا جیۆنگجۆ بە یاوەرەکانی وتووە کە ئەمە یەکەم ''گۆنسیمدۆن''ە لە کۆریا. دروستکردنەکەی لە ١٠ی ئازاری ١٧٩٦ تەواو بوو. === دەروازەی ڕۆژاوا (ھواسیۆمون) === {{coord|37|17|08|N|127|00|35|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> ھواسیۆمون دەروازەی ڕۆژاوای ھواسیۆنگە. بنکە بەردینییەکەی پاڤیۆنێکی دارینی یەک نھۆمیی لەسەرە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="دەروازەی ڕۆژاوا"> </gallery> === پاڤیۆنی باکووری ڕۆژاوا (سیۆبوکگانگنو) === {{coord|37|17|04|N|127|00|30|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆبوک گانگنو، کە ڕووی لە گردێکە بە ناوی سوکجیسان، پۆستی چاودێرییە کە ڕێک بە ئاراستەی پێچەوانەی کاتژمێر لە ھواسیۆمونەوە جێگیرە. بەھۆی ئەوەی مەودای بینینی کەمترە وەک لە لایەکەی تری دەروازەکە، کورتترە لە ''گۆنسیمدۆن''ەکە کە کەمێک لە باکووری ڕۆژھەڵاتییەوە دوورە. نھۆمی زەویی پاڤیۆنەکە سیستەمی گەرمکەرەوەی ژێر زەویی بۆ دانراوە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="پاڤیۆنی باکووری ڕۆژاوا"> File:Seobukgangnu Corner - 2008-11-23.JPG|گۆشەیەکی پاڤیۆنەکە File:Uigwe-seobuk-gangnu.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی ڕۆژاوای ژمارە ١ (سیۆیلچی) === {{coord|37|17|02|N|127|00|29|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆ-ئیل چی، کە بە واتای ''بورجی ڕۆژاوای ١'' دێت، قۆپچەیەکی بچووکە لە دیوارەکەدا بۆ ڕێگەدان بە سەربازەکان تا تەقە لە ھەر کەسێک بکەن کە ھەوڵ دەدات لە دەرەوە سەر بکەوێتە سەر دیوارەکانی ھواسیۆنگ. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی ڕۆژاوای ژمارە ١"> </gallery> === بورجی تفەنگی ڕۆژاوا (سیۆپۆرو) === {{coord|37|16|57|N|127|00|31|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆ-پۆرو لە نیوەی ڕێگای سەرکەوتن بەرەو گردی پاڵداڵسان ھەڵکەوتووە کاتێک بە ئاراستەی پێچەوانەی کاتژمێر لە ھواسیۆمونەوە بەرەو سیۆجانگدای دەڕۆیت. چاودێریی دەوروبەری چیای پاڵداڵ دەکات و پارێزگاری لە پۆستی فەرماندەیی ڕۆژاوا (سیۆجانگدای) دەکات. لە ٣٠ی ئایاری ١٧٩٦ تەواو بوو، و یەکێک بوو لە پۆستە پڕ چەکە کانی ھواسیۆنگ. نابێت ئەم پێکھاتەیە لەگەڵ سیۆ-پۆرو (پۆستی پاسەوانی) تێکەڵ بکرێت. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی تفەنگی ڕۆژاوا"> File:Uigwe-kanonenturm.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی ڕۆژاوای ژمارە ٢ (سیۆئیچی) === {{coord|37|16|54|N|127|00|34|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆ-ئی چی، دووەم بورج لە لای ڕۆژاوای ھواسیۆنگ، ڕێک لە خوار سیۆنۆدای لەسەر لێژایییەکانی پاڵداڵسان وەستاوە. مەبەستی، وەک ھەر بورجێکی تر، دابینکردنی شوێنێک بوو بۆ ھێرشکردنە سەر ئەو کەسانەی ھەوڵی سەرکەوتن بەسەر دیوارەکاندا دەدەن. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی ڕۆژاوای ژمارە ٢"> </gallery> === سەکۆی تیرکەوانیی ڕۆژاوا (سیۆنۆدای) === {{coord|37|16|51|N|127|00|36|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆنۆدای سەکۆیەکی ھەشت-گۆشەیییە، بە پێپلیکانەی تێژ، لە خشتی ڕەش دروستکراوە و ڕێک لە تەنیشت سیۆجانگدایە لەسەر لووتکەی پاڵداڵسان. لە ئێرەوە، تیرھاوێژەکان دەیانتوانی لە مەودایەکی فراوان و بەرەو خوارەوەی گردەکەش لە ھێرشبەرەکان بدەن. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="سەکۆی تیرکەوانیی ڕۆژاوا"> File:Seonodae 20081002.JPG|لە پێشەوە بینراوە File:Uigwe-dongbuk-nodae.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === پۆستی فەرماندەیی ڕۆژاوا (سیۆجانگدای) === {{coord|37|16|51|N|127|00|36|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆجانگدای، کە بە واتای پۆستی فەرماندەیی ڕۆژاوا دێت، لەسەر لووتکەی پاڵداڵسان جێگیرە، کە گردێکی بچووکە و بەشە بەرزەکەی ھواسیۆنگی پێدا تێدەپەڕێت. سیۆجانگدای لە ساڵی ١٩٩٦ بەھۆی ئاگرکەوتنەوەیەکەوە وێران بوو و دواتر نۆژەنکرایەوە. بەڵام لە ١ی ئایاری ٢٠٠٦دا، کەسێک بە ئەنقەست ئاگری تێبەردا. ئەو کەسە بە داگیرساندنی جل و بەرگەکانی بە چەرخ ئاگرەکەی دروست کردبوو. ئاگرەکە نزیکەی ₩٦ ملیار زیانی گەیاند (نزیکەی ٦ ملیۆن دۆلار)، و نھۆمی سەرەوەی بورجی چاودێرییەکەی وێران کرد. سیۆجانگدای لە ساڵی ٢٠٠٧دا سەرلەنوێ نۆژەنکرایەوە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="پۆستی فەرماندەیی ڕۆژاوا"> </gallery> === دەروازەی نھێنیی ڕۆژاوا (سیۆامmun) === {{coord|37|16|49|N|127|00|36|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆاممون، دەروازەی نھێنیی ڕۆژاوا، لە دووری <bdi>{{convert|50|m|ft|0}}</bdi> لە باشووری سیۆجانگدای ھەڵکەوتووە. لە بەشێکی دارستانیی سەر ڕێڕەوی گردی پاڵداڵسان جێگیر کراوە، و وا دیزاین کراوە تا چوونە ژوورەوە و دەرەوە بە نھێنی دابین بکات. ئەمڕۆ، بە ئاسانی لە ڕێگای دەرەوە دەستڕاگەیشتنی بۆ ھەیە، چونکە لە نزیک تەوالێتە گشتییەکانی جیندالای (''Azalea'') جێگیرە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="دەروازەی نھێنیی ڕۆژاوا"> File:Uigwe-seo-ammun.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === پۆستی پاسەوانیی ڕۆژاوا (سیۆپۆرو) === {{coord|37|16|45|N|127|00|35|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆ-پۆرو (SentryPost) لەسەر بورجێک دانیشتووە کە <bdi>{{convert|140|m|ft|0}}</bdi> لە دیوارەکە درێژ بووەتەوە. چاودێری و پارێزگاری لە دەروازەی نھێنیی ڕۆژاوا دەکات کە ڕێک لە لای باشووریەتی. پێکھاتەکە لە ١٨ی ئابی ١٧٩٦ تەواو بوو. نابێت ئەم پێکھاتەیە لەگەڵ سیۆ-پۆرو (GunTower) تێکەڵ بکرێت، کە لە لایەکی تری سیۆجانگدایە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="پۆستی پاسەوانیی ڕۆژاوا"> File:Seoporu 20081005.JPG|پانێڵەکان </gallery> === بورجی ڕۆژاوای ژمارە ٣ (سیۆسامچی) === {{coord|37|16|39|N|127|00|39|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆسام چی، سێیەمین بورجی ڕۆژاوا، ھەمان ئەرکی دە بورجەکەی تری دەوری ھواسیۆنگی ھەیە. ڕێک لە باکووری پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا جێگیرە. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی ڕۆژاوای ژمارە ٣"> </gallery> === دەروازەی نھێنیی باشووری ڕۆژاوا (سیۆناماممون) === {{coord|37|16|38|N|127|00|42|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆنام ئاممون سەرەتای ڕێڕەوێکە بۆ سیۆنام گانگنو، پاڤیۆنی باشووری ڕۆژاوا. دەروازەکە پێشتر خانوویەکی تێدا بوو کە بە ''پۆسا'' ناسرابوو، و سیۆنام پۆسا، لە سەرووی دەروازەکە بوو، کە ڕێگەی بە سەربازەکان دەدا چاودێری بکەن و ئاگادارکردنەوە دەربکەن. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="دەروازەی نھێنیی باشووری ڕۆژاوا"> File:Seonam Ammun seen from South West Spur - 2008-11-23.JPG|بینراوە لە پاشکۆکەوە (دیوارە ئەسڵییەکە دیارە) File:Seonam Ammun Upper Section - 2008-11-23.JPG|بەشی سەرەوە File:Uigwe-seonam-ammun.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (یۆنگدۆ) === {{coord|37|16|35|N|127|00|43|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> بۆ کۆنترۆڵکردنی ڕێڕەوی سەر چیای پاڵداڵ، قەڵای ھواسیۆنگ پاشکۆیەکی ھەیە کە بە یۆنگدۆ (Yongdo) ناسراوە. لە ئەڵقە سەرەکییەکە لە دەروازەی نھێنیی باشوور جیادەبێتەوە، لە لووتکەی گردەکەدا، بەرەو کۆتایی باشووری ڕۆژاوای چیای پاڵداڵ دەڕوات و دەگاتە پاڤیۆنی باشووری ڕۆژاوا، سیۆنام گانگنو، کە بە ھوایانگنو دەناسرێت. ئەمڕۆ ئەم پاشکۆیە دیمەنێکی فراوان بەسەر شارەکەدا دەبەخشێت، لەوانەش [[وێستگەی سووۆن]]. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا"> </gallery> === بورجی ڕۆژاوای پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (یۆنگدۆسیۆچی) === {{coord|37|16|34|N|127|00|44|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دوو بورج لە ناوەڕاستی پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا لە نێوان دەروازەی نھێنیی باشووری ڕۆژاوا بۆ پاڤیۆنی باشووری ڕۆژاوا جێگیر کراون. لە لای ڕاست کاتێک لە دەروازە نھێنییەکەوە دێیت، بورجی باشووری ڕۆژاوای ١ (Seonamilchi) بەرەو ڕۆژاوا درێژ دەبێتەوە و دەڕوانێتە سەر شاری سووۆن بەرەو سیۆھۆ. ھەروەھا پێی دەوترێت بورجی ڕۆژاوای پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (Yongdo Seo-chi). <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی ڕۆژاوای پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا"> </gallery> === پاڤیۆنی باشووری ڕۆژاوا (سیۆنامگانگنو) === {{coord|37|16|32|N|127|00|44|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> سیۆنام گانگنو، کە بە ھوایانگنو دەناسرێت، لە کۆتایی پاشکۆکەدایە لە دەروازەی نھێنیی باشووری ڕۆژاواوە، کە لێیەوە بەشێکی زۆری سووۆن دەبینرێت، لەوانەش [[وێستگەی سووۆن]]. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="پاڤیۆنی باشووری ڕۆژاوا"> File:Uigwe-seonam-gangnu.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی ڕۆژھەڵاتی پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (یۆنگدۆدۆنگچی) === {{coord|37|16|35|N|127|00|44|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> دوو بورج لە ناوەڕاستی پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا جێگیر کراون. لە لای ڕاست کاتێک لە پاڤیۆنی باشووری ڕۆژاواوە دێیت، بورجی باشووری ڕۆژاوای ٢ (Seonamichi) بەرەو ڕۆژھەڵات درێژ دەبێتەوە و دەڕوانێتە سەر دیوارەکە بەرەو پاڵداڵمون (ھەرچەندە ئەمڕۆ بەھۆی چڕیی دارستانەکەوە نابینرێت). ھەروەھا پێی دەوترێت بورجی ڕۆژھەڵاتی پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا (Yongdo Dong-chi). <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی ڕۆژھەڵاتی پاشکۆی باشووری ڕۆژاوا"> </gallery> === بورجی تفەنگی باشوور (نامپۆرو) === {{coord|37|16|38|N|127|00|48|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> نام-پۆرو لە نێوان پاشکۆکە و بورجی باشوور جێگیرە، و چاودێریی دەوروبەری قەڵاکە دەکات، بەتایبەتی لە نزیک پاڵداڵمون. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی تفەنگی باشوور"> File:Uigwe-kanonenturm.jpg|وێنەی ئویگۆ </gallery> === بورجی باشوور (نامچی) === {{coord|37|16|38|N|127|00|52|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> نام چی، بورجی باشوور، لە دیوارەکە درێژ بووەتەوە لەسەر لێژایییەکانی پاڵداڵسان لە سەرووی پاڵداڵمون بەڵام لە خوار نام پۆرو. <gallery gallery="" style="text-align:center" class="center" widths="150" caption="بورجی باشوور"> </gallery> === سەکۆی پاسەوانیی دەروازەی باشووری ڕۆژاوا (نامسیۆجیۆکدای) === ھەردوو دەروازەی باشوور و باکوور لە بنەڕەتدا سەکۆی پاسەوانییان لە ھەردوو لایان ھەبوو. ئەمڕۆ تەنھا ئەوانەی تەنیشت دەروازەی باکوور ماونەتەوە. == ھاینگگونگ (행궁) == {{coord|37|16|54|N|127|00|49|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> ھاینگگونگ، کە بەواتای ''کۆشکی جیاکراوە'' دێت، کۆشکێکە لە ناو دیوارەکانی ھواسیۆنگ دروستکراوە بۆ حەواندنەوەی پاشا جیۆنگجۆ کاتێک لە کۆشکەکەی لە سیئۆل دوور دەبوو بۆ عیبادەتکردن لە گۆڕی باوکی. کاتێک ئەو لەوێ نەدەبوو، لەلایەن بەرپرسە ڕاسپێردراوەکانییەوە وەک بنکەیەکی حکومەت بەکاردەھێنرا. ھاینگگونگ ھەروەھا بۆ ئاھەنگی ٦٠ەمین ساڵیادی لەدایکبوونی دایکی پاشا جیۆنگجۆ، [[خاتوون ھایگیۆنگ|شازادە ھۆنگی ھایگیۆنگگونگ]]، ئاھەنگی پیرە پیاوان و تاقیکردنەوە نیشتمانییەکان بەکارھێنراوە. کۆشکەکە لە ساڵی ١٧٨٩ دروستکرا، بەڵام لە نێوان ساڵانی ١٧٩٤ بۆ ١٧٩٦ فراوان کرا بۆ ئەوەی ٦٠٠ ''بەش'' لەخۆ بگرێت و بەوەش بوو بە گەورەترین ''ھاینگگونگ'' لە کۆریا. ھاینگگونگ کۆمەڵێکە لە ٢٢ باڵەخانە، بێجگە لە ژوورەکانی خزمەتکاران، کە بە شێوەیەکی لاکێشەیی لە بناری ڕۆژھەڵاتی پاڵداڵسان ڕیزکراون. دەروازەی چوونەژوورەوەی کۆشکەکە لە ناوەندی شارۆچکەکەوە دەروازەی سەرەکییە، سینپونگنو (Sinpungnu)، کە کاتێک لە ساڵی ١٧٩٠ دروستکرا بە جیننامنو ناسرابوو، بەڵام پێنج ساڵ دواتر بە فەرمانی پاشا جیۆنگجۆ ناوەکەی گۆڕدرا. زۆربەی کۆشکەکە، بێجگە لە نانگنامھیۆن، لە کاتی سەردەمی کۆلۆنیالیی ژاپۆندا وێران کرا. کارەکانی نۆژەنکردنەوە لە ساڵی ١٩٩٦ دەستی پێکرد و کۆشکەکە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣دا بە ڕووی گشتیدا کرایەوە. <gallery> Image:2009-01-24 - Haenggung from near Naeposa.JPG|ھاینگگونگ لە نزیک نایپۆساوە بینراوە </gallery> لە دەرەوەی دەروازەی پێشەوەی ھاینگگونگ سەنتەرێکی زانیاریی گەشتیاریی سێ نھۆمی و ھۆڵی پێشانگا و شانۆیەکی سێ ڕەھەندی (3D) ھەیە. لە کاتژمێر ٩ی بەیانی تا ٦ی ئێوارە کراوەیە. پێکھاتە سەرەکییەکانی ناو کۆشکەکە بەم شێوەیەی خوارەوە لیست کراون. === سینپونگنو (신풍루) === {{coord|37|16|55|N|127|00|52|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> ''سینپونگ'' بە واتای ''شارۆچکەی نیشتمانی نوێ'' دێت، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی دەروازەی سەرەکیی ھاینگگونگ بۆ ڕەنگدانەوەی سۆزی پاشا جیۆنگجۆ بۆ سووۆن ناونراوە. <gallery> Image:2009-01-24 - Sinpungnu.JPG|ڕووی ڕۆژھەڵات Image:sinpungnu_20081002.JPG|لە کاتی فیستیڤاڵێکدا </gallery> === گیۆنگنیۆنگگوان (경룡관) === ئەمە دەروازەی چوونەژوورەوەیە بۆ جانگناکتانگ، و بەواتای ''ئەژدیھای گەورەی نوێنەری ئیمپراتۆریەت'' دێت. <gallery> Image:2009-01-24 - Gyeongnyonggwan.JPG|ڕووی ڕۆژھەڵات </gallery> === بۆنگنایدانگ (복내당) === ئەمانە ژوورە سەرەکییەکانی ھاینگگونگ بوون، بۆیە خێزانەکانی ''یوسو'' زۆربەی کات لێرە نیشتەجێ دەبوون. === نانگنامھیۆن (낙남헌) === تاقیکردنەوەکانی دەوڵەت و میوانی بۆ ھەژاران (بۆ یادی ٦١ەمین ساڵیادی لەدایکبوونی خاتوون ھۆنگ) لێرە بەڕێوەدەچوون. === یویۆتایک (유여택) === پاشا جیۆنگجۆ ئەم باڵەخانەیەی بۆ قسەکردن لەگەڵ نێرراوەکانی بەکاردەھێنا. <gallery> Image:2009-01-24 - Yuyeotaek.JPG|لای ڕۆژھەڵات </gallery> === بۆنگسودانگ (봉수당) === ئەم باڵەخانەیە بۆ ئاھەنگگێڕانی ٦١ەمین ساڵیادی لەدایکبوونی خاتوون ھۆنگ بەکارھێنرا. <gallery> Image:Bongsudang at night.jpg|دیمەنی شەوانەی بۆنگسودانگ </gallery> === جانگناکتانگ (장낙당) === ئەمە ژووری نوستنی پاشا جیۆنگجۆ بوو لە ھاینگگونگ. ئەو لێرە دوعای بۆ تەمەنی درێژی خاتوون ھۆنگ دەکرد. === دوکجونگجیۆنگ (득중정) === لێرەدا پاشا جیۆنگجۆ مەشقی تیرکەوانیی دەکرد. ناوەکە ئاماژە بۆ ئەوە دەکات کە پاشا لە ھەموو ھەوڵێکدا نیشانەکەی پێکاوە. === نۆرایدانگ (노래당) === ئەم پێکھاتەیە دروستکرا چونکە پاشا خەونی بەوەوە دەبینی دەست لە تەخت بکێشێتەوە و لە تەمەنی پیریدا لە سووۆن نیشتەجێ بێت. === ئۆجیۆنگنیسۆ (외정리소) === بۆنەکان لێرەدا بۆ ئاھەنگگێڕان بەبۆنەی گەیشتنی پاشاکان بەڕێوەدەچوون. === ژوایکمون (좌익문 左翊門) === ئەمە دەروازەی نێوان یەکەم دوو حەوشەیە دوای چوونە ناو ھاینگگونگ لە ڕێگەی سینپونگنووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://terms.naver.com/entry.nhn?docId=3350125&cid=58249&categoryId=58249|سەردێڕ= 좌익문}}</ref> <gallery> Image:2009-01-24 - Jwaikmun from near Sinpungnu.JPG|بینراوە لە نزیک سینپونگنووەوە </gallery> === جونگیانگمون (중양문) === ئەمە دەروازەی نێوان حەوشەی دووەم و سێیەمە دوای چوونە ناو ھاینگگونگ لە ڕێگەی سینپونگنو و بەردەوامبوون بە ناو ژوایکموندا. <gallery> Image:2009-01-24 - Jungyangmun.JPG|لای ڕۆژھەڵات لە نزیک ژوایکمونەوە بینراوە Image:2009-01-24 - Jungyangmun from Gyeongnyonggwan.JPG|لای ڕۆژاوا لە گیۆنگنیۆنگگوانەوە بینراوە </gallery> === دایسیۆنگوۆن (대승원) === ئەم پەرستگا بوودییە لە نێوان سیۆجانگدای و کۆشکی ھاینگگونگ ھەڵکەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://map.naver.com/local/siteview.nhn?code=18119110|سەردێڕ=네이버 지도|وێبگە=네이버 지도}}</ref> <gallery> Image:Daeseungwon.jpg|دیمەنی پێشەوە Image:Daeseungwon (side).jpg|دیمەنی لای تەنیشت Image:Daeseungwon (inside).jpg|پەرستگاکە لە ژێر پەیکەرەکەدا Image:Daeseungwon (pilar).jpg|وردەکارییەکانی ستوونەکە </gallery> == ھواریۆنگجیۆن (화령전) == {{coord|37|17|00|N|127|00|45|E|source:ruwiki_type:landmark_region:KR|display=inline}}<br/> لە تەنیشت ھاینگگونگ، لە ساڵی ١٨٠١ دروستکراوە، ھواریۆنگجیۆن ھەیە، کە مەزارگەیەکە وێنەی پاشا جیۆنگجۆی تێدا دەپارێزرێت. ئەمە ویستێکی جێبەجێنەکراوی جیۆنگجۆ بوو بۆ دروستکردنی ئەم کۆمەڵگە بچووکە، بۆیە لە ساڵی یەکەمی حوکمڕانیی پاشا [[سونجۆی جۆسۆن|سونجۆ]]دا وەک ڕێزێک بۆ ئەو دروستکرا. شوێنەکە بۆ پاشا جیۆنگجۆ تەرخانکرابوو؛ بەڵام، بەپێچەوانەی مەزارگەکانی تری لەو شێوەیەی کە تابلۆی نەتەوەیییان تێدایە بۆ مەراسیمە ئایینییەکان، ھواریۆنگجیۆن وێنەیەکی پاشا (کە لە ساڵی ٢٠٠٥دا نۆژەنکرایەوە) لەخۆ دەگرێت، کە پڕۆتۆکۆڵێکی باوتر بوو بۆ ڕێزگرتن لە پاشایەکی زیندوو. دەروازەکانی ناو ھواریۆنگجیۆن ئەمانەن: ئۆیساممون (외삼문)؛ نایساممون (내삼문)؛ دۆنگچیۆکھێوبمون (동측협문)؛ بوکچیۆکھێوبمون (북측협문)؛ نامچیۆکھێوبمون (남측협문). باڵەخانەکانیش، لەم نێوەندەدا، بەم شێوەیە ناودەبرێن: پونگھوادانگ (풍화당)، یانچیۆنگ (이안청)، بۆکدۆگاک (복도각)، ئونھانگاک (운한각) و جیۆنساسیۆنگ (전사청)، ھەروەھا بیرێکیش ھەیە بە ناوی جیجیۆنگ (제정). <gallery> Image:2009-01-24 - Unhangak.JPG|گۆشەی باشووری ڕۆژھەڵاتی ئونھانگاک Image:2009-01-24 - Jeonsacheong.JPG|لای باشووری جیۆنساسیۆنگ Image:Hwaryeongjeon at night.jpg|ئونھانگاک لە شەودا </gallery> == نمایشی ھەشت ڕۆژەی ساڵی ١٧٩٥ == پاشا جیۆنگجۆ گۆڕی باوکی، شازادە سادۆی گواستەوە بۆ بناری چیای ھواسان لە سووۆن لە ساڵی ١٧٨٩ و ھەموو ساڵێک، ڕێپێوانێکی شاھانەی بۆ سەردانی گۆڕەکە ڕێکدەخست بۆ ئەوەی پاشا جیۆنگجۆ عیبادەت لە گۆڕی باوکیدا بکات. ڕێپێوانە شاھانەیییەکەی شوباتی ١٧٩٥ گەورەترین بوو، چونکە ٦٠ەمین ساڵیادی لەدایکبوونی دایکی، [[خاتوون ھایگیۆنگ]] بوو، و بەمەش دەبووە ٦٠ەمین ساڵیادی باوکە کۆچکردووەکەشی. (لەبیرت بێت لە کۆریادا، ڕۆژی لەدایکبوون وەک ساڵڕۆژ ھەژمار دەکرێت، بۆیە ٦٠ەمین ساڵیادی ڕۆژاوایی دەبێتە ٦١ەمین ساڵیادی کۆری). ئەم ڕێپێوانەی ساڵی ١٧٩٥ ڕووداوێکی یەکجار گەورە بوو، کە <bdi>٥٬٦٦١</bdi> کەس و <bdi>١٬٤١٧</bdi> ئەسپی تێدا بەشدار بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://eng.suwon.ne.kr/sub/travel_tour/travel_tour_01_03.asp?menuCode=040103 |سەردێڕ=Performance Information |ئیش=Suwon-City: Travel & Tourism |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100529223750/http://eng.suwon.ne.kr/sub/travel_tour/travel_tour_01_03.asp?menuCode=040103 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئایاری ٢٠١٠}}</ref> وەک ھەمیشە، ئەم ڕووداوەی دەربار لەلایەن کتێبخانەی شاھانەوە بەڵگەدار کراوە، کە بووە ھۆی دروستبوونی «وەنھاینگ ئۆلمیۆ جیۆنگنی ئویگۆی» (Wonhaeng Eulmyo Jeongni Uigwe) (ئۆلمیۆ واتە ١٧٩٥). وەک بۆ ھەر ئویگۆیەک، چەندین «کۆپیی فەرمی» لەم بەڵگەنامەیە دروستکراون (کۆپییە سەرەکییەکە بەنرختر بوو و بۆ بەکارھێنانی پاشا پارێزرابوو). بەڵگەنامە سەرەکییەکەی ئەم ئویگۆیە پەردەیەکی ھەشت-پانێڵییە: Hwaseonghaenghaengdo Byeongpun. لە ئێستادا سێ کۆپی لەم پەردەیەدا ھەیە، یەکێکیان سێپیایە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://gongu.copyright.or.kr/search/search.do?kwd=%ED%99%94%EC%84%B1%ED%96%89%ED%96%89%EB%8F%84&fGroup=02&fLicCode=&authorSeq= |سەردێڕ=Hwaseong Haenghaeng |دوایین=KCC |ساڵ=٢٠١٣ |ئیش=Database |بڵاوکەرەوە=Korean Copyright Commission |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203182212/https://gongu.copyright.or.kr/search/search.do?kwd=%ED%99%94%EC%84%B1%ED%96%89%ED%96%89%EB%8F%84&fGroup=02&fLicCode=&authorSeq= |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |زمان=ko |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> یەکێکی تریان شینە (بڕوانە گەلەریی خوارەوە) و دانەیەکی تریشیان ڕەنگاوڕەنگە،<ref> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://gongu.copyright.or.kr/search/search.do?kwd=김득신%20화성능행도병&fGroup=02&fLicCode=&authorSeq= |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160410080436/http://gongu.copyright.or.kr/search/search.do?kwd=%EA%B9%80%EB%93%9D%EC%8B%A0%20%ED%99%94%EC%84%B1%EB%8A%A5%ED%96%89%EB%8F%84%EB%B3%91&fGroup=02&fLicCode=&authorSeq= |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی نیسانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Kim Deuksin Hwaseongneunghaengdo |دوایین=KCC |ساڵ=٢٠١٣|ئیش=Database |بڵاوکەرەوە=Korean Copyright Commission}} {{in lang|ko}} </ref> کە کۆپییەکەی پاشا بووە. ئەم کۆپییەی کۆتایی لە [[مۆزەخانەی ھونەری]] سامسۆنگ لییوم (Samsung Museum of Art Leeum) دەبینرێت و لە ١٥ی نیسانی ٢٠٠٥دا وەک گەنجینەی ١٤٣٠ دەستنیشان کراوە.<ref name="jikimi"> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://jikimi.cha.go.kr/english/search_plaza_new/ECulresult_Db_View.jsp?VdkVgwKey=12,14300000,31&queryText=*&requery=0&mc=EN_03_02 |سەردێڕ= Royal Parade to Hwaseong Fortress |دوایین=cha.go.kr |ساڵ=٢٠١٣|ئیش=Database |بڵاوکەرەوە=[[Cultural Heritage Administration]] |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٣}} </ref> وێنەکان دیمەنی گرنگی گەشتەکە نیشان دەدەن، ھەرچەندە ڕیزبەندیی پانێڵەکان ڕەنگدانەوەی ڕێکارە کردارییەکە نییە.<ref name="leum"> {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://leeum.samsungfoundation.org/html_eng/collection/main_view.asp |سەردێڕ= Royal Procession to the Ancestral Tomb in Hwasong |دوایین=leeum |ساڵ=٢٠١٣|ئیش=Database |بڵاوکەرەوە=Samsung Foundation |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠١٣}} </ref> # سەردانی گۆڕە شاھانەیییەکان لە ھواسیۆنگ، 1795-02-11 # تاقیکردنەوە تایبەتەکانی خزمەتگوزاریی مەدەنی و سەربازی، 1795-02-11 # میوانی بۆ ڕێزگرتن لە دایکی پاشا لە ھۆڵی بۆنگسو، 1795-02-13 # ئاھەنگ بۆ پیرە پیاوان لە پاڤیۆنی نانگنام، 1795-02-14 # مەشقە سەربازییەکانی شەوانە لە سیۆجانگدای، 1795-02-12 # پاشا تیر دەھاوێژێت لە پاڤیۆنی دوکجونگ، 1795-02-14 # ڕێپێوانی گەڕانەوە بۆ کۆشکی جیاکراوە، 1795-02-15 # ڕێپێوانی بڕینی ڕووباری ھان بەسەر پردێکی کاتی لە نۆریانگجین، 1795-02-16 دیمەنێکی وەک ئەو میوانییەی لە ھۆڵی بۆنگسودانگدا بەڕێوەچوو زۆر لە پێکھاتە نەریتییەکانی وێنەکێشانی ئەو کاتە دەچێت. بەڵام، پێکھاتەی ئەو دیمەنەی کە ڕێپێوانی گەڕانەوە بۆ کۆشکی شاھانە نیشان دەدات بە شێوەی '之'یە، کە تایبەتمەندییەکی وێنە کێشراوەکانی وێنەکێشی بەناوبانگی دەربار، کیم ھۆنگدۆیە. دوا دیمەن کە ڕێپێوانی بڕینی ڕووباری ھانگانگ نیشان دەدات، پێکھاتەیەکی بێوێنە ئاشکرا دەکات، کە بە دەگمەن لە وێنەی ڕێپێوانە شاھانەیییەکانی ئەو کاتەدا دەبینرێت.<ref name=jikimi/> بەپێی تۆمارەکانی کۆشک، [[خاتوون ھایگیۆنگ]]، دایکی پاشا، ئەوەندە دڵخۆش بووە بە بینینی پەردەیەکی خاوەن قەبارەیەکی ئاوا شکۆدار و وردبینییەکی سەرسوڕھێنەر کە خەڵاتی ھەر حەوت ھونەرمەندەکەی کردووە کە بەشدارییان لە بەرھەمھێنانیدا کردووە. ھونەرمەندەکان بریتی بوون لە: چۆی دوک-ھیۆن، کیم دوک-سین، یی میۆنگ-گیو، جانگ ھان-جۆنگ (١٧٦٨ - ١٨١٥)، یون سێۆک-کیون، ھێۆ سیک (١٧٦٢ - ؟) و یی ئین-مون.<ref name="leum"/> {{multiple image | align = center |footer=화성행행도 병풍 Hwaseonghaenghaengdo Byeongpun | footer_align = center | footer_background = #dddddd | width=100 | caption_align = center |image1= Blue1-Haenghaeng-Hwaseongseongmyojeonbae.jpg |image2= Blue2-Haenghaeng-nagnamheonbangbang.jpg |image3= Blue3-Haenghaeng-bongsudangjinchan.jpg |image4= Blue4-Haenghaeng-nagnamheonyangloyeon.jpg |image5= Blue5-Haenghaeng-seojangdaeyajo.jpg |image6= Blue6-Haenghaeng-deugjungjeongeosa.jpg |image7= Blue7-Haenghaeng-hwaneohaenglyeol.jpg |image8= Blue8-Haenghaeng-hangangjugyohwaneo.jpg |caption1 = گۆڕەکان <br/>화성성묘전배 |caption2 = تاقیکردنەوەکان <br/>낙남헌방방 |caption3 = میوانی <br/>봉수당진찬 |caption4 = پیرەکان <br/>낙남헌양로연 |caption5 = سیۆجانگدای <br/>서장대야조 |caption6 = تیرەکان <br/>득중정어사 |caption7 = ڕێپێوان <br/>환어행렬 |caption8 = پرد <br/>한강주교환어 }} <br/> بەراوردێک لە نێوان ئەم پانێڵانە و نەخشەیەکی سەربازیی قەڵاکە جێی سەرنجە: سەرنجی وێنەکێشەکانی دەربار زیاتر بەرەو نیگەرانییەکانی ئەدیبان و زانایان بووە (بۆ نموونە: یۆنگیۆن لە کوێیە و چۆن لە ڕێگەی بوکنام-ئاممونەوە دەستڕاگەیشتن بەو گۆمە ھەیە؟) وەک لە نیگەرانییە سەربازییەکان (بۆ نموونە دۆنگجانگدای ون بووە). دەکرێت مرۆڤ بیر لە جۆرێک لە مەرجی سەربازیی «پاراستنی نھێنی» بکاتەوە. {{multiple image | align = center |height=300 |footer=نەخشەی سەربازی بەرامبەر نەخشەی دەربار | footer_align = center | footer_background = #dddddd | caption_align = center |image1= Hwaseong Jeondo.jpg |image2= Commented-Haenghaeng-seojangdaeyajo.jpg | xwidth1= 3852| xheight1= 2832| width1={{#expr: (300 * 3852 / 2832) round 0}} | xwidth2= 3600| xheight2= 4719| width2={{#expr: (300 * 3600 / 4719) round 0}} |caption1 = Hwaseong Jeondo<br/>화성전도 |caption2 = پانێڵی ٥ەم <br/>화성행행도 병풍(5) }} == دروستکردنەوە و چاککردنەوە == نۆژەنکردنەوەی سەرەکیی ھواسیۆنگ لە ساڵانی ١٩٧٠دا بوو، ھەرچەندە لەو کاتەوە چاککردنەوەی خولیی بۆ کراوە. تێچووی ئەم نۆژەنکردنەوەیە (بە وۆن) لە خشتەی خوارەوەدا کورتکراوەتەوە.<ref>Provinz Gyeonggido (Hg.): Bericht der Restaurierungsarbeit für die Suwon-Festung, Suwonseong Bokwonjeonghwaji, Suwon 1980</ref><ref>{{harvnb|Doo Won Cho|2010|pp=III,263–268}}</ref> {|class="wikitable" |- !ڕێکەوت !ناوچە !پێکھاتەکان !دەوروبەر !کۆتایی |- |1975-1||Janganmun-Seojangdae||align=right|281,144,000||align=right|11,770,000||rowspan=5| |- |1975-2||Seojangdae-Paldalmun||align=right|192,024,000||align=right|4,190,000 |- |1976||Buksumun-Changryongmun||align=right|289,150,000||align=right|137,650,000 |- |1977||Janganmun-Buksumun||align=right|46,944,000||align=right|133,900,000 |- |1978||Changryongmun-Spur||align=right|148,088,000||align=right|234,690,000 |- !کۆی گشتی || ||align=right|957,350,000||align=right|522,200,000||1,479,550,000 |- |} * تا زستانی ٢٠٠٨ دیوارەکە لە ژێر چاککردنەوەدایە لەلایەن ئەنجومەنی شاری سووۆن، لەکاتێکدا سەقفی دەروازەی باشوور پڕۆسەیەکی تەواوی ھەڵوەشاندنەوە و دروستکردنەوەی بۆ دەکرێت.<ref name="Paldalmun Repairs"/> * تا ئازاری ٢٠١١، دۆنگبوک گۆنسیمدۆنیش چاک دەکرێتەوە. * سەبارەت بە نامسومون، دروستکردنەوەیەکی تەواو لە حوزەیرانی ٢٠١٠ دەستی پێکرد و دەروازەی لافاوی ئێستا ٢٩.٤ مەتر درێژە، ٥.٩ مەتر پانە و ٩.٣ مەتر بەرزە. کردنەوەکەی لە 2012-6-9 بوو.<ref name="kbsnamsumun"/> == فیستیڤاڵ و نمایشەکان == ھواسیۆنگ چەقی چەندین نمایش و فیستیڤاڵە. زۆربەی نمایشەکان لە گۆڕەپانی بەردەم ھاینگگونگ بەڕێوەدەچن و ئەمانەی خوارەوەن. === نمایشی کۆتایی ھەفتە === جۆرەھا نمایشی نەریتی لە ھەر شەممەیەکدا لە مانگی ئازار تا تشرینی دووەم لە کاتژمێر ٢ی پاشنیوەڕۆ پێشکەش دەکرێن. === نمایشی ھونەرە جەنگییەکان === بیست و چوار ھونەری جەنگی نیشان دەدرێن بە پەیڕەوکردنی ئەو ڕۆتینەی کە لە سەردەمی پاشا جیۆنگجۆدا وەک پاشا بەکاردەھات. بیست و چوار ھونەرەکە لە ساڵی ١٧٩٠ لەلایەن لی دیۆکمو و پارک جیگا کۆکراونەتەوە، کە فەرمانیان لە پاشا جیۆنگجۆ و وەستایەکی ھونەرە جەنگییەکانی ئەو کاتە، باک دۆنگسوو وەرگرتبوو. ئەو کتێبە خوێندنەی ئەوان بۆ فێرکردنی ھونەرە جەنگییەکان دروستیان کردبوو لە ھونەرەکانی چاخی [[جۆسۆن]] پێکھاتبوو. ئەم ھونەرە جەنگییانە پاشان لەلایەن سەربازانی ھواسیۆنگەوە لەژێر سەرپەرشتیی جانگ یۆنگیۆنگ مەشقیان پێ دەکرا. نمایشەکە ڕۆژانە لە کاتژمێر ١١ی بەیانی لە مانگی ئازار تا تشرینی دووەم ئەنجام دەدرێت جگە لە ڕۆژانی دووشەممە، و تەنھا لە ڕۆژانی شەممە و یەکشەممە لە مانگی کانوونی یەکەمدا پێشکەش دەکرێت. <gallery> Image:Muye24gi-gichang.jpg Image:Muye24gi-weoldo.jpg Image:Muye24ki.JPG </gallery> === مەراسیمی پاسەوانە شاھانەیییەکان === ئەم مەراسیمە بازسازییەکی ئەو مەراسیمەیە کە لە ساڵانی ١٧٩٠ەکاندا لە ھواسیۆنگ لەلایەن پاسەوانە شاھانەیییەکانەوە بەڕێوەدەچوو کە بەرزکرابوونەوە بۆ پلەی ''ھونریۆن دۆگام''، کە بە واتای پاسەوانانی ڕاھێنان دێت. دوازدە ھەزار پاسەوان لە گەورەترین کەمپی سەربازیی کۆریادا جێگیر کرابوون. کاتێک پاشا جیۆنگجۆ تەرمی باوکی گواستەوە بۆ ھواسان لە سووۆن لە ساڵی ١٧٨٩، ناوی گۆڕەکەی نا نایۆنریونگوۆن و سەربازانی ئەم کەمپەی بۆ پاسەوانیکردنی شوێنە نوێیەکە نارد. دوای گۆڕینی ناوی قەڵاکە لە سووۆنبۆوە بۆ ھواسیۆنگ لە ساڵی ١٧٩٣، کەمپێکی سەر بە جانگ یۆنگیۆنگ لە ناو دیوارەکاندا دروستکرا. ماڵپەڕی فەرمیی ھواسیۆنگ دەڵێت کە ئەم نمایشە لە کاتژمێر ٢ی پاشنیوەڕۆی ھەر یەکشەممەیەک لە مانگی ئازار تا تشرینی دووەم بەڕێوەدەچێت. == وێناکردنی خەیاڵی == قەڵای ھواسیۆنگ شوێنی بەڕێوەچوونی زنجیرە تەلەفزیۆنییە کۆرییەکەی «[[ھەشت ڕۆژ، ھەوڵەکانی تیرۆرکردنی پاشا جیۆنگجۆ]]»یە. ئەم زنجیرەیە وێنای ڕێپێوانەکەی ساڵی ١٧٩٥ دەکات کە لەلایەن پاشا جیۆنگجۆوە بۆ ٦٠ەمین ساڵیادی لەدایکبوونی دایکی، [[خاتوون ھایگیۆنگ]] ڕێکخرابوو، کە ھەروەھا یادی ٦٠ەمین ساڵیادی باوکە کۆچکردووەکەشی، شازادە سادۆی دەکردەوە.<ref name=renaissance>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Chung |یەکەم=Ah-young |سەردێڕ=Renaissance of Joseon King Jeongjo |ناونیشان=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2007/11/135_13619.html |ئیش=[[The Korea Times]] |ڕێکەوتی سەردان=٢ی نیسانی ٢٠١٣|ڕێکەوت=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20120224221250/http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2007/11/135_13619.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٢}}</ref> سیناریۆکە لەسەر بنەمای ڕۆمانی ''گەشت''{{sfn|Oh Seyeong|2006}} ({{lang|ko|원행}}، بە ڕۆمانی: {{transliteration|ko|wonhaeng}}، "گەشتێکی چوون و گەڕانەوە") وەرگیراوە کە لە ساڵی ٢٠٠٦ لەلایەن ئۆ سێیۆنگ ({{lang|ko|오세영}}) نووسراوە. بەدەر لە توخمە خەیاڵییەکان، جەختێکی زۆر لەسەر دوو سەرچاوەی مێژوویی کراوەتەوە. ''[[بیرەوەرییەکانی خاتوون ھایگیۆنگ]]''<ref>{{harvnb|Haboush|1996}}</ref> بە شێوەیەکی بەرفراوان لە زۆرێک لە دیمەنەکانی [[فلاشباک]]دا بەکارھاتوون کە پەیوەندییان بە ڕووداوەکانی پێش مردنی شازادە سادۆ (١٧٦٢) ھەیە، لەکاتێکدا بەڵگەنامە فەرمییەکانی کتێبخانەی شاھانەی جۆسۆن بۆ ڕووداوەکانی ساڵی ١٧٩٥ بەکارھاتوون: «وەنھاینگ ئۆلمیۆ جیۆنگنی ئویگۆی» بۆ خودی ڕێپێوانەکە، و «ھواسیۆنگ سیۆنگیۆک ئویگۆی»{{sfn|Chevalier|1898|pp=384–396}}{{sfn|Doo Won Cho|2010|loc=I, pp. 82–213}} سەبارەت بە قەڵای ھواسیۆنگ بە گشتی. == ئامۆژگاری بۆ گەشتکردن == تڕۆڵی ھواسیۆنگ لە ئۆتۆمبێلێکی بزوێنەر و سێ عارەبانەی سەرنشین پێکھاتووە. بەشی پێشەوەی ئۆتۆمبێلە بزوێنەرەکە وەک کاریکاتێری سێدانێکی سووری مۆدێرن دەردەکەوێت. عارەبانەکانی سەرنشین لە کورسیی گواستنەوەی پاشا دەچن بۆ نیشاندانی دەسەڵاتی شاھانە و بۆ ئاسانکاریی بینەران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://english.visitkorea.or.kr/enu/ATR/SI_EN_3_1_1_1.jsp?cid=264403|سەردێڕ=Hwaseong Fortress Tourist Trolley (화성어차)|وێبگە=english.visitkorea.or.kr}}</ref> == ئەمانەش ببینە == {{Portal|کۆریای باشوور|مێژوو|نژیاروانی}} * * [[جیۆنگجۆی جۆسۆن]] == سەرچاوەکان == {{Reflist}} == کتێبناسی == {{Refbegin|30em}} *{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Chevalier|یەکەم١=Henri |سەردێڕ=Cérémonial de l'achèvement des travaux de Hoa Syeng (Corée) 1800 |زنجیرە= Toung Pao |بەرگ=٩|بڵاوکەرەوە=E. J. Brill|پەڕەکان=[https://archive.org/details/tungpaotoungpao٠٩corduoft/page/٣٨٤ ٣٨٤]–٣٩٦|ناونیشان=https://archive.org/details/tungpaotoungpao09corduoft |ساڵ=١٨٩٨|زمان=fr}} *{{cite thesis |author1=Doo Won Cho |title=The Korean fortress City Suwon: History; Conservation Heritage; Documentation "Hwaseong Seongyeok Uigwe"; National and International Relations |publisher=University of Bamberg, Inaugural Dissertation| url= http://opus4.kobv.de/opus4-bamberg/frontdoor/index/index/docId/272|year=2010|pages=727|type=doctoralthesis |language=de}} *{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Haboush|یەکەم١=JaHyun Kim |سەردێڕ=The Memoirs of Lady Hyegyong: The Autobiographical Writings of a Crown Princess of Eighteenth-Century Korea |بڵاوکەرەوە=University of California Press |ساڵ=١٩٩٦|ژپنک= ٩٧٨-٠٥٢٠٢٠٠٥٥٥|پەڕەکان=٣٢٩}} *{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Oh|یەکەم١=Seyeong |ئەوانی تر=제목:원행; 저자:오세영; 출판사:예담 |سەردێڕ=Journey |بڵاوکەرەوە=Yedam (Wisdom House) |پەڕەکان=٣١٥|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨٨-٩٥٩١-٣١٦٧-٩|ref={{harvid|Oh Seyeong|2006}}}} {{in lang|ko}} *{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Pratt|یەکەم١=Keith |سەردێڕ=Everlasting Flower |بڵاوکەرەوە=Reaktion Book Ltd., London|ساڵ=٢٠٠٦|پەڕەکان=٣٢٠}} *{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Setton|یەکەم١=Mark |سەردێڕ=Chŏng Yagyong: Korea's Challenge to Orthodox Neo-Confucianism|زنجیرە=SUNY series in Korean studies |بڵاوکەرەوە=SUNY Press|ساڵ=١٩٩٧|ژپنک= ٩٧٨٠٧٩١٤٣١٧٣٣|پەڕەکان=٢٣٢}} *[https://web.archive.org/web/20130508190934/http://ehs.suwon.ne.kr/ ماڵپەڕی فەرمیی قەڵای ھواسیۆنگ] *[https://whc.unesco.org/en/list/817 شوێنی قەڵای ھواسیۆنگ لە یوونێسکۆ] {{Refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Commons category inline|Hwaseong Fortress}} [[پۆل:قەڵاکان لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:دیوارەکانی شار لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:شوێنەوارەکانی کەلەپووری جیھانی لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:تەلارسازی لە کۆریا]] [[پۆل:شوێنەوارە مێژووییە تەلارسازییە شارستانییەکان]] [[پۆل:شوێنەوارە مێژووییەکان (کۆریای باشوور)]] [[پۆل:باڵەخانە و پێکھاتەکان لە سووۆن]] [[پۆل:شوێنە سەرنجڕاکێشە گەشتیارییەکان لە سووۆن]] [[پۆل:باڵەخانە و پێکھاتە تەواوکراوەکان لە ١٧٩٦]] [[پۆل:دامەزراوەکانی ١٧٩٠ەکان لە کۆریا]] amcvek4lqktnv1x0inbmywkxut6k0n9 0 299007 1663102 1610030 2026-09-08T11:33:25Z Amine yousefi 16159 1663102 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Mandel zoom 00 mandelbrot set.jpg|وێنۆک|[[کۆمەڵەی ماندێلبرۆت]] نموونەیەکە لە چەمکە دەرھەستە ماتماتیکییەکان کە لە ماتماتیکی پەتیدا لێکۆڵینەوەیان لێ دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.liverpool.ac.uk/mathematical-sciences/research/pure-mathematics/|سەردێڕ=Pure Mathematics|بڵاوکەرەوە=[[University of Liverpool]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref>]] '''ماتماتیکی پەتی''' ({{بە ئینگلیزی|Pure mathematics}}) لە [[فەلسەفەی ماتماتیک]]دا، دەستەواژەیەکی نافەرمییە بۆ وەسفکردنی لێکۆڵینەوە لە چەمک و پێکھاتە ماتماتیکییەکان، بەبێ ئەوەی گرنگیی سەرەکی بدرێت بەوەی ئەو چەمکانە لە جیھانی ماددیدا بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەکار دەھێنرێن یان نا. ئەم چەمکانە ھەر چەند زۆر جار لە کێشەکانی ژیانی ڕاستەقینە سەرچاوە دەگرن و ئەنجامەکانیان دواتر دەتوانن لە بواری بەکارھێناندا سوودبەخش دەبن، بەڵام ماتماتیکی پەتی لە سەرەتادا بە مەبەستی ئەو بەکارھێنانە پەرەی پێ نادرێت لەبری ئەوە سەرنجی سەرەکیی ماتماتیکی پەتی لەسەر ئاڵنگارییە فکرییەکان، [[جوانیی ماتماتیکی]]، پێناسەکردن و ناساندنی چەمکە نوێیەکان و لێکۆڵینەوە لە دەرئەنجامە لۆژیکییەکانی بنەما سەرەتایییەکانە. ھەرچەند جیاوازی نێوان ماتماتیکی پەتی و [[ماتماتیکی بەکاربراو]] ھەر لە سەردەمی [[یۆنانی کۆن]]ەوە ھەبووە، بەڵام لە دەوروبەری ساڵی ١٩٠٠ گەشە و پەرەسەندنی تایبەتی بەخۆیەوە بینی.<ref>{{MacTutor|id=Sadleirian_Professors|title=Sadleirian Professors|last=Piaggio|first=H. T. H.|class=Extras}}</ref> ئەمە دوای دۆزینەوە و پەرەپێدانی کۆمەڵێک [[تیۆری]] وەک [[ئەندازەی نائیقلیدسی]] و تیۆریی کۆمەڵە بێکۆتایییەکانی [[گیۆرگ کانتۆر|کانتۆر]]، ھەروەھا دۆزینەوەی [[فانکشنی بەردەوام|فانکشنە بەردەوامەکان]] کە لە ھیچ خاڵێکدا [[گرتە]]یان نییە و دۆزینەوەی پارادۆکسەکانی وەک [[پارادۆکسی ڕاسڵ]] ڕوویدا. ئەم پەرەسەندن و دۆزینەوانە وایان کرد کە پێویست بێت بنەماکانی ماتماتیک بە شێوەیەکی وردتر پێداچوونەوەیان بۆ بکرێت و ماتماتیک لەسەر بنەمای میتۆدە [[بەڵگەنەویست]]ەکان دووبارە ڕێک بخرێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا نیزیکەی ھەموو تیۆرییە ماتماتیکییەکان لە کێشەکانی جیھانی ڕاستەقینە یان لە تیۆرییە ماتماتیکییە کەمتر دەرھەستەکان سەر ھەڵ دەدەن. ھەروەھا زۆرێک لە تیۆرییە ماتماتیکییەکان کە لە سەرەتادا بە تەواوی پەتی دەردەکەوتن، دواتر لە بوارە بەکارھێنراوەکاندا بە تایبەتی [[فیزیک]] و [[زانستی کۆمپیوتەر]] بەکار ھێنراون. یەکێک لە نموونە ناسراوەکان کاری [[ئایزک نیوتن]]ە لە [[یاسای ڕاکێشانی گەردوونی]]دا. یاسای ڕاکێشانی نیوتن پێشبینی دەکات کە ھەسارەکان لە [[خولگە]]یەکدا دەسووڕێنەوە کە شێوەی [[بڕگەی قووچەکی|بڕگە قووچەکییەکان]]ی ھەیە. ئەو چەماوە ئەندازیاریییانەی کە لە سەردەمی کۆندا لەلایەن [[ئاپۆلۆنیوس]] لێکۆڵینەوەیان لێ کراوە. نموونەیەکی دیکە پرسیاری [[ھاوئەنجام و شیتەڵکردن|شیتەڵکردن]]ی [[ژمارەی تەواو|ژمارە تەواوە]] گەورەکان بە ژمارە سەرەتایییەکانە، کە بنەمای [[کریپتۆسیستەم]] RSA پێک دەھێنێت و بە شێوەیەکی فراوان بۆ پاراستنی پەیوەندییەکانی ئینتەرنێت بەکار دەھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://www.msri.org/people/members/sara/articles/rsa.pdf |journal=SIAM News |بەرگ=٣٦|issue=5 |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Still Guarding Secrets after Years of Attacks, RSA Earns Accolades for its Founders |یەکەم=Sara |دوایین=Robinson}}</ref> لە ئێستادا دانانی سنوورێکی ڕوون لەنێوان ماتماتیکی پەتی و [[ماتماتیکی بەکاربراو]] زیاتر ڕەھەندێکی فەلسەفی ھەیە یان پەیوەندی بە ھەڵبژاردە و ئاڕاستەی فکریی ماتماتیکزانەکەوە ھەیە. بۆیە ناتوانرێت سنووری ورد و جێگیر لە نێوانیاندا دیاری بکرێت. لەبەر ئەمە سەیر نییە ئەگەر ئەندامێکی بەشی ماتماتیکی بەکاربراو لە زانکۆ خۆی بە ماتماتیکزانێکی پەتی بناسێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Koperski |یەکەم١=Jeffrey |سەردێڕ=Mathematics |journal=European Journal for Philosophy of Science |بەرگ=١٢|issue=1 |article-number=12 |ساڵ=٢٠٢٢|doi=10.1007/s13194-021-00435-9 |ناونیشان=https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s13194-021-00435-9.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی|جەبر}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:بوارەکانی ماتماتیک]] [[پۆل:دەرھەستکاری]] 3m2k22qp1ibt6xlz7o7a5st57mnq20b 1663103 1663102 2026-09-08T11:34:27Z Amine yousefi 16159 لە ڕێگەی [[وپ:تووڵامراز|تووڵامراز]] دەستکاری کراوە 1663103 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Mandel zoom 00 mandelbrot set.jpg|وێنۆک|[[کۆمەڵەی ماندێلبرۆت]] نموونەیەکە لە چەمکە دەرھەستە ماتماتیکییەکان کە لە ماتماتیکی پەتیدا لێکۆڵینەوەیان لێ دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.liverpool.ac.uk/mathematical-sciences/research/pure-mathematics/|سەردێڕ=Pure Mathematics|بڵاوکەرەوە=[[University of Liverpool]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref>]] '''ماتماتیکی پەتی''' ({{بە ئینگلیزی|Pure mathematics}}) لە [[فەلسەفەی ماتماتیک]]دا، دەستەواژەیەکی نافەرمییە بۆ وەسفکردنی لێکۆڵینەوە لە چەمک و پێکھاتە ماتماتیکییەکان، بەبێ ئەوەی گرنگیی سەرەکی بدرێت بەوەی ئەو چەمکانە لە جیھانی ماددیدا بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەکار دەھێنرێن یان نا. ئەم چەمکانە ھەر چەند زۆر جار لە کێشەکانی ژیانی ڕاستەقینە سەرچاوە دەگرن و ئەنجامەکانیان دواتر دەتوانن لە بواری بەکارھێناندا سوودبەخش دەبن، بەڵام ماتماتیکی پەتی لە سەرەتادا بە مەبەستی ئەو بەکارھێنانە پەرەی پێ نادرێت لەبری ئەوە سەرنجی سەرەکیی ماتماتیکی پەتی لەسەر ئاڵنگارییە فکرییەکان، [[جوانیی ماتماتیکی]]، پێناسەکردن و ناساندنی چەمکە نوێیەکان و لێکۆڵینەوە لە دەرئەنجامە لۆژیکییەکانی بنەما سەرەتایییەکانە. ھەرچەند جیاوازی نێوان ماتماتیکی پەتی و [[ماتماتیکی بەکاربراو]] ھەر لە سەردەمی [[یۆنانی کۆن]]ەوە ھەبووە، بەڵام لە دەوروبەری ساڵی ١٩٠٠ گەشە و پەرەسەندنی تایبەتی بەخۆیەوە بینی.<ref>{{MacTutor|id=Sadleirian_Professors|title=Sadleirian Professors|last=Piaggio|first=H. T. H.|class=Extras}}</ref> ئەمە دوای دۆزینەوە و پەرەپێدانی کۆمەڵێک [[تیۆری]] وەک [[ئەندازەی نائیقلیدسی]] و تیۆریی کۆمەڵە بێکۆتایییەکانی [[گیۆرگ کانتۆر|کانتۆر]]، ھەروەھا دۆزینەوەی [[فانکشنی بەردەوام|فانکشنە بەردەوامەکان]] کە لە ھیچ خاڵێکدا [[گرتە]]یان نییە و دۆزینەوەی پارادۆکسەکانی وەک [[پارادۆکسی ڕاسڵ]] ڕوویدا. ئەم پەرەسەندن و دۆزینەوانە وایان کرد کە پێویست بێت بنەماکانی ماتماتیک بە شێوەیەکی وردتر پێداچوونەوەیان بۆ بکرێت و ماتماتیک لەسەر بنەمای میتۆدە [[بەڵگەنەویست]]ەکان دووبارە ڕێک بخرێتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا نیزیکەی ھەموو تیۆرییە ماتماتیکییەکان لە کێشەکانی جیھانی ڕاستەقینە یان لە تیۆرییە ماتماتیکییە کەمتر دەرھەستەکان سەر ھەڵ دەدەن. ھەروەھا زۆرێک لە تیۆرییە ماتماتیکییەکان کە لە سەرەتادا بە تەواوی پەتی دەردەکەوتن، دواتر لە بوارە بەکارھێنراوەکاندا بە تایبەتی [[فیزیک]] و [[زانستی کۆمپیوتەر]] بەکار ھێنراون. یەکێک لە نموونە ناسراوەکان کاری [[ئایزک نیوتن]]ە لە [[یاسای ڕاکێشانی گەردوونی]]دا. یاسای ڕاکێشانی نیوتن پێشبینی دەکات کە ھەسارەکان لە [[خولگە]]یەکدا دەسووڕێنەوە کە شێوەی [[بڕگەی قووچەکی|بڕگە قووچەکییەکان]]ی ھەیە. ئەو چەماوە ئەندازیاریییانەی کە لە سەردەمی کۆندا لەلایەن [[ئاپۆلۆنیوس]] لێکۆڵینەوەیان لێ کراوە. نموونەیەکی دیکە پرسیاری [[ھاوئەنجام و شیتەڵکردن|شیتەڵکردن]]ی [[ژمارەی تەواو|ژمارە تەواوە]] گەورەکان بە ژمارە سەرەتایییەکانە، کە بنەمای [[کریپتۆسیستەم]] RSA پێک دەھێنێت و بە شێوەیەکی فراوان بۆ پاراستنی پەیوەندییەکانی ئینتەرنێت بەکار دەھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ناونیشان=https://www.msri.org/people/members/sara/articles/rsa.pdf |journal=SIAM News |بەرگ=٣٦|issue=5 |ڕێکەوت=حوزەیرانی ٢٠٠٣|سەردێڕ=Still Guarding Secrets after Years of Attacks, RSA Earns Accolades for its Founders |یەکەم=Sara |دوایین=Robinson}}</ref> لە ئێستادا دانانی سنوورێکی ڕوون لەنێوان ماتماتیکی پەتی و [[ماتماتیکی بەکاربراو]] زیاتر ڕەھەندێکی فەلسەفی ھەیە یان پەیوەندی بە ھەڵبژاردە و ئاڕاستەی فکریی ماتماتیکزانەکەوە ھەیە؛ بۆیە ناتوانرێت سنووری ورد و جێگیر لە نێوانیاندا دیاری بکرێت. لەبەر ئەمە سەیر نییە ئەگەر ئەندامێکی بەشی ماتماتیکی بەکاربراو لە زانکۆ خۆی بە ماتماتیکزانێکی پەتی بناسێنێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Koperski |یەکەم١=Jeffrey |سەردێڕ=Mathematics |journal=European Journal for Philosophy of Science |بەرگ=١٢|issue=1 |article-number=12 |ساڵ=٢٠٢٢|doi=10.1007/s13194-021-00435-9 |ناونیشان=https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s13194-021-00435-9.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ماتماتیک|شیکاریی ماتماتیکی|جەبر}} {{ماتماتیک-کۆلکە}} [[پۆل:بوارەکانی ماتماتیک]] [[پۆل:دەرھەستکاری]] 3b9v0rjitdd85ddd6m2ofvs09gmrym7 3 299062 1662932 1660136 2026-09-08T01:49:00Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram]] 1662932 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}}{{لێدوانی بەکارھێنەر:Aram/سەرپەڕە}} == دانانی تاگی بێسەرچاوە، ئارامبۆت == ئارامبۆت تاگی بێسەرچاوە لەو وتارانە ئەدات کە [[د:بیرخستنەوەی ویکی]] بەکاردێنن. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ١٣:٣١، ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :[https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%BE%DB%8C%DA%86%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C&oldid=1539716 لێرەش هەمان شتی کردووە]، مەرج نییە سەرچاوە هەمیشە داڕێژەیەکی بیرخستنەوە بەکارببا. حەلەکە ئەوەیە کە ==سەرچاوەکان== یان ==سەرچاوە==ی بینی لە وتارەکان ئەو تاگە دانەنێ. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ٠٦:٥٧، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:Épine|Épine]]: بۆ ئەمەیان منیش لەگەڵتم، بیرخستنەوەی ویکی جێگەی نەبوونی سەرچاوە دەگرێتەوە. '''[[User:Tessla|<span style="font-family:Oswald;color:FF003A6A">Tessla</span>]] ([[User Talk:Tessla#top|<span style="font-family:Oswald;color:black">وتووێژ</span>]])''' ٠٩:١٨، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::@[[بەکارھێنەر:Tessla|Tessla]] پێشووتر قسەم لەگەڵ کاک ئارامکردووە بیرخستنەوەی ویکی سەرچاوەی باوەڕپێکراو نییە، چاوەڕێی ئەوم خۆشی بێت ڕوونکردنەوەی زیاتر بدات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٩:٣٤، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) :::سڵاو {{وب|Épine|Tessla|Sakura emad}} ھیچ شتێک بە سەرچاوە دانانرێت ئەگەر نەخرێتە نێوان تاگەکانی {{کۆد|<nowiki><ref>citation</ref></nowiki>}} یان لە ڕێگەی داڕێژەیەکەوە بەبێ ئەو تاگانەش وەک [[en:Template:Sfn]] ھەرچەندە ئەوانەش ھێشتا سەرچاوەی کامڵ نین بەڵکوو تەنیا بە shortened footnote template دانراون (بەڵام لە کۆتاییدا بۆتەکە حسابی سەرچاوەیان بۆ دەکات) ھەرچەندە دەبێت لە خوارتر سەرچاوەکان بە تەواوی دانرێن چونکە بەکارھێنەر کرتەیان لێ بکات، دەبێت بڕۆنە سەر سەرچاوەکە ئەگەر نا تەنیا sfn نابێتە سەرچاوە بۆ بەکارهێنەر، بەڵام بۆتەکە قایل دەکات. ئەوانەی ئەو وتارەش پێیان دەوترێت [[en:Plaintext]] نەک ئەو شێوازەی ویکیپیدیا کە بەکاری دێنێ. ئەوانەی بەشی [[en:Nihilism#Citations]] بە جوانی دانێیت و ژمارەی سەرچاوەکانیان دەرکەون، ئینجا بۆتەکە وەک سەرچاوە دەیبینێت. نابێت مەرجەکە ئەوەندە سادە بێت کە بڵێین بوونی <code><nowiki>==سەرچاوەکان==</nowiki></code> بەسە؛ ئەمە وا دەکات بەکارھێنەران بۆتەکە فریو بدەن و خۆشم چەندین جار ئەو بەشەم بە بەتاڵی بینیوە لە کاتێکدا تاکە سەرچاوەیەکیش بە ھیچ شێوەیەک لە وتارەکە نەبووە. زوویش دوای ماوەیەکی کەم وتم کە داڕێژەی بیرخستنەوەی ویکییەکان وا لە بەکارھێنەران دەکات تەمەڵ بن و سەرچاوە ڕاستەقینەکان دانەنێن و بەوە لە کۆڵی بکەنەوە. لە ناچاری بۆ وتارگەلی بۆت خراپ نییە، بەڵام تا بکرێت ھەوڵی سڕینەوەی ئەو داڕێژانە بدرێت باشترە یان ھیچ نەبێت خۆتی لێ نەدەی مەگەر زۆر زۆر ناچار بیت ئەویش لە نێوان {{کۆد|<nowiki><ref>citation</ref></nowiki>}}. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢١:١٢، ٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٠٣، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:Trizek (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١١:٤٥، ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٣:٥٤، ٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٦:٠٩، ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٠٥:٤٤، ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == [[:دەروازە:کەنەدا/بەشداریکردن]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:دەروازە:کەنەدا/بەشداریکردن]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>No useful content</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:دەروازە:کەنەدا/بەشداریکردن|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%DB%95%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%95%3A%DA%A9%DB%95%D9%86%DB%95%D8%AF%D8%A7%2F%D8%A8%DB%95%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٣، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == [[:دەروازە:کەنەدا/ناوەڕۆک]] بۆ [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|سڕینەوەی خێرا]] ھەڵبژێردرا == [[پەڕگە:Ambox warning pn.svg|48px|ڕاست|alt=|link=]] تاگێک لەسەر [[:دەروازە:کەنەدا/ناوەڕۆک]] داندراوە کە داوا دەکات کە بە خێرایی بسڕدرێتەوە لە ویکیپیدیا. ئەمە لەبەر ئەم ھۆکار(انە) کراوە: <blockquote>No useful content</blockquote> لەژێر [[ویکیپیدیا:پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا|پێوەرەکانی سڕینەوەی خێرا]]، ئەو پەڕانەی کە لەگەڵ چەند پێوەرێکی دیاریکراودا یەکدەگرن لەوانەیە بسڕدرێنەوە. ئەگەر پێت وایە ئەم پەڕەیە نابێت بسڕدرێتەوە لەبەر ئەم ھۆکارە، لەوانەیە '''پێویست بکات ناڕەزایی دەرببڕیت''' [[:دەروازە:کەنەدا/ناوەڕۆک|بە سەردانکردنی پەڕەکە]] و کرتەکردن لەسەر ئەو دوگمەیەی کە دەڵێت «دەربڕینی ناڕەزایەتی بەرامبەر بە سڕینەوە» کە ھەلێکت پێ دەدات بۆ ڕوونکردنەوە کە بۆچی نابێت پەڕەکە بسڕدرێتەوە. بەھەرحاڵ، ئاگاداربە کە ھەرکاتێک پەڕەیەک تاگی سڕینەوەی خێرای لێ درا، لەوانەیە بەبێ دواخستن بسڕدرێتەوە. تکایە خۆت تاگی سڕینەوە لە پەڕەکە لامەبە. سەیری [[ویکیپیدیا:سیاسەتەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکان و ڕێساکان]] بکە تاکوو لە داھاتوودا ئەمە ڕوونەداتەوە. ئەگەر پەڕەکە سڕدراوەتەوە، و دەتەوێت بھێندرێتەوە بۆ باشترکردنەوەی، تکایە پەیوەندی ببەستە لەگەڵ {{Querylink|Special:Log|qs=type=delete&page=%D8%AF%DB%95%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%95%3A%DA%A9%DB%95%D9%86%DB%95%D8%AF%D8%A7%2F%D9%86%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%95%DB%86%DA%A9|بەڕێوەبەرێکی سڕینەوە}}، ئەگەر لە پێشوودا ئەمەت ئەنجام داوە، تکایە چاوەڕێی وەڵام بە. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٢:٥٤، ٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤٧، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٤٣، ٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == خەڵاتێک لەلایەن خەرمانەی ڕێزلێنانەوە بۆ تۆ! == <div style=" max-width:850px; margin:20px auto; background:#F8F8F8; border:3px solid #AFAFAF; border-radius:10px; padding:22px; box-shadow:0 2px 8px rgba(0,0,0,.12); "><div style="text-align:center; margin-bottom:20px;"> [[پەڕگە:Kharmaney_Zerin_silver_Badge.png|link=|110x110پیکسڵ]]<div style=" font-size:250%; font-weight:bold; color:#666666; margin-top:10px; letter-spacing:1px; text-shadow:0 1px 1px #FFF; "> خەرمانەی ڕێزلێنان{{ھن}}خەڵاتی زیوین </div></div><div style=" font-size:118%; line-height:1.9; color:#222; text-align:justify; "> {{تۆخ|لیژنەی خەرمانەی ڕێزلێنان}} بەپێی پێوەرە فەرمییەکانی پڕۆژەکە، بە شانازییەوە {{تۆخ|خەڵاتی زیوینی خەرمانەی ڕێزلێنان}} پێشکەش بە بەڕێزتان دەکات، ئەمەش بەهۆی بەشداریی بەرچاو، جێبەجێکردنی پێوەرەکانی ئەم خەڵاتە و خزمەتکردنی ویکیپیدیای کوردی لەلایەن بەڕێزتانەوە، بەھیوای بەردەوامبوون و بەشداریی زیاترتان. </div><div style=" margin-top:28px; padding-top:12px; border-top:1px solid #CFCFCF; text-align:center; color:#666666; font-size:100%; "> '''واژووی سەرپەرشتیاری لیژنە'''<!-- تکایە لێرە واژوو بکە لەتەنیشت تیرئاساکە --> [[بەکارھێنەر:Aro Salar|Aro Salar]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aro Salar|لێدوان]]) ١٩:٤٩، ١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) </div></div> : {{وب|Aro Salar}} زۆر سپاس! بژین و ماندوو نەبن. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٤:٤٣، ٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) l0w4f0tugs5mh1ptvuyw50hkn0csk9s 0 299078 1662739 1637710 2026-09-07T19:33:15Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1662739 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرھۆڵ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|درهول}}<br>{{lang-en| Darhol}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.830370| 44.791968}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەرھۆڵ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.830370| 44.791968|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٦٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٩٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرھۆڵ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣١) [[خێزان]] و (١٩٣) کەس، کە (١٠١) [[نێر]] و (٩٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] jgws3yrj7oc108x8izmm724z6iwvuvg 0 299304 1662968 1637620 2026-09-08T04:38:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1662968 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەلاوا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دلاوة}}<br>{{lang-en| Dalawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.861751| 44.668393}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەلاوا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.861751| 44.668393|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٩٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەلاوا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٥٢)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (-) [[خێزان]] و (-) کەس، کە (-) [[نێر]] و (-) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 833xuwrm3mgk7logtufhpzec3i4h9zh 0 299402 1662740 1637709 2026-09-07T19:33:25Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1662740 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرھۆڵی دەشتی ھێرت | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|درهول دشتي هیرت}}<br>{{lang-en| Darhol Dashti Hert}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.875141| 44.611530}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەرھۆڵی دەشتی ھێرت''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.875141| 44.611530|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٨٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرھۆڵی دەشتی ھێرت''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (-) [[خێزان]] و (-) کەس، کە (-) [[نێر]] و (-) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 74ab59w4yt61sehatmq2hubnh3ecdpe 0 299978 1662807 1662449 2026-09-07T20:12:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662807 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''قەڵای ڕۆهتاس''' (بە [[زمانی ئوردوو|ئوردوو]]: قلعہ روہتاس؛ بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: [[:en:Rohtas_Fort|Rohtas Fort]]) قەڵایەکی مێژوویی و قایمکارییەکی سەربازیی سەدەی ١٦یەمە کە دەکەوێتە نزیک شاری جێهلوم لە هەرێمی [[پەنجاب (پاکستان)|پەنجاب]]ی وڵاتی [[پاکستان]]. ئەم قەڵایە لە سەردەمی فەرمانڕەوایەتیی '''[[شێر شا سووری]]''' (دامەزرێنەری ئیمپراتۆریەتیی سووری) لە نێوان ساڵانی ١٥٤١ بۆ ١٥٤٨ دروست کراوە. قەڵاکە بە یەکێک لە گەورەترین و بەهێزترین قەڵاکانی باشووری ئاسیا دادەنرێت و لەبەر گرنگییە مێژوویی و تەلارسازییەکەی، لە ساڵی ١٩٩٧دا لەلایەن [[یوونێسکۆ]]وە خرایە لیستی [[میراتی جیهانی|میراتە جیهانییەکانەوە]]. == مێژوو == دوای ئەوەی شێر شا سووری لە ساڵی ١٥٣٩ لە جەنگی چاوسا بەسەر ئیمپراتۆری مەغۆلەکان ([[هومایوون]])دا سەرکەوت، بڕیاریدا ئەم قەڵا زەبەلاحە لەسەر ڕێگای مێژوویی ناسراو بە (ڕێگای مەزنی باکوور - Grand Trunk Road) دروست بکات. ئامانجی سەرەکی لە بونیادنانی قەڵای ڕۆهتاس دوو شت بوو: یەکەمیان بۆ ڕێگریکردن بوو لە گەڕانەوەی هومایوون و هێزەکانی بۆ ناوچەکە، دووەمیشیان بۆ سەرکوتکردن و کۆنترۆڵکردنی هۆزە ناوخۆییەکانی ناوچەی پۆتۆهار بوو (بەتایبەت هۆزەکانی گاکهار) کە لایەنگری مەغۆلەکان بوون و بەردەوام دژی دەسەڵاتی شێر شا دەجەنگان. سەرەڕای گەورەیی و قایمییەکەی، مێژوو گەواهیدەری ئەوەیە کە ئەم قەڵایە هەرگیز لە ڕێگەی هێرش و گەمارۆی سەربازییەوە نەگیراوە و نەڕووخێنراوە. دوای مردنی شێر شا سووری و کەمبوونەوەی دەسەڵاتی بنەماڵەکەی، ئیمپراتۆر هومایوون لە ساڵی ١٥٥٥ بەبێ شەڕکردن و ڕشتنی هیچ خوێنێک قەڵاکەی کۆنترۆڵ کردەوە. == تەلارسازی و پێکهاتە == قەڵای ڕۆهتاس نموونەیەکی ناوازەی تێکەڵبوونی تەلارسازیی سەرەتایی ئەفغانی و هیندو-ئیسلامییە. ڕووبەری قەڵاکە زۆر گەورەیە و پێوانەکەی دەگاتە نزیکەی ٧٠ هێکتار (٧٠٠،٠٠٠ مەتر دووجا). دیوارەکانی قەڵاکە زۆر ئەستوور و بەرزن کە بۆ بەرگریی سەخت دروستکراون؛ بەرزییەکەیان لە نێوان ١٠ بۆ ١٨ مەتردایە و ئەستوورییەکانیان دەگاتە ١٠ بۆ ١٣ مەتر. قەڵاکە خاوەنی ١٢ دەروازەی گەورەیە کە بە بەردی گەورە و نەخشی سەردەمەکە ڕازێنراونەتەوە و هەر یەکەیان بۆ مەبەستێکی تایبەت و ئاڕاستەیەکی جیاواز دروست کراون. ناسراوترین دەروازەکانی بریتین لە: دەروازەی سوهەیل (Sohail Gate)، دەروازەی کابولی (Kabuli Gate) و دەروازەی لەنگەر خانی (Langar Khani Gate). == پێگەی لە میراتی جیهانیدا == لە ساڵی ١٩٩٧دا، ڕێکخراوی یوونێسکۆ قەڵای ڕۆهتاسی خستە ناو لیستی شوێنەوارە جیهانییەکانەوە (World Heritage Sites). ڕێکخراوەکە لە کاتی ناساندنیدا ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم قەڵایە نموونەیەکی دەگمەن و زۆر باش پارێزراوی تەلارسازیی سەربازیی ئیسلامییە لە سەدەی ١٦یەمدا، و شێوازی دروستکردنەکەی کاریگەرییەکی گەورەی هەبووە لەسەر شێوازی تەلارسازیی ئیمپراتۆریەتیی مەغۆلی هیندستان لە داهاتوودا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * ویکیپیدیای ئینگلیزی، «[https://en.wikipedia.org/wiki/Rohtas_Fort Rohtas Fort]»، سەردان لە ١٠ی ئابی ٢٠٢٤. * [https://whc.unesco.org/en/list/586/ پەڕەی قەڵای ڕۆهتاس لە ماڵپەڕی فەرمیی یوونێسکۆ] {{کۆلکە}} [[پۆل:قەڵاکانی پاکستان]] [[پۆل:میراتە جیهانییەکان لە پاکستان]] [[پۆل:پەنجاب (پاکستان)]] [[پۆل:تەلارسازیی ئیسلامی]] tolud3feau9t0wjbfvpmp5mdhz97xey 0 299994 1662764 1618314 2026-09-07T19:37:05Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئوکراینا-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1662764 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''دەریای ئازۆڤ''' [[ڕەفەی کیشوەری|دەریایەکی ڕەفەی]] ناوخۆییە لە [[ئەورووپای ڕۆژھەڵات]] کە بە بەستراوەتەوە بە [[دەریای ڕەش|دەریای ڕەشەوە]] بە ڕێگای تەسکی (نزیکەی {{Convert|4|km}}) گەرووی کێرچ، و ھەندێکجار وەک درێژکراوەی باکووری دەریای ڕەش سەیر دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.worldatlas.com/aatlas/infopage/seaofazov.htm|سەردێڕ=Sea Of Azov |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> دەریاکە لە ڕۆژھەڵاتەوە بە ڕووسیا، لە باکووری ڕۆژاوا و باشووری ڕۆژاواش بە [[ئوکراینا]] سنووردارە (ئەو بەشانەی ئوکراینا کە ھاوسنوورن لەگەڵ دەریاکەدا لە ٢٠٢٢وەوە لەژێر داگیرکاری ڕووسیادان). ڕێگایەکی گرنگی گەیشتنە بۆ [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]]، لە [[دەریای قەزوین|دەریای قەزوینەوە]] بە ڕێگای کەناڵی ڤۆڵگا-دۆن. دەریاکە بە شێوەیەکی بەرچاو کاریگەری ھاتنی ڕووبارەکانی دۆن و کوبان و ڕووبارەکانی دیکەی لەسەرە، کە خۆڵ و لیتە و توێکڵ دەھێنن، کە لە بەرامبەردا چەندین کەنداو و لیمان و زمانی لمی تەسک پێکدەھێنن. بەھۆی ئەم نیشتووانە بنی دەریا تاڕادەیەک نەرم و تەختە و قووڵاییەکەی وردە وردە بەرەو ناوەڕاست زیاد دەکات. بەھۆی ھاتنی ڕووبارەکانەوە، ئاوی دەریا [[سوێری|سوێریەکی]] کەمی ھەیە و بڕێکی زۆر لە بایۆماسە (وەک چڵکنە سەوزەکان) کە کاریگەری لەسەر ڕەنگی ئاوەکە ھەیە. زۆری پلانکتۆن لە ئەنجامدا بەرھەمھێنانی ماسی بە شێوەیەکی نائاسایی بەرز دەکاتەوە. کەنارەکانی دەریا نزمن؛ دەوڵەمەندن بە ڕوەک و ڕەوەی باڵندە. دەریای ئازۆڤ تەنکترین دەریایە لە جیھاندا، قووڵیەکەی لە نێوان {{Convert|0.9|and|14|m|ft|0}} دەگۆڕێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The New Encyclopædia Britannica|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٣٣٩-٢٣٦-٩|بەرگ=١|پەڕە=٧٥٨|وتەگێڕانەوە=With a maximum depth of only about {{convert|46|ft|m}}, the Azov is the world's shallowest sea}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=aeBEAAAAMAAJ&q=Azov+%22shallowest+sea%22|سەردێڕ=Academic American encyclopedia|بڵاوکەرەوە=Grolier|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٧١٧٢-٢٠٦٤-٩|بەرگ=١|پەڕە=٣٨٨|وتەگێڕانەوە=The Azov is the world's shallowest sea, with depths ranging from {{convert|0.9|to|14|m|ft|abbr=on}}}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |ساڵ=١٩٩٤|سەردێڕ=National Geographic |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=7dWAAAAAMAAJ&q=Azov+%22shallowest+sea%22 |journal=[[National Geographic Society]] |بەرگ=١٨٥|پەڕە=١٣٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://eol.jsc.nasa.gov/sseop/EFS/photoinfo.pl?PHOTO=STS060-85-BT|سەردێڕ=Earth from Space - Image Information |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110510094152/http://eol.jsc.nasa.gov/sseop/EFS/photoinfo.pl?PHOTO=STS060-85-BT |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> دەرچوونی بەردەوامی ئاو لە دەریای ئازۆڤەوە بۆ دەریای ڕەش ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Sea of Azov}} {{دەریاکانی جیھان}} {{پۆلی کۆمنز|Sea of Azov}} {{تووڵی دەروازە|ئوکراینا|جوگرافیا|ڕووسیا}} {{ئوکراینا-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:دەریاکانی ئەورووپا]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئوکراینی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] np7kqd33227ss4detdv8ac6ks8m15zp 1663049 1662764 2026-09-08T09:46:48Z مامۆستا 39489 1663049 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''دەریای ئازۆڤ''' [[ڕەفەی کیشوەری|دەریایەکی ڕەفەی]] ناوخۆییە لە [[ئەورووپای ڕۆژھەڵات]] کە بەستراوەتەوە بە [[دەریای ڕەش|دەریای ڕەشەوە]] بە ڕێگای تەسکی (نزیکەی {{Convert|4|km}}) گەرووی کێرچ، و ھەندێکجار وەک درێژکراوەی باکووری دەریای ڕەش سەیر دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.worldatlas.com/aatlas/infopage/seaofazov.htm|سەردێڕ=Sea Of Azov |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> دەریاکە لە ڕۆژھەڵاتەوە بە ڕووسیا، لە باکووری ڕۆژاوا و باشووری ڕۆژاواش بە [[ئوکراینا]] سنووردارە (ئەو بەشانەی ئوکراینا کە ھاوسنوورن لەگەڵ دەریاکەدا لە ٢٠٢٢وەوە لەژێر داگیرکاری ڕووسیادان). ڕێگایەکی گرنگی گەیشتنە بۆ [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]]، لە [[دەریای قەزوین|دەریای قەزوینەوە]] بە ڕێگای کەناڵی ڤۆڵگا-دۆن. دەریاکە بە شێوەیەکی بەرچاو کاریگەری ھاتنی ڕووبارەکانی دۆن و کوبان و ڕووبارەکانی دیکەی لەسەرە، کە خۆڵ و لیتە و توێکڵ دەھێنن، کە لە بەرامبەردا چەندین کەنداو و لیمان و زمانی لمی تەسک پێکدەھێنن. بەھۆی ئەم نیشتووانە بنی دەریا تاڕادەیەک نەرم و تەختە و قووڵاییەکەی وردە وردە بەرەو ناوەڕاست زیاد دەکات. بەھۆی ھاتنی ڕووبارەکانەوە، ئاوی دەریا [[سوێری|سوێریەکی]] کەمی ھەیە و بڕێکی زۆر لە بایۆماسە (وەک چڵکنە سەوزەکان) کە کاریگەری لەسەر ڕەنگی ئاوەکە ھەیە. زۆری پلانکتۆن لە ئەنجامدا بەرھەمھێنانی ماسی بە شێوەیەکی نائاسایی بەرز دەکاتەوە. کەنارەکانی دەریا نزمن؛ دەوڵەمەندن بە ڕوەک و ڕەوەی باڵندە. دەریای ئازۆڤ تەنکترین دەریایە لە جیھاندا، قووڵیەکەی لە نێوان {{Convert|0.9|and|14|m|ft|0}} دەگۆڕێت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The New Encyclopædia Britannica|ساڵ=٢٠٠٥|ژپنک=٩٧٨-١-٥٩٣٣٩-٢٣٦-٩|بەرگ=١|پەڕە=٧٥٨|وتەگێڕانەوە=With a maximum depth of only about {{convert|46|ft|m}}, the Azov is the world's shallowest sea}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=aeBEAAAAMAAJ&q=Azov+%22shallowest+sea%22|سەردێڕ=Academic American encyclopedia|بڵاوکەرەوە=Grolier|ساڵ=١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٧١٧٢-٢٠٦٤-٩|بەرگ=١|پەڕە=٣٨٨|وتەگێڕانەوە=The Azov is the world's shallowest sea, with depths ranging from {{convert|0.9|to|14|m|ft|abbr=on}}}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |ساڵ=١٩٩٤|سەردێڕ=National Geographic |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=7dWAAAAAMAAJ&q=Azov+%22shallowest+sea%22 |journal=[[National Geographic Society]] |بەرگ=١٨٥|پەڕە=١٣٨}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://eol.jsc.nasa.gov/sseop/EFS/photoinfo.pl?PHOTO=STS060-85-BT|سەردێڕ=Earth from Space - Image Information |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110510094152/http://eol.jsc.nasa.gov/sseop/EFS/photoinfo.pl?PHOTO=STS060-85-BT |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> دەرچوونی بەردەوامی ئاو لە دەریای ئازۆڤەوە بۆ دەریای ڕەش ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commons category-inline|Sea of Azov}} {{دەریاکانی جیھان}} {{پۆلی کۆمنز|Sea of Azov}} {{تووڵی دەروازە|ئوکراینا|جوگرافیا|ڕووسیا}} {{ئوکراینا-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:دەریاکانی ئەورووپا]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ئوکراینی]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی ڕووسی]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] 9u9b9msigzn91ugp2ggva5u9bgkooce 3 300330 1663040 1661682 2026-09-08T08:00:26Z SakuraBot 51806 Bot: open advanced-rights requests 1663040 wikitext text/x-wiki {{Center|''This page collects SakuraBot's notes about advanced-rights requests on Meta and Simple English Wikipedia, which used to be posted on [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|the talk page]]. New notes are added here automatically.''}} <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = User_talk:Sakura_emad/Meta/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} == Global permission requests on Meta == The following request is open at [[m:Steward requests/Global permissions|Steward requests/Global permissions]] and may be worth your comment: * [[m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for NDG|Global sysop for NDG]] — <small>Requests for global sysop permissions</small> : <small>4 other requests are also open (rename / IP block exemption); stewards action those without a vote.</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٧:٥٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests on Meta (13 August 2026) == The following requests are open on Meta and may be worth your comment: === [[m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[m:Steward requests/Permissions#Htawmonzel@mnw.wiktionary|Htawmonzel@mnw.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-02</small> * [[m:Steward requests/Permissions#B722N@lgwikipedia|B722N@lgwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-12</small> * [[m:Steward requests/Permissions#B722N@lgwikipedia_2|B722N@lgwikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-12</small> * [[m:Steward requests/Permissions#Astroneering@global|Astroneering@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-12</small> === [[m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[m:Meta:Requests for adminship/Icodense|Icodense]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٢٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (16 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Der-Wir-Ing|Global rollback for Der-Wir-Ing]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-08-15</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#RAPTOR7762@bol.wikipedia|RAPTOR7762@bol.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Anthonymunthali44@tumwikipedia|Anthonymunthali44@tumwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Viyowoyero-vya-Malaŵi@tumwikipedia|Viyowoyero-vya-Malaŵi@tumwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tumbuka Arch@tumwikipedia|Tumbuka Arch@tumwikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-15</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Gerges|Gerges]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (17 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse Filter Helper for XaxeLoled|Abuse Filter Helper for XaxeLoled]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-08-16</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#DERDAKI ILIAS@ary.wikipedia|DERDAKI ILIAS@ary.wikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-16</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#GryffindorD@itwikiquote|GryffindorD@itwikiquote]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-16</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#XXBlackburnXx@nlwiki|XXBlackburnXx@nlwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-17</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (18 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Satirdan kahraman@trwiktionary|Satirdan kahraman@trwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-17</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kinenkey@lg.wikipedia|Kinenkey@lg.wikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-17</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (19 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#787IYOIncubator.wikimedia.org|787IYOIncubator.wikimedia.org]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-18</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (20 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Pac.macX@global|Pac.macX@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#苏东东坡@global|苏东东坡@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-20</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Nirajan pant@newiktionary|Nirajan pant@newiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Billinghurst@global|Billinghurst@global]] — <small>Removal of access · filed 2024-08-19</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#The.shahab@fawiktionary|The.shahab@fawiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Billinghurst@labswiki|Billinghurst@labswiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamad100s@global|Mamad100s@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-22</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Borhan|Borhan]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Anass Sedrati@arywikipedia|Anass Sedrati@arywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-23</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#İmmortalance@trwiki|İmmortalance@trwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-23</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Danjuma Anthony@kcgwikipedia|Danjuma Anthony@kcgwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-24</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-24</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#だ＊ぜ@global|だ＊ぜ@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-08-24</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-25</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Sadads|Sadads]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>10 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for HouseBlaster|Abuse filter helper for HouseBlaster]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-08-26</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#TFerenczy@global|TFerenczy@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-08-26</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (28 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#MilicevicBot@srwiki|MilicevicBot@srwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-28</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for oversight/EggRoll97|EggRoll97]] — <small>Requests for Oversight access</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (29 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Zrsv07@global|Zrsv07@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-28</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (30 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for CentralNotice adminship/Aude|Aude]] — <small>Requests for CentralNotice adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (31 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Lemonaka|Global rollback for Lemonaka]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-08-30</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (1 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for PaterMcFly|Abuse filter helper for PaterMcFly]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-01</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#HERODOE@yowiki|HERODOE@yowiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-31</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#787IYO@Wt/nup (https://incubator.wikimedia.org)|787IYO@Wt/nup (https://incubator.wikimedia.org)]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-01</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ow! That Hurts!@iswiktionary|Ow! That Hurts!@iswiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-08-31</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (3 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for NguoiDungKhongDinhDanh|Global sysop for NguoiDungKhongDinhDanh]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-03</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for bot status/NellieBly Bot|NellieBly Bot]] — <small>Requests for bot flags</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (4 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Saroj|Global sysop for Saroj]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-03</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Alan Colin Arce (WMCA)|Alan Colin Arce (WMCA)]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>10 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (5 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-04</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lee@siwiktionary|Lee@siwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lee@siwikibooks|Lee@siwikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki_2|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-05</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (6 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Shahadusadik@dagwiki|Shahadusadik@dagwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Dnshitobu@dagwiki|Dnshitobu@dagwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (8 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Débora@pt.wikivoyage|Débora@pt.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-07</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Débora@pt.wikivoyage_2|Débora@pt.wikivoyage]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-07</small> === [[:simple:Wikipedia:Requests for permissions|Simple English Wikipedia]] === * [[:simple:Wikipedia:Requests_for_adminship/Wikipedian2025|Wikipedian2025]] — <small>Current requests for adminship</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) pdah8hwvawcye5iwliqy4afmk1mhkxg 4 303077 1662655 1662455 2026-09-07T15:12:55Z Pirehelokan 5097 1662655 wikitext text/x-wiki ===[[:محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|ژ}} <noinclude>{{AFD help}}</noinclude> :{{la|1=محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)}} – (<includeonly>[[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە/محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)|بینینی وتووێژی سڕینەوە]]</includeonly><noinclude>[[وپ:وتارەکان بۆ سڕینەوە/لۆگ/٢٥ی ئابی ٢٠٢٦#{{anchorencode:محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)}}|بینینی لۆگ]]</noinclude> | [[Special:Diff/1636891/cur|دەستکاری لەوەتەی پاڵاوتن]]) :({{Find sources AFD|title=محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)}}) کەسایەتییەکی سیاسی کوردە گفتوگۆ لەسەر مانەوە و نامەوەی وتارەکە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٢٣، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == لێدوان == بانگھێشتی ئەندامە سەرەکییەکان: @@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] , @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] , @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٢٤، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :سڕینەوە. سەرچاوەکان ئەگەر ڕاستیش بن بەپێی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] بەکار نایەن و بایەخداری تێر ناکەن. تۆ ناتوانی وتار بنووسی بۆ ئەندام حیزبێک و تەنیا سەرچاوەی ڕۆژنامەیەکی هەمان حیزب بێ. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٧:٤٠، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::لەگەڵ سڕینەوەم، یانیش ئەگەر نەسڕدرێتەوە دەبێ نووسینەکانی بەتەواوی لەگەڵ یاسا و شێوازەکانی ویکیپیدیا بگونجێنرێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٥٦، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::لەگەڵ سڕینەوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٨:٣٨، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بەپێی سیاسەتی وتووێژی سڕینەوە دەبێ جگە لە پاڵێوراو یەکێک لە بەرێوەبەران سڕینەوەکە ئەنجام بدات چونکە من خۆم پاڵاوتوومە ناتوانم خۆشم بیسڕمەوە یەکێک لە ئێوە ئەتوانێ بە کارەکە ھەڵسێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]سڵاو، تکایە داواکارم چاوێک بە سڕینەوەی وتاری [محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)]دا بخشێنیتەوە. من سەرچاوەی باوەڕپێکراوم ئامادە کردووە بۆ ئەوەی گرنگیی بابەتەکە بسەلمێنم. ئەگەر ڕێگەپێدراویش نییە یەکسەر بگەڕێتەوە، تکایە بیخەرە ژێرپەڕەی ڕەشنووسی تایبەت بە خۆم (Draft/User subpage) تاوەکو تەواوی بکەم. [[بەکارھێنەر:Dana Osman|Dana Osman]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Dana Osman|لێدوان]]) ٢٢:٠٨، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] بەڕێوەبەری سڕینەوەی وتارەکە بوو @[[بەکارھێنەر:Dana Osman|Dana Osman]] ھەر ئەویش دەتوانێ ئەم کارە جێبەجێ بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٤٨، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}}{{وب|Dana Osman}}. تکایە سەرچاوەکان لێرە دابنێ. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:١٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) cvethtos1m60y1ibu7t9ck87g0asp94 1662672 1662655 2026-09-07T16:23:02Z Dana Osman 77618 /* لێدوان */ وەڵامدانەوە 1662672 wikitext text/x-wiki ===[[:محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)]]=== {{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|ژ}} <noinclude>{{AFD help}}</noinclude> :{{la|1=محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)}} – (<includeonly>[[ویکیپیدیا:وتارەکان بۆ سڕینەوە/محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)|بینینی وتووێژی سڕینەوە]]</includeonly><noinclude>[[وپ:وتارەکان بۆ سڕینەوە/لۆگ/٢٥ی ئابی ٢٠٢٦#{{anchorencode:محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)}}|بینینی لۆگ]]</noinclude> | [[Special:Diff/1636891/cur|دەستکاری لەوەتەی پاڵاوتن]]) :({{Find sources AFD|title=محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)}}) کەسایەتییەکی سیاسی کوردە گفتوگۆ لەسەر مانەوە و نامەوەی وتارەکە؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٢٣، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == لێدوان == بانگھێشتی ئەندامە سەرەکییەکان: @@[[بەکارھێنەر:Hivja|Hivja]] , @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] , @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١٣:٢٤، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :سڕینەوە. سەرچاوەکان ئەگەر ڕاستیش بن بەپێی [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون]] بەکار نایەن و بایەخداری تێر ناکەن. تۆ ناتوانی وتار بنووسی بۆ ئەندام حیزبێک و تەنیا سەرچاوەی ڕۆژنامەیەکی هەمان حیزب بێ. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٧:٤٠، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::لەگەڵ سڕینەوەم، یانیش ئەگەر نەسڕدرێتەوە دەبێ نووسینەکانی بەتەواوی لەگەڵ یاسا و شێوازەکانی ویکیپیدیا بگونجێنرێ. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ٢١:٥٦، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) :::لەگەڵ سڕینەوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ٠٨:٣٨، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) ::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] بەپێی سیاسەتی وتووێژی سڕینەوە دەبێ جگە لە پاڵێوراو یەکێک لە بەرێوەبەران سڕینەوەکە ئەنجام بدات چونکە من خۆم پاڵاوتوومە ناتوانم خۆشم بیسڕمەوە یەکێک لە ئێوە ئەتوانێ بە کارەکە ھەڵسێت؟ [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:١٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]]سڵاو، تکایە داواکارم چاوێک بە سڕینەوەی وتاری [محمد عثمان علی خضر أغا (کاکە حەمە)]دا بخشێنیتەوە. من سەرچاوەی باوەڕپێکراوم ئامادە کردووە بۆ ئەوەی گرنگیی بابەتەکە بسەلمێنم. ئەگەر ڕێگەپێدراویش نییە یەکسەر بگەڕێتەوە، تکایە بیخەرە ژێرپەڕەی ڕەشنووسی تایبەت بە خۆم (Draft/User subpage) تاوەکو تەواوی بکەم. [[بەکارھێنەر:Dana Osman|Dana Osman]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Dana Osman|لێدوان]]) ٢٢:٠٨، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] بەڕێوەبەری سڕینەوەی وتارەکە بوو @[[بەکارھێنەر:Dana Osman|Dana Osman]] ھەر ئەویش دەتوانێ ئەم کارە جێبەجێ بکات. [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٢٢:٤٨، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) {{سھ}}{{وب|Dana Osman}}. تکایە سەرچاوەکان لێرە دابنێ. سپاس. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٥:١٢، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :عەبدولقادر، فەرەیدون (٢٠١٧)، هەڵۆ سوورەکانی قەندیل، چاپخانەی سەردەم، چاپى یەکەم، سلێمانى. :هەرکى، خالید، (٢٠٢٤)، (بیرەوەرى نۆسەد و یەک شەو لە زیندانەکانى پێنج وڵات)، چاپى یەکەم، هەولێر. :بایز،  ئەرسەلان، (٢٠٠٥) رۆژانى سەخت، چاپخانەى روون، چاپى یەکەم - سلێمانى. [[بەکارھێنەر:Dana Osman|Dana Osman]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Dana Osman|لێدوان]]) ١٦:٢٣، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 9f21hcixz2qeme9itogtfu1hwckkkp3 0 303171 1662801 1662514 2026-09-07T20:10:10Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662801 wikitext text/x-wiki {{Infobox film| name = شەوە ڕۆشنەکان |image = |caption = |director = [[فەرزاد مۆئتەمین]] |producer = [[حوسێن زەندباف]] |writer = [[سەعید عەقیقی]] |screenplay = |story = |based on = [[شەوە ڕۆشنەکان (کورتەچیرۆک)]] |starring = {{plainlist| * [[میھدی ئەحمەدی]] * [[ھانیە تەوەسولی]] }} |narrator = |music = [[پەیمان یەزدانیان]] |cinematography = |editing =[[حوسێن زەندباف]] |production companies = |studio = |distributor = |released = |runtime = ١٠٣ خولەک |country = ئێران |language = [[زمانی فارسی|فارسی]] |budget = |gross = |website = }} '''شەوە ڕۆشنەکان''' فیلمێکی ئێرانییە، لەسەر بنەمای کورتەچیرۆکی «[[شەوە ڕۆشنەکان (کورتەچیرۆک)|شەوە ڕۆشنەکان]]»ی [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی|دۆستۆیەڤسکی]] دروست کراوە. دەرھێنەری فیلمەکە [[فەرزاد مۆئتەمین]] و فیلمنامەکەی لەلایەن [[سەعید عەقیقی]] نووسراوە.<ref>[http://www.sourehcinema.com/Title/Title.aspx?id=138112120000 شبهای روشن در بانک جامع اطلاعات سینمای ایران، سوره سینما]</ref> ھەروەھا فیلمەکە وەشانێکی نوێی فیلمێکی ئیتالیایی بە ھەمان ناوە کە لە ساڵی ١٩٥٧ بەرھەم ھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | بەستەر =https://salamcinama.ir/news/69073/مهم-ترین-فیلم-های-ایرانی-که-از-سینمای-جهان-برداشته-شدند-بخش۲ | سەردێڕ =مهم ترین فیلم های ایرانی که از سینمای جهان برداشته شدند}}</ref> [[میھدی ئەحمەدی]] و [[ھانیە تەوەسولی]] تێیدا ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن. == چیرۆک == «شەوە ڕۆشنەکان» چیرۆکی دوو مرۆڤی تەنیا و لێکدابڕاوە. پیاوەکە مامۆستای [[وێژە]]یە لە زانکۆ و زۆربەی کاتەکانی بە وانەوتنەوە، خوێندنەوەی کتێب و گەڕان بە شەقامەکاندا بەسەر دەبات. شەوێک، کچێک بە ناوی ڕۆیا دەبینێت کە جانتایەکی لە دەستدایە و شۆفێرێک ھەراسانی دەکات. مامۆستاکە یارمەتی دەدات لە دەست ئەو شۆفێرە ڕزگاری ببێت و لەو شەوەوە پەیوەندییەکی دۆستانە لەنێوانیاندا دەست پێ دەکات. ڕۆیا چاوەڕێی دڵدارەکەی، ئەمیرە. ئەو ساڵێک پێشتر بەڵێنی پێ داوە کە دوای ساڵێک لە ھەمان شوێن و کاتدا یەکتری ببینن؛ بۆیە ڕۆیا بڕیار دەدات بۆ چوار شەو لە شوێنە دیاریکراوەکە چاوەڕێی ئەمیر بکات. مامۆستا پەنای پێ دەدات و ھەوڵ دەدات یارمەتی بدات بۆ دۆزینەوەی ئەمیر. دوای ئەم چوار ڕۆژە، مامۆستا و ڕۆیا وردە وردە دڵبەستەی یەک دەبن. مامۆستا کە دڵی بە ڕۆیاوە بەستووە، تەنانەت بڕیار دەدات پێشنیاری ھاوسەرگیری پێ بکات؛ بەڵام لە شەوی چوارەم، کاتێک مامۆستا ھیوای ئەوەی ھەیە ڕۆیا لەگەڵی بمێنێتەوە، ئەمیر دەگاتە شوێنی ژوانەکە و ڕۆیا لەگەڵی دەڕوات. == ئەکتەرەکان == * [[میھدی ئەحمەدی]] * [[ھانیە تەوەسولی]] * [[موحسێن شائیبراھیمی]] * [[ھیلدا ھاشمپوور]] * [[مەعسوومە ئەسکەندەری]] * [[حوسێن فەللاح]] * [[پەیمان میرعەلی ئەکبەری]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://fa.wikipedia.org/wiki/شب‌های_روشن_(فیلم_۱۳۸۱)|سەردێڕ = شب‌های روشن (فیلم ١٣٨١)|زمان = فارسی|سەردان =٢٦ ئابی ٢٠٢٦}} {{تووڵی دەروازە|فیلم}} [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی فارسی]] q6b7igf405acren1fhh4ptcsiqgh0k9 0 303386 1663038 1656484 2026-09-08T07:39:18Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1663038 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەوانش | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|دوانش}}<br>{{lang-en| Dawansh}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.50560| 42.85333}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەوانش''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.50560| 42.85333|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وانکێ|وانکێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٦٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٤٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەوانش''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وانکێ]] لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]]. ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای مووسڵ و دھۆک) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦١) [[خێزان]] و (٤٤٦) کەس، کە (٢١٧) [[نێر]] و (٢٢٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای تلکێف}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] qom5cmigwnfmf71emxlduo15of3pt9s 0 303398 1662623 1660651 2026-09-07T13:37:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1662623 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەرنەجوخ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|درنجوخ}}<br>{{lang-en| Darnajukh}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.43684| 42.97283}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەرنەجوخ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.43684| 42.97283|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا|نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تلکێف|تلکێف]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی وانکێ|وانکێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٤١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٤٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''دەرنەجوخ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی وانکێ]] لە [[قەزای تلکێف]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]]. ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای مووسڵ و دھۆک) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢٠١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٦٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٤٧) [[خێزان]] و (٣٤٤) کەس، کە (١٦٢) [[نێر]] و (١٨٢) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای تلکێف}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 4yfr2nzyfi0jkcppczm45y1w9w0wcpy 0 303512 1662824 1662309 2026-09-07T20:20:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1662824 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{بنبەست|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} t2erc4y522erp00xyyif5v93owg6z9p 0 303514 1662822 1662312 2026-09-07T20:20:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662822 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''چایخانەی سەید سەلیم''' یەکێکە لە دیارترین و کۆنترین چایخانەکانی شاری [[هەولێر]] کە لە ساڵی ١٩٢٤دا دامەزراوە و تاوەکو ئێستاش بەردەوامە لە خزمەتکردن. [[پەڕگە:Sayyid_Salim_Tea_House_in_Erbil_Bazaar,_Erbil,_Iraq_1.jpg|وێنۆک|دەروازەی چایخانەی سەید سەلیم لە بازاڕی هەولێر]] == مێژووی دامەزراندن == بناغەی ئەم چایخانەیە لە ساڵی ١٩٢٤دا لەسەر دەستی سەید غەریب (باوکی سەید سەلیم) دانراوە. چایخانەکە وەک دیارترین سیمای کەلەپووری و ڕەسەنایەتی لە شاری هەولێردا دەناسرێت. * '''سەید سەلیم:''' سەید سەلیم سەید غەریب (١٩١٣–١٩٨٤)، لە کاتی ژیانیدا یەکێک بووە لە کەسایەتییە دیارەکانی ناو بازاڕی هەولێر و چایخانەکەش بە ناوی ئەوەوە ناودێر کراوە. * '''گۆڕانکاریی شوێن:''' سەرەتای کارکردنی چایخانەکە لە جەرگەی بازاڕی هەولێر و ڕێک بەرامبەر مزگەوتی گەورە بووە، پاشان گوازراوەتەوە بۆ بەرامبەر گەراجی گەورە، و دوای نوێکردنەوە و گۆڕانکارییەکانی ناو بازاڕ، لە شوێنی ئێستایدا جێگیر بووە. == بەڕێوەبردن == لە ئێستادا ئەرکی بەڕێوەبردن و پاراستنی ئەم کەلەپوورە لەلایەن سەید مووەفەق سەید سەلیم (کوڕە بچووکەکەی خێزانەکە) بەڕێوە دەبرێت. ھەروەھا بە هاوکاریی سەید ئەحمەد سەید عیسا (برازای سەید مووەفەق) ئیدارەی چایخانەکە دەدرێت تاوەکو ڕێچکەی باب و باپیرانیان بپارێزن. == تایبەتمەندی و ڕێگەی ئامادەکردنی چا == چای ئەم چایخانەیە بە هۆی هاوسەنگی لە سێ دیوی سەرەکی (تام، بۆن، و ڕەنگ) ناسراوە. * '''خەڵتەکردن:''' نهێنی تامی دیاری چایخانەکە لە هونەری تێکەڵکردن یان «خەڵتەکردنی» چەند جۆرێکی جیاوازی تۆزی چادایە کە زیاتر لە سەدەیەکە وەک خۆی ماوەتەوە. * '''گواستنەوەی دێرین:''' لە سەردەمانی پێشووتردا، تۆزی چای تایبەت (بەتایبەت چای ژمارە ٥) بە سندوقی دارین و لە ڕێگەی شەمەندەفەرەوە لە بەغداوە ڕەوانەی هەولێر دەکرا. * '''خزمەتگوزاری:''' چایخانەکە بە شێوەیەکی بەردەوام و لە ٢٤ کاتژمێری شەو و ڕۆژدا کراوەیە. شێوازی ئامادەکردن و تامی چاکە لە هاوین و زستاندا وەک خۆیەتی. == ناوبانگ == جگە لە دانیشتووانی هەولێر، ڕۆژانە خەڵکێکی زۆر لە شارەکانی سلێمانی، کەرکووک، دهۆک، پارێزگاکانی خوارووی عێراق و وڵاتی سووریاوە ڕووی تێدەکەن. ناوبانگی چایخانەکە لە دەرەوەی عێراقیش بڵاوبووەتەوە؛ لە ڕابردوودا نامەی پۆستی لە وڵاتی سویسراوە نێردراوە کە تەنیا نووسرابوو «چایخانەی سەید سەلیم - هەولێر» و بەبێ بوونی ناونیشانێکی وردتر گەیشتووەتە دەستیان. == سەرچاوەکان == <references /> * سەید عیسا سەید سەلیم، کتێبی ''داب و نەریتی هەولێر''، داڕشتنی ئەسعەد عەدۆ. [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20240214153642552430&lng=1 کوردیپێدیا] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.facebook.com/share/1dtHRBUMaq/?mibextid=wwXIfr پەڕەی فەرمی چایخانەی سەید سەلیم لە فەیسبووک] * [https://www.tiktok.com/@chayxanay.said.saleem?_r=1&_t=ZS-99R0RPsFleW پەڕەی فەرمی چایخانەی سەید سەلیم لە تیپتۆک] [[پۆل:شوێنەکانی ھەولێر]] nhpv4my3w6jnhgvi3xx83nvagc5tpdt 1662832 1662822 2026-09-07T20:51:14Z زوبێر ستار عزیز 78852 /* */ 1662832 wikitext text/x-wiki '''چایخانەی سەید سەلیم''' یەکێکە لە دیارترین و کۆنترین چایخانەکانی شاری [[هەولێر]] کە لە ساڵی ١٩٢٤دا دامەزراوە و تاوەکو ئێستاش بەردەوامە لە خزمەتکردن. [[پەڕگە:Sayyid_Salim_Tea_House_in_Erbil_Bazaar,_Erbil,_Iraq_1.jpg|وێنۆک|دەروازەی چایخانەی سەید سەلیم لە بازاڕی هەولێر]] == مێژووی دامەزراندن == بناغەی ئەم چایخانەیە لە ساڵی ١٩٢٤دا لەسەر دەستی سەید غەریب (باوکی سەید سەلیم) دانراوە. چایخانەکە وەک دیارترین سیمای کەلەپووری و ڕەسەنایەتی لە شاری هەولێردا دەناسرێت. * '''سەید سەلیم:''' سەید سەلیم سەید غەریب (١٩١٣–١٩٨٤)، لە کاتی ژیانیدا یەکێک بووە لە کەسایەتییە دیارەکانی ناو بازاڕی هەولێر و چایخانەکەش بە ناوی ئەوەوە ناودێر کراوە. * '''گۆڕانکاریی شوێن:''' سەرەتای کارکردنی چایخانەکە لە جەرگەی بازاڕی هەولێر و ڕێک بەرامبەر مزگەوتی گەورە بووە، پاشان گوازراوەتەوە بۆ بەرامبەر گەراجی گەورە، و دوای نوێکردنەوە و گۆڕانکارییەکانی ناو بازاڕ، لە شوێنی ئێستایدا جێگیر بووە. == بەڕێوەبردن == لە ئێستادا ئەرکی بەڕێوەبردن و پاراستنی ئەم کەلەپوورە لەلایەن سەید مووەفەق سەید سەلیم (کوڕە بچووکەکەی خێزانەکە) بەڕێوە دەبرێت. ھەروەھا بە هاوکاریی سەید ئەحمەد سەید عیسا (برازای سەید مووەفەق) ئیدارەی چایخانەکە دەدرێت تاوەکو ڕێچکەی باب و باپیرانیان بپارێزن. == تایبەتمەندی و ڕێگەی ئامادەکردنی چا == چای ئەم چایخانەیە بە هۆی هاوسەنگی لە سێ دیوی سەرەکی (تام، بۆن، و ڕەنگ) ناسراوە. * '''خەڵتەکردن:''' نهێنی تامی دیاری چایخانەکە لە هونەری تێکەڵکردن یان «خەڵتەکردنی» چەند جۆرێکی جیاوازی تۆزی چادایە کە زیاتر لە سەدەیەکە وەک خۆی ماوەتەوە. * '''گواستنەوەی دێرین:''' لە سەردەمانی پێشووتردا، تۆزی چای تایبەت (بەتایبەت چای ژمارە ٥) بە سندوقی دارین و لە ڕێگەی شەمەندەفەرەوە لە بەغداوە ڕەوانەی هەولێر دەکرا. * '''خزمەتگوزاری:''' چایخانەکە بە شێوەیەکی بەردەوام و لە ٢٤ کاتژمێری شەو و ڕۆژدا کراوەیە. شێوازی ئامادەکردن و تامی چاکە لە هاوین و زستاندا وەک خۆیەتی. == ناوبانگ == جگە لە دانیشتووانی هەولێر، ڕۆژانە خەڵکێکی زۆر لە شارەکانی سلێمانی، کەرکووک، دهۆک، پارێزگاکانی خوارووی عێراق و وڵاتی سووریاوە ڕووی تێدەکەن. ناوبانگی چایخانەکە لە دەرەوەی عێراقیش بڵاوبووەتەوە؛ لە ڕابردوودا نامەی پۆستی لە وڵاتی سویسراوە نێردراوە کە تەنیا نووسرابوو «چایخانەی سەید سەلیم - هەولێر» و بەبێ بوونی ناونیشانێکی وردتر گەیشتووەتە دەستیان. == سەرچاوەکان == <references /> * سەید عیسا سەید سەلیم، کتێبی ''داب و نەریتی هەولێر''، داڕشتنی ئەسعەد عەدۆ. [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20240214153642552430&lng=1 کوردیپێدیا] == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.facebook.com/share/1dtHRBUMaq/?mibextid=wwXIfr پەڕەی فەرمی چایخانەی سەید سەلیم لە فەیسبووک] * [https://www.tiktok.com/@chayxanay.said.saleem?_r=1&_t=ZS-99R0RPsFleW پەڕەی فەرمی چایخانەی سەید سەلیم لە تیپتۆک] [[پۆل:شوێنەکانی ھەولێر]] 8sk3ndzm03e4ofrcwwfst0x4d2ua8gd 0 303580 1662829 1662212 2026-09-07T20:23:10Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662829 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg|وێنۆک| سێر ئیسحاق نیوتن لە تەمەنی ٤٦ ساڵیدا لە وێنەکێشانێکی گۆدفری کنێلەر لە ساڵی ١٦٨٩]] [[ئایزک نیوتن|ئیسحاق نیوتن]] (٤ی کانوونی دووەمی ١٦٤٣ – ٣١ی ئازاری ١٧٢٧)<ref name="Christianson">{{Cite book|last=Christianson|first=Gale E.|url=https://archive.org/details/isaacnewtonscie00chri|title=Isaac Newton and the scientific revolution|date=19 September 1996|publisher=– 155 pages Oxford portraits in science Oxford University Press|isbn=0-19-509224-4|page=[https://archive.org/details/isaacnewtonscie00chri/page/74 74]|access-date=28 January 2012|url-access=registration}}</ref> فیزیکزان، بیرکار، فەلەکناس و کیمیاگەری گەورەی ئینگلیز، لەلایەن ھاوچەرخە [[پرۆتێستانت|پرۆتێستانتەکانی]] خۆیەوە بە زانایێکی دینی یان دینناس و شارەزایەکی دینیش دادەنرا.<ref>{{Citation |last=Austin |first=William H. |title=Isaac Newton on Science and Religion |work=Journal of the History of Ideas |volume=31 |issue=4 |pages=521–542 |year=1970 |doi=10.2307/2708258 |jstor=2708258}}</ref><ref name="Iliffe & Mandelbrote">[ENGLISH & LATIN] {{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.newtonproject.sussex.ac.uk/prism.php?id=73 |ڕێکەوتی سەردان=28 January 2012}}</ref><ref name="Iliffe2">[http://www.sussex.ac.uk/profiles/200167 Professor Rob Iliffe] (AHRC Newton Papers Project) [[Newton Project|THE NEWTON PROJECT]] – ''Newton's Religious Writings'' [ENGLISH & LATIN] {{cite book|url=http://www.newtonproject.sussex.ac.uk/prism.php?id=44|title=prism.php44|publisher=University of Sussex|access-date=28 January 2012}}</ref> وێڕای بوارە زانستییەکانی، زانایێکی ئایینیش بوو و زۆر بەرھەمی نووسیوە کە ئێستا وەک لێکۆڵینەوەی غەیبی و ئایینی پۆلێن دەکرێن و نامیلکەی ئایینیی نووسیوە کە باسیان لە لێکدانەوەی وشەییی کتێبی پیرۆز دەکرد.<ref name="newtonproject">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=5 April 2007 |ناونیشان=http://www.newtonproject.sussex.ac.uk/prism.php?id=74 |ڕێکەوتی سەردان=15 August 2007}}</ref> بەڵام ئیسحاق نیوتن بیروباوەڕە ئاینییەکانی خۆی بەتایبەتی و بەنھێنی دەھێشتەوە. چەمکی نیوتن بۆ جیھانی فیزیکی مۆدێلێکی جیھانیی سروشتیی دابینکرد کە سەقامگیری و ھاوئاھەنگیی لە جیھانی مەدەنیدا بەھێزتر بکات. ئیسحاق نیوتن یەکتاپەرستێکی توند بوو و ئەو [[خوا|خودایەکی تاکی]] وەک خالق پەروەردگار دەبینی کە لە بەرامبەر گەورەییی ئەو ھەموو دروستکراو و مەخلووقانەدا ناتوانرێت ئینکاری لە بوونیدا بکرێت.<ref name="Principia, Book III 1953">Principia, Book III; cited in; Newton's Philosophy of Nature: Selections from his writings, p. 42, ed. H.S. Thayer, Hafner Library of Classics, NY, 1953.</ref><ref>A Short Scheme of the True Religion, manuscript quoted in Memoirs of the Life, Writings and Discoveries of Sir Isaac Newton by Sir David Brewster, Edinburgh, 1850; cited in; ibid, p. 65.</ref> ئەو لە خێزانێکی ئەنگلیکان لەدایکبووە و بووەتە کەسێکی بەدین، بەڵام بووەتە [[مەسیحی|مەسیحییەکی]]<ref name="Newton - 12">[[Richard S. Westfall]] – [[Indiana University]] {{cite book|url=http://galileo.rice.edu/Catalog/NewFiles/newton.html|title=The Galileo Project|publisher=([[Rice University]])|access-date=5 July 2008}}</ref> پرۆتێستانتی ھێتێرۆدۆکس.<ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.worldhistory.org/Isaac_Newton/|title=Isaac Newton|access-date=February 21, 2025|author=[[Mark Cartwright]]|date=September 19, 2023|encyclopedia=[[World History Encyclopedia]]|archive-url=|archive-date=22 February 2025|url-status=live}}. Quote: "Newton was also a Protestant Christian (although an unorthodox one in private)."</ref> نیوتن لە تەمەنی سییەکانیدا [[مەسیحییەت|باوەڕێکی مەسیحیی]] ھەبوو کە ئەگەر بەئاشکرا ھەبووایە، لەلایەن مەسیحییە سەرەکییەکانەوە بە ئۆرتۆدۆکس نەدەزانرا.<ref name="Newton - 13">[[Richard S. Westfall]] – [[Indiana University]] {{cite book|url=http://galileo.rice.edu/Catalog/NewFiles/newton.html|title=The Galileo Project|publisher=([[Rice University]])|access-date=5 July 2008}}</ref> ئێستا زۆرێک لە زانایان نیوتن بە [[ئاریانیزم|ئاریانییێکی]] [[ناسیانەپەرستی|ناسیانەپەرست]] دەزانن کە سێ خودای ڕەتکردووەتەوە و بڕوای وابووە تەنھا یەک خودا ھەیە و عیسا نێردراوی ئەوە. ئەو لەوانەیە لە ژێر کاریگەریی مەسیحناسیی سۆسیانیدا بووبێت (باوەڕی ڕەتکردنەوەی سێخودایەتی و خوداییی عیسا). == مەسیحییەکی بیدعەچی == بەپێی زۆربەی زانایان نیوتن [[ئاریانیزم|ئاریانی]] بووە، وە بە ھەموو شێوەیەک [[سیانەیی پیرۆز|سێخوداییی]] ڕەتکردووەتەوە.<ref name="heretic2">{{cite journal |last=Snobelen |first=Stephen D. |author-link=Stephen Snobelen |year=1999 |title=Isaac Newton, heretic : the strategies of a Nicodemite |url=http://www.toriah.org/articles/snobelen-1999-1.pdf |url-status=dead |journal=British Journal for the History of Science |volume=32 |issue=4 |pages=381–419 |doi=10.1017/S0007087499003751 |s2cid=145208136 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140908043029/http://www.toriah.org/articles/snobelen-1999-1.pdf |archive-date=8 September 2014}}</ref><ref name="dulles">Avery Cardinal Dulles. [http://www.firstthings.com/article.php3?id_article=143 The Deist Minimum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081218173442/http://www.firstthings.com/article.php3?id_article=143|date=18 December 2008}}. 2005.</ref><ref name="neveratrest">Richard Westfall, '' Never at Rest: A Biography of Isaac Newton,'' (1980) pp. 103, 25.</ref> زانایان بەگشتی گەیشتوونەتە ئەو ئەنجامەی کە باوەڕە دینییەکانی نیوتن سەربەخۆ بوون و خۆی ئەو باوەڕانەی بۆ دروستبووە، بەڵام ڕەنگە ھێشتا لەژێر کاریگەریی نووسینە دینییەکانی ئەوکاتیشدا بووبێت؛ کە لەو کاتەدا مشتومڕەکان لەسەر یەکخودایی و ڕەتکردنەوەی سێ خودا بوون لە دینی مەسیحییەتدا.<ref name="heretic">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Snobelen |first=Stephen D. |author-link=Stephen Snobelen |year=1999 |title=Isaac Newton, heretic : the strategies of a Nicodemite |url=http://www.toriah.org/articles/snobelen-1999-1.pdf |url-status=dead |journal=British Journal for the History of Science |volume=32 |issue=4 |pages=381–419 |doi=10.1017/S0007087499003751 |s2cid=145208136 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140908043029/http://www.toriah.org/articles/snobelen-1999-1.pdf |archive-date=8 September 2014}}</ref> وێڕای [[ناسیانەپەرستی|ڕەتکردنەوەی سێخودایی]]، توێژینەوەکانی نیوتن وای لێکرد کە باوەڕھێنان بە [[نەمری|نەمریش]] ڕەت بکاتەوە.<ref name="heretic" /> == خودا وەک بەدیھێنەرێکی شارەزا == نیوتن خودای وەک خالقێکی شارەزا دەبینی کە لە بەرامبەر گەورەییی ھەموو مەخلووقەکاندا ناتوانرێت ئینکاری لە بوونی بکرێت.<ref>Webb, R.K. ed. Knud Haakonssen. "The emergence of Rational Dissent." Enlightenment and Religion: Rational Dissent in eighteenth-century Britain. Cambridge University Press, Cambridge: 1996. p19.</ref> سەرەڕای ئەوەش، ئەو تێزی [[گۆتفرید لایبنیتس|لایبنیتسی]] ڕەتکردەوە کە دەڵێت خودا بەپێویستی زانیوە کە جیھانێکی تەواو بخوڵقێنێت کە ئیدی پێویستی بە ھیچ دەستێوەردانێکی دیکەی خالق نییە. جگەلەوەی نیوتن ھەنگاوی نا بۆ باسی پێکھێنانی [[سیستمی خۆری|کۆمەڵەی خۆر]]، کە بانگەوازی دەستێوەردانی چالاکانەی خودای دەکرد بۆ ڕێگریکردن لە کەوتنەخوارەوەی ئەستێرەکان بەسەر یەکتردا.<ref>H.W. Alexander 1956, p. xvii</ref> لە نامەیێکی تایبەتدا، نیوتن ھەندێک جار ئاماژەی بەوە دەکرد کە ھێزی کێشکردن بەھۆی کاریگەرییەکی ناماددییەوەیە. ڕوانگەی نیوتن بە نزیک لە [[خواپەرستی|دییزم]] دادەنرا و چەندین ژیاننامەناس و زانایان بە دییستێکیان ناوبردووە کە بەتوندی کاریگەریی ئایینی مەسیحیی لەسەر بووە.<ref>{{Cite book|last=Force|first=James E.|title=Essays on the Context, Nature, and Influence of Isaac Newton's Theology|last2=Popkin|first2=Richard Henry|publisher=Springer|year=1990|isbn=9780792305835|editor-last=Force|editor-first=James E.|page=53|quote=Newton has often been identified as a deist. ...In the 19th century, William Blake seems to have put Newton into the deistic camp. Scholars in the 20th-century have often continued to view Newton as a deist. Gerald R. Cragg views Newton as a kind of proto-deist and, as evidence, points to Newton's belief in a true, original, monotheistic religion first discovered in ancient times by natural reason. This position, in Cragg's view, leads to the elimination of the Christian revelation as neither necessary nor sufficient for human knowledge of God. This agenda is indeed the key point, as Leland describes above, of the deistic program which seeks to "set aside" revelatory religious texts. Cragg writes that, "In effect, Newton ignored the claims of revelation and pointed in a direction which many eighteenth-century thinkers would willingly follow." John Redwood has also recently linked anti-Trinitarian theology with both "Newtonianism" and "deism."|editor-last2=Popkin|editor-first2=Richard Henry}}</ref><ref>{{Cite book|last=Gieser|first=Suzanne|url=https://archive.org/details/innermostkernel00gies|title=The Innermost Kernel: Depth Psychology and Quantum Physics. Wolfgang Pauli's Dialogue with C.G. Jung|date=14 February 2005|publisher=Springer|isbn=9783540208563|pages=[https://archive.org/details/innermostkernel00gies/page/n189 181]–182|quote=Newton seems to have been closer to the deists in his conception of God and had no time for the doctrine of the Trinity. The deists did not recognize the divine nature of Christ. According to Fierz, Newton's conception of God permeated his entire scientific work: God's universality and eternity express themselves in the dominion of the laws of nature. Time and space are regarded as the 'organs' of God. All is contained and moves in God but without having any effect on God himself. Thus space and time become metaphysical entities, superordinate existences that are not associated with any interaction, activity or observation on man's part.|url-access=limited}}</ref><ref>{{Cite book|last=McCauley|first=Joseph L.|url=https://archive.org/details/classicalmechani00mcca_918|title=Classical Mechanics: Transformations, Flows, Integrable and Chaotic Dynamics|publisher=Cambridge University Press|year=1997|isbn=9780521578820|page=[https://archive.org/details/classicalmechani00mcca_918/page/n21 3]|quote=Newton (1642–1727), as a seventeenth century nonChristian Deist, would have been susceptible to an accusation of heresy by either the Anglican Church or the Puritans.|url-access=limited}}</ref><ref>{{Cite book|title=Philosophical problems of modern physics|publisher=Reidel|year=1982|editor-last=Hans S. Plendl|page=361|quote=Newton expressed the same conception of the nature of atoms in his deistic view of the Universe.}}</ref> بەڵام جیاوازیی ھەبوو لەگەڵ لایەنگرانی توندی دییزم، چوونکە بانگەوازی خودای دەکرد وەک ھۆکارێکی فیزیکیی تایبەت بۆ ئەوەی ھەسارەکان لە خولگەدا بمێننەوە و باوەڕی بە دەستوەردانی خودا ھەبوو نەوەک خودا گەردوونی دروست کردبێت و وازی لێھێنابێت. نیوتن ھۆشداریشی دا لە بەکارھێنانی [[گرانایی|یاسای کێشکردن]] بۆ سەیرکردن و ڕوانین لە گەردوون وەک ئامێر یان مەکینەیەکی سادە، ڕوونتر وەک کاتژمێرێکی گەورە و وتی:<blockquote>''ئەو سیستەمە خۆر و ئەو ھەسارە و کلکدارە جوانانە، دەکرێت تەنھا لە دەسەڵات و حەکیمیی زاتێکی دانا و زیرەکەوە سەرھەڵبدات. [...] ئەو زاتە حوکمی ھەموو شتێک دەکات و بەڕێوەی دەبات، نەک وەک ڕۆحی جیھان، بەڵکوو وەک پەروەردگار بەسەر ھەموو شتێکەوە. [...] خودای عالی زاتێکی ھەمیشەیی، بێکۆتا، [و] بەتەواوی کامڵ و بێکەموکوڕییە.''<ref name="Principia, Book III 19532" /></blockquote><blockquote>''دژایەتیکردنی خوداپەرستی بێباوەڕییە و لە پراکتیکدا وەک بتپەرستییە. بێدینی و ئیلحاد ئەوەندە بێمانا و قێزەونە بۆ مرۆڤایەتی کە ھەرگیز کەسانێکی ئەوەندە زۆر ئیعترافیان پێی نەکردووە.''<ref>Brewster, Sir David. ''A Short Scheme of the True Religion, manuscript quoted in Memoirs of the Life, Writings and Discoveries of Sir Isaac Newton'' Edinburgh, 1850.</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.newtonproject.sussex.ac.uk/view/texts/normalized/THEM00007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403145716/http://www.newtonproject.sussex.ac.uk/view/texts/normalized/THEM00007 |archive-date=3 April 2013 |access-date=7 May 2013 |website=The Newton Project |title=A short Schem of the true Religion |publisher=[[University of Sussex]] |location=East Sussex |url-status=live}}</ref></blockquote> == کتێبی پیرۆز (ئینجیل) == [[پەڕگە:Newton window, Hill Bark.jpg|وێنۆک|نەخشاندنێکی وێنەی ئیسحاق نیوتن لەسەر پەنجەرەیەکی شووشە]] نیوتن کاتێکی زۆری بەسەربرد لە ھەوڵی دۆزینەوەی پەیامە شاراوەکان لەنێو کتێبی پیرۆزدا. لە دوای ساڵی ١٦٩٠ نیوتن کۆمەڵێک نامیلکەی ئایینیی نووسی کە باس لە لێکدانەوەی وشەیی [[کتێبی پیرۆز]] دەکەن. لە دەستنووسێکدا کە نیوتن لە ساڵی ١٧٠٤دا نووسیویەتی، باس لە ھەوڵەکانی دەکات بۆ دەرھێنانی زانیاریی زانستی لە کتێبی پیرۆز. ئەو لە پێشبینییەکەیدا لەسەر بنەمای کتێبی پیرۆز مەزەندەی کرد کە ''جیھان لە ساڵی ٢٠٦٠ کۆتاییی دێت'' و زیاتر لەو بەروارە ناخایەنێت. لە پێشبینیکردنی ئەمەدا وتی: «''ئەوا من باسی ئەوە دەکەم نەک وەک جەختکردنەوەیەک لەوەی کە ڕۆژی دوایی کەی دێت، بەڵکوو بۆ ئەوەی وەستانێک دابنێم بۆ گریمانە بێباکانەکانی پیاوە خەیاڵاوییەکان کە زۆرجار پێشبینیی ڕۆژی دوایی دەکەن و بەم کارەش پێشبینییە پیرۆزەکان بێناوبانگ دەکەن و وایان لێدەکەن وەک درۆ سەیر بکرێن ھەرکاتێک کە پێشبینییەکانیان شکست دەھێنێت''».<ref name="paper">{{cite news|title=Papers Show Isaac Newton's Religious Side, Predict Date of Apocalypse|agency=Associated Press|date=19 June 2007|url=http://www.christianpost.com/article/20070619/28049_Papers_Show_Isaac_Newton%27s_Religious_Side%2C_Predict_Date_of_Apocalypse.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20070629231937/http://www.christianpost.com/article/20070619/28049_Papers_Show_Isaac_Newton%27s_Religious_Side%2C_Predict_Date_of_Apocalypse.htm|archive-date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٧|access-date=17 May 2018|url-status=dead}}</ref> ھەروەھا زانیارییە زانستییەکان وەک زانیارییە کیمیایییەکانی نیوتن کاریگەریی لەسەر بۆچوونە ئایینییەکانی ھەبووە.<ref>{{cite book|author1=Zanon, Irene|url=http://dspace.unive.it/handle/10579/3022|title=The Alchemical Apocalypse of Isaac Newton|author2=Villari, Enrica|author3=Innocenti, Loretta|date=April 19, 2013|publisher=[[Ca' Foscari University of Venice]] - Department of Languages, Cultures and Society|page=abstract|format=PDF|access-date=February 3, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20130903132315/http://dspace.unive.it/bitstream/handle/10579/3022/The%20Alchemical%20Apocalypse%20of%20Isaac%20Newton.pdf|archive-date=September 3, 2013|url-status=live}} Quote: "Yet nothing has been said about a possible influence of alchemical knowledge over Newton's Biblical exegesis." ([[Open Access]] PhD dissertation)</ref> === سێخودایی === بەرھەمی نیوتن لە ڕەخنەی دەقی پەیمانی نوێ، ''باسێکی مێژوویی دوو گەندەڵیی بەرچاوی کتێبی پیرۆز''، لە نامەیەکدا بۆ جۆن لۆک لە ١٤ی تشرینی دووەمی ١٦٩٠ نێردراوە. لەوێدا پێداچوونەوە بە بەڵگەکان دەکات کە مەسیحییە سەرەتایییەکان ھەرگیز باوەڕیان بە سێخودایی نەبووە و دواتر ئەمە داھێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |last=Parker |first=Kim Ian |date=February 2009 |title=Newton, Locke and the Trinity: Sir Isaac's comments on Locke's: ''A Paraphrase and Notes on the Epistle of St Paul to the Romans'' |journal=Scottish Journal of Theology |volume=62 |issue=1 |pages=40–52 |doi=10.1017/s0036930608004626}}</ref> == ئیسلام == لەسەر بیر و بۆچوونی ئیسحاق نیوتنێکی یەکتاپەرست لەسەر دینی [[ئیسلام]] و پێغەمبەر محەممەد، ڕاپۆرتێک کە لەلایەن جەی ئێدلێستۆنەوە وەرگیراوە، باس لەوە دەکات کە زانای سویدی جێکۆب جۆناس بیۆرنستال، لە کاتی سەردانێکیدا بۆ لای بانگخوازی ئەناباپتیست فۆنتێن لە ئەمستردام لە ساڵی ١٧٧٤، پێی وتراوە کە نیوتن پێی وابووە کە پێغەمبەر [[محەممەد]] لەلایەن خوداوە نێردراوە بۆ ئەوەی گەلەکەی لە تاریکی بھێنێتە دەرەوە و بەرەو ''یەکتاپەرستی'' ڕێنموویییان بکات، بەڵام لە ھەمان کاتیشدا ئەفسانە و موعجیزەکانی ڕەتکردووەتەوە کە لە قورئان و لە گێڕانەوەکانی ژیانی پێغەمبەر محەممەددا ھاتوون.<ref>J. Edleston, ed., ''Correspondence of Sir Isaac Newton and Professor Cotes'' (London: John W. Parker, 1850), p. lxxx.</ref> وێڕای ئەم گێڕانەوەیەی بۆچوونی نیوتن لەسەر ئیسلام و پێغەمبەر محەممەد، ئیسحاق نیوتن ڕوانگە دژبەرەکانی بەرامبەر بە سێخودایی لە ڕێگەی ڕەخنە مەسیحییەکانی کتێبی پیرۆزی مەسیحی و مێژووی مەسیحییە سەرەتایییەکانەوە پەرەی پێدراوە نەوەک لە ڕێگەی پەیوەندییەکی بەردەوام لەگەڵ کتێبی پیرۆزی ئیسلام، بەڵکوو ئەمە بۆچوونێکی نیوتن بووە لەسەر دینی یەکتاپەرستیی ئیسلام و دەبێت جیابکرێتەوە لە نووسراوە دینناسییە ڕاستەوخۆکانی خۆی. == سەرچاوەکان == <references responsive="" />{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|دین|کتێبی پیرۆز|مەسیحییەت|ئیسلام|گەردوونناسی|زانست|فەلسەفە|ئایین|گەردوون}} [[پۆل:ڕەخنە لە دین]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی لاتینی]] [[پۆل:ئایزک نیوتن]] 862fof1voh52zqyhcpkdbubb4kozqzp 0 303632 1662825 1662283 2026-09-07T20:21:10Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662825 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەرخەوان''' یەکێکە لە بەناوبانگترین شیعرەکانی [[ھۆشەنگ ئیبتھاج]]. ئەم شیعرە لە ١٠ بەند پێک ھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=بررسی فرمالیستی شعر «ارغوان» از هوشنگ ابتهاج در سه حوزه ی زبان، موسیقی و زیبایی شناسی |ڕێکەوت=۱۳۹۷ |بەستەر=http://ensani.ir/fa/article/394575/بررسی-فرمالیستی-شعر-ارغوان-از-هوشنگ-ابتهاج-در-سه-حوزه-ی-زبان-موسیقی-و-زیبایی-شناسی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=بررسی نشانه شناسی ساختارگرای شعر «ارغوان» هوشنگ ابتهاج|بەستەر=http://ensani.ir/fa/article/486493/بررسی-نشانه-شناسی-ساختارگرای-شعر-ارغوان-هوشنگ-ابتهاج}}</ref> ئیبتھاج لە بەندیخانەدا ئەم شیعرەی بۆ دار [[ئەرخەوان]]ی حەوشەی ماڵەکەی نووسیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێر=تصاویری از خانە ھوشنگ ابتھاج | روایت ارغوان؛ درختی کە بخشی از خاطرات سایە بود |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/696985/تصاویری-از-خانه-هوشنگ-ابتهاج-روایت-ارغوان-درختی-که-بخشی-از}}</ref> == وەرگێڕان == فەرامەرز ئاغابەیگی ئەم شیعرەی وەرگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی: <poem> ئەرخەوان، ئەی لقی ھاوخوێنی بەجێماوی ئەمن! ئاسمانی تۆ چ ڕەنگێکە ئەمێستا؟ ساوە، یان ھەر تەم و ھەوراوییە ھێشتا؟ من لە سووچێکی تەریکم کە لە دنیا بەدەرە خۆرەتاوێ نێ وەبان سەرمەوە تاوێ. بێ ھەواڵم لە بەھاران. ھەموو دیوارە ئەوەی دیارە لە من داخم ئەم قاعیمە بەردینە وەھا تەنگی چنیوم کە ھەناسەش دەگەڕێنێتەوە دواوە ڕێی وەھا بەستووە ناھێڵێ نیگام بێتە فڕین تاقە ھەنگاوێ بچێ بەولاوە. کزە شۆقێکی چرای پڕ لە خەفەت عەرزوحاڵ گێڕەوی تاریکەسەلاتە. من پشووم دێتە ژمارە ھێند ھەوا بەندیی و ماتە! ھەرچی ھاوڕێی منە لێرا ڕەنگ بزرکاو و غەمینە دڵنیام باڵی ھەتاو قەت بەخەویش ڕێی نەکەوتووەتە ڕەھۆڵێکی لەبیرچووگی وەھا! لە وەھا سووچێکی بێدەنگ و لە بیرچوو، کە لە بای ساردی ھەناسەی، ھەموو خامۆشە شەمان خۆشەویست یادێکی ڕەنگامەیی پێشوو ھەستی گریانم ئەبەخشێ: ئەرخەوانم لە ئەوێندەر ئەرخەوانم بە تەنێیە ئەرخەوانم ئەوە دەگری وەک دڵی من کە شەڵاڵ خوێن بووە ئەسری دەمبەدەم خوێن بە چەمیدا ئەڕژێ. ئەرخەوان ئاخە چ ڕازێکە کە ھەر جارێ بەھار دەرد دەبەخشێت و لەگوێی ئاگرمان جێگە دەدا؟ بۆ ھەموو ساڵێ زەوی سوورە لە خوێنی پەڕەسێلکە چۆنە ئاوا کە جەرگسووتاوان داخ بە داخیانەوە دەکرێ سەربار؟ ئەرخەوان پەنجەیی خوێناوی زەوی! بگرە داوێنی بەیانی لە سووارانی خلنگینی ھەتاو تۆ بکە پرسیار کەنگێ بەم دۆڵی غەمان و تەمەدا دێنە گوزار؟ ئەرخەوان ھێشووە خوێن! بەربەیانان کە لەلێو پەنجەرەیی تاکی بەیانی پۆلی کۆتر گمەیان ھەڵدەبڕن نەرم و بەتاو گیانی گوڵڕەنگی ئەمن، تۆ بخە سەر دەست، بیبە سەیرانگەیی ھەڵفڕ من دەخیلت، دە بەلەز بە کە ھەڤاڵانی فڕین دڵەدوان بۆ غەمی ھاوباڵی بەجێماو! ئەرخەوان! بەیدەخی سوورباوی بەھار! لە شەکین دابە ھەمیشە! شیعری دڵ خوێنی منی، تۆ! یادی نەخشینی ھەڤاڵانی ئەمن دەمبەدەم لۆرە بکە و مەبڕە لەسەر زار! تۆ، مەقامی نەچڕاوم بچڕە، ھاودەمی کۆن! ئەرخەوان، ئەی لقی ھاوخوێنی بەجێماوی ئەمن!<ref>دریچە[ڕۆژنە]، گردآوری و ترجمە: فرامرز آقابیگی[فەرامەرز ئاغابەیگی]، تهران، انتشارات تمدن علمی، ۱۳۹۸.</ref> </poem> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == [https://www.aparat.com/v/YtxBH/شعر_%26laquo%3Bارغوان%26raquo%3B_با_صدای_هوشنگ_ابتهاج ئەرخەوان بە دەنگی ھۆشەنگ ئیبتھاج] {{تووڵی دەروازە|وێژە|شیعر}} {{کۆلکە}} [[پۆل:شیعرەکانی ھۆشەنگ ئیبتھاج]] s9asrzr72vjf9ne6h1pfpnwtxoyvtpd 0 303642 1662712 1662193 2026-09-07T16:38:39Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Port of Dover, Kent}} 1662712 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی باڵەخانە | name = بەندەری دۆڤەر | native_name = بەندەری دۆڤەر | image = Port of Dover - view from the White Cliffs-4101-03.jpg | image_caption = بەندەری دۆڤەر لە ساڵی ٢٠١٤دا، حەوزەکانی ڕۆژهەڵات لە پێشەوە و حەوزەکانی ڕۆژئاوا لە دوورەوە دەبینرێن | logo = Port of Dover logo.svg | country = [[شانشینی یەکگرتوو]] | location = [[دۆڤەر]]، [[کێنت]] | operator = دەستەی بەندەری دۆڤەر | owner = دەستەی بەندەری دۆڤەر | opened = ١٦٠٦ | website = {{URL|https://www.portofdover.com}} }} '''بەندەری دۆڤەر''' (بە ئینگلیزی: Port of Dover) بەندەرێکی کەشتیی گواستنەوە (فێری)، وێستگەی کەشتیی کروز، باری دەریایی و بەلەمی گەشتیارییە لە شاری [[دۆڤەر]] لە [[کێنت]]، باشووری ڕۆژهەڵاتی [[ئینگلتەرا]]. بە دووریی تەنها ٣٤ کیلۆمەتر نزیکترین بەندەری ئینگلیزییە لە [[فەڕەنسا]]وە، و یەکێکە لە پڕهاتوچۆترین بەندەرە دەریاییەکانی جیهان بۆ گەشتیاران. لە ساڵی ٢٠١٧دا، ١١٫٧ ملیۆن گەشتیار، ٢٫٦ ملیۆن بارهەڵگر، ٢٫٢ ملیۆن ئۆتۆمبێل و ماتۆڕسکیل، و ٨٠،٠٠٠ پاسی پێدا تێپەڕیوە،<ref name=stats>{{cite web | url=https://www.doverport.co.uk/about/performance/ | title=About/Performance | publisher=Port of Dover | archive-url=https://web.archive.org/web/20180711022145/https://www.doverport.co.uk/about/performance/ | access-date=2018-07-10| archive-date=11 July 2018 }}</ref> بە داهاتی ساڵانەی ٥٨٫٥ ملیۆن پاوەند.<ref>{{cite web |url=http://www.dovertown.co.uk/article/a_dover_study.aspx |title=A Dover Study – Dover Town Council |publisher=Dovertown.co.uk |access-date=8 February 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110316171459/http://www.dovertown.co.uk/article/a_dover_study.aspx |archive-date=16 March 2011 }}</ref> لە بەرامبەردا، [[تۆنێلی مانش]] لە نزیک ئەم بەندەرەیە کە بە تەنها ڕێگەی جێگیری وشکانی لەنێوان دوورگەی [[بەریتانیای مەزن]] و خاکی سەرەکیی ئەورووپا دادەنرێت، کە ساڵانە بە مەزەندەکردن ٢٠ ملیۆن گەشتیار و ١٫٦ ملیۆن بارهەڵگر دەیگوازێتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Port of Dover, Kent}} [[پۆل:کێنت]] [[پۆل:شار و شارۆچکە بەندەرییەکانی دەریای باکوور]] cj12nd8jtai9ydwcsbezunf2ncf1nxm 14 303645 1662716 1662051 2026-09-07T16:44:57Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی {{پۆلی کۆمنز|Annuals}} 1662716 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Annuals}} ajimrejq2boos0fgsxtcr5222p4yu45 0 303653 1662828 1662227 2026-09-07T20:22:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1662828 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{بنبەست|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 20d8o8ebecz5hmeq2rsn9niwr4koxzy 2 303657 1662658 2026-09-07T15:20:23Z Dana Osman 77618 پەڕەی دروست کرد بە «= Mohammed Othman Ali Agha (Kaka Hama) = Mohamed Othman Ali Khdir Qadir Agha (Arabic: محمد عثمان علي اغا; Latin: Mihemed Osman Elî Ağa), known as (Kaka Hama Syan and Hamagha), was born in 1952 in the village of Darbandi Gomi Syanan. He was the son of Othman Ali Agha of Darbandi Gom, belonging to the family known among the Syan tribe as the (Hamaghayi "Hemağayî"). His mother, Hamin Mawlud, belonged to the Hormizyar tribe and was...»ەوە 1662658 wikitext text/x-wiki = Mohammed Othman Ali Agha (Kaka Hama) = Mohamed Othman Ali Khdir Qadir Agha (Arabic: محمد عثمان علي اغا; Latin: Mihemed Osman Elî Ağa), known as (Kaka Hama Syan and Hamagha), was born in 1952 in the village of Darbandi Gomi Syanan. He was the son of Othman Ali Agha of Darbandi Gom, belonging to the family known among the Syan tribe as the (Hamaghayi "Hemağayî"). His mother, Hamin Mawlud, belonged to the Hormizyar tribe and was originally from the village of (Qurshaghlw "Qurışoğlu") in the Erbil plains. e9skrkvpr6t5r85gekdh9lzo2bbudoe 3 303658 1662661 2026-09-07T15:30:54Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1662661 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue"><span style="font-size:13px">'''چالاک'''</span></span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٣٠، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) sgwibhsm70rsv78y7lfgrtdyhqxctr6 0 303659 1662723 2026-09-07T17:20:04Z DiyarKamaran 50583 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox person | name = گۆتفرید یۆهانەس موولەر | birth_name = | birth_date = ١٠ی نیسانی ١٩١٤ | birth_place = گشوێند، بادن-ڤوێرتەمبێرگ، [[ئەڵمانیا]] | death_date = ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ (٩٥ ساڵ ژیاوە) | nationality = ئەڵمانی | occupation = خێرخواز | known_for = دامەزراندنی سالیم ئینتەرناشناڵ }} '''گۆتفرید یۆه...»ەوە 1662723 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = گۆتفرید یۆهانەس موولەر | birth_name = | birth_date = ١٠ی نیسانی ١٩١٤ | birth_place = گشوێند، بادن-ڤوێرتەمبێرگ، [[ئەڵمانیا]] | death_date = ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ (٩٥ ساڵ ژیاوە) | nationality = ئەڵمانی | occupation = خێرخواز | known_for = دامەزراندنی سالیم ئینتەرناشناڵ }} '''گۆتفرید یۆهانەس میولەر''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Gottfried Johannes Müller؛ ١٠ی نیسانی ١٩١٤ – ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩) [[چاکەکاری|چاکەکارێکی]] ئەڵمانی بوو، کە ڕێکخراوی سالیم ئینتەرناشناڵی دامەزراند. == ژیان == میولەر لە گوندی گشوێند لە ناوچەی شوابیای [[ئەڵمانیا]] لەدایکبووە. لە ساڵانی ١٩٣٥ بۆ ١٩٣٦دا گەشتی بۆ [[کوردستان]] کرد و پەڕتووکێکی بە ناونیشانی «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (Breaking into Closed Kurdistan) نووسی کە لە ساڵی ١٩٣٧دا بڵاوکرایەوە. دوای خزمەتی سەربازی، وەک فرۆشیار کاریکرد و لە فەوجێکی [[سوارە|سوارەدا]] خزمەتی کرد.<ref name="Salem">{{cite web |url=https://www.saleminternational.org/index.php?seite=gottfried-mueller-1914-2009_2 |access-date=27 February 2024 |website=www.saleminternational.org |title=Gottfried Müller (1914-2009) |publisher=SALEM International}}</ref> لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەمدا]]، میولەر لە ڕیزەکانی [[ڤێرمات|ڤێرماتدا]] خزمەتی کرد. بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموتدا]] کرد، کە هەوڵێکی شکستخواردوو بوو بۆ هەڵگیرساندنی ڕاپەڕینی [[کوردانی باشووری کوردستان|کوردانی باشوور]] بە مەبەستی دەرکردنی بەریتانییەکان لە عێراق. ڕووداوەکانی ئەم ئۆپراسیۆنەی لە پەڕتووکەکەی ساڵی ١٩٥٩یدا بە ناونیشانی «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (In the Burning Orient) تۆمار کرد. لە ساڵی ١٩٥٧دا، بەشداریی لە دامەزراندنی ڕێکخراوی «سالیم ئینتەرناشناڵ»دا کرد، کە ڕێکخراوێکی چاکەکەرێکی مەسیحیی گیاخۆر بوو. لە سەرەتادا پەناگەیان بۆ بێ ماڵەکان دروستکرد، و دواتریش ماڵی منداڵان. میولەر دوو جار هاوسەرگیریی کرد؛ یەکەمجار لەگەڵ سوزان فیرگاو، کە دوو کوڕیان هەبوو و لە شێستەکانی سەدەی ڕابردوودا لێک جیا بوونەوە. لە ساڵی ١٩٧٣دا لەگەڵ ئورسولا شوایزەر هاوسەرگیریی کرد و دوو کوڕی لەویش هەبوو. لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref name="Salem" /> == پەڕتووکەکان == * «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (با ناونیشانی ئەڵمانی: [[iarchive:muller-einbruch-ins-verschlossene-kurdistan|Einbruch ins verschlossene Kurdistan]])، ١٩٣٧. * «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (با ناونیشانی ئەڵمانی: [https://books.google.com/books?id=kNaMHAAACAAJ Im brennenden Orient])، ١٩٥٩. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|مێژوو|کوردستان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:چاکەکاران]] 98v6s4j4c5o225m5xgx01e6x6kpfg63 1662724 1662723 2026-09-07T17:22:08Z DiyarKamaran 50583 1662724 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = گۆتفرید یۆهانەس موولەر | birth_name = | birth_date = ١٠ی نیسانی ١٩١٤ | birth_place = گشوێند، بادن-ڤوێرتەمبێرگ، [[ئەڵمانیا]] | death_date = ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ (٩٥ ساڵ ژیاوە) | nationality = ئەڵمانی | occupation = [[چاکەکاری|چاکەکەر]] | known_for = دامەزراندنی سالیم ئینتەرناشناڵ }} '''گۆتفرید یۆهانەس میولەر''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Gottfried Johannes Müller؛ ١٠ی نیسانی ١٩١٤ – ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩) [[چاکەکاری|چاکەکارێکی]] ئەڵمانی بوو، کە ڕێکخراوی سالیم ئینتەرناشناڵی دامەزراند. == ژیان == میولەر لە گوندی گشوێند لە ناوچەی شوابیای [[ئەڵمانیا]] لەدایکبووە. لە ساڵانی ١٩٣٥ بۆ ١٩٣٦دا گەشتی بۆ [[کوردستان]] کرد و پەڕتووکێکی بە ناونیشانی «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (Breaking into Closed Kurdistan) نووسی کە لە ساڵی ١٩٣٧دا بڵاوکرایەوە. دوای خزمەتی سەربازی، وەک فرۆشیار کاریکرد و لە فەوجێکی [[سوارە|سوارەدا]] خزمەتی کرد.<ref name="Salem">{{cite web |url=https://www.saleminternational.org/index.php?seite=gottfried-mueller-1914-2009_2 |access-date=27 February 2024 |website=www.saleminternational.org |title=Gottfried Müller (1914-2009) |publisher=SALEM International}}</ref> لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەمدا]]، میولەر لە ڕیزەکانی [[ڤێرمات|ڤێرماتدا]] خزمەتی کرد. بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموتدا]] کرد، کە هەوڵێکی شکستخواردوو بوو بۆ هەڵگیرساندنی ڕاپەڕینی [[کوردانی باشووری کوردستان|کوردانی باشوور]] بە مەبەستی دەرکردنی بەریتانییەکان لە عێراق. ڕووداوەکانی ئەم ئۆپراسیۆنەی لە پەڕتووکەکەی ساڵی ١٩٥٩یدا بە ناونیشانی «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (In the Burning Orient) تۆمار کرد. لە ساڵی ١٩٥٧دا، بەشداریی لە دامەزراندنی ڕێکخراوی «سالیم ئینتەرناشناڵ»دا کرد، کە ڕێکخراوێکی چاکەکەرێکی مەسیحیی گیاخۆر بوو. لە سەرەتادا پەناگەیان بۆ بێ ماڵەکان دروستکرد، و دواتریش ماڵی منداڵان. میولەر دوو جار هاوسەرگیریی کرد؛ یەکەمجار لەگەڵ سوزان فیرگاو، کە دوو کوڕیان هەبوو و لە شێستەکانی سەدەی ڕابردوودا لێک جیا بوونەوە. لە ساڵی ١٩٧٣دا لەگەڵ ئورسولا شوایزەر هاوسەرگیریی کرد و دوو کوڕی لەویش هەبوو. لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref name="Salem" /> == پەڕتووکەکان == * «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (با ناونیشانی ئەڵمانی: [[iarchive:muller-einbruch-ins-verschlossene-kurdistan|Einbruch ins verschlossene Kurdistan]])، ١٩٣٧. * «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (با ناونیشانی ئەڵمانی: [https://books.google.com/books?id=kNaMHAAACAAJ Im brennenden Orient])، ١٩٥٩. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|مێژوو|کوردستان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:چاکەکاران]] s56b7irz4co9l9b838ajm3iskao1dpk 1662726 1662724 2026-09-07T17:34:04Z DiyarKamaran 50583 1662726 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = گۆتفرید یۆهانەس میولەر | birth_name = | birth_date = ١٠ی نیسانی ١٩١٤ | birth_place = گشوێند، بادن-ڤوێرتەمبێرگ، [[ئەڵمانیا]] | death_date = ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ (٩٥ ساڵ ژیاوە) | nationality = ئەڵمانی | occupation = [[چاکەکاری|چاکەکەر]] | known_for = بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت]] |image=گۆتفرید میولەر.jpg|caption=گۆتفرید میولەر (لە چەپ) و هاوڕێیەکی کوردی}} '''گۆتفرید یۆهانەس میولەر''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Gottfried Johannes Müller؛ ١٠ی نیسانی ١٩١٤ – ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩) [[چاکەکاری|چاکەکارێکی]] ئەڵمانی بوو، کە ڕێکخراوی سالیم ئینتەرناشناڵی دامەزراند. و لەگەڵ [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافیعدا]] سەرکردایەتیی [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموتی]] کردووە. == ژیان == میولەر لە گوندی گشوێند لە ناوچەی شوابیای [[ئەڵمانیا]] لەدایکبووە. لە ساڵانی ١٩٣٥ بۆ ١٩٣٦دا گەشتی بۆ [[کوردستان]] کرد و پەڕتووکێکی بە ناونیشانی «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (Breaking into Closed Kurdistan) نووسی کە لە ساڵی ١٩٣٧دا بڵاوکرایەوە. دوای خزمەتی سەربازی، وەک فرۆشیار کاریکرد و لە فەوجێکی [[سوارە|سوارەدا]] خزمەتی کرد.<ref name="Salem">{{cite web |url=https://www.saleminternational.org/index.php?seite=gottfried-mueller-1914-2009_2 |access-date=27 February 2024 |website=www.saleminternational.org |title=Gottfried Müller (1914-2009) |publisher=SALEM International}}</ref> لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەمدا]]، میولەر لە ڕیزەکانی [[ڤێرمات|ڤێرماتدا]] خزمەتی کرد. بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموتدا]] کرد، کە هەوڵێکی شکستخواردوو بوو بۆ هەڵگیرساندنی ڕاپەڕینی [[کوردانی باشووری کوردستان|کوردانی باشوور]] بە مەبەستی دەرکردنی بەریتانییەکان لە عێراق. ڕووداوەکانی ئەم ئۆپراسیۆنەی لە پەڕتووکەکەی ساڵی ١٩٥٩یدا بە ناونیشانی «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (In the Burning Orient) تۆمار کرد. لە ساڵی ١٩٥٧دا، بەشداریی لە دامەزراندنی ڕێکخراوی «سالیم ئینتەرناشناڵ»دا کرد، کە ڕێکخراوێکی چاکەکەرێکی مەسیحیی گیاخۆر بوو. لە سەرەتادا پەناگەیان بۆ بێ ماڵەکان دروستکرد، و دواتریش ماڵی منداڵان. میولەر دوو جار هاوسەرگیریی کرد؛ یەکەمجار لەگەڵ سوزان فیرگاو، کە دوو کوڕیان هەبوو و لە شێستەکانی سەدەی ڕابردوودا لێک جیا بوونەوە. لە ساڵی ١٩٧٣دا لەگەڵ ئورسولا شوایزەر هاوسەرگیریی کرد و دوو کوڕی لەویش هەبوو. لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref name="Salem" /> == پەڕتووکەکان == * «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (با ناونیشانی ئەڵمانی: [[iarchive:muller-einbruch-ins-verschlossene-kurdistan|Einbruch ins verschlossene Kurdistan]])، ١٩٣٧. * «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (با ناونیشانی ئەڵمانی: [https://books.google.com/books?id=kNaMHAAACAAJ Im brennenden Orient])، ١٩٥٩. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|مێژوو|کوردستان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:چاکەکاران]] qyb7dg5kyyyvss0jsjjh3zpv9sz9a54 1662728 1662726 2026-09-07T17:37:35Z DiyarKamaran 50583 1662728 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = گۆتفرید یۆهانەس میولەر | birth_name = | birth_date = ١٠ی نیسانی ١٩١٤ | birth_place = گشوێند، بادن-ڤوێرتەمبێرگ، [[ئەڵمانیا]] | death_date = ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ (٩٥ ساڵ ژیاوە) | nationality = ئەڵمانی | occupation = [[چاکەکاری|چاکەکەر]] | known_for = بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت]] |image=گۆتفرید میولەر.jpg|caption=گۆتفرید میولەر (لە چەپ) و جەنگاوەرێکی کورد}} '''گۆتفرید یۆهانەس میولەر''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Gottfried Johannes Müller؛ ١٠ی نیسانی ١٩١٤ – ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩) [[چاکەکاری|چاکەکارێکی]] ئەڵمانی بوو، کە ڕێکخراوی سالیم ئینتەرناشناڵی دامەزراند. و لەگەڵ [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافیعدا]] سەرکردایەتیی [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموتی]] کردووە. == ژیان == میولەر لە گوندی گشوێند لە ناوچەی شوابیای [[ئەڵمانیا]] لەدایکبووە. لە ساڵانی ١٩٣٥ بۆ ١٩٣٦دا گەشتی بۆ [[کوردستان]] کرد و پەڕتووکێکی بە ناونیشانی «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (Breaking into Closed Kurdistan) نووسی کە لە ساڵی ١٩٣٧دا بڵاوکرایەوە. دوای خزمەتی سەربازی، وەک فرۆشیار کاریکرد و لە فەوجێکی [[سوارە|سوارەدا]] خزمەتی کرد.<ref name="Salem">{{cite web |url=https://www.saleminternational.org/index.php?seite=gottfried-mueller-1914-2009_2 |access-date=27 February 2024 |website=www.saleminternational.org |title=Gottfried Müller (1914-2009) |publisher=SALEM International}}</ref> لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەمدا]]، میولەر لە ڕیزەکانی [[ڤێرمات|ڤێرماتدا]] خزمەتی کرد. بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموتدا]] کرد، کە هەوڵێکی شکستخواردوو بوو بۆ هەڵگیرساندنی ڕاپەڕینی [[کوردانی باشووری کوردستان|کوردانی باشوور]] بە مەبەستی دەرکردنی بەریتانییەکان لە عێراق. ڕووداوەکانی ئەم ئۆپراسیۆنەی لە پەڕتووکەکەی ساڵی ١٩٥٩یدا بە ناونیشانی «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (In the Burning Orient) تۆمار کرد. لە ساڵی ١٩٥٧دا، بەشداریی لە دامەزراندنی ڕێکخراوی «سالیم ئینتەرناشناڵ»دا کرد، کە ڕێکخراوێکی چاکەکەرێکی مەسیحیی گیاخۆر بوو. لە سەرەتادا پەناگەیان بۆ بێ ماڵەکان دروستکرد، و دواتریش ماڵی منداڵان. میولەر دوو جار هاوسەرگیریی کرد؛ یەکەمجار لەگەڵ سوزان فیرگاو، کە دوو کوڕیان هەبوو و لە شێستەکانی سەدەی ڕابردوودا لێک جیا بوونەوە. لە ساڵی ١٩٧٣دا لەگەڵ ئورسولا شوایزەر هاوسەرگیریی کرد و دوو کوڕی لەویش هەبوو. لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref name="Salem" /> == پەڕتووکەکان == * «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (با ناونیشانی ئەڵمانی: [[iarchive:muller-einbruch-ins-verschlossene-kurdistan|Einbruch ins verschlossene Kurdistan]])، ١٩٣٧. * «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (با ناونیشانی ئەڵمانی: [https://books.google.com/books?id=kNaMHAAACAAJ Im brennenden Orient])، ١٩٥٩. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|مێژوو|کوردستان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:چاکەکاران]] 6ynmjmzl24jl8inpfojqxfgj6d1vvci 1662729 1662728 2026-09-07T17:39:18Z DiyarKamaran 50583 1662729 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = گۆتفرید یۆهانەس میولەر | birth_name = | birth_date = ١٠ی نیسانی ١٩١٤ | birth_place = گشوێند، بادن-ڤوێرتەمبێرگ، [[ئەڵمانیا]] | death_date = ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ (٩٥ ساڵ ژیاوە) | nationality = ئەڵمانی | occupation = [[چاکەکاری|چاکەکەر]] | known_for = بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت]] |image=گۆتفرید میولەر.jpg|caption=گۆتفرید میولەر (لە چەپ) و جەنگاوەرێکی کورد}} '''گۆتفرید یۆهانەس میولەر''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Gottfried Johannes Müller؛ ١٠ی نیسانی ١٩١٤ – ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩) [[چاکەکاری|چاکەکارێکی]] ئەڵمانی بوو، کە ڕێکخراوی سالیم ئینتەرناشناڵی دامەزراند. و لەگەڵ [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافیعدا]] بەشداری [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموتی]] کردووە. == ژیان == میولەر لە گوندی گشوێند لە ناوچەی شوابیای [[ئەڵمانیا]] لەدایکبووە. لە ساڵانی ١٩٣٥ بۆ ١٩٣٦دا گەشتی بۆ [[کوردستان]] کرد و پەڕتووکێکی بە ناونیشانی «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (Breaking into Closed Kurdistan) نووسی کە لە ساڵی ١٩٣٧دا بڵاوکرایەوە. دوای خزمەتی سەربازی، وەک فرۆشیار کاریکرد و لە فەوجێکی [[سوارە|سوارەدا]] خزمەتی کرد.<ref name="Salem">{{cite web |url=https://www.saleminternational.org/index.php?seite=gottfried-mueller-1914-2009_2 |access-date=27 February 2024 |website=www.saleminternational.org |title=Gottfried Müller (1914-2009) |publisher=SALEM International}}</ref> لە [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەمدا]]، میولەر لە ڕیزەکانی [[ڤێرمات|ڤێرماتدا]] خزمەتی کرد. بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموتدا]] کرد، کە هەوڵێکی شکستخواردوو بوو بۆ هەڵگیرساندنی ڕاپەڕینی [[کوردانی باشووری کوردستان|کوردانی باشوور]] بە مەبەستی دەرکردنی بەریتانییەکان لە عێراق. ڕووداوەکانی ئەم ئۆپراسیۆنەی لە پەڕتووکەکەی ساڵی ١٩٥٩یدا بە ناونیشانی «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (In the Burning Orient) تۆمار کرد. لە ساڵی ١٩٥٧دا، بەشداریی لە دامەزراندنی ڕێکخراوی «سالیم ئینتەرناشناڵ»دا کرد، کە ڕێکخراوێکی چاکەکەرێکی مەسیحیی گیاخۆر بوو. لە سەرەتادا پەناگەیان بۆ بێ ماڵەکان دروستکرد، و دواتریش ماڵی منداڵان. میولەر دوو جار هاوسەرگیریی کرد؛ یەکەمجار لەگەڵ سوزان فیرگاو، کە دوو کوڕیان هەبوو و لە شێستەکانی سەدەی ڕابردوودا لێک جیا بوونەوە. لە ساڵی ١٩٧٣دا لەگەڵ ئورسولا شوایزەر هاوسەرگیریی کرد و دوو کوڕی لەویش هەبوو. لە ساڵی ٢٠٠٩دا لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.<ref name="Salem" /> == پەڕتووکەکان == * «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (با ناونیشانی ئەڵمانی: [[iarchive:muller-einbruch-ins-verschlossene-kurdistan|Einbruch ins verschlossene Kurdistan]])، ١٩٣٧. * «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (با ناونیشانی ئەڵمانی: [https://books.google.com/books?id=kNaMHAAACAAJ Im brennenden Orient])، ١٩٥٩. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|مێژوو|کوردستان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:چاکەکاران]] 5yyltz6bw8u9gftde94dirope5t2faf 1662730 1662729 2026-09-07T18:09:23Z DiyarKamaran 50583 1662730 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = گۆتفرید یۆهانەس میولەر | birth_name = | birth_date = ١٠ی نیسانی ١٩١٤ | birth_place = گشوێند، بادن-ڤوێرتەمبێرگ، [[ئەڵمانیا]] | death_date = ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ (٩٥ ساڵ ژیاوە) | nationality = ئەڵمانی | occupation = [[چاکەکاری|چاکەکار]] | known_for = بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت]] | image = گۆتفرید میولەر.jpg | caption = گۆتفرید میولەر (لە چەپ) و جەنگاوەرێکی کورد }} '''گۆتفرید یۆهانەس میولەر''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Gottfried Johannes Müller؛ ١٠ی نیسانی ١٩١٤ – ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩) [[چاکەکاری|چاکەکارێکی]] ئەڵمانی بوو کە ڕێکخراوی «سالیم ئینتەرناشناڵ»ی دامەزراند، هەروەها بە هاوبەشی لەگەڵ [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافیعدا]] سەرکردایەتیی [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی مەمووتی]] کردووە. == ژیان == میولەر لە گوندی گشوێند لە ناوچەی شوابیای [[ئەڵمانیا]] لەدایکبووە. لە ساڵانی ١٩٣٥ بۆ ١٩٣٦دا گەشتی بۆ [[کوردستان]] کرد و پەڕتووکێکی بە ناونیشانی «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (Einbruch ins verschlossene Kurdistan) نووسی کە لە ساڵی ١٩٣٧دا بڵاوکرایەوە.<ref name="Salem">{{cite web |url=https://www.saleminternational.org/index.php?seite=gottfried-mueller-1914-2009_2 |access-date=27 February 2024 |website=www.saleminternational.org |title=Gottfried Müller (1914-2009) |publisher=SALEM International}}</ref> ڕووداوە سەرەکییەکانی ژیانی بەپێی ڕیزبەند و قۆناغە زەمەنییەکان: * '''١٩٣٧–١٩٣٨:''' خزمەتی سەربازیی کرد. * '''١٩٣٩–١٩٤٠:''' وەک فرۆشیارێک لە [[ڤیێنا]] کاری کرد و ئەسپسوار بوو لە فەوجی سوارەی «هۆخ و دۆیچماستەر» (Hoch- und Deutschmeister). لەم نێوەندەدا [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەم]] هەڵگیرسا و بە مەبەستی خزمەتکردن لە [[فەڕەنسا]] بانگهێشتی سەربازی کرا. * '''١٩٤٠–١٩٤٢:''' لە ڕایخنباخ/فۆگتلاند جێگیرکرا و وەک ڕاهێنەری تاکتیکەکانئ جەنگ بۆ بەرەی [[ڕووسیا]] و دواتریش بۆ ھەڵمەتی ستالینگراد کاری کرد. لە هەمان کاتدا، لەلایەن ھێزی ئاسمانیی ئەڵمانیاوە (لوفتڤافە) مەشقی سەربازیی پێکرا. * '''١٩٤٢–١٩٤٨:''' «[[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموت]]» – دووەم گەشت بۆ ڕۆژهەڵات: لە سەردەمی جەنگدا، هەوڵیدا بە هاوکاریی [[کورد|کوردەکان]] دەست بەسەر کێڵگە نەوتییەکاندا بگرێت بۆ پشتیوانیکردنی سوپای ئەڵمانیا. بەڵام ئەرکە نهێنییەکەی ئاشکرا بوو و لەگەڵ هاوڕێکەیدا لەلایەن هێزەکانی بەریتانیا و عێراقەوە دەستگیرکران. دوای ئەشکەنجەدانی، سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێنرا؛ ساڵێکی لە ژووری سێدارەدا بەسەربرد و لەوێ کەوتە قووڵبوونەوە و تێفکرین لە چەمکی ژیان و مردن، کە ئەم ئەزموونە دواتر بووە ئیلهامبەخش بۆ دامەزراندنی ڕێکخراوی «سالیم». لە کۆتاییدا توانی هەڵبێت و ڕووداوەکانی ئەم قۆناغەی لە پەڕتووکەکەیدا بە ناونیشانی «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» تۆمار کرد کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٩دا بڵاوکرایەوە. * '''١٩٤٨–١٩٥٠:''' دوای کۆتاییھاتنی جەنگ، لە ساڵی ١٩٤٧دا گوێزرایەوە بۆ کەمپی دەستبەسەرکردنی بەریتانی لە ھامبۆرگ-نۆیێنگامە و دواتریش بۆ کەمپی ئۆگسبورگ. لە ساڵی ١٩٤٨دا ئازادکرا و لەگەڵ یەکەم ھاوسەری بە ناوی سوزان فیرگاو ھاوسەرگیریی کرد؛ دوو کوڕیان بوو بە ناوەکانی ئامادێ و ئالێکساندەر. * '''١٩٥١–١٩٥٧:''' زۆرتر لە بیرۆکەی پارە پەیداکردن دوورکەوتەوە. ژیانی ھاوسەرگیریی بەھۆی بەردەوامیی پابەندبوونی کۆمەڵایەتییەوە تووشی ئاریشە بوو، سەرەنجام لەگەڵ ھاوسەرەکەیدا لێک جیا بوونەوە و لە شەستەکانی سەدەی ڕابردوودا بە فەرمی تەڵاقدران. * '''١٦ی ئەیلوولی ١٩٥٧:''' لەگەڵ چەند هاوڕێیەکیدا، برایەتیی «سالیم»ی (Brotherhood SALEM) وەک کۆمەڵەیەکی فەرمیی تۆمارکراو لە شتوتگارت-لیۆنبێرگ لە ئەڵمانیا دامەزراند. لە ناوچەی سووری شتوتگارت و لە نزیک کەنیسەی لیۆنھارد، بنکەیەکی خزمەتگوزاریی فریاگوزارییان بە ناوی «SOS-SALEM» کردەوە؛ لەوێ بێماڵان، بێکاران، زیندانیانی پێشوو و کارمەندانی سێکس دەیانتوانی پەناگە، ژەمە خۆراکی گەرم و هاوکاریی پێویست بەدەستبهێنن. * '''١٩٥٨–١٩٥٩:''' پەناگەی نوێ بۆ بێماڵان لە [[بەرلین]]، [[نۆریمبێرگ]]، [[میونشن]]، [[کارلسرووە]] و [[فرانکفورت]] دروستکران. * '''١٩٦٠–١٩٦٣:''' ئەم ساڵانە پڕ بوون لە تۆمەت و ناوزڕاندن دژی ڕێکخراوەکە. بەڵگەنامەکانی «سالیم» دەستیان بەسەردا گیرا، بەمەش ڕێگری لە کۆکردنەوەی کۆمەکی دارایی کرا و ڕێکخراوەکە کەوتە لێواری داڕمانی دارایی تەواوەتی. دوای چەندین دانیشتنی دادگا لە دادگای ناوچەییی [[شتوتگارت]]، میولەر سەرکەوتنی بەدەستهێنا؛ بەڵام داواکاری گشتیی شتوتگارت تانەی لە بڕیارەکە دا و دۆسیەکەی ڕەوانەی دادگای فیدراڵیی دادپەروەری کردەوە. * '''١٩٦٤:''' لە دانیشتنی دادگای فیدراڵیی دادپەروەری لە کارلسرووە، گۆتفرید میولەر و ڕێکخراوی «سالیم» لە تەواوی تۆمەتەکان بێبەری کران و بێتاوانییان سەلمێنرا. * '''١٩٦٤–١٩٦٦:''' لەم ماوەیەدا، سەرنجی خستە سەر کۆڵینەوە لە هۆکارەکانی دووبارەکردنەوەی تاوان لەلایەن زیندانیانی پێشووەوە. دوای پرسیارکردن لە زۆربەیان، هەمان وەڵامیان دایەوە: «ئێمە منداڵییەکی دڵخۆش و ماڵێکی ئاراممان نەبووە». دوای ئەوەی درکی بەوە کرد کە دەبێت کێشەکە لە ڕەگ و ڕیشەیەوە چارەسەر بکرێت، یەکەمین ماڵەکانی منداڵانی «سالیم»ی لە نویکێفەرلۆ، شتارنبێرگ، ڤارتاڤایل، پاسینگ، کۆنیگسدۆرف، فورس لە باڤاریا، پۆستباوەر لە نزیک نۆرنبێرگ، و کۆنیگسهۆفن دامەزراند و بەردەوام لە هاتووچۆدا بوو لە نێوان ئەم شارانەدا. * '''١٩٦٨:''' برایەتیی «سالیم» گۆڕدرا بۆ کۆمپانیایەکی سنووردارکراوی بێقازانج تا وەڵامدەرەوەی پێداویستییەکانی دیدگای گەشەسەندووی «سالیم» بێت. * '''١٩٦٩:''' تەواوی ماڵە سەربەخۆکانی منداڵانی «سالیم» گوێزرانەوە بۆ شاری شتادتشتایناخ لە [[باڤاریا]]، کە لە ناوچەی دارستانی فرانکۆنیدا هەڵکەوتووە. بەم هەنگاوە توانرا بیرۆکەی دامەزراندنی یەکەم «گوندی منداڵانی سالیم» بخەرێتە باری جێبەجێکردنەوە. * '''١٩٧٣:''' لەگەڵ ئورسولا شوایزەر هاوسەرگیریی دووەمی پێکهێنا، کە لە ساڵی ١٩٦٣ەوە وەک پەرستاری منداڵان لە «سالیم» کاری دەکرد. دواتر دوو کوڕیان بوو بە ناوەکانی ساموئێل و ناتان. * '''١٩٦٩–٢٠٠٦:''' لە ماوەی ئەم ساڵانەدا، چالاکییەکانی گۆتفرید میولەر ڕووبەرێکی جیهانییانی وەرگرت، لە کاتێکدا شتادتشتایناخ وەک بنکەی سەرەکیی کارەکانی مایەوە. چەندین جار گەشتی بۆ [[ئیسرائیل]] کرد بە مەبەستی دامەزراندنی ماڵی منداڵانی «ئۆر شالۆم» بۆ منداڵانی جوو و عەرەب. لە لوتکەی هەوڵە مرۆڤدۆستییەکانیدا، گەشتی بۆ چەندین وڵاتی ئەفریقا کردلەوانە [[ئووگاندا]]، [[سۆماڵیا]]، [[نامیبیا]] و [[تۆگۆ]] لەوێ گوندی منداڵان و چەندین پڕۆژەی فریاگوزاریی نوێی دەستپێکرد. هەروەها چالاکییەکانی بۆ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[کۆڵۆمبیا]]، زۆربەی وڵاتانی ئەورووپا، [[تایوان]] و [[ڕووسیا]] فراوان کرد. دوا گەشتە ڕێکخراوەییەکانی لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا بۆ تۆگۆ لە ڕۆژئاوای ئەفریقا، و لە تەمەنی ٨٩ ساڵیدا بۆ کۆنیگسبێرگ لە ڕووسیا بوون.» * '''٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩:''' گۆتفرید میولەر دوای تەمەنێکی درێژ و پڕ لە بەخشین، لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا لە ناو ئامێزی خێزانەکەیدا کۆچی دوایی کرد.<ref name="Salem" /> * لە ساڵی ١٩٩٥دا، ساموئێلی کوڕی دەستبەکاربوونی لە ڕێکخراوی «سالیم» دەستپێکرد و لە ساڵی ١٩٩٩ بووە بەڕێوەبەری جێبەجێکار تا ڕێکخراوەکە بەپێی بیرۆکەکانی باوکی بەڕێوە ببات. ئورسولا میولەری هاوسەری و چەندین کارمەندی دێرین و بەخشەران تا ئه‌مڕۆش وەفادار بە «سالیم» ماونەتەوە. == پەڕتووکەکان == * «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (بە ئەڵمانی: [[iarchive:muller-einbruch-ins-verschlossene-kurdistan|Einbruch ins verschlossene Kurdistan]])، ١٩٣٧. * «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (بە ئەڵمانی: [https://books.google.com/books?id=kNaMHAAACAAJ Im brennenden Orient])، ١٩٥٩. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|مێژوو|کوردستان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:چاکەکارانی ئەڵمانی]] gd92j72d1a8fkfbbghgaw0kufwh9fw3 1662731 1662730 2026-09-07T18:09:56Z DiyarKamaran 50583 1662731 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = گۆتفرید یۆهانەس میولەر | birth_name = | birth_date = ١٠ی نیسانی ١٩١٤ | birth_place = گشوێند، بادن-ڤوێرتەمبێرگ، [[ئەڵمانیا]] | death_date = ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ (٩٥ ساڵ ژیاوە) | nationality = ئەڵمانی | occupation = [[چاکەکاری|چاکەکار]] | known_for = بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت]] | image = گۆتفرید میولەر.jpg | caption = گۆتفرید میولەر (لە چەپ) و جەنگاوەرێکی کورد }} '''گۆتفرید یۆهانەس میولەر''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Gottfried Johannes Müller؛ ١٠ی نیسانی ١٩١٤ – ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩) [[چاکەکاری|چاکەکارێکی]] ئەڵمانی بوو کە ڕێکخراوی «سالیم ئینتەرناشناڵ»ی دامەزراند، هەروەها بە هاوبەشی لەگەڵ [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافیعدا]] سەرکردایەتیی [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی مەمووتی]] کردووە. == ژیان == میولەر لە گوندی گشوێند لە ناوچەی شوابیای [[ئەڵمانیا]] لەدایکبووە. لە ساڵانی ١٩٣٥ بۆ ١٩٣٦دا گەشتی بۆ [[کوردستان]] کرد و پەڕتووکێکی بە ناونیشانی «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (Einbruch ins verschlossene Kurdistan) نووسی کە لە ساڵی ١٩٣٧دا بڵاوکرایەوە.<ref name="Salem">{{cite web |url=https://www.saleminternational.org/index.php?seite=gottfried-mueller-1914-2009_2 |access-date=27 February 2024 |website=www.saleminternational.org |title=Gottfried Müller (1914-2009) |publisher=SALEM International}}</ref> ڕووداوە سەرەکییەکانی ژیانی بەپێی ڕیزبەند و قۆناغە زەمەنییەکان:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=SALEM International - Gottfried Müller (1914-2009) |ناونیشان=https://www.saleminternational.org/index.php?seite=gottfried-mueller-1914-2009_2 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-07 |وێبگە=www.saleminternational.org |زمان=de}}</ref> * '''١٩٣٧–١٩٣٨:''' خزمەتی سەربازیی کرد. * '''١٩٣٩–١٩٤٠:''' وەک فرۆشیارێک لە [[ڤیێنا]] کاری کرد و ئەسپسوار بوو لە فەوجی سوارەی «هۆخ و دۆیچماستەر» (Hoch- und Deutschmeister). لەم نێوەندەدا [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەم]] هەڵگیرسا و بە مەبەستی خزمەتکردن لە [[فەڕەنسا]] بانگهێشتی سەربازی کرا. * '''١٩٤٠–١٩٤٢:''' لە ڕایخنباخ/فۆگتلاند جێگیرکرا و وەک ڕاهێنەری تاکتیکەکانئ جەنگ بۆ بەرەی [[ڕووسیا]] و دواتریش بۆ ھەڵمەتی ستالینگراد کاری کرد. لە هەمان کاتدا، لەلایەن ھێزی ئاسمانیی ئەڵمانیاوە (لوفتڤافە) مەشقی سەربازیی پێکرا. * '''١٩٤٢–١٩٤٨:''' «[[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموت]]» – دووەم گەشت بۆ ڕۆژهەڵات: لە سەردەمی جەنگدا، هەوڵیدا بە هاوکاریی [[کورد|کوردەکان]] دەست بەسەر کێڵگە نەوتییەکاندا بگرێت بۆ پشتیوانیکردنی سوپای ئەڵمانیا. بەڵام ئەرکە نهێنییەکەی ئاشکرا بوو و لەگەڵ هاوڕێکەیدا لەلایەن هێزەکانی بەریتانیا و عێراقەوە دەستگیرکران. دوای ئەشکەنجەدانی، سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێنرا؛ ساڵێکی لە ژووری سێدارەدا بەسەربرد و لەوێ کەوتە قووڵبوونەوە و تێفکرین لە چەمکی ژیان و مردن، کە ئەم ئەزموونە دواتر بووە ئیلهامبەخش بۆ دامەزراندنی ڕێکخراوی «سالیم». لە کۆتاییدا توانی هەڵبێت و ڕووداوەکانی ئەم قۆناغەی لە پەڕتووکەکەیدا بە ناونیشانی «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» تۆمار کرد کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٩دا بڵاوکرایەوە. * '''١٩٤٨–١٩٥٠:''' دوای کۆتاییھاتنی جەنگ، لە ساڵی ١٩٤٧دا گوێزرایەوە بۆ کەمپی دەستبەسەرکردنی بەریتانی لە ھامبۆرگ-نۆیێنگامە و دواتریش بۆ کەمپی ئۆگسبورگ. لە ساڵی ١٩٤٨دا ئازادکرا و لەگەڵ یەکەم ھاوسەری بە ناوی سوزان فیرگاو ھاوسەرگیریی کرد؛ دوو کوڕیان بوو بە ناوەکانی ئامادێ و ئالێکساندەر. * '''١٩٥١–١٩٥٧:''' زۆرتر لە بیرۆکەی پارە پەیداکردن دوورکەوتەوە. ژیانی ھاوسەرگیریی بەھۆی بەردەوامیی پابەندبوونی کۆمەڵایەتییەوە تووشی ئاریشە بوو، سەرەنجام لەگەڵ ھاوسەرەکەیدا لێک جیا بوونەوە و لە شەستەکانی سەدەی ڕابردوودا بە فەرمی تەڵاقدران. * '''١٦ی ئەیلوولی ١٩٥٧:''' لەگەڵ چەند هاوڕێیەکیدا، برایەتیی «سالیم»ی (Brotherhood SALEM) وەک کۆمەڵەیەکی فەرمیی تۆمارکراو لە شتوتگارت-لیۆنبێرگ لە ئەڵمانیا دامەزراند. لە ناوچەی سووری شتوتگارت و لە نزیک کەنیسەی لیۆنھارد، بنکەیەکی خزمەتگوزاریی فریاگوزارییان بە ناوی «SOS-SALEM» کردەوە؛ لەوێ بێماڵان، بێکاران، زیندانیانی پێشوو و کارمەندانی سێکس دەیانتوانی پەناگە، ژەمە خۆراکی گەرم و هاوکاریی پێویست بەدەستبهێنن. * '''١٩٥٨–١٩٥٩:''' پەناگەی نوێ بۆ بێماڵان لە [[بەرلین]]، [[نۆریمبێرگ]]، [[میونشن]]، [[کارلسرووە]] و [[فرانکفورت]] دروستکران. * '''١٩٦٠–١٩٦٣:''' ئەم ساڵانە پڕ بوون لە تۆمەت و ناوزڕاندن دژی ڕێکخراوەکە. بەڵگەنامەکانی «سالیم» دەستیان بەسەردا گیرا، بەمەش ڕێگری لە کۆکردنەوەی کۆمەکی دارایی کرا و ڕێکخراوەکە کەوتە لێواری داڕمانی دارایی تەواوەتی. دوای چەندین دانیشتنی دادگا لە دادگای ناوچەییی [[شتوتگارت]]، میولەر سەرکەوتنی بەدەستهێنا؛ بەڵام داواکاری گشتیی شتوتگارت تانەی لە بڕیارەکە دا و دۆسیەکەی ڕەوانەی دادگای فیدراڵیی دادپەروەری کردەوە. * '''١٩٦٤:''' لە دانیشتنی دادگای فیدراڵیی دادپەروەری لە کارلسرووە، گۆتفرید میولەر و ڕێکخراوی «سالیم» لە تەواوی تۆمەتەکان بێبەری کران و بێتاوانییان سەلمێنرا. * '''١٩٦٤–١٩٦٦:''' لەم ماوەیەدا، سەرنجی خستە سەر کۆڵینەوە لە هۆکارەکانی دووبارەکردنەوەی تاوان لەلایەن زیندانیانی پێشووەوە. دوای پرسیارکردن لە زۆربەیان، هەمان وەڵامیان دایەوە: «ئێمە منداڵییەکی دڵخۆش و ماڵێکی ئاراممان نەبووە». دوای ئەوەی درکی بەوە کرد کە دەبێت کێشەکە لە ڕەگ و ڕیشەیەوە چارەسەر بکرێت، یەکەمین ماڵەکانی منداڵانی «سالیم»ی لە نویکێفەرلۆ، شتارنبێرگ، ڤارتاڤایل، پاسینگ، کۆنیگسدۆرف، فورس لە باڤاریا، پۆستباوەر لە نزیک نۆرنبێرگ، و کۆنیگسهۆفن دامەزراند و بەردەوام لە هاتووچۆدا بوو لە نێوان ئەم شارانەدا. * '''١٩٦٨:''' برایەتیی «سالیم» گۆڕدرا بۆ کۆمپانیایەکی سنووردارکراوی بێقازانج تا وەڵامدەرەوەی پێداویستییەکانی دیدگای گەشەسەندووی «سالیم» بێت. * '''١٩٦٩:''' تەواوی ماڵە سەربەخۆکانی منداڵانی «سالیم» گوێزرانەوە بۆ شاری شتادتشتایناخ لە [[باڤاریا]]، کە لە ناوچەی دارستانی فرانکۆنیدا هەڵکەوتووە. بەم هەنگاوە توانرا بیرۆکەی دامەزراندنی یەکەم «گوندی منداڵانی سالیم» بخەرێتە باری جێبەجێکردنەوە. * '''١٩٧٣:''' لەگەڵ ئورسولا شوایزەر هاوسەرگیریی دووەمی پێکهێنا، کە لە ساڵی ١٩٦٣ەوە وەک پەرستاری منداڵان لە «سالیم» کاری دەکرد. دواتر دوو کوڕیان بوو بە ناوەکانی ساموئێل و ناتان. * '''١٩٦٩–٢٠٠٦:''' لە ماوەی ئەم ساڵانەدا، چالاکییەکانی گۆتفرید میولەر ڕووبەرێکی جیهانییانی وەرگرت، لە کاتێکدا شتادتشتایناخ وەک بنکەی سەرەکیی کارەکانی مایەوە. چەندین جار گەشتی بۆ [[ئیسرائیل]] کرد بە مەبەستی دامەزراندنی ماڵی منداڵانی «ئۆر شالۆم» بۆ منداڵانی جوو و عەرەب. لە لوتکەی هەوڵە مرۆڤدۆستییەکانیدا، گەشتی بۆ چەندین وڵاتی ئەفریقا کردلەوانە [[ئووگاندا]]، [[سۆماڵیا]]، [[نامیبیا]] و [[تۆگۆ]] لەوێ گوندی منداڵان و چەندین پڕۆژەی فریاگوزاریی نوێی دەستپێکرد. هەروەها چالاکییەکانی بۆ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[کۆڵۆمبیا]]، زۆربەی وڵاتانی ئەورووپا، [[تایوان]] و [[ڕووسیا]] فراوان کرد. دوا گەشتە ڕێکخراوەییەکانی لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا بۆ تۆگۆ لە ڕۆژئاوای ئەفریقا، و لە تەمەنی ٨٩ ساڵیدا بۆ کۆنیگسبێرگ لە ڕووسیا بوون.» * '''٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩:''' گۆتفرید میولەر دوای تەمەنێکی درێژ و پڕ لە بەخشین، لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا لە ناو ئامێزی خێزانەکەیدا کۆچی دوایی کرد.<ref name="Salem" /> * لە ساڵی ١٩٩٥دا، ساموئێلی کوڕی دەستبەکاربوونی لە ڕێکخراوی «سالیم» دەستپێکرد و لە ساڵی ١٩٩٩ بووە بەڕێوەبەری جێبەجێکار تا ڕێکخراوەکە بەپێی بیرۆکەکانی باوکی بەڕێوە ببات. ئورسولا میولەری هاوسەری و چەندین کارمەندی دێرین و بەخشەران تا ئه‌مڕۆش وەفادار بە «سالیم» ماونەتەوە. == پەڕتووکەکان == * «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (بە ئەڵمانی: [[iarchive:muller-einbruch-ins-verschlossene-kurdistan|Einbruch ins verschlossene Kurdistan]])، ١٩٣٧. * «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (بە ئەڵمانی: [https://books.google.com/books?id=kNaMHAAACAAJ Im brennenden Orient])، ١٩٥٩. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|مێژوو|کوردستان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:چاکەکارانی ئەڵمانی]] nrsuh9jjtanvl1mljhk3kydqbm51har 1662788 1662731 2026-09-07T20:03:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662788 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox person | name = گۆتفرید یۆهانەس میولەر | birth_name = | birth_date = ١٠ی نیسانی ١٩١٤ | birth_place = گشوێند، بادن-ڤوێرتەمبێرگ، [[ئەڵمانیا]] | death_date = ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩ (٩٥ ساڵ ژیاوە) | nationality = ئەڵمانی | occupation = [[چاکەکاری|چاکەکار]] | known_for = بەشداریی لە [[ئۆپەراسیۆنی ماموت]] | image = گۆتفرید میولەر.jpg | caption = گۆتفرید میولەر (لە چەپ) و جەنگاوەرێکی کورد }} '''گۆتفرید یۆهانەس میولەر''' (بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]]: Gottfried Johannes Müller؛ ١٠ی نیسانی ١٩١٤ – ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩) [[چاکەکاری|چاکەکارێکی]] ئەڵمانی بوو کە ڕێکخراوی «سالیم ئینتەرناشناڵ»ی دامەزراند، هەروەها بە هاوبەشی لەگەڵ [[ڕەمزی نافیع|ڕەمزی نافیعدا]] سەرکردایەتیی [[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی مەمووتی]] کردووە. == ژیان == میولەر لە گوندی گشوێند لە ناوچەی شوابیای [[ئەڵمانیا]] لەدایکبووە. لە ساڵانی ١٩٣٥ بۆ ١٩٣٦دا گەشتی بۆ [[کوردستان]] کرد و پەڕتووکێکی بە ناونیشانی «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (Einbruch ins verschlossene Kurdistan) نووسی کە لە ساڵی ١٩٣٧دا بڵاوکرایەوە.<ref name="Salem">{{cite web |url=https://www.saleminternational.org/index.php?seite=gottfried-mueller-1914-2009_2 |access-date=27 February 2024 |website=www.saleminternational.org |title=Gottfried Müller (1914-2009) |publisher=SALEM International}}</ref> ڕووداوە سەرەکییەکانی ژیانی بەپێی ڕیزبەند و قۆناغە زەمەنییەکان:<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=SALEM International - Gottfried Müller (1914-2009) |ناونیشان=https://www.saleminternational.org/index.php?seite=gottfried-mueller-1914-2009_2 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-07 |وێبگە=www.saleminternational.org |زمان=de}}</ref> * '''١٩٣٧–١٩٣٨:''' خزمەتی سەربازیی کرد. * '''١٩٣٩–١٩٤٠:''' وەک فرۆشیارێک لە [[ڤیێنا]] کاری کرد و ئەسپسوار بوو لە فەوجی سوارەی «هۆخ و دۆیچماستەر» (Hoch- und Deutschmeister). لەم نێوەندەدا [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەم]] هەڵگیرسا و بە مەبەستی خزمەتکردن لە [[فەڕەنسا]] بانگهێشتی سەربازی کرا. * '''١٩٤٠–١٩٤٢:''' لە ڕایخنباخ/فۆگتلاند جێگیرکرا و وەک ڕاهێنەری تاکتیکەکانئ جەنگ بۆ بەرەی [[ڕووسیا]] و دواتریش بۆ ھەڵمەتی ستالینگراد کاری کرد. لە هەمان کاتدا، لەلایەن ھێزی ئاسمانیی ئەڵمانیاوە (لوفتڤافە) مەشقی سەربازیی پێکرا. * '''١٩٤٢–١٩٤٨:''' «[[ئۆپەراسیۆنی ماموت|ئۆپراسیۆنی ماموت]]» – دووەم گەشت بۆ ڕۆژهەڵات: لە سەردەمی جەنگدا، هەوڵیدا بە هاوکاریی [[کورد|کوردەکان]] دەست بەسەر کێڵگە نەوتییەکاندا بگرێت بۆ پشتیوانیکردنی سوپای ئەڵمانیا. بەڵام ئەرکە نهێنییەکەی ئاشکرا بوو و لەگەڵ هاوڕێکەیدا لەلایەن هێزەکانی بەریتانیا و عێراقەوە دەستگیرکران. دوای ئەشکەنجەدانی، سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێنرا؛ ساڵێکی لە ژووری سێدارەدا بەسەربرد و لەوێ کەوتە قووڵبوونەوە و تێفکرین لە چەمکی ژیان و مردن، کە ئەم ئەزموونە دواتر بووە ئیلهامبەخش بۆ دامەزراندنی ڕێکخراوی «سالیم». لە کۆتاییدا توانی هەڵبێت و ڕووداوەکانی ئەم قۆناغەی لە پەڕتووکەکەیدا بە ناونیشانی «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» تۆمار کرد کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٩دا بڵاوکرایەوە. * '''١٩٤٨–١٩٥٠:''' دوای کۆتاییھاتنی جەنگ، لە ساڵی ١٩٤٧دا گوێزرایەوە بۆ کەمپی دەستبەسەرکردنی بەریتانی لە ھامبۆرگ-نۆیێنگامە و دواتریش بۆ کەمپی ئۆگسبورگ. لە ساڵی ١٩٤٨دا ئازادکرا و لەگەڵ یەکەم ھاوسەری بە ناوی سوزان فیرگاو ھاوسەرگیریی کرد؛ دوو کوڕیان بوو بە ناوەکانی ئامادێ و ئالێکساندەر. * '''١٩٥١–١٩٥٧:''' زۆرتر لە بیرۆکەی پارە پەیداکردن دوورکەوتەوە. ژیانی ھاوسەرگیریی بەھۆی بەردەوامیی پابەندبوونی کۆمەڵایەتییەوە تووشی ئاریشە بوو، سەرەنجام لەگەڵ ھاوسەرەکەیدا لێک جیا بوونەوە و لە شەستەکانی سەدەی ڕابردوودا بە فەرمی تەڵاقدران. * '''١٦ی ئەیلوولی ١٩٥٧:''' لەگەڵ چەند هاوڕێیەکیدا، برایەتیی «سالیم»ی (Brotherhood SALEM) وەک کۆمەڵەیەکی فەرمیی تۆمارکراو لە شتوتگارت-لیۆنبێرگ لە ئەڵمانیا دامەزراند. لە ناوچەی سووری شتوتگارت و لە نزیک کەنیسەی لیۆنھارد، بنکەیەکی خزمەتگوزاریی فریاگوزارییان بە ناوی «SOS-SALEM» کردەوە؛ لەوێ بێماڵان، بێکاران، زیندانیانی پێشوو و کارمەندانی سێکس دەیانتوانی پەناگە، ژەمە خۆراکی گەرم و هاوکاریی پێویست بەدەستبهێنن. * '''١٩٥٨–١٩٥٩:''' پەناگەی نوێ بۆ بێماڵان لە [[بەرلین]]، [[نۆریمبێرگ]]، [[میونشن]]، [[کارلسرووە]] و [[فرانکفورت]] دروستکران. * '''١٩٦٠–١٩٦٣:''' ئەم ساڵانە پڕ بوون لە تۆمەت و ناوزڕاندن دژی ڕێکخراوەکە. بەڵگەنامەکانی «سالیم» دەستیان بەسەردا گیرا، بەمەش ڕێگری لە کۆکردنەوەی کۆمەکی دارایی کرا و ڕێکخراوەکە کەوتە لێواری داڕمانی دارایی تەواوەتی. دوای چەندین دانیشتنی دادگا لە دادگای ناوچەییی [[شتوتگارت]]، میولەر سەرکەوتنی بەدەستهێنا؛ بەڵام داواکاری گشتیی شتوتگارت تانەی لە بڕیارەکە دا و دۆسیەکەی ڕەوانەی دادگای فیدراڵیی دادپەروەری کردەوە. * '''١٩٦٤:''' لە دانیشتنی دادگای فیدراڵیی دادپەروەری لە کارلسرووە، گۆتفرید میولەر و ڕێکخراوی «سالیم» لە تەواوی تۆمەتەکان بێبەری کران و بێتاوانییان سەلمێنرا. * '''١٩٦٤–١٩٦٦:''' لەم ماوەیەدا، سەرنجی خستە سەر کۆڵینەوە لە هۆکارەکانی دووبارەکردنەوەی تاوان لەلایەن زیندانیانی پێشووەوە. دوای پرسیارکردن لە زۆربەیان، هەمان وەڵامیان دایەوە: «ئێمە منداڵییەکی دڵخۆش و ماڵێکی ئاراممان نەبووە». دوای ئەوەی درکی بەوە کرد کە دەبێت کێشەکە لە ڕەگ و ڕیشەیەوە چارەسەر بکرێت، یەکەمین ماڵەکانی منداڵانی «سالیم»ی لە نویکێفەرلۆ، شتارنبێرگ، ڤارتاڤایل، پاسینگ، کۆنیگسدۆرف، فورس لە باڤاریا، پۆستباوەر لە نزیک نۆرنبێرگ، و کۆنیگسهۆفن دامەزراند و بەردەوام لە هاتووچۆدا بوو لە نێوان ئەم شارانەدا. * '''١٩٦٨:''' برایەتیی «سالیم» گۆڕدرا بۆ کۆمپانیایەکی سنووردارکراوی بێقازانج تا وەڵامدەرەوەی پێداویستییەکانی دیدگای گەشەسەندووی «سالیم» بێت. * '''١٩٦٩:''' تەواوی ماڵە سەربەخۆکانی منداڵانی «سالیم» گوێزرانەوە بۆ شاری شتادتشتایناخ لە [[باڤاریا]]، کە لە ناوچەی دارستانی فرانکۆنیدا هەڵکەوتووە. بەم هەنگاوە توانرا بیرۆکەی دامەزراندنی یەکەم «گوندی منداڵانی سالیم» بخەرێتە باری جێبەجێکردنەوە. * '''١٩٧٣:''' لەگەڵ ئورسولا شوایزەر هاوسەرگیریی دووەمی پێکهێنا، کە لە ساڵی ١٩٦٣ەوە وەک پەرستاری منداڵان لە «سالیم» کاری دەکرد. دواتر دوو کوڕیان بوو بە ناوەکانی ساموئێل و ناتان. * '''١٩٦٩–٢٠٠٦:''' لە ماوەی ئەم ساڵانەدا، چالاکییەکانی گۆتفرید میولەر ڕووبەرێکی جیهانییانی وەرگرت، لە کاتێکدا شتادتشتایناخ وەک بنکەی سەرەکیی کارەکانی مایەوە. چەندین جار گەشتی بۆ [[ئیسرائیل]] کرد بە مەبەستی دامەزراندنی ماڵی منداڵانی «ئۆر شالۆم» بۆ منداڵانی جوو و عەرەب. لە لوتکەی هەوڵە مرۆڤدۆستییەکانیدا، گەشتی بۆ چەندین وڵاتی ئەفریقا کردلەوانە [[ئووگاندا]]، [[سۆماڵیا]]، [[نامیبیا]] و [[تۆگۆ]] لەوێ گوندی منداڵان و چەندین پڕۆژەی فریاگوزاریی نوێی دەستپێکرد. هەروەها چالاکییەکانی بۆ [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، [[کۆڵۆمبیا]]، زۆربەی وڵاتانی ئەورووپا، [[تایوان]] و [[ڕووسیا]] فراوان کرد. دوا گەشتە ڕێکخراوەییەکانی لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا بۆ تۆگۆ لە ڕۆژئاوای ئەفریقا، و لە تەمەنی ٨٩ ساڵیدا بۆ کۆنیگسبێرگ لە ڕووسیا بوون.» * '''٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٩:''' گۆتفرید میولەر دوای تەمەنێکی درێژ و پڕ لە بەخشین، لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا لە ناو ئامێزی خێزانەکەیدا کۆچی دوایی کرد.<ref name="Salem" /> * لە ساڵی ١٩٩٥دا، ساموئێلی کوڕی دەستبەکاربوونی لە ڕێکخراوی «سالیم» دەستپێکرد و لە ساڵی ١٩٩٩ بووە بەڕێوەبەری جێبەجێکار تا ڕێکخراوەکە بەپێی بیرۆکەکانی باوکی بەڕێوە ببات. ئورسولا میولەری هاوسەری و چەندین کارمەندی دێرین و بەخشەران تا ئه‌مڕۆش وەفادار بە «سالیم» ماونەتەوە. == پەڕتووکەکان == * «بڕینی سنوورە داخراوەکانی کوردستان» (بە ئەڵمانی: [[iarchive:muller-einbruch-ins-verschlossene-kurdistan|Einbruch ins verschlossene Kurdistan]])، ١٩٣٧. * «لە ڕۆژهەڵاتی سووتاودا» (بە ئەڵمانی: [https://books.google.com/books?id=kNaMHAAACAAJ Im brennenden Orient])، ١٩٥٩. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا|مێژوو|کوردستان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩١٤]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٩]] [[پۆل:چاکەکارانی ئەڵمانی]] 46sggutsia2muojxs86p7s7lqjolrgp 100 303660 1662727 2026-09-07T17:36:57Z Amine yousefi 16159 پەڕەی دروست کرد بە «[[پەڕگە:هیچ دۆستێک جگە لە چیاکان.jpg|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|250px]] <center> '''[[ھیچ دۆستێک جگە لە چیاکان]]''' کتێبێکی ژیاننامەیییە کە لەلایەن نووسەر و ڕۆژنامەڤانی کورد [[بێھرووز بووچانی]] لە کەمپی پەنابەرانی مانووس نووسراوە<center/>»ەوە 1662727 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:هیچ دۆستێک جگە لە چیاکان.jpg|ناوەڕاست|بێچوارچێوە|250px]] <center> '''[[ھیچ دۆستێک جگە لە چیاکان]]''' کتێبێکی ژیاننامەیییە کە لەلایەن نووسەر و ڕۆژنامەڤانی کورد [[بێھرووز بووچانی]] لە کەمپی پەنابەرانی مانووس نووسراوە<center/> bomzi2poqx0ad2aanqzmlyjqz95swiv 0 303661 1662732 2026-09-07T18:30:58Z Rahel khdhr 75558 -- دروستکردنی وتار بە بەکارھێنانی [[وپ:جادووگەری وتارەکان]] -- 1662732 wikitext text/x-wiki {{Short description|ماڵپەڕێکی هاوبەشکردنی پەڕگە بۆ وتارە زانستییەکان، پەڕتووک و بڵاوکراوەکان}} {{Infobox website | name = Z-Library | logo = Z-Library logo.svg | logo_size = 164px | logo_alt = لۆگۆی فەرمیی زێد-لایبرەری | caption = پەڕەی سەرەکیی زێد-لایبرەری (٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢) | native_clients = {{بنز|ئەندرۆید (سیستەمی کارپێکردن)|en|Android (operating system)|lt=ئەندرۆید}}، {{بنز|مایکرۆسۆفت ویندۆز|en|Microsoft Windows|lt=ویندۆز}}، {{بنز|لینوکس|en|Linux|lt=لینوکس}} | url = {{Plainlist| * {{URL|https://z-lib.sk/}}<ref name="ZLibMastodon">{{Cite web|url=https://mastodon.social/@Z_Lib_official|title=Z-Library Official (@Z_Lib_official@mastodon.social)|website=Mastodon.social|access-date=July 8, 2026}}</ref><ref name="ZLibX">{{Cite web|url=https://x.com/Z_Lib_official|title=Z-Library Official (@Z_Lib_official) on X|website=X (formerly Twitter)|access-date=July 8, 2026}}</ref> * [http://bookszlibb74ugqojhzhg2a63w5i2atv5bqarulgczawnbmsb6s6qead.onion دۆمەینی تۆر (Tor)] * [http://loginzlib2vrak5zzpcocc3ouizykn6k5qecgj2tzlnab5wcbqhembyd.onion دۆمەینی چوونەژوورەوەی تۆر]<ref name="Sobiraj">{{Cite news |last=Sobiraj |first=Lars |date=November 4, 2022 |title=Z-Library momentan nur per Tor-Netzwerk erreichbar |language=de |trans-title=Z-Library is currently only accessible via the Tor network |work=Tarnkappe.info |url=https://tarnkappe.info/artikel/e-books/z-library-momentan-nur-per-tor-netzwerk-erreichbar-258748.html |access-date=May 3, 2023 |archive-date=May 3, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503050315/https://tarnkappe.info/artikel/e-books/z-library-momentan-nur-per-tor-netzwerk-erreichbar-258748.html |url-status=live }}</ref> * [http://zlib24th6ptyb4ibzn3tj2cndqafs6rhm4ed4gruxztaaco35lka.b32.i2p دۆمەینی I2P]<ref>{{cite web|url=https://t.me/s/zlib_china_official/6|title=Welcome to the official Z-Library channel|date=April 26, 2023|access-date=May 6, 2023 |archive-date=May 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230508144143/https://t.me/s/zlib_china_official/6|url-status=live}}</ref> }} | commercial = | type = {{بنز|کتێبخانەی دیجیتاڵی|en|Digital library|lt=کتێبخانەی دیجیتاڵی}}، {{بنز|هاوبەشکردنی پەڕگە|en|File sharing|lt=هاوبەشکردنی پەڕگە}} | registration = ئارەزوومەندانە (بۆ هەندێک تایبەتمەندی پێویستە) | language = | num_users = | content_license = میوانداریکردنی کەرەستەکان بەبێ ڕەچاوکردنی مافی لەبەرگرتنەوە | programming_language = | owner = | author = | editor = | launch_date = | revenue = | current_status = چالاک<ref name="TF-20230330">{{cite news|last=Van der Sar|first=Ernesto|title=Z-Library Raises Tens of Thousands of Dollars to Keep its Pirate Library Running|url=https://torrentfreak.com/z-library-raises-tens-of-thousands-of-dollars-to-keep-its-pirate-library-running-230330/|date=March 30, 2023|work=[[TorrentFreak]]|access-date=March 30, 2023|archive-date=March 30, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330121814/https://torrentfreak.com/z-library-raises-tens-of-thousands-of-dollars-to-keep-its-pirate-library-running-230330/|url-status=live}}</ref> }} '''زێد-لایبرەری''' (بە ئینگلیزی: Z-Library، کورت دەکرێتەوە بۆ '''z-lib'''، پێشتر بە '''BookFinder''' دەناسرا) پڕۆژەیەکی {{بنز|کتێبخانەی سێبەر|en|Shadow library|lt=کتێبخانەی سێبەرە}} کە دەستپێڕاگەیشتن بە {{بنز|هاوبەشکردنی پەڕگە|en|File sharing|lt=هاوبەشکردنی پەڕگەی}} وتارەکانی {{بنز|گۆڤاری زانستی|en|Academic journal|lt=گۆڤارە زانستییەکان}}، پەڕتووکە ئەکادیمییەکان و بەرهەمە گشتییەکان دابین دەکات. ئەم پڕۆژەیە سەرەتا وەک {{بنز|ماڵپەڕی ئاوێنەیی|en|Mirror site|lt=ماڵپەڕێکی ئاوێنەییی}} {{بنز|لایبرەری جێنێسس|en|Library Genesis|lt=لایبرەری جێنێسس (Library Genesis)}} دەستی پێکرد، بەڵام دواتر بە شێوەیەکی زۆر فراوان پەرەی سەند.<ref name="Booth-2022">{{Cite news|last=Booth|first=Callum|date=July 4, 2022|title=The Pirate Library Mirror wants to preserve all human knowledge... illegally|work=[[The Next Web]]|publisher=[[The Financial Times]]|url=https://thenextweb.com/news/pirate-library-mirror-wants-to-preserve-human-knowledge-illegally |access-date=November 4, 2022 |archive-date=November 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104141614/https://thenextweb.com/news/pirate-library-mirror-wants-to-preserve-human-knowledge-illegally |url-status=live}}</ref><ref name="LA-20221114">{{cite news|last=Manos|first=Leda|title=6 Free E-Book Download Sites Like Z-Library, And Their Legality|url=https://www.laweekly.com/6-free-e-book-download-sites-like-z-library-and-their-legality/|date=November 14, 2022|work=[[LA Weekly]]|access-date=November 23, 2022 |archive-date=November 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221123134726/https://www.laweekly.com/6-free-e-book-download-sites-like-z-library-and-their-legality/ |url-status=live}}</ref> بەپێی ئەو داتایانەی خودی ماڵپەڕەکە لە شوباتی ٢٠٢٣ بڵاوی کردوونەتەوە، کۆکراوەکەی زیاتر لە ١٣٫٣٥ ملیۆن پەڕتووک و زیاتر لە ٨٤٫٨ ملیۆن وتاری زانستی لەخۆگرتووە.<ref name="ZLib2021">{{cite web |url=https://z-lib.org/ |title=Z library |publisher=Z library |access-date=February 27, 2021 |archive-date=April 1, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210401181020/https://z-lib.org/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/universities-adapt-to-online-classes-others-go-beyond-just-teaching-6342633/ |title=Universities adapt to online classes, others go beyond just teaching |author=Ritu Sharma |date=April 1, 2020 |publisher=The Indian Express |access-date=February 28, 2021 |archive-date=April 11, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210411083050/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/universities-adapt-to-online-classes-others-go-beyond-just-teaching-6342633/ |url-status=live}}</ref> زێد-لایبرەری بە تایبەتی لەلایەن خوێندکاران، مامۆستایانی زانکۆ و لە {{بنز|ئابوورییە تازەپێگەیشتووەکان|en|Emerging market|lt=وڵاتانی تازەپێگەیشتوودا}} بە فراوانی بەکاردەهێنرێت.<ref name="Venugopal-2022b">{{Cite news|last=Venugopal|first=Sahana|date=November 5, 2022|title=Digital database Z-Library's domains seized by the FBI|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/sci-tech/technology/digital-database-z-library-domains-seized-us-fbi-books-academic-papers-piracy-doj-new-york-zlib-tiktok/article66099132.ece |access-date=November 5, 2022 |archive-date=November 5, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221105123938/https://www.thehindu.com/sci-tech/technology/digital-database-z-library-domains-seized-us-fbi-books-academic-papers-piracy-doj-new-york-zlib-tiktok/article66099132.ece |url-status=live}}</ref> لە حوزەیرانی ٢٠٢٠دا، نزیکەی ٢٫٨٤ ملیۆن بەکارهێنەر سەردانی ماڵپەڕەکەیان کردووە، کە ١٤٫٧٦٪یان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە بوون.<ref>{{cite web | url=https://policy.trade.ec.europa.eu/news/commission-publishes-latest-counterfeit-and-piracy-watch-list-2022-12-01_en | title=Commission publishes latest Counterfeit and Piracy Watch List - European Commission }}</ref> بەپێی ڕیزبەندیی ئەلێکسا، زێد-لایبرەری لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ وەک ٢٬٧٥٨ەمین ماڵپەڕی هەرە چالاکی جیهان پۆلێن کرابوو.<ref name="Setty-2022">{{Cite news|last=Setty|first=Riddhi|date=October 19, 2022|title=Rampant 'Shadow Libraries' Drive Calls for Anti-Piracy Action|work=Bloomberg Law|url=https://news.bloomberglaw.com/ip-law/rampant-shadow-libraries-drive-calls-for-anti-piracy-action |access-date=November 4, 2022 |archive-date=November 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104130051/https://news.bloomberglaw.com/ip-law/rampant-shadow-libraries-drive-calls-for-anti-piracy-action |url-status=live}}</ref> ماڵپەڕەکە خۆی بە «گەورەترین کتێبخانەی {{بنز|پەڕتووکی ئەلیکترۆنی|en|E-book|lt=پەڕتووکی ئەلیکترۆنی}} لە جیهاندا» و «گەورەترین کۆگای وتاری زانستی» دەناسێنێت؛ بەڵام ئەم قسەیە جێگەی مشتومڕە، چونکە پڕۆژەی {{بنز|ئەرشیڤی ئانا|en|Anna's Archive|lt=ئەرشیڤی ئانا (Anna's Archive)}} هەمان بانگەشە دەکات و درووشمەکەی باس لەوە دەکات کە زیاتر لە ٦٣ ملیۆن پەڕتووک و ٩٥ ملیۆن توێژینەوەی زانستی لەخۆدەگرێت،<ref>{{cite web |last1= |first1= |title=Anna's Archive |url=https://annas-archive.gl |website=Anna's Archive |access-date=February 16, 2026}}</ref> کە تەواوی ئەرشیڤی زێد-لایبرەریش دەگرێتەوە.<ref name="PirateMirror">{{cite web |last1= |first1= |title=Introducing the Pirate Library Mirror: Preserving 7TB of books (that are not in Libgen) |url=https://annas-archive.gl/blog/blog-introducing.html |website=Anna's Blog |access-date=February 17, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302171326/https://annas-archive.gl/blog/blog-introducing.html|archive-date=March 2, 2026|url-status=live|date=July 1, 2022}}</ref> ئەم پڕۆژەیە وەک ڕێکخراوێکی قازانج‌نەویست کار دەکات و لە ڕێگەی بەخشینی داراییی بەکارهێنەرانەوە بەڕێوەدەچێت.<ref>{{Cite web|title=Z-Library single sign on|url=https://1lib.domains/?redirectUrl=%2Fdonatex.php|access-date=September 15, 2021|website=1lib.domains|archive-date=September 15, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915061044/https://1lib.domains/?redirectUrl=%2Fdonatex.php|url-status=dead}}</ref><ref name="Toulas-2022">{{Cite news|last=Toulas|first=Bill|date=November 4, 2022|title=Z-Library eBook site domains seized by U.S. Dept of Justice|work=[[Bleeping Computer]]|url=https://www.bleepingcomputer.com/news/technology/z-library-ebook-site-domains-seized-by-us-dept-of-justice/ |access-date=November 4, 2022 |archive-date=November 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104183759/https://www.bleepingcomputer.com/news/technology/z-library-ebook-site-domains-seized-by-us-dept-of-justice/ |url-status=live}}</ref> جگە لە پەڕتووکی ئەلیکترۆنی، زێد-لایبرەری پلانی ئەوەی دانا کە پەڕتووکی کاغەزیش لە ڕێگەی بنکەی تایبەتەوە بە ناوی «خاڵەکانی زێد» (Z-Points) لە شارە جیاوازەکانی جیهاندا دابەش بکات.<ref name="TF-20230408">{{cite news |last=Van der Sar |first=Ernesto |title=Z-Library Plans to Let Users Share Physical Books Through 'Z-Points' |url=https://torrentfreak.com/z-library-plans-to-let-users-share-physical-books-through-z-points-230408/ |date=April 8, 2023 |work=[[Torrent Freak]] |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251203035115/https://torrentfreak.com/z-library-plans-to-let-users-share-physical-books-through-z-points-230408/ |archivedate=December 3, 2025 |access-date=April 8, 2023 }}</ref> زێد-لایبرەری و چالاکییەکانی لە زۆربەی وڵاتاندا بە پێشێلکردنی یاسا دادەنرێن. هەرچەندە دەستبەسەرداگرتنی دۆمەینەکان دەستپێڕاگەیشتن بە ماڵپەڕەکەی کەم کردووەتەوە،<ref name="TF-20240118" /> بەڵام هێشتا لەسەر {{بنز|وێبی تاریک|en|Dark web|lt=وێبی تاریک (Dark web)}} چالاکە.<ref name="VC-20221139"/> شێوازی یاساییی پڕۆژەکە و کاریگەرییەکانی لەسەر پیشەسازیی چاپەمەنی و مافی نووسەران بەردەوام جێگەی مشتومڕێکی گەرم بووە.<ref name="Booth-2022"/><ref name="LA-20221114"/> == ماڵپەڕ == خەرجییەکانی ماڵپەڕەکە لە ڕێگەی بەخشینی بەکارهێنەرانەوە دابین دەکرێت، کە ساڵانە دوو جار (لە مانگەکانی ئەیلوول و ئازاردا) لە ڕێگەی هەڵمەتی کۆکردنەوەی هاوکارییەوە ئەنجام دەدرێت.<ref>{{cite web|date=March 14, 2020|title=Improved full-text search, spring fundraising campaign and unlimited downloads|url=https://zlibrary-global.se/blog/20|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621033104/https://zlibrary-global.se/blog/20|archive-date=June 21, 2023|work=Z-Library Blog}}</ref> بەهۆی ئەوەی چەندین جار لەلایەن دادگاکانەوە دەست بەسەر ناوی دۆمەینەکانیدا گیراوە، ماڵپەڕەکە لە ماوەی کارکردنیدا چەندین ناونیشانی {{بنز|ناونیشانی سەرچاوەی یەکپێوانەیی|en|URL|lt=URL}} و ناونیشانی {{بنز|ناونیشانی ئای پی|en|IP address|lt=IP}}ی جیاوازی بەکارهێناوە.<ref name="Venugopal-2022b" /> === شێوازی کارکردن === زانیارییەکی زۆر کەم لەسەر بەڕێوەبردن، سەرپەرشتیاران و دۆخی بازرگانیی زێد-لایبرەری هەیە. جێگەی سەرنجە کە زێد-لایبرەری تەواوی بنکەدراوەکەی بە شێوەیەکی کراوە بۆ خەڵک دانانێت. سەرەڕای ئەوەش، لە ساڵی ٢٠٢٢دا پڕۆژەی {{بنز|ئەرشیڤی ئانا|en|Anna's Archive|lt=ئەرشیڤی ئانا}} ئەرشیڤێکی تەواوی لە بنکەدراوەکەی دروست کرد و بەردەوام نوێی دەکاتەوە.<ref name="Booth-2022" /><ref name="PirateMirror"/><ref>{{Cite web|title=The Z-Library Collection|url=http://pilimi.org/zlib.html |access-date=July 4, 2022|website=pilimi.org |archive-date=July 3, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220703223151/http://pilimi.org/zlib.html |url-status=live}}</ref> بەپێی چاوپێکەوتنێکی ڕۆژنامەی فاینانشیاڵ تایمز لەگەڵ یەکێک لە ئەندامانی ستافەکەی بە شێوەیەکی نەناسراو، نزیکەی ٢٠ کەس کاریان لەسەر پەرەپێدان و چاکسازیی ماڵپەڕەکە دەکرد؛ گەورەترین خەرجیش بریتی بوو لە پاراستنی ژێرخانی تەکنیکی و سێرڤەرەکان، و دواتر مووچەی کارمەندان.<ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/e6d1b811-8540-4436-b915-092e7c5b5636|title=The race to collect every book ever written|author=Felix Bazalgette|date=July 24, 2026|work=Financial Times}}</ref> لە ئازاری ٢٠١٩دا، تیمی زێد-لایبرەری ڕایانگەیاند کە سێرڤەریان لە وڵاتانی {{بنز|فینلاند|en|Finland|lt=فینلاند}}، ئەڵمانیا، {{بنز|لوکسەمبورگ|en|Luxembourg|lt=لوکسەمبورگ}}، {{بنز|مالیزیا|en|Malaysia|lt=مالیزیا}}، {{بنز|پاناما|en|Panama|lt=پاناما}}، ڕووسیا و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا هەیە، و قەبارەی بنکەدراوەکەیان زیاتر لە ٢٢٠ تێرابایت داتایە.<ref name="Toulas-2022" /><ref>{{cite web |date=March 24, 2019 |title=Z-library project (b-ok.org, bookzz) – we miss you and we need your help |url=https://falastinpress.wordpress.com/2019/03/24/z-library-project-b-ok-org-bookzz-we-miss-you-and-we-need-your-help/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045443/https://falastinpress.wordpress.com/2019/03/24/z-library-project-b-ok-org-bookzz-we-miss-you-and-we-need-your-help/ |archive-date=May 14, 2021 |access-date=February 28, 2021 |publisher=Falastin Press}}</ref> بۆ ئەوەی ڕێگری بکرێت لە بلۆککردنی دۆمەینەکان لەلایەن هێڵەکانی ئینتەرنێتەوە لەسەر ئاستی {{بنز|سیستەمی ناوی پاوەن|en|Domain Name System|lt=DNS}}،<ref>{{Cite web|last=Singh|first=Kanika|url=https://ityug247.com/z-library/|title=Here's all you have to know about Z library|date=September 8, 2021|website=ITyug247|language=en |access-date=July 4, 2022 |archive-date=July 8, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708053912/https://ityug247.com/z-library/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Mehak |url=https://allaccessing.com/z-library-and-its-alternatives/ |title=Everything you need to know about Z-Library |date=March 17, 2022 |website=Allaccessing |language=en |access-date=July 4, 2022 |archive-date=March 27, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327015632/https://allaccessing.com/z-library-and-its-alternatives/ |url-status=live}}</ref> زێد-لایبرەری پەڕەیەکی سەرەکیی بەکاردەهێنا کە هیچ پەڕتووکێکی تێدا نەبوو، بەڵکوو تەنها ناونیشانی دۆمەینە چالاکەکانی بۆ ناوچە جیاوازەکان پیشان دەدا.<ref name="ZLib2021"/> بەڵام ئەم ڕێگەیە سەرکەوتوو نەبوو، چونکە لە ساڵی ٢٠٢٢دا دەست بەسەر دۆمەینی سەرەکیی "z-lib.org"دا گیرا.<ref>{{Cite web|title=This website has been seized |url=https://z-lib.org/ |access-date=November 18, 2022|website=z-lib.org|quote=This domain has been seized by the Federal Bureau of Investigation in accordance with a warrant issued pursuant to 18 U.S.C. § 981(b) and 21 U.S.C. § 853(f) by the United States District Court for the Eastern District of New York as part of a law enforcement action by: The United States Attorney's Office for the Eastern District of New York and the Federal Bureau of Investigation. (Seal for the Department of Justice - United States Attorney's Office - Eastern District of New York) (Seal for the Department of Justice - Federal Bureau of Investigation) |archive-date=November 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118033338/https://z-lib.org/ |url-status=dead}}</ref> لە ئابی ٢٠٢٣دا، ماڵپەڕەکە پێوەکراوی وێبگەڕەکانی (browser extensions) بڵاوکردەوە بۆ ئەوەی بەکارهێنەران لە کاتی داخرانی دۆمەینەکاندا بە ئاسانی ناونیشانە نوێیەکان بدۆزنەوە.<ref name="TF-20230804">{{cite news |last=Van der Sar |first=Ernesto |title=Z-Library Rolls Out Browser Extensions in Anticipation of Domain Name Troubles - Pirate eBook repository Z-Library has launched browser extensions that should make it easier for users to find the site if its current domains are seized in the future. While the site doesn't explicitly mention the U.S. Government crackdown, it likely plays a key role in the decision to make these extensions available. |url=https://torrentfreak.com/230804/ |date=August 4, 2023 |work=[[TorrentFreak]] |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260106222344/https://torrentfreak.com/230804/ |archivedate=January 6, 2026 |access-date=August 6, 2023 }}</ref> === دۆمەینە ساختەکان === هەندێک ماڵپەڕی ساختە لە ڕێگەی فێڵی {{بنز|فیشینگ|en|Phishing|lt=فیشینگەوە (Phishing)}} و بە بەکارهێنانی ناوی هاوشێوە و هەمان شێوازی دیزاین، هەوڵیان داوە خۆیان وەک زێد-لایبرەری پیشان بدەن، تا زانیاریی هەژمارەکان و پارەی بەخشین لە بەکارهێنەران بدزن.<ref>{{Cite web |title=Z-Library Scammers Use Email Campaigns to Lure Users and Extract Payments * TorrentFreak |url=https://torrentfreak.com/z-library-scammers-use-email-campaigns-to-lure-users-and-extract-payments-240327/ |access-date=January 26, 2025 |language=en}}</ref><ref name="TF-20230511"/><ref>{{Cite news |last=The Hindu Bureau |first= |date=March 27, 2023 |title=Phishing website Z-Lib.is pretends to be Z-Library, asks for funds |url=https://www.thehindu.com/sci-tech/technology/phishing-website-z-libis-pretends-to-be-z-library-asks-for-funds/article66667162.ece |access-date=March 23, 2024 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> لە تەممووزی ٢٠٢٤دا، پێگەی هەواڵی Cybernews ئاشکرای کرد کە بنکەدراوەیەکی دزەپێکراو دۆزراوەتەوە کە زانیاریی کەسیی نزیکەی ١٠ ملیۆن بەکارهێنەری تێدایە، کە لەلایەن ماڵپەڕی ساختەی Z-lib.is کۆکرابووەوە.<ref>{{Cite web |date=July 24, 2024 |title=Biggest-ever leak of digital pirates: 10 million exposed by Z-Library copycat |url=https://cybernews.com/security/zlibrary-copycat-exposes-millions-digital-pirates/ |access-date=April 13, 2025 |website=Cybernews |language=en-US}}</ref> == دۆخی یاسایی == {{See also|پێشێلکردنی مافی لەبەرگرتنەوە}} زێد-لایبرەری چەندین جار دۆمەینەکانی گۆڕیوە، کە بەشێکی زۆریان لەلایەن دەسەڵاتداران و کۆمپانیاکانی تۆماری دۆمەینەوە داخرابوون.<ref name="TF-20240118">{{cite news |last=Van der Sar |first=Ernesto |title=Publishers Target Z-Library Domains With Millions of DMCA Takedowns |url=https://torrentfreak.com/publishers-target-z-library-domains-with-millions-of-dmca-takedowns-240118/ |date=January 18, 2024 |work=[[TorrentFreak]] |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260106201109/https://torrentfreak.com/publishers-target-z-library-domains-with-millions-of-dmca-takedowns-240118/ |archivedate=January 6, 2026 |access-date=January 19, 2024 }}</ref><ref name="Van der Sar-2022">{{Cite news|last=Van der Sar|first=Ernesto|date=November 7, 2022|title=Z-Library Aftermath Reveals that the Feds Seized Dozens of Domain Names|work=[[TorrentFreak]]|url=https://torrentfreak.com/z-library-aftermath-reveals-that-the-feds-seized-dozens-of-domain-names-221107/ |access-date=November 7, 2022 |archive-date=November 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107211247/https://torrentfreak.com/z-library-aftermath-reveals-that-the-feds-seized-dozens-of-domain-names-221107/ |url-status=live}}</ref> بەڵام هەمیشە لە ڕێگەی ناونیشانی نوێ و بە تایبەت لە ڕێگەی تۆڕی {{بنز|تۆر (تۆڕی نەناسراوی)|en|Tor (anonymity network)|lt=تۆر (Tor)}} لەسەر دۆمەینەکانی [[.onion]] بەردەست بووە. === شانشینی یەکگرتوو === لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٥دا، کۆمەڵەی بڵاوکەرەوەکانی بەریتانیا (The Publishers Association) داوای لە هێڵەکانی ئینتەرنێت کرد کە ماڵپەڕی زێد-لایبرەری بلۆک بکەن.<ref>{{cite web|title=High Court Orders UK ISPs to Block eBook Sites|url=https://torrentfreak.com/high-court-orders-uk-isps-to-block-ebook-sites-150527/|website=TorrentFreak|language=en |access-date=October 16, 2020 |archive-date=May 7, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507130353/https://torrentfreak.com/high-court-orders-uk-isps-to-block-ebook-sites-150527/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=UK Piracy Blocklist Quietly Expands With Proxy Sites|url=https://torrentfreak.com/uk-piracy-blocklist-quietly-expands-with-proxy-sites-150714/|website=TorrentFreak|language=en |access-date=October 16, 2020 |archive-date=May 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525011330/https://torrentfreak.com/uk-piracy-blocklist-quietly-expands-with-proxy-sites-150714/ |url-status=live}}</ref> هەروەها لە کۆتاییی هەمان ساڵدا، دەزگای بڵاوکردنەوەی {{بنز|ئێلسێڤێر|en|Elsevier|lt=ئێلسێڤێر (Elsevier)}} توانی لە دادگا بڕیارێک بەدەستبهێنێت کە دەست بەسەر دۆمەینی bookfi.orgدا بگرێت.<ref>{{cite web|title=Court Orders Shutdown of Libgen, Bookfi and Sci-Hub|url=https://torrentfreak.com/court-orders-shutdown-of-libgen-bookfi-and-sci-hub-151102/|website=TorrentFreak|language=en |access-date=October 16, 2020 |archive-date=May 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200504210607/https://torrentfreak.com/court-orders-shutdown-of-libgen-bookfi-and-sci-hub-151102/ |url-status=live}}</ref> === ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا === هەندێک لە دۆمەینەکانی زێد-لایبرەری لە ساڵی ٢٠١٧ لەلایەن {{بنز|نووسینگەی نوێنەری بازرگانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|Office of the United States Trade Representative|lt=نووسینگەی بازرگانیی ئەمریکاوە}} وەک بازاڕی نایاساییی چەتەگەریی سەر ئینتەرنێت پۆلێن کران.<ref>{{cite web|title=2017 Out-of-Cycle Review of Notorious Markets|url=https://ustr.gov/sites/default/files/files/Press/Reports/2017%20Notorious%20Markets%20List%201.11.18.pdf|publisher=Office of the United States Trade Representative |access-date=October 16, 2020|date=August 16, 2017 |archive-date=March 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304001726/https://ustr.gov/sites/default/files/files/Press/Reports/2017%20Notorious%20Markets%20List%201.11.18.pdf |url-status=live}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢دا، تۆڕی کۆمەڵایەتیی {{بنز|تیکتۆک|en|TikTok|lt=تیکتۆک}} هاشتاگەکانی پەیوەندیدار بە زێد-لایبرەریی سڕییەوە دوای ئەوەی لەسەر ئەو تۆڕە ناوبانگێکی زۆری پەیدا کرد، و سەندیکای نووسەرانی ئەمریکاش سکاڵایەکی فەرمیی تۆمار کرد.<ref name="Setty-2022" /><ref>{{Cite news|last=Cramer|first=Jude|date=November 4, 2022|title=Pirated e-book site Z-Library vanishes—sending college students into a panic|work=[[Fast Company]]|url=https://www.fastcompany.com/90806657/z-library-ebook-piracy-shut-down-alternatives |access-date=November 6, 2022 |archive-date=November 6, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106091539/https://www.fastcompany.com/90806657/z-library-ebook-piracy-shut-down-alternatives |url-status=live}}</ref> لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢دا، زیاتر لە ٢٤٠ دۆمەینی ماڵپەڕەکە لەلایەن {{بنز|وەزارەتی داد (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|en|United States Department of Justice|lt=وەزارەتی دادی ئەمریکا}} و دەزگای {{بنز|نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی|en|Federal Bureau of Investigation|lt=FBI}} دەستیان بەسەردا گیرا،<ref name="Venugopal-2022b" /><ref name="Toulas-2022" /> و دوو هاووڵاتیی ڕووسی بە تۆمەتی پێشێلکردنی مافی لەبەرگرتنەوە و سپیکردنەوەی پارە لە [[ئەرژەنتین]] دەستگیر کران.<ref name="BR-20221116">{{cite news|last=Presse|first=Agence Francis|date=November 16, 2022|title=US Charges Two Russians Behind Popular Z-Library Website|work=[[Barron's]]|url=https://www.barrons.com/news/us-charges-two-russians-behind-popular-z-library-website-01668638706|access-date=November 17, 2022 |archive-date=November 17, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117153054/https://www.barrons.com/news/us-charges-two-russians-behind-popular-z-library-website-01668638706 |url-status=live}}</ref> سەرەڕای داخستنی دۆمەینە گشتییەکان، ماڵپەڕەکە بەردەوام بوو لە کارکردن لەسەر تۆڕی تۆر و I2P،<ref name="TF-20221120" /> و دواتر لە ١١ی شوباتی ٢٠٢٣دا گەڕایەوە بۆ سەر ئینتەرنێتی ئاسایی لە ڕێگەی دابینکردنی ناونیشانی دۆمەینی تایبەت و نهێنی بۆ هەر بەکارهێنەرێک بە جیا.<ref name="BCpersonaldomains">{{Cite news|last=Abrams|first=Lawrence|date=February 13, 2023|title=Z-Library now has secret "personal domains" for each user|work=Bleeping Computer|url=https://www.bleepingcomputer.com/news/technology/z-library-now-has-secret-personal-domains-for-each-user/|access-date=March 25, 2023|archive-date=March 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325193815/https://www.bleepingcomputer.com/news/technology/z-library-now-has-secret-personal-domains-for-each-user/|url-status=live}}</ref> [[File:Z-Library seizure.jpg|thumb|ئاگاداریی دەستبەسەرداگرتن لەسەر دۆمەینە دەستبەسەرداگیراوەکانی زێد-لایبرەری]] لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢دا، داواکاری گشتیی ئەمریکا تۆمەتنامەی دژی دوو هاووڵاتییە ڕووسییەکە (ئەنتۆن ناپۆلسکی و ڤالێریا ئێرماکۆڤا) ئاشکرا کرد کە لە ئەرژەنتین لەژێر دەستبەسەریی ماڵەوەدا بوون.<ref>{{Cite news|last=Setty|first=Riddhi|date=November 16, 2022|title=US Accuses Russians of Running Pirate E-Book Site 'Z-Library'|work=Bloomberg Law|url=https://news.bloomberglaw.com/tech-and-telecom-law/us-accuses-russians-of-running-pirate-e-book-site-z-library |access-date=November 17, 2022 |archive-date=November 17, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117223952/https://news.bloomberglaw.com/tech-and-telecom-law/us-accuses-russians-of-running-pirate-e-book-site-z-library |url-status=live}}</ref> ئەوان لە تەممووزی ٢٠٢٤دا توانییان لە دەستبەسەریی ماڵەوە لە ئەرژەنتین هەڵبێن و لەوکاتەوە شوێنی مانەوەیان نادیارە، لە کاتێکدا دادگا فەرمانی گرتنی نێودەوڵەتیی بۆ دەرکردوون.<ref>{{Cite web |last=Maxwell |first=Andy |date=July 8, 2024 |title=Z-Library Admins "Escape House Arrest" After Judge Approves U.S. Extradition |url=https://torrentfreak.com/z-library-admins-escape-house-arrest-after-judge-approves-u-s-extradition-240708/ |website=TorrentFreak}}</ref><ref>{{Cite web |last=Belanger |first=Ashley |date=July 9, 2024 |title=Report: Z-Library admins on the lam ahead of US extradition; officials shocked |url=https://arstechnica.com/tech-policy/2024/07/report-z-library-admins-on-the-lam-ahead-of-us-extradition-officials-shocked/ |access-date=August 12, 2024 |website=[[Ars Technica]] |language=en-us}}</ref> داخستنی بەشە سەرەکییەکانی زێد-لایبرەری کاریگەرییەکی زۆری لەسەر خوێندکاران و توێژەرانی ئەو زانکۆ و ناوەندانە دروست کرد کە بودجەی پێویستیان نییە بۆ کڕینی سەرچاوە گرانبەهاکان.<ref name="WP-20221117">{{cite news|last=Javaid|first=Maram|date=November 17, 2022|title=The FBI closed the book on Z-Library, and readers and authors clashed|newspaper=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2022/11/17/fbi-takeover-zlibrary-booktok-impacted/|access-date=November 18, 2022 |archive-date=November 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118191827/https://www.washingtonpost.com/nation/2022/11/17/fbi-takeover-zlibrary-booktok-impacted/ |url-status=live}}</ref> چەند ڕۆژێک دوای ئەو هەنگاوە یاسایییە، کۆمەڵێک ئەرشیڤوانی نەناسراو پڕۆژەی {{بنز|ئەرشیڤی ئانا|en|Anna's Archive|lt=ئەرشیڤی ئانا (Anna's Archive)}}یان دامەزراند کە دەستپێڕاگەیشتنی بە تەواوی پەڕتووکەکانی زێد-لایبرەری دابین دەکردەوە.<ref name="TF-20221119">{{cite news|last=Van der Sar|first=Ernesto|date=November 19, 2022|title="Anna's Archive" Opens the Door to Z-Library and Other Pirate Libraries|work=[[TorrentFreak]]|url=https://torrentfreak.com/annas-archive-opens-the-door-to-z-library-and-other-pirate-libraries-221118/|access-date=November 19, 2022 |archive-date=November 19, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221119123734/https://torrentfreak.com/annas-archive-opens-the-door-to-z-library-and-other-pirate-libraries-221118/ |url-status=live}}</ref> دەسەڵاتدارانی ئەمریکا و نەمسا لە ساڵانی ٢٠٢٣ و ٢٠٢٤دا چەندین خولی تری دەستبەسەرداگرتنی دۆمەینەکانی زێد-لایبرەرییان ئەنجام دا، لەوانەش دۆمەینی ئیمەیڵی فەرمیی ماڵپەڕەکە.<ref name="TF-20230505">{{cite news |last=Van der Sar |first=Ernesto |date=May 5, 2023 |title=U.S. Hits Z-Library With New Domain Name Seizures |url=https://torrentfreak.com/u-s-hits-z-library-with-new-domain-name-seizures-230505/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107163952/https://torrentfreak.com/u-s-hits-z-library-with-new-domain-name-seizures-230505/ |archive-date=January 7, 2026 |access-date=May 5, 2023 |work=[[TorrentFreak]] }}</ref><ref name="TF-20240531">{{cite news |last=Van der Sar |first=Ernesto |title=FBI Carries Out Fresh Round of Z-Library Domain Name Seizures |url=https://torrentfreak.com/fbi-carries-out-fresh-round-of-z-library-domain-name-seizures-240530/ |date=May 31, 2024 |work=[[TorrentFreak]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012051353/https://torrentfreak.com/fbi-carries-out-fresh-round-of-z-library-domain-name-seizures-240530/ |archive-date=October 12, 2025 |access-date=June 3, 2024 }}</ref> ==== داوای یاساییی مێتا ==== لە تەممووزی ٢٠٢٣دا، چەند نووسەرێک داوایەکی یاساییی بەکۆمەڵیان دژی کۆمپانیای {{بنز|مێتا پلاتفۆرمس|en|Meta Platforms|lt=مێتا (Meta)}} تۆمار کرد و تۆمەتباریان کردن بەوەی کە پەڕتووکە پارێزراوەکانیانی بەکارهێناوە بۆ ڕاهێنانی مۆدێلی ژیریی دەستکردی {{بنز|لاما (مۆدێلی زمان)|en|Llama (language model)|lt=لاما (Llama)}} بەبێ مۆڵەت. لە شوباتی ٢٠٢٥دا، بەڵگەنامە و ئیمەیڵەکانی ناوخۆی مێتا دزەیان کرد کە دەریانخست کارمەندانی مێتا نزیکەی ٨٢ تێرابایت داتای پەڕتووکیان لە کتێبخانە سێبەرەکانەوە دابەزاندووە، کە زیاتر لە ٣٥ تێرابایتی ڕاستەوخۆ لە زێد-لایبرەری و لایبرەری جێنێسسەوە وەرگیراوە.<ref>{{Cite web |last=Morales |first=Jowi |date=February 9, 2025 |title=Meta staff torrented nearly 82TB of pirated books for AI training — court records reveal copyright violations |url=https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/meta-staff-torrented-nearly-82tb-of-pirated-books-for-ai-training-court-records-reveal-copyright-violations |access-date=April 20, 2025 |website=Tom's Hardware |language=en}}</ref> === هیندستان === لە ئابی ٢٠٢٢دا، دادگایەکی هیندستان بڕیاری قەدەغەکردنی زێد-لایبرەریی دا لەسەر داوای سکاڵایەک کە باسی لە پێشێلکردنی مافی کۆپیرایتی دە پەڕتووکی یاسای باج و کۆمپانیاکان دەکرد.<ref>{{cite web|last=Maxwell|first=Andy|date=August 19, 2022|title=Z-Library: 98m Articles & Books Blocked in India to Protect 10 Books About Tax|url=https://torrentfreak.com/z-library-98m-articles-books-blocked-in-india-to-protect-10-books-about-tax-220819/|website=[[TorrentFreak]]|language=en |access-date=September 1, 2022 |archive-date=September 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901103912/https://torrentfreak.com/z-library-98m-articles-books-blocked-in-india-to-protect-10-books-about-tax-220819/ |url-status=live}}</ref> ئەم بڕیارە ناڕەزایەتیی خوێندکاران و چالاکوانانی ئازادیی زانیاریی لەو وڵاتە لێکەوتەوە.<ref name="Venugopal-2022a">{{Cite news|last1=Venugopal|first1=Sahana|last2=Xavier|first2=John|date=September 15, 2022|title=A shadow library ban pits publishers against free information activists|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/sci-tech/technology/a-shadow-library-ban-pits-publishers-against-free-information-activists/article65889736.ece |access-date=October 4, 2022 |archive-date=November 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104132148/https://www.thehindu.com/sci-tech/technology/a-shadow-library-ban-pits-publishers-against-free-information-activists/article65889736.ece |url-status=live}}</ref> هەروەها گرووپی Swadeshi Jagran Manch ڕەخنەی لە دەستبەسەرداگرتنی دۆمەینی هیندیی 1lib.in لەلایەن ئەمریکاوە گرت و بە پێشێلکردنی سەروەریی خاکی هیندستانی لەقەڵەم دا.<ref>{{cite web|author=Team SJM|date=November 5, 2022|title=Swadeshi Jagran Manch - Member News Update no. 2022-k-00279 dt. 05 Nov, 2022. SJM protests the illegal blocking of Indian domain name 1lib.in by FBI and US court order|url=https://www.swadeshijagranmanch.com/sjm-memberupdate-news-2022-k-00279.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221105195457/https://www.swadeshijagranmanch.com/sjm-memberupdate-news-2022-k-00279.html |archive-date=November 5, 2022|access-date=November 7, 2022}}</ref> === فەڕەنسا === لە ئەیلوولی ٢٠٢٢دا، سەندیکای نیشتمانیی بڵاوکردنەوە لە فەڕەنسا لەگەڵ دوازدە دەزگای گەورەی بڵاوکردنەوە، لە دادگای پاریس داوایەکی یاسایییان لە دژی زێد-لایبرەری بردەوە، و هێڵەکانی ئینتەرنێت ناچار کران زیاتر لە ٢٠٠ دۆمەینی پەیوەندیدار بلۆک بکەن.<ref>{{Cite news|last=Maxwell|first=Andy|date=September 20, 2022|title=French Publishers Win Z-Library Piracy Blocking Order|work=TorrentFreak|url=https://torrentfreak.com/french-publishers-win-z-library-piracy-blocking-order-220920/ |access-date=November 4, 2022 |archive-date=November 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104132148/https://torrentfreak.com/french-publishers-win-z-library-piracy-blocking-order-220920/ |url-status=live}}</ref> دوای سەرلەنوێ دەرکەوتنەوەی ماڵپەڕەکە، لە ئەیلوولی ٢٠٢٤ دادگای پاریس فەرمانێکی نوێی بۆ بلۆککردنی ٩٨ دۆمەینی دیکە دەرکرد.<ref>{{Cite web |title=Lutte contre le piratage : une nouvelle décision de blocage obtenue contre Z-library |url=https://www.sne.fr/actu/lutte-contre-le-piratage-une-nouvelle-decision-de-blocage-obtenue-contre-z-library/ |access-date=April 13, 2025 |website=Syndicat national de l'édition |language=fr-FR}}</ref> === چین === ماڵپەڕەکە لەلایەن سیستەمی فلتەرکردنی {{بنز|دیواری ئاگرینی مەزن|en|Great Firewall|lt=دیواری ئاگرینی مەزنی چینەوە}} بلۆک کراوە.<ref>{{Cite web|url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3261169/pirate-e-book-site-z-library-hit-chinas-great-firewall-bilibili-account-closed-after-rumours-curbed|title=Pirate e-book site Z-Library hit by China's Great Firewall, Bilibili account closed|date=May 2, 2024|website=South China Morning Post}}</ref> لە نیسانی ٢٠٢٤دا، زێد-لایبرەری ڕایگەیاند کە هەژمارە فەرمییەکانی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییە چینییەکانی وەک {{بنز|ویچات|en|WeChat|lt=ویچات}} و {{بنز|بیلیبیلی|en|Bilibili|lt=بیلیبیلی}} دادەخات بەهۆی گوشار و لێپرسینەوە یاسایییەکانی دەسەڵاتدارانی چین لەسەر خۆبەخشەکانیان.<ref>{{Cite web |last=Boyd |first=Alexander |date=May 1, 2024 |title=Pirate E-Book Site Under Pressure in China, Endangering Access To Banned Books |url=https://chinadigitaltimes.net/2024/04/pirated-e-book-site-under-pressure-in-china-endangering-access-to-banned-books/ |access-date=April 13, 2025 |website=China Digital Times (CDT) |language=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{reflist|30em}} {{commonscat|Z-Library}} [[پۆل:ماڵپەڕەکانی پەڕتووک]] [[پۆل:کۆمەڵگەکانی هاوبەشکردنی پەڕگە]] [[پۆل:چالاکوانیی خاوەندارێتیی هزری]] [[پۆل:سانسۆری ئینتەرنێت لە هیندستان]] [[پۆل:سانسۆری ئینتەرنێت لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ماڵپەڕەکانی دامەزراو لە ٢٠٠٩]] [[پۆل:کتێبخانە دیجیتاڵییەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی بزوێنەری گەڕان]] [[پۆل:کتێبخانە سێبەرەکان]] [[پۆل:دەستبەسەرداگرتنی ناوی دۆمەین لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە]] [[پۆل:مشتومڕەکانی پەیوەندیدار بە ئینتەرنێت]] pr9okfu86v7r3hqu6r1gvagqjq61kj8 1662787 1662732 2026-09-07T20:02:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662787 wikitext text/x-wiki {{Short description|ماڵپەڕێکی هاوبەشکردنی پەڕگە بۆ وتارە زانستییەکان، پەڕتووک و بڵاوکراوەکان}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox website | name = Z-Library | logo = Z-Library logo.svg | logo_size = 164px | logo_alt = لۆگۆی فەرمیی زێد-لایبرەری | caption = پەڕەی سەرەکیی زێد-لایبرەری (٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢) | native_clients = {{بنز|ئەندرۆید (سیستەمی کارپێکردن)|en|Android (operating system)|lt=ئەندرۆید}}، {{بنز|مایکرۆسۆفت ویندۆز|en|Microsoft Windows|lt=ویندۆز}}، {{بنز|لینوکس|en|Linux|lt=لینوکس}} | url = {{Plainlist| * {{URL|https://z-lib.sk/}}<ref name="ZLibMastodon">{{Cite web|url=https://mastodon.social/@Z_Lib_official|title=Z-Library Official (@Z_Lib_official@mastodon.social)|website=Mastodon.social|access-date=July 8, 2026}}</ref><ref name="ZLibX">{{Cite web|url=https://x.com/Z_Lib_official|title=Z-Library Official (@Z_Lib_official) on X|website=X (formerly Twitter)|access-date=July 8, 2026}}</ref> * [http://bookszlibb74ugqojhzhg2a63w5i2atv5bqarulgczawnbmsb6s6qead.onion دۆمەینی تۆر (Tor)] * [http://loginzlib2vrak5zzpcocc3ouizykn6k5qecgj2tzlnab5wcbqhembyd.onion دۆمەینی چوونەژوورەوەی تۆر]<ref name="Sobiraj">{{Cite news |last=Sobiraj |first=Lars |date=November 4, 2022 |title=Z-Library momentan nur per Tor-Netzwerk erreichbar |language=de |trans-title=Z-Library is currently only accessible via the Tor network |work=Tarnkappe.info |url=https://tarnkappe.info/artikel/e-books/z-library-momentan-nur-per-tor-netzwerk-erreichbar-258748.html |access-date=May 3, 2023 |archive-date=May 3, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230503050315/https://tarnkappe.info/artikel/e-books/z-library-momentan-nur-per-tor-netzwerk-erreichbar-258748.html |url-status=live }}</ref> * [http://zlib24th6ptyb4ibzn3tj2cndqafs6rhm4ed4gruxztaaco35lka.b32.i2p دۆمەینی I2P]<ref>{{cite web|url=https://t.me/s/zlib_china_official/6|title=Welcome to the official Z-Library channel|date=April 26, 2023|access-date=May 6, 2023 |archive-date=May 8, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230508144143/https://t.me/s/zlib_china_official/6|url-status=live}}</ref> }} | commercial = | type = {{بنز|کتێبخانەی دیجیتاڵی|en|Digital library|lt=کتێبخانەی دیجیتاڵی}}، {{بنز|هاوبەشکردنی پەڕگە|en|File sharing|lt=هاوبەشکردنی پەڕگە}} | registration = ئارەزوومەندانە (بۆ هەندێک تایبەتمەندی پێویستە) | language = | num_users = | content_license = میوانداریکردنی کەرەستەکان بەبێ ڕەچاوکردنی مافی لەبەرگرتنەوە | programming_language = | owner = | author = | editor = | launch_date = | revenue = | current_status = چالاک<ref name="TF-20230330">{{cite news|last=Van der Sar|first=Ernesto|title=Z-Library Raises Tens of Thousands of Dollars to Keep its Pirate Library Running|url=https://torrentfreak.com/z-library-raises-tens-of-thousands-of-dollars-to-keep-its-pirate-library-running-230330/|date=March 30, 2023|work=[[TorrentFreak]]|access-date=March 30, 2023|archive-date=March 30, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230330121814/https://torrentfreak.com/z-library-raises-tens-of-thousands-of-dollars-to-keep-its-pirate-library-running-230330/|url-status=live}}</ref> }} '''زێد-لایبرەری''' (بە ئینگلیزی: Z-Library، کورت دەکرێتەوە بۆ '''z-lib'''، پێشتر بە '''BookFinder''' دەناسرا) پڕۆژەیەکی {{بنز|کتێبخانەی سێبەر|en|Shadow library|lt=کتێبخانەی سێبەرە}} کە دەستپێڕاگەیشتن بە {{بنز|هاوبەشکردنی پەڕگە|en|File sharing|lt=هاوبەشکردنی پەڕگەی}} وتارەکانی {{بنز|گۆڤاری زانستی|en|Academic journal|lt=گۆڤارە زانستییەکان}}، پەڕتووکە ئەکادیمییەکان و بەرهەمە گشتییەکان دابین دەکات. ئەم پڕۆژەیە سەرەتا وەک {{بنز|ماڵپەڕی ئاوێنەیی|en|Mirror site|lt=ماڵپەڕێکی ئاوێنەییی}} {{بنز|لایبرەری جێنێسس|en|Library Genesis|lt=لایبرەری جێنێسس (Library Genesis)}} دەستی پێکرد، بەڵام دواتر بە شێوەیەکی زۆر فراوان پەرەی سەند.<ref name="Booth-2022">{{Cite news|last=Booth|first=Callum|date=July 4, 2022|title=The Pirate Library Mirror wants to preserve all human knowledge... illegally|work=[[The Next Web]]|publisher=[[The Financial Times]]|url=https://thenextweb.com/news/pirate-library-mirror-wants-to-preserve-human-knowledge-illegally |access-date=November 4, 2022 |archive-date=November 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104141614/https://thenextweb.com/news/pirate-library-mirror-wants-to-preserve-human-knowledge-illegally |url-status=live}}</ref><ref name="LA-20221114">{{cite news|last=Manos|first=Leda|title=6 Free E-Book Download Sites Like Z-Library, And Their Legality|url=https://www.laweekly.com/6-free-e-book-download-sites-like-z-library-and-their-legality/|date=November 14, 2022|work=[[LA Weekly]]|access-date=November 23, 2022 |archive-date=November 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221123134726/https://www.laweekly.com/6-free-e-book-download-sites-like-z-library-and-their-legality/ |url-status=live}}</ref> بەپێی ئەو داتایانەی خودی ماڵپەڕەکە لە شوباتی ٢٠٢٣ بڵاوی کردوونەتەوە، کۆکراوەکەی زیاتر لە ١٣٫٣٥ ملیۆن پەڕتووک و زیاتر لە ٨٤٫٨ ملیۆن وتاری زانستی لەخۆگرتووە.<ref name="ZLib2021">{{cite web |url=https://z-lib.org/ |title=Z library |publisher=Z library |access-date=February 27, 2021 |archive-date=April 1, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210401181020/https://z-lib.org/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/universities-adapt-to-online-classes-others-go-beyond-just-teaching-6342633/ |title=Universities adapt to online classes, others go beyond just teaching |author=Ritu Sharma |date=April 1, 2020 |publisher=The Indian Express |access-date=February 28, 2021 |archive-date=April 11, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210411083050/https://indianexpress.com/article/cities/ahmedabad/universities-adapt-to-online-classes-others-go-beyond-just-teaching-6342633/ |url-status=live}}</ref> زێد-لایبرەری بە تایبەتی لەلایەن خوێندکاران، مامۆستایانی زانکۆ و لە {{بنز|ئابوورییە تازەپێگەیشتووەکان|en|Emerging market|lt=وڵاتانی تازەپێگەیشتوودا}} بە فراوانی بەکاردەهێنرێت.<ref name="Venugopal-2022b">{{Cite news|last=Venugopal|first=Sahana|date=November 5, 2022|title=Digital database Z-Library's domains seized by the FBI|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/sci-tech/technology/digital-database-z-library-domains-seized-us-fbi-books-academic-papers-piracy-doj-new-york-zlib-tiktok/article66099132.ece |access-date=November 5, 2022 |archive-date=November 5, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221105123938/https://www.thehindu.com/sci-tech/technology/digital-database-z-library-domains-seized-us-fbi-books-academic-papers-piracy-doj-new-york-zlib-tiktok/article66099132.ece |url-status=live}}</ref> لە حوزەیرانی ٢٠٢٠دا، نزیکەی ٢٫٨٤ ملیۆن بەکارهێنەر سەردانی ماڵپەڕەکەیان کردووە، کە ١٤٫٧٦٪یان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە بوون.<ref>{{cite web | url=https://policy.trade.ec.europa.eu/news/commission-publishes-latest-counterfeit-and-piracy-watch-list-2022-12-01_en | title=Commission publishes latest Counterfeit and Piracy Watch List - European Commission }}</ref> بەپێی ڕیزبەندیی ئەلێکسا، زێد-لایبرەری لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ وەک ٢٬٧٥٨ەمین ماڵپەڕی هەرە چالاکی جیهان پۆلێن کرابوو.<ref name="Setty-2022">{{Cite news|last=Setty|first=Riddhi|date=October 19, 2022|title=Rampant 'Shadow Libraries' Drive Calls for Anti-Piracy Action|work=Bloomberg Law|url=https://news.bloomberglaw.com/ip-law/rampant-shadow-libraries-drive-calls-for-anti-piracy-action |access-date=November 4, 2022 |archive-date=November 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104130051/https://news.bloomberglaw.com/ip-law/rampant-shadow-libraries-drive-calls-for-anti-piracy-action |url-status=live}}</ref> ماڵپەڕەکە خۆی بە «گەورەترین کتێبخانەی {{بنز|پەڕتووکی ئەلیکترۆنی|en|E-book|lt=پەڕتووکی ئەلیکترۆنی}} لە جیهاندا» و «گەورەترین کۆگای وتاری زانستی» دەناسێنێت؛ بەڵام ئەم قسەیە جێگەی مشتومڕە، چونکە پڕۆژەی {{بنز|ئەرشیڤی ئانا|en|Anna's Archive|lt=ئەرشیڤی ئانا (Anna's Archive)}} هەمان بانگەشە دەکات و درووشمەکەی باس لەوە دەکات کە زیاتر لە ٦٣ ملیۆن پەڕتووک و ٩٥ ملیۆن توێژینەوەی زانستی لەخۆدەگرێت،<ref>{{cite web |last1= |first1= |title=Anna's Archive |url=https://annas-archive.gl |website=Anna's Archive |access-date=February 16, 2026}}</ref> کە تەواوی ئەرشیڤی زێد-لایبرەریش دەگرێتەوە.<ref name="PirateMirror">{{cite web |last1= |first1= |title=Introducing the Pirate Library Mirror: Preserving 7TB of books (that are not in Libgen) |url=https://annas-archive.gl/blog/blog-introducing.html |website=Anna's Blog |access-date=February 17, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260302171326/https://annas-archive.gl/blog/blog-introducing.html|archive-date=March 2, 2026|url-status=live|date=July 1, 2022}}</ref> ئەم پڕۆژەیە وەک ڕێکخراوێکی قازانج‌نەویست کار دەکات و لە ڕێگەی بەخشینی داراییی بەکارهێنەرانەوە بەڕێوەدەچێت.<ref>{{Cite web|title=Z-Library single sign on|url=https://1lib.domains/?redirectUrl=%2Fdonatex.php|access-date=September 15, 2021|website=1lib.domains|archive-date=September 15, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915061044/https://1lib.domains/?redirectUrl=%2Fdonatex.php|url-status=dead}}</ref><ref name="Toulas-2022">{{Cite news|last=Toulas|first=Bill|date=November 4, 2022|title=Z-Library eBook site domains seized by U.S. Dept of Justice|work=[[Bleeping Computer]]|url=https://www.bleepingcomputer.com/news/technology/z-library-ebook-site-domains-seized-by-us-dept-of-justice/ |access-date=November 4, 2022 |archive-date=November 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104183759/https://www.bleepingcomputer.com/news/technology/z-library-ebook-site-domains-seized-by-us-dept-of-justice/ |url-status=live}}</ref> جگە لە پەڕتووکی ئەلیکترۆنی، زێد-لایبرەری پلانی ئەوەی دانا کە پەڕتووکی کاغەزیش لە ڕێگەی بنکەی تایبەتەوە بە ناوی «خاڵەکانی زێد» (Z-Points) لە شارە جیاوازەکانی جیهاندا دابەش بکات.<ref name="TF-20230408">{{cite news |last=Van der Sar |first=Ernesto |title=Z-Library Plans to Let Users Share Physical Books Through 'Z-Points' |url=https://torrentfreak.com/z-library-plans-to-let-users-share-physical-books-through-z-points-230408/ |date=April 8, 2023 |work=[[Torrent Freak]] |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251203035115/https://torrentfreak.com/z-library-plans-to-let-users-share-physical-books-through-z-points-230408/ |archivedate=December 3, 2025 |access-date=April 8, 2023 }}</ref> زێد-لایبرەری و چالاکییەکانی لە زۆربەی وڵاتاندا بە پێشێلکردنی یاسا دادەنرێن. هەرچەندە دەستبەسەرداگرتنی دۆمەینەکان دەستپێڕاگەیشتن بە ماڵپەڕەکەی کەم کردووەتەوە،<ref name="TF-20240118" /> بەڵام هێشتا لەسەر {{بنز|وێبی تاریک|en|Dark web|lt=وێبی تاریک (Dark web)}} چالاکە.<ref name="VC-20221139"/> شێوازی یاساییی پڕۆژەکە و کاریگەرییەکانی لەسەر پیشەسازیی چاپەمەنی و مافی نووسەران بەردەوام جێگەی مشتومڕێکی گەرم بووە.<ref name="Booth-2022"/><ref name="LA-20221114"/> == ماڵپەڕ == خەرجییەکانی ماڵپەڕەکە لە ڕێگەی بەخشینی بەکارهێنەرانەوە دابین دەکرێت، کە ساڵانە دوو جار (لە مانگەکانی ئەیلوول و ئازاردا) لە ڕێگەی هەڵمەتی کۆکردنەوەی هاوکارییەوە ئەنجام دەدرێت.<ref>{{cite web|date=March 14, 2020|title=Improved full-text search, spring fundraising campaign and unlimited downloads|url=https://zlibrary-global.se/blog/20|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621033104/https://zlibrary-global.se/blog/20|archive-date=June 21, 2023|work=Z-Library Blog}}</ref> بەهۆی ئەوەی چەندین جار لەلایەن دادگاکانەوە دەست بەسەر ناوی دۆمەینەکانیدا گیراوە، ماڵپەڕەکە لە ماوەی کارکردنیدا چەندین ناونیشانی {{بنز|ناونیشانی سەرچاوەی یەکپێوانەیی|en|URL|lt=URL}} و ناونیشانی {{بنز|ناونیشانی ئای پی|en|IP address|lt=IP}}ی جیاوازی بەکارهێناوە.<ref name="Venugopal-2022b" /> === شێوازی کارکردن === زانیارییەکی زۆر کەم لەسەر بەڕێوەبردن، سەرپەرشتیاران و دۆخی بازرگانیی زێد-لایبرەری هەیە. جێگەی سەرنجە کە زێد-لایبرەری تەواوی بنکەدراوەکەی بە شێوەیەکی کراوە بۆ خەڵک دانانێت. سەرەڕای ئەوەش، لە ساڵی ٢٠٢٢دا پڕۆژەی {{بنز|ئەرشیڤی ئانا|en|Anna's Archive|lt=ئەرشیڤی ئانا}} ئەرشیڤێکی تەواوی لە بنکەدراوەکەی دروست کرد و بەردەوام نوێی دەکاتەوە.<ref name="Booth-2022" /><ref name="PirateMirror"/><ref>{{Cite web|title=The Z-Library Collection|url=http://pilimi.org/zlib.html |access-date=July 4, 2022|website=pilimi.org |archive-date=July 3, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220703223151/http://pilimi.org/zlib.html |url-status=live}}</ref> بەپێی چاوپێکەوتنێکی ڕۆژنامەی فاینانشیاڵ تایمز لەگەڵ یەکێک لە ئەندامانی ستافەکەی بە شێوەیەکی نەناسراو، نزیکەی ٢٠ کەس کاریان لەسەر پەرەپێدان و چاکسازیی ماڵپەڕەکە دەکرد؛ گەورەترین خەرجیش بریتی بوو لە پاراستنی ژێرخانی تەکنیکی و سێرڤەرەکان، و دواتر مووچەی کارمەندان.<ref>{{Cite news|url=https://www.ft.com/content/e6d1b811-8540-4436-b915-092e7c5b5636|title=The race to collect every book ever written|author=Felix Bazalgette|date=July 24, 2026|work=Financial Times}}</ref> لە ئازاری ٢٠١٩دا، تیمی زێد-لایبرەری ڕایانگەیاند کە سێرڤەریان لە وڵاتانی {{بنز|فینلاند|en|Finland|lt=فینلاند}}، ئەڵمانیا، {{بنز|لوکسەمبورگ|en|Luxembourg|lt=لوکسەمبورگ}}، {{بنز|مالیزیا|en|Malaysia|lt=مالیزیا}}، {{بنز|پاناما|en|Panama|lt=پاناما}}، ڕووسیا و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا هەیە، و قەبارەی بنکەدراوەکەیان زیاتر لە ٢٢٠ تێرابایت داتایە.<ref name="Toulas-2022" /><ref>{{cite web |date=March 24, 2019 |title=Z-library project (b-ok.org, bookzz) – we miss you and we need your help |url=https://falastinpress.wordpress.com/2019/03/24/z-library-project-b-ok-org-bookzz-we-miss-you-and-we-need-your-help/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514045443/https://falastinpress.wordpress.com/2019/03/24/z-library-project-b-ok-org-bookzz-we-miss-you-and-we-need-your-help/ |archive-date=May 14, 2021 |access-date=February 28, 2021 |publisher=Falastin Press}}</ref> بۆ ئەوەی ڕێگری بکرێت لە بلۆککردنی دۆمەینەکان لەلایەن هێڵەکانی ئینتەرنێتەوە لەسەر ئاستی {{بنز|سیستەمی ناوی پاوەن|en|Domain Name System|lt=DNS}}،<ref>{{Cite web|last=Singh|first=Kanika|url=https://ityug247.com/z-library/|title=Here's all you have to know about Z library|date=September 8, 2021|website=ITyug247|language=en |access-date=July 4, 2022 |archive-date=July 8, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708053912/https://ityug247.com/z-library/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Mehak |url=https://allaccessing.com/z-library-and-its-alternatives/ |title=Everything you need to know about Z-Library |date=March 17, 2022 |website=Allaccessing |language=en |access-date=July 4, 2022 |archive-date=March 27, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220327015632/https://allaccessing.com/z-library-and-its-alternatives/ |url-status=live}}</ref> زێد-لایبرەری پەڕەیەکی سەرەکیی بەکاردەهێنا کە هیچ پەڕتووکێکی تێدا نەبوو، بەڵکوو تەنها ناونیشانی دۆمەینە چالاکەکانی بۆ ناوچە جیاوازەکان پیشان دەدا.<ref name="ZLib2021"/> بەڵام ئەم ڕێگەیە سەرکەوتوو نەبوو، چونکە لە ساڵی ٢٠٢٢دا دەست بەسەر دۆمەینی سەرەکیی "z-lib.org"دا گیرا.<ref>{{Cite web|title=This website has been seized |url=https://z-lib.org/ |access-date=November 18, 2022|website=z-lib.org|quote=This domain has been seized by the Federal Bureau of Investigation in accordance with a warrant issued pursuant to 18 U.S.C. § 981(b) and 21 U.S.C. § 853(f) by the United States District Court for the Eastern District of New York as part of a law enforcement action by: The United States Attorney's Office for the Eastern District of New York and the Federal Bureau of Investigation. (Seal for the Department of Justice - United States Attorney's Office - Eastern District of New York) (Seal for the Department of Justice - Federal Bureau of Investigation) |archive-date=November 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118033338/https://z-lib.org/ |url-status=dead}}</ref> لە ئابی ٢٠٢٣دا، ماڵپەڕەکە پێوەکراوی وێبگەڕەکانی (browser extensions) بڵاوکردەوە بۆ ئەوەی بەکارهێنەران لە کاتی داخرانی دۆمەینەکاندا بە ئاسانی ناونیشانە نوێیەکان بدۆزنەوە.<ref name="TF-20230804">{{cite news |last=Van der Sar |first=Ernesto |title=Z-Library Rolls Out Browser Extensions in Anticipation of Domain Name Troubles - Pirate eBook repository Z-Library has launched browser extensions that should make it easier for users to find the site if its current domains are seized in the future. While the site doesn't explicitly mention the U.S. Government crackdown, it likely plays a key role in the decision to make these extensions available. |url=https://torrentfreak.com/230804/ |date=August 4, 2023 |work=[[TorrentFreak]] |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260106222344/https://torrentfreak.com/230804/ |archivedate=January 6, 2026 |access-date=August 6, 2023 }}</ref> === دۆمەینە ساختەکان === هەندێک ماڵپەڕی ساختە لە ڕێگەی فێڵی {{بنز|فیشینگ|en|Phishing|lt=فیشینگەوە (Phishing)}} و بە بەکارهێنانی ناوی هاوشێوە و هەمان شێوازی دیزاین، هەوڵیان داوە خۆیان وەک زێد-لایبرەری پیشان بدەن، تا زانیاریی هەژمارەکان و پارەی بەخشین لە بەکارهێنەران بدزن.<ref>{{Cite web |title=Z-Library Scammers Use Email Campaigns to Lure Users and Extract Payments * TorrentFreak |url=https://torrentfreak.com/z-library-scammers-use-email-campaigns-to-lure-users-and-extract-payments-240327/ |access-date=January 26, 2025 |language=en}}</ref><ref name="TF-20230511"/><ref>{{Cite news |last=The Hindu Bureau |first= |date=March 27, 2023 |title=Phishing website Z-Lib.is pretends to be Z-Library, asks for funds |url=https://www.thehindu.com/sci-tech/technology/phishing-website-z-libis-pretends-to-be-z-library-asks-for-funds/article66667162.ece |access-date=March 23, 2024 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> لە تەممووزی ٢٠٢٤دا، پێگەی هەواڵی Cybernews ئاشکرای کرد کە بنکەدراوەیەکی دزەپێکراو دۆزراوەتەوە کە زانیاریی کەسیی نزیکەی ١٠ ملیۆن بەکارهێنەری تێدایە، کە لەلایەن ماڵپەڕی ساختەی Z-lib.is کۆکرابووەوە.<ref>{{Cite web |date=July 24, 2024 |title=Biggest-ever leak of digital pirates: 10 million exposed by Z-Library copycat |url=https://cybernews.com/security/zlibrary-copycat-exposes-millions-digital-pirates/ |access-date=April 13, 2025 |website=Cybernews |language=en-US}}</ref> == دۆخی یاسایی == {{See also|پێشێلکردنی مافی لەبەرگرتنەوە}} زێد-لایبرەری چەندین جار دۆمەینەکانی گۆڕیوە، کە بەشێکی زۆریان لەلایەن دەسەڵاتداران و کۆمپانیاکانی تۆماری دۆمەینەوە داخرابوون.<ref name="TF-20240118">{{cite news |last=Van der Sar |first=Ernesto |title=Publishers Target Z-Library Domains With Millions of DMCA Takedowns |url=https://torrentfreak.com/publishers-target-z-library-domains-with-millions-of-dmca-takedowns-240118/ |date=January 18, 2024 |work=[[TorrentFreak]] |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260106201109/https://torrentfreak.com/publishers-target-z-library-domains-with-millions-of-dmca-takedowns-240118/ |archivedate=January 6, 2026 |access-date=January 19, 2024 }}</ref><ref name="Van der Sar-2022">{{Cite news|last=Van der Sar|first=Ernesto|date=November 7, 2022|title=Z-Library Aftermath Reveals that the Feds Seized Dozens of Domain Names|work=[[TorrentFreak]]|url=https://torrentfreak.com/z-library-aftermath-reveals-that-the-feds-seized-dozens-of-domain-names-221107/ |access-date=November 7, 2022 |archive-date=November 7, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107211247/https://torrentfreak.com/z-library-aftermath-reveals-that-the-feds-seized-dozens-of-domain-names-221107/ |url-status=live}}</ref> بەڵام هەمیشە لە ڕێگەی ناونیشانی نوێ و بە تایبەت لە ڕێگەی تۆڕی {{بنز|تۆر (تۆڕی نەناسراوی)|en|Tor (anonymity network)|lt=تۆر (Tor)}} لەسەر دۆمەینەکانی [[.onion]] بەردەست بووە. === شانشینی یەکگرتوو === لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠١٥دا، کۆمەڵەی بڵاوکەرەوەکانی بەریتانیا (The Publishers Association) داوای لە هێڵەکانی ئینتەرنێت کرد کە ماڵپەڕی زێد-لایبرەری بلۆک بکەن.<ref>{{cite web|title=High Court Orders UK ISPs to Block eBook Sites|url=https://torrentfreak.com/high-court-orders-uk-isps-to-block-ebook-sites-150527/|website=TorrentFreak|language=en |access-date=October 16, 2020 |archive-date=May 7, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210507130353/https://torrentfreak.com/high-court-orders-uk-isps-to-block-ebook-sites-150527/ |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=UK Piracy Blocklist Quietly Expands With Proxy Sites|url=https://torrentfreak.com/uk-piracy-blocklist-quietly-expands-with-proxy-sites-150714/|website=TorrentFreak|language=en |access-date=October 16, 2020 |archive-date=May 25, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525011330/https://torrentfreak.com/uk-piracy-blocklist-quietly-expands-with-proxy-sites-150714/ |url-status=live}}</ref> هەروەها لە کۆتاییی هەمان ساڵدا، دەزگای بڵاوکردنەوەی {{بنز|ئێلسێڤێر|en|Elsevier|lt=ئێلسێڤێر (Elsevier)}} توانی لە دادگا بڕیارێک بەدەستبهێنێت کە دەست بەسەر دۆمەینی bookfi.orgدا بگرێت.<ref>{{cite web|title=Court Orders Shutdown of Libgen, Bookfi and Sci-Hub|url=https://torrentfreak.com/court-orders-shutdown-of-libgen-bookfi-and-sci-hub-151102/|website=TorrentFreak|language=en |access-date=October 16, 2020 |archive-date=May 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200504210607/https://torrentfreak.com/court-orders-shutdown-of-libgen-bookfi-and-sci-hub-151102/ |url-status=live}}</ref> === ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا === هەندێک لە دۆمەینەکانی زێد-لایبرەری لە ساڵی ٢٠١٧ لەلایەن {{بنز|نووسینگەی نوێنەری بازرگانیی ویلایەتە یەکگرتووەکان|en|Office of the United States Trade Representative|lt=نووسینگەی بازرگانیی ئەمریکاوە}} وەک بازاڕی نایاساییی چەتەگەریی سەر ئینتەرنێت پۆلێن کران.<ref>{{cite web|title=2017 Out-of-Cycle Review of Notorious Markets|url=https://ustr.gov/sites/default/files/files/Press/Reports/2017%20Notorious%20Markets%20List%201.11.18.pdf|publisher=Office of the United States Trade Representative |access-date=October 16, 2020|date=August 16, 2017 |archive-date=March 4, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304001726/https://ustr.gov/sites/default/files/files/Press/Reports/2017%20Notorious%20Markets%20List%201.11.18.pdf |url-status=live}}</ref> لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢دا، تۆڕی کۆمەڵایەتیی {{بنز|تیکتۆک|en|TikTok|lt=تیکتۆک}} هاشتاگەکانی پەیوەندیدار بە زێد-لایبرەریی سڕییەوە دوای ئەوەی لەسەر ئەو تۆڕە ناوبانگێکی زۆری پەیدا کرد، و سەندیکای نووسەرانی ئەمریکاش سکاڵایەکی فەرمیی تۆمار کرد.<ref name="Setty-2022" /><ref>{{Cite news|last=Cramer|first=Jude|date=November 4, 2022|title=Pirated e-book site Z-Library vanishes—sending college students into a panic|work=[[Fast Company]]|url=https://www.fastcompany.com/90806657/z-library-ebook-piracy-shut-down-alternatives |access-date=November 6, 2022 |archive-date=November 6, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221106091539/https://www.fastcompany.com/90806657/z-library-ebook-piracy-shut-down-alternatives |url-status=live}}</ref> لە ٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢دا، زیاتر لە ٢٤٠ دۆمەینی ماڵپەڕەکە لەلایەن {{بنز|وەزارەتی داد (ویلایەتە یەکگرتووەکان)|en|United States Department of Justice|lt=وەزارەتی دادی ئەمریکا}} و دەزگای {{بنز|نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی|en|Federal Bureau of Investigation|lt=FBI}} دەستیان بەسەردا گیرا،<ref name="Venugopal-2022b" /><ref name="Toulas-2022" /> و دوو هاووڵاتیی ڕووسی بە تۆمەتی پێشێلکردنی مافی لەبەرگرتنەوە و سپیکردنەوەی پارە لە [[ئەرژەنتین]] دەستگیر کران.<ref name="BR-20221116">{{cite news|last=Presse|first=Agence Francis|date=November 16, 2022|title=US Charges Two Russians Behind Popular Z-Library Website|work=[[Barron's]]|url=https://www.barrons.com/news/us-charges-two-russians-behind-popular-z-library-website-01668638706|access-date=November 17, 2022 |archive-date=November 17, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117153054/https://www.barrons.com/news/us-charges-two-russians-behind-popular-z-library-website-01668638706 |url-status=live}}</ref> سەرەڕای داخستنی دۆمەینە گشتییەکان، ماڵپەڕەکە بەردەوام بوو لە کارکردن لەسەر تۆڕی تۆر و I2P،<ref name="TF-20221120" /> و دواتر لە ١١ی شوباتی ٢٠٢٣دا گەڕایەوە بۆ سەر ئینتەرنێتی ئاسایی لە ڕێگەی دابینکردنی ناونیشانی دۆمەینی تایبەت و نهێنی بۆ هەر بەکارهێنەرێک بە جیا.<ref name="BCpersonaldomains">{{Cite news|last=Abrams|first=Lawrence|date=February 13, 2023|title=Z-Library now has secret "personal domains" for each user|work=Bleeping Computer|url=https://www.bleepingcomputer.com/news/technology/z-library-now-has-secret-personal-domains-for-each-user/|access-date=March 25, 2023|archive-date=March 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325193815/https://www.bleepingcomputer.com/news/technology/z-library-now-has-secret-personal-domains-for-each-user/|url-status=live}}</ref> [[File:Z-Library seizure.jpg|thumb|ئاگاداریی دەستبەسەرداگرتن لەسەر دۆمەینە دەستبەسەرداگیراوەکانی زێد-لایبرەری]] لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢دا، داواکاری گشتیی ئەمریکا تۆمەتنامەی دژی دوو هاووڵاتییە ڕووسییەکە (ئەنتۆن ناپۆلسکی و ڤالێریا ئێرماکۆڤا) ئاشکرا کرد کە لە ئەرژەنتین لەژێر دەستبەسەریی ماڵەوەدا بوون.<ref>{{Cite news|last=Setty|first=Riddhi|date=November 16, 2022|title=US Accuses Russians of Running Pirate E-Book Site 'Z-Library'|work=Bloomberg Law|url=https://news.bloomberglaw.com/tech-and-telecom-law/us-accuses-russians-of-running-pirate-e-book-site-z-library |access-date=November 17, 2022 |archive-date=November 17, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117223952/https://news.bloomberglaw.com/tech-and-telecom-law/us-accuses-russians-of-running-pirate-e-book-site-z-library |url-status=live}}</ref> ئەوان لە تەممووزی ٢٠٢٤دا توانییان لە دەستبەسەریی ماڵەوە لە ئەرژەنتین هەڵبێن و لەوکاتەوە شوێنی مانەوەیان نادیارە، لە کاتێکدا دادگا فەرمانی گرتنی نێودەوڵەتیی بۆ دەرکردوون.<ref>{{Cite web |last=Maxwell |first=Andy |date=July 8, 2024 |title=Z-Library Admins "Escape House Arrest" After Judge Approves U.S. Extradition |url=https://torrentfreak.com/z-library-admins-escape-house-arrest-after-judge-approves-u-s-extradition-240708/ |website=TorrentFreak}}</ref><ref>{{Cite web |last=Belanger |first=Ashley |date=July 9, 2024 |title=Report: Z-Library admins on the lam ahead of US extradition; officials shocked |url=https://arstechnica.com/tech-policy/2024/07/report-z-library-admins-on-the-lam-ahead-of-us-extradition-officials-shocked/ |access-date=August 12, 2024 |website=[[Ars Technica]] |language=en-us}}</ref> داخستنی بەشە سەرەکییەکانی زێد-لایبرەری کاریگەرییەکی زۆری لەسەر خوێندکاران و توێژەرانی ئەو زانکۆ و ناوەندانە دروست کرد کە بودجەی پێویستیان نییە بۆ کڕینی سەرچاوە گرانبەهاکان.<ref name="WP-20221117">{{cite news|last=Javaid|first=Maram|date=November 17, 2022|title=The FBI closed the book on Z-Library, and readers and authors clashed|newspaper=[[The Washington Post]]|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2022/11/17/fbi-takeover-zlibrary-booktok-impacted/|access-date=November 18, 2022 |archive-date=November 18, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118191827/https://www.washingtonpost.com/nation/2022/11/17/fbi-takeover-zlibrary-booktok-impacted/ |url-status=live}}</ref> چەند ڕۆژێک دوای ئەو هەنگاوە یاسایییە، کۆمەڵێک ئەرشیڤوانی نەناسراو پڕۆژەی {{بنز|ئەرشیڤی ئانا|en|Anna's Archive|lt=ئەرشیڤی ئانا (Anna's Archive)}}یان دامەزراند کە دەستپێڕاگەیشتنی بە تەواوی پەڕتووکەکانی زێد-لایبرەری دابین دەکردەوە.<ref name="TF-20221119">{{cite news|last=Van der Sar|first=Ernesto|date=November 19, 2022|title="Anna's Archive" Opens the Door to Z-Library and Other Pirate Libraries|work=[[TorrentFreak]]|url=https://torrentfreak.com/annas-archive-opens-the-door-to-z-library-and-other-pirate-libraries-221118/|access-date=November 19, 2022 |archive-date=November 19, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221119123734/https://torrentfreak.com/annas-archive-opens-the-door-to-z-library-and-other-pirate-libraries-221118/ |url-status=live}}</ref> دەسەڵاتدارانی ئەمریکا و نەمسا لە ساڵانی ٢٠٢٣ و ٢٠٢٤دا چەندین خولی تری دەستبەسەرداگرتنی دۆمەینەکانی زێد-لایبرەرییان ئەنجام دا، لەوانەش دۆمەینی ئیمەیڵی فەرمیی ماڵپەڕەکە.<ref name="TF-20230505">{{cite news |last=Van der Sar |first=Ernesto |date=May 5, 2023 |title=U.S. Hits Z-Library With New Domain Name Seizures |url=https://torrentfreak.com/u-s-hits-z-library-with-new-domain-name-seizures-230505/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260107163952/https://torrentfreak.com/u-s-hits-z-library-with-new-domain-name-seizures-230505/ |archive-date=January 7, 2026 |access-date=May 5, 2023 |work=[[TorrentFreak]] }}</ref><ref name="TF-20240531">{{cite news |last=Van der Sar |first=Ernesto |title=FBI Carries Out Fresh Round of Z-Library Domain Name Seizures |url=https://torrentfreak.com/fbi-carries-out-fresh-round-of-z-library-domain-name-seizures-240530/ |date=May 31, 2024 |work=[[TorrentFreak]] |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251012051353/https://torrentfreak.com/fbi-carries-out-fresh-round-of-z-library-domain-name-seizures-240530/ |archive-date=October 12, 2025 |access-date=June 3, 2024 }}</ref> ==== داوای یاساییی مێتا ==== لە تەممووزی ٢٠٢٣دا، چەند نووسەرێک داوایەکی یاساییی بەکۆمەڵیان دژی کۆمپانیای {{بنز|مێتا پلاتفۆرمس|en|Meta Platforms|lt=مێتا (Meta)}} تۆمار کرد و تۆمەتباریان کردن بەوەی کە پەڕتووکە پارێزراوەکانیانی بەکارهێناوە بۆ ڕاهێنانی مۆدێلی ژیریی دەستکردی {{بنز|لاما (مۆدێلی زمان)|en|Llama (language model)|lt=لاما (Llama)}} بەبێ مۆڵەت. لە شوباتی ٢٠٢٥دا، بەڵگەنامە و ئیمەیڵەکانی ناوخۆی مێتا دزەیان کرد کە دەریانخست کارمەندانی مێتا نزیکەی ٨٢ تێرابایت داتای پەڕتووکیان لە کتێبخانە سێبەرەکانەوە دابەزاندووە، کە زیاتر لە ٣٥ تێرابایتی ڕاستەوخۆ لە زێد-لایبرەری و لایبرەری جێنێسسەوە وەرگیراوە.<ref>{{Cite web |last=Morales |first=Jowi |date=February 9, 2025 |title=Meta staff torrented nearly 82TB of pirated books for AI training — court records reveal copyright violations |url=https://www.tomshardware.com/tech-industry/artificial-intelligence/meta-staff-torrented-nearly-82tb-of-pirated-books-for-ai-training-court-records-reveal-copyright-violations |access-date=April 20, 2025 |website=Tom's Hardware |language=en}}</ref> === هیندستان === لە ئابی ٢٠٢٢دا، دادگایەکی هیندستان بڕیاری قەدەغەکردنی زێد-لایبرەریی دا لەسەر داوای سکاڵایەک کە باسی لە پێشێلکردنی مافی کۆپیرایتی دە پەڕتووکی یاسای باج و کۆمپانیاکان دەکرد.<ref>{{cite web|last=Maxwell|first=Andy|date=August 19, 2022|title=Z-Library: 98m Articles & Books Blocked in India to Protect 10 Books About Tax|url=https://torrentfreak.com/z-library-98m-articles-books-blocked-in-india-to-protect-10-books-about-tax-220819/|website=[[TorrentFreak]]|language=en |access-date=September 1, 2022 |archive-date=September 1, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220901103912/https://torrentfreak.com/z-library-98m-articles-books-blocked-in-india-to-protect-10-books-about-tax-220819/ |url-status=live}}</ref> ئەم بڕیارە ناڕەزایەتیی خوێندکاران و چالاکوانانی ئازادیی زانیاریی لەو وڵاتە لێکەوتەوە.<ref name="Venugopal-2022a">{{Cite news|last1=Venugopal|first1=Sahana|last2=Xavier|first2=John|date=September 15, 2022|title=A shadow library ban pits publishers against free information activists|work=[[The Hindu]]|url=https://www.thehindu.com/sci-tech/technology/a-shadow-library-ban-pits-publishers-against-free-information-activists/article65889736.ece |access-date=October 4, 2022 |archive-date=November 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104132148/https://www.thehindu.com/sci-tech/technology/a-shadow-library-ban-pits-publishers-against-free-information-activists/article65889736.ece |url-status=live}}</ref> هەروەها گرووپی Swadeshi Jagran Manch ڕەخنەی لە دەستبەسەرداگرتنی دۆمەینی هیندیی 1lib.in لەلایەن ئەمریکاوە گرت و بە پێشێلکردنی سەروەریی خاکی هیندستانی لەقەڵەم دا.<ref>{{cite web|author=Team SJM|date=November 5, 2022|title=Swadeshi Jagran Manch - Member News Update no. 2022-k-00279 dt. 05 Nov, 2022. SJM protests the illegal blocking of Indian domain name 1lib.in by FBI and US court order|url=https://www.swadeshijagranmanch.com/sjm-memberupdate-news-2022-k-00279.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221105195457/https://www.swadeshijagranmanch.com/sjm-memberupdate-news-2022-k-00279.html |archive-date=November 5, 2022|access-date=November 7, 2022}}</ref> === فەڕەنسا === لە ئەیلوولی ٢٠٢٢دا، سەندیکای نیشتمانیی بڵاوکردنەوە لە فەڕەنسا لەگەڵ دوازدە دەزگای گەورەی بڵاوکردنەوە، لە دادگای پاریس داوایەکی یاسایییان لە دژی زێد-لایبرەری بردەوە، و هێڵەکانی ئینتەرنێت ناچار کران زیاتر لە ٢٠٠ دۆمەینی پەیوەندیدار بلۆک بکەن.<ref>{{Cite news|last=Maxwell|first=Andy|date=September 20, 2022|title=French Publishers Win Z-Library Piracy Blocking Order|work=TorrentFreak|url=https://torrentfreak.com/french-publishers-win-z-library-piracy-blocking-order-220920/ |access-date=November 4, 2022 |archive-date=November 4, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104132148/https://torrentfreak.com/french-publishers-win-z-library-piracy-blocking-order-220920/ |url-status=live}}</ref> دوای سەرلەنوێ دەرکەوتنەوەی ماڵپەڕەکە، لە ئەیلوولی ٢٠٢٤ دادگای پاریس فەرمانێکی نوێی بۆ بلۆککردنی ٩٨ دۆمەینی دیکە دەرکرد.<ref>{{Cite web |title=Lutte contre le piratage : une nouvelle décision de blocage obtenue contre Z-library |url=https://www.sne.fr/actu/lutte-contre-le-piratage-une-nouvelle-decision-de-blocage-obtenue-contre-z-library/ |access-date=April 13, 2025 |website=Syndicat national de l'édition |language=fr-FR}}</ref> === چین === ماڵپەڕەکە لەلایەن سیستەمی فلتەرکردنی {{بنز|دیواری ئاگرینی مەزن|en|Great Firewall|lt=دیواری ئاگرینی مەزنی چینەوە}} بلۆک کراوە.<ref>{{Cite web|url=https://www.scmp.com/tech/tech-trends/article/3261169/pirate-e-book-site-z-library-hit-chinas-great-firewall-bilibili-account-closed-after-rumours-curbed|title=Pirate e-book site Z-Library hit by China's Great Firewall, Bilibili account closed|date=May 2, 2024|website=South China Morning Post}}</ref> لە نیسانی ٢٠٢٤دا، زێد-لایبرەری ڕایگەیاند کە هەژمارە فەرمییەکانی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییە چینییەکانی وەک {{بنز|ویچات|en|WeChat|lt=ویچات}} و {{بنز|بیلیبیلی|en|Bilibili|lt=بیلیبیلی}} دادەخات بەهۆی گوشار و لێپرسینەوە یاسایییەکانی دەسەڵاتدارانی چین لەسەر خۆبەخشەکانیان.<ref>{{Cite web |last=Boyd |first=Alexander |date=May 1, 2024 |title=Pirate E-Book Site Under Pressure in China, Endangering Access To Banned Books |url=https://chinadigitaltimes.net/2024/04/pirated-e-book-site-under-pressure-in-china-endangering-access-to-banned-books/ |access-date=April 13, 2025 |website=China Digital Times (CDT) |language=en-US}}</ref> == سەرچاوەکان == {{reflist|30em}} {{commonscat|Z-Library}} [[پۆل:ماڵپەڕەکانی پەڕتووک]] [[پۆل:کۆمەڵگەکانی هاوبەشکردنی پەڕگە]] [[پۆل:چالاکوانیی خاوەندارێتیی هزری]] [[پۆل:سانسۆری ئینتەرنێت لە هیندستان]] [[پۆل:سانسۆری ئینتەرنێت لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ماڵپەڕەکانی دامەزراو لە ٢٠٠٩]] [[پۆل:کتێبخانە دیجیتاڵییەکانی ڕووسیا]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی بزوێنەری گەڕان]] [[پۆل:کتێبخانە سێبەرەکان]] [[پۆل:دەستبەسەرداگرتنی ناوی دۆمەین لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە]] [[پۆل:مشتومڕەکانی پەیوەندیدار بە ئینتەرنێت]] tt5x8i0fvm15pt7m7tybuy9ym0lgwea 1 303662 1662737 2026-09-07T19:29:37Z DreamHourFlight 39788 /* پیتی ك ـی عەرەبی لە ناوی سەردێڕی وتارەکەدا */ بەشی نوێ 1662737 wikitext text/x-wiki == پیتی ك ـی عەرەبی لە ناوی سەردێڕی وتارەکەدا == سەردێڕی وتارەکە پیتی ك ـی تێدایە. تکایە بیکەن بە کافی کوردی. [[بەکارھێنەر:ArkanEN123|<span style="background-color: black; color: yellow">ArkanEN123</span>]] [[لێدوانی بەکارھێنەر:ArkanEN123|←وتووێژ]] ١٩:٢٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 8k30u8xecmg9b6iokf7p338v8k7qsxd 1662760 1662737 2026-09-07T19:36:36Z DreamHourFlight 39788 1662760 wikitext text/x-wiki == پیتی ك ـی عەرەبی لە ناوی سەردێڕی وتارەکەدا == سەردێڕی وتارەکە پیتی ك ـی تێدایە. تکایە بیکەن بە کافی کوردی. [[بەکارھێنەر:DreamHourFlight|DreamHourFlight]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DreamHourFlight|لێدوان]]) ١٩:٢٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ohfz0jlws3q8sti8p45ccmxj7lkm6xu 1662837 1662760 2026-09-07T21:12:26Z Amine yousefi 16159 Amine yousefi پەڕەی [[وتووێژ:ناڕێکیی كەسایەتی]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:ناڕێکیی کەسایەتی]]: بەپێی داواکاری 1662760 wikitext text/x-wiki == پیتی ك ـی عەرەبی لە ناوی سەردێڕی وتارەکەدا == سەردێڕی وتارەکە پیتی ك ـی تێدایە. تکایە بیکەن بە کافی کوردی. [[بەکارھێنەر:DreamHourFlight|DreamHourFlight]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:DreamHourFlight|لێدوان]]) ١٩:٢٩، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ohfz0jlws3q8sti8p45ccmxj7lkm6xu 0 303663 1662763 2026-09-07T19:37:03Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1662763 wikitext text/x-wiki '''فشاری سەرەتای منداڵی''' یان '''فشاری دەروونی لە سەردەمی منداڵیدا'''، دیاردەیەکی دەروونی و جەستەییە کە لە تەمەنی سەرەتای لەدایکبوونەوە تا تەمەنی پێنج ساڵی لە منداڵدا ڕوودەدات.<ref name="PoulsenFinello">{{cite conference |last1=Poulsen |first1=Marie K. |last2=Finello |first2=Karen M. |title=Foundations of Early Childhood Mental Health: Public Health & Life Course Perspectives |book-title=Preventive Medicine 583 Lecture |publisher=University of Southern California |date=2011-08-25 |location=Los Angeles}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Lewis |first1=Andrew James |last2=Galbally |first2=Megan |last3=Gannon |first3=Tara |last4=Symeonides |first4=Christos |title=Early life programming as a target for prevention of child and adolescent mental disorders |journal=BMC Medicine |year=2014 |volume=12 |issue=33 |pages=33 |doi=10.1186/1741-7015-12-33 |pmc=3932730 |pmid=24559477}}</ref> [[سترێسی دەروونی|فشاری دەروونی]] بەشێکی دانەبڕاوە لە ژیان، و مرۆڤ لە تەمەنێکی زۆر زووەوە دەتوانێت ئەزموونی بکات. ئەگەرچی فشار بۆ مرۆڤی ئاسایی فاکتەرێکی ڕۆژانەیە، بەڵام دەکرێت لە ژیانی منداڵێکی بچووکدا ڕۆڵێکی ئەرێنی یان نەرێنیی داڕێژەر بگێڕێت.<ref name="Jewett">{{cite journal |last1=Jewett |first1=Jan |year=1997 |title=Childhood Stress |journal=Childhood Education |volume=73 |issue=3 |pages=172–173 |doi=10.1080/00094056.1997.10522682}}</ref> بڕێکی دیاریکراو لە فشار ئاساییە و بۆ مانەوەی مرۆڤ پێویستە. منداڵانی کەم تەمەن دەتوانن بەرگەی چەند فاکتەرێکی کەمی فشار بگرن؛ لەم دۆخەدا فشار دەکرێت سوودبەخش بێت لە ڕێگەی یارمەتیدانی منداڵ بۆ پەرەپێدانی ئەو لێھاتووییانەی کە بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ بارودۆخی نوێ و مامەڵەکردن لەگەڵ دۆخە مەترسیدار و ترسناکەکاندا پێویستن. بەڵام ھەندێک لە پسپۆڕان تیۆریزەی ئەوەیان کردووە کە خاڵێک ھەیە فشاری بەردەوام یان لەڕادەبەدەر دەبێتە ھۆی زیان و دەتوانێت کاریگەریی تەندروستیی مەترسیدار بەدوای خۆیدا بھێنێت.<ref name="Middlebrooks">{{cite book |last1=Middlebrooks |first1=J. S. |last2=Audage |first2=N. C. |title=The Effects of Childhood Stress on Health Across the Lifespan |year=2008 |location=Atlanta, Georgia |publisher=Centers for Disease Control and Prevention |url=https://web.archive.org/web/20160205035817/http://health-equity.pitt.edu/932/1/Childhood_Stress.pdf}}</ref> کاتێک فشار لە سەرەتای منداڵیدا کەڵەکە دەبێت، فاکتەرە دەمار-بایۆلۆجییەکان تێکدەچن و ئاستی ھۆرمۆنی فشاری [[کۆرتیزۆڵ]] لە مەودای ئاسایی خۆی تێدەپەڕێت.<ref name="PoulsenFinello" /> ئەم تیۆرییە ئەگەرچی پشتی بە توێژینەوەکانی سەر ئاژەڵان و توێژینەوەی بڕگەیی مرۆڤ بەستووە، بەڵام ئەو کاریگەرییە پێشنیارکراوانەی لەسەر سەنتەرەکانی مێشک باس دەکرێن لە توێژینەوەیەکی دوانەکاندا نەدۆزراونەتەوە کە تێیدا فاکتەرە دەمارییەکان پێش ڕووبەڕووبوونەوەی فشار پێورابوون.<ref>{{cite journal |last1=Gilbertson |first1=M. W. |last2=Shenton |first2=M. E. |last3=Ciszewski |first3=A. |title=Smaller hippocampal volume predicts pathologic vulnerability to psychological trauma |journal=Nature Neuroscience |volume=5 |issue=11 |pages=1242–1247 |year=2002 |doi=10.1038/nn958 |pmid=12379862 |pmc=2819093}}</ref><ref name="DiGangi">{{cite journal |last1=DiGangi |first1=J. A. |last2=Gomez |first2=D. |last3=Mendoza |first3=L. |title=Pretrauma risk factors for posttraumatic stress disorder: A systematic review of the literature |journal=Clinical Psychology Review |volume=33 |issue=6 |pages=728–744 |year=2013 |doi=10.1016/j.cpr.2013.05.002 |pmid=23792469}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Schmidt |first1=U. |last2=Willmund |first2=G. D. |last3=Holsboer |first3=F. |title=Searching for non-genetic molecular and imaging PTSD risk and resilience markers: Systematic review of literature and design of the German Armed Forces PTSD biomarker study |journal=Psychoneuroendocrinology |volume=51 |pages=444–458 |year=2015 |doi=10.1016/j.psyneuen.2014.08.020 |pmid=25236294}}</ref> توێژەران سێ جۆری جیاوازی وەڵامدانەوەی فشار لە منداڵاندا پێشنیار دەکەن: ''ئەرێنی''، ''بەرگەگیراو''، و ''ژەھراوی''.<ref name="Key Concepts">{{cite web |title=Key Concepts: Toxic Stress |url=https://developingchild.harvard.edu/science/key-concepts/toxic-stress/ |publisher=Center on the Developing Child at Harvard University |access-date=2018-04-03}}</ref> ئەم پۆلێنکردنە لەسەر بنەمای جیاوازیی گۆڕانکارییە درێژخایەنە [[فیزیۆلۆژی|فیزیۆلۆژییەکانە]] کە لە ئەنجامی توندی و ماوەی وەڵامدانەوەی فشار لە لەشدا دروست دەبن.<ref name="Lifelong Effects">{{cite journal |last1=Shonkoff |first1=J. P. |last2=Garner |first2=A. S. |last3=Siegel |first3=B. S. |last4=Dobbins |first4=M. I. |last5=Earls |first5=M. F. |last6=McGuinn |first6=L. |last7=Pascoe |first7=J. |last8=Wood |first8=D. L. |title=The Lifelong Effects of Early Childhood Adversity and Toxic Stress |journal=Pediatrics |volume=129 |issue=1 |pages=e232–e246 |year=2011 |doi=10.1542/peds.2011-2663 |pmid=22201156}}</ref> فشار لە ڕێگەی فاکتەرە ناوەکییەکان (وەک برسییەتی، ئازار، نەخۆشی یان [[ماندوویی]]) و دەرەکییەکانەوە (وەک [[توندوتیژیی خێزانی]]، ھەژاری، جیابوونەوەی دایک و باوک و پشتگوێخستن) دروست دەبێت کە دۆخی ئاسایی لەش تێکدەدەن.<ref name="Jewett" /> == ئاستەکانی فشار == توێژەران سێ ئاستی جیاوازی فشاریان لە سەرەتای تەمەنی منداڵیدا دیاری کردووە: ئەرێنی، بەرگەگیراو و ژەھراوی.<ref name="PoulsenFinello" /><ref name="Lifelong Effects" /> === فشاری ئەرێنی === فشاری ئەرێنی (Eustress) پێویستە و دەبێتە ھۆی پەرەپێدانی خۆڕاگری، واتە توانای کارکردنی لێھاتووانە لە کاتی ھەڕەشە و تەنگژەدا.<ref name="Davies">{{cite book |last=Davies |first=Douglas |title=Child Development: A Practitioner's Guide |edition=2nd |publisher=Guilford Press |year=2004 |location=New York |chapter=Risk and Protective Factors: The Child, The Family, and Community Contexts}}</ref> ئەم جۆرە فشارە لە ئەزموونی کورتخایەن و سووکەوە دروست دەبێت، و لە سایەی بوونی کەسێکی پێگەیشتووی خەمخۆردا کاریگەرییەکەی کەم دەبێتەوە کە یارمەتیی منداڵەکە دەدات ڕووبەڕووی دۆخەکە ببێتەوە.<ref name="Lifelong Effects" /> ئەم فشارە دەبێتە ھۆی گۆڕانکاریی فیزیۆلۆژی و ھۆرمۆنیی کەم؛ وەک کەمێک بەرزبوونەوەی لێدانی دڵ و گۆڕانکاری لە ئاستی ھۆرمۆنی کۆرتیزۆڵدا.<ref name="Middlebrooks" /> ڕۆژی یەکەمی قوتابخانە، ئاھەنگێکی خێزانی، یان دروستکردنی ھاوڕێی نوێ نموونەی فشاری ئەرێنین کە دەرفەت دەدەنە منداڵ چاودێریی کاردانەوەی تەندروست بکات و پەیڕەوی بکات.<ref name="Middlebrooks" /><ref name="Lifelong Effects" /> === فشاری بەرگەگیراو === فشاری بەرگەگیراو لە ئەزموونە نەرێنییە توندەکانەوە سەرچاوە دەگرێت کە کورتخایەنن و بەگشتی دەتوانرێت زاڵ بن بەسەریاندا.<ref name="Middlebrooks" /> سیستمی وەڵامدانەوەی لەش لەم دۆخەدا بە توندی چالاک دەبێت.<ref name="Facts">{{cite web |title=Toxic Stress: The Facts |url=https://developingchild.harvard.edu/science/key-concepts/toxic-stress/ |publisher=Center on the Developing Child at Harvard University |access-date=2018-04-03}}</ref> نموونەکانی بریتین لە تێکچوونی باری خێزانی، ڕووداوە لەناکاوەکان، یان مردنی کەسێکی نزیک. ئەم فشارە تەنھا کاتێک بەرگەی دەگیرێت کە بە شێوازێکی دروست لەلایەن گەورەکانەوە چاودێری بکرێت. بە چاودێریی گونجاو، منداڵ دەتوانێت فشاری بەرگەگیراو بگۆڕێت بۆ فشاری ئەرێنی؛ بەڵام ئەگەر پاڵپشتیی گەورەکان لەم قۆناغەدا کەم بێت، فشارەکە دەبێتە زیانبەخش.<ref name="Middlebrooks" /><ref name="Facts" /> === فشاری ژەھراوی === فشاری ژەھراوی کاتێک ڕوودەدات کە ئەزموونە ناخۆشەکان لە ماوەدا درێژخایەن و لە توندیدا بەرز بن.<ref name="Facts" /> منداڵان پێویستیان بە گەورەی خەمخۆرە چونکە ناتوانن بە تەنیا بەرگەی ئەم جۆرە فشارە بگرن.<ref name="Middlebrooks" /> لەم حاڵەتەدا وەڵامدانەوەی فشار بۆ چەندین ھەفتە، مانگ، یان تەنانەت ساڵان چالاک دەمێنێتەوە.<ref name="Middlebrooks" /> فشاری درێژخایەن زیانی ھەمیشەیی سۆزداری و گەشەکردن بەدوای خۆیدا دەھێنێت و گۆڕانکاری لە پێکھاتەی مێشکدا دروست دەکات.<ref name="Middlebrooks" /> توێژینەوەکان دەریانخستووە ئەو منداڵانەی تووشی دەستدرێژی و توندوتیژیی توند و درێژخایەن دەبن، قەبارەی مێشکیان بچووکترە.<ref name="Excessive Stress">{{cite web |author=National Scientific Council on the Developing Child |title=Excessive Stress Disrupts the Architecture of the Developing Brain: Working Paper 3 |url=https://developingchild.harvard.edu/wp-content/uploads/2005/05/Stress_Disrupts_Architecture_Developing_Brain-1.pdf |publisher=Center on the Developing Child, Harvard University |year=2014}}</ref> نموونەکانی بریتین لە [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان|دەستدرێژیکردنە سەر منداڵ]]، پشتگوێخستن، توندوتیژیی بەردەوام و ژیانی سەخت بەبێ پاڵپشتی.<ref name="Facts" /> === باری ئالۆستاتیک === [[باری ئالۆستاتیک]] بریتییە لەو پووکانەوە و پڕوکانی جەستەیەی کە لە ئەنجامی بەرکەوتنی بەردەوام بە فشاری درێژخایەن لە لەشدا کەڵەکە دەبێت.<ref>{{cite journal |last=McEwen |first=Bruce S. |title=Stress, Adaptation, and Disease: Allostasis and Allostatic Load |journal=Annals of the New York Academy of Sciences |volume=840 |issue=1 |pages=33–44 |year=1998 |doi=10.1111/j.1749-6632.1998.tb09546.x |pmid=9629234}}</ref> ئەم چەمکە نیشاندەری دەرئەنجامە فیزیۆلۆژییەکانی چالاکبوونی بەردەوامی سیستمی دەماری و دەردانی ھۆرمۆنەکانی فشارە لە کاردانەوەی ڕابکە یان شەڕ بکە (Fight-or-flight response). ئەم زاراوەیە بۆ یەکەمجار لەلایەن بروس مەکئیون و ئی. ستێلار لە ساڵی ١٩٩٣دا داھێنرا.<ref name="McEwen & Stellar">{{cite journal |last1=McEwen |first1=B. S. |last2=Stellar |first2=E. |title=Stress and the individual. Mechanisms leading to disease |journal=Archives of Internal Medicine |volume=153 |issue=18 |pages=2093–2101 |year=1993 |doi=10.1001/archinte.153.18.2093 |pmid=8379800}}</ref> == قۆناغەکانی فشار == فشار لە سەرەتای منداڵیدا بە چوار قۆناغی جیاوازدا تێدەپەڕێت:<ref name="Jewett" /> # '''قۆناغی زەنگی ئاگادارکردنەوە:''' لە قۆناغی یەکەمدا، ڕووداوەکە دەبێتە ھۆی ترس و ئاگادارکردنەوە لە لەشدا. # '''قۆناغی ھەڵسەنگاندن:''' منداڵ ھەوڵ دەدات واتا و مەبەستێک بۆ ڕووداوەکە بدۆزێتەوە. # '''قۆناغی گەڕان بەدوای چارەسەر:''' منداڵ دەگەڕێت بەدوای شێواز و ستراتیژیی خۆگونجاندن لەگەڵ دۆخەکەدا. # '''قۆناغی جێبەجێکردن:''' منداڵ یەکێک یان چەند ستراتیژییەکی خۆگونجاندن جێبەجێ دەکات. ئەو منداڵانەی بەرگەی فشاریان کەمترە، زووتر دەکەونە دۆخی ئاگادارکردنەوە و ڕووداوی زیاتر بە مەترسیدار دەبینن، و ئەم منداڵانە زۆرجار تووشی فشاری درێژخایەن و ژەھراوی دەبن.<ref name="Jewett" /> == ھۆکارەکان == ئەزموونە نەرێنییەکانی سەردەمی منداڵی لە ئاستە جیاوازە کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکاندا زیاتر ڕووبەڕووی ئەو منداڵانە دەبنەوە کە لە کەمینەکان یان چینە ھەژارەکانن.<ref>{{cite web |title=Toxic stress and children's outcomes: African American children growing up poor are at greater risk of disrupted physiological functioning and depressed academic achievement |url=https://www.epi.org/publication/toxic-stress-and-childrens-outcomes-african-american-children-growing-up-poor-are-at-greater-risk-of-disrupted-physiological-functioning-and-depressed-academic-achievement/ |publisher=Economic Policy Institute |access-date=2018-04-03}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Slopen |first1=Natalie |last2=Shonkoff |first2=Jack P. |last3=Albert |first3=Michelle A. |last4=Yoshikawa |first4=Hirokazu |last5=Jacobs |first5=Aryana |last6=Stoltz |first6=Rebecca |last7=Williams |first7=David R. |title=Racial Disparities in Child Adversity in the U.S. |journal=American Journal of Preventive Medicine |volume=50 |issue=1 |pages=47–56 |year=2016 |doi=10.1016/j.amepre.2015.06.013 |pmid=26342634}}</ref> بەرکەوتنی بەردەوام بە فشار دەبێتە ھۆی دابەزینی باری تەندروستیی جەستەیی و مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشییەکان زیاد دەکات.<ref>{{cite journal |last1=Fagundes |first1=Christopher P. |last2=Way |first2=Baldwin |title=Early-Life Stress and Adult Inflammation |journal=Current Directions in Psychological Science |volume=23 |issue=4 |pages=277–283 |year=2014 |doi=10.1177/0963721414535603}}</ref> ئەو بارودۆخانەی دەبنە ھۆی دروستبوونی فشار لە منداڵیدا بریتین لە:<ref name="Middlebrooks" /><ref name="Facts" /><ref name="Tennant">{{cite web |last=Tennant |first=V. |title=The Powerful Impact of Stress |url=https://web.archive.org/web/20130501104822/http://education.jhu.edu/PD/newhorizons/strategies/topics/Keeping%20Fit%20for%20Learning/stress.html |publisher=Johns Hopkins School of Education |year=2005}}</ref> * لەدەستدانی بەستراوەیی بە خێزان: [[جیابوونەوە]]، مانەوە لە چاودێریی دایک و باوکی جێگرەوە، یان زیندانیکردنی دایک و باوک. * نەبوونی سەرنج و سۆز. * جیاکاری و [[دووچاوەکی]].<ref>{{cite web |title=Racism is an Adverse Childhood Experience (ACE) |url=https://jordaninstituteforfamilies.org/2020/racism-is-an-adverse-childhood-experience-ace/ |publisher=Jordan Institute for Families |date=2020-07-02 |access-date=2021-01-10}}</ref> * دوورکەوتنەوە لە دایک و باوک. * بەرکەوتن بە توندوتیژی: توندوتیژیی جەستەیی، دەروونی و [[دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان]]. * بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکان لەلایەن سەرپەرشتیارەوە. * دانانی ئەرک و بەرپرسیارێتیی زیاد لە پێویست لەسەر منداڵ. * ھەستکردن بە گوشار بۆ بەدەستھێنانی ئەنجام لە سەرووی توانای خۆیەوە. * پشتگوێخستنی سۆزداری و جەستەیی. * ناسینی کەسانی نوێ یان دەستپێکردنی خوێندن لە قوتابخانەیەکی نوێ. * مردنی کەسێکی خۆشەویست. * نەخۆشیی دەروونی یان جەستەیی. * کێشە لە وانەکانی قوتابخانەدا. * ڕووبەڕووبوونەوەی [[مووبەکردن]] (Bullying). * بەرکەوتنی پێش لەدایکبوون بە ماددە ھۆشبەرەکان (وەک مێتامفیتامین)، خەمۆکیی دایک و [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]].<ref name="Jewett" /><ref>{{cite journal |last1=Schechter |first1=Daniel S. |last2=Willheim |first2=Erica |last3=McCaw |first3=Jaime |last4=Turner |first4=J. Blake |last5=Myers |first5=Michael M. |last6=Zeanah |first6=Charles H. |title=The Relationship of Violent Fathers, Posttraumatically Stressed Mothers and Symptomatic Children in a Preschool-Age Inner-City Pediatrics Clinic Sample |journal=Journal of Interpersonal Violence |volume=26 |issue=18 |pages=3699–3719 |year=2011 |doi=10.1177/0886260511403747 |pmid=22170456}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Schechter |first1=Daniel S. |last2=Willheim |first2=Erica |title=Disturbances of Attachment and Parental Psychopathology in Early Childhood |journal=Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America |volume=18 |issue=3 |pages=665–686 |year=2009 |doi=10.1016/j.chc.2009.03.001 |pmid=19486844 |pmc=2690512}}</ref> == فشار و گەشەی مێشک == سوڕەکانی مێشک و سیستمی ھۆرمۆنەکان لە سەرەتای ژیاندا دروست دەبن و چالاک دەبن.<ref name="Middlebrooks" /> ئەم سیستمە دەمار-بایۆلۆجییانە یارمەتیی ڕاگرتنی ھاوسەنگیی لەش دەدەن و بۆ مانەوە لە سەرەتای منداڵیدا پێویستن.<ref name="GunnarQuevedo">{{cite journal |last1=Gunnar |first1=Megan |last2=Quevedo |first2=Karina |title=The Neurobiology of Stress and Development |journal=Annual Review of Psychology |volume=58 |pages=145–173 |year=2007 |doi=10.1146/annurev.psych.58.110405.085605 |pmid=16903808}}</ref> کاتێک منداڵ ڕووبەڕووی فشار دەبێتەوە، لەش لە ڕێگەی دەردانی ھۆرمۆنەکانەوە ھەوڵی ڕێکخستنی دەدات.<ref name="Middlebrooks" /> بەڵام وەڵامدانەوەی بەردەوامی بایۆلۆجی مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشییە جەستەیی و دەروونییەکان لە داھاتوودا زیاد دەکات.<ref name="GunnarQuevedo" /> لەبەر ئەوەی سووڕەکانی مێشک لە سەرەتای تەمەندا زۆر ھەستیارن، فاکتەرە سەرەتاییەکانی فشار کاریگەری دەکەنە سەر گەشەی پەیوەندییە دەمارییە پێویستەکان.<ref name="Middlebrooks" /> تیۆریی فشاری ژەھراوی پێی وایە فشار دەبێتە ھۆی تێکدانی دروستبوونی سووڕەکانی مێشک و لە ئەنجامدا قەبارەی مێشک بچووکتر دەبێتەوە؛ بەڵام ھێشتا توێژینەوەی تەواو لەسەر مرۆڤ نییە کە بتوانێت ئەم قەبارانە پێشوەختە لە منداڵدا بپێوێت بۆ سەلماندنی یەکلاکەرەوەی تیۆرییەکە.<ref name="Middlebrooks" /> == ڕێڕەوی وەڵامدانەوەی فشار لە مرۆڤدا == لە مرۆڤدا، ڕێڕەوی وەڵامدانەوەی فشار لە دوو سیستمی سەرەکی پێکدێت: سیستمی دەماری سیمپاسێتیک-ئەدرینۆمێدولاری (SAM) و تەوەرەی ھایپۆتالاموس-پیتویتەری-ئەدرینال (HPA).<ref name="GunnarQuevedo" /> سیستمی SAM بەشێکە لە [[کۆئەندامی پەیی خۆیی]].<ref name="GunnarQuevedo" /> ئەم سیستمە بەرپرسە لە دەردانی ھۆرمۆنەکانی ئیپینێفرین ([[ئەدریناڵین]]) و نۆرئیپینێفرین، کە بە ھۆرمۆنەکانی وەڵامدانەوەی ڕابکە یان شەڕ بکە ناسراون.<ref name="GunnarQuevedo" /> کاتێک ئیپینێفرین دەردەدرێت، بە وەرگرە جیاوازەکانی ئەندامەکانەوە دەبەسترێتەوە و کاردانەوەی خێرا دروست دەکات.<ref name="GunnarQuevedo" /> تەوەرەی HPA بەرپرسە لە بەرھەمھێنانی گلۆکۆکۆرتیکۆیدەکان لە توێکڵی ڕژێنی سەر گورچیلەوە؛ سەرەکیترین گلۆکۆکۆرتیکۆید لە مرۆڤدا بریتییە لە ھۆرمۆنی [[کۆرتیزۆڵ]].<ref name="GunnarQuevedo" /> بە پێچەوانەی ئیپینێفرین کە زۆر خێرا دەردەدرێت، کۆرتیزۆڵ نزیکەی ٢٥ خولەکی پێویستە بۆ ئەوەی بگاتە بەرزترین ئاست لە خوێندا.<ref name="GunnarQuevedo" /> ھەروەھا کۆرتیزۆڵ بە پێچەوانەی ئیپینێفرین دەتوانێت لە بەربەستی خوێن-مێشک تێپەڕێت و بچێتە ناو مێشکەوە؛ بۆیە کۆرتیزۆڵ درەنگتر دروست دەبێت بەڵام بۆ ماوەیەکی درێژتر کاریگەری لەسەر مێشک بەجێدەھێڵێت.<ref name="GunnarQuevedo" /> ھەردوو سیستمی SAM و HPA پێکەوە کار دەکەن بۆ ڕێکخستنی فشار و لە [[ژێرلانک]] (ھایپۆتالاموس) یەکدەگرنەوە، کە ئەویش ڕەفتاری مرۆڤ ڕێکدەخات.<ref name="GunnarQuevedo" /> == ساوایەتی، سەرەتای منداڵی و فشار == کاتێک جەستە ڕووبەڕووی دۆخێکی پڕ لە فشار دەبێتەوە، ھۆرمۆنی کۆرتیزۆڵ دەردەدرێت. کۆرتیزۆڵ یارمەتیی جەستە دەدات بۆ ئامادەبوون بۆ دۆخی مەترسیدار؛ وزەی خێرا بەخشین، بەھێزکردنی یادگە و کەمکردنەوەی ھەستکردن بە ئازار لە نیشانەکانی دەردانی ئەم ھۆرمۆنەن.<ref name="Cortisol">{{cite web |title=Cortisol and Stress: How Cortisol Affects Your Body, and How To Stay Healthy in the Face of Stress |url=https://web.archive.org/web/20120115042456/http://stress.about.com/od/stresshealth/a/cortisol.htm |publisher=About.com |access-date=2018-04-09}}</ref> بەڵام کاتێک کۆرتیزۆڵ بە ئاستێکی بەرز و بۆ ماوەیەکی درێژ لە جەستەدا بمێنێتەوە، سیستمی بەرگریی لەش لاواز دەبێت.<ref name="Middlebrooks" /> ئەمەش جەستەی منداڵ لە بەرامبەر نەخۆشی و زیاندا لاواز دەکات. لە کەسانی پێگەیشتوودا کۆرتیزۆڵ بە پڕۆتینێکەوە دەبەسترێتەوە کە پێی دەوترێت گلۆبیولینی بەستەرەوەی کۆرتیکۆستێرۆید (CBG).<ref name="GunnarQuevedo" /> لە کۆرپەی تازەلەدایکبوودا ئاستی ئەم پڕۆتینە نزمە و لە شەش مانگی یەکەمدا بەرز دەبێتەوە؛ بۆیە ئاستی کۆرتیزۆڵی ئازاد لە منداڵدا توانای دروستکردنی کاریگەریی فیزیۆلۆژیی گەورەی ھەیە.<ref name="GunnarQuevedo" /> منداڵی تازەلەدایکبوو خاوەنی سووڕی شەوانەڕۆژیی (سێرکادیەن) ئاسایی نییە و لە ھەر ١٢ کاتژمێر جارێک کۆرتیزۆڵی دەگاتە لوتکە بەبێ گوێدانە کاتی شەو و ڕۆژ.<ref name="GunnarQuevedo" /> لە دوای سێ مانگییەوە، سووڕی ئاسایی دەردانی کۆرتیزۆڵ دەست پێدەکات کە لە بەیانیاندا بەرزە و لە ئێواراندا نزم دەبێتەوە.<ref name="GunnarQuevedo" /><ref name="GunnarBarr">{{cite journal |last1=Gunnar |first1=Megan R. |last2=Barr |first2=Ronald G. |title=Stress, Early Brain Development, and Behavior |journal=Infants & Young Children |volume=11 |issue=1 |pages=1–14 |year=1998 |doi=10.1097/00001163-199807000-00004}}</ref> میکانیزمی پێشنیارکراوی زیانی ھەمیشەیی فشاری ژەھراوی ئەوەیە کە ئاستی بەرزی کۆرتیزۆڵ دەبێتە ھۆی مردنی خانە دەمارییەکان، بەتایبەتی لە ناوچەی [[ھیپۆکامپۆس]]ی مێشک کە وەرگری زۆری بۆ کۆرتیزۆڵ ھەیە. لەبەر ئەوەی مێشکی منداڵ لە قۆناغی گەشەکردندایە، زیاتر لە مێشکی کەسانی پێگەیشتوو بەرامبەر فشار ھەستیارە.<ref name="Hanson">{{cite journal |last1=Hanson |first1=J. L. |last2=Chung |first2=M. K. |last3=Avants |first3=B. B. |last4=Rudolph |first4=K. D. |last5=Shirtcliff |first5=E. A. |last6=Gee |first6=J. C. |last7=Davidson |first7=R. J. |last8=Pollak |first8=S. D. |title=Structural Variations in Prefrontal Cortex Mediate the Relationship between Early Childhood Stress and Spatial Working Memory |journal=Journal of Neuroscience |volume=32 |issue=23 |pages=7917–7925 |year=2012 |doi=10.1523/JNEUROSCI.0307-12.2012 |pmid=22674267 |pmc=3375595}}</ref> ئەو منداڵانەی تووشی فشاری توند بوون، نمرەی نزمتر لە تاقیکردنەوەکانی یادگەی کارکردندا بەدەستدەھێنن و کێشەی سەرنجدان و ڕێکخستنی ڕەفتاریان بۆ دروست دەبێت.<ref name="Hanson" /><ref name="GunnarBarr" /> === چەمکی فشاری ژەھراوی لە زانکۆی ھارڤارد === فشاری ژەھراوی زاراوەیەکە لەلایەن دکتۆری پزیشکیی منداڵان جاک پی. شۆنکۆف لە سەنتەری گەشەی منداڵ لە [[زانکۆی ھارڤارد]] بەکارھێنراوە بۆ ئاماژەدان بە فشاری زۆر و درێژخایەن کە لە توانای منداڵ بۆ بەرگەگرتن بەدەرە، بەتایبەت لە کاتی نەبوونی چاودێریی سۆزدارانەی گەورەکاندا.<ref>{{cite web |title=How does the 'toxic stress' of poverty hurt the developing brain? |url=https://www.pbs.org/newshour/show/toxic-stress-poverty-hurt-developing-brain |publisher=PBS NewsHour |date=2015-06-27 |access-date=2018-04-03}}</ref> بەپێی شۆنکۆف، نەبوونی پارێزبەندی لە پەیوەندییە پاڵپشتیکەرەکاندا دەبێتە ھۆی لاوازبوونی سیستمی مێشک و جەستە، کە مەترسیی نەخۆشییە جەستەیی و دەروونییەکان بە درێژایی تەمەن زیاد دەکات.<ref name="Excessive Stress" /> == نیشانە و کاریگەرییەکانی فشاری دەروونی لەسەر منداڵان == === جەستەیی === فشار دەبێتە ھۆی ئەوەی جەستە زیاتر تووشی ھەوکردن، کێشەکانی دڵ وەک [[نەخۆشیی دڵ و لوولەکانی خوێن]]، بەرزبوونەوەی پەستانی خوێن، قەڵەوی، سستبوونەوەی چاکبوونەوەی برین و کێشەکانی کۆئەندامی ھەرس ببێت.<ref name="Middlebrooks" /><ref name="WebMD">{{cite web |title=Stress Symptoms: Effects of Stress on the Body |url=https://www.webmd.com/balance/stress-management/stress-symptoms-effects_of-stress-on-the-body |publisher=WebMD |access-date=2018-04-09}}</ref> ھەروەھا کاریگەری دەکاتە سەر گەشەی جەستەیی و دەستپێکردنی قۆناغی [[پێگەیشتوویی لە مرۆڤدا]].<ref name="WebMD" /> نیشانە جەستەییەکان بریتین لە: * پەڵەی پێست، [[جوانەزەوە]] (Acne) و ھەڵوەرینی موو. * تێکچوونی نەخۆشیی [[بەرھەنگ]] (تەنگەنەفەسی). * [[بێخەوی]] (Insomnia) یان خەوی لەڕادەبەدەر. * سەرئێشەی بەردەوام، ئازاری ماسوولکە، ڕشانەوە، قەبزی و سکچوون. * [[ماندوویی|ماندوویی]]ی زۆر، ئازاری سنگ، خێرا لێدانی دڵ، لەرزین و دروستبوونی برینی گەدە.<ref name="WebMD" /> === سۆزداری === کاتێک منداڵان ناتوانن مامەڵە لەگەڵ فشاردا بکەن، کێشەی سۆزدارییان بۆ دروست دەبێت؛ وەک تووشبوون بە [[پەشێوی گشتی خەمۆکی]] و نەمانی وزە و پاڵنەر.<ref name="WebMD" /> ڕەنگە ڕەفتاری توندوتیژ یان بێگوێیی نیشان بدەن، و تووشی [[ناڕێکیی كەسایەتی]] ببن. ئەو منداڵانەی تووشی ڕووداوی دڵتەزێن وەک دەستدرێژی یان پشتگوێخستن بوون، ڕەنگە تووشی [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] (PTSD) ببن.<ref>{{cite web |title=PTSD in Children |url=https://web.archive.org/web/20160304033659/http://www.forests.com/ptsdchil1.html |publisher=Dendrite Forest |access-date=2018-04-09}}</ref> === دەروونی === گۆڕانی میزاج و کەسایەتی، زوو تووڕەبوون و شەڕەنگێزی نیشانەی دەروونیی فشارن لە منداڵدا. ھەستکردن بە تاوان، سەرلێشێواوی و دابڕان لە خێزان و ھاوڕێیان لە نیشانە سەرەکییەکانن. منداڵان تووشی نیشانەکانی [[دڵەڕاوکێ]] دەبن، و دەکرێت ترسی نوێ، پارانۆیا، یان [[مێردەزمە]]یان بۆ پەیدا ببێت.<ref name="WebMD2010">{{cite web |last=DeNoon |first=Daniel J. |title=Your Child and Anxiety: School Stress Starts Early |url=https://www.webmd.com/anxiety-panic/features/school-stress-anxiety-children |publisher=WebMD |access-date=2018-04-09}}</ref> زۆرجار منداڵ پەنا دەباتە بەر [[درۆ]] بۆ شاردنەوەی ھەستەکانی و دەربازبوون لە دۆخە پڕ لە فشارەکان.<ref name="WebMD2010" /> === کۆمەڵایەتی === منداڵانی ژێر فشاری توند لە خێزان و ھاوڕێکانیان دادەبڕێن.<ref name="WebMD" /> کاتێکی زۆر بە تەنیا بەسەردەبەن و نمرەکانیان لە قوتابخانە دادەبەزێت.<ref name="ChildrenStress">{{cite web |title=Children and Stress: Caring Strategies to Guide Children |url=https://web.archive.org/web/20160418042459/http://pubs.ext.vt.edu/350/350-054/350-054.html |publisher=Virginia Cooperative Extension |access-date=2018-04-09}}</ref> توانای سەرنجدانیان کەم دەبێتەوە و بە توندی مامەڵە لەگەڵ دەوروبەردا دەکەن.<ref name="Middlebrooks" /> === ڕەفتاری === نیشانە ڕەفتارییەکان بریتین لە جووڵەی لەڕادەبەدەر و گوێڕایەڵی نەکردنی دایک و باوک. دەرکەوتنی [[خوو]]ی نوێ یان گەڕانەوە بۆ قۆناغی پێشووتر؛ وەک پەنجەمژین، میزکردنەخۆ، و جیڕەی ددان لە کاتی خەودا. منداڵ ڕەنگە دەست بکات بە نینۆک خواردن، بریندارکردنی پێستی، گریان، زمانگرتن، یان دەستپێشخەری بۆ شەڕکردن.<ref name="WebMD" /><ref name="ChildrenStress" /> == کاریگەرییە درێژخایەنەکانی فشار لەسەر منداڵان == [[File:The ACE Pyramid.gif|thumb|upright=1.3|ھەرەمی ACE کە چوارچێوەی کاریگەرییەکانی ئەزموونە نەرێنییەکانی سەردەمی منداڵی لەسەر تەندروستی بە درێژایی تەمەن نیشان دەدات، بەپێی سەنتەری کۆنترۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشییەکان (CDC).<ref name="ACE Pyramid">{{cite web |title=The ACE Pyramid |url=https://web.archive.org/web/20160116162134/http://www.cdc.gov/violenceprevention/acestudy/pyramid.html |publisher=Centers for Disease Control and Prevention |date=2014-05-01 |location=Atlanta, Georgia}}</ref>]] توێژینەوەی ئەزموونە نەرێنییەکانی سەردەمی منداڵی (ACE Study) کە لە نێوان ساڵانی ١٩٩٥ بۆ ١٩٩٧ لەلایەن دکتۆر ڤینسێنت فێلیتی لە ڕێکخراوی کایزەر پێرمانێنتێ و دکتۆر ڕۆبێرت ئاندا لە [[سەنتەرەکانی کۆنترۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشییەکان]] لەسەر ١٧،٣٣٧ بەشداربوو ئەنجامدرا، پەیوەندیی نێوان کێشەکانی منداڵی و نەخۆشییە تەندروستی و کۆمەڵایەتییەکانی تەمەنی گەورەیی سەلماند.<ref name="About">{{cite web |title=About the CDC-Kaiser ACE Study |url=https://web.archive.org/web/20150228021748/http://www.cdc.gov/violenceprevention/acestudy/about.html |publisher=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=2018-04-09}}</ref> لە توێژینەوەکەدا پرسیار لەسەر ئەم جۆرانەی [[دەروونبرینداری (تراوما)|دەروونبرینداری]] سەردەمی منداڵی کرا: * دەستدرێژیی جەستەیی. * [[دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان|دەستدرێژیی سێکسی]]. * دەستدرێژی و سووکایەتیی سۆزداری. * پشتگوێخستنی جەستەیی. * پشتگوێخستنی سۆزداری. * مامەڵەی توندوتیژانەی دایک لە خێزاندا. * بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکان لە ماڵدا. * بوونی [[پەشێویی دەروونی]] لەناو خێزاندا. * جیابوونەوەی دایک و باوک یان لێکجیابوونەوە. * زیندانیکردنی یەکێک لە ئەندامانی خێزانەکە. توێژینەوەکە دەریخست کە پەیوەندییەکی ڕاستەوانەی توند لە نێوان ژمارەی ئەزموونە نەرێنییەکان و مەترسیی نەخۆشییەکاندا ھەیە (Dose-response relationship)؛ تا نمرەی کەڵەکەبووی ACEی کەسێک بەرزتر بێت، ئەگەری تووشبوونی بە نەخۆشییە درێژخایەنەکان، کێشەی کۆمەڵایەتی و ئاڵوودەبوون بە ماددە ھۆشبەرەکان بەرزتر دەبێتەوە.<ref name="About" /> == ئەمانەش ببینە == * [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] * [[بێخەوی]] * [[مێردەزمە]] * [[دەروونبرینداری (تراوما)]] * [[کاریگەرییەکانی توندوتیژیی خێزانی لەسەر مناڵان]] * [[توندوتیژیی خێزانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٣٠ەم}} [[پۆل:دەروونپزیشکیی منداڵان و مێرمنداڵان]] [[پۆل:فشاری دەروونی]] [[پۆل:پەرەسەندنی منداڵ]] [[پۆل:دەروونناسیی پەرەسەندن]] kktvh1ts06z6qnn5ont035r3mehgyus 0 303664 1662780 2026-09-07T19:52:03Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1662780 wikitext text/x-wiki '''زەبری دەروونیی منداڵی''' یان '''تراومای منداڵی''' بە شێوەیەکی گشتی وەک ئەزموونە نەرێنی و سەختەکانی سەردەمی منداڵی پێناسە دەکرێت.<ref name="Pearce">{{cite journal | vauthors = Pearce J, Murray C, Larkin W | title = Childhood adversity and trauma: experiences of professionals trained to routinely enquire about childhood adversity | journal = Heliyon | volume = 5 | issue = 7 | pages = e01900 | date = 2019-07-01 | pmid = 31372522 | pmc = 6658729 | doi = 10.1016/j.heliyon.2019.e01900 }}</ref> منداڵان لەوانەیە ڕووبەڕووی چەندین جۆری جیاوازی ئەزموون ببنەوە کە وەک [[دەروونبرینداری (تراوما)]] پۆلێن دەکرێن؛ ئەمەش پشتگوێخستن،<ref name="Childhood origins">{{cite journal | vauthors = van der Kolk BA, Perry JC, Herman JL | title = Childhood origins of self-destructive behavior | journal = The American Journal of Psychiatry | volume = 148 | issue = 12 | pages = 1665–1671 | date = 1991-12-01 | pmid = 1957928 | doi = 10.1176/ajp.148.12.1665 }}</ref> بەجێھێشتن،<ref name="Childhood origins"/> [[دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان|دەستدرێژیی سێکسی]]، دەستدرێژیی سۆزداری و [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان|دەستدرێژیی جەستەیی]] دەگرێتەوە.<ref name="Childhood origins"/> ھەروەھا لەوانەیە منداڵان شایەتحاڵی دەستدرێژیکردنە سەر خوشک، برا یان دایکوباوکیان بن، یان دایکوباوکێکی تووشبوو بە نەخۆشیی دەروونییان ھەبێت. زەبری دەروونیی منداڵی پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە کاریگەرییە نەرێنییەکانی دواتری سەر تەندروستی و خۆشگوزەرانیی دەروونییەوە ھەیە.<ref name=":16">{{Cite journal |last1=Lupien |first1=Sonia J. |last2=McEwen |first2=Bruce S. |last3=Gunnar |first3=Megan R. |last4=Heim |first4=Christine |date=2009-06-01 |title=Effects of stress throughout the lifespan on the brain, behaviour and cognition |journal=Nature Reviews Neuroscience |volume=10 |issue=6 |pages=434–445 |doi=10.1038/nrn2639 |pmid=19401723 }}</ref> تەمەن و ئاستی پێگەیشتنی منداڵ کاریگەریی ڕاستەوخۆیان لەسەر چۆنیەتیی کارلێککردنیان لەگەڵ زەبرە دەروونییەکەدا ھەیە.<ref>{{Cite web |last=Peterson |first=Sarah |date=2018-01-22 |title=About Child Trauma |url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/about-child-trauma |access-date=2026-05-07 |website=The National Child Traumatic Stress Network }}</ref> لەگەڵ ئەوەشدا، خۆڕاگری و بەزەبرگەیشتن دەرئەنجامێکی باوە؛ زۆرێک لەو منداڵانەی کە ئەزموونی ناخۆشی منداڵی دەچێژن، تووشی کێشەی تەندروستیی دەروونی یان جەستەیی نابن. == تەندروستی == [[File:Lasting affects of Adverse Childhood Experiences.png|thumb|کاریگەرییە درێژخایەنەکانی ئەزموونە سەخت و نەرێنییەکانی سەردەمی منداڵی]] ئەزموونە ناخۆش و پڕ لە زەبرەکانی منداڵی دەبنە ھۆی دروستبوونی فشارێک کە بارگرانیی ئەلۆستاتیکی تاک زیاد دەکات، ئەمەش کاریگەریی نەرێنی لەسەر [[کۆئەندامی بەرگری]]، [[کۆئەندامی پەیی]] و [[کۆئەندامی کوێرەڕژێنە]] دادەنێت.<ref name="Brown et al 2010">{{cite journal | vauthors = Brown DW, Anda RF, Felitti VJ, Edwards VJ, Malarcher AM, Croft JB, Giles WH | title = Adverse childhood experiences are associated with the risk of lung cancer: a prospective cohort study | journal = BMC Public Health | volume = 10 | pages = 20 | date = 2010-01-01 | pmid = 20085623 | pmc = 2826284 | doi = 10.1186/1471-2458-10-20 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Dube SR, Fairweather D, Pearson WS, Felitti VJ, Anda RF, Croft JB | title = Cumulative childhood stress and autoimmune diseases in adults | journal = Psychosomatic Medicine | volume = 71 | issue = 2 | pages = 243–250 | date = 2009-02-01 | pmid = 19188532 | pmc = 3318917 | doi = 10.1097/PSY.0b013e3181907888 }}</ref><ref name="Taylor et al 2004">{{cite journal | vauthors = Taylor SE, Lerner JS, Sage RM, Lehman BJ, Seeman TE | title = Early environment, emotions, responses to stress, and health | journal = Journal of Personality | volume = 72 | issue = 6 | pages = 1365–1393 | date = 2004-12-01 | pmid = 15509286 | doi = 10.1111/j.1467-6494.2004.00300.x }}</ref><ref name=":14">{{cite journal | vauthors = Motzer SA, Hertig V | title = Stress, stress response, and health | journal = The Nursing Clinics of North America | volume = 39 | issue = 1 | pages = 1–17 | date = 2004-03-01 | pmid = 15062724 | doi = 10.1016/j.cnur.2003.11.001 }}</ref> بەرکەوتنی بەردەوام بە فشاری درێژخایەن دەتوانێت مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشییە سەختەکان سێ بۆ چوار ھێندە زیاد بکات.<ref>{{Cite journal|last1=Miller|first1=Gregory E.|last2=Chen|first2=Edith|last3=Zhou|first3=Eric S.|date=2007-01-01|title=If it goes up, must it come down? Chronic stress and the hypothalamic-pituitary-adrenocortical axis in humans|journal=Psychological Bulletin|volume=133|issue=1|pages=25–45|doi=10.1037/0033-2909.133.1.25|pmid=17201569}}</ref> زەبری دەروونیی منداڵی زۆرجار پەیوەستە بە کێشە تەندروستییە جۆراوجۆرەکانەوە، لەوانە [[خەمۆکی]]، [[بەرزیی پەستانی خوێن]]، [[نەخۆشیی خۆبەرگری]]، [[شێرپەنجەی سییەکان]] و مردنی پێشوەختە.<ref name="Brown et al 2010"/><ref name="Taylor et al 2004"/><ref>{{cite journal | vauthors = Chapman DP, Whitfield CL, Felitti VJ, Dube SR, Edwards VJ, Anda RF | title = Adverse childhood experiences and the risk of depressive disorders in adulthood | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 82 | issue = 2 | pages = 217–225 | date = 2004-10-01 | pmid = 15488250 | doi = 10.1016/j.jad.2003.12.013 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Murphy MO, Cohn DM, Loria AS | title = Developmental origins of cardiovascular disease: Impact of early life stress in humans and rodents | journal = Neuroscience and Biobehavioral Reviews | volume = 74 | issue = Pt B | pages = 453–465 | date = 2017-03-01 | pmid = 27450581 | pmc = 5250589 | doi = 10.1016/j.neubiorev.2016.07.018 }}</ref> کاریگەرییەکانی زەبری منداڵی لەسەر گەشەی مێشک دەتوانێت ڕێگری لە ڕێکخستنی سۆزداری بکات و گەشەکردنی لێھاتووییە کۆمەڵایەتییەکان پەکبخات.<ref name="Taylor et al 2004" /> توێژینەوەکان دەریدەخەن ئەو منداڵانەی لە ژینگەیەکی پڕ لە زەبر یان مەترسیداری خێزانیدا گەورە دەبن، زۆرجار ھەڵسوکەوتی دەروونیی ناوەکیی لەڕادەبەدەر (وەک کشانەوە لە کۆمەڵگە، [[دڵەڕاوکێ]]) یان دەرەکی (وەک ھەڵسوکەوتی شەڕەنگێزانە) و ھەڵسوکەوتی خۆکوشتن نیشان دەدەن.<ref name="Taylor et al 2004" /><ref name="Aron_2005">{{cite journal | vauthors = Aron EN, Aron A, Davies KM | title = Adult shyness: the interaction of temperamental sensitivity and an adverse childhood environment | journal = Personality & Social Psychology Bulletin | volume = 31 | issue = 2 | pages = 181–197 | date = 2005-02-01 | pmid = 15619591 | doi = 10.1177/0146167204271419 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Norman RE, Byambaa M, De R, Butchart A, Scott J, Vos T | title = The long-term health consequences of child physical abuse, emotional abuse, and neglect: a systematic review and meta-analysis | journal = PLOS Medicine | volume = 9 | issue = 11 | pages = e1001349 | date = 2012-11-27 | pmid = 23209385 | pmc = 3507962 | doi = 10.1371/journal.pmed.1001349 }}</ref> توێژینەوە نوێیەکان دەریانخستووە کە دەستدرێژیی جەستەیی و سێکسی پەیوەندییان بە نەخۆشییەکانی باری دەروونی و [[پەشێویی دڵەڕاوکێ]] لە تەمەنی گەورەییدا ھەیە، لە کاتێکدا دەستدرێژیی سۆزداری پەیوەستە بە [[ناڕێکیی كەسایەتی]] و [[شیزۆفرێنیا]] لە قۆناغەکانی دواتری ژیاندا.<ref>{{cite journal | vauthors = Sachs-Ericsson NJ, Sheffler JL, Stanley IH, Piazza JR, Preacher KJ | title = When Emotional Pain Becomes Physical: Adverse Childhood Experiences, Pain, and the Role of Mood and Anxiety Disorders | journal = Journal of Clinical Psychology | volume = 73 | issue = 10 | pages = 1403–1428 | date = 2017-10-01 | pmid = 28328011 | pmc = 6098699 | doi = 10.1002/jclp.22444 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Carr CP, Martins CM, Stingel AM, Lemgruber VB, Juruena MF | title = The role of early life stress in adult psychiatric disorders: a systematic review according to childhood trauma subtypes | journal = The Journal of Nervous and Mental Disease | volume = 201 | issue = 12 | pages = 1007–1020 | date = 2013-12-01 | pmid = 24284634 | doi = 10.1097/NMD.0000000000000049 }}</ref> ھەروەھا بەڵگە زانستییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە دەرئەنجامە دەروونییەکانی زەبری منداڵی دەکرێت لە ڕێگەی چوارچێوەیەکی ڕەھەندییەوە (ناوەکی و دەرەکی) باشتر تێبگەیەنرێن لەوەی کە تەنیا وەک نەخۆشییەکی دیاریکراو پۆلێن بکرێن.<ref>{{Cite journal|last1=Curran|first1=Emma|last2=Adamson|first2=Gary|last3=Rosato|first3=Michael|last4=De Cock|first4=Paul|last5=Leavey|first5=Gerard|date=2018-05-03|title=Profiles of childhood trauma and psychopathology: US National Epidemiologic Survey|journal=Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology|volume=53|issue=11|pages=1207–1219|doi=10.1007/s00127-018-1525-y|pmid=29725700}}</ref> === کاریگەرییە دەروونییەکان === {{سەرەکی|فشاری سەرەتای منداڵی}} پشتگوێخستن، بەجێھێشتن، دەستدرێژیی سێکسی، سۆزداری و جەستەیی ھەموویان شێوازەکانی دەروونبریندارین کە دەتوانن کاریگەریی درێژخایەنیان لەسەر تەندروستیی دەروونیی منداڵ ھەبێت. ئەم جۆرە دەستدرێژییانە ھەستی ئاسایش و متمانە لە منداڵدا تێکدەدەن، ئەمەش دەبێتە ھۆی تووشبوون بە چەندین [[پەشێویی دەروونی]] لەوانە پەشێویی فشاری دوای زەبر (PTSD)، کێشەکانی پەیوەستبوون، خەمۆکی و ئاڵوودەبوون بە ماددە ھۆشبەرەکان. قۆناغە ھەستیار و سەرەکییەکانی گەشەی منداڵ دەکرێت تووشی گۆڕانی دەماری ببن، بە شێوەیەک کە لەگەڵ ژینگەیەکی پڕ لە مەترسیدا خۆی بگونجێنێت، بەڵام ئەم گۆڕانکارییە لە ژینگە ئارام و ئاساییەکاندا دەبێتە ھۆی دروستبوونی گرفتی دەروونی. زەبری سەردەمی منداڵی لەوانەیە مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشییە دەروونییە سەختەکانی وەک سایکۆز زیاد بکات، چونکە توانای تاک بۆ ڕێکخستنی سۆزەکانی لاواز دەبێت. لە توێژینەوەیەکدا کە لەلایەن ستێفانیا تۆگنین و ماریا کالێم ئەنجامدرا، دەرکەوت کە ٦٥٫٦٪ی ئەو کەسانەی لەژێر مەترسیی کلینیکیی تووشبوون بە سایکۆزدا بوون، ڕووبەڕووی زەبری منداڵی ببوونەوە، لە بەرامبەر ٢٣٫١٪ لە کەسانی تەندروستدا؛ ئەمەش پەیوەندیی نێوان زەبری منداڵی و مەترسیی تووشبوون بە سایکۆز دەسەلمێنێت.<ref>{{cite journal | vauthors = Tognin S, Calem M |title=M122. Impact of Childhood Trauma on Educational Achievement in Young People at Clinical High Risk of Psychosis |journal=Schizophrenia Bulletin |date=2017-03-01 |volume=43 |issue=suppl_1 |pages=S255 |doi=10.1093/schbul/sbx022.116 |pmc=5475870 }}</ref> منداڵانی خاوەن پێداویستیی تایبەت دوو ھێندە زیاتر ڕووبەڕووی دەستدرێژی یان پشتگوێخستن دەبنەوە بەھۆی پشتبەستنیان بە بەخێوکەرەکانیان. ئەوانەی کێشەی پەیوەندیکردنیان ھەیە لەوانەیە نەتوانن باس لە دەستدرێژییەکان بکەن، ئەمەش دەبێتە ھۆی بەردەوامیی زیانەکان. دەستڕاگەیشتن بە چاودێریی دەروونی بۆ ئەم منداڵانە سنووردارە کە چاکبوونەوە قورستر دەکات.<ref>{{Cite web |title=How to Implement Trauma-informed Care to Build Resilience to Childhood Trauma - Child Trends |url=https://www.childtrends.org/publications/how-to-implement-trauma-informed-care-to-build-resilience-to-childhood-trauma |access-date=2025-05-08 |website=ChildTrends }}</ref> ھەروەھا ئەو منداڵانەی لە خێزانە کەمدرامەتەکانەوە دێن ڕووبەڕووی کێشەی تری وەک ناسەقامگیریی نیشتەجێبوون، کەمیی خۆراک و ژینگەی نائارام دەبنەوە، کە ھەموو ئەمانە وەڵامدانەوەی زەبرەکە قورستر دەکەن. == کاریگەرییەکان لەسەر گەورەساڵان == لە تەمەنی گەورەییدا، ھەستەکانی دڵەڕاوکێ، نیگەرانی، شەرمەزاری، تاوانباری، بێدەسەڵاتی، بێئومێدی، خەم و تووڕەیی کە لە زەبرێکی منداڵییەوە سەرچاوەیان گرتووە دەتوانن بەردەوام بن. سەرەڕای ئەوەش، ئەو کەسانەی لە منداڵیدا تووشی زەبر بوون، ئەگەری زیاتریان ھەیە کە ڕووبەڕووی کێشە دەروونییەکانی وەک دڵەڕاوکێ، خەمۆکی، خۆکوژی و زیانگەیاندن بە خۆ، پەشێویی فشاری دوای زەبر، بەکارھێنانی خراپی ماددە ھۆشبەرەکان و کێشەی پەیوەندییەکان ببنەوە.<ref name=":8">{{cite web|title=Effects of Childhood Trauma on Adults|url=http://www.istss.org/public-resources/what-is-childhood-trauma/effects-of-childhood-trauma.aspx|access-date=2019-02-17|website=International Society for Traumatic Stress Studies}}</ref> کاریگەرییەکانی زەبری منداڵی تەنیا لە دەرئەنجامە سۆزدارییەکاندا کورت نابنەوە؛ ڕزگاربووانی زەبری منداڵی مەترسیی زیاتریان لەسەرە بۆ تووشبوون بە نەخۆشیی [[بەرھەنگ]]، نەخۆشیی تاجیی دڵ، شەکرە، یان جەڵتەی مێشک.<ref>{{Cite journal |last1=Felitti |first1=Vincent J |last2=Anda |first2=Robert F |last3=Nordenberg |first3=Dale |last4=Williamson |first4=David F |last5=Spitz |first5=Alison M |last6=Edwards |first6=Valerie |last7=Koss |first7=Mary P |last8=Marks |first8=James S |date=1998-05-01 |title=Relationship of Childhood Abuse and Household Dysfunction to Many of the Leading Causes of Death in Adults |journal=American Journal of Preventive Medicine |volume=14 |issue=4 |pages=245–258 |doi=10.1016/S0749-3797(98)00017-8|pmid=9635069 }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Shonkoff |first1=Jack P. |last2=Boyce |first2=W. Thomas |last3=McEwen |first3=Bruce S. |date=2009-06-03 |title=Neuroscience, Molecular Biology, and the Childhood Roots of Health Disparities: Building a New Framework for Health Promotion and Disease Prevention |journal=JAMA |volume=301 |issue=21 |pages=2252–2259 |doi=10.1001/jama.2009.754 |pmid=19491187 }}</ref> ھەروەھا ئەگەری زیاتریان ھەیە کە تووشی «وەڵامدانەوەی فشاری بەرز» ببن، کە دەبێتە ھۆی کێشە لە ڕێکخستنی سۆزداری، کێشەی خەو، کەمبوونەوەی کاری کۆئەندامی بەرگری و زیادبوونی مەترسیی نەخۆشییە جەستەییەکان لە سەرانسەری تەمەنی گەورەییدا.<ref name=":8" /> دابونەریتە کۆمەڵایەتییەکان کاریگەرییان لەسەر چۆنیەتیی دەربڕینی ناڕەحەتیی سۆزداری لەلایەن منداڵانەوە ھەیە، بەجۆرێک ھەندێکیان ھاندەدرێن کە بێدەنگ بن و بەرگە بگرن لەبری ئەوەی پشتگیری وەربگرن.<ref>{{Cite journal |last1=Rechenberg |first1=Theresia |last2=Fleischer |first2=Toni |last3=Sander |first3=Christian |last4=Schomerus |first4=Georg |date=2024-09-03 |title=Gender-related stigma toward individuals with a history of sexual or physical violence in childhood |journal=BMC Public Health |volume=24 |issue=1 |pages=2396 |doi=10.1186/s12889-024-19913-9 |pmc=11373443 |pmid=39227860}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Schomerus |first1=Georg |last2=Schindler |first2=Stephanie |last3=Rechenberg |first3=Theresia |last4=Gfesser |first4=Tobias |last5=Grabe |first5=Hans J. |last6=Liebergesell |first6=Mario |last7=Sander |first7=Christian |last8=Ulke |first8=Christine |last9=Speerforck |first9=Sven |date=2021-10-21 |title=Stigma as a barrier to addressing childhood trauma in conversation with trauma survivors: A study in the general population |journal=PLOS ONE |volume=16 |issue=10 |pages=e0258782 |doi=10.1371/journal.pone.0258782 |pmc=8523057 |pmid=34662349}}</ref> ژنان زیاتر ڕووبەڕووی دەستدرێژیی سێکسی دەبنەوە، لە کاتێکدا پیاوان زیاتر ڕووبەڕووی دەستدرێژیی جەستەیی و پشتگوێخستن دەبنەوە؛ بەڵام شەرمەزاریی کۆمەڵایەتی لەوانەیە ڕێگرییان لێبکات لە داواکردنی یارمەتی. گەنجانی پەراوێزخراو و کەمینە ڕەگەزییەکان بە شێوەیەکی ناڕێژەیی ڕووبەڕووی ئاستێکی بەرزی زەبر دەبنەوە بەھۆی جیاکاری و نایەکسانییە سیستماتیکییەکانەوە.<ref>{{Cite web |title=Misdiagnosis of Mood Disorders in Black Teenagers |url=https://childmind.org/article/misdiagnosis-of-mood-disorders-in-teenagers-of-color/ |access-date=2025-05-19 |website=Child Mind Institute }}</ref><ref>{{Cite web |last1=Panchal |first1=Nirmita |last2=Hill |first2=Latoya |last3=Artiga |first3=Samantha |last4=Published |first4=Liz Hamel |date=2024-05-23 |title=Racial and Ethnic Disparities in Mental Health Care: Findings from the KFF Survey of Racism, Discrimination and Health |url=https://www.kff.org/racial-equity-and-health-policy/issue-brief/racial-and-ethnic-disparities-in-mental-health-care-findings-from-the-kff-survey-of-racism-discrimination-and-health/ |access-date=2025-05-19 |website=KFF }}</ref> منداڵانی کۆچبەر لەوانەیە ئەزموونی زەبری زیاتر بکەن کە پەیوەستە بە جیابوونەوەی خێزان، [[زینۆفۆبیا]] و ئەو فشارانەی کە پەیوەندییان بە کۆچکردنەوە ھەیە.<ref>{{Cite web |title=Migration, Separation, and Trauma |date=2018-07-19 |url=https://www.gse.harvard.edu/ideas/usable-knowledge/18/07/migration-separation-and-trauma |website=Harvard Graduate School of Education}}</ref> === ئێپیجینەتیک === {{سەرەکی|ئێپیجینەتیک}} زەبری منداڵی دەتوانێت شوێنەواری ئێپیجینەتیکی لەسەر جینەکانی منداڵ بەجێبھێڵێت، کە لە ڕێگەی بێدەنگکردن یان چالاککردنی جینەکان یان مێسیلاسیۆنی دی ئێن ئەیەوە کار لە دەربڕینی جینەکان دەکات.<ref>{{cite book |last1=Lenzer |first1=Gertrud |title=Violence Against Children: Making Human Rights Real |date=2017-11-28 |publisher=Routledge |page=205 |isbn=978-1-351-24841-9 }}</ref><ref name="Mehta et al 2013">{{cite journal | vauthors = Mehta D, Klengel T, Conneely KN, Smith AK, Altmann A, Pace TW, Rex-Haffner M, Loeschner A, Gonik M, Mercer KB, Bradley B, Müller-Myhsok B, Ressler KJ, Binder EB | title = Childhood maltreatment is associated with distinct genomic and epigenetic profiles in posttraumatic stress disorder | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 110 | issue = 20 | pages = 8302–8307 | date = 2013-05-14 | pmid = 23630272 | pmc = 3657772 | doi = 10.1073/pnas.1217750110 }}</ref> ئەمەش دەتوانێت پرۆسە بایۆلۆجییە بنەڕەتییەکان بگۆڕێت و کاریگەریی نەرێنی لەسەر دەرئەنجامە تەندروستییەکان لە درێژایی ژیاندا دروست بکات.<ref name="Mehta et al 2013"/> توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠١٣ دەریخستووە ئەو کەسانەی لە منداڵیدا ئەزموونی زەبریان کردووە، نەخۆشیزانیی دەماریی جیاوازیان ھەیە بە بەراورد بەو کەسانەی کە دوای قۆناغی منداڵی تووشی زەبر بوون.<ref name="Mehta et al 2013"/><ref>{{cite journal |last1=McCrory |first1=Eamon |last2=Gerin |first2=Mihaela I. |last3=Viding |first3=Essi |year=2017 |title=Annual Research Review: Childhood maltreatment, latent vulnerability and the shift to preventative psychiatry — the contribution of functional brain imaging |journal=Journal of Child Psychology and Psychiatry |volume=58 |issue=4 |pages=338–357 |doi=10.1111/jcpp.12713 |pmid=28191731 |pmc=6849838 }}</ref> ئەم توێژینەوانە زیاتر لەسەر گۆڕانکارییە ئێپیجینەتیکییەکانی وەرگرەکانی فشاری دەماری لە مێشکدا چڕبوونەتەوە. سەرەڕای ئەوەش، کاریگەرییە ئێپیجینەتیکییەکان بۆ سەر جینەکانی تریش درێژ بوونەتەوە کە کۆدکردنی پرۆتینەکان ڕێکدەخەن.<ref>{{cite journal |last1=Zannas |first1=Anastasia S. |last2=Binder |first2=Elisabeth B. |year=2015 |title=Epigenetics of Posttraumatic Stress Disorder: Current Evidence, Challenges, and Future Directions |journal=Biological Psychiatry |volume=78 |issue=5 |pages=327–335 |doi=10.1016/j.biopsych.2015.04.003 |pmid=25979620 }}</ref> ڕزگاربووانی زەبری جەنگ یان خراپ مامەڵەکردنی سەردەمی منداڵی مەترسیی زیاتریان لەسەرە بۆ تووشبوون بە پەشێوییەکانی پەیوەست بە زەبر وەک PTSD.<ref name="Ramo-Fernández et al 2015">{{cite journal|vauthors=Ramo-Fernández L, Schneider A, Wilker S, Kolassa IT|date=2015-10-01|title=Epigenetic Alterations Associated with War Trauma and Childhood Maltreatment|journal=Behavioral Sciences & the Law|volume=33|issue=5|pages=701–721|doi=10.1002/bsl.2200|pmid=26358541}}</ref> فشاری دەروونیی زەبربەخش پەیوەندیی بە گۆڕانکاری لە سیستەمی دەماری-کوێرەڕژێن و بەرگریدا ھەیە کە مەترسیی نەخۆشییە جەستەییەکان زیاد دەکات.<ref>{{cite journal|vauthors=Miller DB, O'Callaghan JP|date=2002-06-01|title=Neuroendocrine aspects of the response to stress|journal=Metabolism|volume=51|issue=6 Suppl 1|pages=5–10|doi=10.1053/meta.2002.33184|pmid=12040534}}</ref> بەتایبەتی، گۆڕانکاریی ئێپیجینەتیکی لەو جینانەی کە میحوەرەکانی ژێرلانک-ژێرپێشینە-سەرگورچیلە (HPA axis) و کۆئەندامی بەرگری ڕێکدەخەن، لە ڕزگاربووانی زەبری منداڵی و گەورەساڵاندا بینراون.<ref name="Xiong & Zhang 2013">{{cite journal|vauthors=Xiong F, Zhang L|date=2013-01-01|title=Role of the hypothalamic-pituitary-adrenal axis in developmental programming of health and disease|journal=Frontiers in Neuroendocrinology|volume=34|issue=1|pages=27–46|doi=10.1016/j.yfrne.2012.11.002|pmc=3594480|pmid=23200813}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Krause|first1=Bernardo J.|last2=Artigas|first2=Rocio|last3=Sciolla|first3=Andres F.|last4=Hamilton|first4=James|date=2020-07-01|title=Epigenetic mechanisms activated by childhood adversity|journal=Epigenomics|volume=12|issue=14|pages=1239–1255|doi=10.2217/epi-2020-0042|pmid=32706263}}</ref><ref name=":18">{{Cite journal |last1=Adams |first1=Ryan E. |last2=Santo |first2=Jonathan Bruce |last3=Bukowski |first3=William M. |date=2021-07-14 |title=Indirect effects of HPA axis dysregulation in the association between peer victimization and depressed affect during early adolescence |journal=Psychoneuroendocrinology|volume=132 |pages=105356 |doi=10.1016/j.psyneuen.2021.105356 |pmid=34325208 }}</ref><ref name=":19">{{Cite journal |last1=Vaillancourt |first1=Tracy |last2=Duku |first2=Eric |last3=Decatanzaro |first3=Denys |last4=Macmillan |first4=Harriet |last5=Muir |first5=Cameron |last6=Schmidt |first6=Louis A |date=2008-05-01 |title=Variation in hypothalamic-pituitary-adrenal axis activity among bullied and non-bullied children |journal=Aggressive Behavior|volume=34 |issue=3 |pages=294–305 |doi=10.1002/ab.20240 |pmid=18161876 }}</ref> ==== کاریگەرییەکان لەسەر نەوەکانی دواتر ==== ئەزموونە زەبربەخشەکان لەوانەیە تەنانەت کاریگەری لەسەر پێوەرە دەروونی و بایۆلۆجییەکانی نەوەی داھاتووش دابنێن.<ref name=":15">{{Cite journal |last1=Stenz |first1=Ludwig |last2=Schechter |first2=Daniel S. |last3=Serpa |first3=Sandra Rusconi |last4=Paoloni-Giacobino |first4=Ariane |date=2018-12-01 |title=Intergenerational Transmission of DNA Methylation Signatures Associated with Early Life Stress |journal=Current Genomics |volume=19 |issue=8 |pages=665–675 |doi=10.2174/1389202919666171229145656 |pmc=6225454 |pmid=30532646}}</ref><ref name="Ramo-Fernández et al 2015" /> بەرکەوتنی دایکوباوک بە زەبر پەیوەستە بە مەترسیی زیاتری تووشبوون بە PTSD و نەخۆشییەکانی باری دەروونی و دڵەڕاوکێ لە نەوەکانیاندا. گۆڕانکارییە بایۆلۆجییەکان لەو منداڵانەدا بینراون کە خۆیان تووشی زەبر یان نەخۆشیی دەروونی نەبوون بەڵام دایکوباوکیان ڕزگاربووی زەبر بوون.<ref name=":0">{{cite journal |vauthors=Yehuda R, Halligan SL, Grossman R |title=Childhood trauma and risk for PTSD: relationship to intergenerational effects of trauma, parental PTSD, and cortisol excretion |journal=Development and Psychopathology |volume=13 |issue=3 |pages=733–753 |date=2001-08-01 |pmid=11523857 |doi=10.1017/S0954579401003170 }}</ref> گۆڕانکاری لە [[گامێت]]ەکاندا، ژینگەی ناو [[مناڵدان]]، و چاودێریی سەرەتایی دوای لەدایکبوون لەو ڕێگایانەن کە دەبنە ھۆی گواستنەوەی ئەم کاریگەرییانە.<ref>{{cite journal |last1=Yehuda |first1=Rachel |last2=Daskalakis |first2=Nikolaos P. |last3=Bierer |first3=Linda M. |last4=Bader |first4=Heather N. |last5=Klengel |first5=Torsten |last6=Holsboer |first6=Florian |last7=Binder |first7=Elisabeth B. |title=Holocaust Exposure Induced Intergenerational Effects on FKBP5 Methylation |journal=Biological Psychiatry |date=2015-08-01 |volume=80 |issue=5 |pages=372–380 |doi=10.1016/j.biopsych.2015.08.005 |pmid=26410355 }}</ref><ref name=":20">{{cite journal |last1=Yehuda |first1=Rachel |last2=Daskalakis |first2=Nikolaos P. |year=2016 |title=Intergenerational transmission of trauma effects: putative role of epigenetic mechanisms |journal=World Psychiatry |volume=15 |issue=3 |pages=243–257 |doi=10.1002/wps.20568 |pmid=30192087 |pmc=6127768 }}</ref> مرۆڤەکان دەتوانن نیشانە ئێپیجینەتیکییەکانیان بگوازنەوە بۆ منداڵەکانیان.<ref>{{cite news | vauthors = Fox M | date = 2016-05-02 | url = https://www.nbcnews.com/health/kids-health/poor-parenting-can-be-passed-generation-generation-study-n566036 | title = Poor Parenting Can Be Passed From Generation to Generation | work = NBC News | access-date = 2017-03-16 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://crowwingenergized.org/adverse-childhood-experiences-aces-mental-illness-of-a-parent/|title=Adverse Childhood Experiences (ACEs): Mental Illness of a Parent|website=Crow Wing Energized|access-date=2017-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20170322203338/http://crowwingenergized.org/adverse-childhood-experiences-aces-mental-illness-of-a-parent/|archive-date=2017-03-22}}</ref> بەرکەوتنی زەبری منداڵی لەگەڵ فشاری ژینگەیی دەبێتە ھۆی گۆڕانکاری لە دەربڕینی جینەکاندا.<ref>{{cite journal | vauthors = Roth TL | title = Epigenetic mechanisms in the development of behavior: advances, challenges, and future promises of a new field | journal = Development and Psychopathology | volume = 25 | issue = 4 Pt 2 | pages = 1279–1291 | date = 2013-11-01 | pmid = 24342840 | pmc = 4080409 | doi = 10.1017/S0954579413000618 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Feder A, Nestler EJ, Charney DS | title = Psychobiology and molecular genetics of resilience | journal = Nature Reviews. Neuroscience | volume = 10 | issue = 6 | pages = 446–457 | date = 2009-06-01 | pmid = 19455174 | pmc = 2833107 | doi = 10.1038/nrn2649 }}</ref><ref name="pmid27691985">{{cite journal | vauthors = Tyrka AR, Ridout KK, Parade SH | title = Childhood adversity and epigenetic regulation of glucocorticoid signaling genes: Associations in children and adults | journal = Development and Psychopathology | volume = 28 | issue = 4pt2 | pages = 1319–1331 | date = 2016-11-01 | pmid = 27691985 | pmc = 5330387 | doi = 10.1017/S0954579416000870 }}</ref> ئەزموونی زەبر و دەستدرێژی لە پەیوەندییە نزیکەکاندا نەک تەنیا کاریگەری لەسەر ژیانی منداڵەکە دادەنێت، بەڵکوو لە ڕێگەی کارلێکی نێوان دایکوباوک و منداڵ و ھەڵسوکەوتە فێربووەکانەوە دەگوازرێتەوە بۆ نەوەکانی داھاتوو.<ref name="pmid10517053">{{cite journal | vauthors = Kaplan SJ, Pelcovitz D, Labruna V | title = Child and adolescent abuse and neglect research: a review of the past 10 years. Part I: Physical and emotional abuse and neglect | journal = Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry | volume = 38 | issue = 10 | pages = 1214–1222 | date = 1999-10-01 | pmid = 10517053 | doi = 10.1097/00004583-199910000-00009 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Juul SH, Hendrix C, Robinson B, Stowe ZN, Newport DJ, Brennan PA, Johnson KC | title = Maternal early-life trauma and affective parenting style: the mediating role of HPA-axis function | journal = Archives of Women's Mental Health | volume = 19 | issue = 1 | pages = 17–23 | date = 2016-02-01 | pmid = 25956587 | doi = 10.1007/s00737-015-0528-x }}</ref><ref>{{Cite journal |last=El-Khalil |first=Charlotte |year=2025 |title=Impact of intergenerational trauma on second-generation descendants: a systematic review |journal=BMC Psychology |volume=13 |issue=1 |pages=668 |doi=10.1186/s40359-025-03012-4 |pmid=40597246 |pmc=12220155 }}</ref> == تێچووە کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان == حسابکردنی تێچووی کۆمەڵایەتی و ئابووریی دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان و پشتگوێخستنیان کارێکی ئاڵۆزە. ھەندێک تێچوو ڕاستەوخۆن و پەیوەندییان بە دەستدرێژییەکەوە ھەیە، وەک تێچووی نەخۆشخانە بۆ چارەسەری برینەکان و تێچووی چاودێریی بەخێوکردن کاتێک منداڵەکە لە خێزانەکەی جیا دەکرێتەوە. تێچووەکانی تر ناڕاستەوخۆن، لەوانە کەمیی دەستکەوتی ئەکادیمی، تاوانکاری لە تەمەنی گەورەییدا و کێشە دەروونییە درێژخایەنەکان.<ref>{{cite web|url=https://www.childwelfare.gov/topics/can/impact/consequences/|title=Social and Economic Consequences of Child Abuse and Neglect|publisher=U.S. Department of Health and Human Services |website=Child Welfare Information Gateway}}</ref><ref>{{cite web|url=http://preventchildabuse.org/resource/the-estimated-annual-cost-of-child-abuse-and-neglect/|title=The Estimated Annual Cost of Child Abuse and Neglect | website = Prevent Child Abuse America }}</ref> بۆ نموونە، ئەو منداڵانەی ڕووبەڕووی مامەڵەی خراپ دەبنەوە، ئەگەری زۆرترە لە قوتابخانەدا ئاستێکی لاواز نیشان بدەن، ئەمەش دەرفەتە ئابوورییەکانی داھاتوویان سنووردار دەکات و ئەگەری بێکارییان زیاد دەکات. کاریگەرییە دەروونییە درێژخایەنەکانی وەک خەمۆکی، PTSD و ئاڵوودەبوون دەبنە ھۆی زیادبوونی تێچووی چاودێریی تەندروستی. بەپێی توێژینەوەیەکی ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشییەکان (CDC)، تێچووی ساڵانەی مامەڵەی خراپ لەگەڵ منداڵان لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا زیاتر لە ١٢٤ ملیار دۆلارە، کە ھەردوو تێچووی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ (لەوانە لەدەستدانی بەرھەمداری و تێچووی دادوەریی تاوان) دەگرێتەوە.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Xiangming |last2=Brown |first2=Derek S. |last3=Florence |first3=Curtis S. |last4=Mercy |first4=James A. |date=2012-02-01 |title=The economic burden of child maltreatment in the United States and implications for prevention |url=https://stacks.cdc.gov/view/cdc/53971 |journal=Child Abuse & Neglect |volume=36 |issue=2 |pages=156–165 |doi=10.1016/j.chiabu.2011.10.006 |pmid=22300910 |pmc=3776454 }}</ref> ھەژاری زەبرە دەروونییەکان قووڵتر دەکاتەوە و منداڵان دەخاتە بەر مەترسیی ناسەقامگیریی نیشتەجێبوون و کەمیی خۆراک، و خێزانە کەمدرامەتەکان زۆرجار بەھۆی تێچوو و کێشەی گواستنەوەوە ناتوانن دەستیان بە چاودێریی دەروونی بگات.<ref>{{Cite journal |last1=Hodgkinson |first1=Stacy |last2=Godoy |first2=Leandra |last3=Beers |first3=Lee Savio |last4=Lewin |first4=Amy |date=2017-01-01 |title=Addressing Mental Health in Low-Income Children and Families: Improving Quality of Care and Integrating Support Services |journal=Pediatric Clinics of North America |volume=64 |issue=1 |pages=107–124 |doi=10.1016/j.pcl.2016.08.008 |pmid=27894439 |pmc=5192088 }}</ref> == خۆڕاگری == {{سەرەکی|خۆڕاگریی دەروونی}} بەرکەوتنی دەستدرێژی لە تەمەنی منداڵیدا پێشبینییەکی بەھێزە بۆ چەندین دەرئەنجامی نەرێنی لە تەمەنی گەورەییدا.<ref>{{Cite journal| vauthors = Arnow BA |date=2004-01-01|title=Relationships between childhood maltreatment, adult health and psychiatric outcomes, and medical utilization|journal=Journal of Clinical Psychiatry|volume=65|pages=10–15}}</ref> لەگەڵ ئەوەشدا، نەک ھەموو ئەو منداڵانەی کە ڕووبەڕووی ڕووداوێکی زەبربەخش دەبنەوە تووشی کێشەی دەروونی یان جەستەیی دەبن.<ref name="Collishaw et al 2007">{{cite journal | vauthors = Collishaw S, Pickles A, Messer J, Rutter M, Shearer C, Maughan B | title = Resilience to adult psychopathology following childhood maltreatment: evidence from a community sample | journal = Child Abuse & Neglect | volume = 31 | issue = 3 | pages = 211–229 | date = 2007-03-01 | pmid = 17399786 | doi = 10.1016/j.chiabu.2007.02.004 }}</ref> بۆیە ھەندێک ھۆکار ھەن کە کاریگەریی ڕووداوە پڕ لە زەبرەکان کەم دەکەنەوە و مرۆڤ لە کێشە دەروونییەکان دەپارێزن، کە پێیان دەوترێت ھۆکارەکانی خۆڕاگری. خۆڕاگری بە «پرۆسە، توانست، یان دەرئەنجامی خۆگونجاندنی سەرکەوتوو سەرەڕای بارودۆخە سەخت یان مەترسیدارەکان» پێناسە دەکرێت.<ref name="Masten et al 1990">{{cite journal | vauthors = Masten AS, Best KM, Garmezy N |title=Resilience and development: Contributions from the study of children who overcome adversity |journal=Development and Psychopathology |date=1990-10-01 |volume=2 |issue=4 |pages=425–444 |doi=10.1017/S0954579400005812 }}</ref> چەمکی خۆڕاگری لەو توێژینەوانەوە سەرچاوەی گرتووە کە دەریانخستووە ئەزموونکردنی ھەستە ئەرێنییەکان کاریگەرییەکی پارێزەر و چاککەرەوەی ھەیە بەرامبەر بە ھەستە نەرێنییەکان لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی زەبردا.<ref>{{cite journal | vauthors = Tugade MM, Fredrickson BL, Barrett LF | title = Psychological resilience and positive emotional granularity: examining the benefits of positive emotions on coping and health | journal = Journal of Personality | volume = 72 | issue = 6 | pages = 1161–1190 | date = 2004-12-01 | pmid = 15509280 | pmc = 1201429 | doi = 10.1111/j.1467-6494.2004.00294.x }}</ref> خۆڕاگری دەبێتە ھۆی کەمکردنەوەی مەترسیی خۆکوژی، خەمۆکی و دڵەڕاوکێ کە لە زەبری منداڵییەوە پەیدا دەبن.<ref>{{cite journal | vauthors = Roy A, Carli V, Sarchiapone M | title = Resilience mitigates the suicide risk associated with childhood trauma | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 133 | issue = 3 | pages = 591–594 | date = 2011-10-01 | pmid = 21621850 | doi = 10.1016/j.jad.2011.05.006 }}</ref><ref name="Wingo et al 2010">{{cite journal | vauthors = Wingo AP, Wrenn G, Pelletier T, Gutman AR, Bradley B, Ressler KJ | title = Moderating effects of resilience on depression in individuals with a history of childhood abuse or trauma exposure | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 126 | issue = 3 | pages = 411–414 | date = 2010-11-01 | pmid = 20488545 | pmc = 3606050 | doi = 10.1016/j.jad.2010.04.009 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Poole JC, Dobson KS, Pusch D | title = Childhood adversity and adult depression: The protective role of psychological resilience | journal = Child Abuse & Neglect | volume = 64 | pages = 89–100 | date = 2017-02-01 | pmid = 28056359 | doi = 10.1016/j.chiabu.2016.12.012 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Poole JC, Dobson KS, Pusch D | title = Anxiety among adults with a history of childhood adversity: Psychological resilience moderates the indirect effect of emotion dysregulation | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 217 | pages = 144–152 | date = 2017-08-01 | pmid = 28410477 | doi = 10.1016/j.jad.2017.03.047 }}</ref> === ھۆکارە کاریگەرەکان لەسەر خۆڕاگری === ئەو ھۆکارانەی کار لەسەر خۆڕاگری دەکەن دۆخی کۆمەڵایەتی-ئابووری دەگرنەوە؛ بوونی سەرچاوەی زیاتر ڕێگە خۆش دەکات بۆ خۆڕاگریی بەھێزتر لە بەرامبەر زەبردا.<ref name=Masten2001>{{cite journal | vauthors = Masten AS | title = Ordinary magic. Resilience processes in development | journal = The American Psychologist | volume = 56 | issue = 3 | pages = 227–238 | date = 2001-03-01 | pmid = 11315249 | doi = 10.1037/0003-066x.56.3.227 }}</ref> سەختی و ماوەی زەبرەکەش کاریگەرییان ھەیە، بەڵام ڕەگەز و توانای مەعریفی کاریگەرییان لەسەر ئاستی خۆڕاگری نییە.<ref name="Collishaw et al 2007"/><ref name="Wingo et al 2010" /> پەیوەستبوون یەکێکە لە گرنگترین ھۆکارەکان؛ ئەو منداڵانەی کە پەیوەستبوونی ئارام و پارێزراویان لەگەڵ گەورەیەکی تەندروستدا ھەیە زۆر باشتر بەرگەی ئەزموونە ناخۆشەکان دەگرن.<ref name=Masten2001/> پاراستنی پەیوەندیی ئارام لەگەڵ ھاوڕێیان و ھاوتەمەنەکان بە درێژایی تەمەن پارێزگاری لە خۆڕاگری دەکات.<ref name="Collishaw et al 2007"/> ھەروەھا کەسایەتیی تاک ڕۆڵ دەبینێت؛ ئەوانەی نمرەی کەمتریان لە دەمارگیری (نیۆرۆتیزم) ھەیە و لە بەرامبەردا نمرەی بەرزتریان لە کراوەیی، ویژدانداری و دەرکەوتوویی ھەیە، خۆڕاگرترن بەرامبەر بە زەبری منداڵی.<ref>{{cite journal | vauthors = Watson D, Hubbard B |title=Adaptational Style and Dispositional Structure: Coping in the Context of the Five-Factor Model |journal=Journal of Personality |date=1996-12-01 |volume=64 |issue=4 |pages=737–774 |doi=10.1111/j.1467-6494.1996.tb00943.x }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Campbell-Sills L, Cohan SL, Stein MB | title = Relationship of resilience to personality, coping, and psychiatric symptoms in young adults | journal = Behaviour Research and Therapy | volume = 44 | issue = 4 | pages = 585–599 | date = 2006-04-01 | pmid = 15998508 | doi = 10.1016/j.brat.2005.05.001 }}</ref> === بەرزکردنەوەی خۆڕاگری === یەکێک لە تێگەیشتنە ھەڵە باوەکان ئەوەیە کە وا دەزانرێت ئەو کەسانەی خۆڕاگرن خاوەنی تایبەتمەندییەکی نائاسایین، لە کاتێکدا خۆڕاگری لەنێو منداڵاندا زۆر باوە بەھۆی سروشتی خۆگونجێنەری گەشەکردنی منداڵ.<ref name=Masten2001/> بۆیە خۆڕاگری لە ڕێگەی دابینکردنی ژینگەیەکی ئارام و پەیوەستبوونی بەھێزی نێوان دایکوباوک و منداڵ پەرەی پێدەدرێت.<ref name="Yates et al 2003">{{cite book |doi=10.1017/cbo9780511615788.012 |chapter=Rethinking Resilience: A Developmental Process Perspective |title=Resilience and Vulnerability |year=2003 | vauthors = Yates TM, Egeland B, Sroufe LA |pages=243–266 |isbn=978-0-521-00161-8 }}</ref> == پێشبینیی چاکبوونەوە == زەبر بە شێوازی جیاواز کاریگەری لەسەر منداڵان دادەنێت (بڕوانە [[فشاری سەرەتای منداڵی]]). ھەندێک منداڵ تووشی کێشەی قورس و درێژخایەن دەبن، لە کاتێکدا ھەندێکی تر نیشانەی کەمیان تێدا دەردەکەوێت و زوو چاک دەبنەوە.<ref>{{cite book | title = Trauma-Informed Care in Behavioral Health Services | publisher = Center for Substance Abuse Treatment (US) | series = Treatment Improvement Protocol (TIP) Series | volume = 57 | location = Rockville (MD) | date = 2014-01-01 | chapter = Chapter 3, Understanding the Impact of Trauma | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK207191/ }}</ref> چاودێریی ئاگادار لە زەبر و پشتیوانیی سەرەتایی و بەردەوام دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو تەندروستیی سۆزداری و دەروونیی درێژخایەن بۆ منداڵانی بەرکەوتوو بە زەبر باشتر بکات.<ref>{{cite book | publisher = Substance Abuse and Mental Health Services Administration | title = SAMHSA's Concept of Trauma and Guidance for a Trauma-Informed Approach | url = https://store.samhsa.gov/product/SAMHSA-s-Concept-of-Trauma-and-Guidance-for-a-Trauma-Informed-Approach/SMA14-4884 | location = Rockville, MD | date = 2014-01-01 }}</ref><ref>{{Cite journal |date=2002-01-01 |title=SAMHSA Fact Sheet |journal=PsycEXTRA Dataset|doi=10.1037/e326522004-001 }}</ref> == جۆرەکانی زەبر == === زەبری خیانەت === زەبری خیانەت ئەو زەبرەیە کە لەلایەن کەسانێک یان دامەزراوەگەلێکەوە ئەنجام دەدرێت کە تاک بۆ مانەوەی پشتیان پێ دەبەستێت.<ref name="Freyd">Freyd, J.J. (2020). [https://dynamic.uoregon.edu/jjf/defineBT.html What is a Betrayal Trauma? What is Betrayal Trauma Theory?] ''University of Oregon''</ref> نموونەکان بریتین لە دەستدرێژیی جەستەیی، سۆزداری یان سێکسی لەلایەن بەخێوکەرێکەوە کە پەیوەندیی بەھێزی بە دەرئەنجامە نەرێنییە جەستەیی و دەروونییەکانەوە ھەیە.<ref>{{Cite journal|last1=Goldsmith|first1=Rachel E.|last2=Freyd|first2=Jennifer J.|last3=DePrince|first3=Anne P.|date=2012-02-01|title=Betrayal trauma: associations with psychological and physical symptoms in young adults|journal=Journal of Interpersonal Violence|volume=27|issue=3|pages=547–567|doi=10.1177/0886260511421672|pmid=21987504}}</ref> === چەوساندنەوە و ملھوڕی (بۆڵینگ) === چەوساندنەوە بریتییە لە ھەر کردارێکی بێھۆکار بە مەبەستی زیانگەیاندنی جەستەیی یان دەروونی بە کەسێک کە لە ڕووی جەستەیی یان کۆمەڵایەتییەوە دەسەڵاتی کەمترە، کە دەکرێت بە شێوەی ڕاستەوخۆ یان لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە ڕووبدات.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2018-03-26|title=Bullying|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/bullying|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref> === توندوتیژیی کۆمەڵگە === بە پێچەوانەی چەوساندنەوە کە ڕاستەوخۆیە، زەبری توندوتیژیی کۆمەڵگە زۆرجار بەھۆی شایەتحاڵبوون و بەرکەوتنە بە کردەوە توندوتیژەکانی وەک شەڕی باندەکان، تەقەکردن لە قوتابخانە، ئاژاوەگێڕی یان توندوتیژیی پۆلیس.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2017-12-08|title=Community Violence|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/community-violence|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref> ئەمەش پەیوەستە بە کێشەی خوێندن، بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکان و بیرکردنەوە لە خۆکوژی لەنێو مێرمنداڵاندا.<ref name=":9">{{cite journal | vauthors = Fowler PJ, Tompsett CJ, Braciszewski JM, Jacques-Tiura AJ, Baltes BB | title = Community violence: a meta-analysis on the effect of exposure and mental health outcomes of children and adolescents | journal = Development and Psychopathology | volume = 21 | issue = 1 | pages = 227–259 | date = 2009-01-01 | pmid = 19144232 | doi = 10.1017/S0954579409000145 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Busby DR, Lambert SF, Ialongo NS | title = Psychological symptoms linking exposure to community violence and academic functioning in African American adolescents | journal = Journal of Youth and Adolescence | volume = 42 | issue = 2 | pages = 250–262 | date = 2013-02-01 | pmid = 23277294 | pmc = 4865382 | doi = 10.1007/s10964-012-9895-z }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Vermeiren R, Schwab-Stone M, Deboutte D, Leckman PE, Ruchkin V | title = Violence exposure and substance use in adolescents: findings from three countries | journal = Pediatrics | volume = 111 | issue = 3 | pages = 535–540 | date = 2003-03-01 | pmid = 12612233 | doi = 10.1542/peds.111.3.535 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Lambert SF, Copeland-Linder N, Ialongo NS | title = Longitudinal associations between community violence exposure and suicidality | journal = The Journal of Adolescent Health | volume = 43 | issue = 4 | pages = 380–386 | date = 2008-10-01 | pmid = 18809136 | pmc = 2605628 | doi = 10.1016/j.jadohealth.2008.02.015 }}</ref> === زەبری ئاڵۆز === {{سەرەکی|پەشێویی فشاری دوای زەبری ئاڵۆز}} زەبری ئاڵۆز لە ئەنجامی بەرکەوتن بە چەندین ڕووداوی زەبربەخشی دووبارەبووەوە دروست دەبێت کە دەبێتە ھۆی کێشەی مەعریفی (پچڕان لە واقیع)، سۆزداری، جەستەیی و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان.<ref>{{cite journal | vauthors = Courtois CA, Gold SN |title=The need for inclusion of psychological trauma in the professional curriculum: A call to action |journal=Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy |date=2009-01-01 |volume=1 |issue=1 |pages=3–23 |doi=10.1037/a0015224 }}</ref> === کارەساتەکان === زەبرەکانی پەیوەست بە کارەسات لەدەستدانی کەسە نزیکەکان، بێماڵبوون و تێکچوونی ژێرخانی کۆمەڵگە دەگرنەوە، کە کاریگەریی درێژخایەنی لەسەر تەندروستیی دەروونیی منداڵان ھەیە.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2018-01-25|title=Disasters|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/disasters|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Hansel TC, Osofsky HJ, Osofsky JD, Speier AH |title=Katrina inspired disaster screenings and services: School-based trauma interventions |journal=Traumatology |date=2019-06-01 |volume=25 |issue=2 |pages=133–141 |doi=10.1037/trm0000178 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Adebäck P, Schulman A, Nilsson D | title = Children exposed to a natural disaster: psychological consequences eight years after 2004 tsunami | journal = Nordic Journal of Psychiatry | volume = 72 | issue = 1 | pages = 75–81 | date = 2018-01-01 | pmid = 28990835 | doi = 10.1080/08039488.2017.1382569 }}</ref> === دەستدرێژیی سۆزداری === دەستدرێژیی سۆزداری بریتییە لە شێوازێکی بەردەوامی دەستکاریکردنی سۆزداری، قسەی بریندارکەر، گۆشەگیرکردن و سووکایەتیکردن کە کاریگەریی ڕاستەوخۆ لەسەر متمانەبەخۆبوون و بەھای تاک دادەنێت.<ref>{{Cite journal |date=1998-05-01 |title=The Impact of Childhood Emotional Abuse: An Extension of the Child Abuse and Trauma Scale |journal=Child Abuse & Neglect |volume=22 |issue=5 |pages=393–399 |doi=10.1016/S0145-2134(98)00007-6 |last1=Kent |first1=Angela |last2=Waller |first2=Glenn |pmid=9631251 }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Thompson |first1=Anne E. |last2=Kaplan |first2=Carole A. |date=1996-02-01 |title=Childhood Emotional Abuse |journal=British Journal of Psychiatry |volume=168 |issue=2 |pages=143–148 |doi=10.1192/bjp.168.2.143 |pmid=8837902 }}</ref> === توندوتیژیی نێوان ھاوبەشە نزیکەکان === شایەتحاڵبوونی توندوتیژی لەناو ماڵدا بەرامبەر بەخێوکەران کاریگەریی قورسی لەسەر گەشەی دەماری و دەروونیی منداڵ ھەیە، بەتایبەت بۆ منداڵانی تەمەن بچووکتر کە تەواو پشت بە بەخێوکەرەکانیان دەبەستن.<ref>{{cite journal | vauthors = Evans SE, Davies C, DiLillo D |title=Exposure to domestic violence: A meta-analysis of child and adolescent outcomes |journal=Aggression and Violent Behavior |date=2008-03-01 |volume=13 |issue=2 |pages=131–140 |doi=10.1016/j.avb.2008.02.005 }}</ref><ref>{{Citation|last1=Lambert|first1=Hilary K.|chapter=Childhood Trauma as a Public Health Issue|date=2017-01-01|title=Evidence-Based Treatments for Trauma Related Disorders in Children and Adolescents|pages=49–66|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|last2=Meza|first2=Rosemary|last3=Martin|first3=Prerna|last4=Fearey|first4=Eliot|last5=McLaughlin|first5=Katie A.|doi=10.1007/978-3-319-46138-0_3|isbn=978-3-319-46136-6}}</ref> === زەبری پزیشکی === وەڵامدانەوەی دەروونی و جەستەیی منداڵ و خێزانەکەی بۆ ئازار، نەخۆشیی سەخت یان نەشتەرگەری و چارەسەرە ترسناکەکان دەگرێتەوە.<ref>{{cite journal | vauthors = Marsac ML, Kassam-Adams N, Delahanty DL, Widaman KF, Barakat LP | title = Posttraumatic stress following acute medical trauma in children: a proposed model of bio-psycho-social processes during the peri-trauma period | journal = Clinical Child and Family Psychology Review | volume = 17 | issue = 4 | pages = 399–411 | date = 2014-12-01 | pmid = 25217001 | pmc = 4319666 | doi = 10.1007/s10567-014-0174-2 }}</ref><ref name=Locatelli2020>{{cite journal | vauthors = Locatelli MG |title=Play therapy treatment of pediatric medical trauma: A retrospective case study of a preschool child |journal=International Journal of Play Therapy |date=2020-01-01 |volume=29 |issue=1 |pages=33–42 |doi=10.1037/pla0000109 }}</ref> === دەستدرێژیی جەستەیی === دەستدرێژیی جەستەیی بریتییە لە زیانگەیاندنی جەستەیی لە ڕێگەی لێدان، زللەلێدان یان سووتاندن، کە دەرئەنجامەکانی لە شکان و برینەوە دەست پێدەکات تا کێشەی مەعریفی، نەخۆشیی دەروونی، شەڕەنگێزی و خەمۆکیی درێژخایەن.<ref name="Kolko Child Physical Abuse">{{cite book | vauthors = Kolko DJ |chapter=Child Physical Abuse |pages=21–50 | veditors = Myers JE, Berliner L, Briere J, Hendrix CT, Reid T, Jenny C |title=The APSAC Handbook on Child Maltreatment |date=2001-01-01 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-0-7619-1991-9 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Hoskote AU, Martin K, Hormbrey P, Burns EC |title=Fractures in infants: one in four is non-accidental |journal=Child Abuse Review |date=2003-11-01 |volume=12 |issue=6 |pages=384–391 |doi=10.1002/car.806 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Manly JT, Kim JE, Rogosch FA, Cicchetti D | title = Dimensions of child maltreatment and children's adjustment: contributions of developmental timing and subtype | journal = Development and Psychopathology | volume = 13 | issue = 4 | pages = 759–782 | date = 2001-12-01 | pmid = 11771907 | doi = 10.1017/s0954579401004023 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Finzi R, Har-Even D, Shnit D, Weizman A |title=Psychosocial Characterization of Physically Abused Children from Low Socioeconomic Households in Comparison to Neglected and Nonmaltreated Children |journal=Journal of Child and Family Studies |date=2002-12-01 |volume=11 |issue=4 |pages=441–453 |doi=10.1023/A:1020983308496 }}</ref> === زەبری پەنابەران === لە ئەنجامی جەنگ، چەوساندنەوە، ئاوارەبوون و سەختییەکانی نیشتەجێبوون لە وڵاتی نوێدا دروست دەبێت و دەبێتە ھۆی کێشەی ڕەفتاری و نەخۆشییەکانی دڵەڕاوکێ و PTSD.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2018-01-25|title=Refugee Trauma|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/refugee-trauma|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Betancourt TS, Newnham EA, Layne CM, Kim S, Steinberg AM, Ellis H, Birman D | title = Trauma history and psychopathology in war-affected refugee children referred for trauma-related mental health services in the United States | journal = Journal of Traumatic Stress | volume = 25 | issue = 6 | pages = 682–690 | date = 2012-12-01 | pmid = 23225034 | doi = 10.1002/jts.21749 }}</ref> === زەبری جیابوونەوە === تێکچوونی پەیوەندیی پەیوەستبوونە بەھۆی جیابوونەوەی درێژخایەن لە بەخێوکەر، کە دەتوانێت گەشەی دەماری پەکبخات و مەترسیی کێشەی دەروونی لە تەمەنی گەورەییدا دروست بکات.<ref>{{cite journal| vauthors = Ward MJ, Lee SS, Lipper EG |date=2000-11-01|title=Failure-to-thrive is associated with disorganized infant-mother attachment and unresolved maternal attachment |journal=Infant Mental Health Journal |volume=21|issue=6|pages=428–442|doi=10.1002/1097-0355(200011/12)21:6<428::aid-imhj2>3.0.co;2-b }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Muñoz-Hoyos A, Augustin-Morales MC, Ruíz-Cosano C, Molina-Carballo A, Fernández-García JM, Galdó-Munoz G | title = Institutional childcare and the affective deficiency syndrome: consequences on growth, nutrition and development | journal = Early Human Development | volume = 65 | issue = Suppl | pages = S145–S152 | date = 2001-11-01 | pmid = 11755045 | doi = 10.1016/s0378-3782(01)00216-x }}</ref><ref name=":17">{{Cite journal |last1=Bryant |first1=R. A. |last2=Creamer |first2=M. |last3=O'Donnell |first3=M. |last4=Forbes |first4=D. |last5=Felmingham |first5=K. L. |last6=Silove |first6=D. |last7=Malhi |first7=G. |last8=Hoof |first8=M. van |last9=McFarlane |first9=A. C. |last10=Nickerson |first10=A. |date=2017-08-01 |title=Separation from parents during childhood trauma predicts adult attachment security and post-traumatic stress disorder |journal=Psychological Medicine |volume=47 |issue=11 |pages=2028–2035 |doi=10.1017/S0033291717000472 |pmid=28535839 }}</ref> === دەستدرێژیی سێکسی === {{سەرەکی|دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان}} === خەمی زەبربەخش === جیاوازە لە پرۆسەی ماتەمینیی ئاسایی، کە تێیدا منداڵەکە ناتوانێت لەگەڵ ژیانی ڕۆژانەدا ڕابێت کاتێک مردنی کەسە نزیکەکەی لە ئەنجامی نەخۆشییەکی لەناکاو یان کردەوەیەکی توندوتیژ بووبێت.<ref>{{Cite web| vauthors =Peterson S |date=2018-01-25|title=Traumatic Grief|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/traumatic-grief|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref> == چارەسەر == کاریگەرییە تەندروستییەکانی زەبری منداڵی لە ڕێگەی چاودێری و چارەسەرەوە کەم دەکرێنەوە.<ref name=":1">{{Cite journal|last1=Wethington|first1=Holly R.|last2=Hahn|first2=Robert A.|last3=Fuqua-Whitley|first3=Dawna S.|last4=Sipe|first4=Theresa Ann|last5=Crosby|first5=Alex E.|last6=Johnson|first6=Robert L.|last7=Liberman|first7=Akiva M.|last8=Mościcki|first8=Eve|last9=Price|first9=LeShawndra N.|last10=Tuma|first10=Farris K.|last11=Kalra|first11=Geetika|date=2008-09-01|title=The Effectiveness of Interventions to Reduce Psychological Harm from Traumatic Events Among Children and Adolescents|journal=American Journal of Preventive Medicine|volume=35|issue=3|pages=287–313|doi=10.1016/j.amepre.2008.06.024|pmid=18692745}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal|last1=Ehring|first1=Thomas|last2=Welboren|first2=Renate|last3=Morina|first3=Nexhmedin|last4=Wicherts|first4=Jelte M.|last5=Freitag|first5=Janina|last6=Emmelkamp|first6=Paul M. G.|date=2014-12-01|title=Meta-analysis of psychological treatments for posttraumatic stress disorder in adult survivors of childhood abuse|journal=Clinical Psychology Review|volume=34|issue=8|pages=645–657|doi=10.1016/j.cpr.2014.10.004|pmid=25455628}}</ref><ref name=":3">{{Cite journal|last1=Coventry|first1=Peter A.|last2=Meader|first2=Nick|last3=Melton|first3=Hollie|last4=Temple|first4=Melanie|last5=Dale|first5=Holly|last6=Wright|first6=Kath|last7=Cloitre|first7=Marylène|last8=Karatzias|first8=Thanos|last9=Bisson|first9=Jonathan|last10=Roberts|first10=Neil P.|last11=Brown|first11=Jennifer V. E.|date=2020-08-01|title=Psychological and pharmacological interventions for posttraumatic stress disorder and comorbid mental health problems following complex traumatic events: Systematic review and component network meta-analysis|journal=PLOS Medicine|volume=17|issue=8|pages=e1003262|doi=10.1371/journal.pmed.1003262|pmc=7446790|pmid=32813696 }}</ref> چەندین جۆری چارەسەر بۆ زەبری منداڵی بوونیان ھەیە، لەوانە چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان و چارەسەرە دەرمانسازییەکان ([[دەرمانناسی]]).<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /> چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان دەکرێت ڕاستەوخۆ بۆ تاک بن وەک [[چارەسەری دەروونی]]، یان لە ئاستی قوتابخانە و کۆمەڵگەدا بن.<ref name=":1" /><ref name=":10">{{Cite journal |last1=Avery |first1=Julie C. |last2=Morris |first2=Heather |last3=Galvin |first3=Emma |last4=Misso |first4=Marie |last5=Savaglio |first5=Melissa |last6=Skouteris |first6=Helen |year=2021-09-01 |title=Systematic Review of School-Wide Trauma-Informed Approaches |journal=Journal of Child & Adolescent Trauma |volume=14 |issue=3 |pages=381–397 |doi=10.1007/s40653-020-00321-1 |pmc=8357891 |pmid=34471456}}</ref> توێژینەوەکان دەریانخستووە کە چارەسەری ڕەفتاری مەعریفیی تیشکۆخەرە سەر زەبر (TF-CBT) کاریگەرترین چارەسەرە بۆ چارەسەرکردنی زەبری منداڵی.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite journal | vauthors = Paintain E, Cassidy S | title = First-line therapy for post-traumatic stress disorder: A systematic review of cognitive behavioural therapy and psychodynamic approaches | journal = Counselling and Psychotherapy Research | volume = 18 | issue = 3 | pages = 237–250 | date = 2018-09-01 | pmid = 30147450 | pmc = 6099301 | doi = 10.1002/capr.12174 }}</ref> دەستێوەردانی پێشوەختە دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو کاریگەرییە نەرێنییەکان کەم بکاتەوە.<ref>{{cite journal | vauthors = McPherson L, Gatwiri K, Tucci J, Mitchell J, Macnamara N |title=A paradigm shift in responding to children who have experienced trauma: The Australian treatment and care for kids program |journal=Children and Youth Services Review |date=2018-11-01 |volume=94 |pages=525–534 |doi=10.1016/j.childyouth.2018.08.031 }}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Oosterbaan|first1=Veerle|last2=Covers|first2=Milou L. V.|last3=Bicanic|first3=Iva A. E.|last4=Huntjens|first4=Rafaële J. C.|last5=de Jongh|first5=Ad|date=2019-10-31|title=Do early interventions prevent PTSD? A systematic review and meta-analysis of the safety and efficacy of early interventions after sexual assault|journal=European Journal of Psychotraumatology|volume=10|issue=1|pages=1682932|doi=10.1080/20008198.2019.1682932|pmc=6853210|pmid=31762949}}</ref> === چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان === ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی (CBT) چارەسەری دەروونیی سەرەکییە بۆ PTSD.<ref name=":4" /> ئامانجی CBT یارمەتیدانی نەخۆشە بۆ گۆڕینی بیرکردنەوە و ھەڵوێستەکانی بۆ کۆنترۆڵکردنی باشتر بەسەر سۆزەکانیدا.<ref name=":5">{{Cite journal|last=Harris|first=Stephanie|date=2012-10-19|title=Cognitive Behavioural Therapy: Basics and Beyond|journal=Behavioural and Cognitive Psychotherapy|volume=41|issue=1|pages=124–125|doi=10.1017/s135246581200094x}}</ref> ھەروەھا داڕێژراوە بۆ پەرەپێدانی لێھاتووییەکانی نەخۆش لە بواری [[شیكارکردنی كێشە|شیکارکردنی کێشەدا]].<ref name=":5" /> ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفیی تیشکۆخەرە سەر زەبر ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفیی تیشکۆخەرە سەر زەبر (TF-CBT) لقێکە لە چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی کە بە تایبەتی بۆ چارەسەرکردنی منداڵان و مێرمنداڵانی تووشبوو بە PTSD داڕێژراوە.<ref name=":11">{{Cite book| vauthors = Cohen JA, Mannarino AP, Deblinger E |title=Treating trauma and traumatic grief in children and adolescents|publisher=Guilford Press|year=2006|isbn=978-1-4625-2840-0|location=New York}}</ref> ئەم چارەسەرە توانای مامەڵەکردن لەگەڵ نیشانەکانی زەبر بە منداڵ و دایکوباوک دەبەخشێت پێش ئەوەی منداڵەکە بە تەنیا و لە شوێنێکی ئارامدا زەبرەکە شی بکاتەوە.<ref>{{Cite journal|last1=Cohen|first1=Judith A.|last2=Mannarino|first2=Anthony P.|date=2015-07-01|title=Trauma-focused Cognitive Behavior Therapy for Traumatized Children and Families|journal=Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America|volume=24|issue=3|pages=557–570|doi=10.1016/j.chc.2015.02.005|pmc=4476061|pmid=26092739}}</ref> توێژینەوەکان دەریانخستووە ئەم چارەسەرە یەکێکە لە کاریگەرترین شێوازەکان بۆ کەمکردنەوەی دەرئەنجامە دەروونییەکانی زەبری منداڵی.<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /> ==== چارەسەری لەھۆشخستنەوە و دووبارە پرۆسەکردنەوە بە جووڵەی چاو ==== چارەسەری لەھۆشخستنەوە و دووبارە پرۆسەکردنەوە بە جووڵەی چاو (EMDR) تەکنیکێکە کە تێیدا چارەخواز یادی ڕووداوە ناخۆشەکە دەکاتەوە و لە ھەمان کاتدا ھاندانی دوولایەنەی وەک جووڵەی چاو یان لێدانی پەنجە بەکاردەھێنێت تا ھەستەکانی کۆنترۆڵ بکات.<ref name=":7">{{Cite journal| vauthors = Shapiro F |date=2007-01-01|title=EMDR, adaptive processing, and case conceptualization|journal=Journal of EMDR Practice and Research|volume=1|pages=68–87|doi=10.1891/1933-3196.1.2.68}}</ref> ئەم پرۆسەیە کاتێک تەواو دەبێت کە نەخۆشەکە بتوانێت بەبێ کاردانەوەی نەرێنی یادەوەرییەکە بگێڕێتەوە.<ref name=":7" /> ==== چارەسەری ڕەفتاریی دیالێکتیکی ==== چارەسەری ڕەفتاریی دیالێکتیکی (DBT) یارمەتیدەرە لە کەمکردنەوەی زیانگەیاندن بە خۆ و باشترکردنی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان لە ڕێگەی کەمکردنەوەی تووڕەیی و بەکارھێنانی تەکنیکەکانی ھۆشیاری.<ref name=":12">{{Cite book| vauthors = Curtois C |title=Treating complex traumatic stress disorders: An evidence-based guide|publisher=Guildford Press|year=2009|isbn=978-1-4625-1339-0}}</ref> ==== پاڵەوانانی ژیانی ڕاستەقینە ==== چارەسەری پاڵەوانانی ژیانی ڕاستەقینە (RLH) دەستێوەردانێکی پەیوەستبوون-تەوەرە بۆ منداڵانی تووشبوو بە PTSDی ئاڵۆز، کە تیشک دەخاتە سەر ڕێکخستنی سۆز، پەیوەندیی دەروونیی پشتیوانیکەر، و تێکەڵکردنی چیرۆکی ژیان بۆ دروستکردنی لێھاتوویی و خۆڕاگری.<ref>{{Cite journal|last1=Kagan|first1=Richard|last2=Spinazzola|first2=Joseph|date=2013-10-01|title=Real Life Heroes in Residential Treatment: Implementation of an Integrated Model of Trauma and Resiliency-Focused Treatment for Children and Adolescents with Complex PTSD|journal=Journal of Family Violence|volume=28|issue=7|pages=705–715|doi=10.1007/s10896-013-9537-6}}</ref> ==== سیستمی کۆدکردنی پرۆسەی گێڕانەوە-سۆز ==== سیستمی کۆدکردنی پرۆسەی گێڕانەوە-سۆز (NEPCS) سیستمێکی کۆدکردنی ڕەفتارە کە بەستنەوەی نێوان گێڕانەوە و دەربڕینی سۆزداری لە پرۆسەی چاکبوونەوە لە زەبری ئاڵۆزدا بەکاردەھێنێت.<ref>{{cite journal|vauthors=Carpenter N, Angus L, Paivio S, Bryntwick E|date=2016-04-02|title=Narrative and emotion integration processes in emotion-focused therapy for complex trauma: an exploratory process-outcome analysis|journal=Person-Centered & Experiential Psychotherapies|volume=15|issue=2|pages=67–94|doi=10.1080/14779757.2015.1132756}}</ref> ==== چوارچێوەی پەیوەستبوون، خۆڕێکخستن و لێھاتوویی ==== چوارچێوەی پەیوەستبوون، خۆڕێکخستن و لێھاتوویی (ARC) دەستێوەردانێکی گونجاوە بۆ منداڵان و مێرمنداڵانی تووشبوو بە زەبری ئاڵۆز.<ref name=":13">{{Citation|last1=Blaustein|first1=Margaret E.|chapter=Attachment, Self-Regulation, and Competency (ARC)|date=2017-01-01|title=Evidence-Based Treatments for Trauma Related Disorders in Children and Adolescents|pages=299–319|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|last2=Kinniburgh|first2=Kristine M.|doi=10.1007/978-3-319-46138-0_14|isbn=978-3-319-46136-6}}</ref> ئەم چوارچێوەیە لە ڕووی تیۆرییەوە لەسەر تیۆرییەکانی پەیوەستبوون و زەبر دامەزراوە و نیشانەکانی PTSD کەم دەکاتەوە.<ref name=":11" /><ref name=":13" /> ==== ڕێگاکانی سەر ئاستی قوتابخانە ==== دەستێوەردانەکانی سەر ئاستی قوتابخانە توانای ئەوەیان ھەیە کە نیشانەکانی زەبر کەم بکەنەوە و ھەڵسوکەوتی ئەرێنی لەنێو فێرخوازاندا بپارێزن و متمانەبەخۆبوون زیاد بکەن.<ref name=":10" /> === چارەسەرە دەرمانسازییەکان === زۆربەی ئەو توێژینەوانەی ھەڵسەنگاندن بۆ دەرمانەکان لە چارەسەری زەبری منداڵیدا دەکەن، بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر PTSD چڕدەبنەوە.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> دەرمانەکانی وەک وەرگرەکانی وەرگرتنەوەی سیرۆتۆنینی ھەڵبژێردراو (SSRI) و دەرمانەکانی تری دژەخەمۆکی زۆرجار بەکاردێن، بەڵام چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان کاریگەرترن، و دەرمانەکان کاتێک زۆرترین کاریگەرییان دەبێت کە شانبەشانی چارەسەری وەک CBT بەکاربھێنرێن.<ref>{{Cite journal|last1=Hien|first1=D.A.|last2=Levin|first2=Frances R.|last3=Ruglass|first3=Lesia|last4=Lopez-Castro|first4=Teresa|date=2015-01-01|title=Enhancing the effects of cognitive behavioral therapy for PTSD and alcohol use disorders with antidepressant medication: A randomized clinical trial|journal=Drug and Alcohol Dependence|volume=146|pages=e142|doi=10.1016/j.drugalcdep.2014.09.303}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[فشاری سەرەتای منداڵی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:دەروونپزیشکیی منداڵ و مێرمنداڵ]] [[پۆل:جۆرەکانی زەبر]] [[پۆل:ئەزموونە نەرێنییەکانی منداڵی]] [[پۆل:تەندروستیی گەنجان]] oodfk700jqfw7n5zoo50vs2ufxs9qxs 1662781 1662780 2026-09-07T19:55:32Z DreamHourFlight 39788 /* زەبری ئاڵۆز */ 1662781 wikitext text/x-wiki '''زەبری دەروونیی منداڵی''' یان '''تراومای منداڵی''' بە شێوەیەکی گشتی وەک ئەزموونە نەرێنی و سەختەکانی سەردەمی منداڵی پێناسە دەکرێت.<ref name="Pearce">{{cite journal | vauthors = Pearce J, Murray C, Larkin W | title = Childhood adversity and trauma: experiences of professionals trained to routinely enquire about childhood adversity | journal = Heliyon | volume = 5 | issue = 7 | pages = e01900 | date = 2019-07-01 | pmid = 31372522 | pmc = 6658729 | doi = 10.1016/j.heliyon.2019.e01900 }}</ref> منداڵان لەوانەیە ڕووبەڕووی چەندین جۆری جیاوازی ئەزموون ببنەوە کە وەک [[دەروونبرینداری (تراوما)]] پۆلێن دەکرێن؛ ئەمەش پشتگوێخستن،<ref name="Childhood origins">{{cite journal | vauthors = van der Kolk BA, Perry JC, Herman JL | title = Childhood origins of self-destructive behavior | journal = The American Journal of Psychiatry | volume = 148 | issue = 12 | pages = 1665–1671 | date = 1991-12-01 | pmid = 1957928 | doi = 10.1176/ajp.148.12.1665 }}</ref> بەجێھێشتن،<ref name="Childhood origins"/> [[دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان|دەستدرێژیی سێکسی]]، دەستدرێژیی سۆزداری و [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان|دەستدرێژیی جەستەیی]] دەگرێتەوە.<ref name="Childhood origins"/> ھەروەھا لەوانەیە منداڵان شایەتحاڵی دەستدرێژیکردنە سەر خوشک، برا یان دایکوباوکیان بن، یان دایکوباوکێکی تووشبوو بە نەخۆشیی دەروونییان ھەبێت. زەبری دەروونیی منداڵی پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە کاریگەرییە نەرێنییەکانی دواتری سەر تەندروستی و خۆشگوزەرانیی دەروونییەوە ھەیە.<ref name=":16">{{Cite journal |last1=Lupien |first1=Sonia J. |last2=McEwen |first2=Bruce S. |last3=Gunnar |first3=Megan R. |last4=Heim |first4=Christine |date=2009-06-01 |title=Effects of stress throughout the lifespan on the brain, behaviour and cognition |journal=Nature Reviews Neuroscience |volume=10 |issue=6 |pages=434–445 |doi=10.1038/nrn2639 |pmid=19401723 }}</ref> تەمەن و ئاستی پێگەیشتنی منداڵ کاریگەریی ڕاستەوخۆیان لەسەر چۆنیەتیی کارلێککردنیان لەگەڵ زەبرە دەروونییەکەدا ھەیە.<ref>{{Cite web |last=Peterson |first=Sarah |date=2018-01-22 |title=About Child Trauma |url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/about-child-trauma |access-date=2026-05-07 |website=The National Child Traumatic Stress Network }}</ref> لەگەڵ ئەوەشدا، خۆڕاگری و بەزەبرگەیشتن دەرئەنجامێکی باوە؛ زۆرێک لەو منداڵانەی کە ئەزموونی ناخۆشی منداڵی دەچێژن، تووشی کێشەی تەندروستیی دەروونی یان جەستەیی نابن. == تەندروستی == [[File:Lasting affects of Adverse Childhood Experiences.png|thumb|کاریگەرییە درێژخایەنەکانی ئەزموونە سەخت و نەرێنییەکانی سەردەمی منداڵی]] ئەزموونە ناخۆش و پڕ لە زەبرەکانی منداڵی دەبنە ھۆی دروستبوونی فشارێک کە بارگرانیی ئەلۆستاتیکی تاک زیاد دەکات، ئەمەش کاریگەریی نەرێنی لەسەر [[کۆئەندامی بەرگری]]، [[کۆئەندامی پەیی]] و [[کۆئەندامی کوێرەڕژێنە]] دادەنێت.<ref name="Brown et al 2010">{{cite journal | vauthors = Brown DW, Anda RF, Felitti VJ, Edwards VJ, Malarcher AM, Croft JB, Giles WH | title = Adverse childhood experiences are associated with the risk of lung cancer: a prospective cohort study | journal = BMC Public Health | volume = 10 | pages = 20 | date = 2010-01-01 | pmid = 20085623 | pmc = 2826284 | doi = 10.1186/1471-2458-10-20 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Dube SR, Fairweather D, Pearson WS, Felitti VJ, Anda RF, Croft JB | title = Cumulative childhood stress and autoimmune diseases in adults | journal = Psychosomatic Medicine | volume = 71 | issue = 2 | pages = 243–250 | date = 2009-02-01 | pmid = 19188532 | pmc = 3318917 | doi = 10.1097/PSY.0b013e3181907888 }}</ref><ref name="Taylor et al 2004">{{cite journal | vauthors = Taylor SE, Lerner JS, Sage RM, Lehman BJ, Seeman TE | title = Early environment, emotions, responses to stress, and health | journal = Journal of Personality | volume = 72 | issue = 6 | pages = 1365–1393 | date = 2004-12-01 | pmid = 15509286 | doi = 10.1111/j.1467-6494.2004.00300.x }}</ref><ref name=":14">{{cite journal | vauthors = Motzer SA, Hertig V | title = Stress, stress response, and health | journal = The Nursing Clinics of North America | volume = 39 | issue = 1 | pages = 1–17 | date = 2004-03-01 | pmid = 15062724 | doi = 10.1016/j.cnur.2003.11.001 }}</ref> بەرکەوتنی بەردەوام بە فشاری درێژخایەن دەتوانێت مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشییە سەختەکان سێ بۆ چوار ھێندە زیاد بکات.<ref>{{Cite journal|last1=Miller|first1=Gregory E.|last2=Chen|first2=Edith|last3=Zhou|first3=Eric S.|date=2007-01-01|title=If it goes up, must it come down? Chronic stress and the hypothalamic-pituitary-adrenocortical axis in humans|journal=Psychological Bulletin|volume=133|issue=1|pages=25–45|doi=10.1037/0033-2909.133.1.25|pmid=17201569}}</ref> زەبری دەروونیی منداڵی زۆرجار پەیوەستە بە کێشە تەندروستییە جۆراوجۆرەکانەوە، لەوانە [[خەمۆکی]]، [[بەرزیی پەستانی خوێن]]، [[نەخۆشیی خۆبەرگری]]، [[شێرپەنجەی سییەکان]] و مردنی پێشوەختە.<ref name="Brown et al 2010"/><ref name="Taylor et al 2004"/><ref>{{cite journal | vauthors = Chapman DP, Whitfield CL, Felitti VJ, Dube SR, Edwards VJ, Anda RF | title = Adverse childhood experiences and the risk of depressive disorders in adulthood | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 82 | issue = 2 | pages = 217–225 | date = 2004-10-01 | pmid = 15488250 | doi = 10.1016/j.jad.2003.12.013 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Murphy MO, Cohn DM, Loria AS | title = Developmental origins of cardiovascular disease: Impact of early life stress in humans and rodents | journal = Neuroscience and Biobehavioral Reviews | volume = 74 | issue = Pt B | pages = 453–465 | date = 2017-03-01 | pmid = 27450581 | pmc = 5250589 | doi = 10.1016/j.neubiorev.2016.07.018 }}</ref> کاریگەرییەکانی زەبری منداڵی لەسەر گەشەی مێشک دەتوانێت ڕێگری لە ڕێکخستنی سۆزداری بکات و گەشەکردنی لێھاتووییە کۆمەڵایەتییەکان پەکبخات.<ref name="Taylor et al 2004" /> توێژینەوەکان دەریدەخەن ئەو منداڵانەی لە ژینگەیەکی پڕ لە زەبر یان مەترسیداری خێزانیدا گەورە دەبن، زۆرجار ھەڵسوکەوتی دەروونیی ناوەکیی لەڕادەبەدەر (وەک کشانەوە لە کۆمەڵگە، [[دڵەڕاوکێ]]) یان دەرەکی (وەک ھەڵسوکەوتی شەڕەنگێزانە) و ھەڵسوکەوتی خۆکوشتن نیشان دەدەن.<ref name="Taylor et al 2004" /><ref name="Aron_2005">{{cite journal | vauthors = Aron EN, Aron A, Davies KM | title = Adult shyness: the interaction of temperamental sensitivity and an adverse childhood environment | journal = Personality & Social Psychology Bulletin | volume = 31 | issue = 2 | pages = 181–197 | date = 2005-02-01 | pmid = 15619591 | doi = 10.1177/0146167204271419 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Norman RE, Byambaa M, De R, Butchart A, Scott J, Vos T | title = The long-term health consequences of child physical abuse, emotional abuse, and neglect: a systematic review and meta-analysis | journal = PLOS Medicine | volume = 9 | issue = 11 | pages = e1001349 | date = 2012-11-27 | pmid = 23209385 | pmc = 3507962 | doi = 10.1371/journal.pmed.1001349 }}</ref> توێژینەوە نوێیەکان دەریانخستووە کە دەستدرێژیی جەستەیی و سێکسی پەیوەندییان بە نەخۆشییەکانی باری دەروونی و [[پەشێویی دڵەڕاوکێ]] لە تەمەنی گەورەییدا ھەیە، لە کاتێکدا دەستدرێژیی سۆزداری پەیوەستە بە [[ناڕێکیی كەسایەتی]] و [[شیزۆفرێنیا]] لە قۆناغەکانی دواتری ژیاندا.<ref>{{cite journal | vauthors = Sachs-Ericsson NJ, Sheffler JL, Stanley IH, Piazza JR, Preacher KJ | title = When Emotional Pain Becomes Physical: Adverse Childhood Experiences, Pain, and the Role of Mood and Anxiety Disorders | journal = Journal of Clinical Psychology | volume = 73 | issue = 10 | pages = 1403–1428 | date = 2017-10-01 | pmid = 28328011 | pmc = 6098699 | doi = 10.1002/jclp.22444 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Carr CP, Martins CM, Stingel AM, Lemgruber VB, Juruena MF | title = The role of early life stress in adult psychiatric disorders: a systematic review according to childhood trauma subtypes | journal = The Journal of Nervous and Mental Disease | volume = 201 | issue = 12 | pages = 1007–1020 | date = 2013-12-01 | pmid = 24284634 | doi = 10.1097/NMD.0000000000000049 }}</ref> ھەروەھا بەڵگە زانستییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە دەرئەنجامە دەروونییەکانی زەبری منداڵی دەکرێت لە ڕێگەی چوارچێوەیەکی ڕەھەندییەوە (ناوەکی و دەرەکی) باشتر تێبگەیەنرێن لەوەی کە تەنیا وەک نەخۆشییەکی دیاریکراو پۆلێن بکرێن.<ref>{{Cite journal|last1=Curran|first1=Emma|last2=Adamson|first2=Gary|last3=Rosato|first3=Michael|last4=De Cock|first4=Paul|last5=Leavey|first5=Gerard|date=2018-05-03|title=Profiles of childhood trauma and psychopathology: US National Epidemiologic Survey|journal=Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology|volume=53|issue=11|pages=1207–1219|doi=10.1007/s00127-018-1525-y|pmid=29725700}}</ref> === کاریگەرییە دەروونییەکان === {{سەرەکی|فشاری سەرەتای منداڵی}} پشتگوێخستن، بەجێھێشتن، دەستدرێژیی سێکسی، سۆزداری و جەستەیی ھەموویان شێوازەکانی دەروونبریندارین کە دەتوانن کاریگەریی درێژخایەنیان لەسەر تەندروستیی دەروونیی منداڵ ھەبێت. ئەم جۆرە دەستدرێژییانە ھەستی ئاسایش و متمانە لە منداڵدا تێکدەدەن، ئەمەش دەبێتە ھۆی تووشبوون بە چەندین [[پەشێویی دەروونی]] لەوانە پەشێویی فشاری دوای زەبر (PTSD)، کێشەکانی پەیوەستبوون، خەمۆکی و ئاڵوودەبوون بە ماددە ھۆشبەرەکان. قۆناغە ھەستیار و سەرەکییەکانی گەشەی منداڵ دەکرێت تووشی گۆڕانی دەماری ببن، بە شێوەیەک کە لەگەڵ ژینگەیەکی پڕ لە مەترسیدا خۆی بگونجێنێت، بەڵام ئەم گۆڕانکارییە لە ژینگە ئارام و ئاساییەکاندا دەبێتە ھۆی دروستبوونی گرفتی دەروونی. زەبری سەردەمی منداڵی لەوانەیە مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشییە دەروونییە سەختەکانی وەک سایکۆز زیاد بکات، چونکە توانای تاک بۆ ڕێکخستنی سۆزەکانی لاواز دەبێت. لە توێژینەوەیەکدا کە لەلایەن ستێفانیا تۆگنین و ماریا کالێم ئەنجامدرا، دەرکەوت کە ٦٥٫٦٪ی ئەو کەسانەی لەژێر مەترسیی کلینیکیی تووشبوون بە سایکۆزدا بوون، ڕووبەڕووی زەبری منداڵی ببوونەوە، لە بەرامبەر ٢٣٫١٪ لە کەسانی تەندروستدا؛ ئەمەش پەیوەندیی نێوان زەبری منداڵی و مەترسیی تووشبوون بە سایکۆز دەسەلمێنێت.<ref>{{cite journal | vauthors = Tognin S, Calem M |title=M122. Impact of Childhood Trauma on Educational Achievement in Young People at Clinical High Risk of Psychosis |journal=Schizophrenia Bulletin |date=2017-03-01 |volume=43 |issue=suppl_1 |pages=S255 |doi=10.1093/schbul/sbx022.116 |pmc=5475870 }}</ref> منداڵانی خاوەن پێداویستیی تایبەت دوو ھێندە زیاتر ڕووبەڕووی دەستدرێژی یان پشتگوێخستن دەبنەوە بەھۆی پشتبەستنیان بە بەخێوکەرەکانیان. ئەوانەی کێشەی پەیوەندیکردنیان ھەیە لەوانەیە نەتوانن باس لە دەستدرێژییەکان بکەن، ئەمەش دەبێتە ھۆی بەردەوامیی زیانەکان. دەستڕاگەیشتن بە چاودێریی دەروونی بۆ ئەم منداڵانە سنووردارە کە چاکبوونەوە قورستر دەکات.<ref>{{Cite web |title=How to Implement Trauma-informed Care to Build Resilience to Childhood Trauma - Child Trends |url=https://www.childtrends.org/publications/how-to-implement-trauma-informed-care-to-build-resilience-to-childhood-trauma |access-date=2025-05-08 |website=ChildTrends }}</ref> ھەروەھا ئەو منداڵانەی لە خێزانە کەمدرامەتەکانەوە دێن ڕووبەڕووی کێشەی تری وەک ناسەقامگیریی نیشتەجێبوون، کەمیی خۆراک و ژینگەی نائارام دەبنەوە، کە ھەموو ئەمانە وەڵامدانەوەی زەبرەکە قورستر دەکەن. == کاریگەرییەکان لەسەر گەورەساڵان == لە تەمەنی گەورەییدا، ھەستەکانی دڵەڕاوکێ، نیگەرانی، شەرمەزاری، تاوانباری، بێدەسەڵاتی، بێئومێدی، خەم و تووڕەیی کە لە زەبرێکی منداڵییەوە سەرچاوەیان گرتووە دەتوانن بەردەوام بن. سەرەڕای ئەوەش، ئەو کەسانەی لە منداڵیدا تووشی زەبر بوون، ئەگەری زیاتریان ھەیە کە ڕووبەڕووی کێشە دەروونییەکانی وەک دڵەڕاوکێ، خەمۆکی، خۆکوژی و زیانگەیاندن بە خۆ، پەشێویی فشاری دوای زەبر، بەکارھێنانی خراپی ماددە ھۆشبەرەکان و کێشەی پەیوەندییەکان ببنەوە.<ref name=":8">{{cite web|title=Effects of Childhood Trauma on Adults|url=http://www.istss.org/public-resources/what-is-childhood-trauma/effects-of-childhood-trauma.aspx|access-date=2019-02-17|website=International Society for Traumatic Stress Studies}}</ref> کاریگەرییەکانی زەبری منداڵی تەنیا لە دەرئەنجامە سۆزدارییەکاندا کورت نابنەوە؛ ڕزگاربووانی زەبری منداڵی مەترسیی زیاتریان لەسەرە بۆ تووشبوون بە نەخۆشیی [[بەرھەنگ]]، نەخۆشیی تاجیی دڵ، شەکرە، یان جەڵتەی مێشک.<ref>{{Cite journal |last1=Felitti |first1=Vincent J |last2=Anda |first2=Robert F |last3=Nordenberg |first3=Dale |last4=Williamson |first4=David F |last5=Spitz |first5=Alison M |last6=Edwards |first6=Valerie |last7=Koss |first7=Mary P |last8=Marks |first8=James S |date=1998-05-01 |title=Relationship of Childhood Abuse and Household Dysfunction to Many of the Leading Causes of Death in Adults |journal=American Journal of Preventive Medicine |volume=14 |issue=4 |pages=245–258 |doi=10.1016/S0749-3797(98)00017-8|pmid=9635069 }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Shonkoff |first1=Jack P. |last2=Boyce |first2=W. Thomas |last3=McEwen |first3=Bruce S. |date=2009-06-03 |title=Neuroscience, Molecular Biology, and the Childhood Roots of Health Disparities: Building a New Framework for Health Promotion and Disease Prevention |journal=JAMA |volume=301 |issue=21 |pages=2252–2259 |doi=10.1001/jama.2009.754 |pmid=19491187 }}</ref> ھەروەھا ئەگەری زیاتریان ھەیە کە تووشی «وەڵامدانەوەی فشاری بەرز» ببن، کە دەبێتە ھۆی کێشە لە ڕێکخستنی سۆزداری، کێشەی خەو، کەمبوونەوەی کاری کۆئەندامی بەرگری و زیادبوونی مەترسیی نەخۆشییە جەستەییەکان لە سەرانسەری تەمەنی گەورەییدا.<ref name=":8" /> دابونەریتە کۆمەڵایەتییەکان کاریگەرییان لەسەر چۆنیەتیی دەربڕینی ناڕەحەتیی سۆزداری لەلایەن منداڵانەوە ھەیە، بەجۆرێک ھەندێکیان ھاندەدرێن کە بێدەنگ بن و بەرگە بگرن لەبری ئەوەی پشتگیری وەربگرن.<ref>{{Cite journal |last1=Rechenberg |first1=Theresia |last2=Fleischer |first2=Toni |last3=Sander |first3=Christian |last4=Schomerus |first4=Georg |date=2024-09-03 |title=Gender-related stigma toward individuals with a history of sexual or physical violence in childhood |journal=BMC Public Health |volume=24 |issue=1 |pages=2396 |doi=10.1186/s12889-024-19913-9 |pmc=11373443 |pmid=39227860}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Schomerus |first1=Georg |last2=Schindler |first2=Stephanie |last3=Rechenberg |first3=Theresia |last4=Gfesser |first4=Tobias |last5=Grabe |first5=Hans J. |last6=Liebergesell |first6=Mario |last7=Sander |first7=Christian |last8=Ulke |first8=Christine |last9=Speerforck |first9=Sven |date=2021-10-21 |title=Stigma as a barrier to addressing childhood trauma in conversation with trauma survivors: A study in the general population |journal=PLOS ONE |volume=16 |issue=10 |pages=e0258782 |doi=10.1371/journal.pone.0258782 |pmc=8523057 |pmid=34662349}}</ref> ژنان زیاتر ڕووبەڕووی دەستدرێژیی سێکسی دەبنەوە، لە کاتێکدا پیاوان زیاتر ڕووبەڕووی دەستدرێژیی جەستەیی و پشتگوێخستن دەبنەوە؛ بەڵام شەرمەزاریی کۆمەڵایەتی لەوانەیە ڕێگرییان لێبکات لە داواکردنی یارمەتی. گەنجانی پەراوێزخراو و کەمینە ڕەگەزییەکان بە شێوەیەکی ناڕێژەیی ڕووبەڕووی ئاستێکی بەرزی زەبر دەبنەوە بەھۆی جیاکاری و نایەکسانییە سیستماتیکییەکانەوە.<ref>{{Cite web |title=Misdiagnosis of Mood Disorders in Black Teenagers |url=https://childmind.org/article/misdiagnosis-of-mood-disorders-in-teenagers-of-color/ |access-date=2025-05-19 |website=Child Mind Institute }}</ref><ref>{{Cite web |last1=Panchal |first1=Nirmita |last2=Hill |first2=Latoya |last3=Artiga |first3=Samantha |last4=Published |first4=Liz Hamel |date=2024-05-23 |title=Racial and Ethnic Disparities in Mental Health Care: Findings from the KFF Survey of Racism, Discrimination and Health |url=https://www.kff.org/racial-equity-and-health-policy/issue-brief/racial-and-ethnic-disparities-in-mental-health-care-findings-from-the-kff-survey-of-racism-discrimination-and-health/ |access-date=2025-05-19 |website=KFF }}</ref> منداڵانی کۆچبەر لەوانەیە ئەزموونی زەبری زیاتر بکەن کە پەیوەستە بە جیابوونەوەی خێزان، [[زینۆفۆبیا]] و ئەو فشارانەی کە پەیوەندییان بە کۆچکردنەوە ھەیە.<ref>{{Cite web |title=Migration, Separation, and Trauma |date=2018-07-19 |url=https://www.gse.harvard.edu/ideas/usable-knowledge/18/07/migration-separation-and-trauma |website=Harvard Graduate School of Education}}</ref> === ئێپیجینەتیک === {{سەرەکی|ئێپیجینەتیک}} زەبری منداڵی دەتوانێت شوێنەواری ئێپیجینەتیکی لەسەر جینەکانی منداڵ بەجێبھێڵێت، کە لە ڕێگەی بێدەنگکردن یان چالاککردنی جینەکان یان مێسیلاسیۆنی دی ئێن ئەیەوە کار لە دەربڕینی جینەکان دەکات.<ref>{{cite book |last1=Lenzer |first1=Gertrud |title=Violence Against Children: Making Human Rights Real |date=2017-11-28 |publisher=Routledge |page=205 |isbn=978-1-351-24841-9 }}</ref><ref name="Mehta et al 2013">{{cite journal | vauthors = Mehta D, Klengel T, Conneely KN, Smith AK, Altmann A, Pace TW, Rex-Haffner M, Loeschner A, Gonik M, Mercer KB, Bradley B, Müller-Myhsok B, Ressler KJ, Binder EB | title = Childhood maltreatment is associated with distinct genomic and epigenetic profiles in posttraumatic stress disorder | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 110 | issue = 20 | pages = 8302–8307 | date = 2013-05-14 | pmid = 23630272 | pmc = 3657772 | doi = 10.1073/pnas.1217750110 }}</ref> ئەمەش دەتوانێت پرۆسە بایۆلۆجییە بنەڕەتییەکان بگۆڕێت و کاریگەریی نەرێنی لەسەر دەرئەنجامە تەندروستییەکان لە درێژایی ژیاندا دروست بکات.<ref name="Mehta et al 2013"/> توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠١٣ دەریخستووە ئەو کەسانەی لە منداڵیدا ئەزموونی زەبریان کردووە، نەخۆشیزانیی دەماریی جیاوازیان ھەیە بە بەراورد بەو کەسانەی کە دوای قۆناغی منداڵی تووشی زەبر بوون.<ref name="Mehta et al 2013"/><ref>{{cite journal |last1=McCrory |first1=Eamon |last2=Gerin |first2=Mihaela I. |last3=Viding |first3=Essi |year=2017 |title=Annual Research Review: Childhood maltreatment, latent vulnerability and the shift to preventative psychiatry — the contribution of functional brain imaging |journal=Journal of Child Psychology and Psychiatry |volume=58 |issue=4 |pages=338–357 |doi=10.1111/jcpp.12713 |pmid=28191731 |pmc=6849838 }}</ref> ئەم توێژینەوانە زیاتر لەسەر گۆڕانکارییە ئێپیجینەتیکییەکانی وەرگرەکانی فشاری دەماری لە مێشکدا چڕبوونەتەوە. سەرەڕای ئەوەش، کاریگەرییە ئێپیجینەتیکییەکان بۆ سەر جینەکانی تریش درێژ بوونەتەوە کە کۆدکردنی پرۆتینەکان ڕێکدەخەن.<ref>{{cite journal |last1=Zannas |first1=Anastasia S. |last2=Binder |first2=Elisabeth B. |year=2015 |title=Epigenetics of Posttraumatic Stress Disorder: Current Evidence, Challenges, and Future Directions |journal=Biological Psychiatry |volume=78 |issue=5 |pages=327–335 |doi=10.1016/j.biopsych.2015.04.003 |pmid=25979620 }}</ref> ڕزگاربووانی زەبری جەنگ یان خراپ مامەڵەکردنی سەردەمی منداڵی مەترسیی زیاتریان لەسەرە بۆ تووشبوون بە پەشێوییەکانی پەیوەست بە زەبر وەک PTSD.<ref name="Ramo-Fernández et al 2015">{{cite journal|vauthors=Ramo-Fernández L, Schneider A, Wilker S, Kolassa IT|date=2015-10-01|title=Epigenetic Alterations Associated with War Trauma and Childhood Maltreatment|journal=Behavioral Sciences & the Law|volume=33|issue=5|pages=701–721|doi=10.1002/bsl.2200|pmid=26358541}}</ref> فشاری دەروونیی زەبربەخش پەیوەندیی بە گۆڕانکاری لە سیستەمی دەماری-کوێرەڕژێن و بەرگریدا ھەیە کە مەترسیی نەخۆشییە جەستەییەکان زیاد دەکات.<ref>{{cite journal|vauthors=Miller DB, O'Callaghan JP|date=2002-06-01|title=Neuroendocrine aspects of the response to stress|journal=Metabolism|volume=51|issue=6 Suppl 1|pages=5–10|doi=10.1053/meta.2002.33184|pmid=12040534}}</ref> بەتایبەتی، گۆڕانکاریی ئێپیجینەتیکی لەو جینانەی کە میحوەرەکانی ژێرلانک-ژێرپێشینە-سەرگورچیلە (HPA axis) و کۆئەندامی بەرگری ڕێکدەخەن، لە ڕزگاربووانی زەبری منداڵی و گەورەساڵاندا بینراون.<ref name="Xiong & Zhang 2013">{{cite journal|vauthors=Xiong F, Zhang L|date=2013-01-01|title=Role of the hypothalamic-pituitary-adrenal axis in developmental programming of health and disease|journal=Frontiers in Neuroendocrinology|volume=34|issue=1|pages=27–46|doi=10.1016/j.yfrne.2012.11.002|pmc=3594480|pmid=23200813}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Krause|first1=Bernardo J.|last2=Artigas|first2=Rocio|last3=Sciolla|first3=Andres F.|last4=Hamilton|first4=James|date=2020-07-01|title=Epigenetic mechanisms activated by childhood adversity|journal=Epigenomics|volume=12|issue=14|pages=1239–1255|doi=10.2217/epi-2020-0042|pmid=32706263}}</ref><ref name=":18">{{Cite journal |last1=Adams |first1=Ryan E. |last2=Santo |first2=Jonathan Bruce |last3=Bukowski |first3=William M. |date=2021-07-14 |title=Indirect effects of HPA axis dysregulation in the association between peer victimization and depressed affect during early adolescence |journal=Psychoneuroendocrinology|volume=132 |pages=105356 |doi=10.1016/j.psyneuen.2021.105356 |pmid=34325208 }}</ref><ref name=":19">{{Cite journal |last1=Vaillancourt |first1=Tracy |last2=Duku |first2=Eric |last3=Decatanzaro |first3=Denys |last4=Macmillan |first4=Harriet |last5=Muir |first5=Cameron |last6=Schmidt |first6=Louis A |date=2008-05-01 |title=Variation in hypothalamic-pituitary-adrenal axis activity among bullied and non-bullied children |journal=Aggressive Behavior|volume=34 |issue=3 |pages=294–305 |doi=10.1002/ab.20240 |pmid=18161876 }}</ref> ==== کاریگەرییەکان لەسەر نەوەکانی دواتر ==== ئەزموونە زەبربەخشەکان لەوانەیە تەنانەت کاریگەری لەسەر پێوەرە دەروونی و بایۆلۆجییەکانی نەوەی داھاتووش دابنێن.<ref name=":15">{{Cite journal |last1=Stenz |first1=Ludwig |last2=Schechter |first2=Daniel S. |last3=Serpa |first3=Sandra Rusconi |last4=Paoloni-Giacobino |first4=Ariane |date=2018-12-01 |title=Intergenerational Transmission of DNA Methylation Signatures Associated with Early Life Stress |journal=Current Genomics |volume=19 |issue=8 |pages=665–675 |doi=10.2174/1389202919666171229145656 |pmc=6225454 |pmid=30532646}}</ref><ref name="Ramo-Fernández et al 2015" /> بەرکەوتنی دایکوباوک بە زەبر پەیوەستە بە مەترسیی زیاتری تووشبوون بە PTSD و نەخۆشییەکانی باری دەروونی و دڵەڕاوکێ لە نەوەکانیاندا. گۆڕانکارییە بایۆلۆجییەکان لەو منداڵانەدا بینراون کە خۆیان تووشی زەبر یان نەخۆشیی دەروونی نەبوون بەڵام دایکوباوکیان ڕزگاربووی زەبر بوون.<ref name=":0">{{cite journal |vauthors=Yehuda R, Halligan SL, Grossman R |title=Childhood trauma and risk for PTSD: relationship to intergenerational effects of trauma, parental PTSD, and cortisol excretion |journal=Development and Psychopathology |volume=13 |issue=3 |pages=733–753 |date=2001-08-01 |pmid=11523857 |doi=10.1017/S0954579401003170 }}</ref> گۆڕانکاری لە [[گامێت]]ەکاندا، ژینگەی ناو [[مناڵدان]]، و چاودێریی سەرەتایی دوای لەدایکبوون لەو ڕێگایانەن کە دەبنە ھۆی گواستنەوەی ئەم کاریگەرییانە.<ref>{{cite journal |last1=Yehuda |first1=Rachel |last2=Daskalakis |first2=Nikolaos P. |last3=Bierer |first3=Linda M. |last4=Bader |first4=Heather N. |last5=Klengel |first5=Torsten |last6=Holsboer |first6=Florian |last7=Binder |first7=Elisabeth B. |title=Holocaust Exposure Induced Intergenerational Effects on FKBP5 Methylation |journal=Biological Psychiatry |date=2015-08-01 |volume=80 |issue=5 |pages=372–380 |doi=10.1016/j.biopsych.2015.08.005 |pmid=26410355 }}</ref><ref name=":20">{{cite journal |last1=Yehuda |first1=Rachel |last2=Daskalakis |first2=Nikolaos P. |year=2016 |title=Intergenerational transmission of trauma effects: putative role of epigenetic mechanisms |journal=World Psychiatry |volume=15 |issue=3 |pages=243–257 |doi=10.1002/wps.20568 |pmid=30192087 |pmc=6127768 }}</ref> مرۆڤەکان دەتوانن نیشانە ئێپیجینەتیکییەکانیان بگوازنەوە بۆ منداڵەکانیان.<ref>{{cite news | vauthors = Fox M | date = 2016-05-02 | url = https://www.nbcnews.com/health/kids-health/poor-parenting-can-be-passed-generation-generation-study-n566036 | title = Poor Parenting Can Be Passed From Generation to Generation | work = NBC News | access-date = 2017-03-16 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://crowwingenergized.org/adverse-childhood-experiences-aces-mental-illness-of-a-parent/|title=Adverse Childhood Experiences (ACEs): Mental Illness of a Parent|website=Crow Wing Energized|access-date=2017-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20170322203338/http://crowwingenergized.org/adverse-childhood-experiences-aces-mental-illness-of-a-parent/|archive-date=2017-03-22}}</ref> بەرکەوتنی زەبری منداڵی لەگەڵ فشاری ژینگەیی دەبێتە ھۆی گۆڕانکاری لە دەربڕینی جینەکاندا.<ref>{{cite journal | vauthors = Roth TL | title = Epigenetic mechanisms in the development of behavior: advances, challenges, and future promises of a new field | journal = Development and Psychopathology | volume = 25 | issue = 4 Pt 2 | pages = 1279–1291 | date = 2013-11-01 | pmid = 24342840 | pmc = 4080409 | doi = 10.1017/S0954579413000618 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Feder A, Nestler EJ, Charney DS | title = Psychobiology and molecular genetics of resilience | journal = Nature Reviews. Neuroscience | volume = 10 | issue = 6 | pages = 446–457 | date = 2009-06-01 | pmid = 19455174 | pmc = 2833107 | doi = 10.1038/nrn2649 }}</ref><ref name="pmid27691985">{{cite journal | vauthors = Tyrka AR, Ridout KK, Parade SH | title = Childhood adversity and epigenetic regulation of glucocorticoid signaling genes: Associations in children and adults | journal = Development and Psychopathology | volume = 28 | issue = 4pt2 | pages = 1319–1331 | date = 2016-11-01 | pmid = 27691985 | pmc = 5330387 | doi = 10.1017/S0954579416000870 }}</ref> ئەزموونی زەبر و دەستدرێژی لە پەیوەندییە نزیکەکاندا نەک تەنیا کاریگەری لەسەر ژیانی منداڵەکە دادەنێت، بەڵکوو لە ڕێگەی کارلێکی نێوان دایکوباوک و منداڵ و ھەڵسوکەوتە فێربووەکانەوە دەگوازرێتەوە بۆ نەوەکانی داھاتوو.<ref name="pmid10517053">{{cite journal | vauthors = Kaplan SJ, Pelcovitz D, Labruna V | title = Child and adolescent abuse and neglect research: a review of the past 10 years. Part I: Physical and emotional abuse and neglect | journal = Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry | volume = 38 | issue = 10 | pages = 1214–1222 | date = 1999-10-01 | pmid = 10517053 | doi = 10.1097/00004583-199910000-00009 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Juul SH, Hendrix C, Robinson B, Stowe ZN, Newport DJ, Brennan PA, Johnson KC | title = Maternal early-life trauma and affective parenting style: the mediating role of HPA-axis function | journal = Archives of Women's Mental Health | volume = 19 | issue = 1 | pages = 17–23 | date = 2016-02-01 | pmid = 25956587 | doi = 10.1007/s00737-015-0528-x }}</ref><ref>{{Cite journal |last=El-Khalil |first=Charlotte |year=2025 |title=Impact of intergenerational trauma on second-generation descendants: a systematic review |journal=BMC Psychology |volume=13 |issue=1 |pages=668 |doi=10.1186/s40359-025-03012-4 |pmid=40597246 |pmc=12220155 }}</ref> == تێچووە کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان == حسابکردنی تێچووی کۆمەڵایەتی و ئابووریی دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان و پشتگوێخستنیان کارێکی ئاڵۆزە. ھەندێک تێچوو ڕاستەوخۆن و پەیوەندییان بە دەستدرێژییەکەوە ھەیە، وەک تێچووی نەخۆشخانە بۆ چارەسەری برینەکان و تێچووی چاودێریی بەخێوکردن کاتێک منداڵەکە لە خێزانەکەی جیا دەکرێتەوە. تێچووەکانی تر ناڕاستەوخۆن، لەوانە کەمیی دەستکەوتی ئەکادیمی، تاوانکاری لە تەمەنی گەورەییدا و کێشە دەروونییە درێژخایەنەکان.<ref>{{cite web|url=https://www.childwelfare.gov/topics/can/impact/consequences/|title=Social and Economic Consequences of Child Abuse and Neglect|publisher=U.S. Department of Health and Human Services |website=Child Welfare Information Gateway}}</ref><ref>{{cite web|url=http://preventchildabuse.org/resource/the-estimated-annual-cost-of-child-abuse-and-neglect/|title=The Estimated Annual Cost of Child Abuse and Neglect | website = Prevent Child Abuse America }}</ref> بۆ نموونە، ئەو منداڵانەی ڕووبەڕووی مامەڵەی خراپ دەبنەوە، ئەگەری زۆرترە لە قوتابخانەدا ئاستێکی لاواز نیشان بدەن، ئەمەش دەرفەتە ئابوورییەکانی داھاتوویان سنووردار دەکات و ئەگەری بێکارییان زیاد دەکات. کاریگەرییە دەروونییە درێژخایەنەکانی وەک خەمۆکی، PTSD و ئاڵوودەبوون دەبنە ھۆی زیادبوونی تێچووی چاودێریی تەندروستی. بەپێی توێژینەوەیەکی ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشییەکان (CDC)، تێچووی ساڵانەی مامەڵەی خراپ لەگەڵ منداڵان لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا زیاتر لە ١٢٤ ملیار دۆلارە، کە ھەردوو تێچووی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ (لەوانە لەدەستدانی بەرھەمداری و تێچووی دادوەریی تاوان) دەگرێتەوە.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Xiangming |last2=Brown |first2=Derek S. |last3=Florence |first3=Curtis S. |last4=Mercy |first4=James A. |date=2012-02-01 |title=The economic burden of child maltreatment in the United States and implications for prevention |url=https://stacks.cdc.gov/view/cdc/53971 |journal=Child Abuse & Neglect |volume=36 |issue=2 |pages=156–165 |doi=10.1016/j.chiabu.2011.10.006 |pmid=22300910 |pmc=3776454 }}</ref> ھەژاری زەبرە دەروونییەکان قووڵتر دەکاتەوە و منداڵان دەخاتە بەر مەترسیی ناسەقامگیریی نیشتەجێبوون و کەمیی خۆراک، و خێزانە کەمدرامەتەکان زۆرجار بەھۆی تێچوو و کێشەی گواستنەوەوە ناتوانن دەستیان بە چاودێریی دەروونی بگات.<ref>{{Cite journal |last1=Hodgkinson |first1=Stacy |last2=Godoy |first2=Leandra |last3=Beers |first3=Lee Savio |last4=Lewin |first4=Amy |date=2017-01-01 |title=Addressing Mental Health in Low-Income Children and Families: Improving Quality of Care and Integrating Support Services |journal=Pediatric Clinics of North America |volume=64 |issue=1 |pages=107–124 |doi=10.1016/j.pcl.2016.08.008 |pmid=27894439 |pmc=5192088 }}</ref> == خۆڕاگری == {{سەرەکی|خۆڕاگریی دەروونی}} بەرکەوتنی دەستدرێژی لە تەمەنی منداڵیدا پێشبینییەکی بەھێزە بۆ چەندین دەرئەنجامی نەرێنی لە تەمەنی گەورەییدا.<ref>{{Cite journal| vauthors = Arnow BA |date=2004-01-01|title=Relationships between childhood maltreatment, adult health and psychiatric outcomes, and medical utilization|journal=Journal of Clinical Psychiatry|volume=65|pages=10–15}}</ref> لەگەڵ ئەوەشدا، نەک ھەموو ئەو منداڵانەی کە ڕووبەڕووی ڕووداوێکی زەبربەخش دەبنەوە تووشی کێشەی دەروونی یان جەستەیی دەبن.<ref name="Collishaw et al 2007">{{cite journal | vauthors = Collishaw S, Pickles A, Messer J, Rutter M, Shearer C, Maughan B | title = Resilience to adult psychopathology following childhood maltreatment: evidence from a community sample | journal = Child Abuse & Neglect | volume = 31 | issue = 3 | pages = 211–229 | date = 2007-03-01 | pmid = 17399786 | doi = 10.1016/j.chiabu.2007.02.004 }}</ref> بۆیە ھەندێک ھۆکار ھەن کە کاریگەریی ڕووداوە پڕ لە زەبرەکان کەم دەکەنەوە و مرۆڤ لە کێشە دەروونییەکان دەپارێزن، کە پێیان دەوترێت ھۆکارەکانی خۆڕاگری. خۆڕاگری بە «پرۆسە، توانست، یان دەرئەنجامی خۆگونجاندنی سەرکەوتوو سەرەڕای بارودۆخە سەخت یان مەترسیدارەکان» پێناسە دەکرێت.<ref name="Masten et al 1990">{{cite journal | vauthors = Masten AS, Best KM, Garmezy N |title=Resilience and development: Contributions from the study of children who overcome adversity |journal=Development and Psychopathology |date=1990-10-01 |volume=2 |issue=4 |pages=425–444 |doi=10.1017/S0954579400005812 }}</ref> چەمکی خۆڕاگری لەو توێژینەوانەوە سەرچاوەی گرتووە کە دەریانخستووە ئەزموونکردنی ھەستە ئەرێنییەکان کاریگەرییەکی پارێزەر و چاککەرەوەی ھەیە بەرامبەر بە ھەستە نەرێنییەکان لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی زەبردا.<ref>{{cite journal | vauthors = Tugade MM, Fredrickson BL, Barrett LF | title = Psychological resilience and positive emotional granularity: examining the benefits of positive emotions on coping and health | journal = Journal of Personality | volume = 72 | issue = 6 | pages = 1161–1190 | date = 2004-12-01 | pmid = 15509280 | pmc = 1201429 | doi = 10.1111/j.1467-6494.2004.00294.x }}</ref> خۆڕاگری دەبێتە ھۆی کەمکردنەوەی مەترسیی خۆکوژی، خەمۆکی و دڵەڕاوکێ کە لە زەبری منداڵییەوە پەیدا دەبن.<ref>{{cite journal | vauthors = Roy A, Carli V, Sarchiapone M | title = Resilience mitigates the suicide risk associated with childhood trauma | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 133 | issue = 3 | pages = 591–594 | date = 2011-10-01 | pmid = 21621850 | doi = 10.1016/j.jad.2011.05.006 }}</ref><ref name="Wingo et al 2010">{{cite journal | vauthors = Wingo AP, Wrenn G, Pelletier T, Gutman AR, Bradley B, Ressler KJ | title = Moderating effects of resilience on depression in individuals with a history of childhood abuse or trauma exposure | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 126 | issue = 3 | pages = 411–414 | date = 2010-11-01 | pmid = 20488545 | pmc = 3606050 | doi = 10.1016/j.jad.2010.04.009 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Poole JC, Dobson KS, Pusch D | title = Childhood adversity and adult depression: The protective role of psychological resilience | journal = Child Abuse & Neglect | volume = 64 | pages = 89–100 | date = 2017-02-01 | pmid = 28056359 | doi = 10.1016/j.chiabu.2016.12.012 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Poole JC, Dobson KS, Pusch D | title = Anxiety among adults with a history of childhood adversity: Psychological resilience moderates the indirect effect of emotion dysregulation | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 217 | pages = 144–152 | date = 2017-08-01 | pmid = 28410477 | doi = 10.1016/j.jad.2017.03.047 }}</ref> === ھۆکارە کاریگەرەکان لەسەر خۆڕاگری === ئەو ھۆکارانەی کار لەسەر خۆڕاگری دەکەن دۆخی کۆمەڵایەتی-ئابووری دەگرنەوە؛ بوونی سەرچاوەی زیاتر ڕێگە خۆش دەکات بۆ خۆڕاگریی بەھێزتر لە بەرامبەر زەبردا.<ref name=Masten2001>{{cite journal | vauthors = Masten AS | title = Ordinary magic. Resilience processes in development | journal = The American Psychologist | volume = 56 | issue = 3 | pages = 227–238 | date = 2001-03-01 | pmid = 11315249 | doi = 10.1037/0003-066x.56.3.227 }}</ref> سەختی و ماوەی زەبرەکەش کاریگەرییان ھەیە، بەڵام ڕەگەز و توانای مەعریفی کاریگەرییان لەسەر ئاستی خۆڕاگری نییە.<ref name="Collishaw et al 2007"/><ref name="Wingo et al 2010" /> پەیوەستبوون یەکێکە لە گرنگترین ھۆکارەکان؛ ئەو منداڵانەی کە پەیوەستبوونی ئارام و پارێزراویان لەگەڵ گەورەیەکی تەندروستدا ھەیە زۆر باشتر بەرگەی ئەزموونە ناخۆشەکان دەگرن.<ref name=Masten2001/> پاراستنی پەیوەندیی ئارام لەگەڵ ھاوڕێیان و ھاوتەمەنەکان بە درێژایی تەمەن پارێزگاری لە خۆڕاگری دەکات.<ref name="Collishaw et al 2007"/> ھەروەھا کەسایەتیی تاک ڕۆڵ دەبینێت؛ ئەوانەی نمرەی کەمتریان لە دەمارگیری (نیۆرۆتیزم) ھەیە و لە بەرامبەردا نمرەی بەرزتریان لە کراوەیی، ویژدانداری و دەرکەوتوویی ھەیە، خۆڕاگرترن بەرامبەر بە زەبری منداڵی.<ref>{{cite journal | vauthors = Watson D, Hubbard B |title=Adaptational Style and Dispositional Structure: Coping in the Context of the Five-Factor Model |journal=Journal of Personality |date=1996-12-01 |volume=64 |issue=4 |pages=737–774 |doi=10.1111/j.1467-6494.1996.tb00943.x }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Campbell-Sills L, Cohan SL, Stein MB | title = Relationship of resilience to personality, coping, and psychiatric symptoms in young adults | journal = Behaviour Research and Therapy | volume = 44 | issue = 4 | pages = 585–599 | date = 2006-04-01 | pmid = 15998508 | doi = 10.1016/j.brat.2005.05.001 }}</ref> === بەرزکردنەوەی خۆڕاگری === یەکێک لە تێگەیشتنە ھەڵە باوەکان ئەوەیە کە وا دەزانرێت ئەو کەسانەی خۆڕاگرن خاوەنی تایبەتمەندییەکی نائاسایین، لە کاتێکدا خۆڕاگری لەنێو منداڵاندا زۆر باوە بەھۆی سروشتی خۆگونجێنەری گەشەکردنی منداڵ.<ref name=Masten2001/> بۆیە خۆڕاگری لە ڕێگەی دابینکردنی ژینگەیەکی ئارام و پەیوەستبوونی بەھێزی نێوان دایکوباوک و منداڵ پەرەی پێدەدرێت.<ref name="Yates et al 2003">{{cite book |doi=10.1017/cbo9780511615788.012 |chapter=Rethinking Resilience: A Developmental Process Perspective |title=Resilience and Vulnerability |year=2003 | vauthors = Yates TM, Egeland B, Sroufe LA |pages=243–266 |isbn=978-0-521-00161-8 }}</ref> == پێشبینیی چاکبوونەوە == زەبر بە شێوازی جیاواز کاریگەری لەسەر منداڵان دادەنێت (بڕوانە [[فشاری سەرەتای منداڵی]]). ھەندێک منداڵ تووشی کێشەی قورس و درێژخایەن دەبن، لە کاتێکدا ھەندێکی تر نیشانەی کەمیان تێدا دەردەکەوێت و زوو چاک دەبنەوە.<ref>{{cite book | title = Trauma-Informed Care in Behavioral Health Services | publisher = Center for Substance Abuse Treatment (US) | series = Treatment Improvement Protocol (TIP) Series | volume = 57 | location = Rockville (MD) | date = 2014-01-01 | chapter = Chapter 3, Understanding the Impact of Trauma | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK207191/ }}</ref> چاودێریی ئاگادار لە زەبر و پشتیوانیی سەرەتایی و بەردەوام دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو تەندروستیی سۆزداری و دەروونیی درێژخایەن بۆ منداڵانی بەرکەوتوو بە زەبر باشتر بکات.<ref>{{cite book | publisher = Substance Abuse and Mental Health Services Administration | title = SAMHSA's Concept of Trauma and Guidance for a Trauma-Informed Approach | url = https://store.samhsa.gov/product/SAMHSA-s-Concept-of-Trauma-and-Guidance-for-a-Trauma-Informed-Approach/SMA14-4884 | location = Rockville, MD | date = 2014-01-01 }}</ref><ref>{{Cite journal |date=2002-01-01 |title=SAMHSA Fact Sheet |journal=PsycEXTRA Dataset|doi=10.1037/e326522004-001 }}</ref> == جۆرەکانی زەبر == === زەبری خیانەت === زەبری خیانەت ئەو زەبرەیە کە لەلایەن کەسانێک یان دامەزراوەگەلێکەوە ئەنجام دەدرێت کە تاک بۆ مانەوەی پشتیان پێ دەبەستێت.<ref name="Freyd">Freyd, J.J. (2020). [https://dynamic.uoregon.edu/jjf/defineBT.html What is a Betrayal Trauma? What is Betrayal Trauma Theory?] ''University of Oregon''</ref> نموونەکان بریتین لە دەستدرێژیی جەستەیی، سۆزداری یان سێکسی لەلایەن بەخێوکەرێکەوە کە پەیوەندیی بەھێزی بە دەرئەنجامە نەرێنییە جەستەیی و دەروونییەکانەوە ھەیە.<ref>{{Cite journal|last1=Goldsmith|first1=Rachel E.|last2=Freyd|first2=Jennifer J.|last3=DePrince|first3=Anne P.|date=2012-02-01|title=Betrayal trauma: associations with psychological and physical symptoms in young adults|journal=Journal of Interpersonal Violence|volume=27|issue=3|pages=547–567|doi=10.1177/0886260511421672|pmid=21987504}}</ref> === چەوساندنەوە و ملھوڕی (بۆڵینگ) === چەوساندنەوە بریتییە لە ھەر کردارێکی بێھۆکار بە مەبەستی زیانگەیاندنی جەستەیی یان دەروونی بە کەسێک کە لە ڕووی جەستەیی یان کۆمەڵایەتییەوە دەسەڵاتی کەمترە، کە دەکرێت بە شێوەی ڕاستەوخۆ یان لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە ڕووبدات.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2018-03-26|title=Bullying|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/bullying|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref> === توندوتیژیی کۆمەڵگە === بە پێچەوانەی چەوساندنەوە کە ڕاستەوخۆیە، زەبری توندوتیژیی کۆمەڵگە زۆرجار بەھۆی شایەتحاڵبوون و بەرکەوتنە بە کردەوە توندوتیژەکانی وەک شەڕی باندەکان، تەقەکردن لە قوتابخانە، ئاژاوەگێڕی یان توندوتیژیی پۆلیس.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2017-12-08|title=Community Violence|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/community-violence|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref> ئەمەش پەیوەستە بە کێشەی خوێندن، بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکان و بیرکردنەوە لە خۆکوژی لەنێو مێرمنداڵاندا.<ref name=":9">{{cite journal | vauthors = Fowler PJ, Tompsett CJ, Braciszewski JM, Jacques-Tiura AJ, Baltes BB | title = Community violence: a meta-analysis on the effect of exposure and mental health outcomes of children and adolescents | journal = Development and Psychopathology | volume = 21 | issue = 1 | pages = 227–259 | date = 2009-01-01 | pmid = 19144232 | doi = 10.1017/S0954579409000145 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Busby DR, Lambert SF, Ialongo NS | title = Psychological symptoms linking exposure to community violence and academic functioning in African American adolescents | journal = Journal of Youth and Adolescence | volume = 42 | issue = 2 | pages = 250–262 | date = 2013-02-01 | pmid = 23277294 | pmc = 4865382 | doi = 10.1007/s10964-012-9895-z }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Vermeiren R, Schwab-Stone M, Deboutte D, Leckman PE, Ruchkin V | title = Violence exposure and substance use in adolescents: findings from three countries | journal = Pediatrics | volume = 111 | issue = 3 | pages = 535–540 | date = 2003-03-01 | pmid = 12612233 | doi = 10.1542/peds.111.3.535 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Lambert SF, Copeland-Linder N, Ialongo NS | title = Longitudinal associations between community violence exposure and suicidality | journal = The Journal of Adolescent Health | volume = 43 | issue = 4 | pages = 380–386 | date = 2008-10-01 | pmid = 18809136 | pmc = 2605628 | doi = 10.1016/j.jadohealth.2008.02.015 }}</ref> === زەبری ئاڵۆز === {{سەرەکی|نەخۆشیی فشاری دوای زەبری ئاڵۆز}} زەبری ئاڵۆز لە ئەنجامی بەرکەوتن بە چەندین ڕووداوی زەبربەخشی دووبارەبووەوە دروست دەبێت کە دەبێتە ھۆی کێشەی مەعریفی (پچڕان لە واقیع)، سۆزداری، جەستەیی و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان.<ref>{{cite journal | vauthors = Courtois CA, Gold SN |title=The need for inclusion of psychological trauma in the professional curriculum: A call to action |journal=Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy |date=2009-01-01 |volume=1 |issue=1 |pages=3–23 |doi=10.1037/a0015224 }}</ref> === کارەساتەکان === زەبرەکانی پەیوەست بە کارەسات لەدەستدانی کەسە نزیکەکان، بێماڵبوون و تێکچوونی ژێرخانی کۆمەڵگە دەگرنەوە، کە کاریگەریی درێژخایەنی لەسەر تەندروستیی دەروونیی منداڵان ھەیە.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2018-01-25|title=Disasters|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/disasters|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Hansel TC, Osofsky HJ, Osofsky JD, Speier AH |title=Katrina inspired disaster screenings and services: School-based trauma interventions |journal=Traumatology |date=2019-06-01 |volume=25 |issue=2 |pages=133–141 |doi=10.1037/trm0000178 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Adebäck P, Schulman A, Nilsson D | title = Children exposed to a natural disaster: psychological consequences eight years after 2004 tsunami | journal = Nordic Journal of Psychiatry | volume = 72 | issue = 1 | pages = 75–81 | date = 2018-01-01 | pmid = 28990835 | doi = 10.1080/08039488.2017.1382569 }}</ref> === دەستدرێژیی سۆزداری === دەستدرێژیی سۆزداری بریتییە لە شێوازێکی بەردەوامی دەستکاریکردنی سۆزداری، قسەی بریندارکەر، گۆشەگیرکردن و سووکایەتیکردن کە کاریگەریی ڕاستەوخۆ لەسەر متمانەبەخۆبوون و بەھای تاک دادەنێت.<ref>{{Cite journal |date=1998-05-01 |title=The Impact of Childhood Emotional Abuse: An Extension of the Child Abuse and Trauma Scale |journal=Child Abuse & Neglect |volume=22 |issue=5 |pages=393–399 |doi=10.1016/S0145-2134(98)00007-6 |last1=Kent |first1=Angela |last2=Waller |first2=Glenn |pmid=9631251 }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Thompson |first1=Anne E. |last2=Kaplan |first2=Carole A. |date=1996-02-01 |title=Childhood Emotional Abuse |journal=British Journal of Psychiatry |volume=168 |issue=2 |pages=143–148 |doi=10.1192/bjp.168.2.143 |pmid=8837902 }}</ref> === توندوتیژیی نێوان ھاوبەشە نزیکەکان === شایەتحاڵبوونی توندوتیژی لەناو ماڵدا بەرامبەر بەخێوکەران کاریگەریی قورسی لەسەر گەشەی دەماری و دەروونیی منداڵ ھەیە، بەتایبەت بۆ منداڵانی تەمەن بچووکتر کە تەواو پشت بە بەخێوکەرەکانیان دەبەستن.<ref>{{cite journal | vauthors = Evans SE, Davies C, DiLillo D |title=Exposure to domestic violence: A meta-analysis of child and adolescent outcomes |journal=Aggression and Violent Behavior |date=2008-03-01 |volume=13 |issue=2 |pages=131–140 |doi=10.1016/j.avb.2008.02.005 }}</ref><ref>{{Citation|last1=Lambert|first1=Hilary K.|chapter=Childhood Trauma as a Public Health Issue|date=2017-01-01|title=Evidence-Based Treatments for Trauma Related Disorders in Children and Adolescents|pages=49–66|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|last2=Meza|first2=Rosemary|last3=Martin|first3=Prerna|last4=Fearey|first4=Eliot|last5=McLaughlin|first5=Katie A.|doi=10.1007/978-3-319-46138-0_3|isbn=978-3-319-46136-6}}</ref> === زەبری پزیشکی === وەڵامدانەوەی دەروونی و جەستەیی منداڵ و خێزانەکەی بۆ ئازار، نەخۆشیی سەخت یان نەشتەرگەری و چارەسەرە ترسناکەکان دەگرێتەوە.<ref>{{cite journal | vauthors = Marsac ML, Kassam-Adams N, Delahanty DL, Widaman KF, Barakat LP | title = Posttraumatic stress following acute medical trauma in children: a proposed model of bio-psycho-social processes during the peri-trauma period | journal = Clinical Child and Family Psychology Review | volume = 17 | issue = 4 | pages = 399–411 | date = 2014-12-01 | pmid = 25217001 | pmc = 4319666 | doi = 10.1007/s10567-014-0174-2 }}</ref><ref name=Locatelli2020>{{cite journal | vauthors = Locatelli MG |title=Play therapy treatment of pediatric medical trauma: A retrospective case study of a preschool child |journal=International Journal of Play Therapy |date=2020-01-01 |volume=29 |issue=1 |pages=33–42 |doi=10.1037/pla0000109 }}</ref> === دەستدرێژیی جەستەیی === دەستدرێژیی جەستەیی بریتییە لە زیانگەیاندنی جەستەیی لە ڕێگەی لێدان، زللەلێدان یان سووتاندن، کە دەرئەنجامەکانی لە شکان و برینەوە دەست پێدەکات تا کێشەی مەعریفی، نەخۆشیی دەروونی، شەڕەنگێزی و خەمۆکیی درێژخایەن.<ref name="Kolko Child Physical Abuse">{{cite book | vauthors = Kolko DJ |chapter=Child Physical Abuse |pages=21–50 | veditors = Myers JE, Berliner L, Briere J, Hendrix CT, Reid T, Jenny C |title=The APSAC Handbook on Child Maltreatment |date=2001-01-01 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-0-7619-1991-9 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Hoskote AU, Martin K, Hormbrey P, Burns EC |title=Fractures in infants: one in four is non-accidental |journal=Child Abuse Review |date=2003-11-01 |volume=12 |issue=6 |pages=384–391 |doi=10.1002/car.806 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Manly JT, Kim JE, Rogosch FA, Cicchetti D | title = Dimensions of child maltreatment and children's adjustment: contributions of developmental timing and subtype | journal = Development and Psychopathology | volume = 13 | issue = 4 | pages = 759–782 | date = 2001-12-01 | pmid = 11771907 | doi = 10.1017/s0954579401004023 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Finzi R, Har-Even D, Shnit D, Weizman A |title=Psychosocial Characterization of Physically Abused Children from Low Socioeconomic Households in Comparison to Neglected and Nonmaltreated Children |journal=Journal of Child and Family Studies |date=2002-12-01 |volume=11 |issue=4 |pages=441–453 |doi=10.1023/A:1020983308496 }}</ref> === زەبری پەنابەران === لە ئەنجامی جەنگ، چەوساندنەوە، ئاوارەبوون و سەختییەکانی نیشتەجێبوون لە وڵاتی نوێدا دروست دەبێت و دەبێتە ھۆی کێشەی ڕەفتاری و نەخۆشییەکانی دڵەڕاوکێ و PTSD.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2018-01-25|title=Refugee Trauma|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/refugee-trauma|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Betancourt TS, Newnham EA, Layne CM, Kim S, Steinberg AM, Ellis H, Birman D | title = Trauma history and psychopathology in war-affected refugee children referred for trauma-related mental health services in the United States | journal = Journal of Traumatic Stress | volume = 25 | issue = 6 | pages = 682–690 | date = 2012-12-01 | pmid = 23225034 | doi = 10.1002/jts.21749 }}</ref> === زەبری جیابوونەوە === تێکچوونی پەیوەندیی پەیوەستبوونە بەھۆی جیابوونەوەی درێژخایەن لە بەخێوکەر، کە دەتوانێت گەشەی دەماری پەکبخات و مەترسیی کێشەی دەروونی لە تەمەنی گەورەییدا دروست بکات.<ref>{{cite journal| vauthors = Ward MJ, Lee SS, Lipper EG |date=2000-11-01|title=Failure-to-thrive is associated with disorganized infant-mother attachment and unresolved maternal attachment |journal=Infant Mental Health Journal |volume=21|issue=6|pages=428–442|doi=10.1002/1097-0355(200011/12)21:6<428::aid-imhj2>3.0.co;2-b }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Muñoz-Hoyos A, Augustin-Morales MC, Ruíz-Cosano C, Molina-Carballo A, Fernández-García JM, Galdó-Munoz G | title = Institutional childcare and the affective deficiency syndrome: consequences on growth, nutrition and development | journal = Early Human Development | volume = 65 | issue = Suppl | pages = S145–S152 | date = 2001-11-01 | pmid = 11755045 | doi = 10.1016/s0378-3782(01)00216-x }}</ref><ref name=":17">{{Cite journal |last1=Bryant |first1=R. A. |last2=Creamer |first2=M. |last3=O'Donnell |first3=M. |last4=Forbes |first4=D. |last5=Felmingham |first5=K. L. |last6=Silove |first6=D. |last7=Malhi |first7=G. |last8=Hoof |first8=M. van |last9=McFarlane |first9=A. C. |last10=Nickerson |first10=A. |date=2017-08-01 |title=Separation from parents during childhood trauma predicts adult attachment security and post-traumatic stress disorder |journal=Psychological Medicine |volume=47 |issue=11 |pages=2028–2035 |doi=10.1017/S0033291717000472 |pmid=28535839 }}</ref> === دەستدرێژیی سێکسی === {{سەرەکی|دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان}} === خەمی زەبربەخش === جیاوازە لە پرۆسەی ماتەمینیی ئاسایی، کە تێیدا منداڵەکە ناتوانێت لەگەڵ ژیانی ڕۆژانەدا ڕابێت کاتێک مردنی کەسە نزیکەکەی لە ئەنجامی نەخۆشییەکی لەناکاو یان کردەوەیەکی توندوتیژ بووبێت.<ref>{{Cite web| vauthors =Peterson S |date=2018-01-25|title=Traumatic Grief|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/traumatic-grief|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref> == چارەسەر == کاریگەرییە تەندروستییەکانی زەبری منداڵی لە ڕێگەی چاودێری و چارەسەرەوە کەم دەکرێنەوە.<ref name=":1">{{Cite journal|last1=Wethington|first1=Holly R.|last2=Hahn|first2=Robert A.|last3=Fuqua-Whitley|first3=Dawna S.|last4=Sipe|first4=Theresa Ann|last5=Crosby|first5=Alex E.|last6=Johnson|first6=Robert L.|last7=Liberman|first7=Akiva M.|last8=Mościcki|first8=Eve|last9=Price|first9=LeShawndra N.|last10=Tuma|first10=Farris K.|last11=Kalra|first11=Geetika|date=2008-09-01|title=The Effectiveness of Interventions to Reduce Psychological Harm from Traumatic Events Among Children and Adolescents|journal=American Journal of Preventive Medicine|volume=35|issue=3|pages=287–313|doi=10.1016/j.amepre.2008.06.024|pmid=18692745}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal|last1=Ehring|first1=Thomas|last2=Welboren|first2=Renate|last3=Morina|first3=Nexhmedin|last4=Wicherts|first4=Jelte M.|last5=Freitag|first5=Janina|last6=Emmelkamp|first6=Paul M. G.|date=2014-12-01|title=Meta-analysis of psychological treatments for posttraumatic stress disorder in adult survivors of childhood abuse|journal=Clinical Psychology Review|volume=34|issue=8|pages=645–657|doi=10.1016/j.cpr.2014.10.004|pmid=25455628}}</ref><ref name=":3">{{Cite journal|last1=Coventry|first1=Peter A.|last2=Meader|first2=Nick|last3=Melton|first3=Hollie|last4=Temple|first4=Melanie|last5=Dale|first5=Holly|last6=Wright|first6=Kath|last7=Cloitre|first7=Marylène|last8=Karatzias|first8=Thanos|last9=Bisson|first9=Jonathan|last10=Roberts|first10=Neil P.|last11=Brown|first11=Jennifer V. E.|date=2020-08-01|title=Psychological and pharmacological interventions for posttraumatic stress disorder and comorbid mental health problems following complex traumatic events: Systematic review and component network meta-analysis|journal=PLOS Medicine|volume=17|issue=8|pages=e1003262|doi=10.1371/journal.pmed.1003262|pmc=7446790|pmid=32813696 }}</ref> چەندین جۆری چارەسەر بۆ زەبری منداڵی بوونیان ھەیە، لەوانە چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان و چارەسەرە دەرمانسازییەکان ([[دەرمانناسی]]).<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /> چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان دەکرێت ڕاستەوخۆ بۆ تاک بن وەک [[چارەسەری دەروونی]]، یان لە ئاستی قوتابخانە و کۆمەڵگەدا بن.<ref name=":1" /><ref name=":10">{{Cite journal |last1=Avery |first1=Julie C. |last2=Morris |first2=Heather |last3=Galvin |first3=Emma |last4=Misso |first4=Marie |last5=Savaglio |first5=Melissa |last6=Skouteris |first6=Helen |year=2021-09-01 |title=Systematic Review of School-Wide Trauma-Informed Approaches |journal=Journal of Child & Adolescent Trauma |volume=14 |issue=3 |pages=381–397 |doi=10.1007/s40653-020-00321-1 |pmc=8357891 |pmid=34471456}}</ref> توێژینەوەکان دەریانخستووە کە چارەسەری ڕەفتاری مەعریفیی تیشکۆخەرە سەر زەبر (TF-CBT) کاریگەرترین چارەسەرە بۆ چارەسەرکردنی زەبری منداڵی.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite journal | vauthors = Paintain E, Cassidy S | title = First-line therapy for post-traumatic stress disorder: A systematic review of cognitive behavioural therapy and psychodynamic approaches | journal = Counselling and Psychotherapy Research | volume = 18 | issue = 3 | pages = 237–250 | date = 2018-09-01 | pmid = 30147450 | pmc = 6099301 | doi = 10.1002/capr.12174 }}</ref> دەستێوەردانی پێشوەختە دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو کاریگەرییە نەرێنییەکان کەم بکاتەوە.<ref>{{cite journal | vauthors = McPherson L, Gatwiri K, Tucci J, Mitchell J, Macnamara N |title=A paradigm shift in responding to children who have experienced trauma: The Australian treatment and care for kids program |journal=Children and Youth Services Review |date=2018-11-01 |volume=94 |pages=525–534 |doi=10.1016/j.childyouth.2018.08.031 }}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Oosterbaan|first1=Veerle|last2=Covers|first2=Milou L. V.|last3=Bicanic|first3=Iva A. E.|last4=Huntjens|first4=Rafaële J. C.|last5=de Jongh|first5=Ad|date=2019-10-31|title=Do early interventions prevent PTSD? A systematic review and meta-analysis of the safety and efficacy of early interventions after sexual assault|journal=European Journal of Psychotraumatology|volume=10|issue=1|pages=1682932|doi=10.1080/20008198.2019.1682932|pmc=6853210|pmid=31762949}}</ref> === چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان === ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی (CBT) چارەسەری دەروونیی سەرەکییە بۆ PTSD.<ref name=":4" /> ئامانجی CBT یارمەتیدانی نەخۆشە بۆ گۆڕینی بیرکردنەوە و ھەڵوێستەکانی بۆ کۆنترۆڵکردنی باشتر بەسەر سۆزەکانیدا.<ref name=":5">{{Cite journal|last=Harris|first=Stephanie|date=2012-10-19|title=Cognitive Behavioural Therapy: Basics and Beyond|journal=Behavioural and Cognitive Psychotherapy|volume=41|issue=1|pages=124–125|doi=10.1017/s135246581200094x}}</ref> ھەروەھا داڕێژراوە بۆ پەرەپێدانی لێھاتووییەکانی نەخۆش لە بواری [[شیكارکردنی كێشە|شیکارکردنی کێشەدا]].<ref name=":5" /> ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفیی تیشکۆخەرە سەر زەبر ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفیی تیشکۆخەرە سەر زەبر (TF-CBT) لقێکە لە چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی کە بە تایبەتی بۆ چارەسەرکردنی منداڵان و مێرمنداڵانی تووشبوو بە PTSD داڕێژراوە.<ref name=":11">{{Cite book| vauthors = Cohen JA, Mannarino AP, Deblinger E |title=Treating trauma and traumatic grief in children and adolescents|publisher=Guilford Press|year=2006|isbn=978-1-4625-2840-0|location=New York}}</ref> ئەم چارەسەرە توانای مامەڵەکردن لەگەڵ نیشانەکانی زەبر بە منداڵ و دایکوباوک دەبەخشێت پێش ئەوەی منداڵەکە بە تەنیا و لە شوێنێکی ئارامدا زەبرەکە شی بکاتەوە.<ref>{{Cite journal|last1=Cohen|first1=Judith A.|last2=Mannarino|first2=Anthony P.|date=2015-07-01|title=Trauma-focused Cognitive Behavior Therapy for Traumatized Children and Families|journal=Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America|volume=24|issue=3|pages=557–570|doi=10.1016/j.chc.2015.02.005|pmc=4476061|pmid=26092739}}</ref> توێژینەوەکان دەریانخستووە ئەم چارەسەرە یەکێکە لە کاریگەرترین شێوازەکان بۆ کەمکردنەوەی دەرئەنجامە دەروونییەکانی زەبری منداڵی.<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /> ==== چارەسەری لەھۆشخستنەوە و دووبارە پرۆسەکردنەوە بە جووڵەی چاو ==== چارەسەری لەھۆشخستنەوە و دووبارە پرۆسەکردنەوە بە جووڵەی چاو (EMDR) تەکنیکێکە کە تێیدا چارەخواز یادی ڕووداوە ناخۆشەکە دەکاتەوە و لە ھەمان کاتدا ھاندانی دوولایەنەی وەک جووڵەی چاو یان لێدانی پەنجە بەکاردەھێنێت تا ھەستەکانی کۆنترۆڵ بکات.<ref name=":7">{{Cite journal| vauthors = Shapiro F |date=2007-01-01|title=EMDR, adaptive processing, and case conceptualization|journal=Journal of EMDR Practice and Research|volume=1|pages=68–87|doi=10.1891/1933-3196.1.2.68}}</ref> ئەم پرۆسەیە کاتێک تەواو دەبێت کە نەخۆشەکە بتوانێت بەبێ کاردانەوەی نەرێنی یادەوەرییەکە بگێڕێتەوە.<ref name=":7" /> ==== چارەسەری ڕەفتاریی دیالێکتیکی ==== چارەسەری ڕەفتاریی دیالێکتیکی (DBT) یارمەتیدەرە لە کەمکردنەوەی زیانگەیاندن بە خۆ و باشترکردنی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان لە ڕێگەی کەمکردنەوەی تووڕەیی و بەکارھێنانی تەکنیکەکانی ھۆشیاری.<ref name=":12">{{Cite book| vauthors = Curtois C |title=Treating complex traumatic stress disorders: An evidence-based guide|publisher=Guildford Press|year=2009|isbn=978-1-4625-1339-0}}</ref> ==== پاڵەوانانی ژیانی ڕاستەقینە ==== چارەسەری پاڵەوانانی ژیانی ڕاستەقینە (RLH) دەستێوەردانێکی پەیوەستبوون-تەوەرە بۆ منداڵانی تووشبوو بە PTSDی ئاڵۆز، کە تیشک دەخاتە سەر ڕێکخستنی سۆز، پەیوەندیی دەروونیی پشتیوانیکەر، و تێکەڵکردنی چیرۆکی ژیان بۆ دروستکردنی لێھاتوویی و خۆڕاگری.<ref>{{Cite journal|last1=Kagan|first1=Richard|last2=Spinazzola|first2=Joseph|date=2013-10-01|title=Real Life Heroes in Residential Treatment: Implementation of an Integrated Model of Trauma and Resiliency-Focused Treatment for Children and Adolescents with Complex PTSD|journal=Journal of Family Violence|volume=28|issue=7|pages=705–715|doi=10.1007/s10896-013-9537-6}}</ref> ==== سیستمی کۆدکردنی پرۆسەی گێڕانەوە-سۆز ==== سیستمی کۆدکردنی پرۆسەی گێڕانەوە-سۆز (NEPCS) سیستمێکی کۆدکردنی ڕەفتارە کە بەستنەوەی نێوان گێڕانەوە و دەربڕینی سۆزداری لە پرۆسەی چاکبوونەوە لە زەبری ئاڵۆزدا بەکاردەھێنێت.<ref>{{cite journal|vauthors=Carpenter N, Angus L, Paivio S, Bryntwick E|date=2016-04-02|title=Narrative and emotion integration processes in emotion-focused therapy for complex trauma: an exploratory process-outcome analysis|journal=Person-Centered & Experiential Psychotherapies|volume=15|issue=2|pages=67–94|doi=10.1080/14779757.2015.1132756}}</ref> ==== چوارچێوەی پەیوەستبوون، خۆڕێکخستن و لێھاتوویی ==== چوارچێوەی پەیوەستبوون، خۆڕێکخستن و لێھاتوویی (ARC) دەستێوەردانێکی گونجاوە بۆ منداڵان و مێرمنداڵانی تووشبوو بە زەبری ئاڵۆز.<ref name=":13">{{Citation|last1=Blaustein|first1=Margaret E.|chapter=Attachment, Self-Regulation, and Competency (ARC)|date=2017-01-01|title=Evidence-Based Treatments for Trauma Related Disorders in Children and Adolescents|pages=299–319|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|last2=Kinniburgh|first2=Kristine M.|doi=10.1007/978-3-319-46138-0_14|isbn=978-3-319-46136-6}}</ref> ئەم چوارچێوەیە لە ڕووی تیۆرییەوە لەسەر تیۆرییەکانی پەیوەستبوون و زەبر دامەزراوە و نیشانەکانی PTSD کەم دەکاتەوە.<ref name=":11" /><ref name=":13" /> ==== ڕێگاکانی سەر ئاستی قوتابخانە ==== دەستێوەردانەکانی سەر ئاستی قوتابخانە توانای ئەوەیان ھەیە کە نیشانەکانی زەبر کەم بکەنەوە و ھەڵسوکەوتی ئەرێنی لەنێو فێرخوازاندا بپارێزن و متمانەبەخۆبوون زیاد بکەن.<ref name=":10" /> === چارەسەرە دەرمانسازییەکان === زۆربەی ئەو توێژینەوانەی ھەڵسەنگاندن بۆ دەرمانەکان لە چارەسەری زەبری منداڵیدا دەکەن، بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر PTSD چڕدەبنەوە.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> دەرمانەکانی وەک وەرگرەکانی وەرگرتنەوەی سیرۆتۆنینی ھەڵبژێردراو (SSRI) و دەرمانەکانی تری دژەخەمۆکی زۆرجار بەکاردێن، بەڵام چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان کاریگەرترن، و دەرمانەکان کاتێک زۆرترین کاریگەرییان دەبێت کە شانبەشانی چارەسەری وەک CBT بەکاربھێنرێن.<ref>{{Cite journal|last1=Hien|first1=D.A.|last2=Levin|first2=Frances R.|last3=Ruglass|first3=Lesia|last4=Lopez-Castro|first4=Teresa|date=2015-01-01|title=Enhancing the effects of cognitive behavioral therapy for PTSD and alcohol use disorders with antidepressant medication: A randomized clinical trial|journal=Drug and Alcohol Dependence|volume=146|pages=e142|doi=10.1016/j.drugalcdep.2014.09.303}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[فشاری سەرەتای منداڵی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:دەروونپزیشکیی منداڵ و مێرمنداڵ]] [[پۆل:جۆرەکانی زەبر]] [[پۆل:ئەزموونە نەرێنییەکانی منداڵی]] [[پۆل:تەندروستیی گەنجان]] 7dlutres33vgcpfj1pjypgsys4sqv98 1662783 1662781 2026-09-07T20:00:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1662783 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} '''زەبری دەروونیی منداڵی''' یان '''تراومای منداڵی''' بە شێوەیەکی گشتی وەک ئەزموونە نەرێنی و سەختەکانی سەردەمی منداڵی پێناسە دەکرێت.<ref name="Pearce">{{cite journal | vauthors = Pearce J, Murray C, Larkin W | title = Childhood adversity and trauma: experiences of professionals trained to routinely enquire about childhood adversity | journal = Heliyon | volume = 5 | issue = 7 | pages = e01900 | date = 2019-07-01 | pmid = 31372522 | pmc = 6658729 | doi = 10.1016/j.heliyon.2019.e01900 }}</ref> منداڵان لەوانەیە ڕووبەڕووی چەندین جۆری جیاوازی ئەزموون ببنەوە کە وەک [[دەروونبرینداری (تراوما)]] پۆلێن دەکرێن؛ ئەمەش پشتگوێخستن،<ref name="Childhood origins">{{cite journal | vauthors = van der Kolk BA, Perry JC, Herman JL | title = Childhood origins of self-destructive behavior | journal = The American Journal of Psychiatry | volume = 148 | issue = 12 | pages = 1665–1671 | date = 1991-12-01 | pmid = 1957928 | doi = 10.1176/ajp.148.12.1665 }}</ref> بەجێھێشتن،<ref name="Childhood origins"/> [[دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان|دەستدرێژیی سێکسی]]، دەستدرێژیی سۆزداری و [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان|دەستدرێژیی جەستەیی]] دەگرێتەوە.<ref name="Childhood origins"/> ھەروەھا لەوانەیە منداڵان شایەتحاڵی دەستدرێژیکردنە سەر خوشک، برا یان دایکوباوکیان بن، یان دایکوباوکێکی تووشبوو بە نەخۆشیی دەروونییان ھەبێت. زەبری دەروونیی منداڵی پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە کاریگەرییە نەرێنییەکانی دواتری سەر تەندروستی و خۆشگوزەرانیی دەروونییەوە ھەیە.<ref name=":16">{{Cite journal |last1=Lupien |first1=Sonia J. |last2=McEwen |first2=Bruce S. |last3=Gunnar |first3=Megan R. |last4=Heim |first4=Christine |date=2009-06-01 |title=Effects of stress throughout the lifespan on the brain, behaviour and cognition |journal=Nature Reviews Neuroscience |volume=10 |issue=6 |pages=434–445 |doi=10.1038/nrn2639 |pmid=19401723 }}</ref> تەمەن و ئاستی پێگەیشتنی منداڵ کاریگەریی ڕاستەوخۆیان لەسەر چۆنیەتیی کارلێککردنیان لەگەڵ زەبرە دەروونییەکەدا ھەیە.<ref>{{Cite web |last=Peterson |first=Sarah |date=2018-01-22 |title=About Child Trauma |url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/about-child-trauma |access-date=2026-05-07 |website=The National Child Traumatic Stress Network }}</ref> لەگەڵ ئەوەشدا، خۆڕاگری و بەزەبرگەیشتن دەرئەنجامێکی باوە؛ زۆرێک لەو منداڵانەی کە ئەزموونی ناخۆشی منداڵی دەچێژن، تووشی کێشەی تەندروستیی دەروونی یان جەستەیی نابن. == تەندروستی == [[File:Lasting affects of Adverse Childhood Experiences.png|thumb|کاریگەرییە درێژخایەنەکانی ئەزموونە سەخت و نەرێنییەکانی سەردەمی منداڵی]] ئەزموونە ناخۆش و پڕ لە زەبرەکانی منداڵی دەبنە ھۆی دروستبوونی فشارێک کە بارگرانیی ئەلۆستاتیکی تاک زیاد دەکات، ئەمەش کاریگەریی نەرێنی لەسەر [[کۆئەندامی بەرگری]]، [[کۆئەندامی پەیی]] و [[کۆئەندامی کوێرەڕژێنە]] دادەنێت.<ref name="Brown et al 2010">{{cite journal | vauthors = Brown DW, Anda RF, Felitti VJ, Edwards VJ, Malarcher AM, Croft JB, Giles WH | title = Adverse childhood experiences are associated with the risk of lung cancer: a prospective cohort study | journal = BMC Public Health | volume = 10 | pages = 20 | date = 2010-01-01 | pmid = 20085623 | pmc = 2826284 | doi = 10.1186/1471-2458-10-20 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Dube SR, Fairweather D, Pearson WS, Felitti VJ, Anda RF, Croft JB | title = Cumulative childhood stress and autoimmune diseases in adults | journal = Psychosomatic Medicine | volume = 71 | issue = 2 | pages = 243–250 | date = 2009-02-01 | pmid = 19188532 | pmc = 3318917 | doi = 10.1097/PSY.0b013e3181907888 }}</ref><ref name="Taylor et al 2004">{{cite journal | vauthors = Taylor SE, Lerner JS, Sage RM, Lehman BJ, Seeman TE | title = Early environment, emotions, responses to stress, and health | journal = Journal of Personality | volume = 72 | issue = 6 | pages = 1365–1393 | date = 2004-12-01 | pmid = 15509286 | doi = 10.1111/j.1467-6494.2004.00300.x }}</ref><ref name=":14">{{cite journal | vauthors = Motzer SA, Hertig V | title = Stress, stress response, and health | journal = The Nursing Clinics of North America | volume = 39 | issue = 1 | pages = 1–17 | date = 2004-03-01 | pmid = 15062724 | doi = 10.1016/j.cnur.2003.11.001 }}</ref> بەرکەوتنی بەردەوام بە فشاری درێژخایەن دەتوانێت مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشییە سەختەکان سێ بۆ چوار ھێندە زیاد بکات.<ref>{{Cite journal|last1=Miller|first1=Gregory E.|last2=Chen|first2=Edith|last3=Zhou|first3=Eric S.|date=2007-01-01|title=If it goes up, must it come down? Chronic stress and the hypothalamic-pituitary-adrenocortical axis in humans|journal=Psychological Bulletin|volume=133|issue=1|pages=25–45|doi=10.1037/0033-2909.133.1.25|pmid=17201569}}</ref> زەبری دەروونیی منداڵی زۆرجار پەیوەستە بە کێشە تەندروستییە جۆراوجۆرەکانەوە، لەوانە [[خەمۆکی]]، [[بەرزیی پەستانی خوێن]]، [[نەخۆشیی خۆبەرگری]]، [[شێرپەنجەی سییەکان]] و مردنی پێشوەختە.<ref name="Brown et al 2010"/><ref name="Taylor et al 2004"/><ref>{{cite journal | vauthors = Chapman DP, Whitfield CL, Felitti VJ, Dube SR, Edwards VJ, Anda RF | title = Adverse childhood experiences and the risk of depressive disorders in adulthood | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 82 | issue = 2 | pages = 217–225 | date = 2004-10-01 | pmid = 15488250 | doi = 10.1016/j.jad.2003.12.013 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Murphy MO, Cohn DM, Loria AS | title = Developmental origins of cardiovascular disease: Impact of early life stress in humans and rodents | journal = Neuroscience and Biobehavioral Reviews | volume = 74 | issue = Pt B | pages = 453–465 | date = 2017-03-01 | pmid = 27450581 | pmc = 5250589 | doi = 10.1016/j.neubiorev.2016.07.018 }}</ref> کاریگەرییەکانی زەبری منداڵی لەسەر گەشەی مێشک دەتوانێت ڕێگری لە ڕێکخستنی سۆزداری بکات و گەشەکردنی لێھاتووییە کۆمەڵایەتییەکان پەکبخات.<ref name="Taylor et al 2004" /> توێژینەوەکان دەریدەخەن ئەو منداڵانەی لە ژینگەیەکی پڕ لە زەبر یان مەترسیداری خێزانیدا گەورە دەبن، زۆرجار ھەڵسوکەوتی دەروونیی ناوەکیی لەڕادەبەدەر (وەک کشانەوە لە کۆمەڵگە، [[دڵەڕاوکێ]]) یان دەرەکی (وەک ھەڵسوکەوتی شەڕەنگێزانە) و ھەڵسوکەوتی خۆکوشتن نیشان دەدەن.<ref name="Taylor et al 2004" /><ref name="Aron_2005">{{cite journal | vauthors = Aron EN, Aron A, Davies KM | title = Adult shyness: the interaction of temperamental sensitivity and an adverse childhood environment | journal = Personality & Social Psychology Bulletin | volume = 31 | issue = 2 | pages = 181–197 | date = 2005-02-01 | pmid = 15619591 | doi = 10.1177/0146167204271419 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Norman RE, Byambaa M, De R, Butchart A, Scott J, Vos T | title = The long-term health consequences of child physical abuse, emotional abuse, and neglect: a systematic review and meta-analysis | journal = PLOS Medicine | volume = 9 | issue = 11 | pages = e1001349 | date = 2012-11-27 | pmid = 23209385 | pmc = 3507962 | doi = 10.1371/journal.pmed.1001349 }}</ref> توێژینەوە نوێیەکان دەریانخستووە کە دەستدرێژیی جەستەیی و سێکسی پەیوەندییان بە نەخۆشییەکانی باری دەروونی و [[پەشێویی دڵەڕاوکێ]] لە تەمەنی گەورەییدا ھەیە، لە کاتێکدا دەستدرێژیی سۆزداری پەیوەستە بە [[ناڕێکیی كەسایەتی]] و [[شیزۆفرێنیا]] لە قۆناغەکانی دواتری ژیاندا.<ref>{{cite journal | vauthors = Sachs-Ericsson NJ, Sheffler JL, Stanley IH, Piazza JR, Preacher KJ | title = When Emotional Pain Becomes Physical: Adverse Childhood Experiences, Pain, and the Role of Mood and Anxiety Disorders | journal = Journal of Clinical Psychology | volume = 73 | issue = 10 | pages = 1403–1428 | date = 2017-10-01 | pmid = 28328011 | pmc = 6098699 | doi = 10.1002/jclp.22444 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Carr CP, Martins CM, Stingel AM, Lemgruber VB, Juruena MF | title = The role of early life stress in adult psychiatric disorders: a systematic review according to childhood trauma subtypes | journal = The Journal of Nervous and Mental Disease | volume = 201 | issue = 12 | pages = 1007–1020 | date = 2013-12-01 | pmid = 24284634 | doi = 10.1097/NMD.0000000000000049 }}</ref> ھەروەھا بەڵگە زانستییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە دەرئەنجامە دەروونییەکانی زەبری منداڵی دەکرێت لە ڕێگەی چوارچێوەیەکی ڕەھەندییەوە (ناوەکی و دەرەکی) باشتر تێبگەیەنرێن لەوەی کە تەنیا وەک نەخۆشییەکی دیاریکراو پۆلێن بکرێن.<ref>{{Cite journal|last1=Curran|first1=Emma|last2=Adamson|first2=Gary|last3=Rosato|first3=Michael|last4=De Cock|first4=Paul|last5=Leavey|first5=Gerard|date=2018-05-03|title=Profiles of childhood trauma and psychopathology: US National Epidemiologic Survey|journal=Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology|volume=53|issue=11|pages=1207–1219|doi=10.1007/s00127-018-1525-y|pmid=29725700}}</ref> === کاریگەرییە دەروونییەکان === {{سەرەکی|فشاری سەرەتای منداڵی}} پشتگوێخستن، بەجێھێشتن، دەستدرێژیی سێکسی، سۆزداری و جەستەیی ھەموویان شێوازەکانی دەروونبریندارین کە دەتوانن کاریگەریی درێژخایەنیان لەسەر تەندروستیی دەروونیی منداڵ ھەبێت. ئەم جۆرە دەستدرێژییانە ھەستی ئاسایش و متمانە لە منداڵدا تێکدەدەن، ئەمەش دەبێتە ھۆی تووشبوون بە چەندین [[پەشێویی دەروونی]] لەوانە پەشێویی فشاری دوای زەبر (PTSD)، کێشەکانی پەیوەستبوون، خەمۆکی و ئاڵوودەبوون بە ماددە ھۆشبەرەکان. قۆناغە ھەستیار و سەرەکییەکانی گەشەی منداڵ دەکرێت تووشی گۆڕانی دەماری ببن، بە شێوەیەک کە لەگەڵ ژینگەیەکی پڕ لە مەترسیدا خۆی بگونجێنێت، بەڵام ئەم گۆڕانکارییە لە ژینگە ئارام و ئاساییەکاندا دەبێتە ھۆی دروستبوونی گرفتی دەروونی. زەبری سەردەمی منداڵی لەوانەیە مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشییە دەروونییە سەختەکانی وەک سایکۆز زیاد بکات، چونکە توانای تاک بۆ ڕێکخستنی سۆزەکانی لاواز دەبێت. لە توێژینەوەیەکدا کە لەلایەن ستێفانیا تۆگنین و ماریا کالێم ئەنجامدرا، دەرکەوت کە ٦٥٫٦٪ی ئەو کەسانەی لەژێر مەترسیی کلینیکیی تووشبوون بە سایکۆزدا بوون، ڕووبەڕووی زەبری منداڵی ببوونەوە، لە بەرامبەر ٢٣٫١٪ لە کەسانی تەندروستدا؛ ئەمەش پەیوەندیی نێوان زەبری منداڵی و مەترسیی تووشبوون بە سایکۆز دەسەلمێنێت.<ref>{{cite journal | vauthors = Tognin S, Calem M |title=M122. Impact of Childhood Trauma on Educational Achievement in Young People at Clinical High Risk of Psychosis |journal=Schizophrenia Bulletin |date=2017-03-01 |volume=43 |issue=suppl_1 |pages=S255 |doi=10.1093/schbul/sbx022.116 |pmc=5475870 }}</ref> منداڵانی خاوەن پێداویستیی تایبەت دوو ھێندە زیاتر ڕووبەڕووی دەستدرێژی یان پشتگوێخستن دەبنەوە بەھۆی پشتبەستنیان بە بەخێوکەرەکانیان. ئەوانەی کێشەی پەیوەندیکردنیان ھەیە لەوانەیە نەتوانن باس لە دەستدرێژییەکان بکەن، ئەمەش دەبێتە ھۆی بەردەوامیی زیانەکان. دەستڕاگەیشتن بە چاودێریی دەروونی بۆ ئەم منداڵانە سنووردارە کە چاکبوونەوە قورستر دەکات.<ref>{{Cite web |title=How to Implement Trauma-informed Care to Build Resilience to Childhood Trauma - Child Trends |url=https://www.childtrends.org/publications/how-to-implement-trauma-informed-care-to-build-resilience-to-childhood-trauma |access-date=2025-05-08 |website=ChildTrends }}</ref> ھەروەھا ئەو منداڵانەی لە خێزانە کەمدرامەتەکانەوە دێن ڕووبەڕووی کێشەی تری وەک ناسەقامگیریی نیشتەجێبوون، کەمیی خۆراک و ژینگەی نائارام دەبنەوە، کە ھەموو ئەمانە وەڵامدانەوەی زەبرەکە قورستر دەکەن. == کاریگەرییەکان لەسەر گەورەساڵان == لە تەمەنی گەورەییدا، ھەستەکانی دڵەڕاوکێ، نیگەرانی، شەرمەزاری، تاوانباری، بێدەسەڵاتی، بێئومێدی، خەم و تووڕەیی کە لە زەبرێکی منداڵییەوە سەرچاوەیان گرتووە دەتوانن بەردەوام بن. سەرەڕای ئەوەش، ئەو کەسانەی لە منداڵیدا تووشی زەبر بوون، ئەگەری زیاتریان ھەیە کە ڕووبەڕووی کێشە دەروونییەکانی وەک دڵەڕاوکێ، خەمۆکی، خۆکوژی و زیانگەیاندن بە خۆ، پەشێویی فشاری دوای زەبر، بەکارھێنانی خراپی ماددە ھۆشبەرەکان و کێشەی پەیوەندییەکان ببنەوە.<ref name=":8">{{cite web|title=Effects of Childhood Trauma on Adults|url=http://www.istss.org/public-resources/what-is-childhood-trauma/effects-of-childhood-trauma.aspx|access-date=2019-02-17|website=International Society for Traumatic Stress Studies}}</ref> کاریگەرییەکانی زەبری منداڵی تەنیا لە دەرئەنجامە سۆزدارییەکاندا کورت نابنەوە؛ ڕزگاربووانی زەبری منداڵی مەترسیی زیاتریان لەسەرە بۆ تووشبوون بە نەخۆشیی [[بەرھەنگ]]، نەخۆشیی تاجیی دڵ، شەکرە، یان جەڵتەی مێشک.<ref>{{Cite journal |last1=Felitti |first1=Vincent J |last2=Anda |first2=Robert F |last3=Nordenberg |first3=Dale |last4=Williamson |first4=David F |last5=Spitz |first5=Alison M |last6=Edwards |first6=Valerie |last7=Koss |first7=Mary P |last8=Marks |first8=James S |date=1998-05-01 |title=Relationship of Childhood Abuse and Household Dysfunction to Many of the Leading Causes of Death in Adults |journal=American Journal of Preventive Medicine |volume=14 |issue=4 |pages=245–258 |doi=10.1016/S0749-3797(98)00017-8|pmid=9635069 }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Shonkoff |first1=Jack P. |last2=Boyce |first2=W. Thomas |last3=McEwen |first3=Bruce S. |date=2009-06-03 |title=Neuroscience, Molecular Biology, and the Childhood Roots of Health Disparities: Building a New Framework for Health Promotion and Disease Prevention |journal=JAMA |volume=301 |issue=21 |pages=2252–2259 |doi=10.1001/jama.2009.754 |pmid=19491187 }}</ref> ھەروەھا ئەگەری زیاتریان ھەیە کە تووشی «وەڵامدانەوەی فشاری بەرز» ببن، کە دەبێتە ھۆی کێشە لە ڕێکخستنی سۆزداری، کێشەی خەو، کەمبوونەوەی کاری کۆئەندامی بەرگری و زیادبوونی مەترسیی نەخۆشییە جەستەییەکان لە سەرانسەری تەمەنی گەورەییدا.<ref name=":8" /> دابونەریتە کۆمەڵایەتییەکان کاریگەرییان لەسەر چۆنیەتیی دەربڕینی ناڕەحەتیی سۆزداری لەلایەن منداڵانەوە ھەیە، بەجۆرێک ھەندێکیان ھاندەدرێن کە بێدەنگ بن و بەرگە بگرن لەبری ئەوەی پشتگیری وەربگرن.<ref>{{Cite journal |last1=Rechenberg |first1=Theresia |last2=Fleischer |first2=Toni |last3=Sander |first3=Christian |last4=Schomerus |first4=Georg |date=2024-09-03 |title=Gender-related stigma toward individuals with a history of sexual or physical violence in childhood |journal=BMC Public Health |volume=24 |issue=1 |pages=2396 |doi=10.1186/s12889-024-19913-9 |pmc=11373443 |pmid=39227860}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Schomerus |first1=Georg |last2=Schindler |first2=Stephanie |last3=Rechenberg |first3=Theresia |last4=Gfesser |first4=Tobias |last5=Grabe |first5=Hans J. |last6=Liebergesell |first6=Mario |last7=Sander |first7=Christian |last8=Ulke |first8=Christine |last9=Speerforck |first9=Sven |date=2021-10-21 |title=Stigma as a barrier to addressing childhood trauma in conversation with trauma survivors: A study in the general population |journal=PLOS ONE |volume=16 |issue=10 |pages=e0258782 |doi=10.1371/journal.pone.0258782 |pmc=8523057 |pmid=34662349}}</ref> ژنان زیاتر ڕووبەڕووی دەستدرێژیی سێکسی دەبنەوە، لە کاتێکدا پیاوان زیاتر ڕووبەڕووی دەستدرێژیی جەستەیی و پشتگوێخستن دەبنەوە؛ بەڵام شەرمەزاریی کۆمەڵایەتی لەوانەیە ڕێگرییان لێبکات لە داواکردنی یارمەتی. گەنجانی پەراوێزخراو و کەمینە ڕەگەزییەکان بە شێوەیەکی ناڕێژەیی ڕووبەڕووی ئاستێکی بەرزی زەبر دەبنەوە بەھۆی جیاکاری و نایەکسانییە سیستماتیکییەکانەوە.<ref>{{Cite web |title=Misdiagnosis of Mood Disorders in Black Teenagers |url=https://childmind.org/article/misdiagnosis-of-mood-disorders-in-teenagers-of-color/ |access-date=2025-05-19 |website=Child Mind Institute }}</ref><ref>{{Cite web |last1=Panchal |first1=Nirmita |last2=Hill |first2=Latoya |last3=Artiga |first3=Samantha |last4=Published |first4=Liz Hamel |date=2024-05-23 |title=Racial and Ethnic Disparities in Mental Health Care: Findings from the KFF Survey of Racism, Discrimination and Health |url=https://www.kff.org/racial-equity-and-health-policy/issue-brief/racial-and-ethnic-disparities-in-mental-health-care-findings-from-the-kff-survey-of-racism-discrimination-and-health/ |access-date=2025-05-19 |website=KFF }}</ref> منداڵانی کۆچبەر لەوانەیە ئەزموونی زەبری زیاتر بکەن کە پەیوەستە بە جیابوونەوەی خێزان، [[زینۆفۆبیا]] و ئەو فشارانەی کە پەیوەندییان بە کۆچکردنەوە ھەیە.<ref>{{Cite web |title=Migration, Separation, and Trauma |date=2018-07-19 |url=https://www.gse.harvard.edu/ideas/usable-knowledge/18/07/migration-separation-and-trauma |website=Harvard Graduate School of Education}}</ref> === ئێپیجینەتیک === {{سەرەکی|ئێپیجینەتیک}} زەبری منداڵی دەتوانێت شوێنەواری ئێپیجینەتیکی لەسەر جینەکانی منداڵ بەجێبھێڵێت، کە لە ڕێگەی بێدەنگکردن یان چالاککردنی جینەکان یان مێسیلاسیۆنی دی ئێن ئەیەوە کار لە دەربڕینی جینەکان دەکات.<ref>{{cite book |last1=Lenzer |first1=Gertrud |title=Violence Against Children: Making Human Rights Real |date=2017-11-28 |publisher=Routledge |page=205 |isbn=978-1-351-24841-9 }}</ref><ref name="Mehta et al 2013">{{cite journal | vauthors = Mehta D, Klengel T, Conneely KN, Smith AK, Altmann A, Pace TW, Rex-Haffner M, Loeschner A, Gonik M, Mercer KB, Bradley B, Müller-Myhsok B, Ressler KJ, Binder EB | title = Childhood maltreatment is associated with distinct genomic and epigenetic profiles in posttraumatic stress disorder | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America | volume = 110 | issue = 20 | pages = 8302–8307 | date = 2013-05-14 | pmid = 23630272 | pmc = 3657772 | doi = 10.1073/pnas.1217750110 }}</ref> ئەمەش دەتوانێت پرۆسە بایۆلۆجییە بنەڕەتییەکان بگۆڕێت و کاریگەریی نەرێنی لەسەر دەرئەنجامە تەندروستییەکان لە درێژایی ژیاندا دروست بکات.<ref name="Mehta et al 2013"/> توێژینەوەیەکی ساڵی ٢٠١٣ دەریخستووە ئەو کەسانەی لە منداڵیدا ئەزموونی زەبریان کردووە، نەخۆشیزانیی دەماریی جیاوازیان ھەیە بە بەراورد بەو کەسانەی کە دوای قۆناغی منداڵی تووشی زەبر بوون.<ref name="Mehta et al 2013"/><ref>{{cite journal |last1=McCrory |first1=Eamon |last2=Gerin |first2=Mihaela I. |last3=Viding |first3=Essi |year=2017 |title=Annual Research Review: Childhood maltreatment, latent vulnerability and the shift to preventative psychiatry — the contribution of functional brain imaging |journal=Journal of Child Psychology and Psychiatry |volume=58 |issue=4 |pages=338–357 |doi=10.1111/jcpp.12713 |pmid=28191731 |pmc=6849838 }}</ref> ئەم توێژینەوانە زیاتر لەسەر گۆڕانکارییە ئێپیجینەتیکییەکانی وەرگرەکانی فشاری دەماری لە مێشکدا چڕبوونەتەوە. سەرەڕای ئەوەش، کاریگەرییە ئێپیجینەتیکییەکان بۆ سەر جینەکانی تریش درێژ بوونەتەوە کە کۆدکردنی پرۆتینەکان ڕێکدەخەن.<ref>{{cite journal |last1=Zannas |first1=Anastasia S. |last2=Binder |first2=Elisabeth B. |year=2015 |title=Epigenetics of Posttraumatic Stress Disorder: Current Evidence, Challenges, and Future Directions |journal=Biological Psychiatry |volume=78 |issue=5 |pages=327–335 |doi=10.1016/j.biopsych.2015.04.003 |pmid=25979620 }}</ref> ڕزگاربووانی زەبری جەنگ یان خراپ مامەڵەکردنی سەردەمی منداڵی مەترسیی زیاتریان لەسەرە بۆ تووشبوون بە پەشێوییەکانی پەیوەست بە زەبر وەک PTSD.<ref name="Ramo-Fernández et al 2015">{{cite journal|vauthors=Ramo-Fernández L, Schneider A, Wilker S, Kolassa IT|date=2015-10-01|title=Epigenetic Alterations Associated with War Trauma and Childhood Maltreatment|journal=Behavioral Sciences & the Law|volume=33|issue=5|pages=701–721|doi=10.1002/bsl.2200|pmid=26358541}}</ref> فشاری دەروونیی زەبربەخش پەیوەندیی بە گۆڕانکاری لە سیستەمی دەماری-کوێرەڕژێن و بەرگریدا ھەیە کە مەترسیی نەخۆشییە جەستەییەکان زیاد دەکات.<ref>{{cite journal|vauthors=Miller DB, O'Callaghan JP|date=2002-06-01|title=Neuroendocrine aspects of the response to stress|journal=Metabolism|volume=51|issue=6 Suppl 1|pages=5–10|doi=10.1053/meta.2002.33184|pmid=12040534}}</ref> بەتایبەتی، گۆڕانکاریی ئێپیجینەتیکی لەو جینانەی کە میحوەرەکانی ژێرلانک-ژێرپێشینە-سەرگورچیلە (HPA axis) و کۆئەندامی بەرگری ڕێکدەخەن، لە ڕزگاربووانی زەبری منداڵی و گەورەساڵاندا بینراون.<ref name="Xiong & Zhang 2013">{{cite journal|vauthors=Xiong F, Zhang L|date=2013-01-01|title=Role of the hypothalamic-pituitary-adrenal axis in developmental programming of health and disease|journal=Frontiers in Neuroendocrinology|volume=34|issue=1|pages=27–46|doi=10.1016/j.yfrne.2012.11.002|pmc=3594480|pmid=23200813}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Krause|first1=Bernardo J.|last2=Artigas|first2=Rocio|last3=Sciolla|first3=Andres F.|last4=Hamilton|first4=James|date=2020-07-01|title=Epigenetic mechanisms activated by childhood adversity|journal=Epigenomics|volume=12|issue=14|pages=1239–1255|doi=10.2217/epi-2020-0042|pmid=32706263}}</ref><ref name=":18">{{Cite journal |last1=Adams |first1=Ryan E. |last2=Santo |first2=Jonathan Bruce |last3=Bukowski |first3=William M. |date=2021-07-14 |title=Indirect effects of HPA axis dysregulation in the association between peer victimization and depressed affect during early adolescence |journal=Psychoneuroendocrinology|volume=132 |pages=105356 |doi=10.1016/j.psyneuen.2021.105356 |pmid=34325208 }}</ref><ref name=":19">{{Cite journal |last1=Vaillancourt |first1=Tracy |last2=Duku |first2=Eric |last3=Decatanzaro |first3=Denys |last4=Macmillan |first4=Harriet |last5=Muir |first5=Cameron |last6=Schmidt |first6=Louis A |date=2008-05-01 |title=Variation in hypothalamic-pituitary-adrenal axis activity among bullied and non-bullied children |journal=Aggressive Behavior|volume=34 |issue=3 |pages=294–305 |doi=10.1002/ab.20240 |pmid=18161876 }}</ref> ==== کاریگەرییەکان لەسەر نەوەکانی دواتر ==== ئەزموونە زەبربەخشەکان لەوانەیە تەنانەت کاریگەری لەسەر پێوەرە دەروونی و بایۆلۆجییەکانی نەوەی داھاتووش دابنێن.<ref name=":15">{{Cite journal |last1=Stenz |first1=Ludwig |last2=Schechter |first2=Daniel S. |last3=Serpa |first3=Sandra Rusconi |last4=Paoloni-Giacobino |first4=Ariane |date=2018-12-01 |title=Intergenerational Transmission of DNA Methylation Signatures Associated with Early Life Stress |journal=Current Genomics |volume=19 |issue=8 |pages=665–675 |doi=10.2174/1389202919666171229145656 |pmc=6225454 |pmid=30532646}}</ref><ref name="Ramo-Fernández et al 2015" /> بەرکەوتنی دایکوباوک بە زەبر پەیوەستە بە مەترسیی زیاتری تووشبوون بە PTSD و نەخۆشییەکانی باری دەروونی و دڵەڕاوکێ لە نەوەکانیاندا. گۆڕانکارییە بایۆلۆجییەکان لەو منداڵانەدا بینراون کە خۆیان تووشی زەبر یان نەخۆشیی دەروونی نەبوون بەڵام دایکوباوکیان ڕزگاربووی زەبر بوون.<ref name=":0">{{cite journal |vauthors=Yehuda R, Halligan SL, Grossman R |title=Childhood trauma and risk for PTSD: relationship to intergenerational effects of trauma, parental PTSD, and cortisol excretion |journal=Development and Psychopathology |volume=13 |issue=3 |pages=733–753 |date=2001-08-01 |pmid=11523857 |doi=10.1017/S0954579401003170 }}</ref> گۆڕانکاری لە [[گامێت]]ەکاندا، ژینگەی ناو [[مناڵدان]]، و چاودێریی سەرەتایی دوای لەدایکبوون لەو ڕێگایانەن کە دەبنە ھۆی گواستنەوەی ئەم کاریگەرییانە.<ref>{{cite journal |last1=Yehuda |first1=Rachel |last2=Daskalakis |first2=Nikolaos P. |last3=Bierer |first3=Linda M. |last4=Bader |first4=Heather N. |last5=Klengel |first5=Torsten |last6=Holsboer |first6=Florian |last7=Binder |first7=Elisabeth B. |title=Holocaust Exposure Induced Intergenerational Effects on FKBP5 Methylation |journal=Biological Psychiatry |date=2015-08-01 |volume=80 |issue=5 |pages=372–380 |doi=10.1016/j.biopsych.2015.08.005 |pmid=26410355 }}</ref><ref name=":20">{{cite journal |last1=Yehuda |first1=Rachel |last2=Daskalakis |first2=Nikolaos P. |year=2016 |title=Intergenerational transmission of trauma effects: putative role of epigenetic mechanisms |journal=World Psychiatry |volume=15 |issue=3 |pages=243–257 |doi=10.1002/wps.20568 |pmid=30192087 |pmc=6127768 }}</ref> مرۆڤەکان دەتوانن نیشانە ئێپیجینەتیکییەکانیان بگوازنەوە بۆ منداڵەکانیان.<ref>{{cite news | vauthors = Fox M | date = 2016-05-02 | url = https://www.nbcnews.com/health/kids-health/poor-parenting-can-be-passed-generation-generation-study-n566036 | title = Poor Parenting Can Be Passed From Generation to Generation | work = NBC News | access-date = 2017-03-16 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://crowwingenergized.org/adverse-childhood-experiences-aces-mental-illness-of-a-parent/|title=Adverse Childhood Experiences (ACEs): Mental Illness of a Parent|website=Crow Wing Energized|access-date=2017-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20170322203338/http://crowwingenergized.org/adverse-childhood-experiences-aces-mental-illness-of-a-parent/|archive-date=2017-03-22}}</ref> بەرکەوتنی زەبری منداڵی لەگەڵ فشاری ژینگەیی دەبێتە ھۆی گۆڕانکاری لە دەربڕینی جینەکاندا.<ref>{{cite journal | vauthors = Roth TL | title = Epigenetic mechanisms in the development of behavior: advances, challenges, and future promises of a new field | journal = Development and Psychopathology | volume = 25 | issue = 4 Pt 2 | pages = 1279–1291 | date = 2013-11-01 | pmid = 24342840 | pmc = 4080409 | doi = 10.1017/S0954579413000618 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Feder A, Nestler EJ, Charney DS | title = Psychobiology and molecular genetics of resilience | journal = Nature Reviews. Neuroscience | volume = 10 | issue = 6 | pages = 446–457 | date = 2009-06-01 | pmid = 19455174 | pmc = 2833107 | doi = 10.1038/nrn2649 }}</ref><ref name="pmid27691985">{{cite journal | vauthors = Tyrka AR, Ridout KK, Parade SH | title = Childhood adversity and epigenetic regulation of glucocorticoid signaling genes: Associations in children and adults | journal = Development and Psychopathology | volume = 28 | issue = 4pt2 | pages = 1319–1331 | date = 2016-11-01 | pmid = 27691985 | pmc = 5330387 | doi = 10.1017/S0954579416000870 }}</ref> ئەزموونی زەبر و دەستدرێژی لە پەیوەندییە نزیکەکاندا نەک تەنیا کاریگەری لەسەر ژیانی منداڵەکە دادەنێت، بەڵکوو لە ڕێگەی کارلێکی نێوان دایکوباوک و منداڵ و ھەڵسوکەوتە فێربووەکانەوە دەگوازرێتەوە بۆ نەوەکانی داھاتوو.<ref name="pmid10517053">{{cite journal | vauthors = Kaplan SJ, Pelcovitz D, Labruna V | title = Child and adolescent abuse and neglect research: a review of the past 10 years. Part I: Physical and emotional abuse and neglect | journal = Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry | volume = 38 | issue = 10 | pages = 1214–1222 | date = 1999-10-01 | pmid = 10517053 | doi = 10.1097/00004583-199910000-00009 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Juul SH, Hendrix C, Robinson B, Stowe ZN, Newport DJ, Brennan PA, Johnson KC | title = Maternal early-life trauma and affective parenting style: the mediating role of HPA-axis function | journal = Archives of Women's Mental Health | volume = 19 | issue = 1 | pages = 17–23 | date = 2016-02-01 | pmid = 25956587 | doi = 10.1007/s00737-015-0528-x }}</ref><ref>{{Cite journal |last=El-Khalil |first=Charlotte |year=2025 |title=Impact of intergenerational trauma on second-generation descendants: a systematic review |journal=BMC Psychology |volume=13 |issue=1 |pages=668 |doi=10.1186/s40359-025-03012-4 |pmid=40597246 |pmc=12220155 }}</ref> == تێچووە کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکان == حسابکردنی تێچووی کۆمەڵایەتی و ئابووریی دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان و پشتگوێخستنیان کارێکی ئاڵۆزە. ھەندێک تێچوو ڕاستەوخۆن و پەیوەندییان بە دەستدرێژییەکەوە ھەیە، وەک تێچووی نەخۆشخانە بۆ چارەسەری برینەکان و تێچووی چاودێریی بەخێوکردن کاتێک منداڵەکە لە خێزانەکەی جیا دەکرێتەوە. تێچووەکانی تر ناڕاستەوخۆن، لەوانە کەمیی دەستکەوتی ئەکادیمی، تاوانکاری لە تەمەنی گەورەییدا و کێشە دەروونییە درێژخایەنەکان.<ref>{{cite web|url=https://www.childwelfare.gov/topics/can/impact/consequences/|title=Social and Economic Consequences of Child Abuse and Neglect|publisher=U.S. Department of Health and Human Services |website=Child Welfare Information Gateway}}</ref><ref>{{cite web|url=http://preventchildabuse.org/resource/the-estimated-annual-cost-of-child-abuse-and-neglect/|title=The Estimated Annual Cost of Child Abuse and Neglect | website = Prevent Child Abuse America }}</ref> بۆ نموونە، ئەو منداڵانەی ڕووبەڕووی مامەڵەی خراپ دەبنەوە، ئەگەری زۆرترە لە قوتابخانەدا ئاستێکی لاواز نیشان بدەن، ئەمەش دەرفەتە ئابوورییەکانی داھاتوویان سنووردار دەکات و ئەگەری بێکارییان زیاد دەکات. کاریگەرییە دەروونییە درێژخایەنەکانی وەک خەمۆکی، PTSD و ئاڵوودەبوون دەبنە ھۆی زیادبوونی تێچووی چاودێریی تەندروستی. بەپێی توێژینەوەیەکی ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و خۆپاراستن لە نەخۆشییەکان (CDC)، تێچووی ساڵانەی مامەڵەی خراپ لەگەڵ منداڵان لە ویلایەتە یەکگرتووەکاندا زیاتر لە ١٢٤ ملیار دۆلارە، کە ھەردوو تێچووی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ (لەوانە لەدەستدانی بەرھەمداری و تێچووی دادوەریی تاوان) دەگرێتەوە.<ref>{{Cite journal |last1=Fang |first1=Xiangming |last2=Brown |first2=Derek S. |last3=Florence |first3=Curtis S. |last4=Mercy |first4=James A. |date=2012-02-01 |title=The economic burden of child maltreatment in the United States and implications for prevention |url=https://stacks.cdc.gov/view/cdc/53971 |journal=Child Abuse & Neglect |volume=36 |issue=2 |pages=156–165 |doi=10.1016/j.chiabu.2011.10.006 |pmid=22300910 |pmc=3776454 }}</ref> ھەژاری زەبرە دەروونییەکان قووڵتر دەکاتەوە و منداڵان دەخاتە بەر مەترسیی ناسەقامگیریی نیشتەجێبوون و کەمیی خۆراک، و خێزانە کەمدرامەتەکان زۆرجار بەھۆی تێچوو و کێشەی گواستنەوەوە ناتوانن دەستیان بە چاودێریی دەروونی بگات.<ref>{{Cite journal |last1=Hodgkinson |first1=Stacy |last2=Godoy |first2=Leandra |last3=Beers |first3=Lee Savio |last4=Lewin |first4=Amy |date=2017-01-01 |title=Addressing Mental Health in Low-Income Children and Families: Improving Quality of Care and Integrating Support Services |journal=Pediatric Clinics of North America |volume=64 |issue=1 |pages=107–124 |doi=10.1016/j.pcl.2016.08.008 |pmid=27894439 |pmc=5192088 }}</ref> == خۆڕاگری == {{سەرەکی|خۆڕاگریی دەروونی}} بەرکەوتنی دەستدرێژی لە تەمەنی منداڵیدا پێشبینییەکی بەھێزە بۆ چەندین دەرئەنجامی نەرێنی لە تەمەنی گەورەییدا.<ref>{{Cite journal| vauthors = Arnow BA |date=2004-01-01|title=Relationships between childhood maltreatment, adult health and psychiatric outcomes, and medical utilization|journal=Journal of Clinical Psychiatry|volume=65|pages=10–15}}</ref> لەگەڵ ئەوەشدا، نەک ھەموو ئەو منداڵانەی کە ڕووبەڕووی ڕووداوێکی زەبربەخش دەبنەوە تووشی کێشەی دەروونی یان جەستەیی دەبن.<ref name="Collishaw et al 2007">{{cite journal | vauthors = Collishaw S, Pickles A, Messer J, Rutter M, Shearer C, Maughan B | title = Resilience to adult psychopathology following childhood maltreatment: evidence from a community sample | journal = Child Abuse & Neglect | volume = 31 | issue = 3 | pages = 211–229 | date = 2007-03-01 | pmid = 17399786 | doi = 10.1016/j.chiabu.2007.02.004 }}</ref> بۆیە ھەندێک ھۆکار ھەن کە کاریگەریی ڕووداوە پڕ لە زەبرەکان کەم دەکەنەوە و مرۆڤ لە کێشە دەروونییەکان دەپارێزن، کە پێیان دەوترێت ھۆکارەکانی خۆڕاگری. خۆڕاگری بە «پرۆسە، توانست، یان دەرئەنجامی خۆگونجاندنی سەرکەوتوو سەرەڕای بارودۆخە سەخت یان مەترسیدارەکان» پێناسە دەکرێت.<ref name="Masten et al 1990">{{cite journal | vauthors = Masten AS, Best KM, Garmezy N |title=Resilience and development: Contributions from the study of children who overcome adversity |journal=Development and Psychopathology |date=1990-10-01 |volume=2 |issue=4 |pages=425–444 |doi=10.1017/S0954579400005812 }}</ref> چەمکی خۆڕاگری لەو توێژینەوانەوە سەرچاوەی گرتووە کە دەریانخستووە ئەزموونکردنی ھەستە ئەرێنییەکان کاریگەرییەکی پارێزەر و چاککەرەوەی ھەیە بەرامبەر بە ھەستە نەرێنییەکان لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی زەبردا.<ref>{{cite journal | vauthors = Tugade MM, Fredrickson BL, Barrett LF | title = Psychological resilience and positive emotional granularity: examining the benefits of positive emotions on coping and health | journal = Journal of Personality | volume = 72 | issue = 6 | pages = 1161–1190 | date = 2004-12-01 | pmid = 15509280 | pmc = 1201429 | doi = 10.1111/j.1467-6494.2004.00294.x }}</ref> خۆڕاگری دەبێتە ھۆی کەمکردنەوەی مەترسیی خۆکوژی، خەمۆکی و دڵەڕاوکێ کە لە زەبری منداڵییەوە پەیدا دەبن.<ref>{{cite journal | vauthors = Roy A, Carli V, Sarchiapone M | title = Resilience mitigates the suicide risk associated with childhood trauma | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 133 | issue = 3 | pages = 591–594 | date = 2011-10-01 | pmid = 21621850 | doi = 10.1016/j.jad.2011.05.006 }}</ref><ref name="Wingo et al 2010">{{cite journal | vauthors = Wingo AP, Wrenn G, Pelletier T, Gutman AR, Bradley B, Ressler KJ | title = Moderating effects of resilience on depression in individuals with a history of childhood abuse or trauma exposure | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 126 | issue = 3 | pages = 411–414 | date = 2010-11-01 | pmid = 20488545 | pmc = 3606050 | doi = 10.1016/j.jad.2010.04.009 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Poole JC, Dobson KS, Pusch D | title = Childhood adversity and adult depression: The protective role of psychological resilience | journal = Child Abuse & Neglect | volume = 64 | pages = 89–100 | date = 2017-02-01 | pmid = 28056359 | doi = 10.1016/j.chiabu.2016.12.012 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Poole JC, Dobson KS, Pusch D | title = Anxiety among adults with a history of childhood adversity: Psychological resilience moderates the indirect effect of emotion dysregulation | journal = Journal of Affective Disorders | volume = 217 | pages = 144–152 | date = 2017-08-01 | pmid = 28410477 | doi = 10.1016/j.jad.2017.03.047 }}</ref> === ھۆکارە کاریگەرەکان لەسەر خۆڕاگری === ئەو ھۆکارانەی کار لەسەر خۆڕاگری دەکەن دۆخی کۆمەڵایەتی-ئابووری دەگرنەوە؛ بوونی سەرچاوەی زیاتر ڕێگە خۆش دەکات بۆ خۆڕاگریی بەھێزتر لە بەرامبەر زەبردا.<ref name=Masten2001>{{cite journal | vauthors = Masten AS | title = Ordinary magic. Resilience processes in development | journal = The American Psychologist | volume = 56 | issue = 3 | pages = 227–238 | date = 2001-03-01 | pmid = 11315249 | doi = 10.1037/0003-066x.56.3.227 }}</ref> سەختی و ماوەی زەبرەکەش کاریگەرییان ھەیە، بەڵام ڕەگەز و توانای مەعریفی کاریگەرییان لەسەر ئاستی خۆڕاگری نییە.<ref name="Collishaw et al 2007"/><ref name="Wingo et al 2010" /> پەیوەستبوون یەکێکە لە گرنگترین ھۆکارەکان؛ ئەو منداڵانەی کە پەیوەستبوونی ئارام و پارێزراویان لەگەڵ گەورەیەکی تەندروستدا ھەیە زۆر باشتر بەرگەی ئەزموونە ناخۆشەکان دەگرن.<ref name=Masten2001/> پاراستنی پەیوەندیی ئارام لەگەڵ ھاوڕێیان و ھاوتەمەنەکان بە درێژایی تەمەن پارێزگاری لە خۆڕاگری دەکات.<ref name="Collishaw et al 2007"/> ھەروەھا کەسایەتیی تاک ڕۆڵ دەبینێت؛ ئەوانەی نمرەی کەمتریان لە دەمارگیری (نیۆرۆتیزم) ھەیە و لە بەرامبەردا نمرەی بەرزتریان لە کراوەیی، ویژدانداری و دەرکەوتوویی ھەیە، خۆڕاگرترن بەرامبەر بە زەبری منداڵی.<ref>{{cite journal | vauthors = Watson D, Hubbard B |title=Adaptational Style and Dispositional Structure: Coping in the Context of the Five-Factor Model |journal=Journal of Personality |date=1996-12-01 |volume=64 |issue=4 |pages=737–774 |doi=10.1111/j.1467-6494.1996.tb00943.x }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Campbell-Sills L, Cohan SL, Stein MB | title = Relationship of resilience to personality, coping, and psychiatric symptoms in young adults | journal = Behaviour Research and Therapy | volume = 44 | issue = 4 | pages = 585–599 | date = 2006-04-01 | pmid = 15998508 | doi = 10.1016/j.brat.2005.05.001 }}</ref> === بەرزکردنەوەی خۆڕاگری === یەکێک لە تێگەیشتنە ھەڵە باوەکان ئەوەیە کە وا دەزانرێت ئەو کەسانەی خۆڕاگرن خاوەنی تایبەتمەندییەکی نائاسایین، لە کاتێکدا خۆڕاگری لەنێو منداڵاندا زۆر باوە بەھۆی سروشتی خۆگونجێنەری گەشەکردنی منداڵ.<ref name=Masten2001/> بۆیە خۆڕاگری لە ڕێگەی دابینکردنی ژینگەیەکی ئارام و پەیوەستبوونی بەھێزی نێوان دایکوباوک و منداڵ پەرەی پێدەدرێت.<ref name="Yates et al 2003">{{cite book |doi=10.1017/cbo9780511615788.012 |chapter=Rethinking Resilience: A Developmental Process Perspective |title=Resilience and Vulnerability |year=2003 | vauthors = Yates TM, Egeland B, Sroufe LA |pages=243–266 |isbn=978-0-521-00161-8 }}</ref> == پێشبینیی چاکبوونەوە == زەبر بە شێوازی جیاواز کاریگەری لەسەر منداڵان دادەنێت (بڕوانە [[فشاری سەرەتای منداڵی]]). ھەندێک منداڵ تووشی کێشەی قورس و درێژخایەن دەبن، لە کاتێکدا ھەندێکی تر نیشانەی کەمیان تێدا دەردەکەوێت و زوو چاک دەبنەوە.<ref>{{cite book | title = Trauma-Informed Care in Behavioral Health Services | publisher = Center for Substance Abuse Treatment (US) | series = Treatment Improvement Protocol (TIP) Series | volume = 57 | location = Rockville (MD) | date = 2014-01-01 | chapter = Chapter 3, Understanding the Impact of Trauma | url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK207191/ }}</ref> چاودێریی ئاگادار لە زەبر و پشتیوانیی سەرەتایی و بەردەوام دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو تەندروستیی سۆزداری و دەروونیی درێژخایەن بۆ منداڵانی بەرکەوتوو بە زەبر باشتر بکات.<ref>{{cite book | publisher = Substance Abuse and Mental Health Services Administration | title = SAMHSA's Concept of Trauma and Guidance for a Trauma-Informed Approach | url = https://store.samhsa.gov/product/SAMHSA-s-Concept-of-Trauma-and-Guidance-for-a-Trauma-Informed-Approach/SMA14-4884 | location = Rockville, MD | date = 2014-01-01 }}</ref><ref>{{Cite journal |date=2002-01-01 |title=SAMHSA Fact Sheet |journal=PsycEXTRA Dataset|doi=10.1037/e326522004-001 }}</ref> == جۆرەکانی زەبر == === زەبری خیانەت === زەبری خیانەت ئەو زەبرەیە کە لەلایەن کەسانێک یان دامەزراوەگەلێکەوە ئەنجام دەدرێت کە تاک بۆ مانەوەی پشتیان پێ دەبەستێت.<ref name="Freyd">Freyd, J.J. (2020). [https://dynamic.uoregon.edu/jjf/defineBT.html What is a Betrayal Trauma? What is Betrayal Trauma Theory?] ''University of Oregon''</ref> نموونەکان بریتین لە دەستدرێژیی جەستەیی، سۆزداری یان سێکسی لەلایەن بەخێوکەرێکەوە کە پەیوەندیی بەھێزی بە دەرئەنجامە نەرێنییە جەستەیی و دەروونییەکانەوە ھەیە.<ref>{{Cite journal|last1=Goldsmith|first1=Rachel E.|last2=Freyd|first2=Jennifer J.|last3=DePrince|first3=Anne P.|date=2012-02-01|title=Betrayal trauma: associations with psychological and physical symptoms in young adults|journal=Journal of Interpersonal Violence|volume=27|issue=3|pages=547–567|doi=10.1177/0886260511421672|pmid=21987504}}</ref> === چەوساندنەوە و ملھوڕی (بۆڵینگ) === چەوساندنەوە بریتییە لە ھەر کردارێکی بێھۆکار بە مەبەستی زیانگەیاندنی جەستەیی یان دەروونی بە کەسێک کە لە ڕووی جەستەیی یان کۆمەڵایەتییەوە دەسەڵاتی کەمترە، کە دەکرێت بە شێوەی ڕاستەوخۆ یان لە ڕێگەی ئینتەرنێتەوە ڕووبدات.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2018-03-26|title=Bullying|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/bullying|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref> === توندوتیژیی کۆمەڵگە === بە پێچەوانەی چەوساندنەوە کە ڕاستەوخۆیە، زەبری توندوتیژیی کۆمەڵگە زۆرجار بەھۆی شایەتحاڵبوون و بەرکەوتنە بە کردەوە توندوتیژەکانی وەک شەڕی باندەکان، تەقەکردن لە قوتابخانە، ئاژاوەگێڕی یان توندوتیژیی پۆلیس.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2017-12-08|title=Community Violence|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/community-violence|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref> ئەمەش پەیوەستە بە کێشەی خوێندن، بەکارھێنانی ماددە ھۆشبەرەکان و بیرکردنەوە لە خۆکوژی لەنێو مێرمنداڵاندا.<ref name=":9">{{cite journal | vauthors = Fowler PJ, Tompsett CJ, Braciszewski JM, Jacques-Tiura AJ, Baltes BB | title = Community violence: a meta-analysis on the effect of exposure and mental health outcomes of children and adolescents | journal = Development and Psychopathology | volume = 21 | issue = 1 | pages = 227–259 | date = 2009-01-01 | pmid = 19144232 | doi = 10.1017/S0954579409000145 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Busby DR, Lambert SF, Ialongo NS | title = Psychological symptoms linking exposure to community violence and academic functioning in African American adolescents | journal = Journal of Youth and Adolescence | volume = 42 | issue = 2 | pages = 250–262 | date = 2013-02-01 | pmid = 23277294 | pmc = 4865382 | doi = 10.1007/s10964-012-9895-z }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Vermeiren R, Schwab-Stone M, Deboutte D, Leckman PE, Ruchkin V | title = Violence exposure and substance use in adolescents: findings from three countries | journal = Pediatrics | volume = 111 | issue = 3 | pages = 535–540 | date = 2003-03-01 | pmid = 12612233 | doi = 10.1542/peds.111.3.535 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Lambert SF, Copeland-Linder N, Ialongo NS | title = Longitudinal associations between community violence exposure and suicidality | journal = The Journal of Adolescent Health | volume = 43 | issue = 4 | pages = 380–386 | date = 2008-10-01 | pmid = 18809136 | pmc = 2605628 | doi = 10.1016/j.jadohealth.2008.02.015 }}</ref> === زەبری ئاڵۆز === {{سەرەکی|نەخۆشیی فشاری دوای زەبری ئاڵۆز}} زەبری ئاڵۆز لە ئەنجامی بەرکەوتن بە چەندین ڕووداوی زەبربەخشی دووبارەبووەوە دروست دەبێت کە دەبێتە ھۆی کێشەی مەعریفی (پچڕان لە واقیع)، سۆزداری، جەستەیی و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان.<ref>{{cite journal | vauthors = Courtois CA, Gold SN |title=The need for inclusion of psychological trauma in the professional curriculum: A call to action |journal=Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy |date=2009-01-01 |volume=1 |issue=1 |pages=3–23 |doi=10.1037/a0015224 }}</ref> === کارەساتەکان === زەبرەکانی پەیوەست بە کارەسات لەدەستدانی کەسە نزیکەکان، بێماڵبوون و تێکچوونی ژێرخانی کۆمەڵگە دەگرنەوە، کە کاریگەریی درێژخایەنی لەسەر تەندروستیی دەروونیی منداڵان ھەیە.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2018-01-25|title=Disasters|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/disasters|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Hansel TC, Osofsky HJ, Osofsky JD, Speier AH |title=Katrina inspired disaster screenings and services: School-based trauma interventions |journal=Traumatology |date=2019-06-01 |volume=25 |issue=2 |pages=133–141 |doi=10.1037/trm0000178 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Adebäck P, Schulman A, Nilsson D | title = Children exposed to a natural disaster: psychological consequences eight years after 2004 tsunami | journal = Nordic Journal of Psychiatry | volume = 72 | issue = 1 | pages = 75–81 | date = 2018-01-01 | pmid = 28990835 | doi = 10.1080/08039488.2017.1382569 }}</ref> === دەستدرێژیی سۆزداری === دەستدرێژیی سۆزداری بریتییە لە شێوازێکی بەردەوامی دەستکاریکردنی سۆزداری، قسەی بریندارکەر، گۆشەگیرکردن و سووکایەتیکردن کە کاریگەریی ڕاستەوخۆ لەسەر متمانەبەخۆبوون و بەھای تاک دادەنێت.<ref>{{Cite journal |date=1998-05-01 |title=The Impact of Childhood Emotional Abuse: An Extension of the Child Abuse and Trauma Scale |journal=Child Abuse & Neglect |volume=22 |issue=5 |pages=393–399 |doi=10.1016/S0145-2134(98)00007-6 |last1=Kent |first1=Angela |last2=Waller |first2=Glenn |pmid=9631251 }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Thompson |first1=Anne E. |last2=Kaplan |first2=Carole A. |date=1996-02-01 |title=Childhood Emotional Abuse |journal=British Journal of Psychiatry |volume=168 |issue=2 |pages=143–148 |doi=10.1192/bjp.168.2.143 |pmid=8837902 }}</ref> === توندوتیژیی نێوان ھاوبەشە نزیکەکان === شایەتحاڵبوونی توندوتیژی لەناو ماڵدا بەرامبەر بەخێوکەران کاریگەریی قورسی لەسەر گەشەی دەماری و دەروونیی منداڵ ھەیە، بەتایبەت بۆ منداڵانی تەمەن بچووکتر کە تەواو پشت بە بەخێوکەرەکانیان دەبەستن.<ref>{{cite journal | vauthors = Evans SE, Davies C, DiLillo D |title=Exposure to domestic violence: A meta-analysis of child and adolescent outcomes |journal=Aggression and Violent Behavior |date=2008-03-01 |volume=13 |issue=2 |pages=131–140 |doi=10.1016/j.avb.2008.02.005 }}</ref><ref>{{Citation|last1=Lambert|first1=Hilary K.|chapter=Childhood Trauma as a Public Health Issue|date=2017-01-01|title=Evidence-Based Treatments for Trauma Related Disorders in Children and Adolescents|pages=49–66|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|last2=Meza|first2=Rosemary|last3=Martin|first3=Prerna|last4=Fearey|first4=Eliot|last5=McLaughlin|first5=Katie A.|doi=10.1007/978-3-319-46138-0_3|isbn=978-3-319-46136-6}}</ref> === زەبری پزیشکی === وەڵامدانەوەی دەروونی و جەستەیی منداڵ و خێزانەکەی بۆ ئازار، نەخۆشیی سەخت یان نەشتەرگەری و چارەسەرە ترسناکەکان دەگرێتەوە.<ref>{{cite journal | vauthors = Marsac ML, Kassam-Adams N, Delahanty DL, Widaman KF, Barakat LP | title = Posttraumatic stress following acute medical trauma in children: a proposed model of bio-psycho-social processes during the peri-trauma period | journal = Clinical Child and Family Psychology Review | volume = 17 | issue = 4 | pages = 399–411 | date = 2014-12-01 | pmid = 25217001 | pmc = 4319666 | doi = 10.1007/s10567-014-0174-2 }}</ref><ref name=Locatelli2020>{{cite journal | vauthors = Locatelli MG |title=Play therapy treatment of pediatric medical trauma: A retrospective case study of a preschool child |journal=International Journal of Play Therapy |date=2020-01-01 |volume=29 |issue=1 |pages=33–42 |doi=10.1037/pla0000109 }}</ref> === دەستدرێژیی جەستەیی === دەستدرێژیی جەستەیی بریتییە لە زیانگەیاندنی جەستەیی لە ڕێگەی لێدان، زللەلێدان یان سووتاندن، کە دەرئەنجامەکانی لە شکان و برینەوە دەست پێدەکات تا کێشەی مەعریفی، نەخۆشیی دەروونی، شەڕەنگێزی و خەمۆکیی درێژخایەن.<ref name="Kolko Child Physical Abuse">{{cite book | vauthors = Kolko DJ |chapter=Child Physical Abuse |pages=21–50 | veditors = Myers JE, Berliner L, Briere J, Hendrix CT, Reid T, Jenny C |title=The APSAC Handbook on Child Maltreatment |date=2001-01-01 |publisher=SAGE Publications |isbn=978-0-7619-1991-9 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Hoskote AU, Martin K, Hormbrey P, Burns EC |title=Fractures in infants: one in four is non-accidental |journal=Child Abuse Review |date=2003-11-01 |volume=12 |issue=6 |pages=384–391 |doi=10.1002/car.806 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Manly JT, Kim JE, Rogosch FA, Cicchetti D | title = Dimensions of child maltreatment and children's adjustment: contributions of developmental timing and subtype | journal = Development and Psychopathology | volume = 13 | issue = 4 | pages = 759–782 | date = 2001-12-01 | pmid = 11771907 | doi = 10.1017/s0954579401004023 }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Finzi R, Har-Even D, Shnit D, Weizman A |title=Psychosocial Characterization of Physically Abused Children from Low Socioeconomic Households in Comparison to Neglected and Nonmaltreated Children |journal=Journal of Child and Family Studies |date=2002-12-01 |volume=11 |issue=4 |pages=441–453 |doi=10.1023/A:1020983308496 }}</ref> === زەبری پەنابەران === لە ئەنجامی جەنگ، چەوساندنەوە، ئاوارەبوون و سەختییەکانی نیشتەجێبوون لە وڵاتی نوێدا دروست دەبێت و دەبێتە ھۆی کێشەی ڕەفتاری و نەخۆشییەکانی دڵەڕاوکێ و PTSD.<ref>{{Cite web| vauthors = Peterson S |date=2018-01-25|title=Refugee Trauma|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/refugee-trauma|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Betancourt TS, Newnham EA, Layne CM, Kim S, Steinberg AM, Ellis H, Birman D | title = Trauma history and psychopathology in war-affected refugee children referred for trauma-related mental health services in the United States | journal = Journal of Traumatic Stress | volume = 25 | issue = 6 | pages = 682–690 | date = 2012-12-01 | pmid = 23225034 | doi = 10.1002/jts.21749 }}</ref> === زەبری جیابوونەوە === تێکچوونی پەیوەندیی پەیوەستبوونە بەھۆی جیابوونەوەی درێژخایەن لە بەخێوکەر، کە دەتوانێت گەشەی دەماری پەکبخات و مەترسیی کێشەی دەروونی لە تەمەنی گەورەییدا دروست بکات.<ref>{{cite journal| vauthors = Ward MJ, Lee SS, Lipper EG |date=2000-11-01|title=Failure-to-thrive is associated with disorganized infant-mother attachment and unresolved maternal attachment |journal=Infant Mental Health Journal |volume=21|issue=6|pages=428–442|doi=10.1002/1097-0355(200011/12)21:6<428::aid-imhj2>3.0.co;2-b }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Muñoz-Hoyos A, Augustin-Morales MC, Ruíz-Cosano C, Molina-Carballo A, Fernández-García JM, Galdó-Munoz G | title = Institutional childcare and the affective deficiency syndrome: consequences on growth, nutrition and development | journal = Early Human Development | volume = 65 | issue = Suppl | pages = S145–S152 | date = 2001-11-01 | pmid = 11755045 | doi = 10.1016/s0378-3782(01)00216-x }}</ref><ref name=":17">{{Cite journal |last1=Bryant |first1=R. A. |last2=Creamer |first2=M. |last3=O'Donnell |first3=M. |last4=Forbes |first4=D. |last5=Felmingham |first5=K. L. |last6=Silove |first6=D. |last7=Malhi |first7=G. |last8=Hoof |first8=M. van |last9=McFarlane |first9=A. C. |last10=Nickerson |first10=A. |date=2017-08-01 |title=Separation from parents during childhood trauma predicts adult attachment security and post-traumatic stress disorder |journal=Psychological Medicine |volume=47 |issue=11 |pages=2028–2035 |doi=10.1017/S0033291717000472 |pmid=28535839 }}</ref> === دەستدرێژیی سێکسی === {{سەرەکی|دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر منداڵان}} === خەمی زەبربەخش === جیاوازە لە پرۆسەی ماتەمینیی ئاسایی، کە تێیدا منداڵەکە ناتوانێت لەگەڵ ژیانی ڕۆژانەدا ڕابێت کاتێک مردنی کەسە نزیکەکەی لە ئەنجامی نەخۆشییەکی لەناکاو یان کردەوەیەکی توندوتیژ بووبێت.<ref>{{Cite web| vauthors =Peterson S |date=2018-01-25|title=Traumatic Grief|url=https://www.nctsn.org/what-is-child-trauma/trauma-types/traumatic-grief|access-date=2020-10-26|website=The National Child Traumatic Stress Network}}</ref> == چارەسەر == کاریگەرییە تەندروستییەکانی زەبری منداڵی لە ڕێگەی چاودێری و چارەسەرەوە کەم دەکرێنەوە.<ref name=":1">{{Cite journal|last1=Wethington|first1=Holly R.|last2=Hahn|first2=Robert A.|last3=Fuqua-Whitley|first3=Dawna S.|last4=Sipe|first4=Theresa Ann|last5=Crosby|first5=Alex E.|last6=Johnson|first6=Robert L.|last7=Liberman|first7=Akiva M.|last8=Mościcki|first8=Eve|last9=Price|first9=LeShawndra N.|last10=Tuma|first10=Farris K.|last11=Kalra|first11=Geetika|date=2008-09-01|title=The Effectiveness of Interventions to Reduce Psychological Harm from Traumatic Events Among Children and Adolescents|journal=American Journal of Preventive Medicine|volume=35|issue=3|pages=287–313|doi=10.1016/j.amepre.2008.06.024|pmid=18692745}}</ref><ref name=":2">{{Cite journal|last1=Ehring|first1=Thomas|last2=Welboren|first2=Renate|last3=Morina|first3=Nexhmedin|last4=Wicherts|first4=Jelte M.|last5=Freitag|first5=Janina|last6=Emmelkamp|first6=Paul M. G.|date=2014-12-01|title=Meta-analysis of psychological treatments for posttraumatic stress disorder in adult survivors of childhood abuse|journal=Clinical Psychology Review|volume=34|issue=8|pages=645–657|doi=10.1016/j.cpr.2014.10.004|pmid=25455628}}</ref><ref name=":3">{{Cite journal|last1=Coventry|first1=Peter A.|last2=Meader|first2=Nick|last3=Melton|first3=Hollie|last4=Temple|first4=Melanie|last5=Dale|first5=Holly|last6=Wright|first6=Kath|last7=Cloitre|first7=Marylène|last8=Karatzias|first8=Thanos|last9=Bisson|first9=Jonathan|last10=Roberts|first10=Neil P.|last11=Brown|first11=Jennifer V. E.|date=2020-08-01|title=Psychological and pharmacological interventions for posttraumatic stress disorder and comorbid mental health problems following complex traumatic events: Systematic review and component network meta-analysis|journal=PLOS Medicine|volume=17|issue=8|pages=e1003262|doi=10.1371/journal.pmed.1003262|pmc=7446790|pmid=32813696 }}</ref> چەندین جۆری چارەسەر بۆ زەبری منداڵی بوونیان ھەیە، لەوانە چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان و چارەسەرە دەرمانسازییەکان ([[دەرمانناسی]]).<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /> چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان دەکرێت ڕاستەوخۆ بۆ تاک بن وەک [[چارەسەری دەروونی]]، یان لە ئاستی قوتابخانە و کۆمەڵگەدا بن.<ref name=":1" /><ref name=":10">{{Cite journal |last1=Avery |first1=Julie C. |last2=Morris |first2=Heather |last3=Galvin |first3=Emma |last4=Misso |first4=Marie |last5=Savaglio |first5=Melissa |last6=Skouteris |first6=Helen |year=2021-09-01 |title=Systematic Review of School-Wide Trauma-Informed Approaches |journal=Journal of Child & Adolescent Trauma |volume=14 |issue=3 |pages=381–397 |doi=10.1007/s40653-020-00321-1 |pmc=8357891 |pmid=34471456}}</ref> توێژینەوەکان دەریانخستووە کە چارەسەری ڕەفتاری مەعریفیی تیشکۆخەرە سەر زەبر (TF-CBT) کاریگەرترین چارەسەرە بۆ چارەسەرکردنی زەبری منداڵی.<ref name=":3" /><ref name=":4">{{cite journal | vauthors = Paintain E, Cassidy S | title = First-line therapy for post-traumatic stress disorder: A systematic review of cognitive behavioural therapy and psychodynamic approaches | journal = Counselling and Psychotherapy Research | volume = 18 | issue = 3 | pages = 237–250 | date = 2018-09-01 | pmid = 30147450 | pmc = 6099301 | doi = 10.1002/capr.12174 }}</ref> دەستێوەردانی پێشوەختە دەتوانێت بە شێوەیەکی بەرچاو کاریگەرییە نەرێنییەکان کەم بکاتەوە.<ref>{{cite journal | vauthors = McPherson L, Gatwiri K, Tucci J, Mitchell J, Macnamara N |title=A paradigm shift in responding to children who have experienced trauma: The Australian treatment and care for kids program |journal=Children and Youth Services Review |date=2018-11-01 |volume=94 |pages=525–534 |doi=10.1016/j.childyouth.2018.08.031 }}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Oosterbaan|first1=Veerle|last2=Covers|first2=Milou L. V.|last3=Bicanic|first3=Iva A. E.|last4=Huntjens|first4=Rafaële J. C.|last5=de Jongh|first5=Ad|date=2019-10-31|title=Do early interventions prevent PTSD? A systematic review and meta-analysis of the safety and efficacy of early interventions after sexual assault|journal=European Journal of Psychotraumatology|volume=10|issue=1|pages=1682932|doi=10.1080/20008198.2019.1682932|pmc=6853210|pmid=31762949}}</ref> === چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان === ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی (CBT) چارەسەری دەروونیی سەرەکییە بۆ PTSD.<ref name=":4" /> ئامانجی CBT یارمەتیدانی نەخۆشە بۆ گۆڕینی بیرکردنەوە و ھەڵوێستەکانی بۆ کۆنترۆڵکردنی باشتر بەسەر سۆزەکانیدا.<ref name=":5">{{Cite journal|last=Harris|first=Stephanie|date=2012-10-19|title=Cognitive Behavioural Therapy: Basics and Beyond|journal=Behavioural and Cognitive Psychotherapy|volume=41|issue=1|pages=124–125|doi=10.1017/s135246581200094x}}</ref> ھەروەھا داڕێژراوە بۆ پەرەپێدانی لێھاتووییەکانی نەخۆش لە بواری [[شیكارکردنی كێشە|شیکارکردنی کێشەدا]].<ref name=":5" /> ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفیی تیشکۆخەرە سەر زەبر ==== چارەسەری ڕەفتاری مەعریفیی تیشکۆخەرە سەر زەبر (TF-CBT) لقێکە لە چارەسەری ڕەفتاری مەعریفی کە بە تایبەتی بۆ چارەسەرکردنی منداڵان و مێرمنداڵانی تووشبوو بە PTSD داڕێژراوە.<ref name=":11">{{Cite book| vauthors = Cohen JA, Mannarino AP, Deblinger E |title=Treating trauma and traumatic grief in children and adolescents|publisher=Guilford Press|year=2006|isbn=978-1-4625-2840-0|location=New York}}</ref> ئەم چارەسەرە توانای مامەڵەکردن لەگەڵ نیشانەکانی زەبر بە منداڵ و دایکوباوک دەبەخشێت پێش ئەوەی منداڵەکە بە تەنیا و لە شوێنێکی ئارامدا زەبرەکە شی بکاتەوە.<ref>{{Cite journal|last1=Cohen|first1=Judith A.|last2=Mannarino|first2=Anthony P.|date=2015-07-01|title=Trauma-focused Cognitive Behavior Therapy for Traumatized Children and Families|journal=Child and Adolescent Psychiatric Clinics of North America|volume=24|issue=3|pages=557–570|doi=10.1016/j.chc.2015.02.005|pmc=4476061|pmid=26092739}}</ref> توێژینەوەکان دەریانخستووە ئەم چارەسەرە یەکێکە لە کاریگەرترین شێوازەکان بۆ کەمکردنەوەی دەرئەنجامە دەروونییەکانی زەبری منداڵی.<ref name=":1" /><ref name=":3" /><ref name=":4" /> ==== چارەسەری لەھۆشخستنەوە و دووبارە پرۆسەکردنەوە بە جووڵەی چاو ==== چارەسەری لەھۆشخستنەوە و دووبارە پرۆسەکردنەوە بە جووڵەی چاو (EMDR) تەکنیکێکە کە تێیدا چارەخواز یادی ڕووداوە ناخۆشەکە دەکاتەوە و لە ھەمان کاتدا ھاندانی دوولایەنەی وەک جووڵەی چاو یان لێدانی پەنجە بەکاردەھێنێت تا ھەستەکانی کۆنترۆڵ بکات.<ref name=":7">{{Cite journal| vauthors = Shapiro F |date=2007-01-01|title=EMDR, adaptive processing, and case conceptualization|journal=Journal of EMDR Practice and Research|volume=1|pages=68–87|doi=10.1891/1933-3196.1.2.68}}</ref> ئەم پرۆسەیە کاتێک تەواو دەبێت کە نەخۆشەکە بتوانێت بەبێ کاردانەوەی نەرێنی یادەوەرییەکە بگێڕێتەوە.<ref name=":7" /> ==== چارەسەری ڕەفتاریی دیالێکتیکی ==== چارەسەری ڕەفتاریی دیالێکتیکی (DBT) یارمەتیدەرە لە کەمکردنەوەی زیانگەیاندن بە خۆ و باشترکردنی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان لە ڕێگەی کەمکردنەوەی تووڕەیی و بەکارھێنانی تەکنیکەکانی ھۆشیاری.<ref name=":12">{{Cite book| vauthors = Curtois C |title=Treating complex traumatic stress disorders: An evidence-based guide|publisher=Guildford Press|year=2009|isbn=978-1-4625-1339-0}}</ref> ==== پاڵەوانانی ژیانی ڕاستەقینە ==== چارەسەری پاڵەوانانی ژیانی ڕاستەقینە (RLH) دەستێوەردانێکی پەیوەستبوون-تەوەرە بۆ منداڵانی تووشبوو بە PTSDی ئاڵۆز، کە تیشک دەخاتە سەر ڕێکخستنی سۆز، پەیوەندیی دەروونیی پشتیوانیکەر، و تێکەڵکردنی چیرۆکی ژیان بۆ دروستکردنی لێھاتوویی و خۆڕاگری.<ref>{{Cite journal|last1=Kagan|first1=Richard|last2=Spinazzola|first2=Joseph|date=2013-10-01|title=Real Life Heroes in Residential Treatment: Implementation of an Integrated Model of Trauma and Resiliency-Focused Treatment for Children and Adolescents with Complex PTSD|journal=Journal of Family Violence|volume=28|issue=7|pages=705–715|doi=10.1007/s10896-013-9537-6}}</ref> ==== سیستمی کۆدکردنی پرۆسەی گێڕانەوە-سۆز ==== سیستمی کۆدکردنی پرۆسەی گێڕانەوە-سۆز (NEPCS) سیستمێکی کۆدکردنی ڕەفتارە کە بەستنەوەی نێوان گێڕانەوە و دەربڕینی سۆزداری لە پرۆسەی چاکبوونەوە لە زەبری ئاڵۆزدا بەکاردەھێنێت.<ref>{{cite journal|vauthors=Carpenter N, Angus L, Paivio S, Bryntwick E|date=2016-04-02|title=Narrative and emotion integration processes in emotion-focused therapy for complex trauma: an exploratory process-outcome analysis|journal=Person-Centered & Experiential Psychotherapies|volume=15|issue=2|pages=67–94|doi=10.1080/14779757.2015.1132756}}</ref> ==== چوارچێوەی پەیوەستبوون، خۆڕێکخستن و لێھاتوویی ==== چوارچێوەی پەیوەستبوون، خۆڕێکخستن و لێھاتوویی (ARC) دەستێوەردانێکی گونجاوە بۆ منداڵان و مێرمنداڵانی تووشبوو بە زەبری ئاڵۆز.<ref name=":13">{{Citation|last1=Blaustein|first1=Margaret E.|chapter=Attachment, Self-Regulation, and Competency (ARC)|date=2017-01-01|title=Evidence-Based Treatments for Trauma Related Disorders in Children and Adolescents|pages=299–319|place=Cham|publisher=Springer International Publishing|last2=Kinniburgh|first2=Kristine M.|doi=10.1007/978-3-319-46138-0_14|isbn=978-3-319-46136-6}}</ref> ئەم چوارچێوەیە لە ڕووی تیۆرییەوە لەسەر تیۆرییەکانی پەیوەستبوون و زەبر دامەزراوە و نیشانەکانی PTSD کەم دەکاتەوە.<ref name=":11" /><ref name=":13" /> ==== ڕێگاکانی سەر ئاستی قوتابخانە ==== دەستێوەردانەکانی سەر ئاستی قوتابخانە توانای ئەوەیان ھەیە کە نیشانەکانی زەبر کەم بکەنەوە و ھەڵسوکەوتی ئەرێنی لەنێو فێرخوازاندا بپارێزن و متمانەبەخۆبوون زیاد بکەن.<ref name=":10" /> === چارەسەرە دەرمانسازییەکان === زۆربەی ئەو توێژینەوانەی ھەڵسەنگاندن بۆ دەرمانەکان لە چارەسەری زەبری منداڵیدا دەکەن، بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر PTSD چڕدەبنەوە.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> دەرمانەکانی وەک وەرگرەکانی وەرگرتنەوەی سیرۆتۆنینی ھەڵبژێردراو (SSRI) و دەرمانەکانی تری دژەخەمۆکی زۆرجار بەکاردێن، بەڵام چارەسەرە دەروونی-کۆمەڵایەتییەکان کاریگەرترن، و دەرمانەکان کاتێک زۆرترین کاریگەرییان دەبێت کە شانبەشانی چارەسەری وەک CBT بەکاربھێنرێن.<ref>{{Cite journal|last1=Hien|first1=D.A.|last2=Levin|first2=Frances R.|last3=Ruglass|first3=Lesia|last4=Lopez-Castro|first4=Teresa|date=2015-01-01|title=Enhancing the effects of cognitive behavioral therapy for PTSD and alcohol use disorders with antidepressant medication: A randomized clinical trial|journal=Drug and Alcohol Dependence|volume=146|pages=e142|doi=10.1016/j.drugalcdep.2014.09.303}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[فشاری سەرەتای منداڵی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:دەروونپزیشکیی منداڵ و مێرمنداڵ]] [[پۆل:جۆرەکانی زەبر]] [[پۆل:ئەزموونە نەرێنییەکانی منداڵی]] [[پۆل:تەندروستیی گەنجان]] 0f9z3c24q9to1au8isbnvt432p2m7i8 0 303665 1662782 2026-09-07T19:59:03Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1662782 wikitext text/x-wiki '''نەخۆشیی فشاری دوای زەبری ئاڵۆز''' (بە کورتی: '''C-PTSD'''؛ بە ئینگلیزی: {{lang|en|Complex post-traumatic stress disorder}}) نەخۆشییەکی دەروونییە کە لە ئەنجامی بەرکەوتنی درێژخایەن یان بەردەوام بە زەبرێکی دەروونیی قورس و توند سەرھەڵدەدات؛ بەتایبەت ئەو جۆرە زەبرانەی کە کەسەکە ھەست دەکات دەربازبوون لێیان زۆر ئەستەمە یان مەحاڵە، وەک: [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان]] بە شێوەیەکی بەردەوام، [[توندوتیژیی خێزانی]]ی درێژخایەن، یان مانەوە لە دیلی و چەوساندنەوەدا.<ref>{{cite journal |vauthors=Brewin CR, Cloitre M, Hyland P, Shevlin M, Maercker A, Bryant RA |title=A review of current evidence regarding the ICD-11 proposals for diagnosing PTSD and complex PTSD |journal=Clinical Psychology Review |volume=58 |pages=1–15 |date=2017-12-01 |doi=10.1016/j.cpr.2017.09.001 |pmid=29029837}}</ref> == نیشانەکان == ئەم نەخۆشییە لە سیستمی پۆلێنکردنی [[ئای سی دی]]-١١ لەلایەن [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]]یەوە بە فەرمی وەک نەخۆشییەکی سەربەخۆ ناسێنراوە.<ref>{{cite web |title=ICD-11: Complex post traumatic stress disorder |url=https://icd.who.int/ |access-date=2026-09-07 |publisher=World Health Organization |date=2022-02-11}}</ref> بۆ دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە، جگە لە ھەبوونی نیشانە بنەڕەتییەکانی [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] (وەک بیرکەوتنەوەی بەردەوامی ڕووداوەکان، دوورکەوتنەوە لە بیرەوەرییەکان، و دڵەڕاوکێی زۆر)، دەبێت سێ نیشانەی سەرەکیی تریش لە کەسەکەدا ھەبن کە بە تێکچوونی خۆڕێکخستن ناسراون:<ref>{{cite journal |vauthors=Cloitre M |title=ICD-11 complex post-traumatic stress disorder: simplifying diagnosis in trauma populations |journal=British Journal of Psychiatry |volume=216 |issue=3 |pages=129–131 |date=2020-03-01 |doi=10.1192/bjp.2020.43 |pmid=32345416}}</ref> * '''تێکچوونی ڕێکخستنی سۆزداری:''' زەحمەتی لە کۆنترۆڵکردنی ھەست و سۆزەکان، وەک تووڕەیی لەناکاو، خەمۆکیی درێژخایەن، یان سڕبوونی ھەستەکان. * '''[[خۆوافامکردن]]ی نەرێنی:''' ھەستکردنی بەردەوام بە بێبەھایی، [[شەرم]]، تاوانباری و ھەستکردن بە شکستی تەواو. * '''کێشە لە پەیوەندییە نێوانکەسییەکاندا:''' زەحمەتی لە دروستکردن و پاراستنی پەیوەندییە سۆزداری و کۆمەڵایەتییەکان، و ھەستکردن بە نامۆیی لە کۆمەڵگە و بێمتمانەیی بە کەسانی تر. == چارەسەر == چارەسەری ئەم نەخۆشییە پێویستی بە پلانێکی فرەقۆناغی و چارەسەری دەروونیی بەردەوام ھەیە. شێوازە باوەکانی چارەسەر بریتین لە: چارەسەری ڕەفتاریی مەعریفی (CBT)، چارەسەری دەروونی لەڕێگەی جووڵەی چاو و دووبارە پڕۆسەکردنەوە (EMDR)، لەگەڵ ڕاھێنانی ھۆشیاری و خۆڕێکخستنەوە، بە مەبەستی گێڕانەوەی ھەستی ئارامی بۆ نەخۆش و باشترکردنی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانی.<ref>{{cite book |last=Herman |first=Judith L. |title=Trauma and Recovery: The Aftermath of Violence |date=1997-05-30 |publisher=Basic Books |isbn=978-0-465-08730-3 |pages=115–130}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] * [[دەروونبرینداری (تراوما)]] * [[توندوتیژیی خێزانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:نەخۆشییە دەروونییەکان]] [[پۆل:نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] [[پۆل:دەروونناسی]] t9prhvtfs5zztza4v3d30ixg59gg2gq 1663045 1662782 2026-09-08T09:12:50Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1663045 wikitext text/x-wiki '''نەخۆشیی فشاری دوای زەبری ئاڵۆز''' (بە کورتی: '''C-PTSD'''؛ بە ئینگلیزی: {{lang|en|Complex post-traumatic stress disorder}}) نەخۆشییەکی دەروونییە کە لە ئەنجامی بەرکەوتنی درێژخایەن یان بەردەوام بە زەبرێکی دەروونیی قورس و توند سەرھەڵدەدات؛ بەتایبەت ئەو جۆرە زەبرانەی کە کەسەکە ھەست دەکات دەربازبوون لێیان زۆر ئەستەمە یان مەحاڵە، وەک: [[دەستدرێژیکردنە سەر منداڵان]] بە شێوەیەکی بەردەوام، [[توندوتیژیی خێزانی]]ی درێژخایەن، یان مانەوە لە دیلی و چەوساندنەوەدا.<ref>{{cite journal |vauthors=Brewin CR, Cloitre M, Hyland P, Shevlin M, Maercker A, Bryant RA |title=A review of current evidence regarding the ICD-11 proposals for diagnosing PTSD and complex PTSD |journal=Clinical Psychology Review |volume=58 |pages=1–15 |date=2017-12-01 |doi=10.1016/j.cpr.2017.09.001 |pmid=29029837}}</ref> == نیشانەکان == ئەم نەخۆشییە لە سیستمی پۆلێنکردنی [[ئای سی دی]]-١١ لەلایەن [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]]یەوە بە فەرمی وەک نەخۆشییەکی سەربەخۆ ناسێنراوە.<ref>{{cite web |title=ICD-11: Complex post traumatic stress disorder |url=https://icd.who.int/ |access-date=2026-09-07 |publisher=World Health Organization |date=2022-02-11}}</ref> بۆ دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکە، جگە لە ھەبوونی نیشانە بنەڕەتییەکانی [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] (وەک بیرکەوتنەوەی بەردەوامی ڕووداوەکان، دوورکەوتنەوە لە بیرەوەرییەکان، و دڵەڕاوکێی زۆر)، دەبێت سێ نیشانەی سەرەکیی تریش لە کەسەکەدا ھەبن کە بە تێکچوونی خۆڕێکخستن ناسراون:<ref>{{cite journal |vauthors=Cloitre M |title=ICD-11 complex post-traumatic stress disorder: simplifying diagnosis in trauma populations |journal=British Journal of Psychiatry |volume=216 |issue=3 |pages=129–131 |date=2020-03-01 |doi=10.1192/bjp.2020.43 |pmid=32345416}}</ref> * '''تێکچوونی ڕێکخستنی سۆزداری:''' زەحمەتی لە کۆنترۆڵکردنی ھەست و سۆزەکان، وەک تووڕەیی لەناکاو، خەمۆکیی درێژخایەن، یان سڕبوونی ھەستەکان. * '''[[خۆوافامکردن]]ی نەرێنی:''' ھەستکردنی بەردەوام بە بێبەھایی، [[شەرم]]، تاوانباری و ھەستکردن بە شکستی تەواو. * '''کێشە لە پەیوەندییە نێوانکەسییەکاندا:''' زەحمەتی لە دروستکردن و پاراستنی پەیوەندییە سۆزداری و کۆمەڵایەتییەکان، و ھەستکردن بە نامۆیی لە کۆمەڵگە و بێمتمانەیی بە کەسانی تر. == چارەسەر == چارەسەری ئەم نەخۆشییە پێویستی بە پلانێکی فرەقۆناغی و چارەسەری دەروونیی بەردەوام ھەیە. شێوازە باوەکانی چارەسەر بریتین لە: چارەسەری ڕەفتاریی مەعریفی (CBT)، چارەسەری دەروونی لەڕێگەی جووڵەی چاو و دووبارە پڕۆسەکردنەوە (EMDR)، لەگەڵ ڕاھێنانی ھۆشیاری و خۆڕێکخستنەوە، بە مەبەستی گێڕانەوەی ھەستی ئارامی بۆ نەخۆش و باشترکردنی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانی.<ref>{{cite book |last=Herman |first=Judith L. |title=Trauma and Recovery: The Aftermath of Violence |date=1997-05-30 |publisher=Basic Books |isbn=978-0-465-08730-3 |pages=115–130}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] * [[دەروونبرینداری (تراوما)]] * [[توندوتیژیی خێزانی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:نەخۆشییە دەروونییەکان]] [[پۆل:نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] [[پۆل:دەروونناسی]] [[پۆل:پەشێوییەکانی دڵەڕاوکێ]] lt5axnywko0us1hzwbbg1k6uohp1gyo 0 303666 1662805 2026-09-07T20:11:52Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1662805 wikitext text/x-wiki '''خۆڕاگریی دەروونی''' یان '''خۆڕاگریی ژیری'''، بریتییە لە توانای ڕووبەڕووبوونەوە و [[دەروونناسی|خۆگونجاندنی دەروونی]] و سۆزداری لە کاتی تەنگژە و قەیرانەکاندا، یان گەڕانەوەیەکی خێرا بۆ دۆخی ئاسایی پێش ڕوودانی قەیرانەکە.<ref name="deTerte2014">{{cite journal |last1=de Terte |first1=Ian |last2=Stephens |first2=Christine |title=Psychological resilience of workers in high-risk occupations |journal=Stress and Health |volume=30 |issue=5 |pages=353–355 |date=2014-12-01 |pmid=25476960 |doi=10.1002/smi.2627}}</ref><ref name="APA2020">{{Cite web |url=https://www.apa.org/topics/resilience |title=Building your resilience |date=2020-02-01 |website=American Psychological Association |access-date=2025-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200330195723/https://www.apa.org/topics/resilience |archive-date=2020-03-30}}</ref> خۆڕاگری بە گشتی وەک پڕۆسەیەکی گەشەکردن دادەنرێت کە دەکرێت بە تێپەڕبوونی کات پەروەردە بکرێت، یان وەک سیفەتێکی تا ڕادەیەک جێگیری کەسایەتی سەیر دەکرێت.<ref name="Masten2001">{{cite journal |vauthors=Masten AS |date=2001-03-01 |title=Ordinary magic. Resilience processes in development |journal=The American Psychologist |volume=56 |issue=3 |pages=227–238 |doi=10.1037/0003-066X.56.3.227 |pmid=11315249 |s2cid=19940228}}</ref> توێژەران کۆمەڵێک ھۆکاری ناوەکییان دەستنیشان کردووە کە کاریگەرییان لەسەر خۆڕاگری ھەیە، لەوانە: ڕێزگرتن لە خود، خۆڕێکخستن، گەشبینی، و زیرەکیی سۆزداری، لە پاڵ ھۆکارە دەرەکییەکانی وەک پاڵپشتیی کۆمەڵایەتی لەلایەن [[خێزان]]، ھاوڕێیان و کۆمەڵگەوە.<ref name="Southwick2014">{{Cite journal |last1=Southwick |first1=Steven M. |last2=Bonanno |first2=George A. |last3=Masten |first3=Ann S. |last4=Panter-Brick |first4=Catherine |last5=Yehuda |first5=Rachel |date=2014-10-01 |title=Resilience definitions, theory, and challenges: interdisciplinary perspectives |journal=European Journal of Psychotraumatology |volume=5 |issue=1 |pages=1–14 |doi=10.3402/ejpt.v5.25338 |pmid=25317257 |pmc=4185134}}</ref> ئەم زاراوەیە لە ساڵانی حەفتا و ھەشتاکانی سەدەی بیستەم لەلایەن دەروونناس ئێمی وێرنەرەوە برەوی پێدرا، کاتێک توێژینەوەیەکی درێژخایەنی ٤٠ ساڵەی لەسەر ئەو منداڵانە ئەنجامدا کە لە ژینگەیەکی ئابووری و کۆمەڵایەتیی نزمدا لە ناوچەی کاوای لە [[ھاوایی]] گەورە ببوون.<ref name="w1989">{{cite book |title=Vulnerable but invincible: a longitudinal study of resilient children and youth |last1=Werner |first1=Emmy E |last2=Smith |first2=Ruth S |date=1989-01-01 |publisher=McGraw-Hill |isbn=0-07-069445-1 |location=New York |pages=15–30}}</ref> وێرنەر بۆی دەرکەوت کە نزیکەی سێیەکی ئەو منداڵانەی لە ژێر مەترسیدا بوون، سەرباری بارودۆخی سەخت، گەشەیان کرد و بوون بە کەسانی پێگەیشتووی سەرکەوتوو، ئەمەش بۆ ھۆکارە پارێزەرەکانی نێو کەسایەتی، خێزان و کۆمەڵگەکانیان دەگەڕایەوە.<ref name="w1989" /> توێژینەوە بایۆلۆجییەکان پەیوەندیی خۆڕاگرییان بە کۆئەندامی [[پەیەگوێزەرەوە]]کانەوە بەستووەتەوە، بەتایبەت ئەو سیستمانەی پەیوەندییان بە [[دۆپامین]] و ئۆپیۆیدە سروشتییەکانەوە ھەیە، ھەروەھا دەستکارییە ئێپیجینێتیکییەکان و پێکھاتەکانی مێشک وەک توێکڵی پێشەوەی مێشک و ھێپۆکەمپەس.<ref name="auto2">{{cite journal |vauthors=Dudek KA, Kaufmann FN, Lavoie O, Menard C |date=2021-01-01 |title=Central and peripheral stress-induced epigenetic mechanisms of resilience |journal=Current Opinion in Psychiatry |volume=34 |issue=1 |pages=1–9 |doi=10.1097/YCO.0000000000000664 |pmid=33141775 |s2cid=226249341}}</ref><ref name="auto4">{{cite journal |vauthors=Cabib S, Puglisi-Allegra S |date=2012-01-01 |title=The mesoaccumbens dopamine in coping with stress |journal=Neuroscience and Biobehavioral Reviews |volume=36 |issue=1 |pages=79–89 |doi=10.1016/j.neubiorev.2011.04.012 |pmid=21565217 |s2cid=1614115}}</ref> ھەستە ئەرێنییەکان ڕۆڵێکی گرنگ لە خۆڕاگریدا دەگێڕن و یارمەتیی تاک دەدەن لە [[فشاری دەروونی]] چاک ببێتەوە و سەرچاوە کۆمەڵایەتییە بەردەوامەکان بنیات بنێت.<ref name="tugade">{{cite journal |vauthors=Tugade MM, Fredrickson BL |title=Resilient individuals use positive emotions to bounce back from negative emotional experiences |journal=Journal of Personality and Social Psychology |volume=86 |issue=2 |pages=320–333 |date=2004-02-01 |pmid=14769087 |pmc=3132556 |doi=10.1037/0022-3514.86.2.320}}</ref> مرۆڤ دەتوانێت لە ڕێگەی تەکنیکەکانی چارەسەری زانینیی ڕەفتاری (CBT)، ڕاھێنانەکانی ھۆشیاریی تەواو (Mindfulness)، پاڵپشتیی کۆمەڵایەتی و دەستێوەردانە دەروونییەکانەوە خۆڕاگریی خۆی بەھێز بکات.<ref>{{Cite journal |last1=Smith |first1=Jasset C. |last2=Hyman |first2=Scott M. |last3=Andres-Hyman |first3=Raquel C. |last4=Ruiz |first4=Jessica J. |last5=Davidson |first5=Larry |date=2016-10-01 |title=Applying recovery principles to the treatment of trauma |journal=Professional Psychology: Research and Practice |volume=47 |issue=5 |pages=347–355 |doi=10.1037/pro0000105}}</ref><ref name="pmid19968381">{{cite journal |vauthors=Brunwasser SM, Gillham JE, Kim ES |date=2009-12-01 |title=A meta-analytic review of the Penn Resiliency Program's effect on depressive symptoms |journal=Journal of Consulting and Clinical Psychology |volume=77 |issue=6 |pages=1042–1054 |doi=10.1037/a0017671 |pmc=4667774 |pmid=19968381}}</ref> خۆڕاگری لە چوارچێوەی جۆراوجۆردا لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە، لەوانە سەختییەکانی سەردەمی منداڵی، [[کارەساتی سروشتی]]، لەدەستدانی ئازیزان، فشاری ژینگەی کار، و خزمەتی سەربازی.<ref name="Hartmann_2019">{{Cite journal |vauthors=Hartmann S, Weiss M, Newman A, Hoegl M |date=2019-02-27 |title=Resilience in the Workplace: A Multilevel Review and Synthesis |journal=Applied Psychology |volume=69 |issue=3 |pages=913–959 |doi=10.1111/apps.12191 |s2cid=151262829}}</ref><ref name="Bonanno">{{cite journal |vauthors=Bonanno GA, Galea S, Bucciarelli A, Vlahov D |date=2007-10-01 |title=What predicts psychological resilience after disaster? The role of demographics, resources, and life stress |journal=Journal of Consulting and Clinical Psychology |volume=75 |issue=5 |pages=671–682 |doi=10.1037/0022-006X.75.5.671 |pmid=17907849}}</ref> توێژینەوەکان دەریدەخەن کە فاکتەرە کلتوورییەکان کاریگەرییان لەسەر چۆنیەتیی دەرکەوتنی خۆڕاگری ھەیە؛ کۆمەڵگە [[تاکەکەسێتی|تاکگەرایی]] و کۆمەڵگەراییەکان شێوازی جیاواز لە ڕووبەڕووبوونەوە و چاکبوونەوە پێشان دەدەن.<ref name="GonPad97">{{cite journal |vauthors=Gonzalez R, Padilla A |date=1997-08-01 |title=The Academic Resilience of Mexican–American High School Students |journal=Hispanic Journal of Behavioral Sciences |volume=19 |issue=3 |pages=301–317 |doi=10.1177/07399863970193004 |s2cid=143642546}}</ref> لە کاتێکدا خۆڕاگری بە شتێکی بەسوود دادەنرێت، ھەندێک لە توێژەران ڕەخنەیان لەم چەمکە گرتووە لەبەر ئەوەی ڕەنگە بەرپرسیارێتیی چاکبوونەوە لە قەیرانەکان لەسەر شانی دامەزراوەکانەوە بخاتە سەر شانی تاکەکان.<ref name="auto3">{{cite book |last1=Evans |first1=Brad |last2=Reid |first2=Julian |title=Resilient Life: The Art of Living Dangerously |date=2014-01-01 |publisher=Polity Press |location=Malden, Mass. |isbn=978-0-7456-7152-9 |pages=11–12}}</ref> == کورتەباسی گشتی == کەسێکی خۆڕاگر «پڕۆسە دەروونییەکان و ڕەفتارەکانی بۆ پەرەپێدانی سەرمایەی کەسی و پاراستنی خۆی لە کاریگەرییە نەرێنییەکانی فاکتەرە سترێسبەخشەکان» بەکاردەھێنێت.<ref>{{Cite journal |vauthors=Robertson IT, Cooper CL, Sarkar M, Curran T |date=2015-04-25 |title=Resilience training in the workplace from 2003 to 2014: A systematic review |journal=Journal of Occupational and Organizational Psychology |volume=88 |issue=3 |pages=533–562 |doi=10.1111/joop.12120}}</ref> خۆڕاگریی دەروونی بریتییە لە گونجاندن لە سیفەت و ئەزموونە دەروونییەکانی کەسێکدا کە ڕێگەی پێدەدات لە کاتی تەنگژە و ئاڵۆزییەکاندا دۆخی دەروونیی تەندروستی خۆی بپارێزێت یان بەدەستی بھێنێتەوە، بەبێ ئەوەی تووشی لێکەوتەی نەرێنیی درێژخایەن بێت.<ref>{{Cite journal |last1=Herrman |first1=Helen |last2=Stewart |first2=Donna E |last3=Diaz-Granados |first3=Natalia |last4=Berger |first4=Elena L |last5=Jackson |first5=Beth |last6=Yuen |first6=Tracy |date=2011-05-01 |title=What is Resilience? |journal=The Canadian Journal of Psychiatry |volume=56 |issue=5 |pages=258–265 |doi=10.1177/070674371105600504 |pmid=21586191 |s2cid=62773368}}</ref> پێوانەکردن و تاقیکردنەوەی ئەم چەمکە دەروونییە کارێکی ئاسان نییە، چونکە خۆڕاگری بە چەندین شێواز لێکدەدرێتەوە. زۆربەی قوتابخانە دەروونییەکان (بایۆپزیشکی، زانینی-ڕەفتاری، کۆمەڵایەتی-کلتووری) تێڕوانینی تایبەتی خۆیان ھەیە بۆ ئەوەی کە خۆڕاگری چییە، لە کوێوە سەرچاوە دەگرێت، و چۆن پەرەی پێدەدرێت. پێناسەی زۆر بۆ خۆڕاگریی دەروونی ھەن کە زۆربەیان لە دەوری دوو چەمکی سەرەکی کۆدەبنەوە: «سەختی و ناڕەحەتی» و «خۆگونجاندنی ئەرێنی».<ref name="Fletcher_2013">{{Cite journal |vauthors=Fletcher D, Sarkar M |date=2013-01-01 |title=Psychological Resilience |journal=European Psychologist |volume=18 |issue=1 |pages=12–23 |doi=10.1027/1016-9040/a000124}}</ref> ھەستە ئەرێنییەکان، پاڵپشتیی کۆمەڵایەتی و پشوودرێژی و پتەویی دەروونی کاریگەرییان لەسەر بەھێزبوونی خۆڕاگری ھەیە.<ref name="tugade"/><ref>{{cite journal |last1=Pahwa |first1=Sumit |last2=Khan |first2=Nusrat |title=Factors Affecting Emotional Resilience in Adults |journal=Management and Labour Studies |date=2022-05-01 |volume=47 |issue=2 |pages=216–232 |doi=10.1177/0258042X211072935}}</ref> کەسی خۆڕاگر دەتوانێت بەرگری لەو بارودۆخە نالەبارە دەروونییانە بکات کە زۆرجار بەھۆی بارودۆخی سەختی ژیانەوە دروست دەبن. ئەمە جیاوازە لە چاکبوونەوەی دەروونی، کە پەیوەستە بە گەڕانەوە بۆ ئەو دۆخە دەروونییەی پێش ئەزموونێکی سەخت یان لەدەستدانێک ھەبووە.<ref name=":0">{{Cite journal |last=Bonanno |first=George A. |date=2004-01-01 |title=Loss, Trauma, and Human Resilience: Have We Underestimated the Human Capacity to Thrive After Extremely Aversive Events? |journal=American Psychologist |volume=59 |issue=1 |pages=20–28 |doi=10.1037/0003-066x.59.1.20 |pmid=14736317 |s2cid=6296189}}</ref> خۆڕاگری بریتییە لە «خۆگونجاندنێکی ئەرێنی» لە دوای دۆخێکی پڕ لە فشار یان سەختی.<ref name="Hopf S.M 2010">{{cite journal |vauthors=Hopf SM |title=Risk and Resilience in Children Coping with Parental Divorce |journal=Dartmouth Undergraduate Journal of Science |date=2010-05-01 |volume=12 |pages=15–24}}</ref> کاتێک مرۆڤ بەردەوام ڕووبەڕووی [[سترێسی دەروونی]]ی ڕۆژانە دەبێتەوە، ھاوسەنگیی ناوەکی و دەرەکیی تێکدەچێت، ئەمەش ھاوکات دەبێتە ئاستەنگ و دەرفەتیش. فاکتەرە سترێسبەخشەکانی ژیانی ڕۆژانە دەکرێت کاریگەریی ئەرێنییان ھەبێت لە پێگەیاندنی خۆڕاگریداد. ھەندێک لە دەروونناسان پێیان وایە کە خودی فشار نییە کە خۆڕاگری دروست دەکات، بەڵکوو تێگەیشتنی کەسەکە بۆ فشارەکە و ئاستی کۆنترۆڵی خۆی بەسەر دۆخەکەدا دەور دەگێڕێت.<ref>{{Cite book |last=McGonigal |first=Kelly |title=The Upside of Stress: Why Stress Is Good for You, and How to Get Good at It |date=2016-05-10 |publisher=Penguin |isbn=978-1-101-98293-8 |pages=10–12}}</ref> == پڕۆسە == خۆڕاگریی دەروونی بە شێوەیەکی گشتی وەک پڕۆسەیەک سەیر دەکرێت، نەک سیفەتێکی نەگۆڕ. زۆربەی توێژینەوەکان دەریدەخەن کە خۆڕاگری دەرەنجامی کارلێکی نێوان مرۆڤ و ژینگەکەیەتی، کە تێیدا تاک بەشداری لەو پڕۆسانەدا دەکات کە یان باشبژێوی پەرەپێدەدەن یان لە مەترسییەکان دەیپارێزن.<ref name="Zautra, A.J. 2010 pp. 3-34">{{cite book |vauthors=Zautra AJ, Hall JS, Murray KE |date=2010-01-01 |chapter=Resilience: A new definition of health for people and communities |pages=3–34 |veditors=Reich JW, Zautra AP, Hall JS |title=Handbook of adult resilience |location=New York |publisher=Guilford |isbn=978-1-4625-0647-7}}</ref> کاتێک مرۆڤ ڕووبەڕووی بارودۆخێکی سەخت دەبێتەوە، سێ ڕێگە لە پێشیدایە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ دۆخەکەدا:<ref>{{Cite journal |last1=Aldao |first1=Amelia |last2=Nolen-Hoeksema |first2=Susan |last3=Schweizer |first3=Susanne |date=2010-03-01 |title=Emotion-regulation strategies across psychopathology: A meta-analytic review |journal=Clinical Psychology Review |volume=30 |issue=2 |pages=217–237 |doi=10.1016/j.cpr.2009.11.004 |pmid=20015584}}</ref> # بە تووڕەیی یان دەستدرێژیکاری وەڵام بداتەوە. # تووشی داڕمان ببێت و لە کار بکەوێت. # ھەست بە سۆزەکان بکات سەبارەت بە بارودۆخەکە و بە شێوەیەکی گونجاو مامەڵەیان لەگەڵدا بکات. خۆڕاگری لە ڕێگەی بژاردەی سێیەمەوە گەشە دەکات؛ ئەو کەسانەی ئەم شێوازە دەگرنەبەر، نەریتە کۆنەکانیان دەگۆڕن بۆ ئەوەی خۆیان لەگەڵ دۆخە نەخوازراوەکاندا بگونجێنن و بەمەش ئاستی باشبژێویی خۆیان بەرز دەکەنەوە. بە پێچەوانەوە، ڕێگەی یەکەم و دووەم مرۆڤ بەرەو عەقڵیەتی قوربانی دەبەن، کە تێیدا لۆمەی کەسانی تر دەکەن و تەنانەت دوای تێپەڕبوونی تەنگژەکەش ڕێگەکانی خۆگونجاندن ڕەتدەکەنەوە. ئەم جۆرە کەسانە پەنا بۆ ھەستە نەرێنییەکانی وەک ترس، تووڕەیی، دڵەڕاوکێ، بێدەسەڵاتی و بێھیوایی دەبەن، کە توانای چارەسەرکردنی کێشەکان لاواز دەکات و خۆڕاگری دادەبەزێنێت.<ref>{{cite journal |last1=Luthar |first1=Suniya S. |last2=Cicchetti |first2=Dante |date=2000-12-01 |title=The construct of resilience: implications for interventions and social policies |journal=Development and Psychopathology |volume=12 |issue=4 |pages=857–885 |doi=10.1017/s0954579400004156 |pmid=11202047 |pmc=1903337}}</ref> کەسانی خۆڕاگر ھەوڵی دۆزینەوەی چارەسەر دەدەن و ژینگە پارێزەرەکانی وەک خێزانی باش، قوتابخانە، و کۆمەڵگە پشتیوانییان دەکەن.<ref>{{Cite journal |last=Morrow |first=Betty Hearn |date=2008-01-01 |title=Community resilience: A social justice perspective |journal=CARRI Research Report |volume=1 |pages=1–18}}</ref> == مۆدێلە بایۆلۆجییەکان == لە ڕوانگەیەکی زانستییەوە، خۆڕاگری پەیوەندییەکی ئاڵۆزی لەگەڵ میکانیزمە بایۆلۆجییەکان و بۆماوەیی ھەیە:<ref name="auto">{{Cite journal |vauthors=Gavidia-Payne S, Denny B, Davis K, Francis A, Jackson M |date=2015-11-01 |title=Parental resilience: A neglected construct in resilience research |journal=Clinical Psychologist |volume=19 |issue=3 |pages=111–121 |doi=10.1111/cp.12053}}</ref> سێ پایەی سەرەکی بۆ خۆڕاگری—متمانە بەخۆبوون، ڕێزگرتن لە خود و [[خۆوافامکردن]]—ھەریەکەیان ڕەگیان لە کۆئەندامێکی دەماریی جیاوازدایە: بە ڕیزبەندی لە کۆئەندامی دەماریی جەستەیی، [[کۆئەندامی پەیی خۆیی]]، و [[کۆئەندامی دەماریی ناوەندی]].<ref>{{cite book |title=The Resiliency Advantage |vauthors=Siebert A |date=2005-01-01 |publisher=Berrett-Koehler Publishers |isbn=978-1-57675-329-3 |pages=74–78}}</ref> توێژینەوەکان دەریدەخەن کە خۆڕاگری لەژێر کاریگەریی دەستکارییە ئێپیجینێتیکییەکان دایە. زیادبوونی میسایلیشنی دی ئێن ئەی (DNA methylation) لە فاکتەری گەشەی دەماریی GDNF لە ھەندێک ناوچەی مێشکدا، خۆڕاگری لە بەرامبەر فشاردا بەرز دەکاتەوە، بە ھەمان شێوە گونجاندنە گەردیلەییەکانی بەربەستی خوێن-مێشکیش دەوریان ھەیە.<ref name="auto2"/> ڕووت فێڵدمان (٢٠٢٠) چوارچێوەیەکی بایۆلۆجیی گشتگیری پێشنیار کردووە و دەڵێت ناکرێت خۆڕاگری تەنھا لە ڕێگەی گەیەنەرە دەمارییەکان یان ناوچە دابڕاوەکانی مێشکەوە تێبگەین. بەڵکوو خۆڕاگری لە کارلێکی سێ سیستمی بایۆلۆجیی پێکەوەبەستراوەوە سەرھەڵدەدات: # سیستمی ئۆکسیتۆسین (Oxytocin): کە بە شێوەیەکی سەرەکی توانای مێشک بۆ خۆڕێکخستنەوە لە وەڵامی ئەزموونە ژینگەییەکاندا ئاسان دەکات و ترسی دەروونی کەمدەکاتەوە. # مێشکی پەیوەستکەر (Affiliative Brain): تۆڕێک لە پێکھاتە دەمارییەکان کە ڕێگە بە مرۆڤ دەدات پەیوەندیی نزیک دروست بکات و سۆز و ھاوسۆزی بەڕێوەبەرێت. # ھاوکاتبوونی بایۆڕەفتاری (Biobehavioral Synchrony): ھەماھەنگیی دینامیکی نێوان کاردانەوە فیزیۆلۆجی و ڕەفتارییەکان لەگەڵ دەوروبەر، وەک ھاوسەنگبوونی لێدانی دڵ و سەیرکردنی چاوەکان لە نێوان دایک و کۆرپەدا.<ref name="auto1">{{Cite journal |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/wps.20729 |title=What is resilience: an affiliative neuroscience approach |first=Ruth |last=Feldman |date=2020-07-31 |journal=World Psychiatry |volume=19 |issue=2 |pages=132–150 |doi=10.1002/wps.20729 |pmid=32394561 |pmc=7215067}}</ref> دوو گەیەنەری دەماریی سەرەکی کە بەرپرسن لە کەمکردنەوەی فشاری دەروونی لە مێشکدا بریتین لە [[دۆپامین]] و ئۆپیۆیدە سروشتییەکان.<ref name="auto4"/> پەیوەندیی نێوان پاڵپشتیی کۆمەڵایەتی و خۆڕاگری بەرامبەر فشار لە ڕێگەی کاریگەریی سیستمی ئۆکسیتۆسین لەسەر تەوەری ھایپۆتالامۆس-پیتویتەری-ئەدرینال (HPA axis) ناوەندگری دەکرێت.<ref>{{cite journal |vauthors=Ozbay F, Fitterling H, Charney D, Southwick S |date=2008-08-01 |title=Social support and resilience to stress across the life span: a neurobiologic framework |journal=Current Psychiatry Reports |volume=10 |issue=4 |pages=304–310 |doi=10.1007/s11920-008-0049-7 |pmid=18627668 |s2cid=34039857}}</ref> == مۆدێلە وەرزشییەکان == لە بواری وەرزشدا، خۆڕاگری تەنھا وەک سیفەتێکی زاتی سەیر ناکرێت، بەڵکوو وەک پڕۆسەیەکی دینامیک دەبینرێت کە لە ڕێگەی مەشق، پاڵنەر و ژینگەوە شێوە دەگرێت. مۆدێلە دەروونییە وەرزشییەکان جیاوازی دەکەن لە نێوان «خۆڕاگری وەک سیفەت» (کە مەیلی بەردەوامییە لەسەر کۆڵنەدان) و «خۆڕاگری وەک پڕۆسە» (کە بریتییە لەو لێھاتووییەی ڕێگە بە وەڵامدانەوەی گونجاو لە بەرامبەر سەختییەکاندا دەدات بە تێپەڕبوونی کات). ئەم مۆدێلانە ڕاستەوخۆ پەیوەستن بە باشترکردنی ئەنجامەکانی وەرزشوان و چاکبوونەوە لە شکست و فشارە پێشبڕکێییەکان.<ref>{{cite journal |last=Kobasa |first=S. C. |year=1979 |title=Stressful life events, personality and health: An inquiry into hardiness |journal=Journal of Personality and Social Psychology |volume=37 |issue=1 |pages=1–11 |doi=10.1037/0022-3514.37.1.1}}</ref> == مێژوو == یەکەم توێژینەوە لەسەر خۆڕاگری لە ساڵی ١٩٧٣ بڵاوکرایەوە کە تێیدا پەتاوانی (ئیپیدیمیۆلۆجی) بەکارھێنرا بۆ دۆزینەوەی مەترسییەکان و ئەو ھۆکارە پارێزەرانەی کە ئەمڕۆ پێناسەی خۆڕاگری دەکەن.<ref>{{cite book |vauthors=Garmezy N |year=1973 |chapter=Competence and adaptation in adult schizophrenic patients and children at risk |pages=163–204 |veditors=Dean SR |title=Schizophrenia: The first ten Dean Award Lectures |location=N.Y. |publisher=MSS Information Corp.}}</ref> ساڵێک دواتر، ھەمان گرووپی توێژەران ئامرازیان دروست کرد بۆ لێکۆڵینەوە لەو سیستمانەی کە پاڵپشتی لە گەشەی خۆڕاگری دەکەن.<ref>{{cite journal |vauthors=Garmezy N, Streitman S |year=1974 |title=Children at risk: the search for the antecedents of schizophrenia. Part I. Conceptual models and research methods |journal=Schizophrenia Bulletin |volume=1 |issue=8 |pages=14–90 |doi=10.1093/schbul/1.8.14 |pmid=4619494}}</ref> ئێمی وێرنەر یەکێک بوو لەو زانایانەی زاراوەی «خۆڕاگری»ی بەکارھێنا لە توێژینەوەکەیدا لەسەر منداڵانی کاوای لە [[ھاوایی]]. زۆربەی ئەو منداڵانە لەگەڵ دایک و باوکێکی ئاڵوودەی کحول یان نەخۆشی دەروونی گەورە بووبوون. وێرنەر تێبینی کرد کە دوو لەسەر سێی ئەو منداڵانە لە تەمەنی ھەرزەکاریدا ڕەفتاری زیانبەخشیان لێکەوتەوە، وەک بێکاریی درێژخایەن و بەکارھێنانی ماددەی ھۆشبەر؛ بەڵام یەک لەسەر سێیان توانییان بەسەر ئەم ئاستەنگانەدا سەربکەون و ببنە کەسانی سەرکەوتوو، وێرنەر ئەم گرووپەی بە «خۆڕاگر» ناوبرد.<ref name="w1989"/> لە ساڵانی ھەشتاکانی سەدەی بیستەمدا، خۆڕاگری وەک بابەتێکی گرنگ لە توێژینەوەی ئەو منداڵانەدا دەرکەوت کە دایکیان تووشی نەخۆشیی [[شیزۆفرێنیا]] بووبوون.<ref>{{cite journal |vauthors=Masten AS, Best KM, Garmezy N |year=1990 |title=Resilience and development: Contributions from the study of children who overcome adversity |journal=Development and Psychopathology |volume=2 |issue=4 |pages=425–444 |doi=10.1017/S0954579400005812 |s2cid=145342630}}</ref> توێژینەوەکان دەریانخست کە سەرباری نەبوونی چاودێرییەکی گونجاو لەلایەن دایک و باوکی نەخۆشەوە، بەشێک لە منداڵەکان توانیویانە لە ڕووی خوێندن و گەشەی کەسییەوە سەرکەوتنی گەورە بەدەستبھێنن.<ref name="Luthar_1999">{{cite book |title=Poverty and children's adjustment |vauthors=Luthar SS |year=1999 |publisher=Sage |isbn=978-0-7619-0518-9 |location=Newbury Park, Calif. |pages=40–65}}</ref> == خۆڕاگری وەک سیفەت == سیفەت و باری دەروونیی زاتی فاکتەرێکی سەرەکییە لە خۆڕاگریداد. سیفەتی خۆڕاگری پەیوەندییەکی پێچەوانەی لەگەڵ نەخۆشەدەروونی (Neuroticism) و ھەستە نەرێنییەکاندا ھەیە، کە بریتییە لە مەیلی بینینی جیھان وەک شوێنێکی مەترسیدار و پڕ لە ناڕەحەتی. لە بەرامبەردا، خۆڕاگری پەیوەندییەکی ئەرێنیی بە کراوەیی بەرامبەر ئەزموونە نوێیەکان و ھەستە ئەرێنییەکانەوە ھەیە، کە دەبنە ھۆی ڕووبەڕووبوونەوەی کێشەکان بە متمانە و پاراستنی [[ئۆتۆنۆمی|سەربەخۆیی کەسی]].<ref name="tugade"/> خۆڕاگری وەک سیفەت بە دوو ڕێگە دەپێورێت: «پێوانەکردنی ڕاستەوخۆ» لە ڕێگەی پێوەرەکانی خۆڕاگری، و «پێوانەکردنی بە وەکالەت» کە تێیدا چەمکە دەروونییە ھاوشێوەکان بۆ شیکردنەوەی ئەنجامە خۆڕاگرەکان بەکاردەھێنرێن.<ref name="Maltby_2015">{{cite journal |vauthors=Maltby J, Day L, Hall S |title=Refining Trait Resilience: Identifying Engineering, Ecological, and Adaptive Facets from Extant Measures of Resilience |journal=PLOS ONE |volume=10 |issue=7 |pages=e0131826 |date=2015-07-01 |pmid=26132197 |pmc=4488934 |doi=10.1371/journal.pone.0131826}}</ref> == پەرەپێدان و پاراستنی خۆڕاگری == فلێچەر و سەرکار پێنج فاکتەری سەرەکییان دۆزیوەتەوە کە خۆڕاگریی مرۆڤ پەرەپێدەدەن و دەپارێزن:<ref name="Fletcher_2013"/> # توانای داڕشتنی پلانی واقیعی و ھەنگاونان بۆ جێبەجێکردنیان. # متمانە بە تواناکان و خاڵە بەھێزەکانی خۆ. # لێھاتوویی لە پەیوەندیکردن و چارەسەرکردنی کێشەکان. # توانای بەڕێوەبردنی ھەڵچوون و ھەستە توندەکان. # ھەبوونی ڕێزگرتن لە خودی باش. بەرکەوتن لەگەڵ سروشت و ھەبوونی پەیوەندی لەگەڵ ژینگەدا وەک ڕێگەیەکی کاریگەر بۆ بەرزکردنەوەی خۆڕاگری لە بەرامبەر فاکتەرە سترێسبەخشەکاندا دەرکەوتووە، کە لە ڕێگەی چەمکی «تیۆریی خۆڕاگریی بایۆدەروونی-کۆمەڵایەتیی پشتبەستوو بە سروشت» (NBRT) شیکراوەتەوە.<ref>{{Cite journal |vauthors=White MP, Egger JAM, Amato G, Astell-Burt T |journal=Archives of Public Health |title=Testing nature-based biopsychosocial resilience theory: a research programme protocol |volume=84 |issue=1 |pages=90–105 |date=2026-04-24 |doi=10.1186/s13690-026-01903-5 |pmid=42032758 |pmc=13107860}}</ref> [[کۆمەڵەی دەروونیی ئەمریکی]] چەندین ڕێنمایی بۆ بنیاتنانی خۆڕاگری پێشنیار دەکات:<ref name="apa.org">{{cite web |title=Building your resilience |date=2020-02-01 |url=https://www.apa.org/topics/resilience/building-your-resilience |website=American Psychological Association |access-date=2025-09-05}}</ref> * گرنگیدان بە پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان. * بەشداریکردن لە گرووپە کۆمەڵایەتییەکاندا. * چاودێریکردن و پاراستنی جەستە. * ئەنجامدانی ڕاھێنانەکانی ھۆشیاریی تەواو (Mindfulness). * دوورکەوتنەوە لە ڕێگە نەرێنییەکانی خۆگونجاندن (وەک خواردنەوەی کحول). * یارمەتیدانی کەسانی تر. * دەستپێشخەربوون و گەڕان بەدوای چارەسەردا. * ھەنگاونان بەرەو ئامانجەکان. * قبووڵکردنی گۆڕانکاری و بەردەوامبوون لەسەر دیدێکی پڕ لە ھیوا. === ھەستە ئەرێنییەکان === پەیوەندیی نێوان ھەستە ئەرێنییەکان و خۆڕاگری بە بەرفراوانی لێکۆڵینەوەی لەسەر کراوە. ئەو کەسانەی لە کاتی ڕووبەڕووبوونەوەی ناڕەحەتییەکاندا ھەستە ئەرێنییەکانیان دەپارێزن، نەرمی و توانای زیاتریان لە بیرکردنەوە و چارەسەرکردنی کێشەکاندا ھەیە. ھەستە ئەرێنییەکان مرۆڤ لە کاریگەرییە زیانبەخشە فیزیۆلۆجییەکانی ھەستە نەرێنییەکان دەپارێزن و یارمەتیی چاکبوونەوەی خێراتر دەدەن.<ref name="Fredrickson, B. L. 2003">{{cite journal |vauthors=Fredrickson BL, Branigan C |date=2005-05-01 |title=Positive emotions broaden the scope of attention and thought-action repertoires |journal=Cognition & Emotion |volume=19 |issue=3 |pages=313–332 |doi=10.1080/02699930441000238 |pmc=3156609 |pmid=21852891}}</ref> بۆ نموونە، گەشبینی و پێکەنین بەرگریی لەش بەھێز دەکەن و ئاستی دژەتەنی بەرگریی ئیمونۆگلۆبولینی جۆری A بەرز دەکەنەوە.<ref>{{cite journal |vauthors=Mahony DL, Burroughs WJ, Lippman LG |title=Perceived attributes of health-promoting laughter: a cross-generational comparison |journal=The Journal of Psychology |volume=136 |issue=2 |pages=171–181 |date=2002-03-01 |pmid=12081092 |doi=10.1080/00223980209604148 |s2cid=41596525}}</ref> === پشتیوانیی کۆمەڵایەتی === پشتیوانیی کۆمەڵایەتی فاکتەرێکی سەرەکییە لە گەشەپێدانی خۆڕاگریداد.<ref>{{cite journal |last1=Theron |first1=Linda |last2=van Rensburg |first2=Angelique |title=Resilience over time: Learning from school-attending adolescents living in conditions of structural inequality |journal=Journal of Adolescence |volume=67 |pages=167–178 |date=2018-08-01 |pmid=29980070 |doi=10.1016/j.adolescence.2018.06.012 |s2cid=49715217}}</ref> پشتیوانیی کۆمەڵایەتی پێویستی بە ھاودەنگی، متمانە، پەیوەندیی نزیک و ئەرکی دوولایەنە ھەیە لە نێو [[خێزان]] و کۆمەڵگەدا.<ref name="Abraham 359–366">{{cite journal |vauthors=Abraham R, Lien L, Hanssen I |title=Coping, resilience and posttraumatic growth among Eritrean female refugees living in Norwegian asylum reception centres: A qualitative study |journal=The International Journal of Social Psychiatry |volume=64 |issue=4 |pages=359–366 |date=2018-06-01 |pmid=29584520 |doi=10.1177/0020764018765237 |s2cid=4377728}}</ref> لە لێکۆڵینەوە سەربازییەکاندا دەرکەوتووە کە یەکگرتوویی و [[ورە]]ی یەکەکانی نێو [[ڕێکخراوەی سەربازی]] باشترین پێشبینیکەری خۆڕاگریی شەڕکەرانە؛ ئەو سەربازانەی پاڵپشتیی کۆمەڵایەتیی زیاتریان ھەیە، کەمتر تووشی [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] (PTSD) دەبن.<ref>{{cite journal |vauthors=Rakesh G, Clausen AN, Buckley MN, Clarke-Rubright E, Fairbank JA, Wagner HR, Morey RA |title=The role of trauma, social support, and demography on veteran resilience |journal=European Journal of Psychotraumatology |volume=13 |issue=1 |pages=2058267 |date=2022-05-20 |pmid=35599980 |pmc=9116243 |doi=10.1080/20008198.2022.2058267}}</ref> === چارەسەری زانینیی ڕەفتاری === چەندین شێوازی خودیاری لەسەر بنەمای چارەسەری زانینیی ڕەفتاری (CBT) دامەزراون بۆ بنیاتنانی خۆڕاگری.<ref>{{Cite book |title=Build Your Resilience |vauthors=Robertson D |publisher=Hodder |year=2012-01-01 |isbn=978-1-4441-6871-6 |location=London |pages=45–60}}</ref> بۆ نموونە بەرنامەی خۆڕاگریی پێن (PRP) نیشانەکانی خەمۆکی بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەکاتەوە.<ref name="pmid19968381"/> ھەنگاوی یەکەم بریتییە لە گۆڕینی قسەکردن لەگەڵ خود—گۆڕینی دەستەواژە نەرێنییەکانی وەک «ناتوانم ئەمە بکەم» بە دەستەواژەی ئەرێنی و بەھێزکەر. ھەنگاوی دووەم خۆئامادەکردنە بۆ ئاستەنگ و قەیرانەکان لە ڕێگەی داڕشتنی پلانی فریاگوزاری و پتەوکردنی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان.<ref>{{cite news |date=2019-01-24 |title=Why people in the US south stay put in the face of climate change |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/environment/2019/jan/24/us-south-climate-change |access-date=2019-02-03 |vauthors=Bergman MM}}</ref> === فێربوونی زمان و پەیوەندیکردن === فێربوونی زمان و پەیوەندیکردن یارمەتیی پەرەپێدانی خۆڕاگری دەدات لەو کەسانەی کۆچ دەکەن یان وەک [[پەنابەر]] ڕوو لە وڵاتانی تر دەکەن. توێژینەوەیەکی ئەنجومەنی بەریتانی (British Council) دەریخستووە کە فێربوونی زمان بە پێنج شێواز خۆڕاگری بنیات دەنێت:<ref name="Capstick_2016">{{Cite web |date=2016-04-01 |title=Language for Resilience: The Role of Language in Enhancing the Resilience of Syrian Refugees and Host Communities |url=https://www.britishcouncil.org/sites/default/files/language-for-resilience-report-en.pdf |website=British Council |access-date=2025-09-05 |vauthors=Capstick T, Delaney M}}</ref> # گەشەپێدانی زمانی دایک و خوێندەواری: پاراستنی ناسنامەی ھاوبەش ئاسان دەکات. # دەستڕاگەیشتن بە پەروەردە، ڕاھێنان و کار: ئاسایشی ئابووری و متمانە بەخۆبوون دەبەخشێت. # فێربوونی پێکەوەیی و یەکگرتوویی کۆمەڵایەتی: دروستکردنی پەیوەندی لەگەڵ کۆمەڵگەی خانەخوێ. # چارەسەرکردنی کاریگەرییەکانی زەبر لەسەر فێربوون: دەربڕینی ئازارەکان لە ڕێگەی گێڕانەوەی چیرۆکەوە. # بنیاتنانی گشتگیری: دەستەبەرکردنی کەرەستە و پێداویستییە کلتوورییەکان. گێڕانەوەی چیرۆک و بەشکردنی ئەزموونە سەختەکان لە ڕێگەی زمانەوە دیدێکی گشتگیرتر بە مرۆڤ دەبەخشێت بەرامبەر ململانێکانی ژیان و خۆڕاگری بەھێز دەکات.<ref name="Nguyen_2015">{{Cite journal |vauthors=Nguyen K, Stanley N, Stanley L, Wang Y |date=2015-01-01 |title=Resilience in Language Learners and the Relationship to Storytelling |journal=Cogent Education |volume=2 |issue=1 |pages=991160 |doi=10.1080/2331186X.2014.991160}}</ref> === بەرنامەکانی گەشەپێدان === بەرنامەکانی وەک «Head Start» و پڕۆژەی دەستێوەردانی پێشوەختەی ئابیسێداریان (Abecedarian Project) یارمەتیی پەرەپێدانی خۆڕاگری لە منداڵاندا دەدەن.<ref>{{cite web |url=http://www.evidencebasedprograms.org/Default.aspx?tabid=33 |title=Abecedarian Project |website=Evidence Based Programs |access-date=2025-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050312004645/http://www.evidencebasedprograms.org/Default.aspx?tabid=33 |archive-date=2005-03-12}}</ref> یەکەکانی سوپا و [[ھێزی تایبەت]] لە ڕێگەی خستنەبەری مەبەستداری سەربازان لە ژێر بارودۆخی پڕ لە فشار و مەشقی خۆڕاگری بەرامبەر فشار (Stress Inoculation Training) ئاستی بەرگەگرتنی ئەندامەکانیان تاقی دەکەنەوە و پەرەی پێدەدەن.<ref>{{Citation |title=Enhancing Performance Under Stress: Stress Inoculation Training for Battlefield Airmen |url=https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/research_reports/RR700/RR750/RAND_RR750.pdf |year=2014-01-01 |place=Santa Monica, Calif. |publisher=RAND Corporation |isbn=978-0-8330-7844-5 |vauthors=Robson S, Manacapilli T |pages=15–35}}</ref> == منداڵان == ئەزموونە نالەبارەکانی سەردەمی منداڵی (ACEs) دەکرێت ببنە ھۆی نیشانە نەرێنییەکانی وەک دڵەڕاوکێ، بێتاقەتی و داڕمانی دەروونی.<ref>{{cite journal |vauthors=Kilpatrick DG, Resnick HS, Milanak ME, Miller MW, Keyes KM, Friedman MJ |title=National estimates of exposure to traumatic events and PTSD prevalence using DSM-IV and DSM-5 criteria |journal=Journal of Traumatic Stress |volume=26 |issue=5 |pages=537–547 |date=2013-10-01 |pmid=24151000 |pmc=4096796 |doi=10.1002/jts.21848}}</ref> خۆڕاگریی دەروونی یارمەتیی منداڵ دەدات لەم ئەزموونانە چاک ببێتەوە، بەڵام ئەمە تەنھا ھۆکار نییە بۆ گەشەی دوای زەبر.<ref name="Tranter">{{cite journal |vauthors=Tranter H, Brooks M, Khan R |title=Emotional resilience and event centrality mediate posttraumatic growth following adverse childhood experiences |journal=Psychological Trauma: Theory, Research, Practice, and Policy |volume=13 |issue=2 |pages=165–173 |date=2021-02-01 |pmid=32881570 |doi=10.1037/tra0000953 |s2cid=221497147}}</ref> دوو لە فاکتەرە پارێزەرە گرنگەکانی منداڵ بریتین لە: توانای زانینیی باش (وەک [[بەرکەوتی ژیری|بەرکەوتی ژیری (IQ)]] و خۆڕێکخستن) و پەیوەندییە ئەرێنییەکان لەگەڵ گەورەکاندا.<ref>{{cite book |vauthors=Luthar SS |date=2006-01-01 |chapter=Resilience in development: A synthesis of research across five decades |pages=739–795 |veditors=Cicchetti D, Cohen DJ |title=Developmental Psychopathology |edition=2nd |volume=3 |location=Hoboken, N.J. |publisher=Wiley and Sons}}</ref> زانای دەروونناسی ئان ماستن ئەم توانایانە بە «سیحری ئاسایی» ناودەبات، کە بریتییە لە سیستمە خۆگونجێنەرە ئاساییەکانی مرۆڤ کە لە ڕێگەی پەرەسەندنی بایۆلۆجی و کلتوورییەوە دروست بوون.<ref name="Masten2001"/> === ڕۆڵی خێزان === ئەو ژینگە خێزانییانەی کە سەقامگیر و میھرەبانن، چاوەڕوانیی گونجاویان لە ڕەفتاری منداڵەکانیان ھەیە و بەشدارییان پێدەکەن لە بڕیارەکاندا، زۆرترین خۆڕاگری لە منداڵدا دروست دەکەن.<ref name="w1989"/> خۆڕاگریی دایک و باوک و بەڕێوەبردنی خێزان لە ژێر بارودۆخی سەختدا کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆی لەسەر پاراستنی منداڵ ھەیە.<ref name="auto"/> چاکسازییە خێزانییەکان، دابەشکردنی ئەرکەکان، و ڕێزگرتنی دوولایەنە لە بنەما گرنگەکانی بەھێزکردنی خۆڕاگرین لە نێو خێزاندا. === ڕۆڵی قوتابخانە === ھەستی سەربەخۆیی، متمانە بەخۆبوون، و ھەستکردن بە پەیوەستبوون بە قوتابخانەوە پێشبینیکەری بەھێزی خۆڕاگریی ئەکادیمین لە نێو خوێندکاراندا.<ref name="GonPad97"/> پەیوەندیی ئەرێنی لەگەڵ مامۆستایان و ھاوپۆلەکان وەک قەڵغانێکی پارێزەر کار دەکات دژی دڵەڕاوکێ و فشاری خوێندن.<ref>{{cite journal |last1=Scarf |first1=Damian |last2=Moradi |first2=Saleh |last3=McGaw |first3=Kate |last4=Hewitt |first4=Joshua |title=Somewhere I belong: Long-term increases in adolescents' resilience are predicted by perceived belonging to the in-group |journal=British Journal of Social Psychology |date=2016-09-01 |volume=55 |issue=3 |pages=588–599 |doi=10.1111/bjso.12151 |pmid=27448617}}</ref> == بارودۆخە تایبەتەکان == === جیابوونەوەی ھاوسەران === پەرەپێدانی خۆڕاگری لە کاتی جیابوونەوەی دایک و باوکدا زۆر گرنگە. ئاستی خۆڕاگریی منداڵ پەیوەستە بە دۆخی دەروونی، پاڵپشتیی قوتابخانە و خێزان.<ref name="Hopf S.M 2010"/> نزیکەی لەسەدا ٢٠ بۆ ٢٥ی منداڵان لە کاتی [[ھاوسەرگیری|جیابوونەوەی دایک و باوکیان]]دا تووشی کێشەی سۆزداری و ڕەفتاریی توند دەبن، بەڵام لەسەدا ٧٥ بۆ ٨٠یان دواتر دەبنە کەسانی پێگەیشتووی سەرکەوتوو بەبێ کێشەی درێژخایەن، ئەمەش بەڵگەیە لەسەر خۆڕاگریی زۆربەی منداڵان لە بەرامبەر قەیرانە خێزانییەکاندا.<ref>{{Cite journal |doi=10.1111/j.1741-3729.2003.00352.x |title=Children's Adjustment Following Divorce: Risk and Resilience Perspectives |journal=Family Relations |volume=52 |issue=4 |pages=352–362 |date=2003-10-01 |vauthors=Kelly JB, Emery RE}}</ref> === مووبەکردن === جگە لە پێشگرتن لە [[مووبەکردن]]، بەکارھێنانی زیرەکیی سۆزداری لە کاتی ڕوودانی مووبەکردندا زۆر گرنگە و دەبێتە ھۆی دروستبوونی خۆڕاگری لە قوربانییەکاندا.<ref name="Brisa">{{cite journal |vauthors=Monroy Cortés BF, Palacios Cruz L |date=2011-06-01 |title=Resiliencia: ¿Es posible medirla e influir en ella? |journal=Salud Mental |volume=34 |issue=3 |pages=237–246}}</ref> بەڕێوەبردنی سۆزەکان و کەمکردنەوەی ھەستە نەرێنییەکان ڕێگری لە قوربانی دەکات کە خۆیشی پەنا بۆ ڕەفتاری توندوتیژانە بباتەوە.<ref name="Polan">{{Cite journal |vauthors=Polan J, Sieving R, Pettingell S, Bearinger L, McMorris B |date=2012-02-01 |title=Relationships Between Adolescent Girls' Social-Emotional Intelligence and Their Involvement in Relational Aggression and Physical Fighting |journal=Journal of Adolescent Health |volume=50 |issue=2 |pages=S81–S82 |doi=10.1016/j.jadohealth.2011.10.216}}</ref> === کارەساتی سروشتی === خۆڕاگری لە دوای [[کارەساتی سروشتی]] لەسەر ئاستی تاک، کۆمەڵگە و ژێرخانی فیزیکی دەپێورێت.<ref name="ecologyandsociety.org">{{cite journal |vauthors=Frankenberg E, Sikoki B, Sumantri C, Suriastini W, Thomas D |title=Education, Vulnerability, and Resilience after a Natural Disaster |journal=Ecology and Society |volume=18 |issue=2 |pages=16–30 |date=2013-06-01 |doi=10.5751/ES-05377-180216 |pmid=25170339 |pmc=4144011}}</ref> توێژینەوەکانی ڕێکخراوی UNESCAP دەریدەخەن ئەو کۆمەڵگەیانەی کە سەرچاوە دارایی و مرۆییەکانیان کۆدەکەنەوە و پێکەوە کار دەکەن، زۆر خێراتر چاک دەبنەوە بەراورد بەو کۆمەڵگەیانەی شێوازی تاکگەرایی دەگرنەبەر.<ref name="unescap.org">{{cite journal |title=Building Resilience to Natural Disasters and Major Economic Crises |journal=UN ESCAP Theme Study |date=2013-05-01 |pages=45–60}}</ref> لە کۆبوونەوەی [[کۆڕبەندی ئابووریی جیھانی]] لە ساڵی ٢٠١٤، جەخت لەسەر ئەوە کرایەوە کە وڵاتانی خاوەن ئابووریی جۆراوجۆر و بەھێز ئاستی خۆڕاگرییان لە کاتی کارەساتەکاندا بەرزترە.<ref name="weforum.org">{{cite journal |title=Building Resilience to Natural Disasters |journal=World Economic Forum Reports |date=2014-04-21 |pages=10–18}}</ref> === ژینگەی کار === خۆڕاگری یەکێکە لە چەمکە بنەڕەتییەکانی ڕەفتاری ڕێکخراوەیی ئەرێنی.<ref name="Hartmann_2019"/> لە پڕۆسەی داھێنان و کاردا، بەھۆی بوونی نادڵنیایی و ئەگەری شکست، پەرە بە چەمکی «توانستی خۆڕاگریی داھێنەر» (IRP) دراوە کە لە شەش پێکھاتە پێکدێت: توانستی خودی، چاوەڕوانیی دەرەنجام، گەشبینی، ھیوا، ڕێزگرتن لە خود، و ئامادەیی بۆ کێشانی مەترسی.<ref name="Moenkemeyer_2012">{{Cite journal |vauthors=Moenkemeyer G, Hoegl M, Weiss M |date=2012-05-01 |title=Innovator resilience potential: A process perspective of individual resilience as influenced by innovation project termination |journal=Human Relations |volume=65 |issue=5 |pages=627–655 |doi=10.1177/0018726711431350 |s2cid=145054433}}</ref> == جیاوازییە کلتوورییەکان == === خۆڕاگری لە کۆمەڵگە تاکگەرایی و کۆمەڵگەراییەکاندا === * '''کۆمەڵگە [[تاکەکەسێتی|تاکگەراییەکان]]''' (وەک ئەمریکا، کەنەدا و نەمسا): جەخت لەسەر ئامانجی کەسی، سەربەخۆیی و دەستپێشخەریی تاک دەکەنەوە. کەسی نموونەیی کەسێکی بوێر و داھێنەرە کە پێناسەی خۆی لە ڕێگەی سیفەتە تایبەتەکانیەوە دەکات. * '''کۆمەڵگە کۆمەڵگەراییەکان''' (وەک ژاپۆن، تورکیا و گواتیمالا): جەخت لەسەر ئامانجەکانی گرووپ و خێزان، یەکگرتوویی و بەخشندەیی دەکەنەوە. کەسی نموونەیی کەسێکی دڵسۆز، ڕاستگۆ و خاوەن لێھاتوویی لە پەیوەندییە کەسییەکان دایە و پێناسەی خۆی لە ڕێگەی ڕۆڵە کۆمەڵایەتییەکانیەوە دەکات (وەک: «من باوکێکی باشم»).<ref name="MauchPfister2004">{{citation |title=Natural disasters, cultural responses: case studies towards a global environmental history |last1=Mauch |first1=Christof |last2=Pfister |first2=Christian |date=2009-03-16 |publisher=Lexington Books |pages=85–110}}</ref> === چەمکی خۆڕاگری لە زماندا === لە کاتێکدا ھەموو زمانەکان ڕەنگە وەرگێڕانی وشەبەوشەیان بۆ وشەی ئینگلیزیی «Resilience» نەبێت، بەڵام زۆربەی کلتوورەکان خاوەنی چەمکی ھاوشێوەن: * لە [[زمانی چینی]]دا: وشەکە بە واتای «گەڕانەوە و ھەڵبەزینەوە» (Rebound) دێت. * لە [[زمانی یۆنانی]]دا: وشەکە بە واتای «بازی دانەوە» یان «دڵخۆشی» دێت. * لە [[زمانی ڕووسی]] و [[زمانی ئەڵمانی]]دا: بە واتای «نەرمی و کێشھاتن» (Elasticity) دێت. * لە [[زمانی ئیسپانی]]دا: بە واتای «بەرگری» و «پاراستن دژی سەختییەکان» دێت.<ref>{{Cite book |title=A Charge Against Society: The Child's Right to Protection |vauthors=Grotberg E |publisher=London and Bristol |date=1997-01-01 |pages=26–30}}</ref> * لە [[زمانی عەرەبی]]دا: جگە لە وشەی مەرانە (مرونة)، دەستەواژەی وەک «توانای بەریەکەوتن» یان «خۆڕاگریی جەستە» بەکاردەھێنرێت. * لە [[زمانی فینلاندی]]دا: چەمکی بەناوبانگی «سیسوو» (sisu) بەکاردێت، کە تێکەڵەیەکە لە خۆڕاگری، پشوودرێژی، ئازایەتی و پێداگری و یەکێکە لە پایە سەرەکییەکانی کلتووری فینلاند.<ref>{{Cite journal |last1=Henttonen |first1=Pentti |last2=Määttänen |first2=Ilmari |last3=Makkonen |first3=Emilia |date=2022-11-01 |title=A measure for assessment of beneficial and harmful fortitude: development and initial validation of the Sisu Scale |journal=Heliyon |volume=8 |issue=11 |pages=e11483 |doi=10.1016/j.heliyon.2022.e11483 |pmc=9667267 |pmid=36406727}}</ref> == پێوانەکردن == پێنج لە پێوەرە سەرەکییە دانپێدانراوەکانی خۆڕاگریی دەروونی بریتین لە:<ref name="Maltby_2015"/> # پێوەری خۆڕاگریی ئیگۆ (Ego Resiliency Scale): پێوانەی توانای کۆنترۆڵکردنی ھەڵچوونەکان دەکات لە وەڵامی داواکارییەکانی ژینگەدا.<ref name="Block_1996">{{cite journal |vauthors=Block J, Kremen AM |date=1996-02-01 |title=IQ and ego-resiliency: conceptual and empirical connections and separateness |journal=Journal of Personality and Social Psychology |volume=70 |issue=2 |pages=349–361 |doi=10.1037/0022-3514.70.2.349 |pmid=8636887}}</ref> # پێوەری پتەویی دەروونی (Hardiness Scale): سێ ڕەھەندی سەرەکی دەگرێتەوە: پابەندبوون، کۆنترۆڵ، و ئاستەنگ.<ref name="Bartone_1989">{{Cite journal |vauthors=Bartone PT, Ursano MD, Wright KM, Ingraham LH |date=1989-06-01 |title=The impact of a military EEA disaster on the health of assistance workers |journal=Journal of Nervous and Mental Disease |volume=177 |issue=6 |pages=317–328 |doi=10.1097/00005053-198906000-00001 |pmid=2723619 |s2cid=25271993}}</ref> # پێوەری خۆڕاگریی دەروونی (Psychological Resilience Scale): پێوانەی پێنج سیفەتی ناوەکی دەکات: ژیانی ئامانجدار، کۆڵنەدان، پشتبەخۆبەستن، ئارامیی دەروونی، و تەنیایی بوونگەرایی.<ref name="Wagnild_2009">{{cite journal |vauthors=Wagnild G |date=2009-08-01 |title=A review of the Resilience Scale |journal=Journal of Nursing Measurement |volume=17 |issue=2 |pages=105–113 |doi=10.1891/1061-3749.17.2.105 |pmid=19711709 |s2cid=20778519}}</ref> # پێوەری کۆنۆر-دەیڤدسۆن بۆ خۆڕاگری (CD-RISC): خۆڕاگری وەک دەرەنجامی کۆنترۆڵ، پابەندبوون و قبووڵکردنی گۆڕانکاری دەپێوێت.<ref name="Connor_2003">{{cite journal |vauthors=Connor KM, Davidson JR |date=2003-09-01 |title=Development of a new resilience scale: the Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC) |journal=Depression and Anxiety |volume=18 |issue=2 |pages=76–82 |doi=10.1002/da.10113 |pmid=12964174 |s2cid=14347861}}</ref> # پێوەری کورتی خۆڕاگری (Brief Resilience Scale): ھەڵسەنگاندن بۆ توانای گەڕانەوە و چاکبوونەوە لە دۆخە نالەبارەکان دەکات.<ref name="Smith_2008">{{cite journal |vauthors=Smith BW, Dalen J, Wiggins K, Tooley E, Christopher P, Bernard J |date=2008-09-01 |title=The brief resilience scale: assessing the ability to bounce back |journal=International Journal of Behavioral Medicine |volume=15 |issue=3 |pages=194–200 |doi=10.1080/10705500802222972 |pmid=18696313 |s2cid=1192402}}</ref> == ڕەخنەکان == ھاوشێوەی دیاردە دەروونییەکانی تر، ناکۆکی لەسەر چۆنیەتیی پێناسەکردنی خۆڕاگری ھەیە. ھەندێک لە توێژەران بەھۆی جیاوازیی پێناسەکان و ناڕوونیی دەرەنجامەکان پێشنیازی وازھێنان لە بەکارھێنانی چەمکەکەیان کردووە.<ref name="burt">{{cite journal |vauthors=Burt KB, Paysnick AA |date=2012-05-01 |title=Resilience in the transition to adulthood |journal=Development and Psychopathology |volume=24 |issue=2 |pages=493–505 |doi=10.1017/S0954579412000119 |pmid=22559126 |s2cid=13638544}}</ref> براد ئیڤانس و جولیان ڕید لە پەڕتووکی «ژیانی خۆڕاگر» (Resilient Life) ڕەخنە لە پەرەسەندنی بەکارھێنانی چەمکی خۆڕاگری دەگرن.<ref name="auto3"/> نووسەران ئاماژە بەوە دەکەن کە سیاسەتەکانی خۆڕاگری بەرپرسیارێتیی ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانەکان لە ئەستۆی دەوڵەت و دامەزراوەکان لادەبەن و دەیکەنە ئەرکی سەر شانی خودی تاکەکان. لە سایەی ڕەخنەکان لە [[نیۆلیبراڵیزم]] و [[گۆڕانی ئاووھەوا]]، ئەوان دەڵێن کە برەودان بە خۆڕاگری سەرنجەکان لە بەرپرسیارێتیی حکوومەت دووردەخاتەوە و بەرەو بەرپرسیارێتیی تاکەکەسی ئاراستەیان دەکات.<ref name="auto3"/> == ئەمانەش ببینە == * [[دەروونناسی]] * [[فشاری دەروونی]] * [[سترێسی دەروونی]] * [[نەخۆشیی فشاری دوای ڕووداوی دڵتەزێن]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:دەروونناسی]] [[پۆل:خۆڕاگری]] [[پۆل:دەروونناسیی ئەرێنی]] [[پۆل:تیۆرییە دەروونییەکان]] [[پۆل:گونجاندنی دەروونی]] e2hrv8naeflb66juddnneq23icng7fd 0 303667 1662831 2026-09-07T20:23:54Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1662831 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Epigenetic mechanisms.png|وێنۆک|میکانیزمە سەرەکییەکانی ئێپیجینەتیک]] '''ئێپیجینەتیک''' (بە ئینگلیزی: Epigenetics) لقێکی زانستی [[جێنەتیک|بۆماوەزانی]] و [[ژینناسیی گەردی]]یە کە لێکۆڵینەوە لەو گۆڕانکارییانە دەکات لە دەربڕین و چالاکیی [[جین]]ەکاندا ڕوودەدەن بێ ئەوەی ڕیزبەندیی بنەڕەتیی [[نوکلیۆتید|نوکلیۆتیدەکانی]] [[دی ئێن ئەی]] دەستکاری بکرێت.<ref name="Epigenetics 2009 review">{{cite journal |last1=Dupont |first1=C. |last2=Armant |first2=D. R. |last3=Brenner |first3=C. A. |date=2009-09-01 |title=Epigenetics: definition, mechanisms and clinical perspective |journal=Seminars in Reproductive Medicine |volume=27 |issue=5 |pages=351–357 |doi=10.1055/s-0029-1237423 |pmid=19711245 |pmc=2791696}}</ref> پێشگری گریکیی «-epi» (واتە: «سەروو» یان «لە دەرەوەی») ئاماژە بەو تایبەتمەندییە زیادانە دەکات کە دەکەونە سەر ئاستی باوی بۆماوەیی دی ئێن ئەی.<ref name="science">{{cite news |last1=Rutherford |first1=A. |date=2015-07-19 |title=Beware the pseudo gene genies |work=[[گاردیان]] |url=https://www.theguardian.com/science/2015/jul/19/epigenetics-dna--darwin-adam-rutherford}}</ref> ئەم گۆڕانکارییانە لە کاتی دابەشبوونی خانەکاندا دەمێننەوە و کار دەکەنە سەر چۆنیەتیی خوێندنەوەی کۆدە بۆماوەییەکان. لە [[زیندەوەرە ناوک ڕاستەقینەکان]]دا، پڕۆسەی [[جیاوازبوونی خانەی]] نموونەیەکی سەرەکیی ئێپیجینەتیکە. لە کاتی گەشەی [[ئاولەمە]]دا، سەرجەم خانەکان خاوەنی ھەمان [[جینۆم]]ن، بەڵام [[خانەی بنەڕەتی|خانە بنەڕەتییەکان]] لە ڕێگەی چالاککردنی ھەندێک جینی دیاریکراو و بێدەنگکردنی ھەندێکی تر، دەگۆڕێن بۆ جۆرە جیاوازەکانی وەک [[پەیەخانە|پەیەخانەکان]]، [[ماسوولکەڕیشاڵ|ماسوولکەڕیشاڵەکان]] و [[شانەی پۆشەر|شانە پۆشەرەکان]].<ref name="pmid17522676">{{cite journal |last1=Reik |first1=W. |date=2007-05-24 |title=Stability and flexibility of epigenetic gene regulation in mammalian development |journal=[[سروشت (گۆڤار)|Nature]] |volume=447 |issue=7143 |pages=425–432 |doi=10.1038/nature05918 |pmid=17522676}}</ref> == میکانیزمە سەرەکییەکان == دەستکاریکردنی ئێپیجینەتیکی لە ڕێگەی چەندین میکانیزمی گەردییەوە جێبەجێ دەکرێت: === مەسیلبوونی دی ئێن ئەی === مەسیلبوونی دی ئێن ئەی (DNA Methylation) یەکێکە لە پڕۆسە ھەرە ناسراوەکان؛ تێیدا کۆمەڵەیەکی مەسیل بە شێوەی [[بەندی کوالانسی]] دەخرێتە سەر ترشی ناوکیی سایتۆسین (بە زۆری لە شوێنەکانی CpG). کاتێک مەسیلبوون لە ناوچەی [[پڕۆمۆتەر]] یان [[بەھێزکەر (بۆماوە)|بەھێزکەری]] جینەکاندا ڕوودەدات، ڕێگری لە پڕۆسەی [[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)]] دەکات و دەبێتە ھۆی بێدەنگکردنی جینەکە لە ڕێگەی کارلێکی [[سەرکوتکەر|سەرکوتکەرەکانەوە]].<ref name="pmid30619465">{{cite journal |last1=Kumar |first1=S. |last2=Chinnusamy |first2=V. |last3=Mohapatra |first3=T. |date=2018-12-14 |title=Epigenetics of Modified DNA Bases: 5-Methylcytosine and Beyond |journal=Frontiers in Genetics |volume=9 |pages=640–640 |doi=10.3389/fgene.2018.00640 |pmid=30619465 |pmc=6305559}}</ref> === دەستکاریکردنی ھیستۆنەکان === دی ئێن ئەی لە ناو [[ناوکەخانە]]دا بە دەوری پرۆتینەکانی [[ھیستۆن|ھیستۆن]]دا دەپێچرێتەوە و پێکھاتەی [[نیوکلیۆسۆم]] و [[کڕۆماتین]] پێکدەھێنێت. گۆڕانکاریی کیمیایی لەسەر کلکی ھیستۆنەکان (وەک ئەسێتیلبوون، مەسیلبوون و فۆسفۆریلبوون) دەبێتە ھۆی شلبوونەوە یان توندبوونی کڕۆماتین، بەمەش دەستڕاگەیشتنی ئەنزیمەکانی لەبەرگرتنەوە بۆ سەر جینەکان دەگۆڕێت.<ref name="pmid17407749">{{cite journal |last1=Ptashne |first1=M. |date=2007-04-03 |title=On the use of the word 'epigenetic' |journal=Current Biology |volume=17 |issue=7 |pages=R233–R236 |doi=10.1016/j.cub.2007.02.030 |pmid=17407749}}</ref> === ئار ئێن ئەیی ناکۆدکەر === زنجیرەکانی [[ئار ئێن ئەی|ئار ئێن ئەیی ناکۆدکەر]]، وەک مایکرۆئار ئێن ئەی (miRNA) و ئار ئێن ئەیی درێژی ناکۆدکەر (lncRNA)، بەشدارن لە ڕێکخستنی ئێپیجینەتیکدا. ئەم گەردانە دەتوانن بە شێوەی پاش-[[لەبەرگرتنەوە (بۆماوەزانی)|لەبەرگرتنەوە]] دەست بەسەر دەربڕینی جینەکاندا بگرن، بەوەی دەبنە ھۆی تێکشکاندنی [[ئاڕ ئێن ئەی پەیامبەر]] یان ڕێگریکردن لە پڕۆسەی [[وەرگێڕان (زیندەزانی)]].<ref name="pmid19154003">{{cite journal |last1=Mattick |first1=J. S. |last2=Amaral |first2=P. P. |last3=Dinger |first3=M. E. |last4=Mercer |first4=T. R. |last5=Mehler |first5=M. F. |date=2009-01-01 |title=RNA regulation of epigenetic processes |journal=BioEssays |volume=31 |issue=1 |pages=51–59 |doi=10.1002/bies.080099 |pmid=19154003}}</ref> == پەرەسەندنی مێژوویی == لە ساڵی ١٩٤٢دا، زانای کۆرپەلەناسی بەریتانی سی ئێچ وادینگتۆن زاراوەی ئێپیجینەتیکی بۆ وەسفکردنی چۆنیەتیی کارلێکی نێوان جینەکان و ژینگە بە مەبەستی دروستکردنی [[ڕووخسارەبابەت|ڕووخسارەبابەتەکان]] بەکارھێنا.<ref name="waddington">{{cite journal |last1=Waddington |first1=C. H. |date=1942-01-01 |title=The epigenotype |journal=Endeavour |volume=1 |pages=18–20}}</ref> وادینگتۆن چەمکی «دیمەنی ئێپیجینەتیکی» وەک مۆدێلێک دانا بۆ پیشاندانی چۆنیەتیی گەشەکردن و جیاوازبوونی خانە بەرەو ئاراستەیەکی دیاریکراو. لەگەڵ پێشکەوتنی [[ژینناسیی گەردی]] لە کۆتایی سەدەی بیستەمدا، زانایانی وەک ڕۆبن ھۆڵیدەی و ئادریان بێرد پێناسەی زانستییانەی مۆدێرنیان بۆ چەمکەکە دانا وەک دەستکارییەکی پێکھاتەیی [[کرۆمۆسۆم|کرۆمۆسۆمەکان]] کە دەربڕینی جینەکان دەگۆڕێت بەبێ گۆڕانی ڕیزبەندیی نوکلیۆتیدەکان.<ref name="pmid17522671">{{cite journal |last1=Bird |first1=A. |date=2007-05-24 |title=Perceptions of epigenetics |journal=[[سروشت (گۆڤار)|Nature]] |volume=447 |issue=7143 |pages=396–398 |doi=10.1038/nature05913 |pmid=17522671}}</ref> == گرنگی لە پزیشکیدا == تێکچوونی سیستمی ئێپیجینەتیکی پەیوەندیی ڕاستەوخۆی بە چەندین نەخۆشییەوە ھەیە: * '''شێرپەنجە:''' گۆڕانی نائاسایی لە مەسیلبوونی دی ئێن ئەی و ناچالاکبوونی جینەکانی سەرکوتکەری وەرەم ڕۆڵێکی گەورە لە سەرھەڵدانی شێرپەنجەدا دەگێڕن، ئەمەش بووەتە ھۆی پەرەپێدانی دەرمانی نوێی دژە-ئێپیجینەتیک بۆ چارەسەری نەخۆشییەکە.<ref name="Kanwal2012">{{cite journal |last1=Kanwal |first1=R. |last2=Gupta |first2=S. |date=2012-04-01 |title=Epigenetic modifications in cancer |journal=Clinical Genetics |volume=81 |issue=4 |pages=303–311 |doi=10.1111/j.1399-0004.2011.01809.x |pmid=22082348 |pmc=3590802}}</ref> * '''دوانە یەکڕەگەکان:''' توێژینەوەکان دەریانخستووە دوانە [[یەکڕەگ|یەکڕەگەکان]] کە لە سەرەتای ژیانیاندا لە ڕووی بۆماوەیی و ئێپیجینەتیکییەوە وەک یەکن، بە تێپەڕبوونی تەمەن و بەھۆی کاریگەریی شێوازی ژیان و ژینگەوە گۆڕانکاریی ئێپیجینەتیکیی جیاواز لە نێوانیاندا دروست دەبێت، کە دەبێتە ھۆی جیاوازی لە تووشبوونیان بە نەخۆشییەکان.<ref name="pmid16009939">{{cite journal |last1=Fraga |first1=M. F. |last2=Ballestar |first2=E. |last3=Paz |first3=M. F. |last4=Ropero |first4=S. |last5=Setien |first5=F. |last6=Ballestar |first6=M. L. |date=2005-07-26 |title=Epigenetic differences arise during the lifetime of monozygotic twins |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |volume=102 |issue=30 |pages=10604–10609 |doi=10.1073/pnas.0500398102 |pmid=16009939 |pmc=1174919}}</ref> * '''بیرگە و مێشک:''' دەستکاریکردنی ئێپیجینەتیکی لەناو [[پەیەخانە|پەیەخانەکاندا]] ڕۆڵێکی بنەڕەتی لە پرۆسەی فێربوون، تۆمارکردنی بیرگە و [[پەرەسەندنی مێشک]]دا دەگێڕێت.<ref name="Bernstein">{{cite journal |last1=Bernstein |first1=C. |date=2022-01-28 |title=DNA Methylation and Establishing Memory |journal=Epigenetics Insights |volume=15 |pages=25168657211072499 |doi=10.1177/25168657211072499 |pmid=35098021 |pmc=8793415}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[جێنەتیک]] * [[ژینناسیی گەردی]] * [[کڕۆماتین]] * [[پەرەسەندن]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئێپیجینەتیک]] [[پۆل:جێنەتیک]] [[پۆل:ژینناسیی گەردی]] [[پۆل:ژینناسیی خانەیی]] [[پۆل:بۆماوەزانی]] q1dgxj3v3l1a6smdf5vhi5kijkoa0dz 100 303668 1662834 2026-09-07T21:04:13Z Amine yousefi 16159 پەڕەی دروست کرد بە «[[پەڕگە:Mem Ararat.jpg|ناوەڕاست|300px|بێچوارچێوە]] <center> '''[[مەم ئارارات]]''' <center/>»ەوە 1662834 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Mem Ararat.jpg|ناوەڕاست|300px|بێچوارچێوە]] <center> '''[[مەم ئارارات]]''' <center/> kevhjdokfcm17sisq8n35t3cbtx7ivs 0 303669 1662836 2026-09-07T21:12:26Z Amine yousefi 16159 Amine yousefi پەڕەی [[ناڕێکیی كەسایەتی]]ی گواستەوە بۆ [[ناڕێکیی کەسایەتی]]: بەپێی داواکاری 1662836 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[ناڕێکیی کەسایەتی]] k8ctic2h6ogwh4u9xzaw3surjtcjuxn 1 303670 1662838 2026-09-07T21:12:26Z Amine yousefi 16159 Amine yousefi پەڕەی [[وتووێژ:ناڕێکیی كەسایەتی]]ی گواستەوە بۆ [[وتووێژ:ناڕێکیی کەسایەتی]]: بەپێی داواکاری 1662838 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[وتووێژ:ناڕێکیی کەسایەتی]] hf1t526cdl79hwjo0jt7niyfoa6ghkl 3 303671 1662886 2026-09-07T23:15:49Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1662886 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٣:١٥، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) aj9lrl3f2x058t4780b2qtke4ximw5r 3 303672 1662887 2026-09-08T00:01:21Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1662887 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ٠٠:٠١، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) mrbzl3j8f5taw0if1xfzntyf2evwddw 0 303673 1663097 2026-09-08T11:23:36Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Speciesbox |image = (MHNT) Fumaria officinalis - Habit.jpg |genus = Fumaria |species = officinalis |authority = [[کارڵ لینایۆس]] }} '''شاتەڕە''' (ناوی زانستی: Fumaria officinalis) [[ڕوەکی گوڵدار|ڕوەکێکی گوڵداری]] [[ڕوەکی یەکساڵە|یەکساڵەیە]]، سەر بە جنسی [[شاتەڕەکان]] و خێزانی [[خەشخاشاسایان|خەشخاشاسایانە]]. خۆجێی ب...»ەوە 1663097 wikitext text/x-wiki {{Speciesbox |image = (MHNT) Fumaria officinalis - Habit.jpg |genus = Fumaria |species = officinalis |authority = [[کارڵ لینایۆس]] }} '''شاتەڕە''' (ناوی زانستی: Fumaria officinalis) [[ڕوەکی گوڵدار|ڕوەکێکی گوڵداری]] [[ڕوەکی یەکساڵە|یەکساڵەیە]]، سەر بە جنسی [[شاتەڕەکان]] و خێزانی [[خەشخاشاسایان|خەشخاشاسایانە]]. خۆجێی [[باکووری ئەفریقا]]، [[ئەورووپا]] و [[ڕۆژاوای ئاسیا|ڕۆژاوای ئاسیایە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Fumaria officinalis L. GRIN-Global |ناونیشان=https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxon/taxonomydetail?id=70905 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ |وێبگە=npgsweb.ars-grin.gov}}</ref> == وەسف == شاتەڕە ڕوەکێکی گوڵدارە. ١٠ تا ٥٠ سانتیمەتر بەرز دەبێ و [[گەڵا|گەڵاکانی]] باریک و سەوزن.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|title=Field guide to the wild flowers of Britain|date=١٩٨٣|publisher=Reader's Digest|isbn=978-0-276-00217-5|editor-last=Reader's Digest Association|edition=Reprinted with amendments|series=Reader's Digest nature lover's library|location=لەندەن}}</ref> [[گوڵ|گوڵەکانی]] پەمەیین، ٧ تا ٩ میلیمەتر درێژن و لە نیسانەوە تا تشرینی یەکەم لە نیوەگۆی باکووری دا دەر دەکەون.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=Fitter|first=Richard Sidney Richmond|title=The wild flowers of Britain and Northern Europe|last2=Fitter|first2=Alastair|last3=Blamey|first3=Marjorie|date=١٩٧٨|publisher=Collins|isbn=978-0-00-219057-2|edition=سێیەم|location=لەندەن}}</ref> یەک [[تۆو]] دە بەرەکەی دا ھەیە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Fumaria officinalis}} {{Taxonbar|from=Q157618}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕوەک|پزیشکی}} [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکانی ئاسیا]] [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:گژوگیاکانی ئەفریقای باکوور]] [[پۆل:ڕوەکەکان، وەسفکراوی ١٧٥٣]] [[پۆل:ڕوەکە پزیشکییەکانی ئەفریقا]] lh40o9zcimeh8uep44lxql1j3lg9lx0 10 303674 1663098 2026-09-08T11:28:39Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Fumaria |parent=Fumariinae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}»ەوە 1663098 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=genus |link=Fumaria |parent=Fumariinae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 57nvlsyt5uw8827p4tss8ar1bssgvz7 10 303675 1663099 2026-09-08T11:30:35Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank= |link={{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}} |parent= |extinct= <!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs= <!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}»ەوە 1663099 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank= |link=Fumariinae |parent= |extinct= <!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs= <!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} pew954howqwq6dz6i1w5peb26hxkx4c 1663100 1663099 2026-09-08T11:32:06Z حوسێن 42516 1663100 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subtribus |link=Fumariinae |parent=Fumarieae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> } h3ql7zqeejnsrxnstzgegnsc5rrvgvy 1663101 1663100 2026-09-08T11:32:55Z حوسێن 42516 1663101 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=subtribus |link=Fumariinae |parent=Fumarieae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 6t8gn8ywmkuv2e1w9mwkjgywicy8uaj 10 303676 1663104 2026-09-08T11:37:35Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Fumarieae |parent=Fumarioideae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}»ەوە 1663104 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=tribus |link=Fumarieae |parent=Fumarioideae |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} 6v21xu7lba31zxk1xctx0v27f49wnjl 10 303677 1663105 2026-09-08T11:48:30Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=ژێرخێزان |link=Fumarioideae |parent=Papaveraceae |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}»ەوە 1663105 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=ژێرخێزان |link=Fumarioideae |parent=Papaveraceae |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} mio4t3yij3n0n1o7xx8yfzr7bi111ep 10 303678 1663106 2026-09-08T11:49:43Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=خێزان |link=Papaveraceae |parent=Ranunculales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=002440...»ەوە 1663106 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=خێزان |link=Papaveraceae |parent=Ranunculales |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}} }} jv2wc4ap8h94s3z5fy667lal2zn58ao 10 303679 1663107 2026-09-08T11:52:11Z حوسێن 42516 پەڕەی دروست کرد بە «{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=ڕێزە |link=Ranunculales |parent=Eudicots |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi...»ەوە 1663107 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=ڕێزە |link=Ranunculales |parent=Eudicots |refs={{Cite journal|author=Angiosperm Phylogeny Group|year=2016|title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV|journal=Botanical Journal of the Linnean Society|volume=181|issue=1|pages=1–20|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/boj.12385/epdf|format=PDF|issn=00244074|doi=10.1111/boj.12385}} }} aa8ko176ix3rhsw5qj9plam35u086rq