ویکیپیدیا ckbwiki https://ckb.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%BE%DB%8E%DA%A9 MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter میدیا تایبەت وتووێژ بەکارھێنەر لێدوانی بەکارھێنەر ویکیپیدیا لێدوانی ویکیپیدیا پەڕگە وتووێژی پەڕگە میدیاویکی وتووێژی میدیاویکی داڕێژە وتووێژی داڕێژە یارمەتی وتووێژی یارمەتی پۆل وتووێژی پۆل دەروازە لێدوانی دەروازە ویکیپرۆژە لێدوانی ویکیپرۆژە ڕەشنووس لێدوانی ڕەشنووس TimedText TimedText talk مۆدیوول لێدوانی مۆدیوول Event Event talk 0 398 1675420 1595984 2026-09-26T04:33:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675420 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوروە | ناوی_فەرمی = Qurwe - Ghorveh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = سەرانجیک | جۆری_نیشتنگە = [[شار]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = پەڕگە:Qu1.jpg <nowiki>{{ناوەند}}</nowiki>{{Photomontage | photo1a = میدون اتحاد قروه.jpg{{!}}میدان اتحاد | photo2a = دورنمایی از قروه.jpg{{!}}دورنمایی از شهر | photo3a = مجتمع تجاری قروه.jpg{{!}}مجتمع تجاری در قروه | photo4a = بام قروه.jpg{{!}}بام سبز قروه | photo5a = پارک جنگلی سراب قروه.jpg{{!}} پارک جنگلی سراب | photo6a =Farahad Abad-Bridge.jpg{{!}} پل فرهاد آباد | spacing = | size = | foot_montage = | position = center }}|وێنۆک | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارۆچکەی قوروە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.1664|frame-long=47.80564|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کوردستان|کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە|ناوەندی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە[[شارۆچکە]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[١٩٥٧]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[شارەدار]] | ناوی_سەرۆک = خەسرەو عزەتی <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = 11 | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1,915 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 140192 | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]، [[کوردیی کەڵھوڕی|کەڵھوڕی]] و [[ھەورامی]]) و [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]] و [[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ =[[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc =+٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST =ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = [http://www.ghorveh.gov.ir/ فەرمانداری قوروە] | پەراوێزەکان = }} '''قوروە''' لە شارەکانی [[پارێزگای کوردستان]]ی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]ە کەکەۆتووتە ٨٧ کیلومتری ڕۆژھەڵاتی شاری [[سنە]] و ٧٧ کیلومتری ڕۆژاوای شاری [[ھەمەدان]]. == ناو == باوەڕپێکراوترین ڕەگی ناوی شارۆچکەی قوروە لە وشەی قوڕەوە وەرگیراوە، ھەڵکەوتەی شارۆچکەی قوروە وەھایە دەکەوێتە دەشتێکی بەرینەوە کە بە بارانێکی کەم قوڕی تیا دروست دەبێت. هەر وەها لە هەنبانەبۆرینە دا سەبارەت بەوشەی کووڕوە هاتووە جۆرە بەردێکە کە لە ئاهەک یان قەس پێک هاتووە.سەخت تر لە کوڵوو ونەرمتر لە کوچک. کە زیاتر بۆ شوشتنی تیانە وقازان ومەنجەل بە کار دەهێنرا.جا ئەم بەردە لە ناۆچە وشاری قوروە زۆرە.وگۆایە نێوی قوروە لە وەشەی کوڕوە وەرکیراوە. == جوگرافیا == شاری قوروە دەکەوێتە باشووری ڕۆژهەڵاتی پارێزگای کوردستان کە لە باکوورەوە هاوسنوورە لەگەڵ شاری بیجاڕ، لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ شاری دێهگولان، لە ڕۆژهەڵاتەوە لە تەک شاری کەبودەر ئاهەنگ، شاری بەهار و شاری ئەسەدەباد هەڵکەوتوو لە پارێزگای [[ھەمەدان|هەمەدان]]، هەروەها شاری سونقوڕ هەڵکەوتوو لە پارێزگای [[شارستانی کرماشان|کرماشان]] لە باشوور. == مێژوو == مێژووی ئەم شارە دەگەرێتەوە بۆ کۆتایی سەردەمی حکومەتی [[قاجاڕ]] کەپێشتر ناوەندی ئەم ناۆچەیە گوندی [[قەسڵان]] بووە لە ٨ کیلومتری باکووری شار قوروە وە لە سەردەمی ئامالاخانی ئەردەلان قەسلان بوو ناوەندی ئەردەلانەکان وەئاوی سەراۆ لە باشووری شار قوروە بە خەنەق برا بوو قەسلان وەزەویەکان نزیک سەراۆ درا بە جەند بنە مالەیک ھاوردە لە ناۆچەی [[بان مێرەوان]] لای ھەمەدان و [[زەنگان]] لە ساڵی ١٢٦٢ کۆچی مانگی بەبوونەی ھاتنی نەخۆشی [[تاعوون]] لە قەسڵان کە بو بە ھۆی مردنی ٢٨ کەس لە دوشەودا. قەسڵان چۆڵ کرا و خەڵک رویان لە گوندی وێەج کرد لەنزیک قوروە وە لە دووائیش ئەردەلانەکان گەڕانەوە بو سنە و ھەروەا بەرە بەرە بەبوونەی رێگای سنە ھەمەدان وە ھێلی تلگراف کە لە قوروە ئەپەڕا گوندی قوروە پەرەی سەند تالە ساڵ ١٣٣٦ ھەتاوی کەپارێزگای کوردستان درووست کرا ناۆچەی [[ئەسپەن ئاوا]] و [[لەیلاخ]] شارستانی قوروەیان پێک ھێنا وە گوندی قوروە بو بە ناوەندی شارستان (قەزا)، شار پەرەی سەند و گەۆرا بووبە تایبەت لە دووای [[شۆڕشی ئیسلامیی ئێران]]. == کانگاکانی زێڕ == قوروە ژمارەیکی کانگای زێڕی ھەیە کە ھەندێک لە پێداویستی وڵاتی ئیران دابین دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=ساڵانە ٥ تۆن شووشی زێڕ لە کانگاکانی قوروە بەرھەم دێت|ناونیشان=ku.mehrnews.com/news/33828/http://|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ئیش=Mehr News Agency|agency=ئاژانسی ھەواڵی مێھ|ڕێکەوت=٢٥ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=٥٠ لەسەدی زێڕی ئێران لە کوردستان بەرھەم دێت|ناونیشان=http://ku.mehrnews.com/news/33970/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ئیش=Mehr News Agency|agency=ئاژانسی ھەواڵی مێھر|ڕێکەوت=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٠}}</ref> == دانیشتووان == جەماوەری ئەم شارە بە پێ سەر ژمێری ٢٠١٢ وەلکاندنی شارۆچەی قەلا ٨٧،٧٩٢ کەسە. === زمان === زۆرینە خەڵکی قوروە بە زمانی [[کوردیی ناوەندی]] و بەشێکیش بەزمانەکانی [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] و [[فارسی]] دەدوێن و وای کردووە کە خەڵکەکانی ئەم شارە سێ زمانی کوردی و فارسی و ئازەری بزانن. ھەروەھا بەشێکیش لە خەڵکی ئەم شارە بە تایبەت خەڵکی قەڵا بە زاراوەی [[ھەورامی]] و بەشێکی دیکەش بە زمانی [[کوردیی باشووری]] قسە دەکەن. === ئایین === ئایین خەڵکی قوروە ئیسلام ولەسەر دومەزھەبی سونە وشێعەن وەئەمەتایبەتمەندیکی داوەتەئەم شارە کەبووتە شاری پێکەوەژیان. ==گەڕەکەکانی شاری قوروە== {| style="margin:۰٫۵em auto; clear:both; text-align:center; width:۹۰٪" align=center class="toccolours" |- !style="background:#ccccff"| '''گەڕەکەکانی شاری قوروە''' |- |style="font-size:90٪;"| بان کانی| بان کوچکەکان | قەلای عەبدولمەلەکی | خۆار جادە | پشت کوشتارگاە| محلەی ژۆر | فەرھەنگیان |پشت ھەواشناسی | عەرەفە | فەرمانداری| محلەی خۆار |دیوەزەن|ثبت ئەحوال |تختی | سەی جەمال |بوعەلی | قەۆرسان | بەسیجیان |دانش | پارک |ترمینال | مودەرس | ئیمام |ئەبوزەر |رێ قەسلان| |} * مێژووی ئەردەلان مەستورەی کوردستانی * حەدیقەی ناسری میرزا ئەلی ئەکبەر کوردستانی == سەرچاوەکان == {{پارێزگای کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|ئێران|جوگرافیا}} {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Qorveh}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:قوروە]] [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی کێشەیان ھەیە لە پەراوێزەکاندا]] [[پۆل:پەرتبوونی کورد]] aikgn3yusoovh7yjcjqtfvs786r5l8u 0 1290 1675306 1673787 2026-09-25T20:18:37Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1675306 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = کۆماری ئەلبانیا | native_name = {{Native name|sq|Republika e Shqipërisë}} | common_name = ئەلبانیا | image_flag = Flag of Albania.svg | alt_flag = ئاڵایەکی سوور کە ھەڵۆیەکی ڕەشی دووسەر لە ناوەڕاستیدایە | image_coat = [[File:Coat of arms of Albania.svg|60px]] | national_motto = {{native phrase|sq|[[Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar|Ti Shqipëri, më jep nder,<br />më jep emrin Shqipëtar]]|paren=no|italic=yes}}<br />"ئەی ئەلبانیا، تۆ شەرەفم پێ دەبەخشیت،<br />ناوی ئەلبانیی وەک سەربەرزی پێم دەبەخشیت" | national_anthem = {{lang|sq|"[[Himni i Flamurit]]"|italic=no}}<br />"سروودی ئاڵا"<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Hymni i Flamurit instrumental.ogg]]</div> | image_map = [[File:Location Albania Europe.png|225px|frameless]] | map_caption = شوێنی ئەلبانیا (سەوز)<br /> لە {{بنز|ئەورووپا|en|Europe|lt=ئەورووپا}}دا (خۆڵەمێشیی تۆخ) | capital = {{بنز|تیرانا|en|Tirana|lt=تیرانا}} | largest_city = {{بنز|تیرانا|en|Tirana|lt=تیرانا}} | coordinates = {{Coord|41|19|N|19|49|E|type:city(557,000)_region:AL-11}} | official_languages = {{بنز|زمانی ئەلبانی|en|Albanian language|lt=ئەلبانی}} | languages2_type = زمانی کەمینە بڕواپێکراوەکان | languages2 = {{Hlist|{{بنز|زمانی یۆنانی|en|Greek language|lt=یۆنانی}}|{{بنز|زمانی ئارۆمانی|en|Aromanian language|lt=ئارۆمانی}}|{{بنز|زمانی مەقدۆنی|en|Macedonian language|lt=مەقدۆنی}}}} | ethnic_groups = {{Unbulleted list |٩٦٫٤٤٪ {{بنز|ئەلبانییەکان|en|Albanians|lt=ئەلبانی}} |١٫٠٤٪ {{بنز|یۆنانییەکانی ئەلبانیا|en|Greeks in Albania|lt=یۆنانی}} |٠٫٥٥٪ {{بنز|ئەشکاڵی و میسرییەکانی بەڵکان|en|Ashkali and Balkan Egyptians|lt=میسری}} |١٫٣٣٪ {{بنز|کەمینەکانی ئەلبانیا|en|Minorities of Albania|lt=ئەوانی تر}} |٠٫٦٥٪ ڕانەگەەیەندراو{{efn|ھەم ھەڵبژاردەی "پێم باشترە وەڵام نەدەمەوە" (٠٫٦٪) و ھەم ھەڵبژاردەی "ھیچیان" (٠٫٠٥٪) لەخۆ دەگرێت.}} }} | ethnic_groups_ref = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.instat.gov.al/media/13581/cens-i-popullsise-2023.pdf|سەردێڕ=Censi I Popullsisë Dhe Banesave Në Shqipëri 2023|وێبگە=www.instat.gov.al|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئابی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240803125847/https://www.instat.gov.al/media/13581/cens-i-popullsise-2023.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |پەڕە=٧٥}}</ref>{{efn|بێجگە لەو دانیشتووانەی کە زانیارییان لەسەر بەردەست نییە.}} | ethnic_groups_year = 2023 | religion = {{ublist | {{Tree list}} * ٥٠٫٦٧٪ {{بنز|ئیسلام لە ئەلبانیا|en|Islam in Albania|lt=ئیسلام}} ** ٤٥٫٨٦٪ {{بنز|سوننە|en|Sunni|lt=سوننە}} ** ٤٫٨١٪ {{بنز|بەکتاشیزم لە ئەلبانیا|en|Bektashism in Albania|lt=بەکتاشیزم}} {{Tree list/end}} | {{Tree list}} * ١٦٫٠٢٪ {{بنز|مەسیحییەت لە ئەلبانیا|en|Christianity in Albania|lt=مەسیحییەت}} ** ٨٫٣٩٪ {{بنز|کەنیسەی کاتۆلیک لە ئەلبانیا|en|Catholic Church in Albania|lt=کاتۆلیک}} ** ٧٫٢٣٪ {{بنز|کەنیسەی ئۆرسۆدۆکسی ئەلبانیا|en|Albanian Orthodox Church|lt=ئۆرسۆدۆکس}} ** ٠٫٤٠٪ {{بنز|پڕۆتێستانتیزم لە ئەلبانیا|en|Protestantism in Albania|lt=پڕۆتێستانت}} {{Tree list/end}} | {{Tree list}} * ١٧٫٣٧٪ {{بنز|بێدینی لە ئەلبانیا|en|Irreligion in Albania|lt=بێدینی}} ** ١٣٫٨٣٪ {{بنز|باوەڕداران بەبێ دین|en|Believers without religion|lt=باوەڕدارانی بێ ئایین}} ** ٣٫٥٥٪ {{بنز|ئیلحاد|en|Atheism|lt=بێباوەڕی}} {{Tree list/end}} | ١٥٫٩٢٪ ڕانەگەەیەندراو}} | religion_year = 2023 | religion_ref = {{sfn|2023 Albanian census|2024|p=76}} | demonym = {{بنز|ئەلبانییەکان|en|Albanians|lt=ئەلبانی}} | government_type = {{بنز|کۆماری پەرلەمانیی یەکگرتوو|en|Unitary parliamentary republic|lt=کۆماری پەرلەمانیی یەکگرتوو}} | leader_title1 = {{بنز|سەرۆکی ئەلبانیا|en|President of Albania|lt=سەرۆک کۆمار}} | leader_name1 = {{بنز|بایرام بێگای|en|Bajram Begaj|lt=بایرام بێگای}} | leader_title2 = {{بنز|سەرۆک وەزیرانی ئەلبانیا|en|Prime Minister of Albania|lt=سەرۆک وەزیران}} | leader_name2 = {{بنز|ئێدی ڕاما|en|Edi Rama|lt=ئێدی ڕاما}} | legislature = {{بنز|پەرلەمانی ئەلبانیا|en|Parliament of Albania|lt=کوڤێندی}} | leader_title3 = {{بنز|سەرۆکی پەرلەمانی ئەلبانیا|en|Speaker of the Parliament of Albania|lt=سەرۆکی پەرلەمان}} | leader_name3 = {{بنز|نیکۆ پەلێشی|en|Niko Peleshi|lt=نیکۆ پەلێشی}} | sovereignty_type = {{بنز|مێژووی ئەلبانیا|en|History of Albania|lt=مێژووی دامەزراندن}} | established_event1 = {{بنز|میرنشینی ئاربانۆن|en|Principality of Arbanon|lt=میرنشینی ئاربانۆن}} | established_date1 = 1190 | established_event2 = {{بنز|میرنشینەکانی ئەلبانیا|en|Albanian principalities|lt=میرنشینەکانی ئەلبانیا}} | established_date2 = سەدەکانی ١٢ھەم–١٥ھەم | established_event3 = {{بنز|شانشینی ئەلبانیا (سەدەکانی ناوەڕاست)|en|Kingdom of Albania (medieval)|lt=شانشینی ئەلبانیا}} | established_date3 = شوباتی ١٢٧٢ | established_event4 = {{بنز|میرنشینی ئەلبانیا (سەدەکانی ناوەڕاست)|en|Principality of Albania (medieval)|lt=میرنشینی ئەلبانیا}} | established_date4 = 1359 | established_event5 = {{بنز|پەیمانی لێژە|en|League of Lezhë|lt=پەیمانی لێژە}} | established_date5 = ٢ی ئاداری ١٤٤٤ | established_event6 = {{بنز|پاشالکی ئیشکۆدرا|en|Pashalik of Scutari|lt=پاشالکی ئیشکۆدرا}}/{{بنز|پاشالکی یانینا|en|Pashalik of Janina|lt=یانینا}}/{{بنز|پاشالکی بێرات|en|Pashalik of Berat|lt=بێرات}} | established_date6 = ١٧٥٧/١٧٨٧ | established_event7 = {{بنز|کۆمەڵەی پڕیزرێن|en|League of Prizren|lt=کۆمەڵەی پڕیزرێن}} | established_date7 = ١٠ی حوزەیرانی ١٨٧٨ | established_event8 = {{بنز|ئەلبانیای سەربەخۆ|en|Independent Albania|lt=ئەلبانیای سەربەخۆ}} | established_date8 = ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩١٢ | established_event9 = {{بنز|میرنشینی ئەلبانیا|en|Principality of Albania|lt=میرنشینی ئەلبانیا}} | established_date9 = ٢٩ی تەممووزی ١٩١٣ | established_event10 = {{بنز|کۆماری ئەلبانیا (١٩٢٥-١٩٢٨)|en|Albanian Republic (1925–1928)|lt=کۆماری یەکەمی ئەلبانیا}} | established_date10 = ٣١ی کانونی دووەمی ١٩٢٥ | established_event11 = {{بنز|شانشینی ئەلبانیا (١٩٢٨–١٩٣٩)|en|Albanian Kingdom (1928–39)|lt=شانشینی ئەلبانیا}} | established_date11 = ١ی ئەیلوولی ١٩٢٨ | established_event12 = {{بنز|کۆماری گەلی ئەلبانیا|en|People's Republic of Albania|lt=کۆماری دووەمی ئەلبانیا}} | established_date12 = ١٠ی کانونی دووەمی ١٩٤٦ | established_event13 = {{بنز|دەستووری کۆماری سۆشیالیستیی گەلی ئەلبانیا|en|Constitution of the People's Socialist Republic of Albania|lt=کۆماری سێیەمی ئەلبانیا}} | established_date13 = ٢٨ی کانوونی پەڕەمی ١٩٧٦ | established_event14 = کۆماری چوارەمی ئەلبانیا | established_date14 = ٢٩ی نیسانی ١٩٩١ | established_event15 = {{nowrap|{{بنز|دەستووری ئەلبانیا|en|Constitution of Albania|lt=دەستووری ئێستا}}}} | established_date15 = ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨ | area_km2 = 28,748 | area_sq_mi = 11,100 | area_rank = ١٤٠ەم | percent_water = 4.7 | population_census = {{DecreaseNeutral}} ٢,٣٣٥,٩٣٠<ref name="Population 2026 January 1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.instat.gov.al/en/themes/demography-and-social-indicators/population/publication/2026/population-of-albania-on-1st-january-2026/ |سەردێڕ=Population of Albania on 1st January 2026 |بڵاوکەرەوە=Institute of Statistics |شوێن=Albania |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> | population_census_year = 2026 | population_census_rank = ١٤٣یەم | population_density_km2 = 81.3 | GDP_PPP = {{increase}} $٦٧٫٣٧٠ ملیار<ref name="IMFWEO.AL">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.imf.org/external/datamapper/profile/ALB |سەردێڕ=IMF Data Mapper (Albania) |بڵاوکەرەوە=[[International Monetary Fund]] |وێبگە=IMF.org |ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦}}</ref> | GDP_PPP_rank = ١١٨یەم | GDP_PPP_year = 2026 | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $٢٥,٢٥٠<ref name="IMFWEO.AL" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = ٨٠یەم | GDP_nominal = {{increase}} $٣٣٫٣٣٠ ملیار<ref name="IMFWEO.AL" /> | GDP_nominal_rank = ١١٤یەم | GDP_nominal_year = 2026 | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $١٢,٤٩٠<ref name="IMFWEO.AL" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = ٧٩یەم | Gini_year = 2021 | Gini = 29.4 | Gini_change = decrease | Gini_ref = <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=1W-AL&most_recent_value_desc=false|زمان=en|سەردێڕ=Gini Coefficient Index-World, Albania|بڵاوکەرەوە=WorldBank Group, World Bank Open Data|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250807011036/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=1W-AL&most_recent_value_desc=false|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | HDI_year = 2023 | HDI_change = increase | HDI = 0.810 | HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=Human Development Report 2025 |ناونیشان=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئایاری ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=[[United Nations Development Programme]] |زمان=en}}</ref> | HDI_rank = ٧١ەم | currency = {{بنز|لێکی ئەلبانی|en|Albanian lek|lt=لێک}} | currency_code = ALL | patron_saint = {{بنز|خانمی شایستەی ئەنجومەنی باش|en|Our Lady of Good Counsel|lt=خانمی شایستەی ئەنجومەنی باش}} | time_zone = {{بنز|کاتژمێری ناوەڕاستی ئەورووپا|en|Central European Time|lt=کاتژمێری ناوەڕاستی ئەورووپا}} | utc_offset = +1 | time_zone_DST = {{بنز|کاتژمێری ھاوینەی ناوەڕاستی ئەورووپا|en|Central European Summer Time|lt=کاتژمێری ھاوینەی ناوەڕاستی ئەورووپا}} | utc_offset_DST = +2 | calling_code = {{بنز|ژمارە تەلەفۆنەکانی ئەلبانیا|en|Telephone numbers in Albania|lt=+355}} | cctld = {{بنز|.al|en|.al|lt=.al}} }} '''ئەلبانیا'''،{{efn|{{IPAc-en|audio=en-us-Albania.ogg|æ|l|ˈ|b|eɪ|n|i|ə|,_|ɔː|l|-}} {{respell|a(w)l|BAY|nee|ə}}; {{langx|sq|Shqipëri}} یان {{lang|sq|Shqipëria}})، {{IPA|sq|ʃcipəˈɾi(a)|pron}}; {{langx|aln|Shqipni}} یان {{langx|aln|Shqipnia}}، ھەروەھا {{langx|aln|Shqypni}} یان {{langx|aln|Shqypnia}}.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/fialuurivoghels00junggoog|سەردێڕ=Fialuur i voghel scc...p e ltinisct mle...un prei P. Jak Junkut t' Scocniis ...|دوایین=Giacomo Jungg|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٨٩٥|بڵاوکەرەوە=N'Sckoder t' Scc...pniis|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|via=the Internet Archive}}</ref>}} بە فەرمی '''کۆماری ئەلبانیا'''،{{efn|{{langx|sq|Republika e Shqipërisë|link=no}}، {{IPA|sq|ɾɛpuˈblika ɛ ʃcipəˈɾisə|pron}}}} وڵاتێکە لە {{بنز|باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا|en|Southeast Europe|lt=باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا}}. کەوتووەتە شەنشینی {{بنز|بەڵکان|en|Balkans|lt=بەڵکان}}، لەسەر دەریای {{بنز|دەریای ئادریاتیک|en|Adriatic Sea|lt=ئادریاتیک}} و {{بنز|دەریای یۆنیان|en|Ionian Sea|lt=دەریای یۆنیان}} لەناو {{بنز|دەریای ناوەڕاست|en|Mediterranean Sea|lt=دەریای ناوەڕاستدا}}، و {{بنز|سنووری وشکانی|en|Land border|lt=سنووری وشکانیی}} ھەیە لەگەڵ {{بنز|شاخە ڕەش|en|Montenegro|lt=مۆنتینیگرۆ}} لە باکووری ڕۆژئاوا، {{بنز|کۆسۆڤۆ|en|Kosovo|lt=کۆسۆڤۆ}} لە باکووری ڕۆژھەڵات، {{بنز|مەقدۆنیای باکوور|en|North Macedonia|lt=مەقدۆنیای باکوور}} لە ڕۆژھەڵات و {{بنز|یۆنان|en|Greece|lt=یۆنان}} لە باشوور. بە ڕووبەری {{Convert|28748|sqkm|abbr=on}}، خاوەنی کۆمەڵێک مەرجی جیاوازی کەشوھەوا، جیوۆلۆجی، ھایدرۆلۆجی و مۆرفۆلۆجییە. دیمەنە سروشتییەکانی ئەلبانیا لە شاخە سەرکەشە بەفرپۆشەکانی {{بنز|ئەپڵەکانی ئەلبانیا|en|Accursed Mountains|lt=ئەپڵەکانی ئەلبانیا}} و {{بنز|کۆراب|en|Korab|lt=کۆراب}}، {{بنز|شاخەکانی سکاندەربێگ|en|Central Mountain Range, Albania#Skanderbeg Mountains|lt=سکاندەربێگ}}، {{بنز|پیندۆس|en|Pindus|lt=پیندۆس}} و {{بنز|شاخەکانی سیراونیان|en|Ceraunian Mountains|lt=سیراونیان}}ەوە دەست پێ دەکات تا دەکاتە دەشتاییە زەویە بەپێتەکانی کەناراوەکان کە لە کەناراوەکانی {{بنز|کەناراوەکانی دەریای ئادریاتیک لە ئەلبانیا|en|Albanian Adriatic Sea Coast|lt=ئادریاتیک}} و {{بنز|کەناراوەکانی دەریای یۆنیان لە ئەلبانیا|en|Albanian Ionian Sea Coast|lt=یۆنیان}}ەوە درێژ دەبنەوە. {{بنز|تیرانا|en|Tirana|lt=تیرانا}} پایتەخت و گەورەترین شاری وڵاتەکەیە، کە بەدوایدا شارەکانی {{بنز|دوورێس|en|Durrës|lt=دوورێس}}، {{بنز|ڤلۆرا|en|Vlorë|lt=ڤلۆرا}}، و {{بنز|ئیشکۆدرا|en|Shkodër|lt=ئیشکۆدرا}} دێن. ئەلبانیا لەلایەن چەندین {{بنز|پێڕستی گەلانی ئیلیری|en|List of Illyrian peoples and tribes|lt=ھۆزی ئیلیرییەوە}} ئاوەدان کرابوو، لەنێویاندا {{بنز|ئاردیایی|en|Ardiaei|lt=ئاردیایی}}، {{بنز|بیلیۆنەکان|en|Bylliones|lt=بیلیۆنەکان}}، {{بنز|داساریتی|en|Dassaretii|lt=داساریتی}}، {{بنز|ئەنکێلی|en|Enchele|lt=ئەنکێلی}}، و {{بنز|تاولانتی|en|Taulantii|lt=تاولانتییەکان}}، ھەروەھا {{بنز|کاوونییەکان|en|Chaonians|lt=کاوونییەکان}} کە لە باشووری ڕۆژئاوادا نیشتەجێ بووبوون. چەندین کۆلۆنی لەلایەن یۆنانییە کۆنەکانەوە لەسەر کەناراوەکانی ئەلبانیا دامەزرێنران، کە دیارترینیان {{بنز|ئاپۆلۆنیا (ئیلیریا)|en|Apollonia (Illyria)|lt=ئاپۆلۆنیا}} بوو. {{بنز|شانشینی ئیلیریا|en|Illyrian kingdom|lt=ئیلیرییەکان}} دەسەڵاتی باڵادەست بوون لە ئەلبانیا پێش {{بنز|سەرھەڵدانی مەقدۆنیا|en|rise of Macedon|lt=سەربڵندبوونی مەقدۆنیا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Howe|یەکەم=T.|chapter=Plain tales from the hills: Illyrian influences on Argead military development|editor-last1=Müller|editor-first1=S.|editor-last2=Howe|editor-first2=Tim|editor-last3=Bowden|editor-first3=H.|editor-last4=Rollinger|editor-first4=R. |سەردێڕ=The History of the Argeads: New Perspectives |بڵاوکەرەوە=Wiesbaden|ساڵ=٢٠١٧|ژپنک=٩٧٨-٣٤٤٧١٠٨٥١٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=3_S_swEACAAJ|پەڕە=١٠٨}}</ref> دوای {{بنز|شەڕەکانی ئیلیریا|en|Illyrian Wars|lt=شەڕەکانی ئیلیریا}}، ئەلبانیا خرایە سەر {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی|en|Roman Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی}} و دوای {{بنز|دابەشبوونی ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی|en|Fall of the Western Roman Empire|lt=دابەشبوونی ئیمپراتۆریەتەکە}} لەناو {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی بێزەنتی|en|Byzantine Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی بێزەنتیدا}} مایەوە. لە سەدەکانی ناوەڕاستدا، چەندین {{بنز|میرنشینەکانی ئەلبانیا|en|Albanian principalities|lt=میرنشینی ئەلبانی}} سەریان ھەڵدا، لەوانە {{بنز|میرنشینی ئاربانۆن|en|Principality of Arbanon|lt=میرنشینی ئاربانۆن}}، {{بنز|شانشینی ئەلبانیا (سەدەکانی ناوەڕاست)|en|Kingdom of Albania (medieval)|lt=شانشینی ئەلبانیا}}، {{بنز|میرنشینی ئەلبانیا (سەدەکانی ناوەڕاست)|en|Principality of Albania (medieval)|lt=میرنشینی ئەلبانیا}} و {{بنز|ئەلبانیای ڤێنیسی|en|Albania Veneta|lt=ئەلبانیای ڤێنیسی}}. لە سەدەی ١٥ھەمدا، ئەلبانیا بووە ناوەندی بەرەنگاربوونەوەی {{بنز|شەڕەکانی عوسمانی لە ئەورووپا|en|Ottoman wars in Europe|lt=پەرەسەندنی عوسمانییەکان}} لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|ئەسکەندەر بەگ|en|Skanderbeg|lt=جۆرج کاستریۆتی ئەسکەندەر بەگ}}، کە ھەڵمەتە سەربازییەکانی بۆ زیاتر لە دوو دەیە ڕێگرییان لە پێشڕەوییەکانی عوسمانی کرد. ھەرچەندە خرایە سەر {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|en|Ottoman Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}}، ئەلبانیا مۆرك و ناسنامەی جیاوازی ڕۆشنبیری و کۆمەڵایەتیی خۆی لە ماوەی چوار سەدە لە دەسەڵاتی بێگانە پاراست، کە لە سەدەی ١٩ھەمدا گەیشتە لووتکە لە ڕێگەی {{بنز|ڕێنێسانسی ئەلبانی|en|Albanian National Awakening|lt=ڕێنێسانسی ئەلبانییەوە}}. ئەلبانیا لە ساڵی ١٩١٢دا {{بنز|ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی ئەلبانیا|en|Albanian Declaration of Independence|lt=سەربەخۆیی خۆی ڕاگەیاند}}، کە دواتر سەدەی ٢٠ھەمی ئاڵۆزی بەخۆیەوە بینی بە پاشایەتی، داگیرکاریی بێگانە لە کاتی ھیچکامی شەڕە جیھانییەکاندا، و {{بنز|کۆماری سۆشیالیستیی گەلی ئەلبانیا|en|People's Socialist Republic of Albania|lt=ڕژێمێکی کۆمۆنیستی}} لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|ئەنڤەر خۆجە|en|Enver Hoxha|lt=ئەنڤەر خۆجە}}دا.<ref name=zolo2002>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Zolo |یەکەم=D. |سەردێڕ=Invoking Humanity: War, Law and Global Order |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=t7KNgpZRnM8C&q=Albania+nazi+protectorate&pg=PA181 |بڵاوکەرەوە=Continuum International Publishing Group |ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠٠٢|پەڕە=١٨٠|ژپنک=٩٧٨٠٨٢٦٤٥٦٥٦٤}}</ref> لە کاتی سەربەخۆیی خۆییەوە لە ساڵی ١٩١٢، ئەلبانیا تووشی چەندین گۆڕانکاریی سیاسی بووە، و لە {{بنز|پاشایەتی|en|monarchy|lt=پاشایەتییەوە}} گوازراوەتەوە بۆ ڕژێمێکی {{بنز|کۆمۆنیزم|en|Communism|lt=کۆمۆنیستی}} پێش ئەوەی ببێتە {{بنز|دەوڵەتی سەربەخۆ|en|sovereign state|lt=کۆمارێکی}} {{بنز|کۆماری پەرلەمانی|en|parliamentary republic|lt=پەرلەمانیی}} {{بنز|کۆماری دەستووری|en|constitutional republic|lt=دەستووری}}. پەیڕەو لە {{بنز|دەستووری ئەلبانیا|en|Constitution of Albania|lt=دەستوورێک}} دەکات کە پێشینەی بە جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان داوە، پەیکەری سیاسیی وڵاتەکە پێکھاتووە لە {{بنز|پەرلەمانی ئەلبانیا|en|Parliament of Albania|lt=پەرلەمان}}، {{بنز|سەرۆکی ئەلبانیا|en|President of Albania|lt=سەرۆک کۆمارێکی}} ڕێوڕەسمی، {{بنز|سەرۆک وەزیرانی ئەلبانیا|en|Prime Minister of Albania|lt=سەرۆک وەزیرانێکی}} جێبەجێکار و پلەبەندیی دادگاکان. ئەلبانیا {{بنز|وڵاتێکی لەحالەتەشەنەسەندندا|en|developing country|lt=وڵاتێکی لەپەرەسەندندایە}} کە خاوەنی {{بنز|پێڕستی وڵاتان بەپێی دراوی نەتەوەیی بەپێی سەرانە|en|List of countries by GNI (nominal, Atlas method) per capita#Upper-middle-income group|lt=ئابوورییەکی داهات مامناوەندی سەرووە}} لە {{بنز|ئابووریی ئەلبانیا|en|Economy of Albania|lt=ئابووریی ئەلبانیادا}} کە زیاتر پشتی بە کەرتی خزمەتگوزاری بەستووە، ھاوکات پیشەسازیی دروستکردن و {{بنز|گەشتوگوزار لە ئەلبانیا|en|Tourism in Albania|lt=گەشتوگوزار}}، کە لە ساڵی ٢٠٢٤دا ڕایەڵی زیاتر لە ١١ ملیۆن سەردانکەری کردووە، ڕۆڵێکی بەرچاو دەگێڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania |ناونیشان=http://data.worldbank.org/country/albania/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |بڵاوکەرەوە=The World Bank |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140921063450/http://data.worldbank.org/country/albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref> {{بنز|بازرگانیی بەقاچاخھێنانی دەرمانە نایاساییەکان لە ئەلبانیا|en|illegal drug trade in Albania|lt=بازرگانیی نایاسایی دەرمان لە ئەلبانیا}} ساڵانە نزیکەی ١٠٠ ملیۆن دۆلاری ئەمریکی دەخاتە ناو ئابووریی وڵاتەکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=[[United Nations Office on Drugs and Crime]] |سەردێڕ=Opiates and Methamphetamine Trafficking on the Balkan Route: Drug Flows, Illicit Incomes and Illicit Financial Flows |ناونیشان=https://www.unodc.org/documents/data-and-analysis/IFF/2025/Balkan_Route.pdf}}</ref> دوای ھەڵوەشاندنەوەی سیستمی کۆمۆنیستی، وڵاتەکە لە {{بنز|ئابووریی ئاراستەکراو|en|Planned economy|lt=پلانڕێژیی ناوەندییەوە}} گوازراوەتەوە بۆ {{بنز|بازاڕی ئازاد|en|Open market|lt=ئابوورییەکی بازاڕی}} {{بنز|ئابووریی بازاڕ|en|market economy|lt=ئازاد}}. ھاووڵاتیانی ئەلبانیا دەستگەیشتنیان بە {{بنز|چاودێریی تەندروستیی جیھانی|en|universal health care|lt=چاودێریی تەندروستیی گشتی}} و پەروەردەی سەرەتایی و ناوەندیی خۆڕایی ھەیە. وڵاتەکە کاندیدێکی فەرمییە بۆ ئەندامێتی لە یەکێتیی ئەورووپا، و لە ساڵی ٢٠٢٢ەوە لە {{بنز|چوونەناو یەکێتیی ئەورووپای ئەلبانیا|en|Accession of Albania to the European Union|lt=گفتوگۆکانی چوونەناوەوەدایە}}. {{TOC limit|3}} {{anchor|Etymology|Toponymy|Names}} == ڕەچەڵەکی ناو == ڕەچەڵەکی ناوی "ئەلبانیا" دەکرێت بگەڕێنرێتەوە بۆ {{بنز|لاتینیی سەدەکانی ناوەڕاست|en|medieval Latin|lt=لاتینیی سەدەکانی ناوەڕاست}} و پەیوەندیی بە {{بنز|ھۆزی ئیلیری|en|Illyrian tribe|lt=ھۆزی ئیلیریی}} {{بنز|ئەلبانی (ھۆزی ئیلیری)|en|Albani (Illyrian tribe)|lt=ئەلبانییەوە}} ھەیە. ئەم پەیوەندییە زیاتر بە نووسینەکانی جوگرافیناسی یۆنانی کۆن {{بنز|پتۆلەمایۆس|en|Ptolemy|lt=پتۆلەمایۆس}} لە سەدەی ٢ی زاینیدا پشتڕاست دەکرێتەوە، کە تێیدا ئاوەدانیی {{بنز|ئەلبانۆپۆلیس|en|Albanopolis|lt=ئەلبانۆپۆلیسی}} گرتووەتە خۆ کە کەوتبووە باکووری ڕۆژھەڵاتی {{بنز|دوورێس|en|Durrës|lt=دوورێس}}.<ref>Madrugearu A, Gordon M. The wars of the [[Balkan Peninsula]]. Rowman & Littlefield, 2007. p. 146.</ref><ref>{{Barrington Atlas|map=49}}</ref> بوونی ئاوەدانییەکی سەدەکانی ناوەڕاست بە ناوی {{بنز|میرنشینی ئاربانۆن|en|Principality of Arbanon|lt=ئەلبانۆن}} یان ئاربانۆن ئاماژە بە ئەگەری بەردەوامیی مێژوویی دەکات. پەیوەندیی ورد لە نێوان ئەم ئاماژە مێژووییانە و پرسیار لەسەر ئەوەی ئایا ئەلبانۆپۆلیس هاومانای ئاربانۆن بووە یان نا، وەک بابەتێکی گەنگەشەی زانستی دەمێنێتەوە.<ref>The Illyrians by J. J. Wilkes, 1992, {{ISBN|978-0-631-19807-9}}, page 279,"We cannot be certain that the Arbanon of Anna Comnena is the same as Albanopolis of the Albani, a place located on the map of Ptolemy (3.12)"</ref> مێژوونووسی بێزەنتی {{بنز|مایکڵ ئاتالیاتێس|en|Michael Attaliates|lt=مایکڵ ئاتالیاتێس}}، لە گێڕانەوە مێژوویییەکەی سەدەی ١١یەمیدا، یەکەم ئاماژەی بێگومان بۆ ئەلبانییەکان دەخاتە ڕوو، کاتێک وەک بەشداربوویەک لە ڕاپەڕینێک دژ بە {{بنز|قوستەنتینیە|en|Constantinople|lt=قوستەنتینیە}} لە ساڵی ١٠٧٩دا ناویان دەبات.<ref name="MadgearuGordon25b">{{harvnb|Madgearu|Gordon|2008|p=25}}. "It is still disputed by scholars that those Albanoi from 1042 were Normans from Sicily, [Southern Italy], or if they are in fact the Albanoi [a large clan of that belongs to the many clans of Albanians] found in Albanian lands during this time frame."</ref> ھەروەھا ئەو ئاربانیتایەکان وەک ژێردەستەی {{بنز|دووکی دوورازۆ|en|Duke of Durazzo (title)|lt=دووکی دیرکیۆم}} دیاری دەکات.<ref>Robert Elsei. ''The Albanian lexicon of Dion Von Kirkman. Earliest reference to the existence of the Albanian language'', pp. 113–122.</ref> لە سەدەکانی ناوەڕاستدا، ئەلبانیا بە {{lang|sq|Arbëri|i=yes}} یان {{lang|sq|Arbëni|i=yes}} لەلایەن دانیشتووانەکەیەوە ئاماژەی پێ دەکرا، کە خۆیان وەک {{lang|sq|Arbëreshë|i=yes}} یان {{lang|sq|Arbëneshë|i=yes}} دەناساند.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.pinocacozza.it/|سەردێڕ=pinocacozza.it|وێبگە=pinocacozza.it|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191230223257/http://www.pinocacozza.it/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەلبانییەکان دەستەواژەکانی {{lang|sq|Shqipëri|i=yes}} یان {{lang|sq|Shqipëria|i=yes}} بۆ وڵاتەکەیان بەکار دێنن، کە دەستەواژەگەلێکن ڕەچەڵەکی مێژوویییان دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٤ھەم.<ref name=Matasović>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Matasović|یەکەم=Ranko|ساڵ=٢٠١٩|سەردێڕ=A Grammatical Sketch of Albanian for Students of Indo European|ناونیشان=http://mudrac.ffzg.unizg.hr/~rmatasov/Albanian.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://mudrac.ffzg.unizg.hr/~rmatasov/Albanian.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|شوێن=Zagreb|بڵاوکەرەوە=Ranko Matasovic|پەڕە=٣٩}}</ref> بەڵام تەنھا لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٧ھەم و سەرەتای سەدەی ١٨ھەمدا ئەم دەستەواژانە بە ھێواشی لە شوێنی {{lang|sq|Arbëria|i=yes}} و {{lang|sq|Arbëreshë|i=yes}} لای ئەلبانییەکان جێگیر بوون.<ref name=Matasović /><ref name=Lloshi>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lloshi |یەکەم=Xhevat |chapter=Albanian |editor1-last=Hinrichs |editor1-first=Uwe |editor2-last=Büttner |editor2-first=Uwe |سەردێڕ=Handbuch der Südosteuropa-Linguistik |ساڵ=١٩٩٩|شوێن=Wiesbaden |بڵاوکەرەوە=Otto Harrassowitz Verlag |ژپنک=٩٧٨٣٤٤٧٠٣٩٣٩٠|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Phyvk2tPaYQC |پەڕە=٢٧٧}}</ref> ئەم دوو دەربڕینە بە شێوەیەکی بەربڵاو وەک ھێمای "منداڵانی ھەڵۆکان" و "زەوی ھەڵۆکان" تێدەگەیەنرێن.<ref>Kristo Frasheri. ''History of Albania (A Brief Overview)''. Tirana, 1964.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://mirror.undp.org/albania/download/pdf/albanian.pdf |سەردێڕ=The Albanian Language |دوایین=Lloshi |یەکەم=Xhevat |بڵاوکەرەوە=United Nations Development Programme |ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110709114947/http://mirror.undp.org/albania/download/pdf/albanian.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> == مێژوو == === پێش مێژوو === [[File:Kamenicë Tumulus, Albania 2018 02.jpg|thumb|right|پاشماوەکانی {{بنز|گردەگۆڕی کامێنیسا|en|Kamenica Tumulus|lt=گردەگۆڕی کامێنیسا}} لە {{بنز|پارێزگای کۆرچێ|en|county of Korçë|lt=پارێزگای کۆرچێ}}]] نیشتەجێبوونی سەردەمی بەردینی ناوەڕاست (مێزۆلیتیک) لە ئەلبانیا لە چەندین شوێنی کراوەدا کە نزیک بوون لە کەناراوەکانی ئادریاتیک و لە ئەشکەوتەکاندا سەلمێنراوە. کەلوپەلەکانی مێزۆلیتیک کە لە ئەشکەوتێکی نزیک زارێ دۆزراونەتەوە، کەلوپەلی {{بنز|بەردی چەقماخ|en|flint|lt=چەقماخ}} و {{بنز|یاشم|en|jasper|lt=یاشم}} لەگەڵ ئێسکە بەبەردبووەکانی ئاژەڵان لەخۆ دەگرن، لە کاتێکدا دۆزراوەکانی کێوی دایت ئامرازەکانی ئێسک و بەرد لەخۆ دەگرن کە ھاوشێوەی کلتوری {{بنز|کلتوری ئۆریگناسیان|en|Aurignacian culture|lt=ئۆریگناسیانن}}.<ref name="Prendi">F. Prendi, "The Prehistory of Albania", ''The Cambridge Ancient History'', 2nd edn., vol. 3, part 1: ''[https://books.google.com/books?id=vXljf8JqmkoC&pg=PA187 The Prehistory of the Balkans; and the Middle East and the Aegean World, Tenth to Eighth Centuries B.C.]'', ed. John Boardman et al. (Cambridge: Cambridge UP, 1982), 189–90.</ref> سەردەمی {{بنز|نیۆلیتیک|en|Neolithic|lt=نوێبەردین (نیۆلیتیک)}} لە ئەلبانیا لە دەوروبەری ٧٠٠٠ی پێش زایین دەستی پێکرد و لەو دۆزراوانەدا سەلمێنراوە کە ئاماژە بە ماڵیکردنی مەڕ و بزن و کشتوکاڵی بچووک دەکەن. بەشێک لە دانیشتووانی نیۆلیتیک لەوانەیە ھەمان دانیشتووانی مێزۆلیتیکی باشووری بەڵکان بووبن، وەک لە ئەشکەوتی {{بنز|کۆنیسپۆل|en|Konispol|lt=کۆنیسپۆل}}، کە چینەکانی مێزۆلیتیک ھاوکاتن لەگەڵ دۆزراوەکانی نیۆلیتیکی پێشگۆزەگەری. کلتوری {{بنز|گۆزەگەریی کاردیۆم|en|Cardium pottery|lt=گۆزەگەریی کاردیۆم}} لە کەناراوەکانی ئەلبانیا و لە سەرانسەری ئادریاتیک لە دوای ٦٥٠٠ی پێش زایین دەردەکەوێت، لە کاتێکدا ئاوەدانییەکانی ناوخۆ بەشدارییان لە پرۆسەی دروستبوونی {{بنز|کلتوری ستارچێڤۆ|en|Starčevo culture|lt=کلتوری ستارچێڤۆدا}} کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Bunguri |یەکەم١=Adem |سەردێڕ=Different models for the Neolithisation of Albania |journal=Documenta Praehistorica |ڕێکەوت=٢٠١٤|بەرگ=٣٢|ناونیشان=https://www.academia.edu/51430439}}</ref> کانەکانی {{بنز|قیڕی قەترانی|en|bitumen|lt=قیڕی}} ئەلبانی لە {{بنز|سێلینیسا|en|Selenicë|lt=سێلینیسا}} بەڵگەی پێشوەختە لەسەر بەکارھێنانی قیڕ لە ئەورووپا دابین دەکەن، کە دەگەڕێتەوە بۆ کۆتاییەکانی نیۆلیتیکی ئەلبانیا (لە ٥٠٠٠ی پێش زایینەوە)، کاتێک کۆمەڵگە خۆجێییەکان وەک ڕەنگ بۆ ڕازاندنەوەی سەر سیرامیک، {{بنز|دژەئاوکەردن|en|waterproofing|lt=دژەئاوکردن}}، و {{بنز|ماددەی لکێنەر|en|adhesive|lt=ماددەی لکێنەر}} بۆ چاککردنەوەی قاپە شکاوەکان بەکاریان دەھێنا. قیڕی سێلینیسا لە سەرەتای ھەزارەی ٥ەمی پێش زایینەوە بەرەو ڕۆژھەڵاتی ئەلبانیا ڕوانراوە. یەکەم بەڵگە لەسەر ھەناردەکردنی بازرگانیی دەریایی لە نیۆلیتیک و سەردەمی بڕۆنز لە باشووری {{بنز|ئیتاڵیا|en|Italy|lt=ئیتاڵیاوە}} دێت. قیڕی کوالێتی بەرزی سێلینیسا لە سەرانسەری سەردەمە مێژوویییەکاندا لە کۆتاییەکانی سەردەمی نیۆلیتیکەوە تا ئەمڕۆ بەکارھێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Connan |یەکەم١=J. |دوایین٢=Elezi |یەکەم٢=G. |دوایین٣=Engel |یەکەم٣=M.H. |دوایین٤=Zumberge |یەکەم٤=A. |سەردێڕ=Natural asphalt on Late Neolithic (5000 – 4500 BCE) potsherds from southeastern Albania: A geochemical study |journal=Journal of Archaeological Science: Reports |بەرگ=٥٣|ساڵ=٢٠٢٤|پەڕەکان=٢–٣, ١١|article-number=104343 |bibcode=2024JArSR..53j4343C |issn=2352-409X |eissn=2352-4103 |doi=10.1016/j.jasrep.2023.104343 |doi-access=free}}</ref> {{بنز|کۆچی ھیندۆئەورووپییەکان|en|Indo-European migrations|lt=ھیندۆئەورووپیبوونی}} ئەلبانیا لە چوارچێوەی ھیندۆئەورووپیبوونی بەڵکانی ڕۆژئاوادا لە دوای ٢٨٠٠ی پێش زایینەوە دەستی پێکرد. بوونی {{بنز|گردەگۆڕ|en|Tumulus|lt=گردەگۆڕەکانی}} سەردەمی بڕۆنزی سەرەتایی لە نێزیکایەتیی {{بنز|ئاپۆلۆنیا (ئیلیریا)|en|Apollonia (Illyria)|lt=ئاپۆلۆنیای دواتر}} دەگەڕێتەوە بۆ ٢٦٧٩±١٧٤ پێش زایین. ئەم گردەگۆڕانە سەر بە دەربڕینی باشووری کلتوری ئادریاتیک-لیوبلیانان (کە پەیوەندیدارە بە {{بنز|کلتوری سێتینا|en|Cetina culture|lt=کلتوری سێتینای دواتر}})، کە بەرەو باشوور بە درێژایی ئادریاتیک لە باکووری بەڵکانەوە گوازراونەتەوە. ھەمان کۆمەڵگە گردی ھاوشێوەیان لە مۆنتینیگرۆ (ڕاکیچا کوچی) و باکووری ئەلبانیا (شتۆج) دروست کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Govedarica |یەکەم١=Blagoje |سەردێڕ=The Stratigraphy of Tumulus 6 in Shtoj and the Appearance of the Violin Idols in Burial Complexes of the South Adriatic Region |journal=Godišnjak Centra za balkanološka ispitivanja |ڕێکەوت=٢٠١٦|issue=45 |پەڕەکان=٢٢–٢٥|ناونیشان=https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=528608 |ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|issn=0350-0020 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230107183524/https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=528608 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> یەکەم دۆزراوەی {{بنز|شوێنەوارناسیی بۆماوەیی|en|Archaeogenetics|lt=شوێنەوارناسیی بۆماوەیی}} پەیوەندیدار بە ھیندۆئەورووپیبوونی ئەلبانیا پیاوێک لەخۆ دەگرێت کە زیاتر ڕەچەڵەکی {{بنز|شوانکارەکانی دەشتی ڕۆژئاوا|en|Western Steppe Herders|lt=شوانکارەکانی دەشتی ڕۆژئاوای}} ھەیە و لە گردەگۆڕێکی باکووری ڕۆژھەڵاتی ئەلبانیا نێژراوە، کە دەگەڕێتەوە بۆ ٢٦٦٣–٢٤٧٢ پێش زایین.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Lazaridis |یەکەم١=Iosif |دوایین٢=Alpaslan-Roodenberg |یەکەم٢=Songül |display-authors=et al. |سەردێڕ=The genetic history of the Southern Arc: A bridge between West Asia and Europe |journal=Science |بەرگ=٣٧٧|issue=6609 |ڕێکەوت=٢٦ی ئابی ٢٠٢٢|پەڕە=٢٩|وتەگێڕانەوە=: Supplementary Materials |pmid=٣٦٠٠٧٠٥٥|pmc=١٠٠٦٤٥٥٣|s2cid=251843620 |doi=10.1126/science.abm4247 |bibcode=2022Sci...377m4247L | issn = 0036-8075}}</ref> لە سەردەمی بڕۆنزی ناوەڕاستدا، شوێن و دۆزراوەکانی کلتوری سێتینا لە ئەلبانیا دەردەکەون. کلتوری سێتینا بەرەو باشوور لە سەرانسەری ئادریاتیک لە {{بنز|دۆڵی سێتینا|en|Cetina|lt=دۆڵی سێتینای}} {{بنز|دالماتیا|en|Dalmatia|lt=دالماتیاوە}} گوازراوەتەوە. لە ئەلبانیا، دۆزراوەکانی سێتینا لە دەوری باشووری {{بنز|دەریاچەی ئیشکۆدرا|en|Lake Shkodër|lt=دەریاچەی ئیشکۆدرا}} کۆبووبوونەوە و بە شێوەیەکی تایبەت لە گۆڕستانە گردییەکاندا دەردەکەون، وەک لە شکڕێل و شتۆج، و قەڵا گردییەکان وەک گاژتان (ئیشکۆدرا)، ھەروەھا لە شوێنە ئەشکەوتییەکان وەک بلاز، نێزیر، و کەپوتا (ناوەڕاستی ئەلبانیا) و شوێنە دەریاچەیییەکان وەک سوڤیان (باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەلبانیا).<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Gori |یەکەم١=Maja |دوایین٢=Recchia |یەکەم٢=Giulia |دوایین٣=Tomas |یەکەم٣=Helen |سەردێڕ=The Cetina phenomenon across the Adriatic during the 2nd half of the 3rd millennium BC: new data and research perspectives |journal=38° Convegno Nazionale Sulla Preistoria, Protostoria, Storia della Daunia |ڕێکەوت=٢٠١٨|پەڕە=٢٠١|ناونیشان=https://www.academia.edu/36936788 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230415002003/https://www.academia.edu/36936788 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === سەردەمی کۆن === [[File:The City and the Prokletije from the castle.jpg|thumb|شاری {{بنز|ئیشکۆدرا|en|Scodra|lt=ئیشکۆدرا}} کە لە سەدەی ٤ی پێش زایین دامەزراوە، پایتەختی {{بنز|شانشینی ئیلیریا|en|Illyrian kingdom|lt=شانشینی ئیلیریی}} {{بنز|ئاردیایی|en|Ardiaei|lt=ئاردیایی}} و {{بنز|لابەیاتای|en|Labeatae|lt=لابەیاتای}} بوو.]] خاکی گرتراوەی ئەلبانیا لە مێژوودا لەلایەن {{بنز|گەلانی ھیندۆئەورووپی سەرەتایی|en|Proto-Indo-Europeans|lt=گەلانی ھیندۆئەورووپییەوە}} ئاوەدان کرابوو، لەنێویاندا چەندین ھۆزی {{بنز|پێڕستی گەلانی ئیلیری|en|Illyrian tribes|lt=ئیلیری}} و {{بنز|ئیپیرۆس (دەوڵەتی کۆن)|en|Epirus (ancient state)|lt=ئیپیرۆتی}}. ھەروەھا چەندین {{بنز|کۆلۆنیکردنی یۆنانی|en|Greek colonization|lt=کۆلۆنیی یۆنانی}} ھەبوون. ئەو خاکەی کە وەک {{بنز|ئیلیریا|en|Illyria|lt=ئیلیریا}} ئاماژەی پێ دەکرا تا ڕادەیەک لەگەڵ ناوچەی ڕۆژھەڵاتی {{بنز|دەریای ئادریاتیک|en|Adriatic Sea|lt=دەریای ئادریاتیک}} لە {{بنز|دەریای ناوەڕاست|en|Mediterranean Sea|lt=دەریای ناوەڕاستدا}} دەگونجا، کە لە باشوورەوە تا دەمی ڕووباری {{بنز|ڤجۆسە|en|Vjosë|lt=ڤجۆسە}} درێژ دەبۆوە.<ref>The Illyrians (The Peoples of Europe) by John Wilkes, 1996, {{ISBN|978-0-631-19807-9}}, page 92, "Appian's description of the Illyrian territories records a southern boundary with Chaonia and Thesprotia, where ancient Epirus began south of river Aoous (Vjose)" [https://books.google.com/books?id=4Nv6SPRKqs8C&pg=PR20 also map]</ref><ref>Cambridge University Press. [https://books.google.com/books?id=0qAoqP4g1fEC&pg=PA266 ''The Cambridge ancient history'']. 2000. {{ISBN|0-521-23447-6}}, page 261,"...&nbsp;down to the mouth of Aous"</ref> یەکەم گێڕانەوەی گرووپە ئیلیرییەکان لە {{بنز|پێریپلۆسی دەریای ئەوکساین|en|Periplus of the Euxine Sea|lt=پێریپلۆسی دەریای ڕەشەوە}} دێت، کە دەقێکی یۆنانییە لە سەدەی ٤ی پێش زاییندا نووسراوە.<ref name=wilkes/> {{بنز|بریجەکان|en|Bryges|lt=بریجەکانیش}} لە ناوەڕاستی ئەلبانیا ئامادەیییان ھەبوو، لە کاتێکدا باشوور لەلایەن {{بنز|کاوونییەکان|en|Chaonians|lt=کاوونییە}} ئیپیرۆتییەکانەوە ئاوەدان کرابوو، کە پایتەختەکەیان لە {{بنز|فۆینیس|en|Phoenice|lt=فۆینیس}} بوو.<ref name=wilkes/><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Boardman|یەکەم١=John|دوایین٢=Hammond|یەکەم٢=Nicholas Geoffrey Lemprière|سەردێڕ=The Cambridge Ancient History: The Expansion of the Greek World, Eighth to Six Centuries B.C|شوێن=Cambridge, United Kingdom|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=١٩٨٢|ژپنک=٠-٥٢١-٢٣٤٤٧-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=0qAoqP4g1fEC |پەڕە=٢٨٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Lewis|یەکەم١=David Malcolm|دوایین٢=Boardman|یەکەم٢=John|سەردێڕ=The Cambridge Ancient History, Volume 6: The Fourth Century BC|شوێن=Cambridge, United Kingdom|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ساڵ=١٩٩٤|ژپنک=٠-٥٢١-٢٣٣٤٨-٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=vx251bK988gC |پەڕەکان=٤٣٠, ٤٣٤}}</ref> کۆلۆنییەکانی تر، وەک {{بنز|ئاپۆلۆنیا (ئیلیریا)|en|Apollonia (Illyria)|lt=ئاپۆلۆنیا}} و {{بنز|ئێپیدامنۆس|en|Epidamnos|lt=ئێپیدامنۆس}}، لەلایەن شارە-دەوڵەتە یۆنانییەکانەوە لەسەر کەناراوەکان تا سەدەی ٧ی پێش زایین دامەزرێنران.<ref name=wilkes>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wilkes|یەکەم=John|سەردێڕ=The Illyrians|شوێن=Oxford, United Kingdom|بڵاوکەرەوە=Blackwell Publishing|ساڵ=١٩٩٥|ژپنک=٠-٦٣١-١٩٨٠٧-٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4Nv6SPRKqs8C |پەڕەکان=٩٤, ٩٦, ١٠٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wilson|یەکەم=Nigel Guy|سەردێڕ=Encyclopedia of Ancient Greece|شوێن=New York, New York and Oxford, United Kingdom|بڵاوکەرەوە=Routledge (Taylor & Francis)|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٤١٥-٨٧٣٩٦-٣|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=-aFtPdh6-2QC |پەڕە=٥٩٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Chamoux|یەکەم=François|سەردێڕ=Hellenistic Civilization|شوێن=Oxford, United Kingdom|بڵاوکەرەوە=Blackwell Publishing|ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٠-٦٣١-٢٢٢٤٢-١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=nafU9ADpCwcC|پەڕە=٩٧}}</ref> [[File:Parku Arkeologjik i Apollonisë 04.jpg|thumb|left|{{بنز|ئاپۆلۆنیا (ئیلیریا)|en|Apollonia (Illyria)|lt=ئاپۆلۆنیا}} {{بنز|کۆلۆنییەکانی سەردەمی کۆن#کۆلۆنییە یۆنانییەکان|en|Colonies in antiquity#Greek colonies|lt=کۆلۆنییەکی یۆنانیی}} گرنگ بوو لەسەر کەناراوەکانی {{بنز|ئیلیریا|en|Illyria|lt=ئیلیریا}} بە درێژایی {{بنز|دەریای ئادریاتیک|en|Adriatic Sea|lt=دەریای ئادریاتیک}} و یەکێک بوو لە خاڵەکانی ڕۆژئاوای ڕێگەی {{بنز|ڤیا ئێگناتیا|en|Via Egnatia|lt=ڤیا ئێگناتیا}}، کە ڕۆما و {{بنز|قوستەنتینیە|en|Constantinople|lt=قوستەنتینیەی}} بەستەبووەوە.]] ھۆزی ئیلیریی {{بنز|تاولانتی|en|Taulantii|lt=تاولانتی}} ھۆزێکی بەھێزی ئیلیری بوون لەنێو سەرەتاییترین ھۆزە تۆمارکراوەکان لە ناوچەکەدا. ئەوان لە ناوچەیەکدا دەژیان کە لەگەڵ بەشێکی زۆری ئەلبانیای ئێستادا دەگونجێت. لەگەڵ فەرمانڕەوای دارمانی {{بنز|کلیتوس (کوڕی باردیلیس)|en|Cleitus (son of Bardylis)|lt=کلیتوس}}، {{بنز|گلاوکیاسی تاولانتی|en|Glaucias of Taulantii|lt=گلاوکیاس}}، فەرمانڕەوای شانشینی تاولانتی، دژی {{بنز|ئەلێکساندەری مەزن|en|Alexander the Great|lt=ئەلێکساندەری مەزن}} لە {{بنز|گەمارۆدانی پێلیۆم|en|Siege of Pelium|lt=نەبەردی پێلیۆمدا}} لە ساڵی ٣٣٥ی پێش زاییندا شەڕیان کرد. بە تێپەڕبوونی کات، فەرمانڕەوای مەقدۆنیای کۆن، {{بنز|کاساندەر|en|Cassander|lt=کاساندەری مەقدۆنیا}}، ئاپۆلۆنیای گرت و لە ڕووباری {{بنز|ئیشکومبین|en|Shkumbin|lt=ژێنوسوس (ئیشکومبین)}} لە ساڵی ٣١٤ی پێش زاییندا پەڕییەوە. دوای چەند ساڵێک، گلاوکیاس گەمارۆی ئاپۆلۆنیای دا و کۆلۆنیی یۆنانیی {{بنز|ئێپیدامنۆس|en|Epidamnos|lt=ئێپیدامنۆسی}} دەست بەسەردا گرت.<ref>Justin, ''Epitome'', 17.3</ref> ھۆزی ئیلیریی {{بنز|ئاردیایی|en|Ardiaei|lt=ئاردیایی}}، کە ناوەندەکەی لە مۆنتینیگرۆ بوو، فەرمانڕەوایی زۆربەی خاکی باکووری ئەلبانیای دەکرد. {{بنز|شانشینی ئاردیایی|en|Ardiaean Kingdom|lt=شانشینی ئاردیایییان}} گەیشتە گەورەترین ئاستی خۆی لەژێر دەسەڵاتی {{بنز|ئاگرۆنی ئیلیریا|en|Agron of Illyria|lt=پاشا ئاگرۆن}}، کوڕی {{بنز|پلێوراتوسی دووەم|en|Pleuratus II|lt=پلێوراتوسی دووەم}}. ئاگرۆن دەسەڵاتی خۆی بۆ سەر ھۆزە ھاوسێییەکانی تریش درێژ کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Hammond |یەکەم١=Nicholas Geoffrey Lemprière |دوایین٢=Walbank |یەکەم٢=Frank William |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٩٧٢|سەردێڕ=A History of Macedonia: 336–167 B.C. |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=qpb3JdwuDQIC |بڵاوکەرەوە=Clarendon Press |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٨١٤٨١٥-٩}}</ref> دوای کۆچی دوایی ئاگرۆن لە ساڵی ٢٣٠ی پێش زاییندا، ھاوسەرەکەی، {{بنز|تەوتا|en|Teuta|lt=تەوتا}}، دەسەڵاتی شانشینی ئاردیایی بەمیرات گرت. ھێزەکانی تەوتا کردەوەکانی خۆیانیان بەرەو باشوورتر بۆ سەر دەریای یۆنیان فراوان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jackson-Laufer |یەکەم=Guida Myrl |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٩٩٩|سەردێڕ=Women Rulers Throughout the Ages: An Illustrated Guide |ناونیشان=https://archive.org/details/isbn_9791576070917 |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO |پەڕەکان=[https://archive.org/details/isbn_٩٧٩١٥٧٦٠٧٠٩١٧/page/٣٨٢ ٣٨٢]–٣٨٣|ژپنک=٩٧٨-١-٥٧٦٠٧-٠٩١-٨}}</ref> لە ساڵی ٢٢٩ی پێش زاییندا، ڕۆما جەنگی دژ بە شانشینەکە ڕاگەیاند<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The History of Rome |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=j74oAAAAYAAJ |بڵاوکەرەوە=D. Appleton & Company |ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ١٨٤٦|پەڕە=٢٥٩}}</ref> بەھۆی تاڵانکردنی بەرفراوانی کەشتییە ڕۆمییەکان. جەنگەکە بە شکستی ئیلیرییەکان لە ساڵی ٢٢٧ی پێش زاییندا کۆتایی ھات. لە کۆتاییدا {{بنز|جێنتیوس|en|Gentius|lt=جێنتیوس}} لە ساڵی ١٨١ی پێش زاییندا شوێنی تەوتای گرتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Illyrians |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=4Nv6SPRKqs8C |بڵاوکەرەوە=Wiley |ڕێکەوت=٩ی کانوونی دووەمی ١٩٩٦|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٣١-١٩٨٠٧-٩|یەکەم=John |دوایین=Wilkes |پەڕە=١٨٩}}</ref> جێنتیوس لە ساڵی ١٦٨ی پێش زاییندا لەگەڵ ڕۆمییەکان تووشی پێکدادان بوو، کە بووە ھۆی دەستپێکردنی {{بنز|شەڕی سێیەمی ئیلیریا|en|Third Illyrian War|lt=شەڕی سێیەمی ئیلیریا}}. ململانێکە بە داگیرکاریی ڕۆمییەکان بۆ سەر ناوچەکە تا ساڵی ١٦٧ی پێش زایین کۆتایی ھات. ڕۆمییەکان ناوچەکەیان بۆ سێ دابەشکاریی کارگێڕی بەش کرد.<ref>Marjeta Šašel Kos, "The Illyrian King Ballaeus – Some Historical Aspects", ''Épire, Illyrie, Macédoine: Mélanges offerts au professeur Pierre Cabanes'', ed. Danièle Berranger (Clermont-Ferrand: Presses Universitaires Blaise Pascal, 2007), 127.</ref> === سەدەکانی ناوەڕاست === [[File:Krujë-KrujaAlbania 2016.jpg|thumb|شاری {{بنز|کرۆیا|en|Krujë|lt=کرۆیا}} پایتەختی {{بنز|میرنشینی ئاربانۆن|en|Principality of Arbanon|lt=میرنشینی ئاربانۆن}} بوو لە سەدەکانی ناوەڕاستدا.]] {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی|en|Roman Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمی}} لە ساڵی ٣٩٥دا دوای کۆچی دوایی {{بنز|تیۆدۆسیوسی یەکەم|en|Theodosius I|lt=تیۆدۆسیوسی یەکەم}} دابەش بوو بۆ دوو بەشی {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی ڕۆژھەڵات|en|Eastern Roman Empire|lt=ڕۆژھەڵات}} و {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمیی ڕۆژئاوا|en|Western Roman Empire|lt=ڕۆژئاوا}}، ئەمەش بەشێک بەھۆی زیادبوونی پەستانی ھەڕەشەکان لە کاتی {{بنز|داگیرکاریی بەربەرەکان|en|Barbarian Invasions|lt=داگیرکاریی بەربەرەکاندا}}. لە سەدەی ٦ەمەوە تا سەدەی ٧ەم، {{بنز|سلاڤەکانی باشوور|en|South Slavs|lt=سلاڤەکان}} لە ڕووباری {{بنز|دانوب|en|Danube|lt=دانوب}} پەڕینەوە و بە شێوەیەکی بەرفراوان یۆنانییە ڕەسەنەکان، ئیلیرییەکان و تراسییەکانیان لە {{بنز|بەڵکان|en|Balkans|lt=بەڵکاندا}} ھەڵلووشی؛ بەم شێوەیە، ئیلیرییەکان بۆ دوا جار لە تۆمارە مێژوویییەکاندا لە سەدەی ٧ەمدا ئاماژەیان پێ کرا.<ref name="BideleuxJeffries2007">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bideleux|یەکەم١=Robert|دوایین٢=Jeffries|یەکەم٢=Ian|سەردێڕ=Balkans: A Post-Communist History|ناونیشان=https://archive.org/details/balkanspostcommu0000bide|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ڕێکەوت=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Routledge|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٤-٥٨٣٢٨-٧|پەڕە=[https://archive.org/details/balkanspostcommu٠٠٠٠bide/page/٢٥ ٢٥]|وتەگێڕانەوە=From AD 548 onward, the lands now known as Albania began to be overrun from the north by ever-increasing&nbsp;...}}</ref><ref name="Schaefer2008">{{بیرخستنەوە|دوایین=Schaefer|یەکەم=Richard T.|سەردێڕ=Encyclopedia of Race, Ethnicity, and Society|ساڵ=٢٠٠٨|بڵاوکەرەوە=SAGE Publications|ژپنک=٩٧٨-١-٤١٢٩-٢٦٩٤-٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=jscZAQAAIAAJ}}</ref> لە سەدەی ١١ھەمدا، {{بنز|لێکترازانی گەورەی ١٠٥٤|en|Great Schism of 1054|lt=لێکترازانی گەورە}} بە ڕەسمی پچڕانی پەیوەندیی نێوان {{بنز|کەنیسەی ئۆرسۆدۆکسی ڕۆژھەڵات|en|Eastern Orthodox Church|lt=ئۆرسۆدۆکسی ڕۆژھەڵات}} و {{بنز|کەنیسەی کاتۆلیکی ڕۆژئاوا|en|Western Catholic Church|lt=کەنیسەی کاتۆلیکی ڕۆژئاوای}} چەسپاند، کە لە ئەلبانیادا لە ڕێگەی سەرھەڵدانی باکوورێکی کاتۆلیک و باشوورێکی ئۆرسۆدۆکسەوە ڕەنگی دایەوە. گەلی ئەلبانی لە ڕۆژئاوای {{بنز|دەریاچەی ئۆھرید|en|Lake Ochrida|lt=دەریاچەی ئۆھرید}} و دۆڵی سەرووی {{بنز|ئیشکومبین|en|Shkumbin|lt=ڕووباری ئیشکومبین}}دا نیشتەجێ بوون و {{بنز|میرنشینی ئاربانۆن|en|Principality of Arbanon|lt=میرنشینی ئاربانۆنیان}} لە ساڵی ١١٩٠دا لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|پڕۆگۆن، لۆردی کرۆیا|en|Progon, Lord of Kruja|lt=پڕۆگۆنی کرۆیا}} دامەزراند.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nicol|یەکەم=Donald MacGillivray|سەردێڕ=Studies in late Byzantine history and prosopography|ساڵ=١٩٨٦|بڵاوکەرەوە=Variorum Reprints|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=XnKgAAAAMAAJ&q=Alain+Ducellier|ژپنک=٩٧٨٠٨٦٠٧٨١٩٠٥}}</ref> کوڕەکانی بە ناوەکانی {{بنز|جین پڕۆگۆنی|en|Gjin Progoni|lt=جین پڕۆگۆنی}} و {{بنز|دیمیتریۆ پڕۆگۆنی|en|Demetrio Progoni|lt=دیمیتریۆ پڕۆگۆنی}} شوێنیان گرتەوە. دوای کۆچی دوایی دیمیتریۆ، خاکەکە کەوتە ژێر دەسەڵاتی {{بنز|گریگۆریۆس کامۆناس|en|Gregorios Kamonas|lt=گریگۆریۆس کامۆناسی}} ئەلبانی-یۆنانی و دواتریش لەژێر دەسەڵاتی {{بنز|گۆلێمی کرۆیا|en|Golem of Kruja|lt=گۆلێمی کرۆیادا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/illyrischalbanis00thaluoft |سەردێڕ=Illyrisch-albanische Forschungen |بڵاوکەرەوە=Duncker & Humblot |دوایین١=Jireček |یەکەم١=Konstantin |دوایین٢=Thopia |ساڵ=١٩١٦|پەڕە=[https://archive.org/details/illyrischalbanis٠٠thaluoft/page/٢٣٩ ٢٣٩]|وتەگێڕانەوە=Griechen Gregorios Kamonas}}</ref><ref name=Abulafia>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=bclfdU_2lesC&pg=PA786 |سەردێڕ=The New Cambridge Medieval History: Volume 5, C.1198-c.1300 |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٣٦٢٨٩-٤|دوایین١=Abulafia |یەکەم١=David |دوایین٢=McKitterick |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٩|پەڕە=٧٨٦|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |وتەگێڕانەوە=Greco-Albanian lord Gregorios Kamonas}}</ref><ref name=Genealogist>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=J7pnAAAAMAAJ&q=gregorios+kamonas |سەردێڕ=The Genealogist |ساڵ=١٩٨٠|پەڕە=٤٠}}</ref> لە سەدەی ١٣ھەمدا، میرنشینەکە ھەڵوەشایەوە.<ref name=Clements31>Clements, John (1992), ''Clements encyclopedia of world governments'', Vol. 10. Political Research, Inc. p. 31: "By 1190, Byzantium's power had so receded that the archon Progon succeeded in establishing the first Albanian state of the Middle Ages, a principality"</ref><ref name="PickardÇeliku2008">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Pickard |یەکەم١=Rob |دوایین٢=Çeliku |یەکەم٢=Florent |سەردێڕ=Analysis and Reform of Cultural Heritage Policies in South-East Europe |ساڵ=٢٠٠٨|شوێن=Strasbourg |بڵاوکەرەوە=Council of Europe Publishing |ژپنک=٩٧٨-٩٢-٨٧١-٦٢٦٥-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Bi8fjENzJacC |پەڕە=١٦}}</ref><ref name="Norris1993">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Norris |یەکەم=H. T. |سەردێڕ=Islam in the Balkans: religion and society between Europe and the Arab world |ناونیشان=https://archive.org/details/islaminbalkansre00norr |دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration |ساڵ=١٩٩٣|بڵاوکەرەوە=University of South Carolina Press |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٧٢٤٩-٩٧٧-٥|پەڕە=[https://archive.org/details/islaminbalkansre٠٠norr/page/٣٥ ٣٥]}}</ref> ئاربانۆن وەک یەکەم پێشنیاری دەوڵەتێکی ئەلبانی ھەژمار دەکرێت، کە پێگەیەکی {{بنز|نیمچەسەربەخۆ|en|semi-autonomous|lt=نیمچەسەربەخۆی}} وەک پەڕگیری ڕۆژئاوای {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی بێزەنتی|en|Byzantine Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی بێزەنتی}} لەژێر دەسەڵاتی بێزەنتییەکانی {{بنز|دووکاس|en|Doukas|lt=دووکاسی}} {{بنز|دەسپۆتاتی ئیپیرۆس|en|Despotate of Epirus|lt=ئیپیرۆس}} یان {{بنز|لاسکاریستەکان|en|Laskaris|lt=لاسکاریستەکانی}} {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی نیسیا|en|Empire of Nicaea|lt=نیسیادا}} ھێشتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Pipa |یەکەم١=Arshi |دوایین٢=Repishti |یەکەم٢=Sami |ساڵ=١٩٨٤|سەردێڕ=Studies on Kosova |زنجیرە=East European Monographs #155 |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٨٠٣٣-٠٤٧-٣|پەڕەکان=٧–٨}}</ref> [[File:Venezia_-_Ex_Scola_degli_albanesi_(sec._XV)_-_Foto_Giovanni_Dall%27Orto,_12-Aug-2007_-_11_-_Maometto_II_assedia_Scutari.jpg|thumb|left|نەخشەیەکی بەرزی {{بنز|سکۆلا دێگڵی ئەلبانیزی|en|Scuola degli Albanesi|lt=سکۆلا دێگڵی ئەلبانیزی}} کە یادی {{بنز|گەمارۆدانی ئیشکۆدرا|en|siege of Shkodra|lt=گەمارۆدانی ئیشکۆدرا}} دەکاتەوە. وێنەی {{بنز|سوڵتانی عوسمانی|en|Ottoman Sultan|lt=سوڵتان}} {{بنز|محەممەدی دووەم|en|Mehmet II|lt=محەممەدی دووەم}} دەکێشێت کە گەمارۆی شاری ئەلبانیی ئیشکۆدرا دەدات، کە لەو کاتەدا بەشێک بوو لە {{بنز|کۆماری ڤێنیس|en|Venetian Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی ڤێنیسی}}.]] بەرەو کۆتایی سەدەی ١٢ەم و سەرەتای سەدەی ١٣ەم، {{بنز|شانشینی سەرپیا (سەدەکانی ناوەڕاست)|en|Kingdom of Serbia (medieval)|lt=سڕبەکان}} و {{بنز|کۆماری ڤێنیس|en|Venetian Empire|lt=ڤێنیسییەکان}} دەستیان کرد بە دەستبەسەرداگرتنی خاکەکە.<ref name="Barbarian Invasions">{{بیرخستنەوەی وێب|editor1-last=Zickel |editor1-first=Raymond |editor2-last=Iwaskiw |editor2-first=Walter R. |ساڵ=١٩٩٤|سەردێڕ="The Barbarian Invasions and the Middle Ages," Albania: A Country Study |ناونیشان=http://countrystudies.us/albania/15.htm |ڕێکەوتی سەردان=٩ی نیسانی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211124100556/http://countrystudies.us/albania/15.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> {{بنز|ڕەچەڵەکی نەتەوەیی|en|ethnogenesis|lt=پەرەسەندنی ڕەچەڵەکی}} ئەلبانییەکان نادیارە؛ بەڵام یەکەم ئاماژەی بێگومان بۆ ئەلبانییەکان لە تۆمارە مێژوویییەکاندا دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٠٧٩ یان ١٠٨٠ لە بەرھەمێکی {{بنز|مایکڵ ئاتالیاتێس|en|Michael Attaleiates|lt=مایکڵ ئاتالیاتێسدا}}، کە ئاماژەی بە {{بنز|ئەلبانۆی|en|Albanoi|lt=ئەلبانۆی}} کردووە وەک بەشداربوویەک لە ڕاپەڕینێک دژ بە {{بنز|قوستەنتینیە|en|Constantinople|lt=قوستەنتینیە}}.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Madgearu|یەکەم١=Alexandru|دوایین٢=Gordon|یەکەم٢=Martin|سەردێڕ=The wars of the Balkan Peninsula: Their medieval origins|ساڵ=٢٠٠٨|شوێن=Lanham|بڵاوکەرەوە=Scarecrow Press|ناونیشان=https://archive.org/details/warsofbalkanpeni0000madg|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=registration|پەڕە=[https://archive.org/details/warsofbalkanpeni٠٠٠٠madg/page/٤٣ ٤٣]|وتەگێڕانەوە=Albanoi.|ژپنک=٩٧٨٠٨١٠٨٥٨٤٦٦}}</ref> لەم خاڵەدا، ئەلبانییەکان بە تەواوی مەسیحی ببوون. دوای ھەڵوەشاندنەوەی ئاربانۆن، {{بنز|شارلی یەکەمی ئەنجۆ|en|Charles I of Anjou|lt=شارلی یەکەمی ئەنجۆ}} ڕێککەوتنێکی لەگەڵ فەرمانڕەوا ئەلبانییەکاندا ئیمزا کرد، بەڵێنی دا کە پارێزگاری لەوان و ئازادییە کۆنەکانیان بکات. لە ساڵی ١٢٧٢دا، ئەو {{بنز|شانشینی ئەلبانیا (سەدەکانی ناوەڕاست)|en|Kingdom of Albania (medieval)|lt=شانشینی ئەلبانیای}} دامەزراند و ناوچەکانی لە {{بنز|دەسپۆتاتی ئیپیرۆس|en|Despotate of Epirus|lt=دەسپۆتاتی ئیپیرۆس}} سەندەوە. شانشینەکە داوای سەرجەم خاکی ناوەڕاستی ئەلبانیای دەکرد لە {{بنز|دوورێس|en|Dyrrhachium|lt=دیرکیۆمەوە}} بە درێژایی کەناراوەکانی دەریای ئادریاتیک تا دەکاتە {{بنز|بوترینت|en|Butrint|lt=بوترینت}}. پەیکەری سیاسیی کاتۆلیکی بنەمایەک بوو بۆ پلانەکانی پاپا بۆ بڵاوکردنەوەی {{بنز|کەنیسەی کاتۆلیک|en|Catholic Church|lt=کاتۆلیکیزم}} لە نیمچەدوورگەی بەڵکاندا. ئەم پلانە ھەروەھا پشتیوانیی {{بنز|ھێلین لە ئەنجۆ|en|Helen of Anjou, Queen of Serbia|lt=ھێلینی ئەنجۆیان}} بەدەستھێنا. نزیکەی ٣٠ کەنیسە و دێری کاتۆلیکی لە سەردەمی فەرمانڕەوایی ئەودا دروست کران، بەتایبەتی لە باکووری ئەلبانیادا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Regnum Albaniae, the Papal Curia, and the Western Visions of a Borderline Nobility |دوایین=Etleva |یەکەم=Lala |بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press |ساڵ=٢٠٠٨|ناونیشان=http://www.etd.ceu.hu/2009/mphlae01.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.etd.ceu.hu/2009/mphlae01.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ململانێی ناوخۆیی دەسەڵات لەناو ئیمپراتۆریەتیی بێزەنتیدا لە سەدەی ١٤ھەمدا ڕێگەی بە بەھێزترین فەرمانڕەوای سەدەکانی ناوەڕاستی سڕبەکان، {{بنز|ستێفان دوشان|en|Stefan Dušan|lt=ستێفان دوشان}}، دا کە {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی سڕبی|en|Serbian Empire|lt=ئیمپراتۆریەتێکی تەمەنکورت}} دامەزرێنێت کە سەرجەم ئەلبانیای جگە لە دوورێس لەخۆ دەگرت.<ref name="Barbarian Invasions"/> [[File:Albanian Principalities, ca. 1390 (modern Albania).png|thumb|میرنشینەکانی ئەلبانیا، {{Circa|1390}}، بێجگە لە {{بنز|دەسپۆتاتی ئارتا|en|Despotate of Arta|lt=دەسپۆتاتی ئارتا}}]] لە ساڵی ١٣٦٧دا، فەرمانڕەوا ئەلبانییەکان {{بنز|دەسپۆتاتی ئارتا|en|Despotate of Arta|lt=دەسپۆتاتی ئارتایان}} دامەزراند. لەو ماوەیەدا، چەندین {{بنز|میرنشینەکانی ئەلبانیا|en|Albanian principalities|lt=میرنشینی ئەلبانی}} دامەزرێنران، بەتایبەتی {{بنز|میرنشینی ئەلبانیا (سەدەکانی ناوەڕاست)|en|Principality of Albania (medieval)|lt=میرنشینی ئەلبانیا}}، {{بنز|میرنشینی کاستریۆتی|en|Principality of Kastrioti|lt=میرنشینی کاستریۆتی}}، {{بنز|گوندنشینی بێرات|en|Lordship of Berat|lt=گوندنشینی بێرات}}، و {{بنز|میرنشینی دوکاگجینی|en|Principality of Dukagjini|lt=میرنشینی دوکاگجینی}}. لە نیوەی یەکەمی سەدەی ١٥ھەمدا، {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|en|Ottoman Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} زۆربەی ئەلبانیای داگیر کرد، و {{بنز|پەیمانی لێژە|en|League of Lezhë|lt=پەیمانی لێژە}} لەژێر فەرمانڕەوایی {{بنز|ئەسکەندەر بەگ|en|Skanderbeg|lt=ئەسکەندەر بەگدا}} ڕێکخرا، کە بووە قارەمانی نیشتمانیی مێژووی سەدەکانی ناوەڕاستی ئەلبانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Qeriqi |یەکەم=Ahmet |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Gjergj Kastrioti-Skënderbeu, heroi kombëtar dhe personaliteti më i njohur i Shqipërisë |ناونیشان=https://www.radiokosovaelire.com/gjergj-kastrioti-skenderbeu-heroi-kombetar-dhe-protagonisti-njohur-shqiperise-2/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Radio Kosova e Lirë |زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Gjergj Kastrioti Skënderbeu - heroi kombëtar i shqiptarëve |ناونیشان=https://www.archivioradiovaticana.va/storico/2010/01/17/gjergj_kastrioti_sk%C3%ABnderbeu_-_heroi_komb%C3%ABtar_i_shqiptar%C3%ABve/alb-349788 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=www.archivioradiovaticana.va}}</ref> ==== ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی ==== {{multiple image | align = left | total_width = 230 | image_style = border:none; | image1 = Skanderbeg by Antonio Maria Crespi.jpg | alt1 = جۆرج کاستریۆتی ئەسکەندەر بەگ | caption1 = دوای خزمەتکردنی {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|en|Ottoman Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} بۆ نزیکەی ٢٠ ساڵ، {{بنز|ئەسکەندەر بەگ|en|Gjergj Kastrioti Skanderbeg|lt=جۆرج کاستریۆتی ئەسکەندەر بەگ}} هەڵھات و دەستی بە {{بنز|ڕاپەڕینی ئەسکەندەر بەگ|en|Skanderbeg's rebellion|lt=ڕاپەڕینێک دژ بە ئیمپراتۆریەتەکە}} کرد کە پێشڕەویی عوسمانییەکانی بۆ ناو ئەورووپا بۆ ماوەی ٢٥ ساڵ ڕاگرت. | image2 = Monvoisin, Raymond - Ali Pacha y Vasiliki -1832 ost 345x272 PalCous frg1.jpg | alt2 = عەلی پاشا تەپەلێنا | caption2 = {{بنز|عەلی پاشا شۆڕشگێڕ|en|Ali Pasha Tepelena|lt=عەلی پاشا تەپەلێنا}} فەرمانڕەوایەکی سەر بە خۆبەڕێوەبەری عوسمانی-ئەلبانی بوو، کە فەرمانڕەوایی {{بنز|پاشالکی یانینا|en|Pashalik of Yanina|lt=پاشالکی یانینای}} دەکرد. }} بە {{بنز|فەتحی قوستەنتینیە|en|fall of Constantinople|lt=کەوتنی قوستەنتینیە}}، ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی چووە نێو قۆناغێکی درێژخایەنی داگیرکاری و فراوانخوازیی سەربازییەوە، کە سنوورەکانی بە ھێواشی لە قووڵایی {{بنز|فەتحی عوسمانی لە بەڵکاندا|en|Ottoman conquest of the Balkans|lt=باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپادا}} فراوان ببوونەوە. لە ساڵی ١٣٨٥دا، ئەوان گەیشتنە {{بنز|کەناراوەکانی دەریای یۆنیان لە ئەلبانیا|en|Albanian Ionian Sea Coast|lt=کەناراوەکانی دەریای یۆنیان}}، لە کاتێکدا لە ساڵی ١٤١٥دا، بنکە سەربازییەکانیان لە سراپای {{بنز|باشووری ئەلبانیا|en|Southern Albania|lt=باشووری ئەلبانیادا}} دامەزراند، و لە کۆتاییدا لە ساڵی ١٤٣١دا زۆربەی ئەلبانیایان داگیر کرد.<ref>{{Cite thesis |last=Licursi |first=Emiddio Pietro |title=Empire of Nations: The Consolidation of Albanian and Turkish National Identities in the Late Ottoman Empire, 1878–1913 |url=https://www.scribd.com/doc/72122169/7/Pashko-Vasa |year=2011 |publisher=Columbia University |location=New York |page=19 |quote=By 1415, after a chaotic interregnum, Sultan Mehmet I sent the military to erect the first Ottoman garrisons throughout southern Albania, establishing direct military authority in the region&nbsp;... l jurisdiction over most of Albania&nbsp;... |hdl=10022/AC:P:10297 |archive-date=26 September 2020 |access-date=8 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926073717/https://www.scribd.com/doc/72122169/Licursi-Senior-Thesis/ |url-status=live }}</ref><ref name="Hupchich110">[https://books.google.com/books?id=sQGIDAAAQBAJ&q=albania+vassal+serbia&pg=PA120 The Balkans: From Constantinople to Communism] by D. Hupchick, page 110</ref> لە ئەنجامدا ھەزاران ئەلبانی ھەڵھاتن بۆ ئەورووپای ڕۆژئاوا، بەتایبەتی بۆ {{بنز|کالابریا|en|Calabria|lt=کالابریا}}، {{بنز|شانشینی ناپۆلی|en|Kingdom of Naples|lt=ناپۆلی}}، {{بنز|کۆماری ڕاگوسا|en|Republic of Ragusa|lt=ڕاگوسا}}، و {{بنز|شانشینی سیسیل|en|Kingdom of Sicily|lt=سیسیل}}، لە کاتێکدا چەندین کەسی تر لە {{بنز|جوگرافیای ئەلبانیا|en|Geography of Albania|lt=شاخە سەختەکانی ئەلبانیادا}} پەنایان گرت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Gjonça, Arjan |سەردێڕ=Communism, Health and Lifestyle: The Paradox of Mortality Transition in Albania, 1950–1990|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=OKEal7FHClUC&pg=PA7|ساڵ=٢٠٠١|بڵاوکەرەوە=Greenwood Publishing Group|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣١٥٨٦-٢|پەڕە=٧}}</ref><ref name="Norris1993" /> لەبەر ئەوەی زۆرینەی ھەرە زۆری ئەلبانییەکان پەیڕەوی لە مەسیحییەت دەکرد، ئەوان وەک {{بنز|ڕەعیەت|en|Rayah|lt=چینێکی نزمتر لە خەڵک}} ھەژمار دەکران، کە بووە ھۆی ئەوەی بە شێوازی جیاواز جیاکارییان بەرامبەر بکڕێت، لەوانە سەپاندنی {{بنز|جزیە|en|Jizya|lt=باجی قورس}}. سەرەڕای ئەوەش، سیستمی {{بنز|دۆشیرمە|en|Devshirme|lt=دۆشیرمە}} ڕێگەی بە {{بنز|سوڵتان|en|Sultan|lt=سوڵتان}} دەدا کە ڕێژەیەکی پێویست لە گەنجانی مەسیحی لە خێزانەکانیان وەربگرێت بۆ دروستکردنی سوپای {{بنز|یەنیچەری|en|Janissary|lt=یەنیچەری}}. داگیرکاریی عوسمانی ھەروەھا ھاوکات بوو لەگەڵ پرۆسەی پلەبەندیی {{بنز|ئیسلامیکردن|en|Islamisation|lt=ئیسلامیکردن}} و دروستکردنی خێرای مزگەوتەکان. شۆڕشێکی گەشەسەندوو و درێژخایەن دوای پێکھێنانی {{بنز|پەیمانی لێژە|en|League of Lezhë|lt=پەیمانی لێژە}} تا {{بنز|گەمارۆدانی ئیشکۆدرا|en|Siege of Shkodra|lt=کەوتنی ئیشکۆدرا}} لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|ئەسکەندەر بەگ|en|Skanderbeg|lt=جۆرج کاستریۆتی ئەسکەندەر بەگدا}} سەری ھەڵدا، کە بە بەردەوامی سوپا گەورەکانی عوسمانی بە سەرکردایەتیی {{بنز|سوڵتان|en|Sultan|lt=سوڵتانەکانی}} وەک {{بنز|مورادی دووەم|en|Murad II|lt=مورادی دووەم}} و {{بنز|محەممەدی دووەم|en|Mehmed II|lt=محەممەدی دووەم}} تێکدەشکاند. ئەسکەندەر بەگ توانی چەندین میرنشینی ئەلبانی لەنێویاندا خێزانەکانی {{بنز|خێزانی ئاریانیتی|en|Arianiti family|lt=ئاریانیتی}}، {{بنز|خێزانی دوکاگجینی|en|Dukagjini family|lt=دوکاگجینی}}، {{بنز|خێزانی زاخاریا|en|Zaharia family|lt=زاخاریا}}، و {{بنز|خێزانی سۆپیا|en|Thopia family|lt=سۆپیا}} یەکبخات و دەسەڵاتێکی ناوەندی لەسەر زۆربەی ناوچە داگیرنەکراوەکان دامەزرێنێت، و بباتە {{بنز|ئەسکەندەر بەگ|en|Skanderbeg|lt=لۆردی ئەلبانیا}}.<ref name="League of Lezhë">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Rob Pickard |سەردێڕ=Analysis and Reform of Cultural Heritage Policies in South-East Europe |ڕێکەوت=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٨٧١-٦٢٦٥-٦|پەڕە=١٦|بڵاوکەرەوە=Council of Europe |edition=Europarat}}</ref> فراوانخوازیی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی وەستا لەو ماوەیەی کە ھێزەکانی ئەسکەندەر بەگ بەرەنگارییان دەکرد، و ئەو وەک یەکێک لە ھۆکارە سەرەکییەکانی دواکەوتنی فراوانبوونی عوسمانییەکان بۆ ناو {{بنز|ئەورووپای ڕۆژئاوا|en|Western Europe|lt=ئەورووپای ڕۆژئاوا}} دابینکرا، کە کاتی زیاتری بە میرنشینە ئیتاڵییەکان دا بۆ ئەوەی باشتر خۆیان بۆ {{بنز|گەمارۆدانی ئۆترانتۆ|en|Siege of Otranto|lt=گەیشتنی عوسمانییەکان}} ئامادە بکەن.{{sfn|Hodgkinson|2005|p=240}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Skënderbeu, heroi i popujve të Europës |ناونیشان=https://www.zemrashqiptare.net/news/40277/skenderbeu-heroi-i-popujve-te-europes.html |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Zemra Shqiptare}}</ref> بەڵام شکستی زۆربەی وڵاتانی ئەورووپا، جگە لە ناپۆلی، لە پشتیوانیکردنی گونجاو لەو، لەگەڵ شکستی پلانەکانی پاپا پیوسی دووەم بۆ ڕێکخستنی جەنگێکی خاچپەرستیی بەڵێنپێدراو دژ بە عوسمانییەکان، ئەوەی دەردەخست کە ھیچ کۆششێکی سەرکەوتنی ئەسکەندەر بەگ بە شێوەیەکی ھەمیشەیی ڕێگری لە عوسمانییەکان نەکرد لە داگیرکردنی بەڵکانی ڕۆژئاوا.{{sfn|Hodgkinson|2005|p=xii}}<ref name="Pitcher1968">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Donald Edgar Pitcher |سەردێڕ=An Historical Geography of the Ottoman Empire: From Earliest Times to the End of the Sixteenth Century |بڵاوکەرەوە=Brill |ساڵ=١٩٦٨|پەڕە=٨٨}}</ref> سەرەڕای لێھاتوویی وەک سەرکردەیەکی سەربازی، سەرکەوتنەکانی ئەسکەندەر بەگ بەسەر {{بنز|سوپای ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|en|Military of the Ottoman Empire|lt=سوپای ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا}} تەنھا کاریگەرییەکی کورتخایەنیان ھەبوو، چونکە ھێزەکانی نەیاکانتوانی بە شێوەیەکی ھەمیشەیی پێشڕەویی عوسمانییەکان ڕابگرن؛ بۆیە، تەنھا بە شێوەیەکی کاتی داگیرکاریی کۆتایی خاکی ئەلبانیایان دواخست. داگیرکارییە بەردەوامەکانی عوسمانی بووە ھۆی وێرانکاریی گەورە بۆ ئەلبانیا، بە شێوەیەکی بەرچاو ژمارەی دانیشتووانی کەم کردەوە و ئاژەڵ و بەرھەمە کشتوکاڵییەکانی لەناو برد. بێجگە لە خۆدەستبەدەستدانەوە، ھیچ ڕێگەیەک نەبوو کە ئەسکەندەر بەگ بتوانێت داگیرکارییەکانی عوسمانی ڕابگرێت سەرەڕای ئەوەی ھێزە سەربازییەکانی چەندین سەرکەوتنی یەکبەدوایەکیان بەدەستھێنابوو. لەنێو ھۆکارەکانی تردا، ھێزی مرۆیی و سەرچاوەکانی بۆ جەنگێکی درێژخایەن بەس نەبوون، کە ڕێگری لە فراوانکردنی ھەوڵەکانی جەنگ و دەرکردنی تورکەکان لە سنوورەکانی ئەلبانیا کرد. بۆیە ئەلبانیا مەحکوم بوو بە ڕووبەڕووبوونەوەی زنجیرەیەک ھێرشی نەپچڕاوی عوسمانی تا ئەوەی لە کۆتاییدا ساڵانێک دوای کۆچی دوایی ئەو کەوت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Fine |یەکەم=John V.A. |سەردێڕ=The late medieval Balkans: a critical survey from the late twelfth century to the Ottoman conquest |ڕێکەوت=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=University of Michigan Press |شوێن=Ann Arbor, MI |ژپنک=٩٧٨٠٤٧٢٠٨٢٦٠٥|پەڕە=٥٩٨|edition=2. print |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=LvVbRrH1QBgC |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241225072456/https://books.google.com/books?id=LvVbRrH1QBgC |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کاتێک عوسمانییەکان پێگەیەکی جێگیریان لە ناوچەکەدا بەدەستھێنا، شارۆچکە ئەلبانییەکان لە چوار {{بنز|سنجاق|en|Sanjak|lt=سنجاقی}} سەرەکیدا ڕێکخران. حکوومەت گەشەی بە بازرگانی دا بە جێگیرکردنی کۆلۆنییەکی بەرچاوی پەنابەرانی دەربەدەرکراوی جوولەکە لە ئیسپانیایەوە. شاری {{بنز|ڤلۆرا|en|Vlorë|lt=ڤلۆرا}} بینەری تێپەڕبوونی کەلەپەلی ھاوردەکراوی ئەورووپا بوو لە بەندەرەکانییەوە، وەک مەخمەل، کەلوپەلی لۆکەیی، مووھێر، فەرش، بەھارات، و چەرم لە {{بنز|بۆرسە|en|Bursa|lt=بۆرسە}} و {{بنز|قوستەنتینیە|en|Constantinople|lt=قوستەنتینیەوە}}. ھەندێک لە ھاووڵاتیانی ڤلۆرا تەنانەت ھاوبەشی کاروباری بازرگانییان لە سەرانسەری ئەورووپادا ھەبوو.<ref name=Arnawutlu/> دیاردەی ئیسلامیکردن لەنێو ئەلبانییەکاندا بە پلەی یەکەم لە سەدەی ١٧ھەمەوە بەربڵاو بوو و تا سەدەی ١٨ھەمی خایاند.<ref name="referenceworks.brillonline"/> ئیسلام دەرفەتی یەکسان و پێشکەوتنی لەناو ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا پێ بەخشین. بەڵام، بەپێی ھەندێک لە زانایان، ھۆکارەکانی موسڵمانبوون جۆراوجۆر بوون بەپێی دەقەکە؛ ھەرچەندە کەمیی سەرچاوەکان بە شێوەیەکی بەرچاو ڕێگری لە ھەوڵەکان دەکات بۆ لێکۆڵینەوە لەو جۆرە پرسانە.<ref name="referenceworks.brillonline"/> لە ئەنجامی زیادبوونی سەرکوتکاریی عوسمانییەکان بەرامبەر کاتۆلیکیزم، زۆربەی ئەلبانییە کاتۆلیکەکان لە سەدەی ١٧ھەمدا موسڵمان بوون، لە کاتێکدا ئەلبانییە ئۆرسۆدۆکسەکان بە شێوەیەکی سەرەکی لە سەدەی دواتردا پەیڕەوییان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Islamizimi i shqiptarëve – Ftillimi |ناونیشان=https://ftillimi.org/historia/sundimi/proceset/islamizimi-i-shqiptareve/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|زمان=en-GB |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئابی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250803193657/https://ftillimi.org/historia/sundimi/proceset/islamizimi-i-shqiptareve/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=R |یەکەم=K. |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Përdhosja e Historisë |ناونیشان=https://gazetadita.al/perdhosja-e-historise-mbi-arsyet-dhe-menyren-e-perhapjes-se-myslimanizmit-ne-shqiperi/ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|وێبگە=Gazeta Dita |زمان=sq |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241115005346/https://gazetadita.al/perdhosja-e-historise-mbi-arsyet-dhe-menyren-e-perhapjes-se-myslimanizmit-ne-shqiperi/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لەبەر ئەوەی ناوچە ئاوەدانەکانی ئەلبانی وەک ناوچەی ستراتیژیی گرنگ ھەژمار دەکران، ئەلبانییەکان ڕێژەیەکی بەرچاوی سوپا و بیرۆکراسیی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانییان پێکھێنا. لە ئەنجامدا، زۆرێک لە ئەلبانییە موسڵمانەکان گەیشتنە پێگە سیاسی و سەربازییە گرنگەکان، لە کاتێکدا کارەکانیان بەشدارییەکی ڕۆشنبیریی بەرچاوی لە {{بنز|جیھانی ئیسلامی|en|Islamic world|lt=جیھانی ئیسلامیی بەرفراوانتردا}} کرد.<ref name="referenceworks.brillonline">Clayer, Nathalie (2012). [http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/albania-COM_23054 "Albania"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160629135200/http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/albania-COM_23054 |date=29 June 2016 }} in ''Encyclopaedia of Islam'', Gudrun Krämer, Denis Matringe, Rokovet, John Nawas, Everett Rowson (eds.). Brill Online.</ref> بە بەھرەمەندبوون لەم پێگە ئیمتیازدارە، ئەوان پۆستە کارگێڕییە بەرزەکانیان بەدەستھێنا، کە لەنێویاندا زۆرتر لە دوو دەرزەن ئەلبانی وەک {{بنز|وەزیری اعظم|en|Grand vizier|lt=وەزیری ئەعزەمی}} ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی خزمەتیان کرد. سەرەڕای ئەوەش، ئەلبانییە دیارەکانی تر خێزانە بەناوبانگەکانی {{بنز|خێزانی کۆپڕولو|en|Köprülü family|lt=کۆپڕولو}}، {{بنز|زەغانۆس پاشا|en|Zagan Pasha|lt=زەغانۆس پاشا}}، {{بنز|محەممەد عەلی پاشا|en|Muhammad Ali of Egypt|lt=محەممەد عەلی پاشای میسر}}، و {{بنز|عەلی پاشای یانینا|en|Ali Pasha of Yanina|lt=عەلی پاشای تەپەلێنا}}ی لەخۆ دەگرت. جگە لەوەش، دوو سوڵتانی عوسمانی، {{بنز|بایەزیدی دووەم|en|Bayezid II|lt=بایەزیدی دووەم}} و {{بنز|محەممەدی سێیەم|en|Mehmed III|lt=محەممەدی سێیەم}}، لە دایکانی خاوەن ڕەچەڵەکی نەتەوەییی ئەلبانی لەدایک بوون.<ref name=Arnawutlu>[http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/arnawutluk-COM_0065 "Arnawutluḳ."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160629135458/http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/arnawutluk-COM_0065 |date=29 June 2016 }} in ''Encyclopaedia of Islam'', Second Edition. Brill Online, 2012.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Babinger|یەکەم=Franz|سەردێڕ=Mehmed the Conqueror and His Time|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=PPxC6rO7vvsC&q=Albanian&pg=PA175|ساڵ=١٩٩٢|بڵاوکەرەوە=[[Princeton University Press]]|ژپنک=٠-٦٩١-٠١٠٧٨-١|پەڕە=٥١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire |دوایین=Peirce |یەکەم=Leslie P. |بڵاوکەرەوە=Oxford University Press, Inc. |ساڵ=١٩٩٣|ژپنک=٠-١٩-٥٠٧٦٧٣-٧|شوێن=New York |پەڕە=٩٤}}</ref> === ڕێنێسانس ( ڕیلینجا) === [[File:Dora d'Istria (drawing).jpg|thumb|180px|{{بنز|دۆرا دئیستریا|en|Dora d'Istria|lt=دۆرا دئیستریا}} لەنێو داواکارە سەرەکییەکاندا بوو لە ئەورووپا بۆ {{بنز|ڕێنێسانسی ئەلبانی|en|Albanian Renaissance|lt=پرسی ئەلبانی}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Observator Cultural |سەردێڕ=Dor de Dunăre şi alte nostalgii cosmopolite |ناونیشان=https://www.observatorcultural.ro/articol/dor-de-dunare-si-alte-nostalgii-cosmopolite-2/ |وێبگە=observatorcultural.ro |زمان=ro|بەستەری نووسەر١=Observator Cultural}}</ref>]] {{بنز|ڕێنێسانسی ئەلبانی|en|Albanian Renaissance|lt=ڕێنێسانسی ئەلبانی}} قۆناغێک بوو کە ڕەگ و ڕیشەی لە کۆتاییەکانی سەدەی ١٨ھەمدا بوو و تا سەدەی ١٩ھەمی خایاند، کە تێیدا گەلی ئەلبانی ھێزی ڕۆحی و ڕۆشنبیرییان بۆ ژیانێکی سەربەخۆی ڕۆشنبیری و سیاسی لەناو {{بنز|ئەلبانیای سەربەخۆ|en|Independent Albania|lt=نەتەوەیەکی سەربەخۆدا}} کۆکرده‌وه‌. {{بنز|ڕۆشنبیریی ئەلبانی|en|Albanian culture|lt=ڕۆشنبیریی ھاوچەرخی ئەلبانی}} گەشەی کرد، بەتایبەتی {{بنز|ئەدەبی ئەلبانی|en|Albanian literature|lt=ئەدەبی ئەلبانی}} و {{بنز|ھونەری ئەلبانی|en|Albanian art|lt=ھونەرەکان}}، و زۆرجار بە کاریگەرییەکانی {{بنز|ڕۆمانتیسیزم|en|Romanticism|lt=ڕۆمانتیسیزم}} و پڕەنسیپەکانی {{بنز|سەردەمی ڕۆشنبیری|en|Age of Enlightenment|lt=سەردەمی ڕۆشنبیرییەوە}} دەبەسترایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر١=Sarah Amsler |سەردێڕ=Theorising Social Change in Post-Soviet Countries: Critical Approaches |بڵاوکەرەوە=Peter Lang, 2007 |ژپنک=٩٧٨٣٠٣٩١٠٣٢٩٤|پەڕەکان=٩٦١٠٥|edition=Balihar Sanghera, Sarah Amsler, Tatiana Yarkova |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=MzXP_r6oAxwC&pg=PA96 |ساڵ=٢٠٠٧}}</ref> پێش {{بنز|سەرھەڵدانی نەتەوەپەرستی لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا|en|Rise of nationalism in the Ottoman Empire|lt=سەرھەڵدانی نەتەوەپەرستی}}، دەسەڵاتدارانی عوسمانی ھیچ دەربڕینێکی یەکێتی یان ھۆشیاریی نەتەوەیییان لەلایەن گەلی ئەلبانییەوە سەرکوت دەکرد. سەرکەوتنی ڕووسیا بەسەر ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا دوای {{بنز|شەڕی ڕووسیا و عوسمانی|en|Russian-Ottoman War|lt=جەنگەکانی ڕووسیا و عوسمانی}} بووە ھۆی جێبەجێکردنی {{بنز|پەیماننامەی سان ستێفانۆ|en|Treaty of San Stefano|lt=پەیماننامەی سان ستێفانۆ}} کە زەوییە ئاوەدانەکانی ئەلبانیای بەخشییە دراوسێ سلاڤ و یۆنانییەکانیان. بەڵام، {{بنز|شانشینی یەکگرتووی بەریتانیای مەزن و ئیرلەندا|en|United Kingdom of Great Britain and Ireland|lt=شانشینی یەکگرتوو}} و {{بنز|ئیمپراتۆریەتیی نەمسا-مەجەڕ|en|Austro-Hungarian Empire|lt=ئیمپراتۆریەتیی نەمسا-مەجەڕ}} لە ئەنجامدا ڕێککەوتنەکەیان بلۆک کرد و بوونە ھۆی دروستبوونی {{بنز|پەیماننامەی بەرلین (١٨٧٨)|en|Treaty of Berlin (1878)|lt=پەیماننامەی بەرلین}}. لەم خاڵەوە، ئەلبانییەکان دەستیان کرد بە ڕێکخستنی خۆیان بە ئامانجی پاراستن و یەکخستنی زەوییە ئاوەدانەکانی ئەلبانی بۆ ناو نەتەوەیەکی یەکگرتوو، کە بووە ھۆی پێکھێنانی {{بنز|کۆمەڵەی پڕیزرێن|en|League of Prizren|lt=کۆمەڵەی پڕیزرێن}}. کۆمەڵەکە لە سەرەتادا پشتیوانیی دەسەڵاتدارانی عوسمانیی ھەبوو کە پێگەیان لەسەر ھاوپشتیی ئایینیی خەڵکی موسڵمان و خاوەن زەوییەکانی پەیوەندیدار بە {{بنز|دەرباری عوسمانی|en|Ottoman Porte|lt=ئیدارەی عوسمانییەوە}} دامەزرابوو. ئەوان پشتیوانییان لە ھاوپشتیی موسڵمانان دەکرد و لە ھەمان کاتدا داوای بەرگریکردن لە زەوییە موسڵمانەکانیان دەکرد، کە ھۆکاری ناونانی کۆمەڵەکە بوو بە {{بنز|کۆمەڵەی پڕیزرێن#پێکھێنان|en|League of Prizren#Formation|lt=لیژنەی موسڵمانانی ڕاستەقینە}}.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین١=Kopecek |یەکەم١=Michal |دوایین٢=Ersoy |یەکەم٢=Ahmed |دوایین٣=Gorni |یەکەم٣=Maciej |دوایین٤=Kechriotis |یەکەم٤=Vangelis |دوایین٥=Manchev |یەکەم٥=Boyan |دوایین٦=Trencsenyi |یەکەم٦=Balazs |دوایین٧=Turda |یەکەم٧=Marius |سەردێڕ=Discourses of collective identity in Central and Southeast Europe (1770–1945) |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=k5Vsjg508EYC&pg=PA349 |بەرگ=١|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Central European University Press |شوێن=Budapest, Hungary |ژپنک=٩٧٨-٩٦٣-٧٣٢٦-٥٢-٣|پەڕە=٣٤٨|وتەگێڕانەوە=The position of the League in the beginning was based on religious solidarity. It was even called ''Komiteti i Myslimanëve të Vërtetë'' (The Committee of the Real Muslims)&nbsp;... decisions are taken and supported mostly by landlords and people closely connected with Ottoman administration and religious authorities..}}</ref> نزیکەی ٣٠٠ موسڵمان بەشدارییان لە ئەنجومەنەکەدا کرد کە پێکھاتبوو لە نوێنەرانی بۆسنیا، {{بنز|سنجاقبەگ|en|sanjakbey|lt=کارگێڕی}} {{بنز|سنجاقی پڕیزرێن|en|Sanjak of Prizren|lt=سنجاقی پڕیزرێن}} وەک نوێنەرانی دەسەڵاتە ناوەندییەکان و ھیچ نوێنەرێک لە {{بنز|ویلایەتی ئیشکۆدرا|en|Vilayet of Scutari|lt=ویلایەتی ئیشکۆدراوە}} نەبوو.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین١=Kopeček |یەکەم١=Michal |دوایین٢=Ersoy |یەکەم٢=Ahmed |دوایین٣=Gorni |یەکەم٣=Maciej |دوایین٤=Kechriotis |یەکەم٤=Vangelis |دوایین٥=Manchev |یەکەم٥=Boyan |دوایین٦=Trencsenyi |یەکەم٦=Balazs |دوایین٧=Turda |یەکەم٧=Marius |سەردێڕ=Discourses of collective identity in Central and Southeast Europe (1770–1945) |chapter-url=https://books.google.com/books?id=k5Vsjg508EYC&pg=PA349 |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|بەرگ=١|ساڵ=٢٠٠٦|بڵاوکەرەوە=Central European University Press |شوێن=Budapest, Hungary |ژپنک=٩٧٨-٩٦٣-٧٣٢٦-٥٢-٣|پەڕە=٣٤٧|chapter=Program of the Albanian League of Prizren |وتەگێڕانەوە=there were no delegates from Shkodra villayet and a few Bosnian delegates also participated. Present was also mutasarrif (administrator of sandjak) of Prizren as representative of the central authorities}}</ref> کۆمەڵەکە کە تەنھا لەلایەن ٤٧ نوێنەری موسڵمانەوە ئیمزا کرابوو، {{بنز|قەرارنامە (کۆمەڵەی پڕیزرێن)|en|Kararname (League of Prizren)|lt=قەرارنامەی}} دەرکرد کە ڕاگەیەندراوێکی لەخۆ دەگرت کە خەڵکی باکووری ئەلبانیا، {{بنز|ئیپیرۆس|en|Epirus|lt=ئیپیرۆس}} و {{بنز|بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا|en|Bosnia and Herzegovina|lt=بۆسنیا و ھەرزەگۆڤینا}} ئامادەن بەرگری لە {{بنز|تەواویەتیی خاکی|en|territorial integrity|lt=تەواویەتیی خاکی}} ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی بە سەرجەم ئامرازە ڕێگەپێدراوەکان بکەن دژ بە سوپای {{بنز|شانشینی بۆلگاریا|en|Kingdom of Bulgaria|lt=بۆلگاریا}}، {{بنز|شانشینی سڕبیا|en|Kingdom of Serbia|lt=سڕبیا}} و {{بنز|شانشینی مۆنتینیگرۆ|en|Kingdom of Montenegro|lt=مۆنتینیگرۆ}}.<ref name="albanianhistory.net">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.albanianhistory.net/texts19/AH1878_2.html |سەردێڕ=1878 The Resolutions of the League of Prizren |دوایین=Elsie |یەکەم=Robert |بەستەری نووسەر=Robert Elsie |بڵاوکەرەوە=albanianhistory.net |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100908114200/http://www.albanianhistory.net/texts19/AH1878_2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی ئەیلوولی ٢٠١٠|وتەگێڕانەوە=On 10 June 1878,&nbsp;... The League of Prizren, Alb. Lidhja e Prizrenit,&nbsp;... On 13 June 1878, the League submitted an eighteen-page memorandum to Benjamin Disraeli, the British representative at the Congress of Berlin}}</ref> دەسەڵاتدارانی عوسمانی پشتیوانییەکانی خۆیانیان ھەڵوەشاندەوە کاتێک کۆمەڵەکە، لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|عەبدول فراشێری|en|Abdyl Frashëri|lt=عەبدول فراشێریدا}}، سەرنجی خستە سەر کارکردن بۆ خۆبەڕێوەبەریی ئەلبانی و داوای یەکخستنی چوار {{بنز|ویلایەتی عوسمانی|en|Ottoman vilayet|lt=ویلایەتی عوسمانی}} کرد، لەوانە {{بنز|ویلایەتی کۆسۆڤۆ|en|Kosovo Vilayet|lt=کۆسۆڤۆ}}، {{بنز|ویلایەتی ئیشکۆدرا|en|Scutari Vilayet|lt=ئیشکۆدرا}}، {{بنز|ویلایەتی مۆناستیر|en|Monastir Vilayet|lt=مۆناستیر}} و {{بنز|ویلایەتی یانینا|en|Janina Vilayet|lt=یانینا}}، بۆ ناو ویلایەتێکی یەکگرتوو بە ناوی {{بنز|ویلایەتی ئەلبانی|en|Albanian Vilayet|lt=ویلایەتی ئەلبانی}}. کۆمەڵەکە ھێزی سەربازیی بەکارھێنا بۆ ڕێگریکردن لە لکاندنی ناوچەکانی {{بنز|شارەوانی پڵاڤ|en|Plav Municipality|lt=پڵاڤ}} و {{بنز|گوسینجیە|en|Gusinje|lt=گوسینجیە}} کە بەخشرا بوون بە مۆنتینیگرۆ. دوای چەندین نەبەردی سەرکەوتووانە لەگەڵ ھێزەکانی مۆنتینیگرۆدا، وەک {{بنز|نەبەردی نۆڤشیچە|en|Battle of Novšiće|lt=نەبەردی نۆڤشیچە}}، کۆمەڵەکە ناچار بوو لە ناوچە کێشەلەسەرەکانیان بکشێتەوە. کۆمەڵەکە دواتر لەلایەن سوپای عوسمانییەوە کە لەلایەن سوڵتانەوە نێردرابوو تێکشکێنرا.<ref name="League of Prizren">{{cite encyclopedia|title=Albanian League|url=https://www.britannica.com/EBchecked/topic/12553/Albanian-League|encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=5 January 2012}}</ref> ==== سەربەخۆیی ==== [[File:Ismail Qemali (portrait).jpg|thumb|right|180px|{{بنز|ئیسماعیل کەمال|en|Ismail Qemali|lt=ئیسماعیل کەمال}} وەک {{بنز|پێڕستی دامەزرێنەرانی نەتەوەیی#ئەلبانیا|en|List of national founders#Albania|lt=باوکی دامەزرێنەری}} نەتەوەی ھاوچەرخی ئەلبانی ھەژمار دەکرێت.]] ئەلبانیا لە ٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩١٢دا {{بنز|ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی ئەلبانیا|en|Albanian Declaration of Independence|lt=سەربەخۆیی خۆی لە ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی ڕاگەیاند}}، کە ھاوکات بوو لەگەڵ دامەزراندنی {{بنز|سێناتی ئەلبانیا|en|Senate of Albania|lt=سێنات}} و {{بنز|حکوومەتی کاتیی ئەلبانیا|en|Provisional Government of Albania|lt=حکوومەت}} لەلایەن {{بنز|ئەنجومەنی ڤلۆرا|en|Assembly of Vlorë|lt=ئەنجومەنی ڤلۆراوە}} لە ٤ی کانوونی دووەمی ١٩١٢دا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Giaro |یەکەم=Tomasz |سەردێڕ=Modernisierung durch Transfer zwischen den Weltkriegen |chapter-url=https://books.google.com/books?id=dmrRCdTQBTcC&q=Provisional%20government%20of%20vlore%20december%204%201912&pg=PA185 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Vittorio Klosterman GmbH |شوێن=Frankfurt am Main, Germany |ژپنک=٩٧٨-٣-٤٦٥-٠٤٠١٧-٠|پەڕە=١٨٥|chapter=The Albanian legal and constitutional system between the World Wars |وتەگێڕانەوە=From its own members congress elected a senate (Pleqësi), composed of 18 members, which assumed advisory role to the government.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1920.html |سەردێڕ=Ismail Kemal bey Vlora: Memoirs |یەکەم=Ismail |دوایین=Qemali |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|وتەگێڕانەوە=On the resumption of the sitting, I was elected President of the Provisional Government, with a mandate to form a Cabinet&nbsp;... |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100617232905/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1920.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Giaro |یەکەم=Tomasz |سەردێڕ=Modernisierung durch Transfer zwischen den Weltkriegen |chapter-url=https://books.google.com/books?id=dmrRCdTQBTcC&q=Provisional%20government%20of%20vlore%20december%204%201912&pg=PA185 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|ساڵ=٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=Vittorio Klosterman GmbH |شوێن=Frankfurt am Main, Germany |ژپنک=٩٧٨-٣-٤٦٥-٠٤٠١٧-٠|پەڕە=١٨٥|chapter=The Albanian legal and constitutional system between the World Wars |وتەگێڕانەوە=a provisional government, consisting of ten members and led by Vlora, was formed on 4 December.}}</ref> سەروەرییەکەی لەلایەن {{بنز|کۆنفرانسی لەندەنی ١٩١٢–١٩١٣|en|London Conference of 1912–1913|lt=کۆنفرانسی لەندەنەوە}} دانی پێدا نرا. لە ٢٩ی تەممووزی ١٩١٣دا، {{بنز|پەیماننامەی لەندەن (١٩١٣)|en|Treaty of London (1913)|lt=پەیماننامەی لەندەن}} سنوورەکانی وڵاتەکە و دراوسێکانی دیاری کرد، کە چەندین ئەلبانیی لە دەرەوەی ئەلبانیا ھێشتەوە، کە بە شێوەیەکی سەرەکی {{بنز|دابەشکردن (سیاسەت)|en|Partition (politics)|lt=دابەشکرابوون}} لە نێوان {{بنز|شانشینی مۆنتینیگرۆ|en|Kingdom of Montenegro|lt=مۆنتینیگرۆ}}، {{بنز|شانشینی سڕبیا|en|Kingdom of Serbia|lt=سڕبیا}}، و {{بنز|شانشینی یۆنان|en|Kingdom of Greece|lt=یۆناندا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Elsie |یەکەم=Robert |سەردێڕ=1913 The Conference of London |ناونیشان=http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1913_2.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110717005551/http://www.albanianhistory.net/texts20_1/AH1913_2.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> بە بنکەکەی لە ڤلۆرا، {{بنز|لیژنەی نێودەوڵەتیی کۆنتڕۆڵ|en|International Commission of Control|lt=لیژنەی نێودەوڵەتیی کۆنتڕۆڵ}} لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ١٩١٣دا دامەزرا بۆ چاودێریکردنی کارگێڕیی ئەلبانیا تا ئەوکاتەی دامەزراوە سیاسییەکانی خۆی ڕێکدەخران.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Jelavich |یەکەم=Barbara |سەردێڕ=History of the Balkans: Twentieth century |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Hd-or3qtqrsC&pg=PA100 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|بەرگ=٢|orig-year=1983 |ساڵ=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=The Press Syndicate of University of Cambridge |شوێن=Cambridge, United Kingdom |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢٧٤٥٩-٣|پەڕە=[https://archive.org/details/historyofbalkans٠٠٠٠jela/page/١٠١ ١٠١]|chapter=The end of Ottoman rule in Europe |وتەگێڕانەوە=the International Commission&nbsp;... had headquarters in Vlorë |ناونیشان=https://archive.org/details/historyofbalkans0000jela/page/101}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.cecl.gr/RigasNetwork/databank/REPORTS/r23/ZAHARIA.html |سەردێڕ=The post – 1989 constitutional course of south east Europe |دوایین=Zaharia |یەکەم=Perikli |ڕێکەوت=٢٤ی ئازاری ٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Centre for European Constitutional Law |شوێن=Athens |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110616151647/http://www.cecl.gr/RigasNetwork/databank/REPORTS/r23/ZAHARIA.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١١}}</ref> {{بنز|ژاندارمەریی نێودەوڵەتی|en|International Gendarmerie|lt=ژاندارمەریی نێودەوڵەتی}} وەک یەکەم ئاژانسی جێبەجێکردنی یاسای {{بنز|میرنشینی ئەلبانیا|en|Principality of Albania|lt=میرنشینی ئەلبانیا}} دامەزرا. لە تشرینی دووەمدا، یەکەم ئەندامانی ژاندارمەری گەیشتنە وڵاتەکە. شازادەی ئەلبانیا {{بنز|ویلھێلمی ڤید|en|Wilhelm of Wied|lt=ویلھێلمی ڤید}} وەک یەکەم شازادەی میرنشینەکە ھەڵبژێردرا.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین١=Seton-Watson |یەکەم١=R.W. |دوایین٢=Wilson |یەکەم٢=J. Dover |دوایین٣=Zimmern |یەکەم٣=Alfred E. |دوایین٤=Greenwood |یەکەم٤=Arthur |سەردێڕ=The War and Democracy |chapter-url=http://www.gutenberg.org/files/10668/10668.txt |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20121113042806/http://www.gutenberg.org/files/10668/10668.txt |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢|ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٤|orig-year=1915 |بڵاوکەرەوە=MacMillan |edition=1st |شوێن=London |chapter=III Germany |وتەگێڕانەوە=Prince William of Wied, the first Prince of Albania}}</ref> لە ٧ی ئاداردا، ئەو گەیشتە پایتەختی کاتیی {{بنز|دوورێس|en|Durrës|lt=دوورێس}} و دەستی کرد بە ڕێکخستنی حکوومەتەکەی، و {{بنز|تورھان پاشا پێرمێتی|en|Turhan Pasha Përmeti|lt=تورھان پاشا پێرمێتی}} ڕاسپارد بۆ پێکھێنانی یەکەم کابینەی وەزیرانی ئەلبانی. لە تشرینی دووەمی ١٩١٣دا، ھێزە لایەنگرەکانی عوسمانی ئەلبانی تاجی ئەلبانیایان پێشکەش بە وەزیری جەنگی عوسمانی بە ڕەچەڵەک ئەلبانی، {{بنز|ئەحمەد عیزەت پاشا|en|Ahmed Izzet Pasha|lt=ئەحمەد عیزەت پاشا}} کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.albanianphotography.net/en/dmm.html |سەردێڕ=Albania under prince Wied |یەکەم=Robert |دوایین=Elsie |بەستەری نووسەر=Robert Elsie |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110717003848/http://www.albanianphotography.net/en/dmm.html |وتەگێڕانەوە=pro-Ottoman forces&nbsp;... were opposed to the increasing Western influence&nbsp;... In November 1913, these forces,&nbsp;... had offered the vacant Albanian throne to General Izzet Pasha&nbsp;... War Minister who was of Albanian origin. |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١}}</ref> جووتیارە لایەنگرەکانی عوسمانی بڕوایان وابوو کە ڕژێمە نوێیەکە ئامرازێکی شەش دۆستی مەسیحیی {{بنز|زلھێزەکان|en|Great Power|lt=زلھێزەکان}} و خاوەن زەوییە خۆجێییەکانە، کە نیوەی زەوییە کێڵدراوەکانیان بەدەستەوە بوو.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Jelavich |یەکەم=Barbara |سەردێڕ=History of the Balkans: Twentieth century |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Hd-or3qtqrsC&pg=PA100 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|بەرگ=٢|orig-year=1983 |ساڵ=١٩٩٩|بڵاوکەرەوە=The Press Syndicate of University of Cambridge |شوێن=Cambridge, United Kingdom |ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٢٧٤٥٩-٣|پەڕە=١٠٣|وتەگێڕانەوە=peasants..willing listeners to Ottoman propaganda&nbsp;... attached the new regime as a tool of the beys and Christian powers}}</ref> لە شوباتی ١٩١٤دا، {{بنز|کۆماری سەربەخۆی باکووری ئیپیرۆس|en|Autonomous Republic of Northern Epirus|lt=کۆماری سەربەخۆی باکووری ئیپیرۆس}} لە {{بنز|جیرۆکاستێر|en|Gjirokastër|lt=جیرۆکاستێر}} لەلایەن {{بنز|یۆنانییەکانی ئەلبانیا|en|Greeks in Albania|lt=دانیشتووانی یۆنانیی خۆجێییەوە}} دژ بە لکاندنیان بە ئەلبانیا ڕاگەیەندرا. ئەم دەستپێشخەرییە تەمەنی کورت بوو، و لە ساڵی ١٩٢١دا پارێزگا باشوورییەکان خرانە سەر میرنشینی ئەلبانی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bowden|یەکەم١=William|سەردێڕ=Epirus Vetus : the archaeology of a late antique province |ڕێکەوت=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Duckworth |شوێن=London |ژپنک=٩٧٨-٠-٧١٥٦-٣١١٦-٤|پەڕە=٢٨|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=IjsbAAAAYAAJ&q=%22+Autonomous+Republic+of+Northern+Epirus.%22 |وتەگێڕانەوە=the Greek Epirote population of the area refused to be incorporated into the new Albanian state and in February 1914 declared the Autonomous Republic of Northern Epirus&nbsp;... in 1921 Albania was recognised as an independent sovereign state, with its borders established on their present lines.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=ed|یەکەم١=Gregory C. Ference|سەردێڕ=Chronology of 20th century eastern European history |ڕێکەوت=١٩٩٤|بڵاوکەرەوە=Gale Research|شوێن=Detroit [u.a.]|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٣-٨٨٧٩-٦|پەڕە=٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=RSLsAAAAMAAJ|وتەگێڕانەوە=February 28 George Zographos, a former foreign minister of Greece, proclaims at Gjirokaster the establishment of the Autonomous Republic of Northern Epirus, with Zographos as president. He notifies the International Commission that his government has been established because the Great Powers have not provided the Greeks in southern Albania any guarantees for the protection of the life, property and religious freedom, and ethnic existence.}}</ref> پیاوانی ئایینیی بەرزی ئۆرسۆدۆکس لەنێو سەرسەختترین دژبەرانی {{بنز|ڕێنێسانسی ئەلبانی|en|Albanian National Awakening|lt=ڕێنێسانسی ئەلبانی}} بوون. ڕاپۆرتەکانی ئەو سەردەمە، لەوانەش هی چاودێرە نێودەوڵەتییەکان، سووتاندنی گوندەکان و قوربانیانی مەدەنییان بەڵگەدار کردووە. یاخیبووانی ئۆرسۆدۆکسی نەتەوەپەرست تۆمەتبار کران بە بەئامانجگرتنی دانیشتووانی ئەلبانیی موسڵمان بۆ چەسپاندنی داواکارییە خاکیەکانیان بۆ یۆنان.<ref name="italianattitudetowards">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Shuka |یەکەم١=Xhilda |ناونیشان=https://www.researchgate.net/publication/276458592|سەردێڕ=Italian Attitude Towards the Albanian Issue: Albania's Southern Border at the Conference of Ambassadors in London 1912-1913|journal=Mediterranean Journal of Social Sciences|ڕێکەوت=٢٠١٥|doi=10.5901/mjss.2015.v6n3p325 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٢٦}}</ref> لە ھەمان کاتدا، {{بنز|ڕاپەڕینی جووتیاران لە ئەلبانیا|en|Peasant Revolt in Albania|lt=ڕاپەڕینی جووتیارانی ئەلبانی}} دژ بە ڕژێمە نوێیەکە لەژێر سەرکردایەتیی گرووپێک لە مامۆستایانی ئایینیی موسڵمان کە لە دەوری {{بنز|ئەسعەد پاشا تۆپتانی|en|Essad Pasha Toptani|lt=ئەسعەد پاشا تۆپتانی}} کۆببوونەوە، تەقییەوە، کە خۆی وەک ڕزگارکەری ئەلبانیا و ئیسلام ڕاگەیاندبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.albaniainbrief.com/Albanian%20History/Fighting%20for%20amputated%20Albania.htm |سەردێڕ=The Efforts to settle amputated Albania state |بڵاوکەرەوە=albaniainbrief.com |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110601023209/http://albaniainbrief.com/Albanian%20History/Fighting%20for%20amputated%20Albania.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی حوزەیرانی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=usurped |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|وتەگێڕانەوە=Thousands of muslim peasants,&nbsp;... were exploited by their leaders Haxhi Qamili, Arif Hiqmeti, Musa Qazimi and Mustafa Ndroqi,&nbsp;... to rebel}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Vickers |یەکەم=Miranda |سەردێڕ=The Albanians: a modern history |بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris |ساڵ=١٩٩٩|وتەگێڕانەوە=He gathered round him a group of discontented Muslim priests&nbsp;... and proclaimed himself the savior of Albania and the Champion of Islam. |پەڕە=٨١|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٠٦٤-٥٤١-٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=IzI0uOZ2j6gC}}</ref> بۆ بەدەستھێنانی پشتیوانیی خۆبەخشانی کاتۆلیکی {{بنز|میردیتا (ھۆز)|en|Mirdita (tribe)|lt=میردیتا}} لە باکووری ئەلبانیاوە، شازادە {{بنز|ویلھێلمی ڤید|en|Wilhelm of Wied|lt=ڤید}} سەرکردەکەیانی، {{بنز|پرێنک بیبە دۆدا|en|Prênk Bibë Doda|lt=پرێنک بیبە دۆدا}}ی بە وەزیری دەرەوەی میرنشینی ئەلبانیا دەستنیشان کرد. لە ئایار و حوزەیرانی ١٩١٤دا، {{بنز|عیسا بۆلێتینی|en|Isa Boletini|lt=عیسا بۆلێتینی}} و پیاوەکانی، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە {{بنز|کۆسۆڤۆ|en|Kosovo|lt=کۆسۆڤۆوە}} ھاتبوون، پەیوەندییان بە ژاندارمەریی نێودەوڵەتییەوە کرد،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.albanianphotography.net/en/dmm.html |سەردێڕ=Albania under prince Wied |یەکەم=Robert |دوایین=Elsie |بەستەری نووسەر=Robert Elsie |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110717003848/http://www.albanianphotography.net/en/dmm.html |وتەگێڕانەوە=mostly volunteers from Kosova under their leader Isa Boletini |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١}}</ref> و یاخیبووان کاتۆلیکەکانی باکووری {{بنز|میردیتا (ھۆز)|en|Mirdita (tribe)|lt=میردیتایان}} تێکشکاند، و زۆربەی ناوەڕاستی ئەلبانیایان تا کۆتایی ئابی ١٩١٤ دەست بەسەردا گرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.albanianphotography.net/en/dmm.html |سەردێڕ=Albania under prince Wied |یەکەم=Robert |دوایین=Elsie |بەستەری نووسەر=Robert Elsie |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110717003848/http://www.albanianphotography.net/en/dmm.html |وتەگێڕانەوە=Panic broke out in Durrës, and the royal family sought refuge on an Italian vessel&nbsp;... |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تەممووزی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١١}}</ref> ڕژێمەکەی شازادە ڤید ڕووخا، و لە ٣ی ئەیلوولی ١٩١٤دا وڵاتەکەی بەجێھێشت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Springer |یەکەم١=Elisabeth |دوایین٢=Kammerhofer |یەکەم٢=Leopold |سەردێڕ=Archiv und Forschung |بڵاوکەرەوە=Oldenbourg Wissenschaftsverlag |ساڵ=١٩٩٣|پەڕە=٣٤٦|ژپنک=٩٧٨-٣-٤٨٦-٥٥٩٨٩-٧}}</ref> === کۆماری یەکەم === [[File:Fan Stilian Noli.jpg|thumb|right|upright|{{بنز|فان نۆلی|en|Fan Noli|lt=فان نۆلی}} ڕۆڵێکی دیاری لە سەدەی ٢٠ەمدا گێڕا، بە داواکردنی سەربەخۆیی ئەلبانیا و بوژاندنەوەی ڕۆشنبیری، ھاوکات وەک {{بنز|سەرۆک وەزیرانی ئەلبانیا|en|Prime Minister of Albania|lt=سەرۆک وەزیران}} لە ساڵی ١٩٢٤دا و دواتریش وەک سەرۆکی {{بنز|کەنیسەی ئۆرسۆدۆکسی ئەلبانیا|en|Albanian Orthodox Church|lt=کەنیسەی ئۆرسۆدۆکسی ئەلبانیا}} خزمەتی کرد.]] قۆناغی {{بنز|سەردەمی نێوان دوو جەنگ|en|interwar period|lt=نێوان دوو جەنگ}} لە ئەلبانیا بە گرفتە ئابووری و کۆمەڵایەتییە بەردەوامەکان، ناستەقامگیریی سیاسی و دەستوەردانی بێگانە دیاری کرا.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> دوای {{بنز|جەنگی جیهانیی یەکەم|en|World War I|lt=جەنگی جیهانیی یەکەم}}، ئەلبانیا فاقدی حکوومەتێکی جێگیر و سنوورە ناسێنراوە نێودەوڵەتییەکان بوو، کە وای کرد لاواز بێت لە بەرامبەر دەسەڵاتە ھاوسێییەکانی وەک یۆنان، ئیتاڵیا و یوگۆسلاڤیا، کە ھەموویان ھەوڵیان دەدا کاریگەریی خۆیان فراوان بکەن.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> ئەمەش بووە ھۆی نادیاریی سیاسی، کە لە ساڵی ١٩١٨دا کاتێک {{بنز|کۆنگرەی دوورێس|en|Congress of Durrës|lt=کۆنگرەی دوورێس}} داوای پاراستنی {{بنز|کۆنفرانسی ئاشتیی پاریس (١٩١٩–١٩٢٠)|en|Paris Peace Conference (1919–1920)|lt=کۆنفرانسی ئاشتیی پاریسی}} کرد بەڵام ڕەتکرایەوە، زیاتر پێگەی ئەلبانیای لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا ئاڵۆزتر کرد. گرژییە خاکیستانییەکان زیادیان کرد کاتێک یوگۆسلاڤیا، بەتایبەتی سڕبیا، ھەوڵی کۆنتڕۆڵکردنی باکووری ئەلبانیای دەدا، لە کاتێکدا یۆنان ئامانجی باڵادەستی بوو لە باشووری ئەلبانیادا. دۆخەکە لە ساڵی ١٩١٩دا خراپتر بوو کاتێک سڕبەکان ھێرشیان کردە سەر دانیشتووانی ئەلبانی، لەنێو شوێنەکانی تر لە {{بنز|گوسینجیە|en|Gusinje|lt=گوسینجیە}} و {{بنز|پڵاڤ، مۆنتینیگرۆ|en|Plav, Montenegro|lt=پڵاڤ}}، کە بووە ھۆی {{بنز|کۆمەڵکوژییەکانی پڵاڤ–گوسینجیە (١٩١٢–١٩١٣)|en|Plav–Gusinje massacres (1912–1913)|lt=کۆمەڵکوژی و ئاوارەبوونی بەرفراوان}}.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Davies |یەکەم١=Norman |ڕێکەوت=٢٠١١|سەردێڕ=Vanished Kingdoms: The History of Half-Forgotten Europe |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Z4G_Cz9TF88C&q=Serbian+atrocities&pg=RA4-PR26 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[Penguin Group|Penguin Books Limited]] |ژپنک=٩٧٨-٠-١٤-١٩٦٠٤٨-٧|پەڕە=١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230913120242/https://books.google.com/books?id=Z4G_Cz9TF88C&q=Serbian+atrocities&pg=RA4-PR26 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Pettifer |یەکەم١=James |دوایین٢=Buchanan |یەکەم٢=Tom |ڕێکەوت=٢٠١٥|سەردێڕ=War in the Balkans: Conflict and Diplomacy before World War I |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=g7eKDwAAQBAJ&q=Gusinye+massacre&pg=PA32 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Publishing |ژپنک=٩٧٨-٠-٨٥٧٧٢-٦٤١-٤|پەڕە=٣٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230913120417/https://books.google.com/books?id=g7eKDwAAQBAJ&q=Gusinye+massacre&pg=PA32 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> لە ھەمان کاتدا، کاریگەریی ئیتاڵیا لەم ماوەیەدا بەردەوام بوو لە فراوانبوون، کە بەھۆی بەرژەوەندییە ئابوورییەکان و تەماحە سیاسییەکانەوە بوو.<ref name="Vickers"/><ref name="Gerwarth">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Gerwarth |یەکەم١=Robert |ڕێکەوت=٢٠٠٧|سەردێڕ=Twisted Paths: Europe 1914-1945 |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Ts4SDAAAQBAJ |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=[[Oxford University Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-١٩٩٢-٨١٨٥-٥|پەڕەکان=٢٤٢–٢٦١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230913120715/https://books.google.com/books?id=Ts4SDAAAQBAJ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> {{بنز|فان نۆلی|en|Fan Noli|lt=فان نۆلی}}، کە بە {{بنز|ئایدیاڵیزم|en|idealism|lt=ئایدیاڵیزمەکەی}} ناسرابوو، لە ساڵی ١٩٢٤دا بووە سەرۆک وەزیران، بە ڕوانگەیەک بۆ دامەزراندنی حکوومەتێکی دەستووریی بە شێوازی ڕۆژئاوایی، ھەڵوەشاندنەوەی دەرەبەگایەتی، ڕووبەڕووبوونەوەی کاریگەریی ئیتاڵیا، و باشترکردنی سێکتەرە گرنگەکان، لەوانە ژێرخان، پەروەردە و چاودێریی تەندروستی.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> ئەو ڕووبەڕووی بەرەنگاریی ھاوپەیمانانی پێشووی بووەوە، کە یارمەتییان دابوو لە لادانی {{بنز|زۆگی یەکەمی ئەلبانیا|en|Zog I of Albania|lt=زۆگ}} لە دەسەڵات، و خەباتی کرد بۆ بەدەستھێنانی یاررمەتیی بێگانە بۆ جێبەجێکردنی کارنامەکەی. بڕیارەکەی نۆلی بۆ دامەزراندنی پەیوەندیی دیپلۆماسی لەگەڵ یەکێتیی سۆڤیەتدا، کە دوژمنی نوخبەی سڕبی بوو، بووە ھۆی تۆمەتبارکردنی بە {{بنز|بۆلشێڤیزم|en|bolshevism|lt=بۆلشێڤیزم}} لەلایەن بێلگرادەوە.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> ئەمەش لە بەرامبەردا بووە ھۆی زیاتربوونی پەستان لەلایەن ئیتاڵیاوە و لە کۆتاییدا بە گەڕانەوەی زۆگ بۆ دەسەڵات گەیشتە لووتکە. لە ساڵی ١٩٢٨دا، زۆگ ئەلبانیای لە کۆمارەوە گۆڕی بۆ پاشایەتییەک کە پشتیوانیی {{بنز|ئیتاڵیای فاشیست (١٩٢٢-١٩٤٣)|en|Fascist Italy (1922–1943)|lt=ئیتاڵیای فاشیستی}} بەدەستھێنا، و زۆگ نازناوی پاشا زۆگی یەکەمی وەرگرت. گۆڕانکارییە دەستوورییە سەرەکییەکان سێناتیان ھەڵوەشاندەوە و ئەنجومەنی نیشتمانیی یەکپارچەیان دامەزراند ھاوکات لەگەڵ پاراستنی دەسەڵاتە دەسەڵاتخوازەکانی زۆگدا.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> لە ساڵی ١٩٣٩دا، ئیتاڵیا لەژێر دەسەڵاتی {{بنز|بینیتۆ موسۆلینی|en|Benito Mussolini|lt=بینیتۆ موسۆلینیدا}} داگیرکارییەکی سەربازیی بۆ سەر ئەلبانیا دەست پێکرد، کە بووە ھۆی دەربەدەربوونی زۆگ و دروستکردنی {{بنز|پارێزراوی ئیتاڵیی ئەلبانیا (١٩٣٩–١٩٤٣)|en|Italian protectorate of Albania (1939–1943)|lt=ناوچەیەکی پارێزراوی ئیتاڵی}}.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Keegan |یەکەم١=John |دوایین٢=Churchill |یەکەم٢=Winston |ڕێکەوت=١٩٨٦|سەردێڕ=The Second World War (Six Volume Boxed Set) |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=e0_3Nrc8D0wC&pg=PA314 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |شوێن=[[Boston]], United States |بڵاوکەرەوە=[[Mariner Books]] |ژپنک=٠-٣٩٥-٤١٦٨٥-X|پەڕە=٣١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230913121029/https://books.google.com/books?id=e0_3Nrc8D0wC&pg=PA314 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref><ref name="isbn0-8240-7029-1">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Zabecki |یەکەم= David T. |سەردێڕ=World War II in Europe: an encyclopedia |بڵاوکەرەوە=Garland Pub |شوێن=New York |ساڵ=١٩٩٩|پەڕەکان=١٣٥٣|ژپنک=٠-٨٢٤٠-٧٠٢٩-١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=gYDN-UfehEEC&q=albania+%22Italian+protectorate%22&pg=PA1353}}</ref> کاتێک {{بنز|جەنگی جیهانیی دووەم|en|World War II|lt=جەنگی جیهانیی دووەم}} پێشڕەویی کرد، ئیتاڵیا ئامانجی بوو دەسەڵاتی خاکی خۆی لە بەڵکاندا فراوان بکات، لەوانە داواکاریی خاکی لەسەر ناوچەکانی یۆنان ({{بنز|چامیریا|en|Chameria|lt=چامیریا}})، مەقدۆنیا، مۆنتینیگرۆ و کۆسۆڤۆ. ئەم تەماحانە بنەمای {{بنز|پارێزراوی ئیتاڵیی ئەلبانیا (١٩٣٩–١٩٤٣)|en|Italian protectorate of Albania (1939–1943)|lt=ئەلبانیای مەزنیان}} داڕشت، کە ئامانجی یەکخستنی سەرجەم ناوچەکانی خاوەن زۆرینەی دانیشتووانی ئەلبانی بوو بۆ ناو یەک وڵات.<ref name="BogdaniLoughlin2007">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Bogdani|یەکەم١=Mirela|دوایین٢=Loughlin|یەکەم٢=John|سەردێڕ=Albania and the European Union: The Tumultuous Journey Towards Integration and Accession|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=32Wu8H7t8MwC&pg=PA230 |ڕێکەوت=١٥ی ئازاری ٢٠٠٧|بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris|ژپنک=٩٧٨-١-٨٤٥١١-٣٠٨-٧|پەڕە=٢٣٠}}</ref> لە ساڵی ١٩٤٣دا، کاتێک کۆنتڕۆڵی ئیتاڵیا دابەزی، {{بنز|ئاڵمانیای نازی|en|Nazi Germany|lt=ئاڵمانیای نازی}} کۆنتڕۆڵی ئەلبانیای گرتە دەست، و ئەلبانیییەکانی خستە ژێر کاری زۆره‌ملێ، ئیستغڵالی ئابووری و سەرکوتکاری لەژێر {{بنز|داگیرکاریی ئاڵمانیا بۆ سەر ئەلبانیا|en|German occupation of Albania|lt=دەسەڵاتی ئاڵمانیادا}}. ئەم قۆناغە بینەری دەرکردنی زۆره‌ملێ و کۆمەڵکوژیی {{بنز|ئەلبانیییەکانی چام|en|Cham Albanians|lt=ئەلبانیییەکانی چام}} بوو، کە گرووپێکی زۆرینە موسڵمان بوون. دابەشبوونی ئایینی وەک پاساوێک بۆ توندوتیژی بەکارھێنرا، و ھەندێک لە ئۆرسۆدۆکسە خۆجێییەکان دراوسێ موسڵمانەکانی خۆیانیان بۆ گرووپە نیمچەسەربازییەکان دیاری دەکرد، کە بووە ھۆی کۆمەڵکوژی و دەرکردنی زۆره‌ملێی ھەزاران کەس.<ref name="italianattitudetowards" /><ref name="Morrock2010">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Morrock|یەکەم=Richard|سەردێڕ=The Psychology of Genocide and Violent Oppression: A Study of Mass Cruelty from Nazi Germany to Rwanda|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=CZtnAbKkOmIC&pg=PA55 |ڕێکەوت=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=McFarland|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٨٦٤-٥٦٢٨-٤|پەڕە=٥٥|وتەگێڕانەوە=The nationalist Balli Kombetar, which had fought against Italy, made a deal with the German invaders, and formed a "neutral" government in Tirana which&nbsp;...}}</ref> ئاراستەکە لە ساڵی ١٩٤٤دا گۆڕا کاتێک ھێزە پارتیزانە ئەلبانیییەکان، لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|ئەنڤەر خۆجە|en|Enver Hoxha|lt=ئەنڤەر خۆجە}} و سەرکردە کۆمۆنیستەکانی تردا، بە سەرکەوتوویی ئەلبانیایان لە داگیرکاریی ئاڵمانیا ڕزگار کرد.<ref name="Albanian Nationalism">{{cite encyclopedia|title=Albanian Nationalism|url=https://www.britannica.com/place/Albania/Albanian-nationalism|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|access-date=22 November 2016|archive-date=15 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230315031702/https://www.britannica.com/place/Albania/Albanian-nationalism|url-status=live}}</ref> === کۆماری سۆشیالیستی === [[File:Enver Hoxha (portret).jpg|thumb|right|upright|{{بنز|ئەنڤەر خۆجە|en|Enver Hoxha|lt=ئەنڤەر خۆجە}} سەرکردەی دامەزرێنەری ئەلبانیای کۆمۆنیست بوو و فەرمانڕەوای بۆ زیاتر لە چوار دەیە بوو، کە ڕژێمێکی جێبەجێ کرد بە {{بنز|دەسەڵاتخوازی|en|authoritarianism|lt=دەسەڵاتخوازی}} و {{بنز|گۆشەگیریخوازی|en|isolationism|lt=گۆشەگیریخوازییەوە}} دیاری کرابوو.]] دامەزراندنی {{بنز|کۆماری سۆشیالیستیی گەلی ئەلبانیا|en|People's Socialist Republic of Albania|lt=کۆماری گەلی ئەلبانیا}} لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|ئەنڤەر خۆجە|en|Enver Hoxha|lt=ئەنڤەر خۆجەدا}} سەردەمێکی گرنگ بوو لە مێژووی ھاوچەرخی ئەلبانیادا.<ref>{{cite encyclopedia|title=Enver Hoxha|url=https://www.britannica.com/biography/Enver-Hoxha|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|access-date=22 November 2016|archive-date=25 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190725152021/https://www.britannica.com/biography/Enver-Hoxha|url-status=live}}</ref> ڕژێمەکەی خۆجە ئامێزی بۆ {{بنز|مارکسیزم-لێنینیزم|en|Marxism–Leninism|lt=ئایدۆلۆژیای مارکسیستی-لێنینیستی}} گرت و سیاسەتە {{بنز|دەسەڵاتخوازی|en|Authoritarianism|lt=دەسەڵاتخوازەکانی}} جێبەجێ کرد، لەوانە قەدەغەکردنی ڕێوڕەسمە ئایینییەکان، سزای توند لەسەر گەشتکردن، و ھەڵوەشاندنەوەی مافی موڵکایەتیی تایبەت.<ref name="HRW C">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Human Rights Watch]] (HRW) |سەردێڕ=Human Rights in Post-Communist Albania |ناونیشان=https://www.hrw.org/legacy/summaries/s.albania963.html |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230911115340/https://www.hrw.org/legacy/summaries/s.albania963.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا بە نموونەیەکی بەردەوام لە پاکتاوکردن، سەرکوتکاریی بەرفراوان، خیانەت، و دژایەتیکردنی کاریگەرییە دەرەکییەکان پێناسە دەکرا.<ref name="HRW C"/> ھەر جۆرە دژایەتییەک یان بەرەنگاربوونەوەیەک بۆ دەسەڵاتەکەی بە سزای خێرا و توند وەڵام دەدرایەوە، وەک دوورخستنەوەی ناوخۆیی، زیندانیکردنی درێژخایەن، و لەسێدارەدان.<ref name="HRW C"/> ڕژێمەکە ڕووبەڕووی کۆمەڵێک ئاڵۆزی بووەوە، لەوانە ھەژاریی بەرفراوان، نەخوێندەواری، قەیرانی تەندروستی و نایەکسانیی جێندەری.<ref name="Albanian Nationalism"/> لە وەڵامدا، خۆجە دەستپێشخەرییەکی ھاوچەرخکردنی دەست پێکرد بە ئامانجی بەدەستھێنانی ڕزگاربوونی ئابووری و کۆمەڵایەتی و گۆڕینی ئەلبانیا بۆ کۆمەڵگەیەکی پیشەسازی.<ref name="Albanian Nationalism"/> ڕژێمەکە لەپێشینەی بەرزی دا بە ھەمەجۆرکردنی ئابووری لە ڕێگەی پیشەسازیکردن بە شێوازی سۆڤیەت، پەرەپێدانی گشتگیری ژێرخان وەک ناساندنی {{بنز|ھێڵی ئاسنی ئەلبانیا|en|Hekurudha Shqiptare|lt=سیستمی ھێڵی ئاسن}}، فراوانکردنی خزمەتگوزارییەکانی پەروەردە و چاودێریی تەندروستی، لەناوبردنی نەخوێندەواریی گەورەساڵان، و پێشکەوتنی ئامانجدار لە ناوچەکانی وەک مافەکانی ئافرەتاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Fischer |یەکەم=Bernd |وێبگە=[[OpenDemocracy]] |سەردێڕ=Albania and Enver Hoxha's legacy |ناونیشان=https://www.opendemocracy.net/en/albania-and-enver-hoxhas-legacy/ |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230911122056/https://www.opendemocracy.net/en/albania-and-enver-hoxhas-legacy/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pano |یەکەم=Aristotel |سەردێڕ=Panorama of the Economic-Social Development of Socialist Albania |ناونیشان=http://www.revolutionarydemocracy.org/archive/panorama.htm |ڕێکەوتی سەردان=١١ی نیسانی ٢٠١٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230531224429/http://www.revolutionarydemocracy.org/archive/panorama.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>''40 Years of Socialist Albania'', Dhimiter Picani</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Qori|یەکەم=Arlind|ڕێکەوت=٢٢ی شوباتی ٢٠١٩|سەردێڕ=From Faculty to Factory|ناونیشان=https://jacobinmag.com/2019/02/albania-student-movement-higher-education|ئیش=[[Jacobin (magazine)|Jacobin]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئازاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی شوباتی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190223155513/https://jacobinmag.com/2019/02/albania-student-movement-higher-education/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[File:Bunker in Albanian Alps.jpg|thumb|left|{{بنز|سەنگەرەکانی ئەلبانیا|en|Bunkers in Albania|lt=سەنگەرەکان لە ئەلبانیا}} دروست کران بۆ ڕێگریکردن لە داگیرکاریی دەرەکیی ئەگەری. تا ساڵی ١٩٨٣، نزیکەی ١٧٣,٣٧١ سەنگەر لە سەرانسەری خاکەکەیدا بەڵاو ببوونەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://shqiptarja.com/speciale/2751/ekskluzive-hapet-dosja-ja-harta-e-bunkereve-e-tuneleve-sekrete-257289.html|سەردێڕ=Hapet dosja, ja harta e bunkerëve dhe tuneleve sekretë|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170917171111/http://shqiptarja.com/speciale/2751/ekskluzive-hapet-dosja-ja-harta-e-bunkereve-e-tuneleve-sekrete-257289.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>]] مێژووی دیپلۆماسیی ئەلبانیا لەژێر دەسەڵاتی خۆجەدا بە ململانێی بەرچاو دیاری کرا.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> لە سەرەتادا وەک دەوڵەتێکی مانگی دەستکرد لەگەڵ یوگۆسلاڤیادا ھاوپەیمان بوو، بەڵام پەیوەندییەکە خراپتر بوو کاتێک یوگۆسلاڤیا ئامانجی بوو ئەلبانیا بخاتە ناو خاکی خۆیەوە.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> دواتر، ئەلبانیا پەیوەندیی لەگەڵ یەکێتیی سۆڤیەتدا دامەزراند و چوونە نێو ڕێککەوتنی بازرگانی لەگەڵ وڵاتانی تری ئەورووپای ڕۆژھەڵاتدا، بەڵام تووشی ناکۆکی بوو لەسەر سیاسەتەکانی سۆڤیەت، کە بووە ھۆی ئاڵۆزبوونی پەیوەندییەکان لەگەڵ مۆسکۆ و پچڕانی دیپلۆماسی لە ساڵی ١٩٦١دا.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> لە ھەمان کاتدا، گرژییەکان لەگەڵ ڕۆژئاوادا زیادیان کرد بەھۆی ڕەتکردنەوەی ئەلبانیا بۆ ئەنجامدانی ھەڵبژاردنی ئازاد و تۆمەتبارکردنی پشتیوانیی ڕۆژئاوا بۆ {{بنز|دژەکۆمۆنیزم|en|Anti-communism|lt=ڕاپەڕینە دژەکۆمۆنیستەکان}}. ھاوبەشیی بەردەوامی ئەلبانیا لەگەڵ چیندا بوو؛ لە کاتی {{بنز|لێکترازانی چین و سۆڤیەت|en|Sino-Soviet split|lt=ململانێی چین و سۆڤیەتدا}} لایەنگریی پەکینی کرد، کە بووە ھۆی پچڕانی پەیوەندییەکان لەگەڵ یەکێتیی سۆڤیەت و کشانەوە لە {{بنز|پەیمانی وارشۆ|en|Warsaw Pact|lt=پەیمانی وارشۆ}} لە وەڵامی داگیرکردنی چێکۆسلۆڤاکیا لە ساڵی ١٩٦٨دا. بەڵام پەیوەندییەکانیان لە ساڵی ١٩٧٠دا وەک وەستانێک مایەوە، کە ھەردوولای ھاندا ھەڵسەنگاندن بۆ پابەندبوونی خۆیان بکەنەوە، و ئەلبانیا بە شێوەیەکی چالاکانە پاشکۆیەتیی خۆی بۆ چین کەم کردەوە.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> لەژێر ڕژێمەکەی خۆجەدا، ئەلبانیا تووشی ھەڵمەتێکی بەرفراوان بووەوە کە پیاوانی ئایینیی ئایینە جیاوازەکانی بەئامانج دەگرت، کە بووە ھۆی چەوساندنەوەی گشتی و لەسێدارەدان، بەتایبەتی بەئامانجگرتنی موسڵمانان، کاتۆلیکە ڕۆمانییەکان و پەیڕەوانی ئۆرسۆدۆکسی ڕۆژھەڵات.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> لە ساڵی ١٩٤٦دا، موڵکە ئایینییەکان تووشی خۆماڵیکردن بوونەوە، کە ھاوکات بوو لەگەڵ داخستن یان گۆڕینی دامەزراوە ئایینییەکان بۆ مەبەستی جۆراوجۆری تر.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/> ئەمەش لە ساڵی ١٩٧٦دا گەیشتە لووتکە، کاتێک ئەلبانیا بووە یەکەم دەوڵەتی بێباوەڕی دەستووری لە جیھاندا.<ref name="Elsie p27">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Historical Dictionary of Albania|دوایین=Elsie|یەکەم=Robert|بڵاوکەرەوە=[[The Scarecrow Press]]|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٦١٨٨-٦|edition=2nd|زنجیرە=Historical Dictionaries of Europe, No. 75|شوێن=Lanham, MD, and Plymouth|پەڕە=[https://books.google.com/books?id=haFlGXIg٨uoC&pg=PA٢٧ ٢٧]}}</ref> لەژێر ئەم ڕژێمەدا، ھاووڵاتیان ناچار کران دەست لە بڕوا ئایینییەکانیان ھەڵبگرن، شێوازی ژیانی عەلمانی بگرنە بەر، و ئایدۆلۆژیای سۆشیالیستی پەیڕەو بکەن.<ref name="Zickel/Iwaskiw"/><ref name="Elsie p27"/> === کۆماری چوارەم === [[File:Tirana Square 1988.jpg|thumb|right|لە ساڵی ١٩٨٨دا، یەکەم بێگانەکان ڕێگەیان پێ درا بچنە ناو {{بنز|مەیدانی ئەسکەندەر بەگ|en|Skanderbeg Square|lt=مەیدانی ئەسکەندەر بەگ}} بێ ئۆتۆمبێل لە {{بنز|تیرانا|en|Tirana|lt=تیرانا}}.]] دوای چوار دەیە لە کۆمۆنیزم ھاوکات لەگەڵ {{بنز|شۆڕشەکانی ١٩٨٩|en|revolutions of 1989|lt=شۆڕشەکانی ١٩٨٩دا}}، ئەلبانیا بینەری زیادبوونی بەرچاوی چالاکیی سیاسی بوو، بەتایبەتی لەنێو خوێندکاراندا، کە بووە ھۆی گۆڕانکاری لە سیستمی باودا. دوای یەکەم {{بنز|ھەڵبژاردنی چەند حزبی|en|multi-party elections|lt=ھەڵبژاردنی چەند حزبیی}} ساڵی {{بنز|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەلبانیا (١٩٩١)|en|Albanian parliamentary election, 1991|lt=١٩٩١}}، حزبی کۆمۆنیست پێگەیەکی بەھێزی لە پەرلەماندا پاراست تا تێکشکاندنی لە {{بنز|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەلبانیا (١٩٩٢)|en|Albanian parliamentary election, 1992|lt=ھەڵبژاردنی پەرلەمانیی ١٩٩٢دا}} لەلایەن {{بنز|حزبی دیموکراتیی ئەلبانیا|en|Democratic Party of Albania|lt=حزبی دیموکراتەوە}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Commission on Security and Cooperation in Europe]] (CSCE) |سەردێڕ=Report: The Elections in Albania |ناونیشان=https://www.csce.gov/international-impact/publications/report-elections-albania |ڕێکەوتی سەردان=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201001110932/https://www.csce.gov/international-impact/publications/report-elections-albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٤ی نیسانی ١٩٩١}}</ref> سەرچاوە ئابووری و دارایییە بەرچاوەکان بۆ {{بنز|شەمای ئیستغڵالی ھەرەم لە ئەلبانیا|en|Pyramid schemes in Albania|lt=شەمای ئیستغڵالی ھەرەمی}} تەرخان کران کە بە شێوەیەکی بەرفراوان لەلایەن حکوومەتەوە پشتیوانی دەکران. شەمایەکە لە نێوان یەک لە شەش تا یەک لە سێی دانیشتووانی وڵاتەکەی گرتبۆوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Jarvis |یەکەم=Christopher |ساڵ=٢٠٠٠|ناونیشان=http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2000/03/jarvis.htm |سەردێڕ=The Rise and Fall of the Albanian Pyramid Schemes |journal=Finance and Development |بەرگ=٣٧|issue=1 |پەڕەکان=١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠٠٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی شوباتی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20000510075306/http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/2000/03/jarvis.htm |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Bezemer |یەکەم=Dirk |ساڵ=٢٠٠١|سەردێڕ=Post-socialist Financial Fragility: The Case of Albania |journal=Cambridge Journal of Economics |بەرگ=٢٥|issue=1 |پەڕەکان=١–٢٥|doi=10.1093/cje/25.1.1 |jstor=23599718 |hdl=10419/85494 |hdl-access=free |ناونیشان=http://papers.tinbergen.nl/99045.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://papers.tinbergen.nl/99045.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرەڕای ئاگادارکردنەوەکانی {{بنز|سندووقی نێودەوڵەتیی پول|en|International Monetary Fund|lt=سندووقی نێودەوڵەتیی پول}}، {{بنز|سالی بەرانیشا|en|Sali Berisha|lt=سالی بەرانیشا}} بەرگری لە شەمایەکە کرد وەک کۆمپانیای وەبەرھێنانی گەورە، کە بووە ھۆی ئەوەی کەسانی زیاتر پارەکانیان بگوازنەوە و خانوو و ئاژەڵەکانیان بپڕۆشن بۆ ئەوەی بخرێتە ناو شەمایەکەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Musaraj |یەکەم=Smoki |ساڵ=٢٠١١|سەردێڕ=Tales from Albarado: The Materiality of Pyramid Schemes in Post-socialist Albania |journal=Cultural Anthropology |بەرگ=٢٦|issue=1 |پەڕەکان=٨٤–١١٠|doi=10.1111/j.1548-1360.2010.01081.x|doi-access=free}}</ref> شەمایەکان لە کۆتایی ساڵی ١٩٩٦دا دەستیان کرد بە داڕمان، کە بووە ھۆی ئەوەی زۆرێک لە وەبەرھێنەران پەیوەندی بە خۆپێشاندانی ھێمنانەی سەرەتایییەوە بکەن دژ بە حکوومەت، و داوای گەڕاندنەوەی پارەکانیان بکەن. خۆپێشاندانەکان لە شوباتی ١٩٩٧دا بوونە توندوتیژی کاتێک ھێزەکانی حکوومەت وەڵامیان دایەوە بە تەقەکردن لە خۆپێشاندەران. لە ئاداردا، پۆلیس و پاسەوانی کۆماری ڕایانکرد، و چەکخانەکانیان بە کراوەیی ھێشتەوە. ئەم چەکانە خێرا لەلایەن میلیشیا و گرووپە تاوانکارییەکانەوە بەتاڵ کران. {{بنز|ئاڵۆزیی شاریی ئەلبانی لە ١٩٩٧|en|1997 Albanian civil unrest|lt=جەنگی ناوخۆیی}} ئەنجامدراو بووە ھۆی شەپۆلێکی چۆڵکردنی ھاووڵاتیانی بێگانە و پەنابەران.<ref>For the most part, the [[Albanian diaspora|Albanian refugees]] emigrated to [[Albanians in Italy|Italy]], [[Albanian communities in Greece|Greece]], [[Albanians in Switzerland|Switzerland]], [[Albanians in Germany|Germany]], or North America.</ref> قەیرانەکە بووە ھۆی دەستلەکارکێشانەوەی ھەم {{بنز|ئەلێکساندەر مەکسی|en|Aleksandër Meksi|lt=ئەلێکساندەر مەکسی}} و ھەم {{بنز|سالی بەرانیشا|en|Sali Berisha|lt=سالی بەرانیشا}} لە پۆستەکانیان دوای ھەڵبژاردنی گشتی. لە نیسانی ١٩٩٧دا، {{بنز|ئۆپراسیۆنی ئالبا|en|Operation Alba|lt=ئۆپراسیۆنی ئالبا}}، ھێزێکی پاراستنی ئاشتیی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بە سەرکردایەتیی ئیتاڵیا، چووە نێو ئەلبانیاوە بە دوو ئامانج: بۆ یارمەتیدان لە چۆڵکردنی بێگانەکان و دابینکردنی زەمینە بۆ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان. ڕێکخراوی نێودەوڵەتیی سەرەکیی بەشداربوو بەشی {{بنز|کێشەی جەنگی ناوخۆیی ئەلبانیا لە ١٩٩٧#دەستوەردانی نێودەوڵەتی|en|Albanian civil war of 1997#International intervention|lt=چەند نەتەوەییی}} {{بنز|یەکێتیی ئەورووپای ڕۆژئاوا|en|Western European Union|lt=یەکێتیی ئەورووپای ڕۆژئاوا}} و {{بنز|پۆلیسی ئەلبانیا|en|Albanian Police|lt=پۆلیسی ئەلبانی}} بوو، کە لەگەڵ حکوومەتدا کاری کرد بۆ دووبارە ڕێکخستنەوەی {{بنز|سیستمی دادوەریی ئەلبانیا|en|Judicial system of Albania|lt=سیستمی دادوەری}} و لە ھەمان کاتدا پۆلیسی ئەلبانی. === سەردەمی ھاوچەرخ === [[File:2019-11-26_Mamurras,_Albania_M6.4_earthquake_shakemap_(USGS).jpg|thumb|upright|{{بنز|بوومەلەرزەی ئەلبانیا (٢٠١٩)|en|2019 Albania earthquake|lt=بوومەلەرزەی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}} بەھێزترین بوومەلەرزە بوو کە لە زیاتر لە چوار دەیەدا لە ئەلبانیای دا بێت.<ref>{{cite anss|Albania|2019|us70006d0m|M 6.4 – 16 km WSW of Mamurras, Albania|access-date=1 December 2019}}</ref>]] دوای کەوتنی سیستمی کۆمۆنیستی، ئەلبانیا ھەوڵی یەکگرتنەوەی لەگەڵ دامەزراوە یۆرۆ-ئەتلەنتیکییەکاندا دا. بە فەرمی لە ٢٨ی نیسانی ٢٠٠٩دا داواکاریی ئەندامێتیی لە {{بنز|یەکێتیی ئەورووپا|en|European Union|lt=یەکێتیی ئەورووپا}} پێشکەش کرد و لە ھەمان ساڵدا پەیوەندیی بە {{بنز|ناتۆ|en|NATO|lt=ناتۆوە}} کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[European Commission]] |سەردێڕ=Albania{{spaced ndash}}EU-Albania relations |ناونیشان=http://ec.europa.eu/enlargement/potential-candidate-countries/albania/eu_albania_relations_en.htm |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130626032053/http://ec.europa.eu/enlargement/potential-candidate-countries/albania/eu_albania_relations_en.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name = "Albania_Croatia_EU">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[NATO|North Atlantic Treaty Organization]] |سەردێڕ=Ceremony marks the accession of Albania and Croatia to NATO |ناونیشان=https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_52902.htm |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230903225736/https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_52902.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە حوزەیرانی ٢٠١٤دا پێگەی کاندیدی یەکێتیی ئەورووپای پێ بەخشرا، لە کاتێکدا گفتوگۆکانی چوونەناوەوە بە یەکەم کۆنفرانسی نێوان حکوومەتەکان لە تەممووزی ٢٠٢٢دا دەستیان پێکرد.<ref name="EU CS">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=European Commission |سەردێڕ=EU candidate status for Albania |ناونیشان=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/MEMO_14_439 |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230505211210/https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/MEMO_14_439 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name = "EUcouncil">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania |ناونیشان=https://www.consilium.europa.eu/en/policies/albania/ |بڵاوکەرەوە=Council of the European Union |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ئەلبانیا گفتوگۆکانی لەسەر پێڕستی بنەما بنەڕەتییەکان لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤دا کێشایەوە و، تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٥، سەرجەم پێڕستەکانی گفتوگۆی کردەوە، کە لەلایەن کۆمسیۆنی ئەورووپاوە وەک وەرچەرخانێکی گرنگ لە پرۆسەی چوونەناوەوەدا وەسف کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania |ڕێکەوت=٥ی ئازاری ٢٠٢٦|ناونیشان=https://enlargement.ec.europa.eu/countries/albania_en |بڵاوکەرەوە=European Commission |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Accession Conference with Albania: EU opens negotiations on the fundamentals cluster |ناونیشان=https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/international-ministerial-meetings/2024/10/15/ |بڵاوکەرەوە=Council of the European Union |ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> {{بنز|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەلبانیا (٢٠١٣)|en|2013 Albanian parliamentary election|lt=ھەڵبژاردنی پەرلەمانیی ٢٠١٣ی ئەلبانیا}} کۆتایی بە ھەشت ساڵ دەسەڵاتی {{بنز|حزبی دیموکراتیی ئەلبانیا|en|Democratic Party of Albania|lt=حزبی دیموکرات}} لەژێر سەرکردایەتیی {{بنز|سالی بەرانیشا|en|Sali Berisha|lt=سالی بەرانیشادا}} ھێنا. {{بنز|حزبی سۆشیالیستیی ئەلبانیا|en|Socialist Party of Albania|lt=حزبی سۆشیالیست}}، بە سەرکردایەتیی {{بنز|ئێدی ڕاما|en|Edi Rama|lt=ئێدی ڕاما}}، ھەڵبژاردنەکەی وەک ھێزی سەرەکیی {{بنز|ھاوبەشیی بۆ ئەلبانیایەکی ئەورووپی|en|Alliance for a European Albania|lt=ھاوبەشیی بۆ ئەلبانیایەکی ئەورووپی}} بردەوە، لەگەڵ {{بنز|بزووتنەوەی سۆشیالیستی بۆ یەکگرتنەوە|en|Socialist Movement for Integration|lt=بزووتنەوەی سۆشیالیستی بۆ یەکگرتنەوە}} وەک ھاوبەشی ھاوپەیمانی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Albanian leader concedes defeat, soothes fears of poll dispute |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/us-albania-election/albanian-leader-concedes-defeat-soothes-fears-of-poll-dispute-idUSBRE95P1BN20130626/ |ئیش=Reuters |ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Albania's new Socialist-led government targets economy, EU |ناونیشان=https://www.reuters.com/article/world/albanias-new-socialist-led-government-targets-economy-eu-idUSBRE98E0CH/ |ئیش=Reuters |ڕێکەوت=١٥ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> حکوومەتەکانی ڕاما چاکسازیی دادوەری، گۆڕانکاریی لە ئیدارەی گشتیدا، دووبارە ئاوەدانکردنەوەی شارەکان، بەدیجیتاڵکردنی خزمەتگوزارییە گشتییەکان، گەشەپێدانی گەشتوگوزار و چوونەناو یەکێتیی ئەورووپایان وەک لەپێشینە سەرەکییەکان بەرز کردەوە. پاکێجێکی گەورەی چاکسازیی دادپەروەری کە لە ساڵی ٢٠١٦دا پەسەند کرا، دامەزراوەی نوێی دروست کرد لەوانە {{بنز|پەیکەری تایبەت دژ بە گەندەڵی و تاوانی ڕێکخراو|en|Special Structure against Corruption and Organized Crime|lt=پەیکەری تایبەت دژ بە گەندەڵی و تاوانی ڕێکخراو}} (SPAK)، کە دواتر بووە ناوەندی دادگاییکردنی کەیسەکانی گەندەڵیی ئاستی بەرز و تاوانی ڕێکخراو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=OSCE Presence in Albania supports SPAK and Special Courts |ناونیشان=https://www.osce.org/presence-in-albania/556881 |بڵاوکەرەوە=OSCE |ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> لە ھەمان کاتدا، خولی درێژخایەنی ڕاما زیاتر بووە بابەتێکی جێی گەنگەشە. حزبی سۆشیالیست لە ھەڵبژاردنە پەرلەمانییەکانی {{بنز|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەلبانیا (٢٠١٧)|en|2017 Albanian parliamentary election|lt=٢٠١٧}}، {{بنز|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەلبانیا (٢٠٢١)|en|2021 Albanian parliamentary election|lt=٢٠٢١}} و {{بنز|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەلبانیا (٢٠٢٥)|en|2025 Albanian parliamentary election|lt=٢٠٢٥دا}} سەرکەوتنی بەدەستھێنا، کە ڕامای کردە یەکەم سەرۆک وەزیرانی ئەلبانی کە چوار خولی بەردەوام مسۆگەر بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Deutsche Welle]] |سەردێڕ=Albania: PM Edi Rama secures third term for Socialist Party |ناونیشان=https://www.dw.com/en/albania-pm-edi-rama-secures-third-term-for-socialist-party/a-57356202 |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210610072140/https://www.dw.com/en/albania-pm-edi-rama-secures-third-term-for-socialist-party/a-57356202 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢١|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Albania's Rama wins historic fourth term, opposition says vote stolen |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/albanias-rama-on-brink-landslide-election-win-2025-05-13/ |ئیش=Reuters |ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> باڵادەستیی ئەو ھاوکات بوو لەگەڵ ڕەخنەی بەردەوامی حزبەکانی ئۆپۆزسیۆن، کۆمەڵگەی مەدەنی و چاودێرە نێودەوڵەتییەکان لەسەر گەندەڵی، لاوازیی کۆنتڕۆڵ و ھاوسەنگی، دەستبەسەرداگرتنی دەوڵەت، پەستانی میدیایی و بەکارھێنانی سەرچاوەکانی دەوڵەت لە ھەڵبژاردنەکاندا. ڕێکخراوی {{بنز|فریدم ھاوس|en|Freedom House|lt=فریدم ھاوس}} ئەلبانیای وەک "بەشێک بە ئازاد" و وەک "ڕژێمێکی گواستنەوەیی یان ھێبریدی" پۆلێن کردووە، ھاوکات ئاماژەی بەوە داوە کە ھەڵبژاردنەکان کێبڕکێکارانەن بەڵام سیاسەت زۆر جەمسەربەندە، لە دەوری کەسایەتییە باڵادەستەکان ڕێکخراوە، و بەھۆی گەندەڵی و بەرتیلدانەوە کاریگەریی لەسەر دروست بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania: Freedom in the World 2026 Country Report |ناونیشان=https://freedomhouse.org/country/albania/freedom-world/2026 |بڵاوکەرەوە=Freedom House |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania: Country Profile |ناونیشان=https://freedomhouse.org/country/albania |بڵاوکەرەوە=Freedom House |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ھەڵسەنگاندنی ''نەتەوەکان لە گواستنەوەدا''ی فریدم ھاوس حکومڕانیی نیشتمانیی ئەلبانیای وەک دیموکراتیک وەسف کردووە بەڵام ژێر دەسەڵاتی سیاسەتی حزبیی کڵاینتلیستی و کەسایەتییە تاکەکەسییەکان، و ڕایگەیاندووە کە ھەڵبژاردنەکان زۆرجار بە کڕینی دەنگ، دەستکاری، ساختەکاری و لایەنگری لە سنووردارکردنی بازنەکانی ھەڵبژاردندا شێوێنراون.<ref name="albanianationsin">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania: Nations in Transit 2024 Country Report |ناونیشان=https://freedomhouse.org/country/albania/nations-transit/2024 |بڵاوکەرەوە=Freedom House |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> شڵەژانی سەبارەت بە دەستبەسەرداگرتنی دەوڵەت ھەروەھا بووە بابەتی دووبارە لە ھەڵسەنگاندنەکانی ئەلبانیادا. لە ساڵی ٢٠٢١دا، {{بنز|شەفافیەتی نێودەوڵەتی|en|Transparency International|lt=شەفافیەتی نێودەوڵەتی}} و پەیمانگەی دیموکراسی و ناوەندگەرایی نووسراوی ''هەڵوەشاندنەوەی دەستبەسەرداگرتنی دەوڵەت لە ئەلبانیا''یان بڵاوکردەوە، کە ڕاپۆرتێک بوو پشکنینی بۆ کەیسەکانی گەندەڵیی گەورە و "یاسا دروستکراوەکان" لە ساڵی ٢٠٠٨ەوە تا ٢٠٢٠ دەکرد. ڕاپۆرتەکە ڕایگەیاند کە میانیزمەکانی دەستبەسەرداگرتنی دەوڵەت لە ئەلبانیادا تۆڕە کڵاینتلیستییەکان، گەندەڵی لە دادوەریدا و یاساکانی دیزاینکراو بۆ سوودگەیاندن بە بەرژەوەندییە تایبەتە دیاریکراوەکان لەخۆ دەگرێت.<ref name="deconstructingstatecapture">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Deconstructing State Capture in Albania: An Examination of Grand Corruption Cases and Tailor-Made Laws from 2008 to 2020 |ناونیشان=https://www.transparency.org/en/publications/deconstructing-state-capture-in-albania-an-examination-of-grand-corruption-cases-and-tailor-made-laws-from-2008-to-2020 |بڵاوکەرەوە=Transparency International |ڕێکەوت=٣٠ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{cite report |title=Deconstructing State Capture in Albania: An Examination of Grand Corruption Cases and Tailor-Made Laws from 2008 to 2020 |url=https://idmalbania.org/wp-content/uploads/2021/11/2021_Report_DeconstructingStateCaptureAlbania_English.pdf |publisher=Institute for Democracy and Mediation / Transparency International |date=2021 |access-date=3 July 2026}}</ref> {{بنز|پێڕستی گۆڕانکاریی بێرتێلسمان|en|Bertelsmann Transformation Index|lt=پێڕستی گۆڕانکاریی بێرتێلسمان}} لە ساڵی ٢٠٢٦دا ڕایگەیاند کە تۆڕە سیاسی و ڕێوڕەسمییەکان بەردەوام بوون لە تێکدانی شایستەسالاری و پسپۆڕیی بیرۆکراسی، و لێکۆڵینەوەکانی گەندەڵیی ئاستی بەرز دەریانخستبوو کە ڕۆڵی تۆڕەکان گرێبەستەکان و سەرچاوەکانی دەوڵەتیان بەرەو ھاوبەشە سیاسییەکان، کۆمپانیا پەیوەندیدارەکان، ئەندامانی خێزان و تۆڕە تاوانکارییەکان لادابوو.<ref name="bti2026albania">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=BTI 2026 Albania Country Report |ناونیشان=https://bti-project.org/en/reports/country-report/ALB |بڵاوکەرەوە=Bertelsmann Stiftung |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> تەواویەتیی ھەڵبژاردنەکان لە کاتی خولەکانی دواتری ڕامادا بە جێی کێشە مایەوە. {{بنز|نووسینگەی دەزگاکانی دیموکراتیک و مافەکانی مرۆڤی ڕێکخراوی ئاسایش و ھاوکاریی ئەورووپا|en|OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights|lt=نووسینگەی دەزگاکانی دیموکراتیک و مافەکانی مرۆڤی ڕێکخراوی ئاسایش و ھاوکاریی ئەورووپا}} ڕایگەیاند کە {{بنز|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەلبانیا (٢٠٢٥)|en|2025 Albanian parliamentary election|lt=ھەڵبژاردنی پەرلەمانیی ٢٠٢٥}} کێبڕکێکارانە بوو و بە شێوازێکی پیشەیی بەڕێوەچوو، بەڵام لە ژینگەیەکی زۆر جەمسەربەنددا ڕووی دا و بەشداربووان لە بوارێکی یەکساندا نەبوون. ڕاپۆرتی کۆتایی ئاماژەی بە ڕاپۆرتەکانی ترساندن، خراپ بەکارھێنانی سەرچاوە گشتییەکان و پەستان لەسەر کارمەندانی گشتی کرد، کە دەرفەتە یەکسانەکانی تێکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania parliamentary elections 2025: ODIHR final report |ناونیشان=https://odihr.osce.org/odihr/elections/albania/600169 |بڵاوکەرەوە=OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ڕۆیتەرز ڕایگەیاند کە ھەڵمەتی ساڵی ٢٠٢٥ لەژێر باڵادەستیی بەڵێنی ڕاما بۆ مسۆگەرکردنی ئەندامێتی لە یەکێتیی ئەورووپا تا ساڵی ٢٠٣٠ و تۆمەتەکانی گەندەڵیی بەرفراواندا بوو، لە کاتێکدا ڕەخنەگران پێیان وابوو کە ئەو دەسەڵاتێکی زۆری کۆکردووەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Albania's Rama seeks fourth term in election dominated by graft, EU membership |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/albanias-rama-seeks-fourth-term-election-dominated-by-graft-eu-membership-2025-05-08/ |ئیش=Reuters |ڕێکەوت=٨ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> دوای ھەڵبژاردنەکە، ڕاما خولی چوارەمی خۆی لە ئەیلوولی ٢٠٢٥دا دەست پێکرد و ئەندامێتیی یەکێتیی ئەورووپای تا ساڵی ٢٠٣٠ وەک ئامانجی سەرەکیی خولەکەی ڕاگەیاند.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Albania's Rama starts fourth term as PM, targets EU membership |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/albanias-rama-starts-fourth-term-pm-targets-eu-membership-2025-09-18/ |ئیش=Reuters |ڕێکەوت=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> چەسپاندنی دەسەڵاتی ڕاما ھاوکات بوو لەگەڵ شەپۆلێک لە لێکۆڵینەوەکانی SPAK دژ بە کەسایەتییە ئاست بەرزەکان ھەم لە زۆرینەی فەرمانڕەوا و ھەم لە ئۆپۆزسیۆندا. سەرۆک وەزیرانی پێشوو سالی بەرانیشا لە ساڵی ٢٠٢٤دا بە تۆمەتی گەندەڵی سزادرا، سەرۆکی پێشوو {{بنز|ئیلیر مێتا|en|Ilir Meta|lt=ئیلیر مێتا}} دەستگیرکرا و دواتر لە کەیسێکی گەندەڵی و سپیکردنەوەی پولدا تۆمەتبار کرا، و سەرۆکی شارەوانیی تیرانا {{بنز|ئێریۆن ڤێلیای|en|Erion Veliaj|lt=ئێریۆن ڤێلیای}}، کە کەسایەتییەکی باڵای حزبی سۆشیالیست بوو، لە ساڵی ٢٠٢٥دا بە تۆمەتی گەندەڵی و سپیکردنەوەی پول ڕاگیرا، کە ئەویش ڕەتی کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Former Albanian PM Indicted for Corruption |ناونیشان=https://www.occrp.org/en/news/former-albanian-pm-indicted-for-corruption |ئیش=Organized Crime and Corruption Reporting Project |ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Albanian ex-president Meta held on corruption charges |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/europe/albanias-ex-president-meta-detained-by-police-spokesman-says-2024-10-21/ |ئیش=Reuters |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=An Albanian court orders the capital's mayor into custody and accuses him of corruption |ناونیشان=https://apnews.com/article/98d0fa2e987eaf57b9e41123c832e8dc |ئیش=Associated Press |ڕێکەوت=١٠ی شوباتی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> جێگری سەرۆک وەزیران و وەزیری ژێرخان {{بنز|بێلیندا باڵووکو|en|Belinda Balluku|lt=بێلیندا باڵووکو}} دواتر لەسەر ئیدیعای تەندەری گشتی لێکۆڵینەوەی لەگەڵدا کرا، ئەنجامدانی کاری هەڵەی ڕەت کردەوە، و لەلایەن ڕاماوە لە شوباتی ٢٠٢٦دا دوورخرایەوە کاتێک کەیسەکە بەھێزتر بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Albanian PM fires deputy as corruption investigation heats up |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/albanian-pm-fires-deputy-corruption-investigation-heats-up-2026-02-26/ |ئیش=Reuters |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> بەرپرسانی یەکێتیی ئەورووپا ستایشی کاری SPAKیان کرد وەک بنەمایەک بۆ چاکسازیی سەروەریی یاسا، ھاوکات ئاگادارییان دا کە پێشکەوتنی ئەلبانیا لە یەکێتیی ئەورووپادا بەستراوەتەوە بە سەربەخۆیی دادوەری و ئەنجامە باوەڕپێکراوەکانی دژەگەندەڵی.<ref name = albania2025Report>{{cite report |title=Albania 2025 Report |url=https://enlargement.ec.europa.eu/document/download/fe9138b7-90fe-4277-a12c-3a03f6d1957f_en?filename=albania-report-2025.pdf |publisher=European Commission |date=4 November 2025 |access-date=3 July 2026}}</ref> لە ٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩دا، {{بنز|بوومەلەرزەی ئەلبانیا (٢٠١٩)|en|2019 Albania earthquake|lt=بوومەلەرزەیەک}} بە گوڕی ٦٫٤ لە سەرپێوەری {{بنز|پێوەری گوڕی مۆمێنت|en|Moment magnitude scale|lt=مۆمێنت}} لە ئەلبانیای دا، کە ناوەندەکەی نزیکەی {{convert|16|km|mi|0|abbr=on}} لە باکووری ڕۆژئاوای {{بنز|ماموراس|en|Mamurras|lt=ماموراس}} بوو.<ref>{{cite anss|Albania|2019|us70006d0m|M 6.4 – 16 km WSW of Mamurras, Albania|access-date=1 December 2019}}</ref> تەزینی بوومەلەرزەکە لە {{بنز|تیرانا|en|Tirana|lt=تیرانا}} و لە شوێنە دوورەکانی وەک {{بنز|تارانتۆ|en|Taranto|lt=تارانتۆ}} لە ئیتاڵیا، و {{بنز|بێلگراد|en|Belgrade|lt=بێلگراد}} لە سڕبیا ھەستی پێکرا، لە کاتێکدا ئەو ناوچانەی زۆرترین کاریگەرییان بەرکەوت {{بنز|دوورێس|en|Durrës|lt=دوورێس}} و {{بنز|کۆدێر-تومانە|en|Kodër-Thumanë|lt=کۆدێر-تومانە}} بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://earthquake-report.com/2019/11/26/very-strong-earthquake-albania-november-26-2019/ |سەردێڕ=Very Strong earthquake – Albania – November 26, 2019 |ڕێکەوت=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|وێبگە=Earthquake-Report |ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191128174146/https://earthquake-report.com/2019/11/26/very-strong-earthquake-albania-november-26-2019/ |ڕەوشی ناونیشان=usurped}}</ref> وەڵامدانەوەکە کۆمەککردنی مرۆیی لەلایەن {{بنز|دیاسپۆڕای ئەلبانی|en|Albanian diaspora|lt=دیاسپۆڕای ئەلبانی}} و چەندین حکوومەتی بێگانەی لەخۆ دەگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Exit News |سەردێڕ=Albanians Raise $13 Million in 3 Days for Earthquake Relief |ناونیشان=https://exit.al/en/2019/11/29/albanians-raise-13-million-in-3-days-for-earthquake-relief/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200803175535/https://exit.al/en/2019/11/29/albanians-raise-13-million-in-3-days-for-earthquake-relief/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> لە ٩ی ئاداری ٢٠٢٠دا، {{بنز|پەتای کۆڤید-١٩ لە ئەلبانیا|en|COVID-19 pandemic in Albania|lt=پەتای کۆڤید-١٩}} پشتڕاست کرایەوە کە بڵاوبووەتەوە بۆ ئەلبانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Health and Social Protection]] |سەردێڕ=Ministria e Shëndetësisë: Konfirmohen dy rastet e para me koronavirusin e ri |ناونیشان=https://shendetesia.gov.al/ministria-e-shendetesise-konfirmohen-dy-rastet-e-para-me-koronavirusin-e-ri/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200723160112/https://shendetesia.gov.al/ministria-e-shendetesise-konfirmohen-dy-rastet-e-para-me-koronavirusin-e-ri/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٩ی ئازاری ٢٠٢٠}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٦دا، خۆپێشاندانی گەورەی دژەحکوومەت کە بە {{بنز|شۆڕشی فلامینگۆ|en|Flamingo Revolution|lt=شۆڕشی فلامینگۆ}} ناسراون، سەریان ھەڵدا دوای ئەوەی پەرەپێدانی کەناراوە لوکسە پێشنیارکراوەکان لەسەر {{بنز|دوورگەی سازان|en|Sazan Island|lt=دوورگەی سازان}} و {{بنز|ناوچەی پارێزراوی ڤجۆسە-نارتا|en|Vjosa–Narta Protected Landscape|lt=نیمچەدوورگەی زڤێرنێس}}، لەوانەش پڕۆژەکانی پەیوەندیدار بە {{بنز|جارێد کۆشنەر|en|Jared Kushner|lt=جارێد کۆشنەرەوە}}، بوونە جێی سەرنجی خۆپێشاندانە ژینگەیی و دژەگەندەڵییەکان. خۆپێشاندەران حکوومەتەکەی ڕامایان تۆمەتبار کرد بە نەبوونی شەفافیەت، مەترسی بۆ سەر سیستمی ژینگەییی پارێزراو و شکستی لە چارەسەرکردنی گەندەڵی یان باشترکردنی خزمەتگوزارییە گشتییەکان.<ref name="albanianpoliceuse">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Albanian police use teargas to disperse anti-graft demonstrators |ناونیشان=https://www.reuters.com/world/albanian-police-use-teargas-disperse-anti-graft-demonstrators-2026-07-02/ |ئیش=Reuters |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="albanianpoliceuse_1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Albanian police use tear gas and pepper spray as Tirana protest turns violent |ناونیشان=https://apnews.com/article/063288405ee82156e32e6bde500d0569 |ئیش=Associated Press |ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> خۆپێشاندانەکان، کە لە سەرەتادا سەرنجیان لەسەر پاراستنی ژینگە بوو، فراوان بوون بۆ داواکاریی بەرفراوانتر بۆ لێپرسینەوە لە حکوومەت، ھەڵبژاردنی پێشوەختە و دەستلەکارکێشانەوەی ڕاما. کەسایەتییەکانی پەرلەمانی ئەورووپاش ئاگادارییان دا کە پلانەکانی پەرەپێدانی کەناراوەکان دەکرێت کاریگەری لەسەر پرۆسەی چوونەناوی ئەلبانیا لە یەکێتیی ئەورووپا دابنێت ئەگەر لەگەڵ پابەندبوونە ژینگەیییەکان و پێوەرە دیموکراتییەکاندا ناکۆک بن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Albania warned EU accession at risk over Jared Kushner-backed resort plans |ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2026/jul/01/albania-warned-eu-accession-at-risk-jared-kushner-resort-plans |ئیش=The Guardian |ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> == جوگرافیا == [[File:Valbona_nga_Kukaj.jpg|thumb|right|300px|{{بنز|ئەپڵەکانی ئەلبانیا|en|Albanian Alps|lt=ئەڵپەکانی ئەلبانیا}} درێژکراوە و لە ھەمان کاتدا بەرزترین بەشی {{بنز|ئەڵپەکانی دیناریک|en|Dinaric Alps|lt=ئەڵپەکانی دیناریکن}}.]] ئەلبانیا دەکەوێتە بەردەم {{بنز|دەریای ناوەڕاست|en|Mediterranean Sea|lt=دەریای ناوەڕاست}} لەسەر {{بنز|نیمچەدوورگەی بەڵکان|en|Balkan Peninsula|lt=نیمچەدوورگەی بەڵکان}} لە {{بنز|باشووری ئەورووپا|en|Southern Europe|lt=باشوور}} و {{بنز|باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپا|en|Southeast Europe|lt=باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورووپادا}}، و ڕووبەرەکەی {{convert|28748|km2|0|abbr=on}}ە.<ref name="Albania pdf">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Eftimi |یەکەم=R. |سەردێڕ=Some Considerations on Seawater-freshwater Relationship in Albanian Coastal Area |ناونیشان=http://aguas.igme.es/igme/publica/tiac-02/ALBANIA-I.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200725011907/http://aguas.igme.es/igme/publica/tiac-02/ALBANIA-I.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٠|شوێن=Tirana}}</ref> لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ {{بنز|دەریای ئادریاتیک|en|Adriatic Sea|lt=دەریای ئادریاتیک}}، لە باکووری ڕۆژئاواوە لەگەڵ {{بنز|شاخە ڕەش|en|Montenegro|lt=مۆنتینیگرۆ}}، لە باکووری ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ {{بنز|کۆسۆڤۆ|en|Kosovo|lt=کۆسۆڤۆ}}، لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ {{بنز|مەقدۆنیای باکوور|en|North Macedonia|lt=مەقدۆنیای باکوور}}، لە باشوورەوە لەگەڵ {{بنز|یۆنان|en|Greece|lt=یۆنان}}، و لە باشووری ڕۆژئاواوە لەگەڵ {{بنز|دەریای یۆنیان|en|Ionian Sea|lt=دەریای یۆنیاندا}} سنووردارە. لە نێوان ھێڵەکانی پانیی {{بنز|پلەی ٤٢ی باکوور|en|42nd parallel north|lt=٤٢°}} و {{بنز|پلەی ٣٩ی باکوور|en|39th parallel north|lt=٣٩°ی باکوور}} و ھێڵەکانی درێژیی {{بنز|پلەی ٢١ی ڕۆژھەڵات|en|21st meridian east|lt=٢١°}} و {{بنز|پلەی ١٩ی ڕۆژھەڵات|en|19th meridian east|lt=١٩°ی ڕۆژھەڵاتدایە}}. پۆتانە جوگرافییەکان لەوانە {{بنز|ڤێرمۆش|en|Vërmosh|lt=ڤێرمۆش}} لە ٤٢° ٣٥' ٣٤"ی پانیی باکوور وەک باکووریترین خاڵ، {{بنز|کۆنیسپۆل|en|Konispol|lt=کۆنیسپۆل}} لە ٣٩° ٤٠' ٠"ی پانیی باکوور وەک باشووریترین خاڵ، {{بنز|دوورگەی سازان|en|Sazan Island|lt=سازان}} لە ١٩° ١٦' ٥٠"ی درێژیی ڕۆژھەڵات وەک ڕۆژئاواییترین خاڵ، و {{بنز|ڤێرنیک|en|Vërnik|lt=ڤێرنیک}} لە ٢١° ١' ٢٦"ی درێژیی ڕۆژھەڵات وەک ڕۆژھەڵاتیترین خاڵ لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Institute of Statistics (Albania)|Instituti i Statistikës]] (INSTAT) |ناونیشان=http://www.instat.gov.al/graphics/doc/downloads/publikime/Tregues%20sipas%20qarqeve2006.pdf |سەردێڕ=Tregues Sipas Qarqeve Indicators by Prefectures |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110724163040/http://www.instat.gov.al/graphics/doc/downloads/publikime/Tregues%20sipas%20qarqeve2006.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> {{بنز|کۆراب|en|Mount Korab|lt=کێوی کۆراب}}، کە بەرزییەکەی {{convert|2764|m|ft|2|abbr=on}} {{بنز|مەتر لەسەر ئاستی دەریای ئادریاتیک|en|Metres above the Adriatic|lt=لە سەرووی ئادریاتیکەوەیە}}، بەرزترین خاڵە، لە کاتێکدا دەریای ناوەڕاست، لە {{convert|0|m|ft|2|abbr=on}}، نزمترین خاڵە. وڵاتەکە {{convert|148|km|mi|0|abbr=on}} لە ڕۆژھەڵاتەوە بۆ ڕۆژئاوا و نزیکەی {{convert|340|km|mi|0|abbr=on}} لە باکوورەوە بۆ باشوور درێژ دەبێتەوە. ئەلبانیا خاوەنی دیمەنێکی سروشتیی جۆراوجۆرە بە شاخ و گردەکانەوە کە خاکی وڵاتەکەیان لە ئاراستەی جیاوازدا بڕیوە. وڵاتەکە زێدی زنجیرە شاخە بەرفراوانەکانە، لەوانە {{بنز|ئەپڵەکانی ئەلبانیا|en|Albanian Alps|lt=ئەڵپەکانی ئەلبانیا}} لە باکوور، {{بنز|کۆراب|en|Korab Mountains|lt=شاخەکانی کۆراب}} لە ڕۆژھەڵات، {{بنز|پیندۆس|en|Pindus Mountains|lt=شاخەکانی پیندۆس}} لە باشووری ڕۆژھەڵات، {{بنز|شاخەکانی سیراونیان|en|Ceraunian Mountains|lt=شاخەکانی سیراونیان}} لە باشووری ڕۆژئاوا، و {{بنز|شاخەکانی سکاندەربێگ|en|Skanderbeg Mountains|lt=شاخەکانی سکاندەربێگ}} لە ناوەڕاستدا. لە باکووری ڕۆژئاوادا {{بنز|دەریاچەی ئیشکۆدرا|en|Lake of Shkodër|lt=دەریاچەی ئیشکۆدرا}} ھەیە، کە گەورەترین دەریاچەی باشووری ئەورووپایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Bolevich|یەکەم١=Maria|سەردێڕ=Largest lake in southern Europe under threat from "eco-resort"|ناونیشان=https://www.newscientist.com/article/2116873-largest-lake-in-southern-europe-under-threat-from-eco-resort/|وێبگە=New Scientist|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170104154915/https://www.newscientist.com/article/2116873-largest-lake-in-southern-europe-under-threat-from-eco-resort/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەرەو {{بنز|کەناراوەکانی دەریاچەی ئۆھرید لە ئەلبانیا|en|Albanian Ohrid Lake Coast|lt=باشووری ڕۆژھەڵات}} {{بنز|دەریاچەی ئۆھرید|en|Lake of Ohrid|lt=دەریاچەی ئۆھرید}} دەردەکەوێت، کە یەکێکە لە کۆنترین دەریاچە نەپچڕاوەکانی جیھان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Natural and Cultural Heritage of the Ohrid region|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/99|بڵاوکەرەوە=UNESCO|پەڕەکان=UNESCO|وتەگێڕانەوە=Situated on the shores of Lake Ohrid, the town of Ohrid is one of the oldest human settlements in Europe; Lake Ohrid is a superlative natural phenomenon, providing refuge for numerous endemic and relict freshwater species of flora and fauna dating from the tertiary period. As a deep and ancient lake of tectonic origin, Lake Ohrid has existed continuously for approximately two to three million years.|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171217090041/https://whc.unesco.org/en/list/99|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> باشوورتر، پاناییەکە دەریاچەی {{بنز|دەریاچەی پڕێسپا|en|Prespa Lake|lt=گەورە}} و {{بنز|دەریاچەی پڕێسپای بچووک|en|Small Prespa Lake|lt=بچووکی پڕێسپا}} لەخۆ دەگرێت، کە لە بەرزترین دەریاچەکانی بەڵکانن. ڕووبارەکان زیاتر لە ڕۆژھەڵاتەوە سەرچاوە دەگرن و دەڕژێنە ناو دەریای ئادریاتیک و یۆنیانەوە. درێژترین ڕووباری وڵاتەکە، کە لە دەمەوە تا سەرچاوەکەی دەپێورێت، ڕووباری {{بنز|ڕووباری درین|en|Drin River|lt=درین}}ە، کە لە یەکگرتنی دوو سەرچاوەکەیەوە، {{بنز|درینی ڕەش|en|Black Drin|lt=درینی ڕەش}} و {{بنز|درینی سپی|en|White Drin|lt=درینی سپی}} دەست پێ دەکات. گرنگییەکی تایبەت بۆ ڕووباری {{بنز|ڤجۆسە|en|Vjosë|lt=ڤجۆسە}} ھەیە، کە یەکێکە لە دوا سیستمی ڕووبارە گەورە دەستکاری‌نەکراوەکانی ئەورووپا. لە ئەلبانیادا {{بنز|ڕووپۆشی دارستانکان|en|forest cover|lt=ڕووپۆشی دارستان}} نزیکەی ٢٩٪ی کۆی ڕووبەری زەوییە، کە یەکسانە بە ٧٨٨,٩٠٠ ھێکتار دارستان لە ساڵی ٢٠٢٠دا، کە لە ٧٨٨,٨٠٠ ھێکتار لە ساڵی ١٩٩٠دا زیادی کردووە. لە دارستانە سروشتییە دووبارە ڕواوەکاندا ١١٪ وەک {{بنز|دارستانی سەرەتایی|en|primary forest|lt=دارستانی سەرەتایی}} ڕاگەیەندراوە (کە پێکھاتووە لە جۆرە دارە خۆجێییەکان بەبێ ھیچ ئاماژەیەکی ڕوونی چالاکیی مرۆڤ) و نزیکەی ٠٪ی ڕووبەری دارستانەکان لە ناوچە پارێزراوەکاندا دۆزرایەوە. بۆ ساڵی ٢٠١٥، ٩٧٪ی ڕووبەری دارستانەکان لەژێر {{بنز|موڵکایەتیی دەوڵەت|en|State ownership|lt=موڵکایەتیی گشتیدا}} بووە، ٣٪ لەژێر {{بنز|موڵکایەتیی تایبەت|en|Private property|lt=موڵکایەتیی تایبەتدا}} و ٠٪ بە موڵکایەتیی تر یان نەزانراو لێست کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/a6e225da-4a31-4e06-818d-ca3aeadfd635/content |سەردێڕ=Terms and Definitions FRA 2025 Forest Resources Assessment, Working Paper 194 |بڵاوکەرەوە=Food and Agriculture Organization of the United Nations |ساڵ=٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240911122341/https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/a6e225da-4a31-4e06-818d-ca3aeadfd635/content |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Global Forest Resources Assessment 2020, Albania |ناونیشان=https://fra-data.fao.org/assessments/fra/2020/ALB/home/overview |وێبگە=Food Agriculture Organization of the United Nations |ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240911104726/https://fra-data.fao.org/assessments/fra/2020/ALB/home/overview/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === کەشوھەوا === [[File:Gjipe_beach,_Albania.JPG|thumb|right|{{بنز|جیپێ|en|Gjipe|lt=جیپێ}} لەسەر یەکگرتنی دەریای {{بنز|دەریای ئادریاتیک|en|Adriatic Sea|lt=ئادریاتیک}} و {{بنز|دەریای یۆنیان|en|Ionian Sea|lt=دەریای یۆنیان}} کەوتووە، لەسەر {{بنز|ریڤێرای ئەلبانی|en|Albanian Riviera|lt=ریڤێرای ئەلبانی}}.]] {{بنز|کەشوھەوای ئەلبانیا|en|climate of Albania|lt=کەشوھەوای ئەلبانیا}} ئاستێکی دیاری گۆڕانکاری و ھەمەجۆری پێشان دەدات بەھۆی جیاوازی لە ھێڵی پانی، درێژی و بەرزی لە ئاستی دەریادا.<ref name="climate"/><ref name="climate2"/> ئەلبانیا کەشوھەوای {{بنز|کەشوھەوای دەریای ناوەڕاست|en|Mediterranean climate|lt=دەریای ناوەڕاست}} و {{بنز|کەشوھەوای کیشوەری|en|Continental climate|lt=کیشوەری}} بەخۆیەوە دەبینێت، کە بە بوونی چوار وەرزی جیاواز دیاری کراوە.<ref name="climate1"/> بەپێی {{بنز|پۆلێنکردنی کەشوھەوای کۆپن|en|Köppen climate classification|lt=پۆلێنکردنی کۆپن}}، ئەلبانیا پێنج جۆری کەشوھەوای سەرەکی لەخۆ دەگرێت، کە لە دەریای ناوەڕاست و {{بنز|کەشوھەوای شێداری ژێر خولگەیی|en|Humid subtropical climate|lt=ژێر خولگەییی شێدارەوە}} لە نیوەی ڕۆژئاوادا تا دەکاتە {{بنز|کەشوھەوای زەریایی|en|Oceanic climate|lt=زەریایی}}، {{بنز|کەشوھەوای شێداری کیشوەری|en|Humid continental climate|lt=کیشوەریی شێدار}} و {{بنز|کەشوھەوای ژێر جەمسەری|en|Subarctic climate|lt=ژێر جەمسەری}} لە نیوەی ڕۆژھەڵاتی وڵاتەکەدا درێژ دەبێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=World Bank Group |سەردێڕ=Albania: Climate Change Overview |ناونیشان=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/country/albania |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230708191821/https://climateknowledgeportal.worldbank.org/country/albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ناوچە کەناراوەکانی بە درێژایی دەریای {{بنز|کەناراوەکانی دەریای ئادریاتیک لە ئەلبانیا|en|Albanian Adriatic Sea Coast|lt=ئادریاتیک}} و {{بنز|کەناراوەکانی دەریای یۆنیان لە ئەلبانیا|en|Albanian Ionian Sea Coast|lt=یۆنیان}} لە ئەلبانیادا وەک گەرمترین ناوچەکان دەناسرێن، لە کاتێکدا ناوچەکانی باکوور و ڕۆژھەڵات کە {{بنز|ئەپڵەکانی ئەلبانیا|en|Albanian Alps|lt=ئەڵپەکانی ئەلبانیا}} و {{بنز|کۆراب|en|Korab Mountains|lt=شاخەکانی کۆراب}} دەگرنە خۆ وەک ساردترین ناوچەکانی وڵاتەکە دەناسرێن.<ref name="climate3"/> لە سەرانسەری ساڵدا، پلەی گەرمیی مانگانەی ناوەند گۆڕانکاریی بەسەردا دێت، کە لە {{convert|-1|°C|°F|lk=on}} لە مانگەکانی زستاندا تا دەکاتە {{convert|21.8|°C|°F|lk=off}} لە مانگەکانی ھاویندا. بە تایبەتی، بەرزترین پلەی گەرمیی تۆمارکراوی {{convert|43.9|°C|°F|lk=off}} لە {{بنز|کوچۆڤا|en|Kuçovë|lt=کوچۆڤا}} لە ١٨ی تەممووزی ١٩٧٣دا بینرا، لە کاتێکدا نزمترین پلەی گەرمیی {{convert|-29|°C|°F|lk=off}} لە شتیڵە، {{بنز|لیبراژد|en|Librazhd|lt=لیبراژد}} لە ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧دا تۆمار کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.chemicals.al/doc/profili_shqip.pdf|سەردێڕ=PERGATITJA E PROFILIT KOMBETAR SHQIPETAR PER TE VLERESUAR STRUKTUREN KOMBETARE NE MENAXHIMIN E KIMIKATEVE DHE ZBATIMIN E UDHEZIMEVE TE SAICM|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190411202329/http://www.chemicals.al/doc/profili_shqip.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://shqiptarja.com/aktualitet/2731/--8203-moti-regjistrohet-temperatura-rekord-ne-shqiperi---29-grade-ne-librazhd-396120.html|سەردێڕ=Moti, regjistrohet temperatura rekord në Shqipëri, – 29 gradë në Librazhd|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180304172653/https://shqiptarja.com/aktualitet/2731/--8203-moti-regjistrohet-temperatura-rekord-ne-shqiperi---29-grade-ne-librazhd-396120.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەلبانیا زۆربەی {{بنز|دابارین (کەشواھەوا)|en|precipitation (meteorology)|lt=دابارین}} لە مانگەکانی زستاندا بەدەست دێنێت و کەمتر لە مانگەکانی ھاویندا.<ref name="climate2"/> تێکڕای دابارین نزیکەی {{convert|1485|mm|in|abbr=off}}ە.<ref name="climate3"/> ناوەندی دابارینی ساڵانە لە نێوان {{convert|600|and|3000|mm|in|abbr=off}} دایە بەپێی شوێنی جوگرافی.<ref name="climate1"/> بەرزاییەکانی {{بنز|کێوەکانی باکووری ئەلبانیا|en|Northern Mountain Range (Albania)|lt=باکووری ڕۆژئاوا}} و {{بنز|کێوەکانی باشووری ئەلبانیا|en|Southern Mountain Range (Albania)|lt=باشووری ڕۆژھەڵات}} بڕی دابارینی چڕتر وەردەگرن، لە کاتێکدا بەرزاییەکانی {{بنز|کێوەکانی باکووری ئەلبانیا|en|Northern Mountain Range (Albania)|lt=باکووری ڕۆژھەڵات}} و {{بنز|کێوەکانی باشووری ئەلبانیا|en|Southern Mountain Range (Albania)|lt=باشووری ڕۆژئاوا}} ھەروەھا {{بنز|دەشتاییەکانی ڕۆژئاوا|en|Western Lowlands|lt=دەشتاییەکانی ڕۆژئاوا}} بڕی دیاریکراوتر وەردەگرن.<ref name="climate3">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Alban Kuriqi|سەردێڕ=Climate and climate change data for Albania|ناونیشان=http://drinkadria.fgg.uni-lj.si/externalapp/content/climate/FB11_CC_Albania_national.pdf|وێبگە=drinkadria.fgg.uni-lj.si|شوێن=Tirana|پەڕەکان=٣–٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171201043318/http://drinkadria.fgg.uni-lj.si/externalapp/content/climate/FB11_CC_Albania_national.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> {{بنز|ئەپڵەکانی ئەلبانیا|en|Albanian Alps|lt=ئەڵپەکانی ئەلبانیا}} لەوپەڕی باکووری وڵاتەکەدا وەک نموونەی شێدارترین ناوچەکانی ئەورووپا ھەژمار دەکرێن، کە لانی کەم {{convert|3100|mm|1|abbr=on}} باران ساڵانە بەدەست دێنن.<ref name="climate3"/> چوار {{بنز|ڕووباری بەستەڵەکی|en|glacier|lt=ڕووباری بەستەڵەکی}} لەناو ئەم شاخانەدا لە بەرزیی ڕێژەییی نزمی {{convert|2000|m|ft}}دا دۆزرانەوە، کە زۆر دەگمەنە بۆ ھێڵی پانیی باشووری وەھا.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|journal=Arctic, Antarctic, and Alpine Research |بەرگ=٤١|issue=4 |پەڕەکان=٤٥٥–٤٥٩|ڕێکەوت=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٩|دوایین١=Hughes |یەکەم١=Philip D. |سەردێڕ=Twenty-first Century Glaciers and Climate in the Prokletije Mountains, Albania|doi=10.1657/1938-4246-41.4.455|bibcode=2009AAAR...41..455H |doi-access=free}}</ref> === ھەمەجۆریی زیندەیی === [[File:Golden_eagle_(13434882845).jpg|thumb|right|{{بنز|ھەڵۆی زێڕین|en|golden eagle|lt=ھەڵۆی زێڕین}} ھێمای نیشتمانی و ئاژەڵی نیشتمانیی ئەلبانیایە.]] وەک {{بنز|ناوچەی گەرمی ھەمەجۆریی زیندەیی|en|biodiversity hotspot|lt=شوێنێکی گەرمی ھەمەجۆریی زیندەیی}}، ئەلبانیا خاوەنی {{بنز|ھەمەجۆریی زیندەیی|en|biodiversity|lt=ھەمەجۆرییەکی زیندەییی}} زۆر دەوڵەمەند و جیاوازە بەھۆی شوێنی جوگرافیی لە ناوەڕاستی {{بنز|دەریای ناوەڕاست|en|Mediterranean Sea|lt=دەریای ناوەڕاست}} و ھەمەجۆریی گەورە لە مەرجەکانی {{بنز|کەشوھەوا|en|climatic|lt=کەشوھەوا}}، جیوۆلۆجی و {{بنز|ھایدرۆلۆجی|en|hydrological|lt=ھایدرۆلۆجیدا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[BirdLife International]] |سەردێڕ=Mediterranean Basin Biodiversity Hotspot |ناونیشان=https://www.cepf.net/sites/default/files/mediterranean-basin-2017-ecosystem-profile-english_0.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200730213136/https://www.cepf.net/sites/default/files/mediterranean-basin-2017-ecosystem-profile-english_0.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[National Agency of Protected Areas (Albania)|National Agency of Protected Areas]] |سەردێڕ=Biodiversity in Albania |ناونیشان=https://macfungi.webs.com/Fungi-Albanici/Report%20on%20National%20Situation%20of%20Biodiversity%20in%20Albania.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200730213513/https://macfungi.webs.com/Fungi-Albanici/Report%20on%20National%20Situation%20of%20Biodiversity%20in%20Albania.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref> بەھۆی دوورییەوە، شاخ و گردەکانی ئەلبانیا خاوەنی دارستان، دار و گیان کە زۆر گرنگن بۆ ژیانی کۆمەڵێک ئاژەڵی جۆراوجۆر، لەنێویاندا بۆ دوو لە {{بنز|جۆرەکانی لەژێر مەترسیی لەناوچووندان|en|endangered species|lt=جۆرە لەژێر مەترسییەکاندا لەناوچووەکانی}} وڵاتەکە، {{بنز|وشکیی بەڵکان|en|Balkan lynx|lt=وشک}} و {{بنز|ورچی قاوەیی|en|brown bear|lt=ورچی قاوەیی}}، ھەروەھا {{بنز|پشیلەی کێوی|en|wildcat|lt=پشیلەی کێوی}}، {{بنز|گورگی خۆڵەمێشی|en|grey wolf|lt=گورگی خۆڵەمێشی}}، {{بنز|ڕێوی سەرخۆڵ|en|red fox|lt=ڕێوی سوور}}، {{بنز|چەقاڵی زێڕین|en|golden jackal|lt=چەقاڵی زێڕین}}، {{بنز|سیسڕەی میسری|en|Egyptian vulture|lt=سیسڕەی میسری}} و {{بنز|ھەڵۆی زێڕین|en|golden eagle|lt=ھەڵۆی زێڕین}}، کە ئەمەی دوایییان ئاژەڵی نیشتمانیی وڵاتەکەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Tourism and Environment (Albania)|Ministry of Tourism and Environment]] |سەردێڕ=Fifth National Report of Albania to the United Nations Convention on Biological Diversity (CBD) |ناونیشان=https://www.cbd.int/doc/world/al/al-nr-05-en.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.cbd.int/doc/world/al/al-nr-05-en.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|پەڕە=٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=UNECE|سەردێڕ=Albania Environmental Performance Reviews|ناونیشان=http://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/epr/epr_studies/AlbaniaII.pdf|وێبگە=unece.org|پەڕە=١٤١|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی شوباتی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140227090205/http://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/epr/epr_studies/AlbaniaII.pdf|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=On the status and distribution of the large carnivores (Mammalia: Carnivora) in Albania |ناونیشان=http://www.catsg.org/balkanlynx/07_library/7_2_publications/Pdfs/Bego_2000_Status_and_distribution_of_large_carnivores_in_Albania.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.catsg.org/balkanlynx/07_library/7_2_publications/Pdfs/Bego_2000_Status_and_distribution_of_large_carnivores_in_Albania.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠|شوێن=Tirana |پەڕە=٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Die potentielle Verbreitung der Wildkatze (Felis silvestris silvestris) in Österreich als Entscheidungsgrundlage für weitere Schutzmaßnahmen |ناونیشان=https://www.wildkatze-in-oesterreich.at/pages_file/de/62/Habitateignung-Felis-silvestris-silvestris-Da-sarah-friembichler.pdf |وێبگە=wildkatze-in-oesterreich.at |شوێن=Salzburg |پەڕە=١٩|زمان=de |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180909073952/https://www.wildkatze-in-oesterreich.at/pages_file/de/62/Habitateignung-Felis-silvestris-silvestris-Da-sarah-friembichler.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەمە ڕووبارەکان، زۆنگاوەکان و دەریاچەکان گرنگییەکی نائاسایییان ھەیە بۆ {{بنز|فلامینگۆی گەورە|en|greater flamingo|lt=فلامینگۆی گەورە}}، {{بنز|قازەقوڕتکی بچووک|en|pygmy cormorant|lt=قازەقوڕتکی بچووک}} و بالندەی زۆر دەگمەن و ڕەنگە ئایکۆنیترین بالندەی وڵاتەکە، {{بنز|پێلیکانی دالماتیا|en|dalmatian pelican|lt=پێلیکانی دالماتیا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Protection and Preservation of Natural Environment in Albania|سەردێڕ=Albanian Nature|ناونیشان=http://www.ppnea.org/albanian_nature.html|وێبگە=ppnea.org |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180831152920/http://ppnea.org/albanian_nature.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئابی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> گرنگییەکی تایبەتیان ھەیە {{بنز|فۆکی ڕەبەنانی دەریای ناوەڕاست|en|Mediterranean monk seal|lt=فۆکی ڕەبەنانی دەریای ناوەڕاست}}، {{بنز|کیسەڵە دەریایییەکەی لۆگەڕھێد|en|loggerhead sea turtle|lt=کیسەڵی دەریاییی لۆگەڕھێد}} و {{بنز|کیسەڵی دەریاییی سەوز|en|green sea turtle|lt=کیسەڵی دەریاییی سەوز}} کە ھێلانە لەسەر ئاوە کەناراوەکان و شۆڕەکان دەکەن. لە ڕووی {{بنز|جوگرافیای ڕووەکناسی|en|phytogeography|lt=جوگرافیای ڕووەکناسییەوە}}، ئەلبانیا بەشێکە لە {{بنز|شانشینی بۆریال|en|Boreal Kingdom|lt=شانشینی بۆریال}} و بە تایبەتی لەناو پارێزگای ئیلیریی {{بنز|ناوچەی سێرکۆمبۆریال|en|Circumboreal Region|lt=سێرکۆمبۆریال}} و {{بنز|حەوزی دەریای ناوەڕاست|en|Mediterranean Basin|lt=ناوچەی دەریای ناوەڕاستدا}} درێژ دەبێتەوە. خاکەکەی دەکرێت دابەش بکرێت بۆ چوار {{بنز|ناوچەی ئێکۆڵۆژی|en|ecoregion|lt=ناوچەی ئێکۆڵۆژیی}} وشکانیی {{بنز|پەڵەی پالێئارکتیک|en|Palearctic realm|lt=پەڵەی پالێئارکتیک}} واتە لەناو {{بنز|دارستانە ڕووەکوەریوەکانی ئیلیریا|en|Illyrian deciduous forests|lt=دارستانە ڕووەکوەریوەکانی ئیلیریا}}، {{بنز|دارستانە تێکەڵاوەکانی بەڵکان|en|Balkan mixed forests|lt=دارستانە تێکەڵاوەکانی بەڵکان}}، {{بنز|دارستانە تێکەڵاوەکانی شاخەکانی پیندۆس|en|Pindus Mountains mixed forests|lt=دارستانە تێکەڵاوەکانی شاخەکانی پیندۆس}} و {{بنز|دارستانە تێکەڵاوەکانی شاخەکانی دیناریک|en|Dinaric Mountains mixed forests|lt=دارستانە تێکەڵاوەکانی شاخەکانی دیناریک}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=NaturAL|سەردێڕ=Albania towards NATURA 2000|ناونیشان=http://www.natura.al/page.php?lang=en&section=albaniatowardsn2000|وێبگە=natura.al|شوێن=Tirana|پەڕە=١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئازاری ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170311223347/http://www.natura.al/page.php?lang=en&section=albaniatowardsn2000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The National Parks of Albania The fifteen national parks in Albania encompass an area of 210,668.48 hectares which accounts for about 3.65% of the overall territory of the country.|ناونیشان=http://www.worldatlas.com/articles/the-national-parks-of-albania-protecting-the-natural-treasures-of-the-country.html|وێبگە=worldatlas.com|ڕێکەوت=١١ی ئەیلوولی ٢٠١٩|وتەگێڕانەوە=The territory of Albania can be divided into four ecoregions: Dinaric Alpine (mixed forests in the far north). Balcanic (mixed forest in the north-east). Pindus mountain (mixed forests covering the central and southeast mountains). Illyrian deciduous (forest covering the rest of the country).|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180913223325/https://www.worldatlas.com/articles/the-national-parks-of-albania-protecting-the-natural-treasures-of-the-country.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> نزیکەی ٣,٥٠٠ جۆری جیاوازی ڕووەک لە ئەلبانیادا دۆزرابوونەتەوە کە زیاتر ئاماژەن بۆ تایبەتمەندیی {{بنز|دەریای ناوەڕاست|en|Mediterranean|lt=دەریای ناوەڕاست}} و {{بنز|ئۆراسیای|en|Eurasia|lt=ئۆراسیا}}. وڵاتەکە نەریتی زیندووی بەکارھێنانی گیا و دەرمانی پەیڕەو دەکات. لانی کەم ٣٠٠ ڕووەک کە لە ناوخۆدا دەڕوێن لە ئامادەکردنی گیا و دەرماندا بەکار دەھێنرێن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Ministry of Environment |سەردێڕ=Gap Analysis for Nature Protection Legal Acts on Wild Fauna Conservation and Hunting (Albania) |ناونیشان=https://www.al.undp.org/content/dam/albania/docs/FINAL%20GAP.pdf |وێبگە=al.undp.org |پەڕەکان=٨٦–٩٩|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181014204539/https://www.al.undp.org/content/dam/albania/docs/FINAL%20GAP.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|بەستەری نووسەر=Ministry of Environment (Albania)}}</ref> دارەکانی ناو دارستانەکان بە پلەی یەکەم {{بنز|سنۆبەر|en|fir|lt=سنۆبەر}}، {{بنز|بەڕوو|en|oak|lt=بەڕوو}}، {{بنز|ڕاش|en|beech|lt=ڕاش}} و {{بنز|کاج|en|pine|lt=کاجن}}. === پاراستنی ژینگە === [[File:Ksamill-1.jpg|thumb|right|{{بنز|دوورگە بچووکەکانی کسامیل|en|islets of Ksamil|lt=دوورگە بچووکەکانی کسامیل}} لە {{بنز|پارکی نیشتمانیی بوترینت|en|Butrint National Park|lt=پارکی نیشتمانیی بوترینتدان}}.]] ئەلبانیا بەشداربوویەکی چالاکی چەندین ڕێککەوتننامە و کۆنفرانسی نێودەوڵەتی بووە بە ئامانجی بەھێزکردنی پابەندبوونی خۆی بۆ پاراستن و بەڕێوەبردنی بەردەوامی ھەمەجۆریی زیندەیی. لە ساڵی ١٩٩٤ەوە، وڵاتەکە لایەنێکە لە {{بنز|پەیماننامەی ھەمەجۆریی زیندەیی|en|Convention on Biological Diversity|lt=پەیماننامەی ھەمەجۆریی زیندەیی}} (CBD) و {{بنز|پڕۆتۆکۆلی کارتاگینا لەسەر سەلامەتیی زیندەیی|en|Cartagena Protocol on Biosafety|lt=پڕۆتۆکۆلەکانی کارتاگینا}} و {{بنز|پڕۆتۆکۆلی ناگۆیا|en|Nagoya Protocol|lt=ناگۆیا}}ی پەیوەندیدار.<ref name="CBD">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Convention on Biological Diversity]] (CBD) |سەردێڕ=Country Profiles: Albania{{spaced ndash}}Main Details |ناونیشان=https://www.cbd.int/countries/profile/?country=al#:~:text=In%20Albania%2C%203%2C200%20taxa%20of,are%20endemic%20to%20the%20country. |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230904154959/https://www.cbd.int/countries/profile/?country=al |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بۆ ڕاگرتنی ئەم پابەندبوونانە، ستراتیژی و پلانێکی کاری گشتگیری {{بنز|پلانی کاری ھەمەجۆریی زیندەیی|en|Biodiversity action plan|lt=نیشتمانیی بۆ ھەمەجۆریی زیندەیی}} (NBSAP) پەرەپێداوە و جێبەجێی کردووە.<ref name="CBD"/> سەرەڕای ئەوەش، ئەلبانیا ھاوبەشییەکی لەگەڵ {{بنز|یەکێتیی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی سروشت|en|International Union for Conservation of Nature|lt=یەکێتیی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی سروشتدا}} (IUCN) دامەزراندووە، کە ھەوڵەکانی پاراستنی لەسەر ئاستی نیشتمانی و نێودەوڵەتی پێشخستووە. بە ڕێنمایی IUCN، وڵاتەکە پێشکەوتنی بەرچاوی بەدەستھێناوە لە دامەزراندنی {{بنز|ناوچەی پارێزراو|en|protected area|lt=ناوچە پارێزراوەکاندا}} لەناو سنوورەکانیدا، کە ١٢ {{بنز|پارکی نیشتمانی|en|national park|lt=پارکی نیشتمانی}} لەخۆ دەگرێت لەوانە {{بنز|پارکی نیشتمانیی بوترینت|en|Butrint National Park|lt=بوترینت}}، {{بنز|پارکی دەریاییی کارابورون-سازان|en|Karaburun-Sazan Marine Park|lt=کارابورون-سازان}}، {{بنز|پارکی نیشتمانیی ڵۆگارا|en|Llogara National Park|lt=ڵۆگارا}}، {{بنز|پارکی نیشتمانیی پڕێسپا (ئەلبانیا)|en|Prespa National Park (Albania)|lt=پڕێسپا}} و {{بنز|پارکی نیشتمانیی ڕووباری کێویی ڤجۆسە|en|Vjosa Wild River National Park|lt=ڤجۆسە}}.<ref name="New NP">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|ڕێکەوت=٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Për miratimin e ndryshimit të statusit dhe të sipërfaqes së ekosistemeve natyrore park kombëtar (kategoria ii) të zonave të mbrojtura mjedisore |ناونیشان=https://qbz.gov.al/alfresco/api/-default-/public/alfresco/versions/1/nodes/9bdebcfb-5b0f-4d93-9854-5183906bd793/content?attachment=true&alf_ticket=TICKET_e8d425ce36bd2eaf13017ada30e7b7e30a4a8a93 |journal=[[Official Publishing Center (Albania)|Qendra e Botimeve Zyrtare]] |ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230922122722/https://qbz.gov.al/alfresco/api/-default-/public/alfresco/versions/1/nodes/9bdebcfb-5b0f-4d93-9854-5183906bd793/content?attachment=true&alf_ticket=TICKET_e8d425ce36bd2eaf13017ada30e7b7e30a4a8a93 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> وەک ئیمزاکەرێکی {{بنز|پەیماننامەی ڕامسار|en|Ramsar Convention|lt=پەیماننامەی ڕامسار}}، ئەلبانیا دانپێدانانی تایبەتی بە بەخشیوە بە چوار زۆنگاو، و وەک زۆنگاوی خاوەن گرنگیی نێودەوڵەتیی دیاری کردوون، لەوانە {{بنز|بۆنا (دەریای ئادریاتیک)|en|Buna (Adriatic Sea)|lt=بۆنا}}-{{بنز|دەریاچەی ئیشکۆدرا|en|Lake Skadar|lt=ئیشکۆدرا}}، {{بنز|گۆلاوی بوترینت|en|Butrint Lagoon|lt=بوترینت}}، {{بنز|گۆلاوی کاراڤاستا|en|Karavasta Lagoon|lt=کاراڤاستا}} و {{بنز|دەریاچەی پڕێسپا|en|Lake Prespa|lt=پڕێسپا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Ramsar Convention]] |سەردێڕ=Annotated List of Wetlands of International Importance: Albania |ناونیشان=https://rsis.ramsar.org/sites/default/files/rsiswp_search/exports/Ramsar-Sites-annotated-summary-Albania.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230904155518/https://rsis.ramsar.org/sites/default/files/rsiswp_search/exports/Ramsar-Sites-annotated-summary-Albania.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پابەندبوونی وڵاتەکە بۆ پاراستن زیاتر بۆ ناو کایەی {{بنز|یونسکۆ|en|UNESCO|lt=یونسکۆ}} لە {{بنز|تۆڕی جیھانیی یەدەگە سەرچاوەیییەکان|en|World Network of Biosphere Reserves|lt=تۆڕی جیھانیی یەدەگە ژینگەیییەکاندا}} درێژ دەبێتەوە، کە لە چوارچێوەی {{بنز|بەرنامەی مرۆڤ و زیندەوەران|en|Man and the Biosphere Programme|lt=بەرنامەی مرۆڤ و زیندەوەراندا}} کار دەکات، کە ئەمەش بە بەشداربوونی لە {{بنز|یەدەگی زیندەییی نێوان سنوورەکانی ئۆھرید-پڕێسپا|en|Ohrid-Prespa Transboundary Biosphere Reserve|lt=یەدەگی زیندەییی نێوان سنوورەکانی ئۆھرید-پڕێسپادا}} سەلمێنراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) |سەردێڕ=Ohrid-Prespa Transboundary Biosphere Reserve, Albania/North Macedonia |ناونیشان=https://en.unesco.org/biosphere/eu-na/ohrid-prespa |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230904155725/https://en.unesco.org/biosphere/eu-na/ohrid-prespa |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Euronatur |سەردێڕ=Prespa-Ohrid region: Ancient lakes and undiscovered mountain ranges |ناونیشان=https://www.euronatur.org/en/what-we-do/project-areas/project-areas-a-z/balkan-green-belt/projects/prespa-ohrid-region/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210920142057/https://www.euronatur.org/en/what-we-do/project-areas/project-areas-a-z/balkan-green-belt/projects/prespa-ohrid-region/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ئەلبانیا میوانداریی دوو شوێنی سروشتیی {{بنز|شوێنی کەلەپووری جیھانی|en|World Heritage Site|lt=کەلەپووری جیھانی}} دەکات، کە ناوچەی ئۆھرید و ھەردوو {{بنز|ڕووباری گاشی|en|Gashi River|lt=ڕووباری گاشی}} و {{بنز|ڕایجکە|en|Rrajce|lt=ڕایجکە}} وەک بەشێک لە {{بنز|دارستانە کۆنەکانی ڕاشی کاپاتیا و ناوچەکانی تری ئەورووپا|en|Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe|lt=دارستانە کۆنەکانی ڕاشی کاپاتیا و ناوچەکانی تری ئەورووپا}} لەخۆ دەگرێت.<ref name="Ancient Primeval Beech Forests">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation (UNESCO) |سەردێڕ=Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe |ناونیشان=http://whc.unesco.org/en/list/1133 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210912222952/http://whc.unesco.org/en/list/1133 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ==== ناوچە پارێزراوەکان ==== [[File:A fishermen house in Karavasta Lagoon (Divjakë-Karavasta National Park).jpg|thumb|{{بنز|گۆلاوی کاراڤاستا|en|lagoon of Karavasta|lt=گۆلاوی کاراڤاستا}} لەناو {{بنز|پارکی نیشتمانیی دیڤجاکە-کاراڤاستا|en|Divjakë-Karavasta National Park|lt=پارکی نیشتمانیی دیڤجاکە-کاراڤاستا}}]] {{بنز|ناوچە پارێزراوەکانی ئەلبانیا|en|protected areas of Albania|lt=ناوچە پارێزراوەکانی ئەلبانیا}} ئەو ناوچانەن کە لەلایەن {{بنز|حکوومەتی ئەلبانیا|en|Albanian government|lt=حکوومەتی ئەلبانیایەوە}} دیاری دەکرێن و بەڕێوە دەبرێن. ١٢ {{بنز|پارکی نیشتمانی|en|national park|lt=پارکی نیشتمانی}}، ٤ {{بنز|شوێنی ڕامسار|en|ramsar site|lt=شوێنی ڕامسار}}، ١ {{بنز|یەدەگی زیندەیی|en|biosphere reserve|lt=یەدەگی زیندەیی}} و ٧٨٦ جۆری تری یەدەگی پاراستن لە ئەلبانیادا ھەن.<ref name="New NP"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Shumka |یەکەم=Spase |بڵاوکەرەوە=[[United Nations Development Programme]] (UNDP) |سەردێڕ=Albania's Biodiversity and Protected Areas An Executive Summary |ناونیشان=https://www.undp.org/content/dam/albania/docs/short_report_design.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200726213843/https://www.undp.org/content/dam/albania/docs/short_report_design.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref> کەوتبووە باکوورەوە، پارکی نیشتمانیی ئەڵپەکانی ئەلبانیا، کە {{بنز|پارکی نیشتمانیی تێت|en|Theth National Park|lt=پارکی نیشتمانیی پێشووی تێت}} و {{بنز|پارکی نیشتمانیی دۆڵی ڤالبۆنا|en|Valbonë Valley National Park|lt=پارکی نیشتمانیی دۆڵی ڤالبۆنا}}ی لەخۆ دەگرت، لەناو لووتکە بەرزەکانی {{بنز|ئەپڵەکانی ئەلبانیا|en|Accursed Mountains|lt=ئەڵپەکانی ئەلبانیادا}} دەورە دراوە. لە ڕۆژھەڵاتدا، بەشێک لە شاخە سەختەکانی {{بنز|کۆراب|en|Korab|lt=کۆراب}}، {{بنز|نەمێرچکە|en|Nemërçka|lt=نەمێرچکە}} و {{بنز|شێبێنیک|en|Shebenik|lt=شێبێنیک}} لەناو سنوورەکانی {{بنز|پارکی نیشتمانیی سنۆبەری ھۆتۆڤە-دانگێڵی|en|Fir of Hotovë-Dangëlli National Park|lt=پارکی نیشتمانیی سنۆبەری ھۆتۆڤە-دانگێڵی}}، {{بنز|پارکی نیشتمانیی شێبێنیک|en|Shebenik National Park|lt=پارکی نیشتمانیی شێبێنیک}} و {{بنز|پارکی نیشتمانیی پڕێسپا (ئەلبانیا)|en|Prespa National Park (Albania)|lt=پارکی نیشتمانیی پڕێسپادا}} پارێزراون، کە ئەمەی دوایییان بەشی ئەلبانیا لە دەریاچەی {{بنز|دەریاچەی پڕێسپا|en|Prespa Lake|lt=گەورە}} و {{بنز|دەریاچەی پڕێسپای بچووک|en|Small Prespa Lake|lt=بچووکی پڕێسپا}} لەخۆ دەگرێت. بەرەو باشوور، {{بنز|شاخەکانی سیراونیان|en|Ceraunian Mountains|lt=شاخەکانی سیراونیان}} دیاریی {{بنز|کەناراوەکانی دەریای یۆنیان لە ئەلبانیا|en|Albanian Ionian Sea Coast|lt=کەناراوەکانی دەریای یۆنیان}} دەکەن، و دیمەنی سروشتیی {{بنز|پارکی نیشتمانیی ڵۆگارا|en|Llogara National Park|lt=پارکی نیشتمانیی ڵۆگارا}} دروست دەکەن، کە درێژ دەبێتەوە بۆ ناو {{بنز|نیمچەدوورگەی کارابورون، ئەلبانیا|en|Karaburun Peninsula, Albania|lt=نیمچەدوورگەی کارابورون}}، و {{بنز|پارکی دەریاییی کارابورون-سازان|en|Karaburun-Sazan Marine Park|lt=پارکی دەریاییی کارابورون-سازان}} پێکھێنێت. باشوورتر {{بنز|پارکی نیشتمانیی بوترینت|en|Butrint National Park|lt=پارکی نیشتمانیی بوترینت}} کەوتووە، کە دەست دەگرێت بەسەر نیمچەدوورگەیەکدا کە بە دەریاچەی بوترینت و {{بنز|کەناڵی ڤیڤاری|en|Channel of Vivari|lt=کەناڵی ڤیڤاری}} دەورە دراوە. لە ڕۆژئاواوە، بە درێژایی {{بنز|کەناراوەکانی دەریای ئادریاتیک لە ئەلبانیا|en|Albanian Adriatic Sea Coast|lt=کەناراوەکانی دەریای ئادریاتیک}}، {{بنز|پارکی نیشتمانیی دیڤجاکە-کاراڤاستا|en|Divjakë-Karavasta National Park|lt=پارکی نیشتمانیی دیڤجاکە-کاراڤاستا}} شانازی بە {{بنز|گۆلاوی کاراڤاستا|en|Lagoon of Karavasta|lt=گۆلاوی بەرفراوانی کاراڤاستاوە}} دەکات، کە یەکێکە لە گەورەترین سیستمەکانی گۆلاو لە دەریای ناوەڕاستدا. بە دیاریکراوی، یەکەم پارکی نیشتمانیی ڕووباری کێوی لە ئەورووپا، {{بنز|پارکی نیشتمانیی ڕووباری کێویی ڤجۆسە|en|Vjosa Wild River National Park|lt=پارکی نیشتمانیی ڤجۆسە}}، پارێزگاری لە {{بنز|ڤجۆسە|en|Vjosa|lt=ڕووباری ڤجۆسە}} و لقە سەرەکییەکانی دەکات، کە لە شاخەکانی {{بنز|پیندۆس|en|Pindus|lt=پیندۆسەوە}} سەرچاوە دەگرێت و دەڕژێتە ناو دەریای ئادریاتیکەوە. {{بنز|پارکی نیشتمانیی کێوی دایتی|en|Dajti Mountain National Park|lt=پارکی نیشتمانیی کێوی دایتی}}، {{بنز|پارکی نیشتمانیی کێوی ڵورە-دێجە|en|Lurë-Dejë Mountain National Park|lt=پارکی نیشتمانیی کێوی ڵورە-دێجە}} و {{بنز|پارکی نیشتمانیی کێوی تۆمۆر|en|Tomorr Mountain National Park|lt=پارکی نیشتمانیی کێوی تۆمۆر}} پارێزگاری لە زەوییە شاخاوییەکانی ناوەڕاستی ئەلبانیا دەکەن، لەوانە شاخەکانی {{بنز|تۆمۆر|en|Tomorr|lt=تۆمۆر}} و {{بنز|شاخەکانی سکاندەربێگ|en|Skanderbeg Mountains|lt=سکاندەربێگ}}. ==== کێشە ژینگەیییەکان ==== [[File:Show Your Stripes change in temperature graphic for All of Albania with bars with labels.png|thumb|گۆڕانی پلەی گەرمی لە ئەلبانیا. ھەر ھێڵێک نوێنەرایەتیی پلەی گەرمیی ساڵێک دەکات.]] کێشە ژینگەیییەکان لە ئەلبانیادا بە دیاریکراوی {{بنز|پیسبوونی ھەوا|en|Air pollution|lt=پیسبوونی ھەوا}} و {{بنز|پیسبوونی ئاو|en|water pollution|lt=ئاو}}، کاریگەرییەکانی {{بنز|گۆڕانی کەشواھەوا لە ئەلبانیا|en|Climate change in Albania|lt=گۆڕانی کەشوھەوا}}، کەموکوڕییەکانی {{بنز|بەڕێوەبردنی خاشاک|en|waste management|lt=بەڕێوەبردنی خاشاک}}، {{بنز|بایۆلۆجیی پاراستن|en|Conservation biology|lt=لەدەستدانی ھەمەجۆریی زیندەیی}} و پێویستیی دەستبەجێ بۆ {{بنز|پاراستنی سروشت|en|nature conservation|lt=پاراستنی سروشت}} لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Sida's Helpdesk for Environment and Climate Change (SLU) |سەردێڕ=Albania Environment and Climate Change Policy Brief |ناونیشان=https://sidaenvironmenthelpdesk.se/digitalAssets/1616/1616252_albania-eccpb-alb-nov-2011.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210905140139/https://sidaenvironmenthelpdesk.se/digitalAssets/1616/1616252_albania-eccpb-alb-nov-2011.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|پەڕە=٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[United Nations Development Programme|United Nations Development Programme Albania]] (UNDP) |سەردێڕ=Albania: Environment and Climate Change |ناونیشان=https://www.al.undp.org/content/albania/en/home/crisis-response/in-depth.html |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200922152100/https://www.al.undp.org/content/albania/en/home/crisis-response/in-depth.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پێشبینی دەکرێت گۆڕانی کەشوھەوا کاریگەریی بەرچاو بخاتە سەر ئاستی ژیان لە ئەلبانیادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[World Bank]] |سەردێڕ=Climate Risk Country Profile Albania |ناونیشان=https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-06/15812-Albania%20Country%20Profile-WEB.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210906121926/https://climateknowledgeportal.worldbank.org/sites/default/files/2021-06/15812-Albania%20Country%20Profile-WEB.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|پەڕە=١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەلبانیا یەکێکە لەو وڵاتە ئەورووپییانەی کە زۆرترین مەترسی و لاوازییان ھەیە لە بەرامبەر {{بنز|کارەساتی سروشتی|en|natural disaster|lt=کارەساتی سروشتیدا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=World Bank |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Albania—Country Climate and Development Report |ناونیشان=https://www.worldbank.org/en/country/albania/publication/albania-country-climate-and-development-report#:~:text=Background,in%20the%20year%202050%20alone. |ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=World Bank |زمان=en}}</ref> کارەساتە سروشتییەکان، وەک {{بنز|لاپەڕەی لافاو|en|flood|lt=لافاو}}، {{بنز|ئاگری کێوی|en|Wildfire|lt=ئاگری دارستانەکان}}، و {{بنز|ڕاماڵینی زەوی|en|landslide|lt=ڕاماڵینی زەوی}}، لە ئەلبانیادا بەھۆی گۆڕانی کەشوھەواوە ڕوو لە زیابوونن، و زیانی بەرچاو دەگەیەنن.<ref name="imfcountryreport"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Tourism and Environment (Albania)|Ministry of Environment]] |سەردێڕ=Third National Communication of the Republic of Albania under the United Nations Framework Convention on Climate Change |ناونیشان=https://unfccc.int/sites/default/files/resource/Albania%20NC3_13%20October%202016_0.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210707035551/https://unfccc.int/sites/default/files/resource/Albania%20NC3_13%20October%202016_0.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تەممووزی ٢٠٢١|پەڕە=١٤٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> چاوەڕوان دەکرێت بەرزبوونی ئاستی دەریایش کاریگەریی نەرێنی لەسەر کۆمەڵگە کەناراوییەکان و پیشەسازیی گەشتوگوزار دابنێت.<ref name="imfcountryreport" /> لە ساڵی ٢٠٢٣دا ئەلبانیا ٧٫٦٧ ملیۆن تۆن {{بنز|گازی گەرمخانەیی|en|greenhouse gas|lt=گازی گەرمخانەیی}} دەردەکرد،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Jones |یەکەم١=Matthew W. |دوایین٢=Peters |یەکەم٢=Glen P. |دوایین٣=Gasser |یەکەم٣=Thomas |دوایین٤=Andrew |یەکەم٤=Robbie M. |دوایین٥=Schwingshackl |یەکەم٥=Clemens |دوایین٦=Gütschow |یەکەم٦=Johannes |دوایین٧=Houghton |یەکەم٧=Richard A. |دوایین٨=Friedlingstein |یەکەم٨=Pierre |دوایین٩=Pongratz |یەکەم٩=Julia |دوایین١٠=Le Quéré |یەکەم١٠=Corinne |ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=National contributions to climate change due to historical emissions of carbon dioxide, methane, and nitrous oxide since 1850 |ناونیشان=https://doi.org/10.1038/s41597-023-02041-1 |journal=Scientific Data |بەرگ=١٠|issue=1 |پەڕە=١٥٥|doi=10.1038/s41597-023-02041-1 |pmid=٣٦٩٩١٠٧١|issn=2052-4463|pmc=١٠٠٦٠٥٩٣|bibcode=2023NatSD..10..155J}}</ref> کە یەکسانە بە ٢٫٧٣ تۆن بۆ ھەر کەسێک،<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Ritchie |یەکەم١=Hannah |دوایین٢=Rosado |یەکەم٢=Pablo |دوایین٣=Roser |یەکەم٣=Max |ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٤|سەردێڕ=Greenhouse gas emissions |ناونیشان=https://ourworldindata.org/greenhouse-gas-emissions |journal=Our World in Data |زمان=en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200803102846/https://ourworldindata.org/greenhouse-gas-emissions |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کە ئەمەش دەیکاتە وڵاتێکی ڕێژەیی کەم دەرکەر. ئەلبانیا بەڵێنی کەمکردنەوەی ٢٠٫٩٪ی دەرکردنی گازی گەرمخانەییی داوە تا ساڵی ٢٠٣٠، و {{بنز|دەردانی تۆڕی سفر|en|Net-zero emissions|lt=تۆڕی سفر}} تا ساڵی ٢٠٥٠.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania Climate Change Data {{!}} Emissions and Policies |ناونیشان=https://www.climatewatchdata.org/countries/ALB?end_year=2021&start_year=1990 |ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|وێبگە=www.climatewatchdata.org |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241219112538/https://www.climatewatchdata.org/countries/ALB%3Fend_year%3D2021%26start_year%3D1990 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> وڵاتەکە ئاستێکی مامناوەند و باشتربووی لە {{بنز|پێڕستی ئەنجامدانی ژینگەیی|en|Environmental Performance Index|lt=پێڕستی ئەنجامدانی ژینگەییدا}} ھەیە بە پلەی گشتیی ٦٢ لە نێوان ١٨٠ وڵاتدا لە ساڵی ٢٠٢٢دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Environmental Performance Index]] (EPI) |سەردێڕ=2022 Environmental Performance Index Results |ڕێکەوت=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://epi.yale.edu/epi-results/2022/component/epi |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230610151325/https://epi.yale.edu/epi-results/2022/component/epi |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەڵام، پلەی ئەلبانیا دابەزیوە لە دوای بەرزترین پێگەی لە پلەی ١٥ لە پێڕستی ئەنجامدانی ژینگەییی ساڵی ٢٠١٢دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Columbia University]], [[Yale University]] |سەردێڕ=2012 Environmental Performance Index and Pilot Trend Environmental Performance Index |ناونیشان=https://wbc-rti.info/object/document/7519/attach/2012EPI_Report.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200528081455/https://wbc-rti.info/object/document/7519/attach/2012EPI_Report.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|پەڕە=١٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سیاسەت == لە کاتی ڕاگەیاندنی سەربەخۆیییەوە لە ساڵی ١٩١٢دا، ئەلبانیا تووشی گۆڕانکاریی سیاسیی بەرچاو بووە، کە لە قۆناغە جیاوازەکاندا تێپەڕیوە کە دەسەڵاتی پاشایەتی، ڕژێمێکی کۆمۆنیستی و لە کۆتاییدا دامەزراندنی سیستمی دیموکراتییان لەخۆ دەگرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[NATO|North Atlantic Treaty Organization]] (NATO) |سەردێڕ=Legal and Institutional Reform in albania after the Democratic Revolution (1991{{spaced ndash}}1997) |ناونیشان=https://www.nato.int/acad/fellow/95-97/luarasi.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230910150444/https://www.nato.int/acad/fellow/95-97/luarasi.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٨دا، ئەلبانیا گوازراوەتەوە بۆ {{بنز|دەوڵەتی سەربەخۆ|en|sovereign state|lt=کۆمارێکی}} {{بنز|کۆماری پەرلەمانی|en|parliamentary republic|lt=پەرلەمانیی}} {{بنز|کۆماری دەستووری|en|constitutional republic|lt=دەستووریی}} سەربەخۆ، کە نیشانەی وەرچەرخانێکی بنەڕەتی بوو لە پەرەسەندنی سیاسییدا.<ref name="Kushtetuta">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Organization for Security and Co-operation in Europe]] (OSCE) |سەردێڕ=Constitution of the Republic of Albania |ناونیشان=https://www.osce.org/albania/41888 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230910145807/https://www.osce.org/albania/41888 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پەیکەری حکومڕانییەکەی لەژێر {{بنز|دەستووری ئەلبانیا|en|Constitution of Albania|lt=دەستوورێکدا}} کار دەکات کە وەک بەڵگەنامەی سەرەکیی وڵاتەکە خزمەت دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Food and Agriculture Organization]] (FAO) |سەردێڕ=Constitution of Albania |ناونیشان=https://www.fao.org/faolex/results/details/en/c/LEX-FAOC072561/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230910150216/https://www.fao.org/faolex/results/details/en/c/LEX-FAOC072561/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> دەستوورەکە لەسەر بنەمای پڕەنسیپی {{بنز|جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان|en|separation of powers|lt=جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان}} دامەزراوە، بە سێ باڵی حکوومەت کە یاسادانان لە {{بنز|پەرلەمانی ئەلبانیا|en|Parliament of Albania|lt=پەرلەماندا}} بەرجەستە دەبێت، جێبەجێکار بە سەرکردایەتیی {{بنز|سەرۆکی ئەلبانیا|en|President of Albania|lt=سەرۆک کۆمار}} وەک {{بنز|سەرۆکی وڵات|en|head of state|lt=سەرۆکی ڕێوڕەسمیی دەوڵەت}} و {{بنز|سەرۆک وەزیرانی ئەلبانیا|en|Prime Minister of Albania|lt=سەرۆک وەزیران}} وەک {{بنز|سەرۆکی حکوومەت|en|head of government|lt=سەرۆکی جێبەجێکاری حکوومەت}}، و دادوەری بە پلەبەندیی دادگاکان، لەوانە دادگاکانی {{بنز|دادگای دەستووریی ئەلبانیا|en|Constitutional Court of Albania|lt=دەستووری}} و {{بنز|دادگای باڵای ئەلبانیا|en|Supreme Court of Albania|lt=باڵا}} ھەروەھا چەندین دادگای {{بنز|دادگاکانی پێداچوونەوەی ئەلبانیا|en|Appeals courts of Albania|lt=پێداچوونەوە}} و {{بنز|دادگا کارگێڕییەکان لە ئەلبانیا|en|Administrative Courts in Albania|lt=کارگێڕی}}.<ref name="Kushtetuta"/> سیستمی یاساییی ئەلبانیا بە شێوازێک ڕێکخراوە کە پارێزگاری لە مافە سیاسییەکانی خەڵکەکەی بکات، بەبێ ڕەچاوکردنی پەیوەندییە نەتەوەیی، زمانی، ڕەگەزی، یان ئایینییەکانیان.<ref name="Kushtetuta"/><ref name="FH2023">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Freedom House]] |سەردێڕ=Albania: Freedom in the World 2023 |ناونیشان=https://freedomhouse.org/country/albania/freedom-world/2023 |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230910183519/https://freedomhouse.org/country/albania/freedom-world/2023 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرەڕای ئەم پڕەنسیپانە، نیگەرانیی بەرچاو لەسەر مافەکانی مرۆڤ لە ئەلبانیادا ھەن کە پێویستیان بە سەرنجە.<ref name="USDS Politics">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[United States Department of State]] |سەردێڕ=2022 Country Reports on Human Rights Practices: Albania |ناونیشان=https://www.state.gov/reports/2022-country-reports-on-human-rights-practices/albania/ |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230910184101/https://www.state.gov/reports/2022-country-reports-on-human-rights-practices/albania/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم نیگەرانییانە پرسیارەکانی پەیوەندیدار بە سەربەخۆییی دادوەری، نەبوونی کەرتی میدیای ئازاد و کێشەی بەردەوامی گەندەڵی لەناو دەستە جۆراوجۆرەکانی حکوومەت، ئاژانسەکانی جێبەجێکردنی یاسا و دامەزراوەکانی تردا لەخۆ دەگرن.<ref name="USDS Politics"/> لە کاتێکدا ئەلبانیا ڕێگەی خۆی بەرەو ئەندامێتی لە یەکێتیی ئەورووپادا دەپێوێت، ھەوڵی چالاکانە دەدرێت بۆ بەدەستھێنانی باشتربوونی بەرچاو لەم ناوچانەدا بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ پێوەر و ستانداردەکانی یەکێتیی ئەورووپادا.<ref name="FH2023"/> === دۆخی سیاسی === لە کاتێکەوە کە {{بنز|ئێدی ڕاما|en|Edi Rama|lt=ئێدی ڕاما}} و {{بنز|حزبی سۆشیالیستیی ئەلبانیا|en|Socialist Party of Albania|lt=حزبی سۆشیالیست}} لە ساڵی ٢٠١٣دا گەیشتنە دەسەڵات، ئەلبانیا بینەری کۆبوونەوەیەکی بێپێشینەی دەسەڵاتی جێبەجێکار بووە، کە حزبی سۆشیالیست چوار ھەڵبژاردنی پەرلەمانیی یەکبەدوایەکی لە ساڵانی ٢٠١٣، ٢٠١٧، ٢٠٢١ و ٢٠٢٥دا بردەوە. پشتیوانان ستایشی حکوومەتەکەی ڕاما دەکەن بۆ خێراکردنی گفتوگۆکانی چوونەناو یەکێتیی ئەورووپا، جێبەجێکردنی چاکسازیی دادوەریی ساڵی ٢٠١٦، فراوانکردنی خزمەتگوزارییە گشتییە دیجیتاڵییەکان، باشترکردنی ژێرخان و زیاتربوونی گەشتوگوزار.<ref name = "EUcouncil"/> لە ھەمان کاتدا، خولی درێژخایەنی ڕاما بووەتە ھۆی ڕەخنەی بەردەوامی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی. حزبەکانی ئۆپۆزسیۆن، ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و چەندین شیکەرەوە ڕایانگەیاندووە کە ئەلبانیا تووشی پاشەکشەیەکی دیموکراتیی بەرچاو بووەوە کە بە زیاتربوونی باڵادەستیی دەسەڵاتی جێبەجێکار، لاوازبوونی کۆنتڕۆڵ و ھاوسەنگیی دامەزراوەیی، حکومڕانیی کڵاینتلیستی و پاترۆناژی سیاسیی بەرفراوان پێناسە دەکرێت.<ref name="albanianationsin_1">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania: Nations in Transit 2024 |بڵاوکەرەوە=Freedom House |ناونیشان=https://freedomhouse.org/country/albania/nations-transit/2024}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=BTI 2026 Albania Country Report |بڵاوکەرەوە=Bertelsmann Stiftung |ناونیشان=https://bti-project.org/en/reports/country-report/ALB}}</ref> ڕێکخراوی فریدم ھاوس ئەلبانیا وەک وڵاتێکی "بەشێک بە ئازاد" وەسف دەکات و ئاماژە بەوە دەدات کە سیاسەت لەژێر باڵادەستیی سەرکردە بەھێزەکانی حزبەکاندا دەخولێتەوە، لە کاتێکدا گەندەڵی وەک ئاڵۆزییەکی بەردەوام دەمێنێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania: Freedom in the World 2026 |بڵاوکەرەوە=Freedom House |ناونیشان=https://freedomhouse.org/country/albania/freedom-world/2026}}</ref> ڕاپۆرتی ''نەتەوەکان لە گواستنەوەدا''ی حکومڕانیی نیشتمانیی ئەلبانیا وەک ئەوەی لەژێر باڵادەستیی سیاسەتی حزبیی کڵاینتلیستیدا بێت دادەنێت و ڕایدەگەیەنێت کە ھەڵبژاردنەکان بەردەوام بەھۆی کڕینی دەنگ، دەستکاری، ساختەکاری و لایەنگری لە سنووردارکردنی بازنەکانی ھەڵبژاردندا شێوێنراون.<ref name="albanianationsin_1" /> نیگەرانییەکان سەبارەت بە دەستبەسەرداگرتنی دەوڵەت ھەروەھا بە شێوەیەکی دیار لە ھەڵسەنگاندنەکانی سیستمی سیاسیی ئەلبانیادا دەرکەوتوون. لە ساڵی ٢٠٢١دا، {{بنز|شەفافیەتی نێودەوڵەتی|en|Transparency International|lt=شەفافیەتی نێودەوڵەتی}} و پەیمانگەی دیموکراسی و ناوەندگەرایی نووسراوی ''هەڵوەشاندنەوەی دەستبەسەرداگرتنی دەوڵەت لە ئەلبانیا''یان بڵاوکردەوە، کە ڕایانگەیاند گەندەڵیی گەورە، تۆڕە کڵاینتلیستییەکان، لاوازیی دادوەری و یاسادانانی تایبەت میانیزمەکانی دەستبەسەرداگرتنی دەوڵەتیان چالاک کردووە کە کاریگەرییان لەسەر حکومڕانی و دامەزراوە گشتییەکان داناوە.<ref name="deconstructingstatecapture"/> تەواویەتیی ھەڵبژاردنەکان وەک بابەتێکی جێی کێشە مایەوە. دوای {{بنز|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەلبانیا (٢٠٢٥)|en|2025 Albanian parliamentary election|lt=ھەڵبژاردنی پەرلەمانیی ٢٠٢٥}}، {{بنز|نووسینگەی دەزگاکانی دیموکراتیک و مافەکانی مرۆڤی ڕێکخراوی ئاسایش و ھاوکاریی ئەورووپا|en|OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights|lt=نووسینگەی دەزگاکانی دیموکراتیک و مافەکانی مرۆڤی ڕێکخراوی ئاسایش و ھاوکاریی ئەورووپا}} گەیشتە ئەو ئەنجامەی کە ھەڵبژاردنەکە کێبڕکێکارانە بوو و بە شێوازێکی پیشەیی بەڕێوەچوو، بەڵام دەرکەوت کە لە ژینگەیەکی زۆر جەمسەربەنددا و بەبێ بوارێکی یەکسان بەڕێوەچوو. شاندی چاودێری ڕاپۆرتی لەسەر خراپ بەکارھێنانی سەرچاوە گشتییەکان، پەستان لەسەر کارمەندانی گشتی، ئیدیعای ترساندن و مەرجەکانی نایەکسانی ھەڵمەتەکان دا کە دەرفەتە یەکسانەکانی لە نێوان کاندیدەکاندا تێکدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania Parliamentary Elections, 11 May 2025: Final Report |ڕێکەوت=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|بڵاوکەرەوە=OSCE/ODIHR |ناونیشان=https://odihr.osce.org/odihr/elections/albania/600028}}</ref> فراوانبوونی {{بنز|پەیکەری تایبەت دژ بە گەندەڵی و تاوانی ڕێکخراو|en|Special Structure against Corruption and Organized Crime|lt=پەیکەری تایبەت دژ بە گەندەڵی و تاوانی ڕێکخراو}} (SPAK) بووە ھۆی لێکۆڵینەوە و دادگاییکردنی سیاسەتمەدارانی ئاست بەرز ھەم لە زۆرینەی فەرمانڕەوا و ھەم لە ئۆپۆزسیۆندا، لەوانە سەرۆک وەزیرانی پێشوو {{بنز|سالی بەرانیشا|en|Sali Berisha|lt=سالی بەرانیشا}}، سەرۆکی پێشوو {{بنز|ئیلیر مێتا|en|Ilir Meta|lt=ئیلیر مێتا}}، سەرۆکی شارەوانیی تیرانا {{بنز|ئێریۆن ڤێلیای|en|Erion Veliaj|lt=ئێریۆن ڤێلیای}} و بەرپرسانی باڵای تر.<ref name="albanianationsin_1" /> کۆمسیۆنی ئەورووپا بە گشتی ستایشی کاری SPAKی کردووە ھاوکات بەردەوام جەختی کردووەتەوە کە گەندەڵی لە زۆرێک لە سێکتەرەکاندا بەربڵاو دەمێنێتەوە و دەبێت سەربەخۆییی دادوەری لە پەستانی سیاسی بپارێزرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2025 Rule of Law Report – Albania |بڵاوکەرەوە=European Commission |ناونیشان=https://commission.europa.eu/document/download/3732ae59-5ab4-48a6-a3e6-0ef9aa593863_en?filename=2025+Rule+of+Law+Report+-+Country+Chapter+Albania.pdf}}</ref> لە کاتی خولی چوارەمی ڕامادا، خۆپێشاندانی دژەحکوومەت چڕتر بووەوە. لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٥دا دەستی پێکرد و لە کاتی {{بنز|شۆڕشی فلامینگۆ|en|Flamingo Revolution|lt=شۆڕشی فلامینگۆدا}} لە ساڵی ٢٠٢٦دا زیاتر فراوان بوو، خۆپێشاندەران حکوومەتیان تۆمەتبار کرد بە گەندەڵیی سیستمی، نەبوونی شەفافیەت، خراپ بەکارھێنانی سەرچاوە گشتییەکان و لایەنگریی بەرژەوەندییە بازرگانییە سیاسییەکان. خۆپێشاندانەکان، کە لە سەرەتادا بەھۆی دژایەتیکردنی پڕۆژەکانی پەرەپێدانی کەناراوەکانەوە دەستیان پێکردبوو، فراوان بوون بۆ داواکاریی بەرفراوانتر بۆ چاکسازیی دیموکراتی، لێپرسینەوە لە حکوومەت و دەستلەکارکێشانەوەی ڕاما.<ref name="albanianpoliceuse"/><ref name="albanianpoliceuse_1"/> پشتیوانییەکانی مافەکانی مرۆڤ لەلایەن دەستوورەوە بەبێ ڕەچاوکردنی نەتەوە، زمان، ڕەگەز یان ئایین گەرەنتی کراون.<ref name="Kushtetuta"/><ref name="FH2023"/> سەرەڕای ئەوەش، ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان بەردەوامن لە دەستنیشانکردنی نیگەرانییەکان سەبارەت بە سەربەخۆییی دادوەری، گەندەڵی، فرەییی میدیایی و کاریگەریی سیاسی لەسەر دامەزراوەکانی دەوڵەت، ھاوکات ئاماژە بەوە دەدەن کە پێشکەوتن لەم ناوچانەدا بە توندی بەستراوەتەوە بە پرۆسەی چوونەناوی ئەلبانیا لە یەکێتیی ئەورووپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[United States Department of State]] |سەردێڕ=2022 Country Reports on Human Rights Practices: Albania |ناونیشان=https://www.state.gov/reports/2022-country-reports-on-human-rights-practices/albania/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2025 Rule of Law Report – Albania |بڵاوکەرەوە=European Commission |ناونیشان=https://commission.europa.eu/document/download/3732ae59-5ab4-48a6-a3e6-0ef9aa593863_en?filename=2025+Rule+of+Law+Report+-+Country+Chapter+Albania.pdf}}</ref> === مافەکانی مرۆڤ === مافەکانی مرۆڤ لە ئەلبانیادا بە فەرمی لەلایەن {{بنز|دەستووری ئەلبانیا|en|Constitution of Albania|lt=دەستووری ئەلبانیاوە}} پارێزراون، کە یەکسانی لە بەرامبەر یاسادا، ئازادیی دەربڕین، ئازادیی کۆبوونەوە، ئازادیی ئایینی و پاراستن لە جیاکاری گەرەنتی دەکات.<ref name="Kushtetuta"/> ھەڵسەنگاندنە نێودەوڵەتییەکان بە گشتی ئەلبانیا وەک دیموکراسییەکی کێبڕکێکارانە بەڵام لاوازبوو وەسف دەکەن، بە کێشەی بەردەوامی وەک گەندەڵی، پەستانی سیاسی لەسەر دامەزراوەکان، ئازادیی میدیا، توندوتیژیی جێندەری، مەرجەکانی زیندان و جیاکاری دژ بە گرووپە لاوازەکان.<ref name="FH2026">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania: Freedom in the World 2026 Country Report |ناونیشان=https://freedomhouse.org/country/albania/freedom-world/2026 |بڵاوکەرەوە=Freedom House |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="State2024HR">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2024 Country Reports on Human Rights Practices: Albania |ناونیشان=https://www.state.gov/reports/2024-country-reports-on-human-rights-practices/albania |بڵاوکەرەوە=United States Department of State |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref><ref name="Amnesty2024">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Human rights in Albania |ناونیشان=https://www.amnesty.org/en/location/europe-and-central-asia/western-central-and-south-eastern-europe/albania/report-albania/ |بڵاوکەرەوە=Amnesty International |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> لە کاتی سەرۆکایەتیی درێژخایەنی {{بنز|ئێدی ڕاما|en|Edi Rama|lt=ئێدی ڕامادا}}، کە {{بنز|حزبی سۆشیالیستیی ئەلبانیا|en|Socialist Party of Albania|lt=حزبی سۆشیالیستەکەی}} لە ساڵی ٢٠١٣ەوە حکومڕانی دەکات، نیگەرانییەکانی مافەکانی مرۆڤ زۆرجار بەستراونەتەوە بە ڕەخنەی بەرفراوانتر لە پاشەکشەی دیموکراتی، کۆبوونەوەی دەسەڵاتی جێبەجێکار، سیاسەتی حزبیی کڵاینتلیستی و کۆنتڕۆڵی لاوازی دامەزراوەکان. {{بنز|فریدم ھاوس|en|Freedom House|lt=فریدم ھاوس}} ئەلبانیا وەک "بەشێک بە ئازاد" پۆلێن دەکات و ڕایدەگەیەنێت کە گەندەڵی و بەرتیلدان وەک کێشەی سەرەکی دەمێننەوە، لە کاتێکدا ھەڵسەنگاندنی ''نەتەوەکان لە گواستنەوەدا''ی حکومڕانیی نیشتمانی وەک ئەوەی لەژێر باڵادەستیی سیاسەتی حزبیی کڵاینتلیستی و کەسایەتییە تاکەکەسییەکاندا بێت وەسف دەکات.<ref name="FH2026"/><ref name="albanianationsin" /> حزبەکانی ئۆپۆزسیۆن و ڕەخنەگران فەرمانڕەواییی ڕامایان وەک دەسەڵاتخوازیی زیاتر وەسف کردووە، لە کاتێکدا حکوومەت و پشتیوانانی ئاماژە بە چاکسازیی دادوەری، پێشکەوتنی چوونەناو یەکێتیی ئەورووپا و کاری دامەزراوەکانی دژەگەندەڵی وەک بەڵگەی چەسپاندنی دیموکراتی دەکەن.<ref name="bti2026albania" /><ref name= "albania2025Report"/> ئازادیی دەربڕین و سەربەخۆییی میدیا وەک نیگەرانیی سەرەکی دەمێننەوە. ڕاپۆرتی مافەکانی مرۆڤی ساڵی ٢٠٢٤ی وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان پێشێلکاریی توندی ئازادیی دەربڕین و ئازادیی میدیای دەستنیشان کردووە، لەوانە سانسۆرکردنی خۆبەخۆیی ڕۆژنامەنوسان، ھەڕەشە و ھەڵمەتی ناوزڕاندن دژ بەو ڕۆژنامەنوسانەی ڕاپۆرت لەسەر گەندەڵیی ئەگەری دەکەن.<ref name="State2024HR"/> ڕێکخراوی {{بنز|ڕۆژنامەنوسانی بێ سنوور|en|Reporters Without Borders|lt=ڕۆژنامەنوسانی بێ سنوور}} ڕایگەیاندووە کە ڕۆژنامەنوسان لە ئەلبانیادا ڕووبەڕووی پەستانی سیاسی دەبنەوە، بەتایبەتی لە کاتی ھەڵبژاردنەکاندا، ھەروەھا پەستانی خاوەن میدیاکان و ناستەقامیی ئابووری.<ref name="RSFAlbania">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania |ناونیشان=https://rsf.org/en/country/albania |بڵاوکەرەوە=Reporters Without Borders |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> لە {{بنز|پێڕستی ئازادیی ڕۆژنامەگەریی جیھانی|en|World Press Freedom Index|lt=پێڕستی ئازادیی ڕۆژنامەگەریی جیھانیی}} ساڵی ٢٠٢٦دا، ئەلبانیا پلەی ٨٣ی لە نێوان ١٨٠ وڵاتدا بەدەستھێنا، کە گرووپەکانی مافی میدیا ئاماژەیان بە کێشەی پەیکەریی بەردەوام کرد کە کاریگەرییان لەسەر سەربەخۆییی سەرنووسەری و سەلامەتیی ڕۆژنامەنوسان داناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania ranks 83rd in RSF 2026 Index amid continued global decline in press freedom |ناونیشان=https://safejournalists.net/albania-ranks-83rd-in-rsf-2026-index-amid-continued-global-decline-in-press-freedom/ |بڵاوکەرەوە=SafeJournalists Network |ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ئازادیی کۆبوونەوە بە گشتی دانپێدانراوە، بەڵام پۆلیسیکردنی خۆپێشاندانەکان لە کاتی سەردەمەکانی ناستەقامیی سیاسییدا سەرنجی ڕاکێشاوە. لە ساڵی ٢٠٢٦دا، پۆلیس غازی فرمێسکڕێژ، سپڕەی بیبەر و تۆپی ئاوی لە کاتی خۆپێشاندانەکانی دژەحکوومەت لە تیرانا بەکارھێنا کە پەیوەندیدار بوون بە ئیدیعاکانی گەندەڵی و {{بنز|شۆڕشی فلامینگۆ|en|Flamingo Revolution|lt=شۆڕشی فلامینگۆ}}، کە بزووتنەوەیەکی خۆپێشاندان بوو لەسەر پلانەکانی پەرەپێدانی کەناراوەکان دەستی پێکرد و فراوان بوو بۆ داواکاریی بەرفراوانتر بۆ شەفافیەت، پاراستنی ژینگە و لێپرسینەوە لە حکوومەت.<ref name="albanianpoliceuse" /><ref name="albanianpoliceuse_1" /> دەسەڵاتداران ڕایانگەیاند کە وەڵامدانەوەی پۆلیس دوای ھێرشکردنە سەر کارمەندان و زیانگەیاندن بە موڵکایەتی ھات، لە کاتێکدا خۆپێشاندەران و کەسایەتییەکانی ئۆپۆزسیۆن حکوومەتیان تۆمەتبار کرد بە بەکارھێنانی ھێز بۆ سەرکوتکردنی دژایەتی.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Police fire tear gas as Albania opposition protest turns violent |ناونیشان=https://www.euronews.com/2026/02/11/police-fire-tear-gas-as-albania-opposition-protest-turns-violent |ئیش=Euronews |ڕێکەوت=١١ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> گەندەڵی ھەروەھا کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر مافەکانی مرۆڤ و متمانەی گشتی بە دامەزراوەکان ھەیە. ڕاپۆرتە نێودەوڵەتییەکان بە بەردەوامی گەندەڵی لە حکوومەت، جێبەجێکردنی یاسا، دادوەری و ئیدارەی خۆجێییدا وەک کێشەیەکی سەرەکی دەستنیشان کردووە.<ref name="State2024HR"/><ref name="FH2026"/> لە ساڵی ٢٠٢١دا، {{بنز|شەفافیەتی نێودەوڵەتی|en|Transparency International|lt=شەفافیەتی نێودەوڵەتی}} و پەیمانگەی دیموکراسی و ناوەندگەرایی ڕایانگەیاند کە ئەلبانیا ئاماژەکانی دەستبەسەرداگرتنی دەوڵەت پێشان دەدات لە ڕێگەی گەندەڵیی گەورە، تۆڕە کڵاینتلیستییەکان و یاساکانی دروستکراو بە بەرژەوەندیی تایبەت.<ref name="deconstructingstatecapture" /> دروستکردنی {{بنز|پەیکەری تایبەت دژ بە گەندەڵی و تاوانی ڕێکخراو|en|Special Structure against Corruption and Organized Crime|lt=پەیکەری تایبەت دژ بە گەندەڵی و تاوانی ڕێکخراو}} (SPAK) بووە ھۆی لێکۆڵینەوە لە گەندەڵیی ئاستی بەرز دژ بە کەسایەتییەکانی ھەم حکوومەت و ھەم ئۆپۆزسیۆن، بەڵام ڕاپۆرتەکانی یەکێتیی ئەورووپا بەردەوام ڕادەگەیەنن کە گەندەڵی بەربڵاو دەمێنێتەوە و دەبێت سەربەخۆییی دادوەری لە پەستانی سیاسی بپارێزرێت.<ref name="EC2025HR">{{cite report |title=2025 Rule of Law Report: Country Chapter on the rule of law situation in Albania |url=https://commission.europa.eu/document/download/3732ae59-5ab4-48a6-a3e6-0ef9aa593863_en?filename=2025+Rule+of+Law+Report+-+Country+Chapter+Albania.pdf |publisher=European Commission |date=8 July 2025 |access-date=3 July 2026}}</ref> مەرجەکانی ناو زیندانەکان و ناوەندەکانی ڕاگرتن وەک نیگەرانیی مافەکانی مرۆڤ ماونەتەوە. ڕێکخراوی ئەمنستی ئینتەرناشناڵ ڕایگەیاند کە کەسانی ناو زیندانەکان تووشی قەرەباڵغیی زۆر و چاودێریی تەندروستیی نەگونجاو بوونەتەوە، لە کاتێکدا ئەنجومەنی ئەورووپا و دەسەڵاتدارانی ئەلبانی چاکسازیی زیندان و پاراستنی مافەکانی زیندانیانیان وەک لەپێشینەی بەردەوام دەستنیشان کردووە.<ref name="Amnesty2024"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Enhancing the protection of human rights of prisoners in Albania |ناونیشان=https://www.coe.int/en/web/tirana/news/-/asset_publisher/SENehJ2ESZrW/content/enhancing-the-protection-of-human-rights-of-prisoners-in-albania |بڵاوکەرەوە=Council of Europe Office in Tirana |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> پێشکەشکردنی کۆمەڵگەی مەدەنی بۆ لیژنەی دژ بە ئەشکەنجەی نەتەوە یەکگرتووەکان ھەروەھا نیگەرانییان سەبارەت بە قەرەباڵغیی زۆر، مەرجە خراپەکانی ڕاگرتن، دەستگەیشتنی سنووردار بۆ وەکالەتی یاسایی و لێکۆڵینەوەی ناتەواو لە ئیدیعاکانی بەکارھێنانی خراپ بەرزکردووەتەوە.<ref>{{cite report |title=Albania's Compliance with the Convention against Torture |url=https://www.theadvocatesforhumanrights.org/Res/ALBANIA%20CAT%202025-%20HRDC-AHR_VF_Oct%2013.pdf |publisher=Human Rights in Democracy Centre / The Advocates for Human Rights |date=13 October 2025 |access-date=3 July 2026}}</ref> توندوتیژی دژ بە ئافرەتان و کچان بە بەربڵاوی دەمێنێتەوە. نزیکەی ٦٠٪ی ئافرەتان لە ناوچە گوندییەکاندا تووشی توندوتیژیی جەستەیی یان دەروونی دەبنەوە و نزیکەی ٨٪ قوربانیی توندوتیژیی سێکسین. بڕیارەکانی پاراستن زۆرجار پێشێل دەکرێن. لە ساڵی ٢٠١٤دا {{بنز|لیژنەی ھێلسینکیی ئەلبانی|en|Albanian Helsinki Committee|lt=لیژنەی ھێلسینکیی ئەلبانی}} (AHC) ڕایگەیاند کە ژمارەی قوربانیانی ئافرەتی کوژراو بە بەرزی دەمێنێتەوە.<ref name="civilRightsDefenders">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.civilrightsdefenders.org/country-reports/human-rights-in-albania/ |سەردێڕ=Human Rights in Albania |ڕێکەوتی سەردان=٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180114170645/http://www.civilrightsdefenders.org/country-reports/human-rights-in-albania/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆمسیاری پاراستن لە جیاکاری نیگەرانییەکانی سەبارەت بە یاسای تۆمارکردنی خێزان بەرزکردووەتەوە کە جیاکاری دژ بە ئافرەتان دەکات. لە ئەنجامدا، سەرۆکی خێزانەکان، کە زۆرینەی ھەرە زۆریان پیاوانن، مافی گۆڕینی شوێنی نیشتەجێبوونی خێزانیان ھەیە بەبێ مۆڵەتی ھاوبەشەکانیان.<ref name="civilRightsDefenders"/> لە ساڵی ٢٠٢٤دا، دەستەی چاودێریی GREVIOی ئەنجومەنی ئەورووپا پێشکەوتنی لە چوارچێوەی ئەلبانیادا دژ بە توندوتیژی بەرامبەر ئافرەتان ڕاگەیاند، بەڵام وتی کەموکوڕیی توند ماونەتەوە، لەوانە ستێریۆتایپە جێندەرییە بەردەوامەکان، ڕاپۆرتکردنی زۆر کەمی توندوتیژیی سێکسی و خزمەتگوزارییە پسپۆڕییە سنووردارەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=GREVIO: Progress in efforts to stop violence against women but significant gaps remain among findings in new thematic report |ناونیشان=https://www.coe.int/en/web/tirana/-/grevio-progress-in-efforts-to-stop-violence-against-women-but-significant-gaps-remain-among-findings-in-new-thematic-report |بڵاوکەرەوە=Council of Europe Office in Tirana |ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٦دا، ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ئەلبانیادا پێشوازیی لە پەسەندکردنی یاسایەکی نوێ کرد بۆ ڕێگری و پاراستن لە توندوتیژی دژ بە ئافرەتان و توندوتیژیی خێزانی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=United Nations in Albania congratulates Albania on the adoption of new Law on the Prevention and Protection from Violence against Women and Domestic Violence |ناونیشان=https://albania.un.org/en/309050-united-nations-albania-congratulates-albania-adoption-new-law-prevention-and-protection |بڵاوکەرەوە=United Nations Albania |ڕێکەوت=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> کۆمەڵگەکانی ڕۆما، میسرییەکانی بەڵکان و کەمینەکانی تر بەردەوامن لە ڕووبەڕووبوونەوەی کۆسپ لە پەروەردە، نیشتەجێبوون، کار و دەستگەیشتن بە خزمەتگوزارییە گشتییەکاندا. لە ساڵی ٢٠٢٤دا، لیژنەی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ نەمانی جیاکاریی ڕەگەزی جێبەجێکردنی پابەندبوونەکانی دژەجیاکاریی ئەلبانیای پێداچووەوە و تاوتوێی دۆخی کۆمەڵگەکانی ڕۆما و میسری کرد، لەوانە پەروەردە، یارمەتیی یاسایی و چاودێریی وتاری ڕق و کینە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Experts of the Committee on the Elimination of Racial Discrimination Commend Albania on Legal Aid Offered to Ethnic Minorities, Ask Questions on Discrimination Faced by Roma and Egyptians and Measures to Combat Hate Speech |ناونیشان=https://www.ohchr.org/en/meeting-summaries/2024/04/examen-de-lalbanie-devant-le-cerd-la-situation-des-roms-des-egyptiens-des |بڵاوکەرەوە=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ئەلبانیا خاوەنی پاراستنی یاسایییە دژ بە جیاکاری لەسەر بنەمای ئاڕاستەی سێکسی و ناسنامەی جێندەری، و ڕێکخراوەکانی LGBT چالاکیی گشتی ئەنجام دەدەن وەک شانازیی تیرانا. لە ساڵی ٢٠١٥دا، ڕێکخراوی {{بنز|ئیڵگا-ئەورووپا|en|ILGA-Europe|lt=ئیڵگا-ئەورووپا}} ئەلبانیای لە پلەی ١٩ھەمدا پۆلێن کرد لە ڕووی مافەکانی LGBTدا لە نێوان ٤٩ وڵاتی بەشداربووی ئەورووپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Annual Review of the Human Rights Situation of Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex People in Europe |ناونیشان=http://www.ilga-europe.org/sites/default/files/Attachments/01_full_annual_review_updated.pdf |وێبگە=ilga-europe.org |بڵاوکەرەوە=ILGA-Europe |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕێکەوت=٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تەممووزی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150711045221/http://www.ilga-europe.org/sites/default/files/Attachments/01_full_annual_review_updated.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ڕاپۆرتی ئەورووپای پەلکەزێڕینەی ساڵی ٢٠٢٢دا، نەبوونی پێشکەوتن بووە ھۆی ئەوەی ئەلبانیا لە پلەی ٢٨ەمدا بێت لە نێوان ٤٩ وڵاتدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Rainbow Europe |ناونیشان=https://www.rainbow-europe.org/#8618/0/0 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=[www.rainbow-europe.org](http://www.rainbow-europe.org) |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210108180320/https://rainbow-europe.org/#8618/0/0 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕاپۆرتەکانی دواتری ئیڵگا-ئەورووپا بەردەوام بوون لە دەستنیشانکردنی جیاکاری و ژینگەی مەترسیداری قوتابخانەکان بۆ کەسانی LGBTI، کە ڕاپرسییەکی سەرانسەریی ساڵانی ٢٠٢٤–٢٠٢٥ لەلایەن ئەلیانکا LGBTIوە ڕایگەیاند کە زۆربەی وەڵامدانەوەکان قوتابخانەکانیان وەک نائارام بۆ گرووپە پەڕواوخراوەکان، لەوانەش خوێندکارانی LGBTI بینیوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania |ناونیشان=https://rainbowmap.ilga-europe.org/countries/albania/ |بڵاوکەرەوە=ILGA-Europe Rainbow Map |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> === پەیوەندییە دەرەکییەکان === [[File:Artigianato Arberesh.jpg|thumb|right|بە یارمەتیی حکوومەتەکانی {{بنز|کۆسۆڤۆ|en|Kosovo|lt=کۆسۆڤۆ}} و ئەلبانیا، داواکارییەکی فەرمی بۆ گرتنەبەری {{بنز|گەلی ئاربێرێشێ|en|Arbëreshë people|lt=گەلی ئاربێرێشێ}} لە پێڕستی {{بنز|پێڕستەکانی کەلەپووری ڕۆشنبیریی ناپێژراوی یونسکۆ|en|UNESCO Intangible Cultural Heritage Lists|lt=کەلەپووری ڕۆشنبیریی ناپێژراوی}} {{بنز|یونسکۆ|en|UNESCO|lt=یونسکۆدا}} ئامادە دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Telegrafi |سەردێڕ=Arbëreshët kërkojnë ndihmë nga Tirana (Video) |ڕێکەوت=٤ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشان=https://telegrafi.com/arbereshet-kerkojne-ndihme-nga-tirana-video/ |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠١٧|زمان=sq}}</ref>]] بە دەربازبوون لە چەندین دەیە گۆشەگیری دوای کەوتنی کۆمۆنیزم، ئەلبانیا ئاراستەیەکی {{بنز|پەیوەندییە دەرەکییەکانی ئەلبانیا|en|Foreign relations of Albania|lt=سیاسەتی دەرەوەی}} گرتووەتە بەر کە ناوەندەکەی ھاوکاریی چالاک و بەشداریکردنە لە کاروباری نێودەوڵەتیدا. لە ناوەندی سیاسەتە دەرەکییەکانی ئەلبانیادا کۆمەڵێک ئامانج ھەن، کە پابەندبوون بە پاراستنی سەروەری و تەواویەتیی خاکی خۆی، بەخێوکردنی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان لەگەڵ وڵاتانی تر، داواکردن بۆ {{بنز|دانپێدانانی نێودەوڵەتیی کۆسۆڤۆ|en|international recognition of Kosovo|lt=دانپێدانانی نێودەوڵەتیی کۆسۆڤۆ}}، چارەسەرکردنی نیگەرانییەکانی پەیوەندیدار بە {{بنز|دەرکردنی ئەلبانیییەکانی چام|en|expulsion of Cham Albanians|lt=دەرکردنی ئەلبانیییەکانی چام}}، ھەوڵدان بۆ یەکگرتنی یۆرۆ-ئەتلەنتیکی و پاراستنی مافەکانی ئەلبانییەکان لە {{بنز|ئەلبانیییەکان لە کۆسۆڤۆ|en|Albanians in Kosovo|lt=کۆسۆڤۆ}}، {{بنز|ئەلبانیییەکان لە یۆنان|en|Albanians in greece|lt=یۆنان}}، {{بنز|گەلی ئاربێرێشێ|en|Arbëreshë people|lt=ئیتاڵیا}}، {{بنز|ئەلبانیییەکان لە مۆنتینیگرۆ|en|Albanians in Montenegro|lt=مۆنتینیگرۆ}}، {{بنز|ئەلبانیییەکان لە مەقدۆنیای باکوور|en|Albanians in Macedonia|lt=مەقدۆنیای باکوور}}، {{بنز|ئەلبانیییەکان لە باشووری سڕبیا|en|Albanians in south Serbia|lt=سڕبیا}} و {{بنز|دیاسپۆڕای ئەلبانی|en|Albanian diaspora|lt=دیاسپۆڕادا}} لەخۆ دەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین١=Aydın |یەکەم١=Abdurrahim F. |دوایین٢=Progonati |یەکەم٢=Erjada |سەردێڕ=Albanian foreign policy in the post-communist era |journal=Unisci Discussion Papers |ڕێکەوت=ئایاری ٢٠١١|بەرگ=٢٦|doi=10.5209/REV_UNIS.2011.V26.37824 |s2cid=154016018 |doi-access=free |ناونیشان=https://www.redalyc.org/pdf/767/76718800012.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240804133532/https://www.redalyc.org/pdf/767/76718800012.pdf |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کاروباری دەرەوەی ئەلبانیا جەخت لەسەر تەرخانکردنی وڵاتەکە بۆ سەقامگیریی ناوچەیی و یەکگرتن لەناو دامەزراوە نێودەوڵەتییە سەرەکییەکاندا دەکاتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Ministry for Europe and Foreign Affairs (Albania)|Ministry for Europe and Foreign Affairs]] |سەردێڕ=Albania in the region |ناونیشان=https://punetejashtme.gov.al/en/shqiperia-ne-rajon/ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230603154057/https://punetejashtme.gov.al/en/shqiperia-ne-rajon/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەلبانیا بووە ئەندامی {{بنز|نەتەوە یەکگرتووەکان|en|United Nations|lt=نەتەوە یەکگرتووەکان}} (UN) لە ساڵی ١٩٥٥دا، کەمێک دوای دەربازبوون لە قۆناغێکی گۆشەگیری لە سەردەمی کۆمۆنیستیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Ministry for Europe and Foreign Affairs |سەردێڕ=Meeting Global Challenges Through Partnership Albania For UN Security Council 2022{{spaced ndash}}2023 |ناونیشان=https://punetejashtme.gov.al/wp-content/uploads/2021/12/Security-Council-UN.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230904125516/https://punetejashtme.gov.al/wp-content/uploads/2021/12/Security-Council-UN.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> وڵاتەکە لە ساڵی ٢٠٠٩دا بە بەدەستھێنانی ئەندامێتی لە ناتۆدا گەیشتە دەستکەوتێکی گەورە لە سیاسەتی دەرەوەیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[NATO|North Atlantic Treaty Organization]] (NATO) |سەردێڕ=Nato member countries |ناونیشان=https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_52044.htm |ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230903225501/https://www.nato.int/cps/en/natohq/topics_52044.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name = "Albania_Croatia_EU"/> لە کاتی بەدەستھێنانی پێگەی کاندید لە ساڵی ٢٠١٤ەوە، وڵاتەکە ھەروەھا دەستی کردووە بە کارنامەیەکی چاکسازیی گشتگیر بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ پێوەرەکانی چوونەناو یەکێتیی ئەورووپادا (EU)، بە ئامانجی بوون بە دەوڵەتێکی ئەندامی یەکێتیی ئەورووپا.<ref name="EU CS"/> ئەلبانیا و کۆسۆڤۆ پەیوەندییەکی برایانەی بەھێز پەیڕەو دەکەن کە بەھۆی بەستەرە ڕۆشنبیری، نەتەوەیی و مێژوویییە بەرچاوەکانیانەوە بەھێز بووە.<ref name="AlbKosRelation">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Ministry for Europe and Foreign Affairs |سەردێڕ=Relations with Regional Countries |ناونیشان=https://punetejashtme.gov.al/en/shqiperia-ne-rajon/marredheniet-me-vendet-e-rajonit/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260110144623/https://punetejashtme.gov.al/en/marredheniet-me-vendet-e-rajonit/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەردوو وڵات بەستەری دیپلۆماسیی بەردەوام بەخێو دەکەن، بە شێوەیەک ئەلبانیا بە چالاکی پشتیوانی لە گەشەپێدانی کۆسۆڤۆ و ھەوڵەکانی یەکگرتنی نێودەوڵەتی دەکات.<ref name="AlbKosRelation"/> بەشدارییە بنەڕەتییەکەی بۆ {{بنز|ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی کۆسۆڤۆ لە ٢٠٠٨|en|2008 Kosovo declaration of independence|lt=ڕێگەی کۆسۆڤۆ بەرەو سەربەخۆیی}} جەختی لەسەر کراوەتەوە لە ڕێگەی {{بنز|دانپێدانانی نێودەوڵەتیی کۆسۆڤۆ|en|International recognition of Kosovo|lt=دانپێدانانی پێشوەختەی بۆ سەروەریی کۆسۆڤۆ}} لە ساڵی ٢٠٠٨دا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dhimolea |یەکەم=Antonela |بڵاوکەرەوە=[[Friedrich Ebert Foundation]] |سەردێڕ=Comprehensive cooperation between Albania and Kosovo as an auxiliary instrument to a speedy regional economic integration |ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://library.fes.de/pdf-files/bueros/albanien/20321.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230904133234/https://library.fes.de/pdf-files/bueros/albanien/20321.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ھەردوو حکوومەت کۆبوونەوەی ساڵانەی ھاوبەش ئەنجام دەدەن، کە یەکەم کۆبوونەوە لە ساڵی ٢٠١٤دا بەڕێوەچوو، کە وەک پلاتفۆڕمێکی فەرمی خزمەت دەکات بۆ بەھێزکردنی ھاوکاریی دوو قۆڵی و بەھێزکردنی پابەندبوونی ھاوبەشیان بە سیاسەتانێک کە گەشە بە سەقامگیری و خۆشگوزەرانیی ناوچەی بەرفراوانتری ئەلبانی دەدەن.<ref name="AlbKosRelation"/> === سوپا === [[File:Albanian special operations forces, provide security as Afghan Border Police (ABP) break ground on a new checkpoint in the district of Spin Boldak, Kandahar province, Afghanistan, March 25, 2013 130325-A-MX357-127.jpg|thumb|right|{{بنز|ھێزی وشکانیی ئەلبانیا|en|Albanian Land Force|lt=سەربازانی ئەلبانی}} لە {{بنز|پارێزگای قەندەھار|en|Kandahar Province|lt=پارێزگای قەندەھار}}، ئەفغانستان]] {{بنز|ھێزە چەکدارەکانی ئەلبانیا|en|Albanian Armed Forces|lt=ھێزە چەکدارەکانی ئەلبانیا}} پێکھاتوون لە ھێزەکانی {{بنز|ھێزی وشکانیی ئەلبانیا|en|Albanian Land Force|lt=وشکانی}}، {{بنز|ھێزی ئاسمانیی ئەلبانیا|en|Albanian Air Force|lt=ئاسمانی}} و {{بنز|ھێزی دەریاییی ئەلبانیا|en|Albanian Naval Force|lt=دەریایی}} و ھێزە سەربازی و نیمچەسەربازییەکانی وڵاتەکە پێک دێنن. ئەوان لەلایەن {{بنز|فەرماندەی گشتی|en|commander-in-chief|lt=فەرماندەی گشتییەوە}} لەژێر سەرپەرشتیی {{بنز|وەزارەتی بەرگری (ئەلبانیا)|en|Ministry of Defence (Albania)|lt=وەزارەتی بەرگڕی}} و لەلایەن {{بنز|سەرۆکی ئەلبانیا|en|President of Albania|lt=سەرۆک کۆمارەوە}} وەک فەرماندەی باڵا لە کاتی جەنگدا سەرکردایەتی دەکرێن. بەڵام، لە کاتی ئاشتیدا دەسەڵاتەکانی لە ڕێگەی {{بنز|سەرۆک وەزیرانی ئەلبانیا|en|Prime Minister of Albania|lt=سەرۆک وەزیران}} و {{بنز|وەزارەتی بەرگری (ئەلبانیا)|en|Ministry of Defence (Albania)|lt=وەزیری بەرگرییەوە}} جێبەجێ دەکرێن.<ref name="constitution">{{cite constitution |article=169 |section=1 |country=Albania |ratified=28 November 1998 |url=http://www.osce.org/albania/41888 |access-date=6 July 2016}}</ref> ئامانجی سەرەکیی ھێزە چەکدارەکانی ئەلبانیا بەرگریکردنە لە سەربەخۆیی، {{بنز|سەروەری|en|sovereignty|lt=سەروەری}} و {{بنز|تەواویەتیی خاکی|en|territorial integrity|lt=تەواویەتیی خاکی}} وڵاتەکە، ھەروەھا بەشداریکردن لە ئۆپراسیۆنە مرۆیی، شەڕکەر، نەبەرد و پشتیوانیی ئاشتیدا.<ref name="constitution"/> {{بنز|خزمەتی سەربازی|en|Military service|lt=خزمەتی سەربازی}} لە ساڵی ٢٠١٠ەوە ئارەزوومەندانەیە و تەمەنی ١٩ ساڵ کەمترین تەمەنی یاسایییە بۆ خزمەتکردن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania to end conscription by 2010|ناونیشان=https://www.wri-irg.org/node/745|وێبگە=wri-irg.org|ڕێکەوت=٢٢ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160428115732/http://www.wri-irg.org/node/745|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania Military 2017|ناونیشان=http://www.theodora.com/wfbcurrent/albania/albania_military.html|وێبگە=theodora.com|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170428012454/http://www.theodora.com/wfbcurrent/albania/albania_military.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەلبانیا پابەند بووە بە زیاترکردنی بەشداریکردن لە ئۆپراسیۆنە چەند نەتەوەیییەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Ministry of Defence|سەردێڕ=Engagement Policy and evidence of AAF participation in PK missions|ناونیشان=http://www.mod.gov.al/arkiv/eng/index.php?option=com_content&view=article&id=902:politika-e-angazhimit-dhe-evidenca-e-pjesemarrjes-se-farsh-ne-misione-paqeruajtese-dhe-luftarake-te-drejtuara-nga-nato-be-dhe-okb&catid=197:misione-nderkombetare&Itemid=588|وێبگە=mod.gov.al|بەستەری نووسەر١=Ministry of Defence (Albania)|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171014101410/http://www.mod.gov.al/arkiv/eng/index.php?option=com_content&view=article&id=902:politika-e-angazhimit-dhe-evidenca-e-pjesemarrjes-se-farsh-ne-misione-paqeruajtese-dhe-luftarake-te-drejtuara-nga-nato-be-dhe-okb&catid=197:misione-nderkombetare&Itemid=588|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە دوای کەوتنی کۆمۆنیزم، وڵاتەکە بەشداریی لە شەش نێرردراوی نێودەوڵەتیدا کردووە بەڵام تەنھا یەک نێرردراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لە {{بنز|نێرردراوی چاودێریی نەتەوە یەکگرتووەکان لە جۆرجیا|en|UNOMIG|lt=جۆرجیا}}، کە سێ چاودێری سەربازیی نارد. لە شوباتی ٢٠٠٨ەوە، ئەلبانیا بە فەرمی بەشداریی لە {{بنز|ئۆپراسیۆنی ھەوڵی چالاک|en|Operation Active Endeavor|lt=ئۆپراسیۆنی ھەوڵی چالاکی}} ناتۆدا کردووە لە {{بنز|دەریای ناوەڕاست|en|Mediterranean Sea|lt=دەریای ناوەڕاستدا}}.<ref>[http://www.nato.int/isminor sues/active_endeavour/index.html Operation Active Endeavour]. nato.int {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110830210539/http://www.nato.int/issues/active_endeavour/index.html |date=30 August 2011}}</ref> لە ٣ی نیسانی ٢٠٠٨دا داوەت کرا بۆ چوونەناو ناتۆ، و لە ٢ی نیسانی ٢٠٠٩دا بووە ئەندامی تەواو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania membership Nato |بڵاوکەرەوە=NATO |ناونیشان=http://www.nato.int/issues/nato_albania/evolution.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110728003727/http://www.nato.int/issues/nato_albania/evolution.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی تەممووزی ٢٠١١}}</ref> ئەلبانیا ژمارەی سەربازە چالاکەکانی لە ٦٥,٠٠٠ لە ساڵی ١٩٨٨دا کەم کردەوە بۆ ١٤,٥٠٠ لە ساڵی ٢٠٠٩دا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1935630.stm |ئیش=BBC News |سەردێڕ=Albania sells off its military hardware |ڕێکەوت=١٧ی نیسانی ٢٠٠٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2008/08/21/feature-03 |سەردێڕ=Albania to abolish conscription by 2010 |ئیش=Southeast European Times |ڕێکەوت=٢١ی ئابی ٢٠٠٨|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180930144906/http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2008/08/21/feature-03 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سوپا لە ئێستادا بە سەرەکی لە کەشتیگەلێکی بچووکی فڕۆکە و کەشتیی دەریایی پێکھاتووە. زیاتکردنی بودجەی سەربازی یەکێک بوو لە مەرجە ھرە گرنگەکان بۆ یەکگرتن لەگەڵ {{بنز|ناتۆ|en|NATO|lt=ناتۆدا}}. لە ساڵی ١٩٩٦دا خەرجیی سەربازی نزیکەی ١٫٥٪ی بەرھەمی ناوخۆییی خاوی وڵاتەکە بوو، تەنھا بۆ ئەوەی لە ساڵی ٢٠٠٩دا بگاتە لووتکە لە ٢٪ و دووبارە دابەزێتەوە بۆ ١٫٥٪.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albanian military expenditure as % of GDP|ناونیشان=https://www.google.com/publicdata/explore?ds=d5bncppjof8f9_&met_y=ms_mil_xpnd_gd_zs&idim=country:ALB&dl=en&q=military+expenditure+of+albania#!ctype=l&strail=false&bcs=d&nselm=h&met_y=ms_mil_xpnd_gd_zs&scale_y=lin&ind_y=false&rdim=region&idim=country:ALB&ifdim=region&dl=en&ind=false|بڵاوکەرەوە=World Bank|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی حوزەیرانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190618174644/https://www.google.com/publicdata/explore?ds=d5bncppjof8f9_&met_y=ms_mil_xpnd_gd_zs&idim=country:ALB&dl=en&q=military+expenditure+of+albania#!ctype=l&strail=false&bcs=d&nselm=h&met_y=ms_mil_xpnd_gd_zs&scale_y=lin&ind_y=false&rdim=region&idim=country:ALB&ifdim=region&dl=en&ind=false|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> === دابەشکارییە کارگێڕییەکان === ئەلبانیا لە ناوچەیەکی خاکی بە ڕووبەری {{convert|28748|km2|0|abbr=on}} لە {{بنز|نیمچەدوورگەی بەڵکان|en|Balkan Peninsula|lt=نیمچەدوورگەی بەڵکاندا}} پێناسە دەکرێت. بە شێوەیەکی ناوفەرمی دابەش دەبێت بۆ سێ ھەرێم، {{بنز|باکووری ئەلبانیا|en|Northern Albania|lt=ھەرێمەکانی باکوور}}، {{بنز|ناوەڕاستی ئەلبانیا|en|Central Albania|lt=ناوەڕاست}} و {{بنز|باشووری ئەلبانیا|en|Southern Albania|lt=باشوور}}. لە کاتی {{بنز|ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی ئەلبانیا|en|Albanian Declaration of Independence|lt=ڕاگەیاندنی سەربەخۆیییەوە}} لە ساڵی ١١٩١٢دا، ئەلبانیا ٢١ جار چاکسازیی لە {{بنز|دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئەلبانیا#مێژوو|en|Administrative divisions of Albania#History|lt=ڕێکخستنی ناوخۆییی خۆیدا}} کردووە. لە ئێستادا، {{بنز|دابەشکارییە کارگێڕییەکانی ئەلبانیا|en|administrative divisions of Albania|lt=یەکە کارگێڕییە}} سەرەکییەکان بریتین لە دوانزە {{بنز|پارێزگاکانی ئەلبانیا|en|counties of Albania|lt=پارێزگاکان}} ({{lang|sq|{{linktext|qarqe|lang=sq}}/{{linktext|qarqet|lang=sq}}}})، کە پێگەی یەکسانیان لەژێر یاسادا ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Government of Albania]] |سەردێڕ=Reforma Administrativo-territoriale |ناونیشان=https://www.parlament.al/download/studime_propozime_per_komisioni_p--r_reform--n_administrativo-territoriale/KRITERET-TEKNIKE-PROPOZIMI-PER-KOMISIONIN-28-PRILL-2014.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.parlament.al/download/studime_propozime_per_komisioni_p--r_reform--n_administrativo-territoriale/KRITERET-TEKNIKE-PROPOZIMI-PER-KOMISIONIN-28-PRILL-2014.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |پەڕە=٨|زمان=sq}}</ref> پارێزگاکان پێشتر لە ساڵانی ١٩٥٠کاندا بەکارھێنراون و لە ٣١ی تەممووزی ٢٠٠٠دا دووبارە دروست کرانەوە بۆ یەکخستنی ٣٦ {{بنز|ناوچەکانی ئەلبانیا|en|Districts of Albania|lt=ناوچەی (ناوچەکانی)}} ئەوکاتە ({{lang|sq|{{linktext|rrathë|lang=sq}}/{{linktext|rrathët|lang=sq}}}}).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=A Brief History of the Administrative-territorial Organisation in Albania |ناونیشان=http://www.reformaterritoriale.al/en/reform/history |وێبگە=reformaterritoriale.al |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170609225417/http://www.reformaterritoriale.al/en/reform/history |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref><ref name="terref">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.reformaterritoriale.al/en/roadmap/history |سەردێڕ=A Brief History of the Administrative-territorial Organization in Albania |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150524170836/http://www.reformaterritoriale.al/en/roadmap/history |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٥}}</ref> گەورەترین پارێزگا لە ئەلبانیادا بەپێی ژمارەی دانیشتووان {{بنز|پارێزگای تیرانا|en|Tirana County|lt=پارێزگای تیرانایە}} بە زیاتر لە ٨٠٠,٠٠٠ کەس. بچووکترین پارێزگا بەپێی ژمارەی دانیشتووان {{بنز|پارێزگای جیرۆکاستێر|en|Gjirokastër County|lt=پارێزگای جیرۆکاستێرە}} بە زیاتر لە ٧٠,٠٠٠ کەس. گەورەترین پارێزگا بەپێی ڕووبەر {{بنز|پارێزگای کۆرچێ|en|Korçë County|lt=پارێزگای کۆرچێیە}} کە {{convert|3711|km²|sqmi}} لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەلبانیا دەگرێتە خۆ. بچووکترین پارێزگا بەپێی ڕووبەر {{بنز|پارێزگای دوورێس|en|Durrës County|lt=پارێزگای دوورێسە}} بە ڕووبەری {{convert|766|km²|sqmi}} لە ڕۆژئاوای ئەلبانیادا. پارێزگاکان لە ٦١ دابەشکاریی ئاستی دووەم پێکھاتوون کە بە {{بنز|شارەوانییەکانی ئەلبانیا|en|municipalities of Albania|lt=شارەوانییەکان}} ({{lang|sq|{{linktext|bashki|lang=sq}}/{{linktext|bashkia|lang=sq}}}}) ناسراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Fletorja Zyrtare e Republikës së Shqipërisë]] |سەردێڕ=STRATEGJIA NDËRSEKTORIALE PËR DECENTRALIZIMIN DHE QEVERISJEN VENDORE 2015–2020 |ناونیشان=http://www.qbz.gov.al/botime/fletore_zyrtare/2015/PDF-2015/147-2015.pdf |پەڕە=٩|زمان=sq |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170630232453/http://qbz.gov.al/botime/fletore_zyrtare/2015/PDF-2015/147-2015.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شارەوانییەکان ئاستی یەکەمی حکومڕانیی خۆجێیین، کە بەرپرسن لە پێداویستییە خۆجێییەکان و {{بنز|جێبەجێکردنی یاسا لە ئەلبانیا|en|Law enforcement in Albania|lt=جێبەجێکردنی یاسا}}.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.moi.gov.al/english/images/pdf/qeverisja_vendore.pdf |سەردێڕ=On the Organization and Functioning of the Local Government, Republic of Albania, 2000 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100215175046/http://www.moi.gov.al/english/images/pdf/qeverisja_vendore.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی شوباتی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.shekulli.com.al/web/p.php?id=38109&kat=88 |سەردێڕ=Ndarja e re, mbeten 28 bashki, shkrihen komunat &#124; Shekulli Online |بڵاوکەرەوە=Shekulli.com.al |ڕێکەوت=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20140113102623/http://www.shekulli.com.al/web/p.php?id=38109&kat=88 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.reformaterritoriale.al/ |سەردێڕ=Reforma Territoriale – KRYESORE |بڵاوکەرەوە=Reformaterritoriale.al |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170514063154/http://www.reformaterritoriale.al/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئایاری ٢٠١٧}}</ref> ئەوان سیستمی پێشووی شارەوانییە {{بنز|شارەوانییە شارستانییەکانی ئەلبانیا|en|urban municipalities of Albania|lt=شارستانی}} و {{بنز|شارەوانییە گوندیییەکانی ئەلبانیا|en|rural municipalities of Albania|lt=گوندییەکان}} یان {{بنز|کۆمۆنەکانی ئەلبانیا|en|Communes of Albania|lt=کۆمۆنەکانیان}} ({{lang|sq|{{linktext|komuna|lang=sq}}/{{linktext|komunat|lang=sq}}}}) لە ساڵی ٢٠١٥دا یەکخست و سادەیان کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=292404|سەردێڕ=Ndarja administrative, njësitë vendore në lagje dhe fshatra|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170925225940/http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=292404|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.shekulli.com.al/web/p.php?id=38109&kat=88|سەردێڕ=Ndarja e re, mbeten 28 bashki, shkrihen komunat – Shekulli Online|بڵاوکەرەوە=Shekulli.com.al |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20140113102623/http://www.shekulli.com.al/web/p.php?id=38109&kat=88 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> بۆ پرسیارە بچووکەکانی حکومڕانیی خۆجێیی، شارەوانییەکان بۆ ٣٧٣ {{بنز|یەکە کارگێڕییەکانی ئەلبانیا|en|administrative units of Albania|lt=یەکەی کارگێڕی}} ({{lang|sq|njësia}}/{{lang|sq|njësitë administrative}}) ڕێکخراون. ھەروەھا ٢٩٨٠ گوند ({{lang|sq|{{linktext|fshatra|lang=sq}}/{{linktext|fshatrat|lang=sq}}}})، گەڕەک ({{lang|sq|{{linktext|lagje|lang=sq}}/{{linktext|lagjet|lang=sq}}}})، و شوێن ({{lang|sq|{{linktext|lokalitete|lang=sq}}/{{linktext|lokalitetet|lang=sq}}}}) ھەن کە پێشتر وەک یەکەی کارگێڕی بەکارھێنراون. {| class="sortable wikitable" style="text-align:left; font-size:85%; margin:1em auto;" |- style="font-size:100%; text-align:right;" ! style="width:25px;" | {{بنز|نیشانی نیشتمانی|en|Coat of arms|lt=نیشان}} !! style="width:100px;"| {{بنز|پارێزگاکانی ئەلبانیا|en|Counties of Albania|lt=پارێزگا}} !! style="width:87px;"| پایتەخت !! style="width:75px;" | ڕووبەر <br />(km²) !! style="width:90px;" | دانیشتووان (٢٠٢٣)<ref name="INSTAT2025pop" /> !! style="width:70px;" | {{بنز|پێڕستی پارێزگاکانی ئەلبانیا بەپێی پێڕستی گەشەپێدانی مرۆیی|en|List of counties of Albania by Human Development Index|lt=HDI}} (٢٠٢٢)<ref name="GDL2022" /> |- ! scope="row" style="text-align:center" | [[File:Flag of Albania.svg|17px|alt=Flag of Albania]] | '''ئەلبانیا (کۆی گشتی)''' || {{بنز|تیرانا|en|Tirana|lt=تیرانا}} || style="text-align:right" | ٢٨,٧٤٨ || style="text-align:right" | '''٢,٤٠٢,١١٣''' || style="text-align:right" | '''٠٫٨٠٦''' |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Berat.svg|17px|alt=Emblem of Berat County]] | {{بنز|پارێزگای بێرات|en|Berat County|lt=بێرات}} || {{بنز|بێرات|en|Berat|lt=بێرات}} || style="text-align:right" | ١,٧٩٨ || style="text-align:right" | ١٤٠,٩٥٦ || style="text-align:right" | ٠٫٧٩٣ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:ALB Qarku i Dibrës COA.svg|17px|alt=Emblem of Dibër County]] | {{بنز|پارێزگای دیبێر|en|Dibër County|lt=دیبێر}} || {{بنز|پێشکۆپی|en|Peshkopi|lt=پێشکۆپی}} || style="text-align:right" | ٢,٥٨٦ || style="text-align:right" | ١٠٧,١٧٨ || style="text-align:right" | ٠٫٧٦٥ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Durrës.svg|17px|alt=Emblem of Durrës County]] | {{بنز|پارێزگای دوورێس|en|Durrës County|lt=دوورێس}} || {{بنز|دوورێس|en|Durrës|lt=دوورێس}} || style="text-align:right" | ٧٦٦ || style="text-align:right" | ٢٢٦,٨٦٣ || style="text-align:right" | ٠٫٨١٣ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Elbasan.svg|17px|alt=Emblem of Elbasan County]] | {{بنز|پارێزگای ئۆڵباسان|en|Elbasan County|lt=ئۆڵباسان}} || {{بنز|ئۆڵباسان|en|Elbasan|lt=ئۆڵباسان}} || style="text-align:right" | ٣,١٩٩ || style="text-align:right" | ٢٣٢,٥٨٠ || style="text-align:right" | ٠٫٧٩٥ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Fier.svg|17px|alt=Emblem of Fier County]] | {{بنز|پارێزگای فیێر|en|Fier County|lt=فیێر}} || {{بنز|فیێر|en|Fier|lt=فیێر}} || style="text-align:right" | ١,٨٩٠ || style="text-align:right" | ٢٤٠,٣٧٧ || style="text-align:right" | ٠٫٧٧٩ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Gjirokastër.svg|17px|alt=Emblem of Gjirokastër County]] | {{بنز|پارێزگای جیرۆکاستێر|en|Gjirokastër County|lt=جیرۆکاستێر}} || {{بنز|جیرۆکاستێر|en|Gjirokastër|lt=جیرۆکاستێر}} || style="text-align:right" | ٢,٨٨٤ || style="text-align:right" | ٦٠,٠١٣ || style="text-align:right" | ٠٫٨٠٦ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Korçë.svg|17px|alt=Emblem of Korçë County]] | {{بنز|پارێزگای کۆرچێ|en|Korçë County|lt=کۆرچێ}} || {{بنز|کۆرچێ|en|Korçë|lt=کۆرچێ}} || style="text-align:right" | ٣,٧١١ || style="text-align:right" | ١٧٣,٠٩١ || style="text-align:right" | ٠٫٨٠١ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Kukës.svg|17px|alt=Emblem of Kukës County]] | {{بنز|پارێزگای کۆکێس|en|Kukës County|lt=کۆکێس}} || {{بنز|کۆکێس|en|Kukës|lt=کۆکێس}} || style="text-align:right" | ٢,٣٧٤ || style="text-align:right" | ٦١,٩٩٨ || style="text-align:right" | ٠٫٧٦٠ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Lezhë.svg|17px|alt=Emblem of Lezhë County]] | {{بنز|پارێزگای لێژە|en|Lezhë County|lt=لێژە}} || {{بنز|لێژە|en|Lezhë|lt=لێژە}} || style="text-align:right" | ١,٦٢٠ || style="text-align:right" | ٩٩,٣٨٤ || style="text-align:right" | ٠٫٧٨٠ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Shkodër.svg|17px|alt=Emblem of Shkodër County]] | {{بنز|پارێزگای ئیشکۆدرا|en|Shkodër County|lt=ئیشکۆدرا}} || {{بنز|ئیشکۆدرا|en|Shkodër|lt=ئیشکۆدرا}} || style="text-align:right" | ٣,٥٦٢ || style="text-align:right" | ١٥٤,٤٧٩ || style="text-align:right" | ٠٫٧٩٥ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Tiranë.svg|17px|alt=Emblem of Tirana County]] | {{بنز|پارێزگای تیرانا|en|Tirana County|lt=تیرانا}} || {{بنز|تیرانا|en|Tirana|lt=تیرانا}} || style="text-align:right" | ١,٦٥٢ || style="text-align:right" | ٧٥٨,٥١٣ || style="text-align:right" | ٠٫٨٣٢ |- ! scope="row" style=text-align:center | [[File:Stema e Qarkut Vlorë.svg|17px|alt=Emblem of Vlorë County]] | {{بنز|پارێزگای ڤلۆرا|en|Vlorë County|lt=ڤلۆرا}} || {{بنز|ڤلۆرا|en|Vlorë|lt=ڤلۆرا}} || style="text-align:right" | ٢,٧٠٦ || style="text-align:right" | ١٤٦,٦٨١ || style="text-align:right" | ٠٫٨١٤ |- |-class="sortbottom" | colspan=20 align="left" |ژێدەرەکان:<ref name="INSTAT2025pop">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Instituti i Statistikës (INSTAT) |سەردێڕ=Popullsia e Shqipërisë, 1 Janar 2025 |ناونیشان=https://www.instat.gov.al/media/y5diizmw/finale-popullsia-1-janar-2025-dt-12062025.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|زمان=sq |وتەگێڕانەوە=County totals for 1 Jan 2023 on pp. 64–65.}}</ref><ref name="GDL2022">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Sub-national HDI – Global Data Lab (Albania, 2022) |ناونیشان=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/?levels=1+4&years=2022&interpolation=0&extrapolation=0 |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|زمان=en}}</ref> |} == ئابووری == {{Main|ئابووریی ئەلبانیا}} [[File:Toptani Shopping Mall Tirana 2016.jpg|thumb|right|ناوچەی گەورە شاری دورانا، کە شارەکانی [[تیرانا]] و [[دڕەس]] دەگرێتەوە، وەک ناوەندی سەرەکیی ئابووریی ئەلبانیا کار دەکات.<ref name="harvnb_unece_country">{{harvnb|UNECE Country Profile|2024|p=68}}</ref>]] بە تێپەڕبوون لە [[ئابووریی پلان بۆ داڕێژراو|ئابوورییەکی پلاندارێژراوی]] [[سۆسیالیزم|سۆسیالیستییەوە]] بەرەو [[ئابووریی تێکەڵ|ئابوورییەکی تێکەڵی]] [[سەرمایەداری]]، ئەلبانیا وەک [[بازاڕی کراوە|بازاڕێکی کراوەی]] [[وڵاتی تازەپێگەیشتوو|تازەپێگەیشتوو]] پۆلێن دەکرێت کە خاوەنی پێگەی [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (نەوی، شێوازی ئەتڵەس) بۆ ھەر تاکێک#گرووپی داھاتی مامناوەندی سەروو|داھاتی مامناوەندی سەرووە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[OECD iLibrary]] |سەردێڕ=Overview: Identifying strategic opportunities for Albania |ناونیشان=https://www.oecd-ilibrary.org/sites/7c2fa8bd-en/index.html?itemId=/content/component/7c2fa8bd-en |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230708145742/https://www.oecd-ilibrary.org/sites/7c2fa8bd-en/index.html?itemId=/content/component/7c2fa8bd-en |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Independent Evaluation Group]] (IEG) |سەردێڕ=Albania Country Program Evaluation: Chapter 1 {{!}} Country Context and World Bank Group Strategy and Program FY11{{spaced ndash}}19 |ناونیشان=https://ieg.worldbankgroup.org/evaluations/albania-country-program-evaluation/chapter-1-country-context-and-world-bank-group |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230708145947/https://ieg.worldbankgroup.org/evaluations/albania-country-program-evaluation/chapter-1-country-context-and-world-bank-group |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[ئابووریی ئەلبانیا]] بە [[کەرتی سێیەمی ئابووری|کەرتی خزمەتگوزارییەکی]] بەھێز جیادەکرێتەوە، کە ٤٨٫٦٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی (GDP) پێکدەھێنێت، بە بەشداریی سەرەکی لە بازرگانیی کۆ و تاک، [[گەشتیاری لە ئەلبانیا|گەشتیاری]]، خانووبەرە، و لۆجستی.<ref name="Eco: Sectors">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |سەردێڕ=Competitiveness in South East Europe 2021: Albania profile |ناونیشان=https://www.oecd-ilibrary.org/content/thematicgrouping/5c0afb54-en/sectionchapters?fmt=ahah |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240926095247/https://www.oecd-ilibrary.org/content/thematicgrouping/5c0afb54-en/sectionchapters?fmt=ahah |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە دوای ئەمەشەوە، [[کەرتی دووەمی ئابووری|کەرتی پیشەسازی]] ٢٠٫٢٪ پێکدەھێنێت، کە بەتایبەتی کاریگەریی کەرتی بیناسازیی لەسەرە، لەکاتێکدا [[کەرتی یەکەمی ئابووری|کەرتی کشتوکاڵ]] کە دارستانەکان و ماسیگریش دەگرێتەوە، ١٨٫٥٪ پێکدەھێنێت، و [[کەرتی دووەمی ئابووری|کەرتی بەرھەمھێنان (کارگەکان)]] بە ڕێژەیەکی کەمتر و بە ٦٫٣٪ بەشداری لە ئابووریدا دەکات.<ref name="Eco: Sectors"/> تا ساڵی ٢٠٢٥، نەوی [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی]] (GDP)ی ئەلبانیا بە ٢٦٫٩١١ ملیار دۆلار ڕاگەیەندراوە لەگەڵ [[تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی#تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی نەوی و ڕێکخستنەکانی|تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی بۆ ھەر تاکێک]] کە ٩٬٤٧٤ دۆلارە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[International Monetary Fund]] (IMF) |سەردێڕ=World Economic Outlook Database: April 2024 |ناونیشان=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=914,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2024&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240925114333/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=914,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2024&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پێشبینیی گەشەی ساڵانەی ئابووری بۆ ساڵی ٢٠٢٥ بە ٣٫٨٪ مەزەندە دەکرێت، لەگەڵ پێشبینیی مامناوەندبوونەوە بۆ ٣٫٥٪ تا ساڵی ٢٠٢٩.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=International Monetary Fund (IMF) |سەردێڕ=Real GDP growth Annual percent change |ناونیشان=https://www.imf.org/external/datamapper/NGDP_RPCH@WEO/ALB |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240925114333/https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=914,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2024&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەلبانیا چوارچێوەیەکی گشتگیری بۆ بازرگانیی نێونەتەوەیی پەرەپێداوە لە ڕێگەی چەندین ڕێکەوتننامەی گرنگ لەگەڵ ناوچە جیاوازەکاندا. [[پرۆسەی جێگیرکردن و کۆمەڵە|ڕێکەوتننامەی جێگیرکردن و کۆمەڵە]] (SAA) لەگەڵ یەکێتیی ئەورووپا، کە لە ساڵی ٢٠٠٦دا واژوو کراوە، یەکێکە لە ھەرە گرنگترین ڕێکەوتننامەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[EUR-Lex]] |سەردێڕ=Stabilisation and Association Agreement with Albania |ڕێکەوت=٢٦ی شوباتی ٢٠٠٩|ناونیشان=https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/stabilisation-and-association-agreement-with-albania.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240925125844/https://eur-lex.europa.eu/EN/legal-content/summary/stabilisation-and-association-agreement-with-albania.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم ڕێکەوتننامەیە سوودی بازرگانیی ھەستیار دەستەبەر دەکات و وەک بنەمایەک بۆ تێکەڵبوونی ئەلبانیا لەگەڵ یەکێتیی ئەورووپا کار دەکات. لە ساڵی ٢٠٠٩دا، ئەلبانیا ڕێکەوتننامەی بازرگانیی ئازادی (FTA) لەگەڵ [[کۆمەڵەی بازرگانیی ئازادی ئەورووپا]] (EFTA) واژوو کرد، کە زیاتر دەرفەتەکانی بازرگانی و گەیشتن بە بازاڕەکان فراوان دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[European Free Trade Association]] (EFTA) |سەردێڕ=Free Trade Network: Albania |ناونیشان=https://www.efta.int/trade-relations/free-trade-network/albania |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240925130321/https://www.efta.int/trade-relations/free-trade-network/albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا وڵاتەکە بەشدارە لە [[ڕێکەوتننامەی بازرگانیی ئازادی ناوەڕاستی ئەورووپا]] (CEFTA) و [[ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئابووریی دەریای ڕەش]] (BSEC)، کە بەمەش ھاندەری بازرگانیی ناوچەیی و ھاوکارییە لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=World Bank Group |سەردێڕ=Albania: Trade Impact of CEFTA |ناونیشان=https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/865891548426513058/albania-trade-impact-of-cefta |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240925130557/https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/865891548426513058/albania-trade-impact-of-cefta |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوت=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Organization of the Black Sea Economic Cooperation]] (BSEC) |سەردێڕ=BSCE Member States |ناونیشان=https://www.bsec-organization.org/member-states |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240926104232/https://www.bsec-organization.org/member-states |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> جگە لەوەش، وڵاتەکە پەیوەندییە بازرگانییە دووقۆڵییەکانی لە ڕێگەی ڕێکەوتننامەی بازرگانیی ئازاد لەگەڵ تورکیا، شانشینی یەکگرتوو، و پەیماننامەیەکی وەبەرھێنانی دووقۆڵی لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەھێزتر کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[General Directorate of Customs (Albania)]] |سەردێڕ=Free Trade Agreements |ناونیشان=https://www.dogana.gov.al/english/d/182/249/0/263/free-trade-agreements |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240905190504/https://www.dogana.gov.al/english/d/182/249/0/263/free-trade-agreements |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[International Trade Administration]] (ITA) |سەردێڕ=Albania - Country Commercial Guide: Market Overview |ناونیشان=https://www.trade.gov/country-commercial-guides/albania-market-overview |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240925131133/https://www.trade.gov/country-commercial-guides/albania-market-overview |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕاپۆرتی ساڵی ٢٠٢٣ی [[ئازادیی ئابووریی جیھان]]، ئەلبانیای لە ڕیزبەندیی ٣١ەمین دانا، بە تێبینیی ھەبوونی ئاستێکی بەرچاوی سەربەخۆیی ئابووری و پەسەندکردنی کاریگەری سیاسەتە بازاڕییەکان.<ref name="Economic Freedom of the World 2023">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Gwartney |یەکەم١=James |دوایین٢=Lawson |یەکەم٢=Robert A. |دوایین٣=Murphy |یەکەم٣=Ryan |دوایین٤=Abubaker |یەکەم٤=Matanda |دوایین٥=Celico |یەکەم٥=Andrea |دوایین٦=Hammond |یەکەم٦=Alexander C. R. |دوایین٧=McMahon |یەکەم٧=Fred |دوایین٨=Rode |یەکەم٨=Martin |بڵاوکەرەوە=[[Fraser Institute]] |سەردێڕ=Economic Freedom of the World: 2023 Annual Report |ناونیشان=https://www.fraserinstitute.org/studies/economic-freedom-of-the-world-2023-annual-report |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240926101128/https://www.fraserinstitute.org/studies/economic-freedom-of-the-world-2023-annual-report |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> [[پێوەرەکانی گۆڕانکاریی بێرتڵسمان]] لە ساڵی ٢٠٢٤دا، ئەلبانیای لە ڕیزبەندی ٢٠ەمین دانا و دانی نا بە بەرەوپێشچوونێکی بەرچاو لە گۆڕانکارییە سیاسی و ئابوورییەکاندا.<ref name="Bertelsmann Transformation Index 2024">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Bertelsmann Stiftung]] |سەردێڕ=Albania Country Report 2024 |ناونیشان=https://bti-project.org/en/reports/country-report/ALB |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240804080224/https://bti-project.org/en/reports/country-report/ALB |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەر لە ساڵی ٢٠٢٤دا، وڵاتەکە لە پلەی ٢٣ەمینی [[ڕاپۆرتی کەلێنی جێندەری جیھانی|پێوەری کەلێنی جێندەری جیھانی]] جێگیر بوو، و لە بەشی بەشداریی ئابووری و دەرفەتەکان لە ڕیزبەندی ١٦ەمینی جیھاندا سەرکەوتنی بەدەستھێنا، کە ئەوەش پێشڤەچوونێکی گەورە لە بەشداریی ئابووریی ژنان نیشان دەدات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=World Economic Forum (WEF) |سەردێڕ=Global Gender Gap Report 2024 |ناونیشان=https://www.weforum.org/publications/global-gender-gap-report-2024/digest/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240927093119/https://www.weforum.org/publications/global-gender-gap-report-2024/digest/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕێکەوت=١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، ئابووریی ئەلبانیا، بەبێ گوێدانە نیشاندانی خۆڕاگرییەکی بەرچاو، ڕووبەڕووی لاوازیی گەورە دەبێتەوە کە ڕێگرن لە پەرەسەندنەکەی.<ref name="ICS US">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[United States Department of State]] |سەردێڕ=2024 Investment Climate Statements: Albania |ناونیشان=https://www.state.gov/reports/2024-investment-climate-statements/albania/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240926110424/https://www.state.gov/reports/2024-investment-climate-statements/albania/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئاڵەنگارییە سەرەکییەکان بریتین لە گەندەڵییەکی بەربڵاو، کێبڕکێی شێواو، و گۆڕانکارییە بەردەوامەکان لە یاسای دارایی.<ref name="ICS US"/> سەرەڕای ئەوەش، جێبەجێنەکردنی تەواوەتیی گرێبەستەکان، کەرتی نافەرمیی گەورە، و کەمیی بەردەوامی دەستی کار، بەشێوەیەکی ئاڵۆزتر ڕێگرن لە پێشکەوتنی ئابووریی نیشتمانی.<ref name="Bertelsmann Transformation Index 2024"/><ref name="ICS US"/> دیمەنی ئابووری لە ئەلبانیا بە نایەکسانیی ناوچەیی جیادەکرێتەوە، کە بەتایبەتی لە چڕبوونەوەی چالاکییە ئابوورییەکان لەو ناوچە سێگۆشەیییەدا دەردەکەوێت کە لە نێوان [[تیرانا]]، [[دڕەس]] و [[لاچ]]دا پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Regjistri elektronik per Njoftimet dhe Konsultimet publike |سەردێڕ=Strategjia Kombëtare për Mbrojtjen Sociale 2024–2030 |ناونیشان=https://konsultimipublik.gov.al/Konsultime/Detaje/684 |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240927115305/https://konsultimipublik.gov.al/Konsultime/Detaje/684 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|پەڕە=٧|زمان=sq |ڕێکەوت=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم ناوچە گەورە شارە، کە بە دورانا ناسراوە، وەک ناوەندی ئابووریی سەرەکیی ئەلبانیا کار دەکات.<ref name="harvnb_unece_country" /><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Karafili |یەکەم=Elona |بڵاوکەرەوە=[[Springer Nature|Springer International Publishing]] |سەردێڕ=Cluster Dynamics in Transition Economies The Case of Albania |ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠٢١|ژپنک=٩٧٨-٣-٠٣٠-٦٩٨٤٢-٣|پەڕە=٤٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=kFUkEAAAQBAJ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240927132331/https://www.google.com/books/edition/Cluster_Dynamics_in_Transition_Economies/kFUkEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢١دا، [[پارێزگای تیرانا]] ڕێژەیەکی بەرچاوی ٤٤٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی نیشتمانیی پێکدەھێنا، ھەروەھا پارێزگاکانی [[پارێزگای فیێر|فیێر]] و [[پارێزگای دڕەس|دڕەس]]یش ڕۆڵی دانەبڕاویان لە ئابووریدا ھەیە، و بە ڕێککەوت بە ١١٪ و ١٠٪ بەشدارییان لە تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییدا ھەیە.<ref name="GDP by County">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Instituti i Statistikës (INSTAT) |سەردێڕ=Gross Domestic Product by Statistical Regions NUTS in Albania, year 2021 |ناونیشان=https://www.instat.gov.al/en/themes/economy-and-finance/regional-accounts-in-albania/publication/2023/gross-domestic-product-by-statistical-regions-nuts-in-albania-year-2021/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240927131103/https://www.instat.gov.al/en/themes/economy-and-finance/regional-accounts-in-albania/publication/2023/gross-domestic-product-by-statistical-regions-nuts-in-albania-year-2021/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|شوێن=Tirana |پەڕە=٢|زمان=sq |ڕێکەوت=١٦ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ناوەندە ئابوورییە گەورەکانی دیکە، وەک [[ئەلباسان]] و شارە کەناراوییەکانی [[ساراندە]] و [[ڤلۆرە]]، تیشک دەخەنە سەر دابەشبوونی نایەکسانی پەرەپێدانی ئابووری لە سەرانسەری وڵاتدا.<ref name="harvnb_unece_country_1">{{harvnb|UNECE Country Profile|2024|p=73}}</ref> ناوچە کولتوورییەکان، لەوانە [[بێرات]] و [[کۆرچە]]، سەرەڕای دووریی جوگرافییان لە ناوەندە ئابوورییە سەرەکییەکانەوە، سوودێکی زۆریان لە فراوانبوونی کەرتی گەشتیاری وەرگرتووە.<ref name="harvnb_unece_country_1" /> نیگەرانییەکان لەسەر دارایی نایاسایی، سپیکردنەوەی پارە و کاریگەریی تاوانی ڕێکخراو لە ھەڵسەنگاندنەکانی ئابووریی ئەلبانیادا زیاتر دەرکەوتوون. [[وەزارەتی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]، ئەلبانیای وەک وڵاتێکی لاواز بەرامبەر بە سپیکردنەوەی پارە دەستنیشان کردووە، کە داھاتی تاوانکاری لە ڕێگەی کڕینی خانووبەرە، پڕۆژەکانی بیناسازی، سامانە گریمانەیییەکان و گەشەپێدانی بازرگانییەوە سپی دەکرێنەوە.<ref>{{cite report |title=2025 International Narcotics Control Strategy Report, Volume II: Money Laundering |url=https://www.state.gov/wp-content/uploads/2025/03/2025-International-Narcotics-Control-Strategy-Volume-2-Accessible.pdf |publisher=United States Department of State |date=2025 |access-date=3 July 2026}}</ref> ھەروەھا بەیاننامەی کەشوھەوای وەبەرھێنان لە ساڵی ٢٠٢٥، گەشەپێدانی ئابووریی ئەلبانیای بە لاواز وەسف کردووە بەھۆی گەندەڵیی بەربڵاو، تاوانی ڕێکخراو، کێبڕکێی شێواو، کەمیی دەستی کار، بەرھەمداریی نزم و کەرتی نافەرمیی گەورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=2025 Investment Climate Statements: Albania |ناونیشان=https://www.state.gov/reports/2025-investment-climate-statements/albania |بڵاوکەرەوە=United States Department of State |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> پێوەری تاوانی ڕێکخراوی جیھانیی ٢٠٢٥ی سەر بە [[دەستپێشخەریی جیھانی دژی تاوانی ڕێکخراوی نێودەوڵەتی]]، ئەلبانیای وەک شوێنێکی دیار بۆ سپیکردنەوەی پارە وەسف کرد، و ڕای گەیاند کە ڕێکخراوە تاوانکارییەکان کەرتی خانووبەرە، گەشتیاری و بیناسازی بەکاردەھێنن بۆ ئەوەی قازانجە نایاسایییەکانیان ڕەوا بکەن. ھەروەھا ڕاپۆرتی دا کە کەرتی بیناسازی بەشێوەیەکی قورس دزەی پێکراوە لەلایەن پارەی نایاسایییەوە کە بازاڕی شێواندووە، و گەندەڵی لە نێو دامەزراوە سیاسی و یاسا جێبەجێکارەکاندا بەردەوامە لە ئاسانکاری بۆ تاوانی ڕێکخراو.<ref>{{cite report |title=Global Organized Crime Index 2025: Albania |url=https://ocindex.net/assets/downloads/2025/english/ocindex_profile_albania_2025.pdf |publisher=Global Initiative Against Transnational Organized Crime |date=2025 |access-date=3 July 2026}}</ref> ڕەخنەگرانی مۆدێلی ئابووریی سەرۆک وەزیران [[ئێدی ڕاما]]، ئەم نیگەرانییانەیان بەستووەتەوە بە فراوانبوونی خێرای بیناسازی، خانووبەرە و گەشتیاریی لوکس لە ماوەی دەسەڵاتی درێژخایەنی ئەودا، بەو بیانووەی کە پڕۆژەکانی گەشەپێدان کە لەلایەن دەوڵەتەوە پاڵپشتی دەکرێن و نەبوونی ڕێوشوێنی پاراستن، ڕێگەیان داوە بە بەرژەوەندییە بازرگانییە سیاسییەکان و سەرمایەی نایاسایی کە کاریگەری پەیدا بکەن. حکوومەت بەگشتی تۆمەتەکانی پاراستنی سیاسی بۆ تاوانی ڕێکخراو ڕەتکردووەتەوە و وەک بەڵگەی پێشکەوتن ئاماژەی بە چاکسازیی دادوەری، ڕێوشوێنەکانی دژی سپیکردنەوەی پارە و لێکۆڵینەوەکانی [[پێکھاتەی تایبەت دژی گەندەڵی و تاوانی ڕێکخراو]] کردووە. === کەرتی یەکەم === [[File:Berat_kale_-_panoramio.jpg|thumb|right|ترێ لە [[بێرات]]. بەھۆی [[ئاووھەوای دەریای ناوین]]ەوە، [[شەرابی ئەلبانی|شەراب]]، [[زەیتوون]] و [[میوە مزرەمەنییەکان|مزرەمەنییەکان]] زۆربەیان لە باشووری ئەلبانیا بەرھەم دەھێنرێن.]] ئەلبانیا بڕێکی بەرچاو بەرھەم دەھێنێت لە میوەکان (سێو، [[زەیتوون]]، ترێ، پرتەقاڵ، لیمۆ، [[قەیسی]]، [[قۆخ]]، [[گێلاس]]، [[ھەنجیر]]، [[ئاڵووبالوو]]، [[ھەڵوژە]]، و [[شلیک]])، [[ڕووەکە زەیتدارەکان|سەوزەکان]] (پەتاتە، تەماتە، [[گەنمەشامی]]، پیاز، و گەنم)، [[چەوەندەری شەکر]]، تووتن، گۆشت، [[ھەنگوین]]، [[بەرھەمە شیرەمەنییەکان]]، پزیشکیی نەریتی و [[ڕۆنی سروشتی|ڕووەکە بۆندارەکان]]. ھەروەھا، وڵاتەکە یەکێکە لە بەرھەمھێنەرە گرنگەکانی جیھان بۆ [[مریەم گۆتا]]، [[ڕۆزماری]] و [[ژەنتانی زەرد]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Dhimitër Doka|سەردێڕ=Albaniens vergessener Exportschlager|ناونیشان=https://www.humboldt-foundation.de/web/kosmos-humboldtianer-im-fokus-91-4.html|وێبگە=humboldt-foundation.de|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٦|زمان=de|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171201082108/https://www.humboldt-foundation.de/web/kosmos-humboldtianer-im-fokus-91-4.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نزیکیی وڵاتەکە لە [[دەریای ئایۆنی]] و [[دەریای ئادریاتیک]]، توانا و شارەزایییەکی زۆر بە پیشەسازیی ماسیگرییە کەم گەشەسەندووەکەی دەبەخشێت. ئابووریناسانی [[بانکی جیھانی]] و [[کۆمەڵگەی ئەورووپا]] ڕاپۆرت دەدەن کە، پیشەسازیی ماسیگری ئەلبانیا توانایەکی باشی ھەیە بۆ پەیداکردنی داھاتی ھەناردەکردن چونکە نرخەکان لە بازاڕە نزیکەکانی یۆنان و ئیتالیادا چەندین ھێندە بەرزترن لەو نرخانەی لە بازاڕی ئەلبانیادا ھەن. ئەو ماسییانەی لە کەناراوەکانی وڵاتەکەدا دەست دەکەون بریتین لە [[ماسیی کارپ]]، [[قەلەماسی]]، [[سی بریم]]، [[گوێچکەماسی|گوێچکەماسییەکان]] و [[توێکڵدارەکان]]. ئەلبانیا خاوەنی یەکێک لە درێژترین مێژووەکانی ئەورووپایە بۆ [[مێوکاری]].<ref name="winealbania1">[http://www.winealbania.com winealbania.com] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110208101841/http://winealbania.com/ |date=8 February 2011}} Wine Albania Portal</ref> ناوچەکەی ئێستا یەکێک بوو لەو کەمینە شوێنانەی کە مێو بە شێوەیەکی سروشتی لە سەردەمی سەھۆڵبەنداندا تێیدا گەشەی دەکرد. کۆنترین تۆوە دۆزراوەکان لە ناوچەکەدا تەمەنیان لە ٤٬٠٠٠ بۆ ٦٬٠٠٠ ساڵ دەبێت.<ref name="Stevenson2011">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Tom Stevenson|سەردێڕ=The Sotheby's Wine Encyclopedia|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=8S7IkQEACAAJ|ساڵ=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=Dorling Kindersley|ژپنک=٩٧٨-١-٤٠٥٣-٥٩٧٩-٥}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٩دا، نەتەوەکە بە مەزەندەکراوی نزیکەی ١٧٬٥٠٠ تۆن شەرابی بەرھەمھێناوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://faostat.fao.org/site/636/DesktopDefault.aspx?PageID=636#ancor |سەردێڕ=Wine production (tons) |بڵاوکەرەوە=[[Food and Agriculture Organization]] |پەڕە=٢٨|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی نیسانی ٢٠١١|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110520105103/http://faostat.fao.org/site/636/DesktopDefault.aspx?PageID=636 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠١١}}</ref> === کەرتی دووەم === [[File:Something in Albania (10759257413).jpg|thumb|right|کارگەی [[چیمەنتۆی ئەنتیا|ئەنتیا]] لە [[فوشێ-کرویێ]]]] کەرتی دووەمی ئابووریی ئەلبانیا لەدوای ڕووخانی ڕژێمی کۆمۆنیستییەوە گۆڕانکاری و ھەمەجۆری زۆری بەخۆیەوە بینیوە. ئەو کەرتە زۆر ھەمەجۆرە، لە [[پیشەسازیی ئەلیکترۆنیک|ئەلیکترۆنیک]]، [[پیشەسازیی بەرھەمھێنان|کارگەکان]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Manufacturing & garment industry|ناونیشان=https://invest-in-albania.org/manufacturing-garment-industry/|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئابی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180818214425/https://invest-in-albania.org/manufacturing-garment-industry/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[پیشەسازیی ڕستن و چنین|ڕستن و چنین]]، تا دەگاتە [[پیشەسازیی خۆراک|خۆراک]]، [[پیشەسازیی چیمەنتۆ|چیمەنتۆ]]، [[پیشەسازیی کانزاکاری|کانزاکاری]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Mining sector|ناونیشان=https://invest-in-albania.org/mining-sector/|ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170418082906/https://invest-in-albania.org/mining-sector/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> و [[پیشەسازیی وزە|وزە]]. وێستگەی [[چیمەنتۆی ئەنتیا]] لە [[فوشێ-کرویێ]] بە یەکێک لە گەورەترین وەبەرھێنانە پیشەسازییە سەوزەکانی نەتەوەکە دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ANTEA, the company with the highest working standards|ناونیشان=http://www.anteacement.com/2015/06/20/antea-the-company-with-the-highest-working-standards/|وێبگە=anteacement.com|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170418081831/http://www.anteacement.com/2015/06/20/antea-the-company-with-the-highest-working-standards/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نەوت و غازی ئەلبانیا یەکێکە لە پڕئومێدترین کەرتەکانی ئابوورییەکەی، ھەرچەندە بە توندی ڕێکخراوە. ئەلبانیا خاوەنی [[پێڕستی وڵاتان بەپێی یەدەگی سەلمێنراوی نەوت|دووەم گەورەترین یەدەگی نەوتە]] لە [[نیمچەدوورگەی باڵکان]] لە دوای [[ڕۆمانیا]]، و گەورەترین [[کێڵگەی نەوتی پاتۆس-مارینزا|یەدەگی نەوتە]]<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.reuters.com/article/bankerspetroleum-idUSL3E7F724020110407 |ئیش=Reuters |سەردێڕ=UPDATE 1-Bankers Petroleum's key Albanian oilfield output jumps in Q1 |ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924152246/http://www.reuters.com/article/2011/04/07/bankerspetroleum-idUSL3E7F724020110407 |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ئەورووپادا. کۆمپانیای [[ئەلبپێترۆل]] خاوەندارێتییەکەی دەگەڕێتەوە بۆ دەوڵەتی ئەلبانیا و چاودێریی ڕێکەوتننامەکانی نەوتی دەوڵەت دەکات لە وڵاتەکەدا. پیشەسازیی ڕستن و چنین فراوانبوونێکی گەورەی بەخۆیەوە بینیوە بە نزیکبوونەوەی کۆمپانیاکانی [[یەکێتیی ئەورووپا]] (EU) لە ئەلبانیا. بەپێی ئاماری [[دامەزراوەی ئامار (ئەلبانیا)|ئاماری ئەلبانیا (INSTAT)]]، تا ساڵی ٢٠١٦، بەرھەمھێنانی ڕستن و چنین گەشەی ساڵانەی بە ڕێژەی ٥٫٣٪ ھەبووە و قەبارەی بازرگانیی ساڵانەی نزیکەی ١٫٥ ملیار یۆرۆ بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Textile industry in Albania is unprepared for a potential influx of import orders|ناونیشان=http://www.balkaneu.com/textile-industry-albania-unprepared-potential-influx-import-orders/|وێبگە=balkaneu.com|ڕێکەوت=٢٤ی ئابی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170418081528/http://www.balkaneu.com/textile-industry-albania-unprepared-potential-influx-import-orders/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەلبانیا بەرھەمھێنەرێکی گرنگی کانزاکانە و لە ڕیزبەندی پێشەنگەکانی بەرھەمھێنان و ھەناردەکردنی [[کرۆم]]دایە لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Europe Review 2003/04: The Economic and Business Report|پەڕەکان=٣–٧|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=Hwi0s3I5jLEC&q=largest%20chrome%20producer%20in%20the%20world%20albania&pg=PA5 |ژپنک=٩٧٨٠٧٤٩٤٤٠٦٧١|ساڵ=٢٠٠٣|دوایین١=Page|یەکەم١=Kogan Kogan|بڵاوکەرەوە=Kogan Page Publishers}}</ref> ھەروەھا نەتەوەکە بەرھەمھێنەرێکی دیاری مس، نیکڵ و خەڵووزە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania – Mining and Minerals|ناونیشان=https://www.export.gov/article?id=Albania-Mining-and-Minerals|ڕێکەوت=١٥ی ئابی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی نیسانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی نیسانی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170418083842/https://www.export.gov/article?id=Albania-Mining-and-Minerals|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[کانی باترا]]، [[کانی بولقیزە]]، و [[کانی ثێکنا]] لە ناسراوترین کانەکانی ئەلبانیان کە تا ئێستاش کار دەکەن. === کەرتی سێیەم === [[File:Ksamil Albania . Albanian Riviera.jpg|thumb|right|[[دوورگەکانی کسامیل]]، لە باشووری [[کەناراوەکانی دەریای ئایۆنیی ئەلبانیا]]]] [[کەرتی سێیەمی ئابووری|کەرتی سێیەم (خزمەتگوزاری)]] نوێنەرایەتیی خێراترین کەرتی گەشەسەندووی ئابووری وڵاتەکە دەکات. ٣٦٪ی دانیشتووان لە کەرتی خزمەتگوزاریدا کار دەکەن کە ٦٥٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆیی وڵاتەکە پێکدەھێنێت.<ref name="DSSA">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|یەکەم١=Oltiana|دوایین١= Muharremi|یەکەم٢= Filloreta|دوایین٢= Madani|یەکەم٣= Erald|دوایین٣= Pelari |سەردێڕ=The Development of the Service Sector in Albania and Its Future |ناونیشان=https://www.researchgate.net/publication/271105196 |journal=Mediterranean Journal of Social Sciences |ڕێکەوت= ٢٠١٣|پەڕەکان=٢–٩|doi= 10.5901/mjss.2013.v4n10p556}}</ref> لە کۆتاییی سەدەی بیستەمەوە، [[پیشەسازیی بانکداری]] پێکھاتەیەکی سەرەکیی کەرتی سێیەمە و بە گشتی لە دۆخێکی باشدا ماوەتەوە بەھۆی [[تایبەتکاری]] و [[سیاسەتی دراو]]ی جێگەی ستایشەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Analysis of the Albanian Banking System in the Transition Years |ناونیشان=https://www.ijbcnet.com/2-4/IJBC-12-2406.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.ijbcnet.com/2-4/IJBC-12-2406.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |وێبگە=ijbcnet.com}}</ref><ref name="DSSA"/> [[پیشەسازیی پەیوەندییەکان]]، کە پێشتر یەکێک بوو لە [[پەراوێزخستن|پەراوێزخراوترین]] و کۆنترۆڵکراوترینەکان لە جیھاندا، لە ئێستادا بەشداربوویەکی سەرەکییە لەو کەرتەدا. زیاتر لە ڕێگەی تایبەتکاری و وەبەرھێنانی دواتری وەبەرھێنەرانی ناوخۆیی و بیانییەوە گەشەی کردووە.<ref name="DSSA"/> کۆمپانیاکانی [[ئێگل مۆبایل|ئێگل]]، [[ڤۆدافۆن ئەلبانیا|ڤۆدافۆن]] و [[تێلێکۆمی ئەلبانیا]] پێشەنگی [[دابینکەری خزمەتگوزاریی پەیوەندییەکان]]ن لە وڵاتەکەدا. گەشتیاری وەک پیشەسازییەکی خاوەن گرنگیی نیشتمانی دانی پێدانراوە و لە سەرەتای سەدەی بیست و یەکەمەوە بە شێوەیەکی بەردەوام ڕووی لە زیادبوون کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TOURISM AND EMPLOYMENT IN ALBANIA – IS THERE A STRONG CORRELATION? |ناونیشان=http://www.asecu.gr/files/13th_conf_files/Tourism-and-Employment-in-Albania-Is-There-A-Strong-Correlation.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.asecu.gr/files/13th_conf_files/Tourism-and-Employment-in-Albania-Is-There-A-Strong-Correlation.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |وێبگە=asecu.gr |پەڕەکان=١–٩}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|نووسەر١=Eglantina Hysa – Epoka University |سەردێڕ=INFLUENCE OF TOURISM SECTOR IN ALBANIAN GDP: ESTIMATION USING MULTIPLE REGRESSION METHOD |ناونیشان=https://www.researchgate.net/publication/308111717 |وێبگە=researchgate.net |ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٢|شوێن=Tirana |پەڕەکان=٢٣–٢٦}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ ٨٫٤٪ی تێکڕای بەرھەمی ناوخۆییی پێکدەھێنا ھەرچەندە ئەگەر بەشدارییە ناڕاستەوخۆکانیش ھەژمار بکرێن، ڕێژەکە بەرز دەبێتەوە بۆ ٢٦٪.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=World Travel & Tourism Council|سەردێڕ=Travel & Tourism: Economic Impact 2017: Albania|ناونیشان=https://www.wttc.org/.../econo.../countries-2017/albania2017.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.wttc.org/.../econo.../countries-2017/albania2017.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=wttc.org|شوێن=London|پەڕە=١٢|بەستەری نووسەر١=World Travel & Tourism Council}}{{dead link|date=November 2017}}</ref> ھەر لەو ساڵەدا، وڵاتەکە پێشوازیی لە نزیکەی ٤٫٧٤ ملیۆن سەردانکەر کردووە کە زۆربەیان لە سەرانسەری ئەورووپا و ھەروەھا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە بوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Arrivals of foreign citizens by Lëvizjet e shtetasve shqiptarë dhe të huaj and Month|ناونیشان=http://databaza.instat.gov.al/.../Tr.../table/tableViewLayout2/...|وێبگە=databaza.instat.gov.al}}{{dead link|date=November 2017}}</ref> زیادبوونی ژمارەی سەردانکەرانی بیانی زۆر بەرچاو بووە. ئەلبانیا لە ساڵی ٢٠٠٥دا تەنھا ٥٠٠٬٠٠٠ سەردانکەری ھەبوو، و بە مەزەندەی ٤٫٢ ملیۆن لە ساڵی ٢٠١٢دا، کە زیادبوونێکی بەرچاوی بە ڕێژەی ٧٤٠ لەسەد نیشان دەدات. بەپێی ئاماری [[ڕێکخراوەی گەشتیاریی نەتەوە یەکگرتووەکان]] (UN Tourism)، ئەلبانیا پێشوازیی لە نزیکەی ١١٫٧ ملیۆن گەشتیار کردووە لە ساڵی ٢٠٢٤دا، کە ئەمەش زیادبوونێکی گەورەیە بەراورد بە ساڵانی پێشوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[UN Tourism]] |سەردێڕ=Tourism Doing Business: Investing in Albania |ناونیشان=https://www.unwto.org/investment/tourism-doing-business-investing-in-albania |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250503130056/https://www.unwto.org/investment/tourism-doing-business-investing-in-albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەشێکی زۆری پیشەسازیی گەشتیاری لە درێژایی دەریای [[دەریای ئادریاتیک|ئادریاتیک]] و [[دەریای ئایۆنی|ئایۆنی]] لە ڕۆژاوای وڵاتەکەدا چڕبووەتەوە. بەڵام [[ڕیڤێرای ئەلبانی]] لە باشووری ڕۆژاوا خاوەنی جوانترین و پاکترین کەناراوەکانە؛ کەناراوەکەی درێژییەکی بەرچاوی ھەیە کە دەگاتە {{convert|446|km|abbr=off}}.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Sustainable Development of Sea-Corridors and Coastal Waters: The TEN ECOPORT project in South East Europe|بڵاوکەرەوە=Springer|ژپنک=٩٧٨٣٣١٩١١٣٨٥٢|پەڕە=٨٥|edition=Chrysostomos Stylios, Tania Floqi, Jordan Marinski, Leonardo Damiani |ڕێکەوت=٧ی نیسانی ٢٠١٥}}</ref> کەناراوەکە تایبەتمەندییەکی جیاوازی ھەیە، دەوڵەمەندە بە جۆرەھا کەناراوە دەستلێنەدراوەکان، کەنداوەکان، کەنداوە داپۆشراوەکان، گۆماوەکان، کەناراوە بچووکە چەوییەکان، ئەشکەوتە دەریایییەکان، و زۆرێک لە شێوەکانی زەوی. ھەندێک بەشی ئەم کەنارە لە ڕووی ژینگەیییەوە زۆر پاکن، لەوانە ناوچە نەدۆزراوەکان، کە زۆر دەگمەنن لە ناوچەی [[دەریای ناوین|دەریای ناویندا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://albania.al/explore/natural-heritage/coast-line |سەردێڕ=Coastline &#124; The Official website of Albanian Tourism |بڵاوکەرەوە=Albania.al |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140809003858/http://www.albania.al/explore/natural-heritage/coast-line |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی ئابی ٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شوێنە سەرنجڕاکێشەکانی دیکە بریتین لە ناوچە شاخاوییەکان وەک [[ئەڵپەکانی ئەلبانیا]]، [[چیاکانی سیراونی]] و چیاکانی [[کۆراب]]، ھەروەھا شارە مێژووییەکانی وەکوو [[بێرات]]، [[دڕەس]]، [[گیرۆکاستێر]]، [[ساراندە]]، [[شکۆدەر]] و [[کۆرچە]]. === گواستنەوە === [[File:Autostrada Durrës-Morina-05.jpg|thumb|right|[[ڕێگای خێرای دڕەس-کوکێس|ڕوگا ئی کۆمبیت]]، [[دەریای ئادریاتیک]] لە ڕێگەی پێدەشتەکانی ڕۆژاواوە دەبەستێتەوە بە [[ئەڵپەکانی ئەلبانیا|ئەڵپەکانی ئەلبانیاوە]].]] گواستنەوە لە ئەلبانیا لە ژێر سەرپەرشتی و ئەرکەکانی [[وەزارەتی ژێرخان و وزە (ئەلبانیا)|وەزارەتی ژێرخان و وزە]] بەڕێوەدەبرێت، ھەروەھا دەزگاکانی وەک [[دەسەڵاتی ڕێگاوبانەکانی ئەلبانیا]] (ARRSH)، کە بەرپرسە لە دروستکردن و پاراستنی [[ڕێگای خێرا لە ئەلبانیا|ڕێگا خێراکان]] و [[ئۆتۆبانەکان لە ئەلبانیا|ئۆتۆبانەکانی ئەلبانیا]]، لەگەڵ [[دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی شارستانی (ئەلبانیا)|دەسەڵاتی فڕۆکەوانیی ئەلبانی]] (AAC)، کە بەرپرسیارە لە ھەماھەنگی فڕۆکەوانیی شارستانی و فڕۆکەخانەکانی وڵاتەکە. [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی تیرانا نەنە تێرێزا|فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی]] [[تیرانا]] دەروازەی سەرەکیی ئاسمانییە بۆ وڵاتەکە، و ھەروەھا خاڵی سەرەکییە بۆ ھێڵی ئاسمانیی نیشتمانیی ئەلبانیا، بەناوی [[ئەیر ئەلبانیا]]. فڕۆکەخانەکە لە ساڵی ٢٠١٩دا زیاتر لە ٣٫٣ ملیۆن گەشتیاری گواستووەتەوە و گرێدراوە بە چەندین شوێنی مەبەستەوە لە وڵاتانی دیکەی دەوروبەری [[ئەورووپا]]، [[ئەفریقا]] و [[ئاسیا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Instituti i Statistikës (INSTAT) |سەردێڕ=Statistikat e transportit |ناونیشان=http://www.instat.gov.al/media/6649/statistikat-e-transportit_dhjetor_2019.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.instat.gov.al/media/6649/statistikat-e-transportit_dhjetor_2019.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٠|پەڕە=٢|زمان=sq |ڕێکەوت=٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩}}</ref> وڵاتەکە پلان دادەنێت بەشێوەیەکی پلەبەپلە ژمارەی فڕۆکەخانەکان زیاد بکات بەتایبەتی لە باشووردا، لەگەڵ شوێنە پێشنیارکراوەکانی وەک [[ساراندە]]، [[گیرۆکاستێر]] و [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی ڤلۆرە|ڤلۆرە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Tirana Times |سەردێڕ=Turkish consortium bids to build Vlora airport as Albania prepares to launch national carrier |ناونیشان=http://www.tiranatimes.com/?p=135404 |وێبگە=tiranatimes.com |ڕێکەوت=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}}</ref> [[ڕێگای خێرا لە ئەلبانیا|ڕێگا خێراکان]] و [[ئۆتۆبانەکان لە ئەلبانیا|ئۆتۆبانەکان]] بەشێوەیەکی گونجاو چاکسازییان بۆ دەکرێت و زۆرجاریش ھێشتا لە قۆناغی دروستکردن و نۆژەنکردنەوەدان. [[ئۆتۆبانی ١ (ئەلبانیا)|ئۆتۆسترادا ١]] (A1) ڕێڕەوێکی گواستنەوەی سەرەکییە و درێژترین ئۆتۆبانی وڵاتەکەیە. پلان وایە کە [[دڕەس]] لەسەر دەریای ئادریاتیک لە ڕێگەی [[پریشتینا]] لە کۆسۆڤۆ ببەستێتەوە بە [[ڕێڕەوی پان-ئەورووپی ١٠|ڕێڕەوی پان-ئەورووپیی دەیەم]] لە سڕبیا.<ref name="SEETO">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=South East Europe Transport Observatory (SEETO) |سەردێڕ=The Core Transport Network – South-East Europe Transport Observatory |ناونیشان=https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/pdf/projects-in-focus/donor-coordination/2-3_april_2009/working_group_transport_seeto_en.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/sites/near/files/pdf/projects-in-focus/donor-coordination/2-3_april_2009/working_group_transport_seeto_en.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=European Commission |پەڕە=٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Serbia and Kosovo Only Beginning to Form Infrastructural Links: Peace Highway to Connect the Region |ناونیشان=https://kossev.info/serbia-and-kosovo-only-beginning-to-form-infrastructural-links-peace-highway-to-connect-the-region/ |وێبگە=kossev.info |ڕێکەوت=١٥ی نیسانی ٢٠١٨}}</ref> [[ئۆتۆبانی ٢ (ئەلبانیا)|ئۆتۆسترادا ٢]] (A2) بەشێکە لە [[ئۆتۆبانی ئادریاتیک–ئایۆنی|ڕێڕەوی ئادریاتیک–ئایۆنی]] و ھەروەھا [[ڕێڕەوی پان-ئەورووپی ٨|ڕێڕەوی پان-ئەورووپیی ھەشتەم]]، و [[فیێر]] بە [[ڤلۆرە]] دەبەستێتەوە.<ref name="SEETO"/> [[ئۆتۆبانی ٣ (ئەلبانیا)|ئۆتۆسترادا ٣]] (A3) لە قۆناغی دروستکردندایە و دوای تەواوبوونی [[تیرانا]] و [[ئەلباسان]] بە ڕێڕەوی پان-ئەورووپیی ھەشتەمەوە دەبەستێتەوە. کاتێک ھەر سێ ڕێڕەوەکە تەواو دەبن، ئەلبانیا مەزەندەی {{convert|759|km}} ڕێگای خێرای دەبێت، کە بە ھەموو وڵاتانی دراوسێوەی دەبەستێتەوە. [[بەندەری دڕەس|دڕەس]] قەرەباڵغترین و گەورەترین [[بەندەری دەریایی]]یە لە وڵاتەکەدا، لە دوای ئەویش [[بەندەری ڤلۆرە|ڤلۆرە]]، [[بەندەری شێنگجین|شێنگجین]] و [[بەندەری ساراندە|ساراندە]] دێن. تۆڕی شەمەندەفەر لەلایەن کۆمپانیای شەمەندەفەری نیشتمانیی [[ھێکورودا شقیپتارێ]] بەڕێوەدەبرێت. ھێڵێکی نوێی شەمەندەفەر لە تیرانا و فڕۆکەخانەکەیەوە بەرەو دڕەس پلانی بۆ دانراوە. شوێنی ئەم شەمەندەفەرە، کە پڕدانیشتووانترین ناوچە شارستانییەکانی ئەلبانیا بەیەکەوە دەبەستێتەوە، دەیکاتە پڕۆژەیەکی گرنگی گەشەپێدانی ئابووری.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Rabeta|یەکەم١=Lorenc|سەردێڕ=Trenat e rinj Tiranë-Durrës-Rinas me 222 pasagjerë, 112 të ulur|ناونیشان=http://shqiptarja.com/news.php?IDNotizia=396302|وێبگە=dailynews.al|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170113141207/http://shqiptarja.com/news.php?IDNotizia=396302|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hekurudha Tiranë-Rinas-Durrës, Haxhinasto: Projekti përfundon në 2019|ناونیشان=http://www.top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=329857|وێبگە=top-channel.tv|زمان=sq |ڕێکەوت=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170928055749/http://top-channel.tv/lajme/artikull.php?id=329857 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> === وزە === [[File:Albania electricity production.svg|thumb|بەرھەمھێنانی کارەبا لە ئەلبانیا لە ١٩٨٠ تا ٢٠١٩]] بەھۆی ھەڵکەوتەی جوگرافی و سەرچاوە سروشتییەکانییەوە، ئەلبانیا خاوەنی چەندین جۆری جیاوازی [[سەرچاوەی وزە|سەرچاوەکانی وزە]]یە، کە لە غاز، نەوت، و خەڵووزەوە دەست پێدەکات تا دەگاتە [[وزەی با|با]]، [[وزەی خۆر|خۆر]]، [[وزەی ئاو|ئاو]]، و سەرچاوە [[وزەی نوێبووەوە|نوێبووەوەکانی]] دیکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Tourism and Environment (Albania)|Ministry of Environment]] |سەردێڕ=Albania's Technology Needs Assessment (Final Draft) |ناونیشان=https://unfccc.int/files/meetings/seminar/application/pdf/sem_albania_sup2.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171209062915/http://unfccc.int/files/meetings/seminar/application/pdf/sem_albania_sup2.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠٠٤}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Zavalani |یەکەم=Orion |بڵاوکەرەوە=[[European Commission]] (EC) |سەردێڕ=Renewable energy potentials of Albania |ناونیشان=https://cordis.europa.eu/article/id/124474-renewable-energy-potentials-of-albania |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200829151705/https://cordis.europa.eu/article/id/124474-renewable-energy-potentials-of-albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> بەپێی پێوەری گواستنەوەی وزەی ٢٠٢٣ (ETI)ی سەر بە [[کۆڕبەندی ئابووریی جیھانی]]، وڵاتەکە لە ڕیزبەندی ٢١ەمینی جیھاندایە، کە تیشک دەخاتە سەر پێشکەوتنەکانی لە کارنامەی گواستنەوەی وزەیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[World Economic Forum]] |سەردێڕ=Fostering Effective Energy Transition 2023 Edition |ناونیشان=https://www3.weforum.org/docs/WEF_Fostering_Effective_Energy_Transition_2023.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230708154526/https://www3.weforum.org/docs/WEF_Fostering_Effective_Energy_Transition_2023.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تەممووزی ٢٠٢٣|پەڕە=١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ئێستادا، کەرتی بەرھەمھێنانی کارەبا لە ئەلبانیا پشتبەستووە بە [[کارەبای ئاوی]]، کە لە ڕووی سەدییەوە لە پلەی پێنجەمی جیھاندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Infrastructure and Energy (Albania)]] |سەردێڕ=Albania Renewable Energy Progress Reports 2014–2015 |ناونیشان=https://www.energy-community.org/dam/jcr:fbad98e2-6780-430b-a465-2ab46e9cb499/AL_RE_progress_2017.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.energy-community.org/dam/jcr:fbad98e2-6780-430b-a465-2ab46e9cb499/AL_RE_progress_2017.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |پەڕە=٢}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[World Bank]] |ناونیشان=https://data.worldbank.org/indicator/EG.ELC.HYRO.ZS?year_high_desc=true |سەردێڕ=Electricity production from hydroelectric sources (% of total) |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170928103117/https://data.worldbank.org/indicator/EG.ELC.HYRO.ZS?year_high_desc=true |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[The World Factbook]] |سەردێڕ=Electricity – from hydroelectric plants |ناونیشان=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/259rank.html#AL |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200817215245/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/259rank.html#AL |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پێشبینی دەکرێت مەترسییەکانی لافاو و وشکەساڵی بەھۆی [[گۆڕانی ئاووھەوا]]وە مەترسی بخاتە سەر بەرھەمھێنانی کارەبا.<ref name="imfcountryreport"/> ڕووباری [[درین (ڕووبار)|درین]]، لە باکوور، خاوەنی چوار [[وێستگەی کارەبای ئاوی]]یە، لەوانە [[وێستگەی کارەبای ئاویی فیێرزا|فیێرزا]]، [[وێستگەی کارەبای ئاویی کۆمان|کۆمان]]، [[وێستگەی کارەبای ئاویی سکاڤیکا|سکاڤیکا]] و [[وێستگەی کارەبای ئاویی ڤاو ئی دێیێس|ڤاو ئی دێیێس]]. دوو وێستگەی دیکە، وەک [[وێستگەی کارەبای ئاویی بانجێ|بانجێ]] و [[وێستگەی کارەبای ئاویی مۆگلیچێ|مۆگلیچێ]]، لەسەر ڕووباری [[دێڤۆل (ڕووبار)|دێڤۆل]] لە باشوور جێگیرکراون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[International Hydropower Association]] (IHA) |سەردێڕ=Profile: Albania |ناونیشان=https://www.hydropower.org/country-profiles/albania |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200829161126/https://www.hydropower.org/country-profiles/albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> ئەلبانیا خاوەنی یەدەگێکی بەرچاوی نەوتە. یەدەگەکەی ١٠ەمین گەورەترینە لە ئەورووپا و ٥٨ەمینە لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Energy Information Administration|سەردێڕ=Crude Oil Proved Reserves 2016|ناونیشان=http://www.eia.gov/cfapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=5&pid=57&aid=6|وێبگە=eia.gov|پەڕەکان=١|ڕێکەوت=٣ی ئەیلوولی ٢٠١٦|بەستەری نووسەر١=Energy Information Administration|ڕێکەوتی سەردان=١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160816185057/http://www.eia.gov/CFapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=5&pid=57&aid=6|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کێڵگە نەوتییە سەرەکییەکانی وڵاتەکە لە دەوروبەری [[کەناراوەکانی دەریای ئادریاتیکی ئەلبانیا]] و دەشتی [[میزێقێ]] لە ناو [[پێدەشتەکانی ڕۆژاوا]] ھەڵکەوتوون، کە گەورەترین یەدەگی وڵاتەکەی تێدایە. ھەروەھا، [[کێڵگەی نەوتی پاتۆس-مارینزا|پاتۆس-مارینزا]] کە لە ھەمان ناوچەدا ھەڵکەوتووە، گەورەترین [[کێڵگەی نەوت]]ی سەر وشکانییە لە ئەورووپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Lorenc Gordani|سەردێڕ=Albania, from the largest continental onshore oil reserves in Europe, to the new bridge between the Balkans and Italy, by Dr Lorenc Gordani|ناونیشان=http://esc.albaniaenergy.org/en/2017/06/21/albania-oil-reserves-natural-gas-dr-lorenc-gordani-21th-june-2017/|وێبگە=esc.albaniaenergy.org|پەڕەکان=١|ڕێکەوت=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}{{Dead link|date=January 2019 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[بۆریی ئادریاتیکی تێپەڕ]] (TAP)، کە بەشێکە لە [[ڕێڕەوی غازی باشوور]] کە پلانی بۆ دانراوە، بە درێژاییی {{convert|215|km|0|abbr=off}} بەناو خاکی ئەلبانیادا تێدەپەڕێت پێش ئەوەی بگاتە [[کەناراوەکانی دەریای ئادریاتیکی ئەلبانیا]] کە بە نزیکەیی دەکەوێتە {{convert|17|km|0|abbr=off}} باکووری ڕۆژاوای [[فیێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Trans Adriatic Pipeline]] (TAP) |سەردێڕ=Scoping Report for the ESIA (Environmental and Social Impact Assessment) Albania |ناونیشان=https://www.tap-ag.com/assets/07.reference_documents/english/scoping_document/albania/TAP_Scoping_report_ESIA_English.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200725013409/https://www.tap-ag.com/assets/07.reference_documents/english/scoping_document/albania/TAP_Scoping_report_ESIA_English.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی تەممووزی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١١}}</ref> [[سەرچاوە ئاوییەکان]]ی ئەلبانیا لە سەرجەم ناوچەکانی وڵاتەکەدا زۆر و زەبەندن و پێکدێن لە [[دەریاچەکانی ئەلبانیا|دەریاچەکان]]، [[ڕووبارەکانی ئەلبانیا|ڕووبارەکان]]، کانییەکان، و چینە ئاودارە ژێرزەوییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[European Commission]] (EC) |سەردێڕ=06/11347 – Albania – Benefits of Compliance with environmental acquis – final report |ناونیشان=https://ec.europa.eu/environment/archives/international_issues/pdf/report_albania.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200829133812/https://ec.europa.eu/environment/archives/international_issues/pdf/report_albania.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧}}</ref> تێکڕای قەبارەی بەردەستی [[ئاوی شیرین]] بۆ ھەر دانیشتوویەک لە ساڵێکدا بە {{convert|129.7|m3|0|abbr=off}} مەزەندە دەکرێت، کە یەکێکە لە بەرزترین ڕێژەکان لە ئەورووپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[European Statistical Office]] (Eurostat) |سەردێڕ=Water statistics |ناونیشان=https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Water_statistics#:~:text=Among%20the%20EU%20countries%2C%20Finland,Sweden%20(19%20410%20m%C2%B3). |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200829132407/https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Water_statistics#:~:text=Among%20the%20EU%20countries%2C%20Finland,Sweden%20(19%20410%20m%C2%B3). |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠}}</ref> بەپێی ئەو داتایانەی کە لەلایەن [[بەرنامەی چاودێریی ھاوبەش بۆ دابینکردنی ئاو و ئاوەڕۆ]] (JMP) لە ساڵی ٢٠١٥دا خراوەتەڕوو، نزیکەی ٩٣٪ی کۆی دانیشتووانی وڵاتەکە دەستیان بە خزمەتگوزارییە [[ئاوەڕۆ|باشکراوەکانی ئاوەڕۆ]] گەیشتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[United Nations Children's Fund]] (UNICEF) and [[World Health Organization]] (WHO) |سەردێڕ=Progress on Sanitation and Drinking Water : 2015 Update and MDG Assessment |ناونیشان=http://www.wssinfo.org/fileadmin/user_upload/resources/JMP-Update-report-2015_English.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304112745/http://www.wssinfo.org/fileadmin/user_upload/resources/JMP-Update-report-2015_English.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> === ڕاگەیاندن === {{See also|سینەمای ئەلبانیا}} [[File:Villa_of_the_former_Radio_Tirana_(03).jpg|thumb|گۆڕەپانی پێشووی بارەگای سەرەکیی [[ڕادیۆی تیرانا]] لە پایتەخت، [[تیرانا]]. {{lang|sq|[[Radio Televizioni Shqiptar]]|italic=no}} (RTSH) لە سەرەتادا بە ناوی ڕادیۆ تیرانا لە ساڵی ١٩٣٨ پێش [[جەنگی جیھانیی دووەم]] کرایەوە.]] [[ئازادیی ڕۆژنامەگەری]] و [[ئازادیی ڕادەربڕین]]، و مافی ڕادەربڕینی ئازاد لەلایەن [[دەستووری ئەلبانیا|دەستووری ئەلبانیاوە]] دەستەبەر کراون.<ref name="Kushtetuta"/> بەڵام لە کارپێکردندا، ئازادیی ڕاگەیاندن بەھۆی پەستانی سیاسی، خاوەندارێتی چڕ، دارایی ناڕوون، تۆقاندنی ڕۆژنامەنووسان و تێکەڵبوونی بەرژەوەندییەکانی ڕاگەیاندن، بازرگانی و سیاسییەوە لاواز بووە.<ref name="RSFAlbania"/><ref name="MFRR2024">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Media in Albania, under the blows of power |ناونیشان=https://www.mfrr.eu/media-in-albania-under-the-blows-of-power/ |بڵاوکەرەوە=Media Freedom Rapid Response |ڕێکەوت=٢٠٢٤|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> ئەلبانیا لە ڕیزبەندی ٨٤ەمینی [[پێوەری ئازادیی ڕۆژنامەگەریی جیھانی]]ی ساڵی ٢٠٢٠دا جێگیر بوو کە لەلایەن [[پەیامنێرانی بێسنوور]]ەوە ئامادە کرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Reporters Without Borders]] |سەردێڕ=2020 World Press Freedom Index |ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://rsf.org/en/ranking |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201003131858/https://rsf.org/en/ranking |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> پەیامنێرانی بێسنوور بەردەوامە لە وەسفکردنی ژینگەی ڕاگەیاندنی ئەلبانیا بە لاواز، و ڕایدەگەیەنێت کە ئازادیی ڕۆژنامەگەری و سەربەخۆییی ڕاگەیاندن لەلایەن ململانێی بەرژەوەندییەکانی نێوان بازرگانی و سیاسەت، چوارچێوەیەکی یاساییی کەمایەسیدار و ڕێکخستنی حزبییەوە مەترسی لەسەرە.<ref name="RSFAlbania"/> لە ساڵی ٢٠٢٦دا، ئەلبانیا لە ڕیزبەندی ٨٣ەمین ھات لە نێوان ١٨٠ وڵاتدا لە پێوەری ئازادی ڕۆژنامەگەری جیھانیدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=RSF: Rama should focus on improving the media landscape, not challenging the Index |ناونیشان=https://citizens.al/en/2026/05/28/rsf-rama-te-fokusohet-ne-permiresimin-e-peizazhit-mediatik-jo-ne-sfidimin-e-indeksit/ |ئیش=Citizens.al |ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦ }}{{بەستەری مردوو|url=https://citizens.al/en/2026/05/28/rsf-rama-te-fokusohet-ne-permiresimin-e-peizazhit-mediatik-jo-ne-sfidimin-e-indeksit/ |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> {{lang|sq|[[Radio Televizioni Shqiptar]]|italic=no}} (RTSH) پەخشی [[پەخشی گشتی|ڕاگەیاندنی گشتیی]] ئەلبانیایە، کە کەناڵە تەلەڤیزیۆنی و وێستگەکانی ڕادیۆ لە سەرانسەری وڵاتەکەدا بەڕێوەدەبات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Konrad Adenauer Foundation]] |سەردێڕ=Media Outlets in Albania |ناونیشان=https://www.kas.de/de/web/balkanmedia/media-outlets |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201003115348/https://www.kas.de/de/web/balkanmedia/media-outlets |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> پەخشکارە تایبەتە سەرەکییەکان بریتین لە [[تۆپ چانێڵ]]، [[تی ڤی کلان]]، [[ڤیزیۆن پڵەس]]، ئەی٢ سی ئێن ئێن (A2 CNN)، [[تەلەڤیزیۆنی سیری|سیری تی ڤی]] و ئۆرا نیوز. بەرھەمە تەلەڤیزیۆنییەکانی ئەلبانیا ھەروەھا لە [[کۆسۆڤۆ]] و ناوچە ئەلبانی زمانەکانی دیکەش دابەش دەکرێن. خاوەندارێتیی ڕاگەیاندن بە زۆری لای چەند لایەنێک چڕبووەتەوە. پەیامنێرانی بێسنوور ڕایدەگەیەنێت کە کاریگەرترین دەزگا ڕاگەیاندنەکانی کەرتی تایبەت خاوەندارێتییەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ ژمارەیەکی کەم لە کۆمپانیاکان کە پەیوەندییان بە جیھانی سیاسەت و ئەو کەرتانەوە ھەیە کە بە توندی ڕێکخراون وەک کەرتی بیناسازی.<ref name="RSFAlbania"/> دەزگای وەڵامدانەوەی خێرای ئازادیی ڕاگەیاندن (Media Freedom Rapid Response) ڕاپۆرتی دا کە چوار گەورەترین خاوەنەکانی بازاڕی تەلەڤیزیۆنی ئەلبانیا دەگەنە نێوان ٤٨٫٩٣٪ و ٥٨٫٦٠٪ی بینەران، و کە سنووری نێوان ڕاگەیاندن، سیاسەت و ئابووری ھێشتا ناڕوونە.<ref name="MFRR2024"/> بەپێی ئەم ھەڵسەنگاندنانە، خاوەنەکانی ڕاگەیاندن زۆرجار دەزگاکانیان بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە بازرگانییەکان یان کاریگەری خستنە سەر حکوومەتەکان و پارتە سیاسییەکان بەکاردەھێنن، لەکاتێکدا ڕیکلامەکانی دەوڵەت و پارە گشتییەکان بە شێوەیەکی ناڕوون دابەش دەکرێن کە ئەمەش دەکرێت پشت پێ بەستنی سیاسی دروست بکات.<ref name="RSFAlbania"/><ref name="albanianationsin" /> ژینگەی ڕاگەیاندن بووەتە بەشێکی ناوەندی لە ڕەخنەکانی سەر حوکمی درێژخایەنی سەرۆک وەزیران [[ئێدی ڕاما]]. ڕێکخراوەکانی ئازادیی ڕاگەیاندنی نێودەوڵەتی و ڕۆژنامەنووسانی ئەلبانی حکوومەتیان تۆمەتبار کردووە بە بەکارھێنانی ناوەندیکردنی پەیوەندییەکان، گەیشتنی دیاریکراو، بابەتی پەیوەندییە گشتییەکان و ھێرشکردنە سەر پەیامنێرانی ڕەخنەگر بۆ زاڵبوون بەسەر بۆشاییی زانیاریدا.<ref name="RSFAlbania"/><ref name="MFRR2024"/> پەیامنێرانی بێسنوور ڕایگەیاندووە کە ڕۆژنامەنووسان ڕووبەڕووی پەستانی سیاسی دەبنەوە، بەتایبەتی لە کاتی ھەڵبژاردنەکاندا، و کە سیاسەتمەداران بە بەکارھێنانی ڕێکخەرەکان و پەخشکاری گشتی بۆ مەرامی سیاسی خۆیان، سەربەخۆیی سەرنووسەرایەتی سنووردار دەکەن.<ref name="RSFAlbania"/> دەزگای وەڵامدانەوەی خێرای ئازادی ڕاگەیاندن لە زاری گیێرگ ئێرێبارا، سەرنووسەری بێرن ئەلبانیاوە (BIRN Albania) بڵاوی کردووەتەوە کە بەشێکی زۆر لە پانتاییی ڕاگەیاندنی ئەلبانیا لەژێر پەستانی پڕوپاگەندەی حکوومەت و زانیاریی چەواشەدا کار دەکەن.<ref name="MFRR2024"/> ئەو ڕۆژنامەنووسانەی لێکۆڵینەوە لە گەندەڵی، تاوانی ڕێکخراو یان بەرژەوەندییە بازرگانییە پەیوەستەکان بە سیاسەت دەکەن، ڕووبەڕووی مەترسییەکی تایبەت دەبنەوە. پەیامنێرانی بێسنوور ڕایدەگەیەنێت کە ڕۆژنامەنووسانی لێکۆڵەر لە تاوان و گەندەڵی زۆرجار دەبنە ئامانجی ھەڕەشە، و سانسۆری خودی لە ناو ڕۆژنامەنووساندا بەربڵاوە.<ref name="RSFAlbania"/> ھەروەھا ڕاپۆرت دەدات کە ڕۆژنامەنووسانی ڕەخنەگر ڕووبەڕووی ھێرشی ناوزڕاندن دەبنەوە لەلایەن ھەردوو سیاسەتمەدارانی حکوومەت و ئۆپۆزسیۆنەوە، لەکاتێکدا تاوانی ڕێکخراو وەک ھەڕەشەیەکی گەورە بۆ سەر سەلامەتی ڕۆژنامەنووسان دەمێنێتەوە.<ref name="RSFAlbania"/> لە ئازاری ٢٠٢٣دا، بارەگای سەرەکیی تۆپ چانێڵ بە چەکی ئۆتۆماتیکی ھێرشی کرایە سەر، کە بووە ھۆی گیانلەدەستدانی پاسەوانێکی ئاسایش.<ref name="RSFAlbania"/> پەخشکاری گشتیش بەشێک بووە لە مشتومڕەکانی دەستبەسەرداگرتنی ڕاگەیاندن و پەستانی سیاسی. لە ساڵی ٢٠٢٦دا، ڕێکخراوەکانی ئازادیی ڕاگەیاندنی نێودەوڵەتی ھۆشدارییان دا کە چاکسازی دیموکراسیانەی RTSH نابێت لە ڕێگەی کەمکردنەوەی بودجە، ھەڵپەساردن یان داخستنەوە ئەنجام بدرێت، بەو بیانووەی کە ڕێوشوێنی لەم جۆرە پێشێلی ستانداردە ئەورووپییەکان دەکات بۆ ڕاگەیاندنی خزمەتگوزارییە گشتییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania: Democratic reform of public broadcaster RTSH remains only viable option |ناونیشان=https://www.ecpmf.eu/albania-democratic-reform-of-public-broadcaster-rtsh-remains-only-viable-option/ |بڵاوکەرەوە=European Centre for Press and Media Freedom |ڕێکەوت=٩ی شوباتی ٢٠٢٦|ڕێکەوتی سەردان=٣ی تەممووزی ٢٠٢٦}}</ref> سینەمای ئەلبانیا ڕەگ و ڕیشەی لە سەدەی بیستەمدایە و پاش [[جاڕنامەی سەربەخۆییی ئەلبانیا|ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی]] وڵاتەکە گەشەی کرد.<ref name="Cinema">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=The Albanian Cinema Project |سەردێڕ=An Overview of Albanian Film History |ناونیشان=https://www.thealbaniancinemaproject.org/albanian-history.html |ڕێکەوتی سەردان=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201003140224/https://www.thealbaniancinemaproject.org/albanian-history.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref> یەکەمین [[ھۆڵی سینەما]] کە بەتەواوی تەرخانکرابێت بۆ پیشاندانی [[وێنەی جووڵاو|وێنە جووڵاوەکان]] لە ساڵی ١٩١٢ لە [[شکۆدەر]] دروست کرا.<ref name="Cinema"/> لە سەردەمی [[کۆماری گەلی ئەلبانیا]]دا، سینەمای ئەلبانیا بە خێرایی پەرەی سەند لەگەڵ کردنەوەی [[ستۆدیۆی فیلمی کینۆستودیۆ شقیپێریا ئی ڕی|کینۆستودیۆ شقیپێریا ئی ڕی]] لە تیرانا.<ref name="Cinema"/> لە ساڵی ١٩٥٣دا، [[فیلمی ئەپیک|فیلمی داستانیی]] ھاوبەشی ئەلبانی-سۆڤیەتی ''[[جەنگاوەری مەزن سکاندەربێگ]]'' بڵاوکرایەوە، کە ژیان و خەباتی پاڵەوانی سەدەکانی ناوەڕاستی ئەلبانی، [[سکاندەربێگ]] دەگێڕێتەوە. دواتر لە [[ڤیستیڤاڵی فیلمی کانی ١٩٥٤|ڤیستیڤاڵی فیلمی کان لە ساڵی ١٩٥٤دا]] خەڵاتێکی نێونەتەوەیی بەدەست ھێنا. لە ساڵی ٢٠٠٣دا، [[ڤیستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی تیرانا]] دامەزرا، کە گەورەترین ڤیستیڤاڵی فیلمە لە وڵاتەکەدا. ھەروەھا [[شانۆی کراوەی دڕەس|ئامفی شانۆی دڕەس]] میوانداری [[ڤیستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دڕەس]] دەکات، کە دووەم گەورەترین ڤیستیڤاڵی فیلمی وڵاتەکەیە. === تەکنۆلۆژیا === لە دوای [[ڕووخانی کۆمۆنیزم لە ئەلبانیا|ڕووخانی کۆمۆنیزم]] لە ساڵی ١٩٩١دا، سەرچاوە مرۆیییەکان لە بواری زانست و تەکنۆلۆژیادا لە ئەلبانیا بە ڕێژەیەکی بەرچاو کەمیان کردووە. بەپێی چەندین ڕاپۆرتی جیاواز، لە ماوەی نێوان ساڵانی ١٩٩١ بۆ ٢٠٠٥ نزیکەی ٥٠٪ی مامۆستایان و زانایانی زانکۆکان و دامەزراوە زانستییەکان لە وڵاتەکەدا ئەلبانیایان بەجێھێشتووە.<ref name="dfid">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dfid.gov.uk/R4D/SearchResearchDatabase.asp?OutputID=177440|سەردێڕ=Research for Development|بڵاوکەرەوە=DFID|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٤|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئایاری ٢٠١١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110511122050/http://www.dfid.gov.uk/R4D/SearchResearchDatabase.asp?OutputID=177440|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەلبانیا لە [[پێوەری داھێنانی جیھانی]]دا بۆ ساڵی ٢٠٢٥ لە ڕیزبەندی ٦٧ەمیندا بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=GII Innovation Ecosystems & Data Explorer 2025 |ناونیشان=https://www.wipo.int/gii-ranking/en/albania |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=WIPO |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250720164245/https://www.wipo.int/gii-ranking/en/albania |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Dutta |یەکەم١=Soumitra |ناونیشان=https://www.wipo.int/web-publications/global-innovation-index-2025/en/index.html |سەردێڕ=Global Innovation Index 2025: Innovation at a Crossroads |دوایین٢=Lanvin |یەکەم٢=Bruno |بڵاوکەرەوە=[[World Intellectual Property Organization]] |ساڵ=٢٠٢٥|ژپنک=٩٧٨-٩٢-٨٠٥-٣٧٩٧-٠|پەڕە=١٩|زمان=en |doi=10.34667/tind.58864 |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251012035001/https://www.wipo.int/web-publications/global-innovation-index-2025/en/index.html |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania ranking in the Global Innovation Index 2025|ناونیشان=https://www.wipo.int/gii-ranking/en/albania|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥|وێبگە=www.wipo.int|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250720164245/https://www.wipo.int/gii-ranking/en/albania|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پەیوەندییەکان یەکێکە لەو کەرتانەی کە خێراترین گەشەی ھەیە و چالاکترینە لە ئەلبانیادا.<ref name="National Plan">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Ministry of Infrastructure and Energy (Albania)|Ministry of Infrastructure and Energy]] |سەردێڕ=Plani Kombëtar për Zhvillimin e Qëndrueshëm të Infrastrukturës Digjitale Broadband 2020–2025 |ناونیشان=https://www.infrastruktura.gov.al/wp-content/uploads/2020/04/DRAFT-PLANI-KOMBETAR-PER-ZHVILLIMIN-E-QENDRUESHEM-TE-INFRASTRAKTURES-BROADBAND-2020-2025-2.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200830111001/https://www.infrastruktura.gov.al/wp-content/uploads/2020/04/DRAFT-PLANI-KOMBETAR-PER-ZHVILLIMIN-E-QENDRUESHEM-TE-INFRASTRAKTURES-BROADBAND-2020-2025-2.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠٢٠|پەڕە=٨|زمان=sq}}</ref><ref name="DSSA"/> کۆمپانیاکانی [[ڤۆدافۆن ئەلبانیا]]، [[تێلێکۆمی ئەلبانیا]] و [[ئەلبتیلیکۆم]] سێ دابینکەری گەورەی تۆڕی [[پێشکەشکاری تۆڕی مۆبایل|مۆبایل]] و [[ئینتەرنێت]]ن لە ئەلبانیا.<ref name="National Plan"/> بەپێی ئاماری [[دەسەڵاتی پەیوەندییە ئەلیکترۆنی و پۆستەیییەکان (ئەلبانیا)|دەسەڵاتی پەیوەندییە ئەلیکترۆنی و پۆستەیییەکان]] (AKEP) لە ساڵی ٢٠١٨دا، وڵاتەکە خاوەنی نزیکەی ٢٫٧ ملیۆن بەکارھێنەری چالاکی مۆبایل بووە لەگەڵ نزیکەی ١٫٨ ملیۆن بەشداربووی چالاکی ھێڵی خێرای ئینتەرنێت.<ref name="AKEP">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Electronic and Postal Communications Authority (Albania)|Electronic and Postal Communications Authority]] (AKEP) |سەردێڕ=2019 Raporti Vjetor |ناونیشان=https://www.parlament.al/Files/Kerkese/20200518141712RAPORT%20VJETOR%202019%20%20-%20AKEP_compressed%20(1).pdf |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئابی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200830122238/https://www.parlament.al/Files/Kerkese/20200518141712RAPORT%20VJETOR%202019%20%20-%20AKEP_compressed%20%281%29.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئابی ٢٠٢٠|پەڕەکان=١٦, ١٩|زمان=sq}}</ref> تەنھا ڤۆدافۆن ئەلبانیا خزمەتگوزاریی بۆ زیاتر لە ٩٣١٬٠٠٠ بەکارھێنەری مۆبایل دابین کردووە، تێلێکۆمی ئەلبانیا نزیکەی ٦٠٥٬٠٠٠ بەکارھێنەری ھەبووە و ئەلبتیلیکۆم زیاتر لە ٢٧٢٬٠٠٠ بەکارھێنەری ھەبووە.<ref name="AKEP"/> لە [[پێڕستی ھەڵدانی گەشتە ئاسمانییەکان لە کانوونی دووەم-حوزەیرانی ٢٠٢٣|کانوونی دووەمی ٢٠٢٣دا]]، ئەلبانیا [[پێڕستی یەکەم مانگە دەستکردەکان بەپێی وڵات|یەکەم دوو مانگی دەستکردی خۆی]]، بە ناوەکانی ''ئەلبانیا ١'' و ''ئەلبانیا ٢''، ھەڵدا بۆ ناو [[خولگەی مانگی دەستکرد|خولگە]]، لە ھەنگاوێکدا کە وەک دەستکەوتێکی مێژوویی سەیر دەکرێت بۆ چاودێریکردنی خاکی وڵاتەکە و دیاریکردنی چالاکییە نایاسایییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Petrushevska |یەکەم=Dragana |ئیش=SeeNews |سەردێڕ=SpaceX launches two Albanian satellites{{spaced ndash}}PM Rama |ناونیشان=https://seenews.com/news/spacex-launches-two-albanian-satellites-pm-rama-810332 |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20230117144132/https://seenews.com/news/spacex-launches-two-albanian-satellites-pm-rama-810332 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ئیش=bne IntelliNews |سەردێڕ=Albania's first satellites launched into space |ناونیشان=https://bne.eu/albania-s-first-satellites-launched-into-space-265909/?source=albania |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20230117144321/https://bne.eu/albania-s-first-satellites-launched-into-space-265909/?source=albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەندازیاری ئەلبانی-ئەمریکی [[میرا موراتی]]، کە بەڕێوەبەری سەرەکیی تەکنۆلۆژیایە لە ڕێکخراوی توێژینەوەی [[ئۆپن‌ئەی‌آی]] (OpenAI)، ڕۆڵێکی بەرچاوی ھەبووە لە پەرەپێدان و بڵاوکردنەوەی خزمەتگوزارییەکانی ژیریی دەستکردی وەک [[چات‌جی‌پی‌تی]]، [[کۆدێکس (نوێنەری ژیریی دەستکرد)|کۆدێکس]] و [[داڵ-ئی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Metz |یەکەم١=Cade |دوایین٢=Mickle |یەکەم٢=Tripp |ئیش=[[The New York Times]] |سەردێڕ=Meet Mira Murati, the Engineer Now Leading OpenAI |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2023/11/17/technology/mira-murati-openai.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231224151442/https://www.nytimes.com/2023/11/17/technology/mira-murati-openai.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Aratani |یەکەم=Lauren |ئیش=[[The Guardian]] |سەردێڕ=How OpenAI interim chief Mira Murati helped launch AI into the mainstream |ناونیشان=https://www.theguardian.com/technology/2023/nov/19/how-openai-interim-chief-mira-murati-helped-launch-ai-into-the-mainstream |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231224151723/https://www.theguardian.com/technology/2023/nov/19/how-openai-interim-chief-mira-murati-helped-launch-ai-into-the-mainstream |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە مانگی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣دا، سەرۆک وەزیران ئێدی ڕاما پلانەکانی بۆ ھاوکاریی نێوان حکوومەتی ئەلبانیا و چات‌جی‌پی‌تی ڕاگەیاند، کە لە ڕێگەی گفتوگۆکان لەگەڵ موراتی ئاسانکاریی بۆ کرا.<ref name="Taylor">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Taylor |یەکەم=Alice |ئیش=[[Euractiv]] |سەردێڕ=Albania to speed up EU accession using ChatGPT |ناونیشان=https://www.euractiv.com/section/politics/news/albania-to-speed-up-eu-accession-using-chatgpt/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231224152827/https://www.euractiv.com/section/politics/news/albania-to-speed-up-eu-accession-using-chatgpt/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ئیش=Telegrafi |سەردێڕ='Bisedova me Mira Muratin', Rama: Përafrimi i legjislacionit me BE-në bëhet me ChatGPT |ناونیشان=https://telegrafi.com/bisedova-mira-muratin-rama-perafrimi-legjislacionit-ne-behet-chatgpt/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231216042231/https://telegrafi.com/bisedova-mira-muratin-rama-perafrimi-legjislacionit-ne-behet-chatgpt/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|زمان=sq |ڕێکەوت=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ڕاما جەختی لەسەر ئەو مەبەستە کردەوە کە کارئاسانی بکرێت بۆ گونجاندنی یاساکانی ئەلبانیا لەگەڵ ڕێنمایییەکانی یەکێتیی ئەورووپا، بە ئامانجی کەمکردنەوەی تێچووەکانی پەیوەست بە وەرگێڕان و خزمەتگوزارییە یاسایییەکان.<ref name="Taylor"/> == دیمۆگرافیا == [[File:Albania_demography.svg|thumb|پەرەسەندنی [[دیمۆگرافیای ئەلبانیا|دانیشتووانی ئەلبانیا]] لە ماوەی شەست ساڵی ڕابردوودا]] ئامارە دیمۆگرافییەکانی ئەلبانیا، وەک ئەوەی لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٣دا دەرکەوتووە کە لەلایەن [[دامەزراوەی ئامار (ئەلبانیا)|دامەزراوەی ئاماری ئەلبانیا]] (INSTAT)ەوە ئەنجام دراوە، ئاماژەی بەوە کردووە کە ژمارەی دانیشتووان ٢٬٤٠٢٬١١٣ کەسە، کە دابەزینێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە بەراورد بەو ٢٬٨٢١٬٩٧٧ کەسەی کە لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١دا تۆمار کرابوو.{{sfn|2023 Albanian census|2024|p=105}}{{sfn|2011 Albanian census|2012|p=7}} کەمبوونەوەی دانیشتووان لەدوای ڕووخانی ڕژێمی کۆمۆنیستی لە ئەلبانیاوە دەستی پێکرد و پەیوەستە بە گۆڕانکارییە گەورەکان لە پێکھاتەی سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتیی ئەلبانیا.{{sfn|Population Dynamics|2014|p=25}}{{sfn|2023 Albanian census|2024|p=114}} ھۆکارێکی سەرەکی لەم گۆڕانکارییەدا بریتییە لە کەمبوونەوەی ڕێژەی لەدایکبوون لەگەڵ زیادبوونی کۆچکردن بۆ دەرەوە، کە ھەردووکیان بەشدارن لە گۆڕانکاری و ئاڵەنگارییە بەردەوامە دیمۆگرافییەکان.{{sfn|Population Dynamics|2014|p=39}} پێشبینی دەکرێت ژمارەی دانیشتووان لانیکەم بۆ دە ساڵی داھاتوو بەردەوام بێت لە کەمبوونەوە، بەپێی ڕێژەی ڕاستەقینەی لەدایکبوون و ئاستی کۆچکردن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Instituti i Statistikës (INSTAT) |سەردێڕ=Albania Population Projections 2011–2031 |ناونیشان=http://www.instat.gov.al/media/2964/population_projections_2011-2031.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.instat.gov.al/media/2964/population_projections_2011-2031.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |پەڕە=٣٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تەممووزی ٢٠٢٠}}</ref> لە ئێستادا چڕیی دانیشتووانی ئەلبانیا بە ٨٣٫٦ کەس بۆ ھەر کیلۆمەترێکی چوارگۆشە دەپێورێت، بە دابەشبوونێکی جیاوازی دانیشتووان بەسەر ناوچە جیاوازەکاندا.{{sfn|2023 Albanian census|2024|p=105}}<ref>{{cite CIA World Factbook|country=Albania|section=People and Society|year=2024|access-date=18 September 2024}}</ref> پارێزگاکانی [[پارێزگای تیرانا|تیرانا]] و [[پارێزگای دڕەس|دڕەس]] چڕییەکی گەورەی دانیشتووانیان تێدایە، کە بە تێکڕا نزیکەی ٤١٪ی کۆی دیمۆگرافیای ئەلبانیا پێکدەھێنن، کە ٣٢٪یان لە تیرانا و ٩٪یان لە دڕەس نیشتەجێن.{{sfn|2023 Albanian census|2024|p=117}} بەپێچەوانەوە، پارێزگا پەراوێزخراو و لادێیییەکانی وەک [[پارێزگای گیرۆکاستێر|گیرۆکاستێر]] و [[پارێزگای کوکێس|کوکێس]] چڕییەکی زۆر کەمتریان ھەیە، کە ھەریەکەیان تەنھا ٣٪ لە کۆی دانیشتووان پێکدەھێنن.{{sfn|2023 Albanian census|2024|p=117}} لە ڕووی مێژوویییەوە، گەلی ئەلبانیا چەندین کۆمەڵگەیان لە زۆرێک لە ناوچەکانی باشووری ئەورووپا دروست کردووە. [[ڕەوەندی ئەلبانی]] لە کۆتاییی سەدەکانی ناوەڕاستەوە پێکھاتووە، کاتێک ئەوان کۆچیان کرد بۆ ڕزگاربوون لە سەختییە کۆمەڵایەتی-سیاسییە جیاوازەکان یان داگیرکاریی عوسمانییەکان بۆ سەر ئەلبانیا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Historia e popullit shqiptar|نووسەر=Stafi i Akedemise se Shkencave|ساڵ=٢٠٠٣|بڵاوکەرەوە=Botimet Toena|پەڕەکان=٢٥٢–٢٥٤}}</ref> لەدوای ڕووخانی کۆمۆنیزم، ژمارەیەکی زۆر لە ئەلبانییەکان کۆچیان کردووە بۆ وڵاتانی وەک ئوسترالیا، کەنەدا، سویسرا، شانشینی یەکگرتوو و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. [[کەمینە|کەمینە]] ئەلبانییەکان بوونیان ھەیە لە ناوچە دراوسێکاندا وەک ڕۆژاوای مەقدوونیای باکوور، باشووری ڕۆژھەڵاتی مۆنتینیگرۆ، کۆسۆڤۆ بەتەواوەتی، و بەشێک لە باشووری سڕبیا. بەگشتی، مەزەندە دەکرێت ژمارەی ئەلبانییە نەتەوەیییەکان کە لە دەرەوە دەژین زیاتر بێت لە کۆی دانیشتووانی ناوخۆی ئەلبانیا. نزیکەی سێیەکی ئەو کەسانەی لە سنوورەکانی وڵاتەکەدا لەدایک بوون ئێستا لە دەرەوەی وڵات دەژین، کە ئەمەش ئەلبانیا دەکاتە یەکێک لەو وڵاتانەی زۆرترین ڕێژەی کۆچکردنی بۆ دەرەوە ھەیە بەراورد بە دانیشتووانەکەی لە جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.euractiv.com/section/politics/news/30-of-albanians-live-abroad-amid-increased-migration-woes/ |سەردێڕ=30% of Albanians live abroad amid increased migration woes – EURACTIV.com |ڕێکەوت=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230424224125/https://www.euractiv.com/section/politics/news/30-of-albanians-live-abroad-amid-increased-migration-woes/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.migrationpolicy.org/article/embracing-emigration-migration-development-nexus-albania |سەردێڕ=Article: Embracing Emigration: The Migration-Devel.. &#124; migrationpolicy.org |ڕێکەوت=٩ی ئەیلوولی ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی تەممووزی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250703024450/https://www.migrationpolicy.org/article/embracing-emigration-migration-development-nexus-albania |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٢دا ڕێژەی لەدایکبوون بەراورد بە ساڵی ٢٠٢١ بە ڕێژەی ٢٠٪ کەمتر بووە، کە ھۆکارە سەرەکییەکەی دەگەڕێتەوە بۆ کۆچکردنی ئەو کەسانەی کە لە تەمەنی منداڵبووندان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.opendemocracy.net/en/beyond-trafficking-and-slavery/the-other-albanian-migrant-crisis/|سەردێڕ=The other Albanian migrant crisis|وێبگە=openDemocracy |ڕێکەوت=٢١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> === شارنشینی === لەدوای ڕووخانی کۆمۆنیزم لە ساڵی ١٩٩١ەوە، ئەلبانیا گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لە دیمەنی شارنشینیدا بەخۆیەوە بینیوە، و بووەتە یەکێک لەو وڵاتانەی ئەورووپا کە خێراترین گەشەی شارنشینییان ھەیە.{{sfn|Internal Migration Albania|2014|p=12}}<ref>{{harvnb|UNECE Country Profile|2024|p=65}}</ref><ref>{{harvnb|UNECE Country Profile|2024|p=107}}</ref> لە پێشەنگی ئەم گۆڕانکارییەدا کۆبوونەوەی شارەکانی [[پارێزگای تیرانا|تیرانا]]–[[پارێزگای دڕەس|دڕەس]] دێت، کە ڕێڕەوێکی شارنشینییە بە چڕییەکی زۆری دانیشتووانەوە و دەکەوێتە بەدرێژایی [[پێدەشتەکانی کەناراوەکانی ئەلبانیا|کەناراوەکانی ڕۆژاوای ئەلبانیا]].<ref name="CIEACA 2">{{harvnb|CIEACA: Albania|2017|pp=3–4}}</ref> ئەم ڕێڕەوە بووەتە ناوەندی سەرەکیی گەشەی دانیشتووان و پەرەپێدانی نیشتەجێبوون، و لێشاوی گەورەی کۆچبەرانی ناوخۆیی لە ناوچە پەراوێزخراوەکانی وڵاتەکەوە بۆ لای خۆی ڕاکێشاوە.<ref name="CIEACA 2"/> سەرەڕای کەمبوونەوەی گشتیی کۆی دانیشتووانی وڵاتەکە، ڕێژەی دیمۆگرافیای شارنشین بەشێوەیەکی بەردەوام لە ٤٧٪ لە ساڵی ٢٠٠١ەوە بۆ ٦٥٪ لە ساڵی ٢٠٢٣دا بەرز بووەتەوە.{{sfn|2023 Albanian census|2024|p=114}}{{sfn|2011 Albanian census|2012|p=10}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=World Bank |سەردێڕ=Urban population (% of total population){{spaced ndash}}Albania |ناونیشان=https://data.worldbank.org/indicator/SP.URB.TOTL.IN.ZS?locations=AL&most_recent_value_desc=true |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240914102716/https://data.worldbank.org/indicator/SP.URB.TOTL.IN.ZS?locations=AL&most_recent_value_desc=true |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەم بەرزبوونەوە بەردەوامە، لەگەڵ چڕبوونەوەیان لە ناوچەی تیرانا-دڕەس، بووەتە ھۆی بڵاوبوونەوەی نایەکسانیی ناوچەیی، کە ناوچە پەراوێزخراوەکان، بەتایبەتی [[پارێزگای دیبێر|دیبێر]] و [[پارێزگای کوکێس|کوکێس]]، ڕووبەڕووی چۆڵبوونی توندی دانیشتووان بوونەتەوە.{{sfn|Internal Migration Albania|2014|pp=12 & 18}}{{sfn|Internal Migration Albania|2014|p=15}}{{sfn|2023 Albanian census|2024|p=117}} === زمان === {{See also|زمانی ئەلبانی}}{{Pie chart | thumb = right | caption = زمانە قسەپێکراوەکانی ناو ماڵ تا ساڵی ٢٠٢٣:{{sfn|2023 Albanian census|2024|p=77}} | label1 = ئەلبانی | value1 = 91.07 | color1 = DarkGreen | label2 = زمانی تر | value2 = 1.54 | color2 = Gold | label3 = چەند زمانێک | value3 = 0.57 | color3 = Orange | label4 = بێ وەڵام | value4 = 1.21 | color4 = Skyblue | label5 = بەردەست نییە | value5 = 5.59 | color5 = Yellowgreen }} [[زمانی فەرمی|زمانی فەرمیی]] وڵاتەکە [[زمانی ئەلبانی|ئەلبانییە]] کە لەلایەن زۆرینەی ڕەھای دانیشتووانی وڵاتەکەوە قسەی پێدەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Constitution of the Republic of Albania |ناونیشان=https://www.osce.org/albania/41888 |وێبگە=osce.org |ڕێکەوت=٢٨ی تشرینی دووەمی ١٩٩٨|پەڕە=٣|وتەگێڕانەوە=The official language in the Republic of Albania is Albanian.}}</ref> فۆڕمی پێوەرەی قسەکردن و نووسینی زمانەکە پێداچوونەوەی بۆ کراوە و لە دوو شێوەزاری سەرەکییەوە وەرگیراوە، کە بریتین لە [[گێگ]] و [[تۆسک (زمانی ئەلبانی)|تۆسک]]، ھەرچەندە بەشێوەیەکی بەرچاو زیاتر لەسەر بنەمای شێوەزاری تۆسک دامەزراوە. ڕووباری [[شکومبین]] سنووری دابەشبوونی نزیکەیی نێوان ئەم دوو شێوەزارەیە. لە نێوان زمانە کەمینەکاندا، [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]] دووەم زۆرترین زمانی قسەپێکراوە لە وڵاتەکەدا، کە ٠٫٥ تا ٣٪ی دانیشتووان وەک زمانی یەکەم قسەی پێدەکەن، بەتایبەتی لە باشووری وڵاتەکەدا کە ئاخێوەرەکانی تێدا چڕبوونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Nitsiakos|یەکەم١=Vasilēs G.|سەردێڕ=Balkan Border Crossings: Second Annual of the Konitsa Summer School |ڕێکەوت=٢٠١١|بڵاوکەرەوە=LIT Verlag Münster|ژپنک=٩٧٨٣٦٤٣٨٠٠٩٢٣|پەڕە=١٥٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=A6HEpazarccC&pg=PA150 |وتەگێڕانەوە=in the Albanian south... The Greek language is spoken by an important percentage of the Albanians of the south.}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=What Languages Are Spoken in Albania? |ناونیشان=https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-albania.html |وێبگە=WorldAtlas|ڕێکەوت=ئابی ٢٠١٧}}</ref><ref name="SecondMostSpokenLanguage">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Second Most Spoken Languages Around the World|ناونیشان=http://graduate.olivet.edu/news-events/news/second-most-spoken-languages-around-world|newspaper=Kathimerini|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧|وتەگێڕانەوە=.5% speak it as first language.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180729003624/https://graduate.olivet.edu/news-events/news/second-most-spoken-languages-around-world|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="kathimerini">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The Greek language is widely spoken in Albania (H Ελληνική γλώσσα γίνεται καθομιλουμένη στην Αλβανία)|ناونیشان=http://www.kathimerini.gr/138922/article/epikairothta/politikh/h-ellhnikh-glwssa-ginetai-ka8omiloymenh-sthn-alvania|newspaper=Kathimerini |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧}}</ref> زمانەکانی دیکە کە لەلایەن کەمینە نەتەوەیییەکانەوە لە ئەلبانیا قسەیان پێدەکرێت بریتین لە [[زمانی ئارۆمانی|ئارۆمانی]]، [[سێربۆ-کرواتی]]، [[زمانی مەقدوونی|مەقدوونی]]، [[زمانی بولگاری|بولگاری]]، [[شێوەزاری گۆرانی|گۆرانی]]، و [[زمانی ڕۆمانی|ڕۆمانی (دۆمی)]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=albania |سەردێڕ=Languages of Albania |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090123044546/http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=Albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٩}}</ref> مەقدوونی لە شارەوانیی پوستێک لە ڕۆژھەڵاتی ئەلبانیا زمانێکی فەرمییە. لە سەرژمێریی دانیشتووانی ساڵی ٢٠٢٣دا، ٩١٫٠٧٪ ئەلبانییان وەک زمانی قسەپێکراوی ناو ماڵ تۆمار کردووە. ١٫٥٤٪ ڕایانگەیاندووە کە لە ماڵەوە بە زمانێکی تر قسە دەکەن، ٠٫٥٧٪ بە چەند زمانێک، ١٫٢١٪ ھیچ وەڵامێکیان نەداوەتەوە و ٥٫٥٩٪ بەردەست نەبوون.{{sfn|2023 Albanian census|2024|p=77}} لە نێو گەنجانی تەمەن ٢٥ ساڵ یان کەمتردا، ئارەزووی فێربوونی ئینگلیزی، ئەڵمانی و تورکی لە دوای ساڵی ٢٠٠٠ەوە ڕووی لە زیادبوون کردووە. ئیتالی و فەڕەنسی ئارەزوویەکی جێگیریان ھەبووە، لەکاتێکدا یۆنانی بەشێکی زۆری پێگەی پێشووی لەدەستداوە. ئەم ئاراستەیە پەیوەستە بە ھۆکارە کولتووری و ئابوورییەکانەوە.<ref name="Shkurtaj2017">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Gjovalin Shkurtaj|سەردێڕ=Urgjenca gjuhësore: -huazime të zëvendësueshme me fjalë shqipe- : (fjalorth)|ساڵ=٢٠١٧|بڵاوکەرەوە=Naimi|وتەگێڕانەوە=Sic u permend me lart, per shkak te shkaqeve kulturore dhe ekonomike, trendet e mesimit te gjuheve nga te rinjte (grupmosha deri ne 25 vjec) ndryshojne. Keto trende jane percaktues i nje sere fenomeneve shoqerore, sic do te shohim me tej. Keshtu nga viti 2000 e ketej, gjuha angleze, gjermane dhe ajo turke kane pasur nje rritje te interest. Gjuha italiane, por edhe ajo franceze kane pasur nje stabilitet, pra as rritje dhe as ulje te interesit te pergjithshem nga ana e grupmoshes te siperpermendur. Vihet re se gjuha greke ka pesuar nje renie te forte te interesit. Ne fakt, shumica e interesit ka rene per kete gjuhe. Arsyet per kete gjuhe specifike do ti trajtojme me tej ne kapitulin e trete.|ژپنک=٩٧٨٩٩٢٨٢٣٤٠٤٩|پەڕەکان=١٥–١٦}}</ref> لە ناوەڕاستی دەیەی ٢٠١٠دا، ژمارەیەکی زیاتر لە ئەلبانییەکان ئارەزوویان بۆ فێربوونی [[زمانی ئەڵمانی]] نیشان دا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pani |یەکەم=Pandeli |ڕێکەوت=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|سەردێڕ=Learning German is gaining popularity |ناونیشان=https://www.dw.com/en/learning-german-is-gaining-popularity-in-the-balkan-states/a-35984926 |وێبگە=[[Deutsche Welle|DW]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> کە وەک بەشێک لە "ڕەوتێکی ڕۆژاوای باڵکان بۆ ئامادەکاری بۆ تێکەڵبوون بە بازاڕی کاری ئەڵمانیا" وەسف کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=<!-- not stated --> |ڕێکەوت=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=Albanians join regional race to learn German as escape from everyday problems |ناونیشان=https://www.tiranatimes.com/albanians-join-regional-race-to-learn-german-as-escape-from-everyday-problems |وێبگە=[[Tirana Times]] |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref> ھەندێک لەوانە چوونەتە [[ئەڵمانیا]] بۆ خوێندن یان کارکردن. ئەلبانیا و ئەڵمانیا ڕێکەوتنیان ھەیە بۆ ھاوکاریکردن لە یارمەتیدانی گەنجانی ھەردوو وڵات بۆ ئەوەی باشتر ئاشنای ھەردوو کولتوورەکە ببن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.albinfo.ch/gjuha-gjermane-shume-e-kerkuar-ne-shqiperi/ |سەردێڕ=Gjuha gjermane, shumë e kërkuar në Shqipëri |ڕێکەوت=١٠ی نیسانی ٢٠١٤|وێبگە=albinfo.ch |بڵاوکەرەوە=albinfo |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210503235525/https://www.albinfo.ch/gjuha-gjermane-shume-e-kerkuar-ne-shqiperi/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەھۆی بەرزبوونەوەی خێرای پەیوەندییە ئابوورییەکان لەگەڵ [[تورکیا]]، ئارەزووی فێربوونی [[زمانی تورکی|تورکی]]، بەتایبەتی لە نێوان گەنجاندا، لە دەیەی ٢٠١٠دا ساڵ لە دوای ساڵ لە گەشەکردندا بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.voal.ch/ne-shqiperi-vazhdon-te-rritet-interesi-per-gjuhen-turke/ |سەردێڕ=Në Shqipëri vazhdon të rritet interesi për gjuhën turke |ڕێکەوت=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦|وێبگە=voal.ch |بڵاوکەرەوە=voal |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئایاری ٢٠١٨}}</ref> === کەمینەکان === ئەو کەمینە نەتەوەیی و کولتوورییانەی لە ئەلبانیا بەفەرمی ناسراون بریتین لە گەلانی ئارۆمانی، یۆنانی، مەقدوونی، مۆنتینیگرۆیی، سڕبی، ڕۆما، میسری، بۆسنی و بولگاری، ھەروەھا گۆرانییەکان و جووەکان وەک گرووپی کەمینەی تر.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=staff|سەردێڕ=Albania has Recognized the Bulgarian Minority in the Country|ناونیشان=http://www.novinite.com/articles/184224/Albania+has+Recognized+the+Bulgarian+Minority+in+the+Country |ڕێکەوتی سەردان=٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ئیش=novinite.com|agency=Sofia News Agency |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=United Nations High Commissioner for Refugees |ناونیشان=http://www.unhcr.org/refworld/country,,,COUNTRYPROF,ALB,,4954cdfe1a,0.html |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20130416035942/http://www.unhcr.org/refworld/country,,,COUNTRYPROF,ALB,,4954cdfe1a,0.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠١٣|سەردێڕ=World Directory of Minorities and Indigenous Peoples&nbsp;– Albania : Overview |بڵاوکەرەوە=United Nations High Commission for Refugees |ڕێکەوت=١١ی ئایاری ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠١٣}}</ref> سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٣ پێکھاتەی نەتەوەیی بەم شێوەیە تۆمار کردووە: [[ئەلبانییەکان]] ٢٬١٨٦٬٩١٧ (٩١٫٠٤٪ی کۆی گشتی)، [[یۆنانییەکان لە ئەلبانیا|یۆنانییەکان]] ٢٣٬٤٨٥ (٠٫٩٨٪)، [[مەقدوونییەکانی ئەلبانیا|مەقدوونییەکان]] ٢٬٢٨١ (٠٫٠٩٪)، [[مۆنتینیگرۆیییەکانی ئەلبانیا|مۆنتینیگرۆیییەکان]] ٥١١ (٠٫٠٢٪)، [[ئارۆمانییەکان لە ئەلبانیا|ئارۆمانییەکان]] ٢٬٤٥٩ (٠٫١٪)، [[ڕۆما (دۆم) لە ئەلبانیا|ڕۆما]] ٩٬٨١٣ (٠٫٤٪)، [[میسرییەکانی باڵکان]] ١٢٬٣٧٥ (٠٫٥٪)، [[بۆسنییەکان لە ئەلبانیا|بۆسنییەکان]] ٢٬٩٦٣ (٠٫١٢٪)، [[سڕبییەکان و مۆنتینیگرۆیییەکان لە ئەلبانیا|سڕبییەکان]] ٥٨٤ (٠٫٠٢٪)، [[بولگارییەکان لە ئەلبانیا|بولگارییەکان]] ٧٬٠٥٧ (٠٫٢٩٪)، نەتەوە تێکەڵەکان ٧٧٠ (٠٫٠٣٪)، نەتەوەکانی تر ٣٬٧٩٨ (٠٫١٥٪)، و ١٣٤٬٤٥١ (٥٫٦٠٪) بەبێ دیاریکردنی نەتەوە، لە کۆی گشتی دانیشتووانی ٢٬٤٠٢٬١١٣ کەس. === ئایین === ئەلبانیا وڵاتێکی [[دەوڵەتی عەلمانی|عەلمانی]] و ھەمەجۆری ئایینییە کە ھیچ [[ئایینی فەرمی|ئایینێکی فەرمی]]ی نییە. [[ئازادیی ئایینی]]، [[ئازادیی بیروباوەڕ|بیروباوەڕ]] و [[ئازادیی ویژدان|ویژدان]] لەژێر [[دەستووری ئەلبانیا|دەستووری]] وڵاتەکەدا دەستەبەر کراون.<ref name="Kushtetuta" /> بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠٢٣، ١٬١٠١٬٧١٨ (٤٥٫٨٦٪) پەیڕەوانی [[سوننە|ئیسلامی سوننە]] ھەبوون، ٢٠١٬٥٣٠ (٨٫٣٨٪) [[کاتۆلیکی ڕۆمانی|کاتۆلیک]]، ١٧٣٬٦٤٥ (٧٫٢٢٪) [[ئۆرتۆدۆکسی ڕۆژھەڵاتی]]، ١١٥٬٦٤٤ (٤٫٨١٪) پەیڕەوانی [[تەریقەتی بەکتاشی|ئیسلامی بەکتاشی]]، ٩٬٦٥٨ (٠٫٤٪) [[ئینجیلی|مەسیحیی ئینجیلی]]، ٣٬٦٧٠ (٠٫١٥٪) لە ئایینەکانی تر، ٣٣٢٬١٥٥ (١٣٫٨٢٪) بڕواداری بێ ئایین یان مەزھەب، ٨٥٬٣١١ (٣٫٥٥٪) بێخوایان، و ٣٧٨٬٧٨٢ (١٥٫٧٦٪) وەڵامیان نەدابووەوە.{{sfn|2023 Albanian census|2024|p=76}} سەرەڕای ئەوەش، ئەلبانیا وەک یەکێک لە کەمترین وڵاتە ئایینییەکان لە جیھاندا پۆلێن دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Gallup |سەردێڕ=Gallup Global Reports |ناونیشان=http://www.gallup.com/poll/128210/Gallup-Global-Reports.aspx |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131014034457/http://www.gallup.com/poll/128210/Gallup-Global-Reports.aspx |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئایین ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت تەنھا لە ژیانی ٣٩٪ی دانیشتووانی وڵاتەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Smith |یەکەم=Oliver |بڵاوکەرەوە=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] |سەردێڕ=Mapped: The world's most (and least) religious countries |ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/travel/maps-and-graphics/most-religious-countries-in-the-world/ |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210816211924/https://www.telegraph.co.uk/travel/maps-and-graphics/most-religious-countries-in-the-world/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوت=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لە ڕاپۆرتێکی تردا، ٥٦٪ خۆیان بە ئایینی دەزانی، ٣٠٪ خۆیان بە نائایینی دەزانی، لەکاتێکدا ٩٪ خۆیان وەک بێخوای قەناعەتپێکراو پێناسە کرد. ٨٠٪ بڕوایان بە خوا ھەبوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Worldwide Independent Network/Gallup International Association |بەستەری نووسەر١=WIN/GIA |سەردێڕ=Religion prevails in the world |ناونیشان=http://www.wingia.com/web/files/news/370/file/370.pdf |وێبگە=wingia.com |پەڕە=٤ & ٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی شوباتی ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171114113506/http://www.wingia.com/web/files/news/370/file/370.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> [[ئیسلام لە ئەلبانیا|ئەلبانییە موسڵمانەکان]] بەسەر سەرانسەری وڵاتەکەدا دابەش بوون. [[ئۆرتۆدۆکسی لە ئەلبانیا|ئۆرتۆدۆکسەکان]] و [[بەکتاشی|بەکتاشییەکان]] زیاتر لە باشوور دەدۆزرێنەوە، لەکاتێکدا [[کاتۆلیکی لە ئەلبانیا|کاتۆلیکەکان]] بەشێوەیەکی سەرەکی لە باکوور دەژین.<ref name="International Religious Freedom Report 2007">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90160.htm |سەردێڕ=Albania: International Religious Freedom Report 2007 |بڵاوکەرەوە=U.S. State Department |ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٠٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠١٠}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٨دا، ٦٩٤ کڵێسای [[کاتۆلیک]] و ٤٢٥ کڵێسای [[کڵێسای ئۆرتۆدۆکسیی ئەلبانیا|ئۆرتۆدۆکس]]، ٥٦٨ مزگەوت و ٧٠ [[تەکێ|تەکیەی]] [[تەریقەتی بەکتاشی|بەکتاشی]] لە وڵاتەکەدا ھەبوون.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Korrieri online – Shqip |ناونیشان=http://www.korrieri.com/index.php?k=1&i=15799 |ڕێکەوت=٢٣ی ئایاری ٢٠٠٥|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20050523030433/http://www.korrieri.com/index.php?k=1&i=15799 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئایاری ٢٠٠٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Në Shqipëri P. ka 1119 kisha dhe 638 xhami |ناونیشان=https://ateistet.org/lm1108237w |وێبگە=Ateistët |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=usurped |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151118155654/https://ateistet.org/lm1108237w |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> لە ماوەی [[سەردەمی مۆدێرن|سەردەمە مۆدێرنەکاندا]]، ڕژێمە کۆماری، پاشایەتی و دواتر کۆمۆنیستییەکانی ئەلبانیا سیاسەتێکی سیستماتیکیان پەیڕەو کرد بۆ جیاکردنەوەی ئایین لە ئەرکە فەرمی و ژیانی کولتووری. وڵاتەکە ھەرگیز [[ئایینی فەرمی|ئایینێکی فەرمی]]ی نەبووە نە وەک کۆمار و نە وەک پاشایەتی. لە سەدەی بیستەمدا، پیاوانی ئایینیی ھەموو ئایینەکان لەژێر دەسەڵاتی پاشایەتیدا لاواز کران و لە کۆتاییدا لە دەیەکانی ١٩٥٠ و ١٩٦٠دا بنەبڕ کران، لەژێر سیاسەتی دەوڵەت بۆ سڕینەوەی ھەموو ئایینێکی ڕێکخراو لە خاکەکانی ئەلبانیا. [[کۆمۆنیزم لە ئەلبانیا|ڕژێمی کۆمۆنیستی]] چەوساندنەوە و سەرکوتی پەیڕەوانی ئایین و دامەزراوە ئایینییەکانی کرد و بەتەواوی [[دژە-ئایین|ئایینی قەدەغە کرد]]. وڵاتەکە ئەوکات بە فەرمی ڕاگەیەندرا وەک یەکەم [[دەوڵەتی بێخوایەتی|دەوڵەتی بێخوای]] جیھان. بەڵام ئازادیی ئایینی لەدوای [[ڕووخانی کۆمۆنیزم لە ئەلبانیا|کۆتاییی کۆمۆنیزمەوە]] گەڕاوەتەوە. ئیسلام لە چەوساندنەوەی سەردەمی کۆمۆنیست ڕزگاری بوو و لە سەردەمی مۆدێرندا وەک ئایینێکی پەیڕەوکراو لە ئەلبانیادا سەرلەنوێ دەرکەوتەوە.<ref name="Merdjanova673940">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Merdjanova|یەکەم=Ina|سەردێڕ=Rediscovering the Umma: Muslims in the Balkans between nationalism and transnationalism|ساڵ=٢٠١٣|شوێن=Oxford|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=6eYRDAAAQBAJ&q=Islam%20Albania%20Ottoman|ژپنک=٩٧٨٠١٩٠٤٦٢٥٠٥|پەڕەکان=٦–٧, ٣٩–٤٠}}</ref> ھەندێک لە ڕێبازە مەسیحییە بچووکەکان لە ئەلبانیا بریتین لە [[ئینجیلی|مەسیحییە ئینجیلییەکان]] و چەندین کۆمەڵگەی [[پرۆتێستانت]] لەوانە [[کڵێسای ئەدڤێنتیستەکانی ڕۆژی حەوتەم]]، [[کڵێسای یەسوع مەسیحی پیرۆزانی ڕۆژانی دوایی|کڵێسای یەسوع مەسیحی پیرۆزانی ڕۆژانی دوایی]] و [[شایەتحاڵەکانی یەھۆڤا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ted-adventist.org/countries/europe/albania |سەردێڕ=Albania |بڵاوکەرەوە=TED Adventist |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130224022017/http://www.ted-adventist.org/countries/europe/albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠١٣|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://reliefweb.int/report/albania/famous-british-celebrity-visits-adra-albania|سەردێڕ=Famous British celebrity visits ADRA Albania – Albania|وێبگە=ReliefWeb|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠٠١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=LDS Newsroom-Country Profile-Albania |ناونیشان=http://newsroom.lds.org/ldsnewsroom/eng/contact-us/albania |بڵاوکەرەوە=The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100825075459/http://newsroom.lds.org/ldsnewsroom/eng/contact-us/albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠١٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=2015 Yearbook of Jehovah's Witnesses|بڵاوکەرەوە=Watch Tower Society|پەڕە=١٧٨}}</ref> یەکەمین پرۆتێستانتی تۆمارکراوی ئەلبانیا سەعید تۆپتانی بوو، کە بە ئەورووپادا گەشتی کرد و لە ساڵی ١٨٥٣دا گەڕایەوە بۆ [[تیرانا]]، لەوێ دەستی کرد بە بانگەشەکردن بۆ [[پرۆتێستانتیزم]]. یەکەمین [[پرۆتێستانتە ئینجیلییەکان]] لە سەدەی نۆزدەھەمدا دەرکەوتن و ھاوپەیمانیی ئینجیلی لە ساڵی ١٨٩٢ دامەزرا. لە ئێستادا، ١٦٠ کۆبوونەوەی ئەندامی لە مەزھەبە پرۆتێستانتە جیاوازەکان ھەیە. دوای کۆچکردنی بەکۆمەڵ بۆ ئیسرائیل لە پاش ڕووخانی کۆمۆنیزم، تەنھا ٢٠٠ [[جوولەکە لە ئەلبانیا|جووی]] ئەلبانی لە وڵاتەکەدا ماونەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3997848,00.html |سەردێڕ=1st chief rabbi inaugurated in Albania – Israel Jewish Scene, Ynetnews |ئیش=Ynetnews |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |last=Scheib |first=Ariel |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/vjw/albania.html |title=Albania Virtual Jewish Tour |encyclopedia=Jewish Virtual Library |access-date=15 February 2014}}</ref> === پەروەردە === [[File:Akademia_e_arteve_Ergys_Veliu_Photography.jpg|thumb|left|[[زانکۆی ھونەرەکان (ئەلبانیا)|زانکۆی ھونەرەکان]] گەورەترین پەیمانگای خوێندنی باڵایە کە تەرخان کراوە بۆ خوێندنی ھونەر.]] لە ئەلبانیا، پەروەردە عەلمانی، بێبەرامبەر، [[خوێندنی ناچاری|ناچاریی]]ە، و لەسەر بنەمای سێ ئاست پێکھاتووە.<ref name="Official">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Language Education Policy Profile: Albania Country Report |ناونیشان=https://rm.coe.int/language-education-policy-profile-albania-country-report/16807b3b2d |شوێن=Tirana |ڕێکەوت=تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref><ref name="Epnuffic">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Albanian education system described and compared with the Dutch system|ناونیشان=https://www.epnuffic.nl/en/publications/find-a-publication/education-system-albania.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://wayback.archive-it.org/all/20171014102820/https://www.epnuffic.nl/en/publications/find-a-publication/education-system-albania.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> ساڵی خوێندن بەسەر دوو وەرزدا دابەش دەبێت، کە لە ئەیلوول یان تشرینی یەکەمەوە دەست پێدەکات و لە حوزەیران یان تەممووزدا کۆتایی دێت. [[زمانی ئەلبانی|ئەلبانی]] [[زمانی سەرەکی]]ی فێرکردنە لە [[قوتابخانەی دەوڵەتی|دامەزراوە ئەکادیمییەکان]]ی وڵاتەکەدا.<ref name="Epnuffic"/> خوێندنی یەکەم زمانی بیانی ناچارییە و زۆربەی جار لە قوتابخانە سەرەتایی و دوو زمانەکاندا دەگوترێتەوە.<ref name="foreign languages">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Language Education Policy Profile 2015 – 2017 ALBANIA |ناونیشان=https://rm.coe.int/language-education-policy-profile-albania/168073cf89 |وێبگە=rm.coe.int |شوێن=Tirana |پەڕەکان=١٣–١٨}}</ref> ئەو زمانانەی لە قوتابخانەکاندا دەگوترێنەوە بریتین لە ئینگلیزی، ئیتالی، فەڕەنسی و ئەڵمانی.<ref name="foreign languages"/> ئەلبانیا خاوەنی [[ماوەی چاوەڕوانکراوی ژیانی خوێندن|پێشبینیی ١٦ ساڵ مانەوەیە لە قوتابخانە]] و [[ڕێژەی خوێندەواری]] ٩٨٫٧٪ـە، کە ٩٩٫٢٪ بۆ پیاوان و ٩٨٫٣٪ بۆ ژنانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=SCHOOL LIFE EXPECTANCY|ناونیشان=http://world.bymap.org/SchoolLifeExpectancy.html|وێبگە=world.bymap.org |ڕێکەوت=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><ref name=cia_fb2013>{{Cite CIA World Factbook|country=Albania|access-date=21 June 2013|year=2013}}</ref> خوێندنی سەرەتاییی ناچاری بەسەر دوو ئاستدا دابەش دەبێت، قوتابخانەی سەرەتایی و ناوەندی، کە بە ڕێککەوت لە پۆلی یەکەمەوە تا پێنجەم و لە شەشەمەوە تا نۆیەم دەگرێتەوە.<ref name="Official"/> قوتابییان پێویستە لە تەمەنی شەش ساڵییەوە تا دەگەنە ١٦ ساڵی لە قوتابخانە ئامادە بن. دوای تەواوکردنی سەرکەوتووانەی خوێندنی سەرەتایی، ھەموو قوتابییان مافی ئەوەیان ھەیە بچنە قوتابخانە ئامادەیییەکان، بە پسپۆڕیکردن لە ھەر بوارێکدا بێت، لەوانە ھونەر، وەرزش، زمانەکان، زانستەکان، و تەکنۆلۆژیا.<ref name="Official"/> خوێندنی باڵا ئارەزوومەندانەیە و بە چاکسازی و سەرلەنوێ داڕشتنەوەیەکی تەواودا تێپەڕیوە بەپێی بنەماکانی [[پرۆسەی بۆلۆنیا]]. ژمارەیەکی بەرچاو لە [[دامەزراوەکانی خوێندنی باڵا]]ی تایبەت و گشتی لە شارە گەورەکانی ئەلبانیادا ھەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Overview of the Higher Education System Albania |ناونیشان=https://eacea.ec.europa.eu/sites/eacea-site/files/countryfiche_albania_2017.pdf |بڵاوکەرەوە=European Commission |پەڕەکان=١٢–١٦|ڕێکەوت=شوباتی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٨|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180930135101/https://eacea.ec.europa.eu/sites/eacea-site/files/countryfiche_albania_2017.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Epnuffic"/> خوێندنی باڵا بەسەر سێ ئاستی یەک لە دوای یەکدا ڕێکخراوە، کە بریتین لە [[بڕوانامەی بەکالۆریۆس|بەکالۆریۆس]]، [[بڕوانامەی ماستەر|ماستەر]]، و [[بڕوانامەی دکتۆرا|دکتۆرا]]. === تەندروستی === [[File:Olive-oil-1412361 1920.jpg|thumb|right|[[چێشتی ئەلبانی]]ی دەریای ناوین، کە بە بەکارھێنانی میوە، سەوزە و [[زەیتی زەیتوون]] جیادەکرێتەوە، بەشدارە لە خۆراکی باشی دانیشتووانی وڵاتەکەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Health Care Systems in Transition Albania 2002 |ناونیشان=http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0009/96426/E80089.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0009/96426/E80089.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=World Health Organization |پەڕە=١٧}}</ref>]] [[دەستووری ئەلبانیا]] مافی چاودێریی تەندروستیی یەکسان، بێبەرامبەر و [[چاودێریی تەندروستیی گشتگیر|گشتگیر]] بۆ ھاووڵاتیانی دەستەبەر دەکات.<ref name="Kushtetuta"/> سیستەمی چاودێریی تەندروستی بەسەر چاودێریی [[چاودێریی تەندروستیی سەرەتایی|سەرەتایی]]، [[چاودێریی دووەمی|دووەمی]]، و [[چاودێریی تەندروستیی سێیەمی|سێیەمی]]دا ڕێکخراوە، و لە پرۆسەی مۆدێرنکردن و پەرەپێداندایە.<ref name="cod">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania Demographic and Health Survey 2008–09 |ناونیشان=https://dhทรงprogram.com/pubs/pdf/FR230/FR230.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://dhsprogram.com/pubs/pdf/FR230/FR230.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |وێبگە=dhsprogram.com |پەڕە=٣٧|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٠}}</ref><ref name="hospitals">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.euro.who.int/document/e80089.pdf |سەردێڕ=Albania-prel.pmd |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20091227181701/http://www.euro.who.int/document/E80089.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تێکڕای [[تەمەنی پێشبینیکراو]] لە کاتی لەدایکبووندا لە ئەلبانیا ٧٧٫٨ ساڵە، کە لە ڕیزبەندی [[پێڕستی وڵاتان بەپێی تەمەنی پێشبینیکراو|٣٧ەمینی]] جیھاندایە و پێش چەندین [[وڵاتی پێشکەوتوو]] کەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html?countryName=Albania&countryCode=al&regionCode=eu&rank=51#al|سەردێڕ=Life Expectancy at Birth|بڵاوکەرەوە=CIA&nbsp;– The World Factbook|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تەممووزی ٢٠١٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140713025849/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html?countryName=Albania&countryCode=al&regionCode=eu&rank=51#al|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> تێکڕای [[تەمەنی پێشبینیکراو#تەمەنی پێشبینیکراوی تەندروست|تەمەنی پێشبینیکراوی تەندروست]] ٦٨٫٨ ساڵە، کە لە ڕیزبەندی ٣٧ەمینی جیھاندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=WHO|سەردێڕ=Healthy life expectancy at birth, 2000–2015|ناونیشان=http://gamapserver.who.int/gho/interactive_charts/mbd/hale_1/atlas.html|بڵاوکەرەوە=World Health Organization|ڕێکەوتی سەردان=٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191013084820/http://gamapserver.who.int/gho/interactive_charts/mbd/hale_1/atlas.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> [[ڕێژەی مردنی کۆرپە]] لە وڵاتەکەدا بە ١٢ حاڵەت لە ھەر ١٬٠٠٠ لەدایکبوونێکی زیندوو لە ساڵی ٢٠١٥دا مەزەندە کراوە. لە ساڵی ٢٠٠٠دا، وڵاتەکە خاوەنی ٥٥ەمین باشترین ئاستی چاودێریی تەندروستی بووە لە جیھاندا، وەک ئەوەی لەلایەن [[ڕێکخراوەی تەندروستیی جیھانی]] (WHO) دیاری کرابوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://pages.stern.nyu.edu/~wgreene/Statistics/WHO-COMP-Study-30.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://pages.stern.nyu.edu/~wgreene/Statistics/WHO-COMP-Study-30.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |سەردێڕ=Measuring overall health system performance for 191 countries |نووسەر=World Health Organization |بڵاوکەرەوە=New York University|بەستەری نووسەر=World Health Organization}}</ref> [[نەخۆشیی دڵ و لوولەکانی خوێن]] ھۆکاری سەرەکیی مردنە لە ئەلبانیا، کە ٥٢٪ی حاڵەتەکانی مردن پێکدەھێنێت.<ref name="cod"/> [[ڕووداو]]، برینداربوون، نەخۆشییە [[نەخۆشیی شێرپەنجە|شێرپەنجەیییەکان]] و [[نەخۆشییەکانی کۆئەندامی ھەناسە|کۆئەندامی ھەناسە]] ھۆکارە سەرەکییەکانی تری مردنن.<ref name="cod"/> [[تێکچوونە دەماری و دەروونییەکان|نەخۆشییە دەماری و دەروونییەکانیش]] ڕوویان لە زیادبوون کردووە بەھۆی گۆڕانکارییە دیمۆگرافی، کۆمەڵایەتی و ئابوورییەکانی ئەم دوایییەی وڵاتەکە.<ref name="cod"/> لە ساڵی ٢٠٠٩دا، ئەلبانیا دابینکردنی میوە و سەوزەی بە بڕی ٨٨٦ گرام بۆ ھەر کەسێک لە ڕۆژێکدا ھەبووە، کە پێنجەم بەرزترین ڕێژەی دابینکردن بووە لە ئەورووپادا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Nutrition, Physical Activity and Obesity Albania |ناونیشان=http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0003/243282/Albania-WHO-Country-Profile.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0003/243282/Albania-WHO-Country-Profile.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |بڵاوکەرەوە=World Health Organization |پەڕە=٣}}</ref> بە بەراورد بە وڵاتانی پێشکەوتوو و تازەپێگەیشتووی تر، ئەلبانیا ڕێژەیەکی تاڕادەیەک نزمی [[قەڵەوی]] ھەیە، کە پێدەچێت سوپاسی [[خۆراکی دەریای ناوین]] بێت بۆ ئەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=The World Is Getting Fatter and No One Knows How to Stop It|newspaper=Bloomberg.com|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/graphics/2016-global-obesity/|بڵاوکەرەوە=Bloomberg L.P. |ڕێکەوت=٦ی نیسانی ٢٠١٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Living Smart, the Mediterranean Way of Being Albanian|ناونیشان=http://agroweb.org/?id=10&l=2106&ln=en&url=living-smart-the-mediterranean-way-of-being-albanian|وێبگە=agroweb.org|ڕێکەوت=١ی ئایاری ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170917171550/http://agroweb.org/?id=10&l=2106&ln=en&url=living-smart-the-mediterranean-way-of-being-albanian|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەپێی [[پێڕستی وڵاتان بەپێی پێوەری بارستەی لەش#داتاکانی WHO لەسەر بڵاوبوونەوەی قەڵەوی (BMI سەروو 30) (2014)|داتای ٢٠١٦ی WHO]]، ٢١٫٧٪ی پێگەیشتووان لە وڵاتەکەدا لە ڕووی پزیشکییەوە [[کێشی زیادە]]یان ھەیە، بە خاڵی [[پێوەری بارستەی لەش]] (BMI) کە ٢٥ یان زیاترە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Prevalence of obesity, ages 18+, 2010–2014|ناونیشان=http://gamapserver.who.int/gho/interactive_charts/ncd/risk_factors/obesity/atlas.html|وێبگە=WHO|بڵاوکەرەوە=World Health Organization|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی شوباتی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191120191542/http://gamapserver.who.int/gho/interactive_charts/ncd/risk_factors/obesity/atlas.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == چاند == === ھێماکان === [[File:Casque Skanderbeg Vienne.jpg|thumb|[[چەکی سکاندەربێگ|کڵاوی ئاسنینی]] [[سکاندەربێگ|گیێرگی کاستریۆتی سکاندەربێگ]] وەک ھێمایەکی سەربەخۆییی ئەلبانیا دانراوە.]] [[ڕەنگە نەتەوەیییەکان|ڕەنگە نەتەوەیییەکانی]] سوور و ڕەش لەسەر [[ئاڵای ئەلبانیا]] دەردەکەون کە بە [[ھەڵۆی دووسەر]] نەخشێنراوە و وەک ناسراوترین [[ھێما نەتەوەییەکانی ئەلبانیا|ھێمای نەتەوەییی ئەلبانیا]] دادەنرێت.<ref name="Flamuri">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Official Publishing Center (Albania)|Fletorja zyrtare e Republikës së Shqipërisë]] |سەردێڕ=Për formën dhe përmasat e Flamurit kombëtar përmbajtjen e Himnit kombëtar, formën dhe përmasat e Stemës së Republikës të Shqiperisë dhe mënyrën e përdorimit të tyre |ناونیشان=http://www.qbz.gov.al/botime/fletore_zyrtare/2002/PDF-2002/48-2002.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160804012641/http://www.qbz.gov.al/botime/fletore_zyrtare/2002/PDF-2002/48-2002.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی ئابی ٢٠١٦|شوێن=Tirana |زمان=sq |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref name="Flag Elsie">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Robert |یەکەم=Elsie |سەردێڕ=Historical Dictionary of Albania |ڕێکەوت=١٩ی ئازاری ٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Rowman & Littlefield|Scarecrow Press]] |ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٠٨-٧٣٨٠-٣|پەڕە=١٤٠|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=haFlGXIg8uoC&dq=albanian+flag+eagle&pg=PA140 |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230929164542/https://www.google.de/books/edition/Historical_Dictionary_of_Albania/haFlGXIg8uoC?hl=de&gbpv=1&dq=albanian+flag+eagle&pg=PA140&printsec=frontcover |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Minahan">{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=James Minahan |بەستەری نووسەر=James Minahan |سەردێڕ=The Complete Guide to National Symbols and Emblems |ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=ABC-CLIO |ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣٤٤٩٧-٨|پەڕەکان=٣٠١{{spaced ndash}}304 |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=D7rOEAAAQBAJ&dq=albania+The+Complete+Guide+to+National+Symbols+and+Emblems&pg=PA303 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230930214942/https://www.google.de/books/edition/The_Complete_Guide_to_National_Symbols_a/D7rOEAAAQBAJ?hl=de&gbpv=1&dq=albania+The+Complete+Guide+to+National+Symbols+and+Emblems&pg=PA303&printsec=frontcover |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> لەکاتێکدا ھەڵۆ ڕەشەکە ئازایەتی و ھێز دەنوێنێت، پانتایییە سوورەکە ھێمایە بۆ خۆڕاگری و قوربانیدانی گەلی ئەلبانیا.<ref name="Flamuri"/> ھەڵۆکە پەیوەستە بە میراتی پاڵەوانی نەتەوەیی [[سکاندەربێگ|گیێرگی کاستریۆتی]]، کە بە سکاندەربێگ ناسراوە، کە سەرکردایەتی بزووتنەوەیەکی سەرکەوتووی [[ڕاپەڕینی سکاندەربێگ|بەرگری]]ی دژی دەسەڵاتی عوسمانییەکان کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Paulist Fathers |بڵاوکەرەوە=[[Paulist Fathers]] |سەردێڕ=Catholic World, Band 23 |پەڕە=٢٣٥|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ybwRAAAAYAAJ&q=skanderbeg+double+headed+eagle&pg=PA235 |ساڵ=١٨٧٦}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=Francis Tapon |بڵاوکەرەوە=SonicTrek, Inc. |سەردێڕ=The Hidden Europe: What Eastern Europeans Can Teach Us |ژپنک=٩٧٨٠٩٧٦٥٨١٢٢٢|پەڕە=٤٤١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=GlbAmn_cajYC&q=skanderbeg+double+headed+eagle&pg=PA441 |ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١}}</ref><ref name="Minahan"/> ڕەگ و ڕیشەی ئەم ھێمایە دەگەڕێتەوە بۆ سەدەکانی ناوەڕاست، کاتێک وەک [[ھێماکانی ئەلبانیا|ھێمایەکی پەیمانی]] و [[ئارمۆریالی ئەلبانیا|نیشانە]] لە [[میرنشینی ئاربانۆن|میرنشینی ئاربێر]] و لە نێوان خانەوادە دیارەکانی ئەلبانیا وەک خێڵەکانی [[خێزانی دوکاجینی|دوکاجینی]]، [[خێزانی کاستریۆتی|کاستریۆتی]]، [[خێزانی موزاکا|موزاکا]] و [[خێزانی تۆپیا|تۆپیا]] دەرکەوت.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Historia e popullit shqiptar |بڵاوکەرەوە=Botimet Toena, 2002 |شوێن=Tirana |پەڕەکان=٢٩٤–٢٩٨, ٤٣٣–٤٣٤|edition=Instituti i Historisë (Akademia e Shkencave e RSH) |زمان=sq}}</ref> لە سەردەمی [[ڕێنێسانسی ئەلبانیا|بوژانەوەی نەتەوەییی ئەلبانیا]]، کە سەرەتای سەرھەڵدانەوەی شوناسی نەتەوەییی ئەلبانیا و ئاواتەکانی سەربەخۆیی بوو، ھەڵۆی ئەلبانی جارێکی تر پێگەی خۆی بەدەستھێناوە.<ref name="Flag Elsie"/> گرنگییەکەی گەیشتە لوتکە بە [[جاڕنامەی سەربەخۆییی ئەلبانیا|ڕاگەیاندنی سەربەخۆییی ئەلبانیا]] لە ساڵی ١٩١٢، کاتێک [[ئیسماعیل کەمالی]] وەک ئاڵای نیشتمانی لە [[ڤلۆرە]] ھەڵیکرد.<ref name="Flag Elsie"/> [[نیشانی نیشتمانیی ئەلبانیا|دروشمی ئەلبانیا]] (لۆگۆی نیشتمانی) گۆڕانکارییەکە لە ئاڵای ئەلبانیا و مۆری سکاندەربێگ.<ref name="Flamuri"/> دروشمەکە لە ھەڵۆیەکی دووسەری ڕەش پێکھاتووە کە لە ناوەڕاستی پانتایییەکی سووردایە.<ref name="Flamuri"/> لە سەرووی ھەڵۆکەوە، [[چەکی سکاندەربێگ|کڵاوی ئاسنینی سکاندەربێگ]] ھەڵدەگرێت کە بە سەری بزنێکی شاخدار بە ڕەنگی زێڕین تاجدار کراوە.<ref name="Minahan"/> {{lang|sq|[[Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar]]|i=no}}، کە وەرگێڕانەکەی دەبێتە "تۆ ئەلبانیا، شانازیم پێدەبەخشیت، ناوی ئەلبانیم پێدەبەخشیت"، [[پێڕستی دروشمە نیشتمانییەکان|دروشمی نیشتمانیی ئەلبانیایە]].<ref name="Flag Elsie"/><ref name="Minahan"/> بنەچەی ئەمە دەگەڕێتەوە بۆ میراتی [[شاعیری نیشتمانی]] [[نەعیم فراشێری]]، کە ڕۆڵێکی ناسراوی ھەبوو لە سەردەمی بوژانەوەی ئەلبانیادا.<ref name="Flag Elsie"/> [[سروودی نیشتمانی|سروودی نیشتمانیی ئەلبانیا]]، "{{lang|sq|[[Himni i Flamurit]]|i=no}}" (سروودی ئاڵا)، لەلایەن [[ئەلێکساندەر ستاڤرە درێنۆڤا|ئەزدرێنی]] دانراوە و وەک سروودی نیشتمانی پەسەند کرا دوای سەربەخۆییی ئەلبانیا لە ساڵی ١٩١٢.<ref name="Flamuri"/> === پۆشاک === [[File:Les Danseurs Albanais by Alexandre-Gabriel Decamps (c. 1835).jpg|thumb|right|[[فوستانێللا]] وەک [[پۆشاکی نەتەوەییی ئەلبانیا]] دیاری کراوە کە گرنگییەکی کولتووریی گەورەی ھەیە لە ناو کولتووری ئەلبانیادا.]] [[پۆشاکی نەتەوەییی ئەلبانیا|پۆشاکی نەریتیی ئەلبانیا]]، لەگەڵ جیاوازییە پێچەوانەکانی بۆ ئەلبانییەکانی [[گێگ]]ی باکوور و [[تۆسک]]ی باشوور، بەڵگەیەکە لەسەر مێژوو، ھەمەجۆریی کولتووری و شوناسی نەتەوەییی ئەلبانیا.<ref name="Gjergji">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Gjergji |یەکەم=Andromaqi |بەستەری نووسەر=Andromaqi Gjergji |بڵاوکەرەوە=Academy of Sciences of Albania |ساڵ=٢٠٠٤|سەردێڕ=Albanian Costumes Through the Centuries: Origin, Types, Evolution |ژپنک=٩٧٨-٩٩٩٤٣-٦١٤-٤-١|پەڕەکان=١٥٣|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=vc3fAAAAMAAJ |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230312175750/https://books.google.com/books?id=vc3fAAAAMAAJ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> پیاوانی گێگ کراسێکی ڕەنگ کاڵ دەپۆشن لەگەڵ پانتۆڵێکی فراوان و شل کە بە تیرق ناسراوە. ئەم پانتۆڵە بە قاییشێکی تەنراوی پان کە پێی دەوترێت برێز، بە توندی دەبەسترێتەوە. پێکھاتەیەکی جیانەکراوەی جلوبەرگەکەیان بریتییە لە [[جامادان]]، کە ئێلەکێکی قەیفەی سووری خورییە و بە نەخشی فۆلکلۆری و شێوەی زێڕین ڕازێنراوەتەوە.<ref>{{harvnb|Blumi|2011|p=19}}</ref> ھەروەھا کڵاوێکی تایبەتی قوببەیی دەپۆشن کە بە [[قێلێشێ]] ناسراوە، کە لە خوری دروست کراوە و ڕەگ و ڕیشەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[ئیلیریاکان]].<ref>{{harvnb|Stipčević|1977|p=89|ps=: "It is generally agreed, and rightly so, that the modern Albanian cap originates directly from the similar cap worn by the Illyrians."}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|بڵاوکەرەوە=Instituti Albanologijik i Prishtinës |سەردێڕ=Recherches albanologiques: Folklore et ethnologie |ناونیشان=https://books.google.com/books?id=a6niAAAAMAAJ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠١٣|ساڵ=١٩٨٢|پەڕە=٥٢|وتەگێڕانەوە=Ne kuadrin e veshjeve me përkime ilire, të dokumentuara gjer më tani hyjnë tirqit, plisi, qeleshja e bardhë gjysmësferike, goxhufi-gëzofi etj}}</ref> بە پێچەوانەوە، پیاوانی تۆسک [[فوستانێللا]] ھەڵدەبژێرن، کە جلێکە تا ئەژنۆ دێت و وەک جلوبەرگی نیشتمانی دیاری کراوە، بەزۆری سپییە و چرچە، لەگەڵ کراسێکی سپی. ھەروەھا جامادانێکی بێجی یان شینی تۆخ دەپۆشن کە لە جلی گێگەکان دەچێت. بۆ تەواوکردنی جلوبەرگەکەیان، پیاوان گۆرەوییەک تا ئەژنۆ دەپۆشن کە بە [[چۆراپێ]] ناسراوە لەگەڵ پێڵاوی پێستی کە بە [[ئۆپینگا]] دەناسرێت. جلوبەرگی ژنانی گێگ و تۆسک بە ڕەنگە دەوڵەمەندەکانی و وردەکارییە نەخشێنراوەکانی زێڕ و زیو ناسراوە، کە لەسەر چەندین پێکھاتەی جیاواز دەردەکەون لەوانە گوارە، ئەڵقەی پەنجە، ملوانکە، قوفڵی قاییش و دوگمە. پێکھاتە سەرەکییەکان بریتین لە کراسێکی درێژ و ڕەنگ کاڵ کە لەگەڵ پێشینەیەک (بەرکۆش) دەپۆشرێت، زۆرجار لەگەڵ باڵاپۆشێکی خوری یان لباد کە بە ژۆکا ناسراوە. جلەکانی تری بەشی سەرەوە، وەک دۆڵاما یان مینتان، دەکرێت بەسەریەکدا بپۆشرێن، لەگەڵ سەرپۆشێک کە بە کاپیکا یان شاڵ ناسراوە. شێوازێکی جیاواز بریتییە لە لەبەرکردنی جووتێک پێشینە، لەوانە پێشتیەللاک لە بەشی دواوە و پارانیک لە بەشی پێشەوە. پێکھاتەیەکی دانەبڕاو لە جلوبەرگی نەریتیی ژنانی گێگ بریتییە لە [[ژوبلێتا]]ی دێرین.<ref name="Gjergji"/> ھەوڵی تایبەت دراوە بۆ پاراستن و بەرەوپێشبردنی ئەم جلە، بە لەبەرچاوگرتنی گرنگییەکەی وەک ھێمایەکی میراتی ئەلبانی.<ref name="Xhubleta">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=UNESCO |سەردێڕ=Xhubleta, skills, craftsmanship and forms of usage |ناونیشان=https://ich.unesco.org/en/USL/xhubleta-skills-craftsmanship-and-forms-of-usage-01880 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230924132319/https://ich.unesco.org/en/USL/xhubleta-skills-craftsmanship-and-forms-of-usage-01880 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> وەک بەڵگەیەک بۆ گرنگییەکەی، ژوبلێتا لە [[پێڕستەکانی میراتی کولتووریی ناماددیی یوونێسکۆ|پێڕستی میراتی کولتووریی ناماددی]] [[یوونێسکۆ]] تۆمار کراوە.<ref name="Xhubleta"/> ئەم جلە تایبەتە کە شێوەی زەنگی ھەیە بە ڕەنگی ڕەش دروست دەکرێت و بە نەخشی نەتەوەییی ئەلبانی دەوڵەمەند کراوە، کە پیشاندەری لێھاتوویییەکی بەرچاوی دەستییە لە باکووری ئەلبانیا.<ref name="Gjergji"/> پرۆسەی دروستکردنەکەی چەندین قۆناغی ئاڵۆز لەخۆدەگرێت، لەوانە ئامادەکردنی قوماشی شایاک و تەکنیکە وردەکانی بڕین.<ref name="Xhubleta"/> === ھونەر و نژیاروانی === [[File:Amphitheatre of Butrint 2009.jpg|thumb|right|[[بوترینت]] لە ساڵی ١٩٩٢ەوە خراوەتە ناو پێڕستی [[شوێنەوارە جیھانییەکان]]ی [[یوونێسکۆ]]وە.]] [[File:Kole Idromeno, Motra tone.jpg|thumb|upright|''[[مۆترا تۆنێ]]'' لەلایەن [[کۆلێ ئیدرۆمێنۆ]].]] مێژووی ھونەری ئەلبانیا بەتایبەتی کاریگەریی پێکھاتووە لە چەندین [[شارستانییەت|گەل]]، نەریت و ئایینی دێرین و سەدەکانی ناوەڕاستەوە. ئەم مێژووە پانتایییەکی فراوان دەگرێتەوە کە چەندین ئامراز و پسپۆڕی لەخۆدەگرێت وەک وێنەکێشان، [[گۆزەکەری]]، پەیکەرسازی، [[سێرامیک]] و نژیاروانی، کە ھەموویان نموونەی ھەمەجۆرییەکی گەورەن لە شێواز و شێوەدا، لە ناوچە و سەردەمە جیاوازەکاندا. ھەڵکشان و گەشەکردنی [[ئیمپراتۆریەتیی بێزەنتی|بێزەنتی]] و [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]] لە [[سەدەکانی ناوەڕاست]]دا ھاوکات بوو لەگەڵ گەشەکردنێکی ھاوشێوە لە [[ھونەری مەسیحی]] و [[ھونەری ئیسلامی]] لە خاکەکانی ئەلبانیادا کە لە نموونەکانی نژیاروانی و مۆزایکی سەرانسەری وڵاتەکەدا دەردەکەون.<ref name="www.albanianart.net index_al">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Robert Elsie: Arti Shqiptar |ناونیشان=http://www.albanianart.net/index_al.html |وێبگە=albanianart.net |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥}}</ref> چەندین سەدە دواتر، [[ڕێنێسانسی ئەلبانیا|بوژانەوەی نەتەوەییی ئەلبانیا]] زۆر گرنگ بوو بۆ سەربەخۆییی کولتووری مۆدێرنی ئەلبانی و بووە ھۆی گەشەسەندنێکی بێوێنە لە سەرجەم بوارەکانی وێژە و ھونەردا، لە کاتێکدا کە ھونەرمەندان ھەوڵیان دەدا بگەڕێنەوە بۆ ئامانجەکانی [[ئیمپڕێشنیزم]] و [[ڕۆمانتیزم (ھونەر)|ڕۆمانتیزم]].<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|نووسەر=MaryLee Knowlton|سەردێڕ=Albania – Band 23 von Cultures of the world|بڵاوکەرەوە=Marshall Cavendish, 2004|ژپنک=٩٧٨٠٧٦١٤١٨٥٢٨|پەڕەکان=١٠٢–١٠٣|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=alNsb0fpX9IC&q=impressionism+in+albania&pg=PA102 |ساڵ=٢٠٠٥}}</ref> بەڵام، [[ئۆنوفری]]، [[کۆلێ ئیدرۆمێنۆ]]، [[داڤید سێلێنیکا]]، [[کۆستاندین شپاتاراکو]] و [[براکانی زۆگرافی]] دیارترین نوێنەرانی ھونەری ئەلبانین. [[نژیاروانیی ئەلبانیا]] ڕەنگدانەوەی میراتی چەندین شارستانییەتە کە دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی [[چەرخی کۆن|کۆنی کلاسیک]]. شارە گەورەکانی ئەلبانیا لە ناو قەڵاکانەوە پەرەیان سەندووە بۆ ئەوەی ببنە خاوەنی خانووبەرە، پێکھاتە ئایینی و بازرگانییەکان، لەگەڵ دووبارە نەخشەدانانی بەردەوامی گۆڕەپانی شارۆچکەکان و پەرەسەندنی تەکنیکەکانی بیناسازی. لە ئێستادا، شار و شارۆچکەکان کۆمەڵەیەکی تەواو لە چەندین [[شێوازی نژیاروانی]]ی جیاواز پیشان دەدەن. لە سەدەی بیستەمدا، زۆرێک لە بینا مێژوویی و [[نژیاروانیی پیرۆز|پیرۆزەکان]] کە ھەڵگری کاریگەرییە دێرینەکان بوون لە سەردەمی [[کۆمۆنیزم لە ئەلبانیا|دەسەڵاتی کۆمۆنیستی]]دا ڕووخێنران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=Karin Myhrberg – [[University of Gothenburg]]|سەردێڕ=Heritage from the Communist Period in Albania – An Unwanted Heritage Today?|ناونیشان=https://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/29221/1/gupea_2077_29221_1.pdf |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/29221/1/gupea_2077_29221_1.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=gupea.ub.gu.se|پەڕە=١٢}}</ref> [[نژیاروانیی کۆن]] لە سەرانسەری ئەلبانیادا دەدۆزرێتەوە و زۆرتر لە شارەکانی [[بیلیس]]، [[ئامانتیا]]، [[فۆینیس]]، [[ئەپۆلۆنیا (ئیلیریا)|ئەپۆلۆنیا]]، [[بوترینت]]، [[ئەنتیگۆنیا (کائۆنیا)|ئەنتیگۆنیا]]، [[قەڵای ڕۆزافا|شکۆدەر]] و [[شانۆی کراوەی دڕەس|دڕەس]]دا دیارە. بە لەبەرچاوگرتنی ماوەی درێژی فەرمانڕەواییی [[ئیمپراتۆریەتیی بێزەنتی]]، ئەوان قەڵا، باڵەخانە، کڵێسا و دێریان ناساند لەگەڵ سامانێکی زۆر لە [[نیگارکێشانی سەر دیوار|نیگاری سەردیوار]] و [[فرێسکۆ]]ی بینراو. لەوانەیە باشترین نموونەکان لە شارەکانی باشووری ئەلبانیا و دەوروبەری [[کۆرچە]]، [[بێرات]]، [[ڤۆسکۆپۆژێ]] و [[گیرۆکاستێر]]دا بدۆزرێنەوە. بە ھاتنەناوەوەی [[نژیاروانیی عوسمانی]]، گەشەکردنێک لە مزگەوتەکان و بینا ئیسلامییەکانی تردا ڕوویدا، کە بەتایبەتی لە بێرات و گیرۆکاستێردا دەبینرێن. قۆناغێکی بەرھەمدار لە [[مێژووییزم (ھونەر)|مێژووییزم]]، [[ئارت نۆڤۆ]] و [[نیۆکلاسیسیزم]] تێکەڵ بە سەدەی نۆزدەھەم بوو، کە باشترین نموونەی لە [[کۆرچە]]دایە. سەدەی بیستەم شێوازی نوێی نژیاروانیی ھێنا وەک [[نژیاروانیی ئیتالی|شێوازی ئیتالیی]] مۆدێرن، کە لە [[تیرانا]] بوونی ھەیە وەک [[گۆڕەپانی سکاندەربێگ]] و وەزارەتەکان. ھەروەھا لە شکۆدەر، [[ڤلۆرە]]، [[ساراندە]] و [[دڕەس]]دا دەبینرێت. سەرەڕای ئەوەش، شارۆچکەکانی تر شێوەی تایبەتیی ئێستای خۆیان لە ڕێگەی چەندین کاریگەریی کولتووری یان ئابووریی جیاوازەوە وەرگرت. [[کلاسیسیزمی سۆسیالیستی]] لە کاتی [[کۆماری گەلی ئەلبانیا|سەردەمی کۆمۆنیستی]] لە ئەلبانیا دوای [[جەنگی جیھانیی دووەم]] گەیشتە وڵاتەکە. لەم ماوەیەدا زۆرێک لە کۆمەڵگە، ڕێگا پانەکان و کارگەکان بە شێوازی سۆسیالیستی دروست کران، لەکاتێکدا گۆڕەپانی شارۆچکەکان دووبارە نەخشەیان بۆ کێشرایەوە و ژمارەیەکی زۆر لە بینا مێژوویی و گرنگەکان ڕووخێنران. نموونە دیارەکانی ئەم شێوازە بریتین لە [[گۆڕەپانی دایکە تێرێزا (تیرانا)|گۆڕەپانی دایکە تێرێزا]]، [[ھەرەمی تیرانا]]، [[کۆشکی کۆنگرەکان]] و ھتد. سێ شوێنەواری [[شوێنەوارناسی|شوێنەوارناسیی]] ئەلبانیا لە پێڕستی [[شوێنەوارە جیھانییەکانی یوونێسکۆ]]دان. ئەمانە بریتین لە پاشماوە کۆنەکانی بوترینت، [[ناوەندە مێژوویییەکانی بێرات و گیرۆکاستێر]] لە سەدەکانی ناوەڕاست، و شوێنەواری [[دەریاچەی ئۆخرید|میراتی سروشتی و کولتووریی ناوچەی ئۆخرید]] کە لە ساڵی ٢٠١٩ەوە لەگەڵ [[مەقدوونیای باکوور]] ھاوبەشە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=UNESCO|سەردێڕ=Butrint|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/570|بڵاوکەرەوە=UNESCO|بەستەری نووسەر١=UNESCO}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر١=UNESCO|سەردێڕ=Historic Centres of Berat and Gjirokastra|ناونیشان=https://whc.unesco.org/en/list/569|بڵاوکەرەوە=UNESCO|بەستەری نووسەر١=UNESCO}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، [[گۆڕە شاھانەکانی سێلکا ئی پۆشتمێ|گۆڕە ئیلیرییە]] شاھانەیییەکان، پاشماوەکانی [[ئەپۆلۆنیا (ئیلیریا)|ئەپۆلۆنیا]]، [[شانۆی کراوەی دڕەس|ئامفی شانۆی]] کۆنی دڕەس و [[قەڵای باشتۆڤێ]] خراونەتە پێڕستی کاتیی ئەلبانیاوە. === مۆسیقا === [[File:A_traditional_male_folk_group_from_Skrapar.JPG|right|thumb|[[فرەدەنگیی ئیسۆی ئەلبانی]] وەک یەکێک لە [[شاکارەکانی میراتی زارەکی و ناماددیی مرۆڤایەتی]] لەلایەن [[یوونێسکۆ]]وە دەستنیشان کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO) |سەردێڕ=Albanian folk iso-polyphony |ناونیشان=https://ich.unesco.org/en/RL/albanian-folk-iso-polyphony-00155 |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201214180840/https://ich.unesco.org/en/RL/albanian-folk-iso-polyphony-00155 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref>]] مۆسیقای فۆلکلۆری ئەلبانی بەشێکی دیاری شوناسی نەتەوەیییە، و بەردەوامە لە گێڕانی ڕۆڵێکی گەورە لە سەرجەم [[مۆسیقای ئەلبانیا|مۆسیقای ئەلبانی]]دا. مۆسیقای فۆلکلۆری دەتوانرێت دابەش بکرێت بۆ دوو گرووپی شێوازیی سەرەکی، کە بریتین لە جۆرەکانی باکووری [[گێگ]]، و جۆرەکانی باشووری [[لابێریا|لاب]] و [[تۆسک]]. نەریتەکانی باکوور و باشوور جیاوازن لە یەکتری، بە جۆرێک باکوور ئاوازێکی سەخت و گرژی ھەیە، لەکاتێکدا باشوور شێوازێکی ئارامتری مۆسیقای ھەیە. زۆرێک لە گۆرانییەکان باس لە ڕووداوەکانی [[مێژووی ئەلبانیا]] و [[چاندی ئەلبانیا|کولتووری ئەلبانیا]] دەکەن، لەوانە بابەتە نەریتییەکانی وەک شەرەف، میوانداری، خیانەت و تۆڵەسەندنەوە. یەکەمین کۆمەڵەی مۆسیقای فۆلکلۆری ئەلبانی لەلایەن دوو مۆسیقاژەنی [[ھیمارا|ھیماریۆت]]ەوە دروست کرا، کە بریتی بوون لە [[نێچۆ موکۆ]] و کۆچۆ چاکالی، لە پاریس، لە کاتی کارکردنیان لەگەڵ سۆپرانۆی ئەلبانی [[تێفتا تاشکۆ-کۆچۆ]]. چەندین کۆمەڵە گۆرانی لەسەر [[تۆماری فۆنۆگراف|گرامافۆن]] لەو کاتەدا لەلایەن ئەم سێ ھونەرمەندەوە تۆمار کران، کە لە کۆتاییدا بووە ھۆی ناساندنی [[فرەدەنگیی ئیسۆی ئەلبانی]] وەک [[پێڕستەکانی میراتی کولتووریی ناماددیی یوونێسکۆ|میراتی کولتووریی ناماددی]] لەلایەن [[یوونێسکۆ]]وە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.shekulli.com.al/m/post.php?id=362126 |سەردێڕ=Kujtimet për Koço Çakalin, themeluesin e këngës himariote |بڵاوکەرەوە=shekulli.com.al |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٦|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160829090701/http://www.shekulli.com.al/m/post.php?id=362126 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئابی ٢٠١٦}}</ref> {{lang|sq|[[Festivali i Këngës]]|italic=no}} ڤیستیڤاڵێکی نەریتیی گۆرانیی ئەلبانییە کە لەلایەن پەخشکاری نیشتمانی {{lang|sq|[[Radio Televizioni Shqiptar]]|italic=no}} (RTSH) ڕێکدەخرێت. ئەم ڤیستیڤاڵە ساڵانە بەڕێوەدەچێت لە کاتی دەستپێکردنییەوە لە ساڵی ١٩٦٢ەوە و بووەتە ھۆی دەرکەوتنی چەندین گۆرانیبێژی سەرکەوتووی ئەلبانی لەوانە [[ڤاچێ زێلا]] و [[پاراشقێڤی سیماکو]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=[[Radio Televizioni Shqiptar]] (RTSH) |سەردێڕ=Historiku i Festivalit të Këngës |ناونیشان=http://www.festivali-rtsh.al/historiku/ |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200107023738/http://www.festivali-rtsh.al/historiku/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|زمان=sq}}</ref> ئەمە بەشێوەیەکی بەرچاو پێشبڕکێیەکی مۆسیقایە لە نێوان ھونەرمەندانی ئەلبانی کە گۆرانییە نوێ و بڵاونەکراوەکان پێشکەش دەکەن، کە لەلایەن ئاوازدانەرانی ئەلبانییەوە ئامادە کراون و لەلایەن لیژنەی دادوەری یان بینەرانەوە دەنگیان پێدەدرێت. ھونەرمەندانی ھاوچەرخ وەکوو [[ڕیتا ئۆرا]]، [[بێبێ ڕێخا]]، [[ئێرا ئیستریفی]]، [[دوا لیپا]]، [[ئێیڤا ماکس]]، [[بلێۆنا]]، [[ئێلڤانا گجاتا]]، [[ئێرمۆنێلا جاھۆ]]، و [[ئینڤا مولا]] لەسەر ئاستی نێونەتەوەیی ناوبانگیان بەدەستھێناوە بۆ مۆسیقاکەیان،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Era Istrefi requires Albanian citizenship, meets with President Nishani|ناونیشان=http://www.ocnal.com/2016/11/era-istrefi-requires-albanian.html|وێبگە=ocnal |ڕێکەوت=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> لەکاتێکدا گۆرانیبێژی سۆپرانۆ [[ئێرمۆنێلا جاھۆ]] لەلایەن ھەندێکەوە وەک "پەسەندترین سۆپرانۆی جیھان" وەسف کراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=How Ermonela Jaho became the world's most acclaimed soprano|ناونیشان=https://www.economist.com/news/books-and-arts/21699431-how-ermonela-jaho-became-worlds-most-acclaimed-soprano-fiery-angel |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئایاری ٢٠١٦|newspaper=[[The Economist]]|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠١٦}}</ref> گۆرانیبێژی ئۆپێرای ئەلبانی [[سایمیر پیرگو]] پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی [[خەڵاتەکانی گرامی|گرامی]] لە ساڵی ٢٠١٧دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Tenori shqiptar Saimir Pirgu nominohet në "Grammy Awards"! (Foto)|ناونیشان=http://telegrafi.com/tenori-shqiptar-saimir-pirgu-nominohet-ne-grammy-awards-foto/|وێبگە=Telegrafi |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> === وێژە === [[File:Meshari.jpg|thumb|right|بڕگەیەک لە [[مێشاری]] ''(پەرتووکی دوعا)'' کە لەلایەن [[گیۆن بوزوکو]]ەوە نووسراوە <small>(١٥٥٥)</small>]] بوژانەوەی کولتووری سەرەتا لە ڕێگەی گەشەپێدانی [[زمانی ئەلبانی]] لە بواری دەقە کڵێسایییەکان و بڵاوکراوەکاندا دەرکەوت. چاکسازییە پرۆتێستانتەکان ئومێدیان بۆ گەشەپێدانی زمانە ناوخۆیییەکان و نەریتی وێژەیی بەھێزتر کرد، کاتێک قەشە [[گیۆن بوزوکو]] [[نوێژی کاتۆلیکی]] بۆ سەر زمانی ئەلبانی وەرگێڕا، بە ھەوڵدان بۆ ئەوەی ھەمان کار بۆ زمانی ئەلبانی بکات کە [[مارتن لووتەر]] بۆ زمانی ئەڵمانیی کردبووی. پەرتووکی [[مێشاری]] (''پەرتووکی دوعا'') کە لەلایەن [[گیۆن بوزوکو]]ەوە نووسراوە لە ساڵی ١٥٥٥دا بڵاوکرایەوە و بە یەکێک لە یەکەمین بەرھەمە وێژەیییەکانی زمانی ئەلبانیی نووسراو دادەنرێت لە سەدەکانی ناوەڕاستدا. ئاستی بەرزی زمانەکە و ڕێنووسە جێگیرەکەی دەبێت دەرئەنجامی نەریتێکی پێشتری زمانی ئەلبانیی نووسراو بێت، نەریتێک کە بەباشی تێگەیشتنی بۆ نەکراوە. بەڵام، ھەندێک بەڵگەی پچڕپچڕ ھەیە کە مێژووەکەی پێش بوزوکو دەگەڕێتەوە، کە ئەوە پیشان دەدات کە زمانی ئەلبانی لانیکەم لە سەدەی چواردەھەمەوە نووسراوە. [[File:Parashqevi-qirjazi_152_186.jpg|thumb|upright|[[پاراشقێڤی قیریازی]] – مامۆستا و فێمینیست (١٨٨٠–١٩٧٠)]] دەقە نووسراوە ئەلبانییەکانی ئەم سەدەیە پێدەچێت تەنیا دەقی ئایینی نەبووبن، بەڵکو تۆماری مێژووییش بووبن. ئەمانە لەلایەن مرۆڤدۆست [[مارین بارلێتی]]ەوە ئاماژەیان پێکراوە، کە لە پەرتووکەکەیدا سەبارەت بە [[گەمارۆدانی شکۆدەر (١٤٧٨)#پەرتووکەکە|گەمارۆدانی شکۆدەر]] (''Rrethimi i Shkodrës'') لە ساڵی ١٥٠٤دا، پشتڕاستی دەکاتەوە کە بەناو تۆمارە مێژوویییەکاندا چووە کە بە زمانی گەل نووسراون (''in vernacula lingua'')، ھەروەھا لە ژیاننامە بەناوبانگەکەی سەبارەت بە [[سکاندەربێگ]] بە ناوی [[مارین بارلێتی|Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis]] (''مێژووی سکاندەربێگ'') لە ساڵی ١٥٠٨دا. ''مێژووی سکاندەربێگ'' تا ئێستاش بنەمای توێژینەوەکانی سکاندەربێگە و بە گەنجینەیەکی کولتووریی ئەلبانیا دادەنرێت، کە ڕۆڵێکی زۆر گرنگی ھەیە بۆ پێکھێنانی ھۆشیاریی نەتەوەییی ئەلبانیا. لە ماوەی سەدەکانی ١٦ و ١٧دا، [[کاتیچیزم]] (''E mbësuame krishterë'') (وانە مەسیحییەکان) لە ساڵی ١٥٩٢ کە لەلایەن [[لێکێ ماترێنگا]]ەوە نووسراوە، (''Doktrina e krishterë'') (عەقیدەی مەسیحی) لە ساڵی ١٦١٨ و (''Rituale romanum'') ١٦٢١ لەلایەن [[پیێتێر بودی]] کە یەکەم نووسەری ئەلبانییە بۆ [[پەخشان]] و ھۆنراوەی ڕەسەن، [[داوای لێبوردن|بەرگرییەکی]] بۆ گیۆرگ کاستریۆت (١٦٣٦) لەلایەن [[فرانج باردی]]، کە ھەروەھا فەرھەنگێک و بەرھەمە [[فۆلکلۆر|فۆلکلۆرییەکانی]] بڵاوکردەوە، پەیماننامە تیۆلۆژی-فەلسەفییەکەی ''[[کونێئوس پرۆفێتاروم]]'' (دەستەی پێغەمبەران) (١٦٨٥) لەلایەن [[پیێتێر بۆگدانی]] کە گەورەترین کەسایەتی گشتگیری [[سەدەکانی ناوەڕاست|سەدەکانی ناوەڕاستی]] ئەلبانیایە، بە [[زمانی ئەلبانی]] بڵاوکرانەوە. بەناوبانگترین نووسەری ئەلبانی لە سەدەکانی ٢٠ و ٢١دا لەوانەیە [[ئیسماعیل کادارێ]] بێت. === چێشت === بە درێژاییی سەدەکان، [[چێشتی ئەلبانی]] بە شێوەیەکی فراوان کاریگەریی پێکھاتووە لە [[چاندی ئەلبانیا|کولتووری ئەلبانیا]]، [[جوگرافیای ئەلبانیا|جوگرافیا]] و [[مێژووی ئەلبانیا|مێژوو]]، و بەو ھۆیەوە بەشە جیاوازەکانی وڵاتەکە خاوەنی [[خۆراکی ناوچەیی|چێشتی ناوچەیی]] تایبەت بە خۆیانن. نەریتەکانی چێشتلێنان بەتایبەتی لە نێوان باکوور و باشووردا جیاوازن، کە دەگەڕێتەوە بۆ جیاوازی لە [[تۆپۆگرافیا]] و [[ئاووھەوا]]دا کە بەشێوەیەکی سەرەکی بەشدارن لە دروستکردنی بارودۆخی نموونەیی بۆ گەشەکردنی جۆرەھا ڕووەکی بۆندار، میوە، و سەوزە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Albania Mania |ناونیشان=http://agroweb.org/archive//?id=10&l=248&ln=en&url=albania-mania |وێبگە=agroweb.org |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171013225145/http://agroweb.org/archive//?id=10&l=248&ln=en&url=albania-mania |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەلبانییەکان جۆرەھا میوە بەرھەم دەھێنن و بەکاریدەھێنن وەک [[لیمۆ]]، پرتەقاڵ، [[ھەنجیر]]، و بەتایبەتی، [[زەیتوون]]، کە ڕەنگە گرنگترین توخم بێت لە چێشتلێنانی ئەلبانیدا. بەھارات و ڕووەکە بۆندارەکانی وەک [[ڕێحانە]]، [[لاڤێندەر]]، [[نەعناع]]، [[ئۆریگانۆ]]، [[ڕۆزماری]]، و [[مەرزەنگووش]] بە شێوەیەکی فراوان بەکاردەھێنرێن، ھەروەھا سەوزەی وەک سیر، پیاز، [[بیبەر]]، پەتاتە، تەماتە، ھەروەھا سەرجەم جۆرەکانی [[پاقلەمەنییەکان]]. بەھۆی ھەبوونی کەناراوێک بە درێژاییی دەریای [[کەناراوەکانی دەریای ئادریاتیکی ئەلبانیا|ئادریاتیک]] و [[کەناراوەکانی دەریای ئایۆنیی ئەلبانیا|ئایۆنی]] لە [[دەریای ناوین]]، ماسی، [[توێکڵدارەکان]]، و خواردنە دەریایییەکان بەشێکی باو و دانەبڕاون لە سیستەمی خۆراکی ئەلبانی. ئەگەرنا، [[گۆشتی بەرخ]] گۆشتی نەریتییە بۆ پشووە جیاوازەکان و [[ڤیستیڤاڵی ئایینی|ڤیستیڤاڵە ئایینییەکان]] بۆ ھەردوو [[مەسیحییەت لە ئەلبانیا|مەسیحییەکان]] و [[ئیسلام لە ئەلبانیا|موسڵمانان]]، ھەرچەندە پەلەوەر، گۆشتی مانگا، و گۆشتی بەرازیش بە فراوانی دەستدەکەون. [[تاڤێ کۆسی]] ("[[قاپێکی فڕن|قاپی]] [[ماستی کەمچەوری]]") [[خواردنی نیشتمانی|خواردنی نیشتمانیی]] ئەلبانیایە، کە لە گۆشتی بەرخ و برنج پێکھاتووە و لە فڕندا دەبرژێنرێت لە ژێر چینێکی ئەستوور و ترشی [[ماست]]دا. [[فێرگێسێ]] یەکێکی ترە لە خواردنە نیشتمانییەکان، کە لە بیبەر، تەماتە، و [[پەنیر]] پێکھاتووە. پیتێ ھەروەھا باوە، کە جۆرێکە لە ھەویری برژاو بە ناوپۆشێکی تێکەڵ لە [[سپێناغ]] و پەنیر یان گۆشتی وردکراو. پەتوللا، کە ھەویرێکی سورەوەکراوی نەریتییە، ھەروەھا تایبەتمەندییەکی باوە، و لەگەڵ [[شەکری ھاڕاو]] یان [[پەنیری فێتا]] و جۆرەھا [[مرەبا]] پێشکەش دەکرێت. [[فلیا]] لە چەندین چینی ھاوشێوەی [[کرێپ]] پێکھاتووە کە بە کرێم چەور دەکرێت و لەگەڵ سەرشیر پێشکەش دەکرێت. [[کرۆفنێ]]، کە ھاوشێوەی [[دۆنەتی بەرلین|دۆنەتی بەرلینییە]]، بە مرەبا یان شوکولاتە پڕدەکرێتەوە و زۆرجار لە زستاندا دەخورێت. قاوە بەشێکی جیانەکراوەیە لە شێوازی ژیانی ئەلبانی. وڵاتەکە زۆرترین ژمارەی قاوەخانەی ھەیە بۆ ھەر کەسێک لەچاو ھەموو وڵاتانی تری جیھاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.ocnal.com/2018/02/albania-ranked-first-in-world-for.html|سەردێڕ=Albania ranked first in the World for the number of Bars and Restaurants per inhabitant|ئیش=Oculus News|ڕێکەوت=١٩ی شوباتی ٢٠١٨}}</ref> چاش ھەروەھا بەدڵە چ لە ماڵەوە بێت یان لە دەرەوە لە قاوەخانە، باڕ، یان چێشتخانەکاندا. چای مالی (چای [[سیدێریتیس]]) زۆر خواستی لەسەرە، و بەشێکە لە ڕۆتینی ڕۆژانەی زۆربەی ئەلبانییەکان. لە سەرانسەری باشووری ئەلبانیا دەچێنرێت و بە تایبەتمەندییە پزیشکییەکانی ناسراوە. [[چای ڕەش]] ھەروەھا باوە. [[شەرابی ئەلبانی]] ھەروەھا لە سەرانسەری وڵاتەکەدا باوە، و بۆ ماوەی ھەزاران ساڵە بەرھەم دەھێنرێت. ئەلبانیا خاوەنی مێژوویەکی درێژ و دێرینە لە بەرھەمھێنانی شەرابدا، و سەر بە [[شەرابی جیھانی کۆن|وڵاتانی بەرھەمھێنەری شەرابە لە جیھانی کۆندا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Why Albania Is A Great Destination For Wine Drinkers|ناونیشان=https://epicureandculture.com/albanian-wine/|وێبگە=epicureandculture.com |ڕێکەوت=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Wines of Albania|ناونیشان=http://www.winesofbalkans.com/index.php?balkan-states/albania|وێبگە=winesofbalkans.com|پەڕە=١|ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140107005025/http://www.winesofbalkans.com/index.php?balkan-states%2Falbania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}}</ref> <gallery widths=250 heights=250> File:Bukë_kollomoqe,_bukë_misri.JPG|بوکێ میسری ([[نانی گەنمەشامی]]) خواردنێکی سەرەکییە لەسەر مێزی ئەلبانییەکان. File:Albanian_cuisine_-_Pite_dhe_Speca.jpg|سپێکا تێ فێرگوار ([[بیبەر]]ی برژاو) کە لەگەڵ [[پیتێ (خواردن)|پیتێ]] پێشکەش دەکرێت، کە کێکێکی چین-چینی نەریتی و دیاری ئەلبانییە </gallery> === وەرزش === ئەلبانیا بۆ یەکەمین جار لە [[ئۆڵۆمپیادی ھاوینەی ١٩٧٢|یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی ساڵی ١٩٧٢]]دا بەشداری کرد. وڵاتەکە بۆ یەکەمین جار لە یارییەکانی ئۆڵۆمپیادی زستانەدا لە ساڵی [[ئۆڵۆمپیادی زستانەی ٢٠٠٦|٢٠٠٦]]دا بەشداری کرد. ئەلبانیا بەشداریی چوار یاریی داھاتووی نەکرد، کە دووانیان بەھۆی بایکۆتکردنەکانی ١٩٨٠ و ١٩٨٤ەوە بوو، بەڵام بۆ یارییەکانی ساڵی ١٩٩٢ لە [[ئۆڵۆمپیادی زستانەی ١٩٩٢|بەرشەلۆنە]] گەڕایەوە. لەو کاتەوە، ئەلبانیا لە ھەموو یارییەکاندا بەشداری کردووە. ئەلبانیا بەگشتی لەو یارییانەدا کێبڕکێ دەکات کە بریتین لە مەلەوانی، گۆڕەپان و مەیدان، بەرزکردنەوەی قورسایی، نیشانەشکێنی و زۆرانبازی. وڵاتەکە لەلایەن [[لێژنەی ئۆڵۆمپیادی نیشتمانیی ئەلبانیا]]وە لە ساڵی ١٩٧٢ەوە نوێنەرایەتی دەکرێت. نەتەوەکە بەشداریی لە [[یارییەکانی دەریای ناوین]]دا کردووە لە یارییەکانی ساڵی [[یارییەکانی دەریای ناوینی ١٩٨٧|١٩٨٧]]ەوە لە سووریا. وەرزشوانانی ئەلبانی کۆی گشتی ٤٣ مەدالیایان (٨ زێڕ، ١٧ زیو و ١٨ بڕۆنز) بەدەستھێناوە لە نێوان ساڵانی [[یارییەکانی دەریای ناوینی ١٩٨٧|١٩٨٧]] بۆ [[یارییەکانی دەریای ناوینی ٢٠١٣|٢٠١٣]]. وەرزشە باوەکان لە ئەلبانیا بریتین لە [[تۆپی پێ لە ئەلبانیا|تۆپی پێ]]، بەرزکردنەوەی قورسایی، [[ھەڵبژاردەی نیشتمانیی باسکەی ئەلبانیا|باسکە]]، بالە، تێنس، مەلەوانی، [[ڕەگبی]] و لەشجوانی. تۆپی پێ بە جیاوازییەکی زۆرەوە باوترین وەرزشە لە ئەلبانیا. لەلایەن [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەلبانیا]] ({{langx|sq|Federata Shqiptare e Futbollit}}, F.SH.F.)ەوە سەرپەرشتی دەکرێت، کە ئەندامییەتی لە [[فیفا]] و [[یوفا]] ھەیە. [[ھەڵبژاردەی نیشتمانیی تۆپی پێی ئەلبانیا]]، کە لە ساڵی ٢٠١٧دا لە ڕیزبەندی ٥١ەمینی [[ڕیزبەندیی جیھانیی فیفا|جیھان]]دا بوو (بەرزترین ڕیزبەندیی لە ٢٢ی ئابی ٢٠١٥دا بووە کە ٢٢ەمین بووە)، براوەی [[جامی باڵکان لە ساڵی ١٩٤٦]] و [[پاڵەوانێتیی نێونەتەوەییی ڕۆتمانز ٢٠٠٠|پاڵەوانێتیی نێونەتەوەییی ڕۆتمانزی ماڵتا لە ساڵی ٢٠٠٠]]ە، بەڵام پێشتر لە ھیچ پاڵەوانێتییەکی گەورەی [[یوفا]] یان [[فیفا]]دا بەشداریی نەکردبوو، تا [[یۆرۆی ٢٠١٦ی یوفا]]، کە یەکەم دەرکەوتنی ئەلبانیا بوو لە پاڵەوانێتیی کیشوەری و لە پاڵەوانێتییەکی گەورەی تۆپی پێی پیاواندا. ئەلبانیا یەکەم گۆڵی خۆی لە پاڵەوانێتییەکی گەورەدا تۆمار کرد و یەکەم بردنەوەی لە پاڵەوانێتیی ئەورووپادا بەدەستھێنا کاتێک لە ١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦دا لە یارییەکی [[یۆرۆی ٢٠١٦ی یوفا]] بە ئەنجامی ١–٠ لە [[ھەڵبژاردەی نیشتمانیی تۆپی پێی ڕۆمانیا|ڕۆمانیا]]ی بردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/football/2016/06/19/albania-vs-romania-euro-2016---live/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/football/2016/06/19/albania-vs-romania-euro-2016---live/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|دەستپێگەیشتنی ناونیشان=subscription |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|سەردێڕ=Euro 2016: Albania 0–1 Romania – Armando Sadiku scores the only goal to seal his country's first ever win at a major competition|ئیش=The Daily Telegraph |ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦|دوایین١=Amofa|یەکەم١=Richard}}{{cbignore}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.mirror.co.uk/sport/football/match-reports/romania-0-1-albania-armando-8233364|سەردێڕ=Romania 0–1 Albania – Sadiku scores landmark goal to provide last 16 hope |ڕێکەوت=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ئیش=Daily Mirror |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> سەرکەوتووترین یانەکانی تۆپی پێ بریتین لە [[یانەی سکێندەربێو کۆرچە|سکێندەربێو]]، [[یانەی تیرانا]]، [[یانەی دینامۆ تیرانا|دینامۆ تیرانا]]، [[یانەی پارتیزانی تیرانا|پارتیزانی]] و [[یانەی ڤلازنیا شکۆدەر|ڤلازنیا]]. بەرزکردنەوەی قورسایی یەکێکە لە سەرکەوتووترین وەرزشە تاکەکەسییەکان بۆ ئەلبانییەکان، و تیمی نیشتمانی چەندین مەدالیای لە [[پاڵەوانێتیی بەرزکردنەوەی قورساییی ئەورووپا]] و کێبڕکێ نێونەتەوەیییەکانی تردا بەدەستھێناوە. یاریزانانی بەرزکردنەوەی قورساییی ئەلبانی کۆی گشتی ١٦ مەدالیایان لە [[پاڵەوانێتیی بەرزکردنەوەی قورساییی ئەورووپا|پاڵەوانێتییەکانی ئەورووپا]] بەدەستھێناوە کە یەکێکیان زێڕ، حەوت زیو و ھەشت بڕۆنز بوون. لە [[پاڵەوانێتییەکانی بەرزکردنەوەی قورساییی جیھان]]، تیمی بەرزکردنەوەی قورساییی ئەلبانیا لە ساڵی [[پاڵەوانێتیی بەرزکردنەوەی قورساییی جیھان ١٩٧٢|١٩٧٢]] مەدالیایەکی زێڕ، لە ساڵی [[پاڵەوانێتیی بەرزکردنەوەی قورساییی جیھان ٢٠٠٢|٢٠٠٢]] زیوێک، و لە ساڵی [[پاڵەوانێتیی بەرزکردنەوەی قورساییی جیھان ٢٠١١|٢٠١١]] مەدالیایەکی بڕۆنزی بەدەستھێناوە. == تێبینییەکان == {{notelist}} == سەرچاوەکان == {{reflist}} === سەرچاوەکان === {{سەرچاوەکان}} {{Refbegin|30em|indent=yes}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Blumi |یەکەم=Isa |بڵاوکەرەوە=[[Palgrave Macmillan]] |ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠١١|سەردێڕ=Reinstating the Ottomans: Alternative Balkan Modernities, 1800{{spaced ndash}}1912 |ژپنک=٩٧٨-٠-٢٣٠-١١٩٠٨-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=ca3IAAAAQBAJ&pg=PA19 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230923161456/https://books.google.de/books?id=ca3IAAAAQBAJ&pg=PA19&redir_esc=y |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hodgkinson|یەکەم=Harry|سەردێڕ=Scanderbeg: From Ottoman Captive to Albanian Hero |ساڵ=٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris|ژپنک=١-٨٥٠٤٣-٩٤١-٩}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Stipčević |یەکەم=Aleksandar |بڵاوکەرەوە=Noyes Press |سەردێڕ=The Illyrians: History and Culture |ساڵ=١٩٧٧|زنجیرە=History and Culture Series |ژپنک=٠٨١٥٥٥٠٥٢٩|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=NLcWAQAAIAAJ |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230525033344/https://books.google.com/books?id=NLcWAQAAIAAJ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠٢٣|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|بڵاوکەرەوە=United Nations Economic Commission for Europe (UNECE) |سەردێڕ=Country Profiles on Urban Development, Housing and Land Management: Albania |ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠٢٤|ژپنک=٩٧٨-٩٢-١-٠٠٣٠٤٩٦|ناونیشان=https://unece.org/info/publications/pub/391437 |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240816085952/https://unece.org/info/publications/pub/391437 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئابی ٢٠٢٤|زمان=en |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ref={{harvid|UNECE Country Profile|2024}}}} * {{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Instituti i Statistikës (INSTAT) |سەردێڕ=Censi i Popullsisë dhe Banesave në Shqipëri 2011: Rezultatet Kryesore{{spaced ndash}}Albania Population and Housing Census 2011: Main Results |ناونیشان=https://www.instat.gov.al/media/3058/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200826201945/https://www.instat.gov.al/media/3058/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی ئابی ٢٠٢٠|زمان=en |ڕێکەوت=٢٠١٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ref={{harvid|2011 Albanian census|2012}}}} * {{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Instituti i Statistikës (INSTAT) |سەردێڕ=Population and population dynamics in Albania. New demographic horizons? |ناونیشان=https://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/wphc/Albania/03-analysis.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240918124559/https://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/wphc/Albania/03-analysis.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|شوێن=Tirana |ڕێکەوت=٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ref={{harvid|Population Dynamics|2014}}}} * {{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Instituti i Statistikës (INSTAT) |سەردێڕ=Migracioni në Shqipëri, 2014 |ناونیشان=https://www.instat.gov.al/media/3078/migracioni_ne_shqiperi.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240914105719/https://www.instat.gov.al/media/3078/migracioni_ne_shqiperi.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|شوێن=Tirana |زمان=sq |ڕێکەوت=٢٠١٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ref={{harvid|Internal Migration Albania|2014}}}} * {{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=World Bank |سەردێڕ=Cities in Europe and Central Asia : Albania |ناونیشان=https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/338011511933862442/cities-in-europe-and-central-asia-albania |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240913120340/https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/338011511933862442/cities-in-europe-and-central-asia-albania |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|شوێن=Washington, D.C. |زمان=en |ڕێکەوت=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ref={{harvid|CIEACA: Albania|2017}}}} * {{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Instituti i Statistikës (INSTAT) |سەردێڕ=Censi i Popullsisë dhe Banesave në Shqipëri 2023: Rezultatet Kryesore{{spaced ndash}}Albania Population and Housing Census 2023: Main Results |ناونیشان=https://www.instat.gov.al/media/13626/cens-2023-census-botim.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240814174433/https://www.instat.gov.al/media/13626/cens-2023-census-botim.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی ئابی ٢٠٢٤|ڕێکەوت=٢٠٢٤|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |ref={{harvid|2023 Albanian census|2024}}}} {{Refend}} == خوێندنەوەی زیاتر == {{Refbegin}} * ''History of the Party of Labor of Albania''. Tirana: Institute of Marxist–Leninist Studies, 1971. 691 p. * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Abrahams |یەکەم١=Fred |ڕێکەوت=٢٠١٥|سەردێڕ=Modern Albania: From Dictatorship to Democracy in Europe |بڵاوکەرەوە=NYU Press |پەڕە=٣٨٤|ژپنک=٩٧٨-٠-٨١٤٧-٠٥١١-٧}} {{Refend}} == بەستەرە دەرەکییەکان == <!--======================== {{No more links}} ============================ | PLEASE BE CAUTIOUS IN ADDING MORE LINKS TO THIS ARTICLE. Wikipedia | | is not a collection of links nor should it be used for advertising. | | | | Excessive or inappropriate links WILL BE DELETED. | | See [[Wikipedia:External links]] & [[Wikipedia:Spam]] for details. | | | | If there are already plentiful links, please propose additions or | | replacements on this article's discussion page, or submit your link | | to the relevant category at the Open Directory Project (dmoz.org) | | and link back to that category using the {{dmoz}} template. | ======================== {{No more links}} ============================--> * [https://albania.al/ albania.al] {{in lang|en}} * [https://president.al/ president.al] {{in lang|sq}} * [https://kryeministria.al/ kryeministria.al] {{in lang|sq}} * [https://parlament.al/ parlament.al] {{in lang|sq}} * {{Wikiatlas|Albania}} * {{Cite CIA World Factbook|country=Albania}} {{Albania topics}} {{Navboxes |title=Related articles |list= {{Balkan countries}} {{Countries and territories of the Mediterranean Sea}} {{Countries of Europe}} {{Council of Europe}} {{European Union candidates}} {{Organization of the Black Sea Economic Cooperation}} {{La Francophonie|state=collapsed}} {{Organisation of Islamic Cooperation|state=collapsed}}}} {{Sister bar|auto=1|voy=Albania|b=Wikijunior:Countries A-Z/Albania}} {{Authority control}} {{Coord|41|N|20|E|type:country_region:AL|name=Albania|display=title}} <!-- Please leave the empty space as per [[WP:EPONYMOUS]]. --> {{تووڵی دەروازە|ئەلبانیا|ئەورووپا|سیاسەت|وڵاتەکان|پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Albania}} [[پۆل:ئەلبانیا| ]] [[پۆل:ئەو وڵات و ناوچانەی ئەلبانی تێیاندا زمانێکی فەرمییە]] [[پۆل:وڵاتان لە باڵکان]] [[پۆل:وڵاتانی ئەورووپا]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی ناتۆ]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی ئەنجومەنی ئەورووپا]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی ڕێکخراوەی نێونەتەوەییی فرانکۆفۆنی]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی یەکێتیی دەریای ناوین]] [[پۆل:وڵاتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:کۆمارەکان]] [[پۆل:ویلایەت و ناوچە دامەزراوەکانی ١٩١٢]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ناتۆ]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩١٢]] 24mihrrw4fku8rmvskmj2dgwfb7hojm 0 1797 1675317 1644143 2026-09-25T21:25:06Z Amedi.KRD 79352 زیادکردنی کەسێکی ناسراوی ئامێدی 1675317 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = ئامێدی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| عمادیة }}<br>{{lang-en| Amedi }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارۆچکە]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = {{Photomontage | photo1a = 173606 The picturesque village of Amedye, Iraq in 2009.jpg | photo2a = Amedi_From_Badinan_Gate.jpg | photo2b = | photo3a = | photo3b = | | spacing = 2 |size = 300px }} | شرۆڤەی_وێنە = وێنەی سەرەوە{{ھن}} شارۆچکەی ئامێدی{{ھن}} وێنەی خوارەوە {{ھن}} شارۆچکەی ئامێدی لای خەرەندەوە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord={{Coord|37.09214|43.48769 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی ئامێدی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 37.09214|43.48769 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ئامێدی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ئامێدی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارۆچکە]] | ڕێکەوتی_دامەزران = [[١٨٥٠]] | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = وارشین سەلمان محەمەد تاھر | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٠٫٣٤ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١١٨٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٠٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی بادینی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''ئامێدی''' یەکێکە لە شارۆچکەکانی [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. ئامێدی ناوەندی [[قەزای ئامێدی]]ە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شارۆچکەی ئامێدی لە شاری [[دھۆک]] (٦٧)کم و (٢١٠)کم لە شاری [[ھەولێر]] دوورە.<ref> https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=18419&Jor=4</ref> کە کەوتووەتە سەر تاشەبەردێکی زۆر گەورەی سەر شاخێک. مێژووی ئامێدی دەگەڕێتەوە بۆ ٣٠٠٠ ساڵ پ. ز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ئامێدی {{!}} کوردستانی سەرسوڕھێنەر- وێبسایتی فەرمی دەستەی گشتی گەشت و گوزار|ناونیشان=http://bot.gov.krd/kurdish/duhok-province/amedi|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢١|وێبگە=bot.gov.krd|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200304060817/http://bot.gov.krd/kurdish/duhok-province/amedi|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ١٠ کیلۆمەتر دوورە لە [[باکووری کوردستان]]، ١١٨٥ مەتر بەرزە لە [[ئاستی دەریا]]وە. درێژی شارەکە ١ کیلۆمەترە و پانیشی ٥٠٠ مەترە. دانیشتووانەکەی ٦٠٠٠ کەسن لە ١٢٠٠ ماڵدا کە چیتر ناتوانرێت فراوان بکرێت لەبەر ھەڵکەوتی جوگرافیی شارەکە. ھەروەھا پەیمانگایەکی تەکنیکی، بە ناوی [[پەیمانگای تەکنیکیی ئامێدی]] لە قەزاکەدا ھەیە. ھەرچەندە ئامێدی تەنھا (١٠) کیلۆمەتر لە سنووری [[تورکیا]]وە دوورە، بەڵام بۆ ئەوەی لە ئامێدیەوە بچیتە [[تورکیا]]، دەبێت بە ڕێگای ئامێدی-[[دھۆک]]-[[زاخۆ]] و سنووری [[ئیبراھیم خەلیل]] تێپەڕیت، کە ڕێگای (٩٠) کیلۆمەترە. لەم شارەدا خەزنەی گەورە ھەڵکەندراوە بۆ کۆکردنەوەی ئاوی [[باران]]. مێژووی نیشتەجێبوونەکە دەگەڕێتەوە بۆ ھەزارەی سێیەمی پێش زایین. بۆ ماوەیەکی زۆر گەیشتن بە شارۆچکەکە تەنھا لە ڕێگەی پلیکانەیەکی تەسکەوە کە لە بەرددا نەخشێنرابوو، دەکرا. لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەمدا کۆی ژمارەی دانیشتوانی شارۆچکەکە ٦ ھەزار کەس بووە، لەو ژمارەیە دوو ھەزار و ٥٠٠ کەسیان [[کورد]] بوون، ١٩٠٠ کەسیان [[جوو|جولەکە]] بوون، ١٦٠٠ کەسیان [[کلدانی]] بوون. ئاستی دانیشتووان لەمڕۆدا بە کردەوە وەک خۆی ماوەتەوە. ئەو مەسیحی و موسڵمانانەی لێرە دەژین، پەیوەندییەکی دراوسێیەتییان باشە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://www.newadvent.org/cathen/01376a.htm |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ١ی ئازاری ٢٠١٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی ئایاری ٢٠٢٦ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20260518010348/https://www.newadvent.org/cathen/01376a.htm |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شاری ئامێدی، لە ساڵی ١٣٧٦ تا ١٨٣٨، پایتەختی یەکێک لە میرنشینە سەرەکییەکانی [[کورد]]، [[میرنشینی بادینان]]، کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا لەلایەن بنەماڵەی بەھا ئەلدینەوە دروستکراوە، کە لە بنەڕەتدا خەڵکی [[شەمزینان]].<ref>Wirya Rehmany, Dictionnaire politique et historique des Kurdes, Paris, L'Harmattan, 2014, 532 p.</ref> شاری ئامێدی دەکەوێتە سەر [[ڕێگای ئاوریشم]]ی مێژوویی. سێ دەروازەی ھەبوو: * دەروازەی زێبار لە ڕۆژھەڵاتەوە ڕێگایەک بۆ کاروانە ئاژەڵییەکان درێژدەکاتەوە لێیەوە بۆ ھەموو زانتا و لەوێشەوە بۆ شاری مێژوویی [[ھەولێر]]. * دەروازەی پاشا کە لەسەری ئاڵای میرنشینە کە نیشانەی بنەماڵەی پاشایە کە لەو کاتەدا حوکمڕانی دەکەن. ڕێگایەک بە ناوی “کۆڵانا کۆجا” لێیەوە درێژ دەبێتەوە و لەوێشەوە بۆ گەلیێ مەزیرکا درێژ دەبێتەوە، لەوێشەوە بەرەو باکوور درێژ دەبێتەوە تا دەگاتە سنووری [[تورکیا]] و شاری مێژوویی [[جۆلەمێرگ]] لە [[باکووری کوردستان]]. * لە ڕۆژئاوا دەروازەی [[مووسڵ]] ھەیە، تا شاری [[مووسڵ]] درێژ دەبێتەوە. زۆربەی بەشەکانی ئەم ڕێگایە لە ساڵی ١٩١٤ قیرتاو کراون بۆ ئەوەی ئۆتۆمبێلەکان پێیدا تێپەڕن. == ناو == * بە گوێرەی [[ئیبن ئەسیری جزری]]، ناوی عەرەبی "عمادییە" ھاوتای [[عیمادەدین زەنگی]] کە لە ساڵی ١١٤٢دا قەڵایەکی لەسەر شوێنی قەڵایەکی پێشووتر بە ناوی عاسیب دروستکردووە.<ref>https://www.academia.edu/49491391</ref> تیۆرێکی تر ئەوەیە کە ناوەکە بە ناوی عیماد ئەلدەولەوە ناونراوە، بەڵام ئەم تیۆرە کەمتر ئەگەری ھەیە. * بە گوتەی (پرۆفیسۆر جێفری شوچمان)، ئامێدی بە ڕەچەڵەک [[حووری]] یان [[ئورارتوو]]ە.<ref>https://journals.openedition.org/syria/511</ref> == مێژوو == لە سەرەتای [[سەردەمی برۆنز]]یەوە تا سەدەی ١٦ی پێش زایین کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[میتانی]]ەکانەوە، ناوچەی ئامێدی بەشێک بوو لە [[کورد]] و بەتەواوی [[سوباریەکان]]ی تێدا نیشتەجێ بوو.<ref>https://books.google.iq/books?id=ELMAGvmJ7YIC&q=keep+subartu+under+your+control&pg=PA51&redir_esc=y#v=snippet&q=keep%20subartu%20under%20your%20control&f=false</ref> لە سەردەمی حوکمڕانی میتانییەکاندا دانیشتوانی ئەم ناوچەیە بە زوباری ناسراو بوون.<ref>https://www.jstor.org/stable/4241663</ref><ref>https://www.jstor.org/stable/4241610</ref> دوای ڕووخانی [[میتانی]]ەکان، ئامێدی لە سەدەی ١١ پێش زایین لە لایەن ئەشورنەسیرپاڵی یەکەمی ئیمپراتۆریەتی ئاشووری ناوەڕاستەوە داگیرکرا، دوای ئەوەی ھەڵمەتێکی وێرانکەری دژی ئیمپراتۆریەتی میتانی کرد.<ref>https://books.google.iq/books?id=KFW0zQEACAAJ&redir_esc=y</ref> دوای ڕووخانی ئیمپراتۆریەتی ئاشوور، ناوچەی ئامێدی کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[ماد]]ەکان. کاتێک [[زەینەفۆن]] لە سەدەی چوارەمی پێش زایین بە ناوچەکەدا تێپەڕی، ئاماژەی بە دانیشتووانەکەی کرد بە مادەکان و ئەو ناوچەیەی کە کەم دانیشتووی تێدابوو وەک "شارە وێرانەکانی ماد" ناساند.<ref>https://books.google.iq/books?id=79wj2hj4wKUC&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> دواتر ناوچەی ئامێدی لە ژێر ناوی (میدیا مەگنا)دا خرایە ناو [[ئیمپراتۆریەتیی ھەخامەنشی]]یەکانەوە. لە ژێر دەسەڵاتی [[ئیمپراتۆریەتیی ئەشکانی]]دا ناوچەی ئامێدی بەشێک بوو لە ناحیەی بەرچان (بارزان).<ref>https://books.google.iq/books?id=xvp5DQAAQBAJ&q=parthian+empire+barchan&pg=PT83&redir_esc=y#v=snippet&q=parthian%20empire%20barchan&f=false</ref> لە کۆتاییدا بووە بەشێکی دانەبڕاو لە [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]] لە (قەزای [[ئادیابین]]) تا لە ساڵانی ٦٤٠ لەلایەن موسڵمانانەوە داگیرکرا، دوای ئەوەی لە [[تکریت]] و [[مووسڵ]] و شارەزوور [[کورد]]یان تێکشکاند.<ref>https://books.google.iq/books?id=7CP7fYghBFQC&pg=PA1136&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> پاشان بۆ چەند سەدەیەک و لەدوای [[شۆڕشی عەباسی]] لە سەدەی حەوتەمدا لەلایەن ئەمیرێکی شانشینی عەباسی پاشایەتییەوە حوکمڕانی دەکرا کە بە یەکێک لە دەوڵەمەندترین بنەماڵەکانی ناوچەکە ناوبانگی دەرکرد.<ref>https://books.google.iq/books?id=CSMDAAAAYAAJ&pg=PA141&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> ئامێدی شوێنی لەدایکبوونی (داود ڕۆحی) ئیدیعای مەسیح بوو. لە ساڵی ١١٦٣دا، بەپێی کتێبی (ئیمێق ھا-باکا)ی جۆزێف ھاکۆھین، ژمارەی دانیشتوانی [[جوو|جوولەکەکان]] نزیکەی ھەزار خێزان بووە و بازرگانییان بە گوێزی زراوەوە کردووە. (داود ڕۆحی) سەرکردایەتی ڕاپەڕینێکی کرد دژی شارەکە بەڵام لە پرۆسەکەدا شکستی ھێنا و کوژرا.<ref>https://jewishencyclopedia.com/articles/1348-amadia-amadiah-amadieh-amadeeyah</ref> مێژوونووسی جولەکە ئیسپانییەکە، سلێمان کوڕی ڤێرگا (١٤٥٠-١٥٢٥) کۆمەڵگەی جوولەکەکانی ئامێدی لە سەردەمی (داود ڕۆح)دا وەک دەوڵەمەند و ڕازییەک نیشان دەدات.<ref>https://books.google.iq/books?id=PLyb3zV8OmgC&pg=PA81&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> شاری ئامێدی، لە ساڵی ١٣٧٦ تا ١٨٣٨، پایتەختی یەکێک لە میرنشینە سەرەکییەکانی [[کورد]]، [[میرنشینی بادینان]]. کەلاوەکانی (قوتابخانەی قوبەھان) لە ئامێدی ھەیە کە لە سەردەمی (سوڵتان حسێن وەلی بەھدینان(١٥٣٤-١٥٧٦) زاینی) بۆ خوێندنی زانستە ئیسلامییەکان دامەزراوە.<ref>https://www.researchgate.net/publication/319200640_ROOTING_OF_QUBAHAN_SCHOOL_AN_ANALYTICAL_STUDY_TO_ARCHITECTURAL_ITEMS_SPATIAL_CONFIGURATION_AND_FORMALITY_ELEMENT_OF_INTERIOR_FACADES_OF_QUBAHAN_SCHOOL</ref> ھەروەھا کەلاوەکانی [[گۆری پێغەمبەر حەزقیال]] و کڵێسایەک لە شارۆچکە بچووکەکەدا. یەکێک لە ھێماکانی شارەکە مزگەوتی گەورەی ئامێدییە کە مێژووەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی ١٢ و کۆنترین و گەورەترینی ناوچەکەیە.<ref>https://kitabat.com/news/%D8%B0%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%83%D9%81%D9%84-%D9%8A%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%84%D9%85%D9%8A%D9%86-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D9%8A%D8%AD%D9%8A%D9%8A%D9%86/</ref> لە ساڵی ١٧٦٠ (لیۆپۆڵدۆ سۆڵدینی دۆمینیکان) میسیۆنێک بۆ [[کوردستان]] لە ئامێدی دامەزراند، لەگەڵ ھاوکارەکەی (ماوریسیۆ گارزۆنی). گارزۆنی چواردە ساڵ لەوێ ژیاوە و فەرھەنگ و ڕێزمانی ئیتاڵی-کوردی ٤٦٠٠ وشەی پێکھێناوە. ئەم فەرھەنگ بەرھەمێکی سەرەکییە لەبەرئەوەی نوێنەرایەتی یەکەم لێکۆڵینەوەی [[ڕێزمان]] و [[زمانی کوردی]] دەکات؛ ھەر لەبەر ئەم ھۆکارە زۆرجار گارزۆنی بە “باوکی کوردۆلۆژی” ناودەبرێت.<ref>https://books.google.iq/books?id=-CTm1NYWrO0C&redir_esc=y</ref> لە ساڵی ١٨٣٣دا شارەکە داگیرکرا، لە ھەمان کاتدا لەگەڵ تەواوی [[میرنشینی بادینان]]، لەلایەن شازادەی [[میرنشینی سۆران]]، [[میر محەممەد]]، لە ڕاپەڕین دژی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|دەسەڵاتی عوسمانی]] و کە ھەوڵی دروستکردنی دەوڵەتێکی سەربەخۆی [[کورد]]یی دا بە یەکخستنی میرنشینەکان و [[ھۆز]]ەکان. شازادە (ئیسماعیل پاشا) و (موحەممەد سەعید پاشا) دەڕوخێنێت و تەواوی میرنشینەکە، پاشان ھەموو [[باشووری کوردستان]] دەخاتە ژێر دەسەڵاتەوە.<ref>Gérard Chaliand, Abdul Rahman Ghassemlou et al., Les Kurdes et le Kurdistan : la question nationale kurde au Proche-Orient, Paris, F. Maspero, coll. " Petite collection Maspero », 1981, 369 p. (ISBN 2-7071-1215-1), p. 44-48</ref> دوای شکستی [[میر محەممەد]] لە ساڵی ١٨٣٤، عوسمانییەکان شازادە ئیسماعیل پاشا و موحەممەد سەعید پاشایان خستەوە سەر تەختی بادینان. بەڵام ئەم نۆژەنکردنەوەیە زۆری نەخایاند: لە ساڵی ١٨٣٨ عوسمانییەکان کۆتاییان بە بوونی [[میرنشینی بادینان]] ھێنا، و شاری ئامێدی و ناوچەی بادینانیان خستە ناو [[پارێزگای نەینەوا|سنجاقی مووسڵ]]ەوە.<ref>Wirya Rehmany, Dictionnaire politique et historique des Kurdes, Paris, L'Harmattan, 2014, 532 p. (ISBN 978-2-343-03282-5), p. 121-122</ref> لە ساڵی ١٩٠٧ ژمارەی دانیشتووانی شەش ھەزار کەس بوو، لەو ژمارەیە دوو ھەزار و ٥٠٠ کەسیان [[کورد]] بوون، ھەزار و ٩٠٠ کەسیان [[جوو|جولەکە]] و ھەزار و ٦٠٠ کەسیان ئاشووری [[کڵێسای کاسۆلیکی کلدانی]] بوون.<ref>https://www.newadvent.org/cathen/01376a.htm</ref> لە کاتی ئۆپەراسیۆنە زۆرەملێکانی بەعەرەبکردنی [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفالدا]] (١٩٨٩-١٩٩١)، وێرانکردنی تەواوی شارەکە لە کارنامەی سوپای عێراقدا بوو. بەڵام بە [[شەڕی کەنداو]] و دامەزراندنی [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] ڕزگاری بوو لە وێرانکردن.<ref>Sandrine Alexie, « Les Kurdistanî », Actes du colloque de l'AGCCPF-PACA, 2008</ref> == جوگرافیا == شارۆچکەی ئامێدی ھاوسنوورە لەگەڵ؛ * لە باکوورەوە گوندی [[سۆلاڤ]]. * لە باشوورەوە گوندی [[ئیبرایمزلا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[دێرێ]]. * لە ڕۆژاواوە گوندی [[بلێجانک]].<ref>hhttps://www.openstreetmap.org/#map=14/37.09113/43.48011</ref> === کەشوھەوا=== ئامێدی کەشوھەوای ھاوینی گەرمی دەریای ناوەڕاستی ھەیە ([[پۆلێنکردنی ئاووھەوای کوپێن]]:Csa) لەگەڵ [[ھاوین]]ی گەرم و [[زستان]]ی فێنک و تەڕ. بەھۆی ئەوەی باکووریترین شاری [[عێراق]]ە، نیانترین شاری وڵاتەکەیە. لە وەرزی [[زستان]]دا ناوبەناو [[بەفر]] دەبارێت. {{Weather box |width = auto |location = Amadiya |metric first = Yes |single line = Yes |Jan high C = 6.2 |Feb high C = 7.8 |Mar high C = 12.1 |Apr high C = 17.8 |May high C = 25.1 |Jun high C = 31.9 |Jul high C = 36.3 |Aug high C = 36.2 |Sep high C = 32.2 |Oct high C = 24.4 |Nov high C = 15.4 |Dec high C = 8.4 |year high C = 21.2 |Jan mean C = 1.9 |Feb mean C = 3.2 |Mar mean C = 7.2 |Apr mean C = 12.5 |May mean C = 18.8 |Jun mean C = 24.6 |Jul mean C = 28.8 |Aug mean C = 28.5 |Sep mean C = 24.5 |Oct mean C = 17.6 |Nov mean C = 10.2 |Dec mean C = 4.2 |year mean C = 15.2 |Jan low C = -2.4 |Feb low C = -1.3 |Mar low C = 2.4 |Apr low C = 7.2 |May low C = 12.5 |Jun low C = 17.4 |Jul low C = 21.4 |Aug low C = 20.9 |Sep low C = 16.8 |Oct low C = 10.9 |Nov low C = 5.0 |Dec low C = 0.0 |year low C = 9.2 |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = 126 |Feb precipitation mm = 176 |Mar precipitation mm = 156 |Apr precipitation mm = 128 |May precipitation mm = 56 |Jun precipitation mm = 0 |Jul precipitation mm = 0 |Aug precipitation mm = 0 |Sep precipitation mm = 1 |Oct precipitation mm = 32 |Nov precipitation mm = 96 |Dec precipitation mm = 126 |Jan precipitation days = 7 |Feb precipitation days = 6 |Mar precipitation days = 10 |Apr precipitation days = 8 |May precipitation days = 4 |Jun precipitation days = 0 |Jul precipitation days = 0 |Aug precipitation days = 0 |Sep precipitation days = 1 |Oct precipitation days = 7 |Nov precipitation days = 7 |Dec precipitation days = 10 |source 1 = ''World Weather Online'' (precipitation days)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://www.worldweatheronline.com/v2/weather-averages.aspx?q=Amedi,%20Iraq | بڵاوکەرەوە = World Weather Online |سەردێڕ = Weather averages for Amadiya |ڕێکەوتی سەردان = ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}</ref> |source 2 = ''Climate-Data'' (temperatures and rainfall amount)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = https://en.climate-data.org/location/935084/ | بڵاوکەرەوە = Climate-Data |سەردێڕ = Weather averages for Amadiya |ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧}}</ref> |date= January 2017 }} == سەرچاوەکان == == کەسانی ناسراو == * [[مستەفا ئامێدی]] (١٩٣٩–٢٠٢٣)، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد. {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{شارەکانی کوردستان}} {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Amadiya}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوەندەکانی قەزاکانی عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:ناوچە گەشتوگوزارییەکانی کوردستان]] [[پۆل:ئامێدی]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] 663nbl5kkpny09mtjf2c44i18jjan0o 0 2006 1675023 1573204 2026-09-25T13:34:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675023 wikitext text/x-wiki {{Databox|وێنە=Imperial Emblem of the Qajar Dynasty (Lion and Sun).svg}} '''قاجاڕەکان''' بنەماڵەیەکی بەڕەچەڵەک [[تورکمان]]ی [[ئازەربایجان]] بوون کە لە دەوروبەری ساڵی [[١٧٩٤]] (١١٧٠ی [[ڕۆژژمێری ئێرانی|کۆچیی ھەتاوی]]) ھەتا [[١٩٢٥]] (١٣٠٤ی کۆچیی ھەتاوی) بەسەر [[ئێران]]دا حوکمڕانییان کردووە. ئێڵی قاجاڕ یەکێک لە بەرەبابە تورکمانەکانی [[ئاسیای ناوەندی|ئاسیای ناوەڕاست]] بوون کە لە [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل|ھێرشی مەغۆل]]دا ھاتن بۆ ئێران.{{ژێدەر}} سەرەتا لە [[ئازەربایجان]]دا نیشتەجێ بوون، دواتر [[شا عەباسی یەکەم]] تاقمێکیانی گواستەوە بۆ "ئێستەرئاباد" ([[گورگان]]ی ئەمڕۆ) کە حکوومەتی قاجاڕەکانیش ئەمانە پێکیان ھێنا. بناغەدانەری ئەم زنجیرە پادشایییە [[ئاغا محەممەدخانی قاجاڕ|محەممەدخان]] و دوایین پاشاش [[ئەحمەدشا]] بووە. بەشێکیان لە ئێرانەوە دەڕۆن بۆ [[ئەورووپا]] و بەشێکیان دەرۆنە [[کوردستان]]، کە دیارترینیان ئێستا لە پارێزگای سلێمانی لە سنووری سلێمانی نیشتەجێن کە نەوەکانی [[قەرەوەیسیەکان|قەرەوەیسیی]]، یان پێ دەگوترێت.{{ژێدەر پێویستە}} == بنەماڵەی ئیمپراتۆریەتیی قاجاڕ == خێزانی شاھانەی قاجار لە دەربەدەریدا لەلایەن گەورەترین نەوەی محەممەد عەلی شا، سوڵتان محەممەد عەلی میزرای قاجار سەرپەرشتی دەکرێت، لەکاتێکدا میراتگری پێشبینیکراو بۆ تەختی قاجار محەممەد حەسەن میزرای دووەمە، کە نەوەی برا و میراتگری محەممەد حەسەن میزرایە، براکەی سوڵتان ئەحمەد شا. محەممەد حەسەن میزرا لە ساڵی ١٩٤٣ لە [[ئینگلتەرا]] کۆچی دوایی کرد، دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٣٠ دوای مردنی براکەی لە [[فەڕەنسا]] خۆی وەک شای دوورخستووەوە ڕاگەیاند.<ref>Qajar People". Qajars. Retrieved 31 October 2012</ref> ئەمڕۆ، نەوەکانی قاجار زۆرجار خۆیان وەک نەوەی قاجار دەناسێننەوە و کۆبوونەوە ئەنجام دەدەن بۆ پاراستنی پەیوەندی کۆمەڵایەتی لە ڕێگەی ڕێکخراوی خێزانی قاجار (Kadjar)، کە زۆرجار لەگەڵ کۆنفرانس و کۆبوونەوە ساڵانەکانی ڕێکخراوی نێونەتەوەیی لێکۆڵینەوە قاجار (IQSA) دەگونجێت. ڕێکخراوی خێزانی قاجار بۆ جاری سێیەم لە ساڵی ٢٠٠٠ دامەزراوە. دوو ڕێکخراوی پێشووی خێزانی بوونەستراون بەھۆی فشارە سیاسییەکان. نووسینگە و ئەرشیفەکانی (IQSA) لە مۆزەخانەی نێونەتەوەییی مێژووی خێزان لە شاری ئەیسدێنی ھۆڵەندا دانراون. === نازناو و ڕێز === شا و ھاوسەرەکەی بە "جەلالەت" ناوزەد دەکران. منداڵەکانیان بە*شاھانە "عەلیرێزی" بانگ دەکران، لەکاتێک نەوەکانیان لە ڕێگەی کوڕەوە مافی بەکارھێنانی نازناوی عەلیرێزییان ھەبوو؛ ھەموویان نازناوی شازادە یان "شازادە خانم"یان لەگەڵ بوو.<ref>http://www.qajarpages.org/qajtitles.html</ref> === دەسەڵاتی قاجار لە دوای ١٩٢٥ === ==== سەرۆکانی خێزانی شاھانەی قاجار ==== سەرۆکایەتی خێزانی شاھانە بە گەورەترین نەوەی نێرینی محەممەد عەلی شا دەگوازرێتەوە: * سوڵتان ئەحمەد شای قاجار (١٩٢٥–١٩٣٠) * فەرەیدوون میزرا (١٩٣٠–١٩٧٥) * سوڵتان حەمید میزرا (١٩٧٥–١٩٨٨) * سوڵتان مەحمود میزرا (١٩٨٨) * سوڵتان عەلی میزرای قاجار (١٩٨٨–٢٠١١) * سوڵتان محەممەد عەلی میزرا (٢٠١١–ئێستا) ==== میراتگرە پێشبینیکراوەکانی دەسەڵاتی قاجار ==== میراتگری پێشبینیکراو کەسێکە کە مافی دانیشتن لەسەر تەختی ئێران بۆ خێزانی قاجار ھەیە: * سوڵتان ئەحمەد شای قاجار (١٩٢٥–١٩٣٠) * محەممەد حەسەن میزرا (١٩٣٠–١٩٤٣) * فەرەیدوون میزرا (١٩٤٣–١٩٧٥) * سوڵتان حەمید میزرا (١٩٧٥–١٩٨٨) * محەممەد حەسەن میزرای دووەم (١٩٨٨–ئێستا) == پاشاکانی ئێرانی قاجاڕی == {| class="wikitable" |- ! colspan=2|ناو ! وێنە ! نازناو ! لەدایکبوون–مردن ! دەستپێبوونی پاشایەتی ! تەواوبوونی پاشایەتی |- ! style="background:White;"| ١ | [[ئاغا محەممەدخانی قاجاڕ]] | [[پەڕگە:Mohammad Khan Qajar.jpg|80px]] | خان<ref name="Amanat"/>{{ھن}}شا<ref name="Amanat">{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Pivot of the Universe: Nasir Al-Din Shah Qajar and the Iranian Monarchy, 1831-1896|یەکەم=Abbas|دوایین=Amanat|بڵاوکەرەوە=I. B. Tauris |ساڵ=١٩٩٧|ژپنک=٩٧٨-١-٨٦٠٦٤-٠٩٧-١|زنجیرە=Comparative studies on Muslim societies|پەڕە=١٠}}</ref> | ١٧٤٢–١٧٩٧ | ١٧٨٩<ref>{{cite encyclopedia|title=ĀḠĀ MOḤAMMAD KHAN QĀJĀR|encyclopedia=Encyclopædia Iranica|year=1984|volume=I/6|pages=602–605|url=http://www.iranicaonline.org/articles/aga-mohammad-khan|last1=Perry|first1=J. R.|editor-last=Yarshater|editor-first=Ehsan|editor-link=Ehsan Yarshater|quote= in Ramażān, 1210/ March, 1796, he was officially crowned shah of Iran.}}</ref> | ١٧ی حوزەیرانی ١٧٩٧ |- ! style="background:White;"| ٢ | [[فەتح عەلی شا]] | [[پەڕگە:Fath Ali Shah by Charles Heath.jpg|80px]] | شاھەنشا<ref name="Amanat"/>{{ھن}}خاقان<ref name="Amanat"/> | ١٧٧٢–١٨٣٤ | ١٧ی حوزەیرانی ١٧٩٧ | ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٨٣٤ |- ! style="background:White;"| ٣ | [[محەممەدشا]] | [[پەڕگە:Mohammadshah.jpg|80px]] | خاقان کوڕی خاقان<ref name="Amanat"/> | ١٨٠٨–١٨٤٨ | ٢٣ی تشرینی یەکەمی ١٨٣٤ | ٥ی ئەیلوولی ١٨٤٨ |- ! style="background:White;"| ٤ | [[ناسرەدین شا]] | [[پەڕگە:Nāser al-Dīn Schah.jpg|80px]] | زەڵوڵڵا (سێبەری خوا لەسەر زەوی)<ref name="Amanat"/>{{ھن}}قێبلەی عالەم (قیبلەی جیھان)<ref name="Amanat"/>{{ھن}}ئیسلامپەنا (پەناگەی ئیسلام)<ref name="Amanat"/> | ١٨٣١–١٨٩٦ | ٥ی ئەیلوولی ١٨٤٨ | ١ی ئایاری ١٨٩٦ |- ! style="background:White;"| ٥ | [[موزەفەرەدین شا]] | [[پەڕگە:Mozaffar-ed-Din Shah Qajar - 1.jpg|80px]] | | ١٨٥٣–١٩٠٧ | ١ی ئایاری ١٨٩٦ | ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٠٧ |- ! style="background:White;"| ٦ | [[محەممەد عەلی شا]] | [[پەڕگە:Mohammad Ali Shah.jpg|80px]] | | ١٨٧٢–١٩٢٥ | ٣ی کانوونی دووەمی ١٩٠٧ | ١٦ی تەممووزی ١٩٠٩ |- ! style="background:White;"| ٧ | [[ئەحمەدشا]] | [[پەڕگە:AhmadShahQajar2.jpg|80px]] | | ١٨٩٨–١٩٣٠ | ١٦ی تەممووزی ١٩٠٩ | ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٥ |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Qajar dynasty|قاجاڕەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ئێران|ئیسلام|وڵاتەکان|ئازەربایجان|کوردستان|ژیاننامە|ڕووسیا|ئەرمەنستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:قاجاڕەکان|*]] [[پۆل:ئیمپراتۆریەتییە پێشووەکان]] [[پۆل:وڵاتە پێشووەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی ١٩٢٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٧٨٥]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٧٩٤]] [[پۆل:ھەڵوەشانەوەکانی ١٩٢٥]] [[پۆل:زنجیرە فەرمانڕەواییەکانی شیعە]] eyp8fj55pp1gzeohdrlwzn5z4mymfdk 0 3043 1675020 1314110 2026-09-25T13:33:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فەلسەفە-کۆلکە) 1675020 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} [[پەڕگە:Rembrandt Harmensz. van Rijn 038.jpg|250px|وێنۆک| "فەیلەسووفەکە"، بەرھەمی [[ڕامبراند]]، ١٦٣٣]] '''فەیلەسووف''' (لە یۆنانییەوە: φιλόσοφος، دەخوێندرێتەوە فیلۆسۆفۆس، واتە "ئەوینداری [[حیکمەت]]") کەسێکە تامەزرۆی دۆزینەوەی وەڵام بۆ پرسیارەکانی [[فەلسەفە]]یە. [[ئەفلاتوون]] تایبەتمەندییەکانی فەیلەسووفی دەستنیشان کردووە: ئەوەی کە ئەوینداری گەڕان بە دوای [[ڕاستی]]، [[جوانی]] و [[باشی]] بێ. == پێناسە == ئەو پرسیارە کە ئێستا فەیلەسووف بە کێ دەوترێ، دەکرێ لە زۆر ڕوانگەوە وەڵامی بدرێتەوە. خستنەپاڵی وشەی فەیلەسووف بۆ بیریارە زەبەندەکانی سەردەمانی پێشوو وەکوو [[ئەفلاتوون]]، [[ئەرەستوو]] و [[ئیمانوێل کانت|کانت]] ھیچ دەمەقڕە و قسەوباسێکی لێ ناوەشێتەوە. بەڵام لە سەردەمی ئێستادا، بەکارھێنانی وشەی فەیلەسووف بۆ ھەندێک کەسان ھۆی باس و قسەملانێیە. تەنانەت ھەندێجار کەسی بیریار کە خەڵکی ئاسایی یان قوتابییەکانی یان بیریارانی دیکە وەکوو فەیلەسووف بانگی دەکەن، خۆی دان بەوەدا نانێ کە فەیلەسووفێکە. وەکوو نموونەی بەرچاو دەکرێ [[ھانا ئارێنت]] و [[میشێل فووکۆ|میشێل فۆکۆ]] بێنینەوە کە زیاتر خۆیان بە تیۆریزانی سیاسی دەزانی ھەتا فەیلەسووف، یان [[یۆرگن ھابرماس]] کە کارە سەرەکییەکانی خۆی زیاتر دەروونناسانە دەبینی ھەتا فەلسەفی. == فەیلەسووفە ناودارەکان == {{ستوون-دەستپێک}} {{ستوون-شکەست}} * [[سوقرات]] * [[ئەفلاتوون]] * [[ئەرستوو]] * [[فارابی]] * [[ئیبن سینا]] * [[غەزالی]] * [[ئیبن توفەیل]] * [[مەلا سەدرا]] * [[ئیبن باجە]] * [[ئیبن ڕوشد]] * [[ئیبن تەیمییە]] * [[ئیبن خەلدوون]] * [[ڕێنە دێکارت|دێکارت]] * [[پیتاگۆرس]] {{ستوون-شکەست}} * [[سپینۆزا]] * [[لایبنیتس]] * [[جۆن لۆک]] * [[دەیڤد ھیووم]] * [[فرێدریش ھێگێل|ھیگل]] * [[ئیمانوێل کانت]] * [[فرێدریش نیچە|نیچە]] * [[ئارسەر شۆپنھاوەر|شۆپەنھاوەر]] * [[فیورباخ]] * [[ئێتمونت ھووسرڵ]] * [[مارتین ھایدێگەر]] * [[لودڤیگ ڤتگنشتاین]] {{ستوون-شکەست}} * [[ژان پۆڵ سارتەر]] * [[موریس میرلوبونتی]] * [[جۆن ئاستین]] * [[جیۆرج گەدامیر]] * [[بۆل ڕیکۆر]] * [[میشێل ڤوکۆ]] * [[جاک دریدا]] * [[جۆن سۆرل]] * [[دونالد دیفیدسن]] * [[جاک بوفریس]] * [[ستانلی کافیل]] {{ستوون-شکەست}} {{ستوون-کۆتایی}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20100730121108/http://www.epistemelinks.com/Main/MainPers.aspx فەیلەسووفەکان، epistemelinks.com] '''(بە ئینگلیزی)''' * [http://philinfo.org/ ناوەندی زانیاریی فەیلەسووفەکان (The Philosopher's Information Center)] '''(بە ئینگلیزی)''' {{تووڵی دەروازە|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Philosophers}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:فەلسەفە]] [[پۆل:فەیلەسووفان]] 9glcrpo0clcm8l3f8jtunohrr63sedd 0 8084 1675379 1512155 2026-09-26T01:34:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە) 1675379 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قوتابخانەی ئەلمەھجەر''' (بە[[عەرەبی]]: مدرسة المھجر)، یەکێکە لە کۆنترین [[قوتابخانەی شیعری|قوتابخانە شیعرییەکان]] لە [[شیعری عەرەبی]]دا کە بانگھێشتیکردووە بۆ نوێکردنەوە، جگە لەوەی کە کاریگەری بەسەر [[کۆمەڵەی دیوان]] و [[قوتابخانەی ئەپۆلۆ]]وە ھەبوو چونکە لەدەرەوەی وڵات درووست بوو و بڵاوبووەوە (لە[[وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا]] و [[ئەمەریکای باشوور]]). ھۆی ئەوەی کە وای کرد کە ئەم قوتابخانە شیعرییە داوای نوێکردنەوە بکات، کاریگەربوونی بە [[ئەدەبی رۆژئاوایی]] بوو، بۆیە کۆمەڵێ شیعری زۆر ناسک و جوان و جیاوازیان نووسی لە چارەکی یەکەمی سەدەی بیستەمدا. بەڵام گۆڕانکارییەکانی کردیان زۆرێک سنووردا بوو، وەک گۆرانکارییەکانیان لە بابەتەکان ھۆنراوە و وێنە شیعرییەکان، ھەوڵی گۆڕینی کێشی شیعریشیان دا، بەڵام لەوەدا سەرکەوتوو نەبوون. لەسەر ئەو بابەتانە دواون کە پەیوەندی بە ژیانی نوێ و ھاوچەرخ نوێوە ھەیە و لەسەر بابەتەکانی سروشت و مرۆڤایەتیش دواون. == جووتە کۆمەڵەی قوتابخانەی ئەلمەھجەر == لەنێو قوتابخانەی ئەلمەھجەردا، دوو کۆمەڵەی ئەدەبی درووست بوو، کە بریتی بوون لە: * کۆمەڵەی ئەلقەلمیە: کۆمەڵەیەکی شاعیران بوون کە لە دوورەوڵات درووست بوو، لە دیارترین شاعیرانی: [[میخائیل نەعیمە]]، [[جوبران خەلیل جوبران]] و [[ئیلیا ئەبو ماضی]]. * کۆمەڵەی [[ئەندەلوس]]ی: کۆمەڵەیەکی شاعیران بوون کە لە دوورەوڵات درووست بوو، لە دیارترین شاعیرانی: [[شەفیق ئەلمەعلوف]] و [[رەشید سەلیم ئەلخوری]]. {{پۆلی کۆمنز|Mahjar}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|زمانی عەرەبی|شیعر}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} [[پۆل:قوتابخانە شیعرییەکان]] [[پۆل:ئەدەبی عەرەبی]] [[پۆل:شیعری عەرەبی]] [[پۆل:قوتابخانە شیعرییە عەرەبییەکان]] 0v9tbogjoafzl213er6f7qkurltdvul 0 8288 1675213 1403203 2026-09-25T19:38:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قرغیزستان-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1675213 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی_وڵات |ناو_خۆماڵی = Kyrgyz Republic<br /> Кыргыз Республикасы |ناو_فەرمی = کۆماری قرغیزستان |ناوی_باو = |ئاڵا_وێنە = Flag_of_Kyrgyzstan.svg |نیشانی_نەتەوەیی_وێنە = National_emblem_of_Kyrgyzstan.svg |دروژمی_نەتەوەیی = |سروودی_نیشتمانی = |سروودی_پاشایی = |نەخشە_وێنە = LocationKyrgyzstan.svg |نەخشە_سەردێڕ = |پایتەخت = [[بیشکێک]] |latd=|latm= |latNS= |longd= |longm= |longEW= |شار_گەورەترین = |زمانەکان_فەرمی = |زمانەکان_ناوچەیی = |جۆری_زمانەکان = |زمانەکان = |ڕەگەز_گرووپەکان = |جۆری_دەسەڵات = |پلەی_سەرۆک١ = |ناوی_سەرۆک١ = |پلەی_سەرۆک٢ = |ناوی_سەرۆک٢ = |جۆری_وەرگرتنی_دەسەڵات = |زانیاریی_وەرگرتنی_دەسەڵات = |ڕووداوی_سەربەخۆیی١ = |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی١ = |ڕووداوی_سەربەخۆیی٢ = |ڕێکەوتی_سەربەخۆیی٢ = |پلە_ڕووبەر = |ڕووبەر_ک.م.٤گ = 199,900 |مەزەندەی_ژمارەی_دانیشتوان = ٥,٤٨٢,٠٠٠ |پلە_مەزەندەی_دانیشتوان = |ساڵی_مەزەندەی_دانیشتوان = [[٢٠٠٩]] |سەرژمێریی_دانێشتوان = |ساڵی_سەرژمێریی_دانێشتوان = |چڕیی_دانیشتوان_ک.م.٤گۆش = |پلە_چڕیی_دانیشتوان = |دراو = |کۆدی_دراو = |کاتی_ناوچەیی = |قەرەبووی_کات = |لای_لێخوڕین = ڕاست |پاشگر_دۆمەین = |کۆدی_تەلەفوون = ٩٩٦ }} '''قرغیزستان''' یان '''قرغزستان''' (بە [[زمانی قرغیزی]]: ''Кыргызстан'') بە فەرمی '''کۆماری قرغیزستان''' وڵاتێکە لە کیشوەری [[ئاسیا]]دا پایتەختەکەی شاری [[بیشکێک]]ە. [[عەسکەر ئاکایێڤ]] یەکەم سەرۆکی قرقیزستان بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=بەختیاری|یەکەم=سەعی|سەردێڕ=جوگرافیا|بڵاوکەرەوە=ڕێکخراوی جوگرافیاییو کارتۆگرافی گیتاناسی|ساڵ=١٣٩٣ ھەتاوی|ژپنک=٩٧٨-٩٦٤-٣٤٢-٤٣١-٢|شوێن=تاران|پەڕەکان=١٠٦}}</ref> == جوگرافیا == قرغیزستان یەکێکە لەو وڵاتانەی دەکەوێتە ناوەڕاستی [[ئاسیا|کیشوەری ئاسیا]]. قرغیزستان سنووری ھابەشی ھەیە لەگەڵ وڵاتانی [[کازاخستان]] لە باکوور، ھەروەھا لەڕۆژئاوای وڵاتەکەش ھاوسنوورە لەگەڵ [[ئۆزبەکستان|ئۆزبەکستان]]. لە بەشی باشووری ڕۆژھەڵاتیش ھاوسنووری وڵاتی [[چین]]ە. == دانیشتووان == بەپێی ئامارەکانی ساڵی [[٢٠١٤]] ژمارەی دانیشتوانی وڵاتی قرغیزستان ٥,٦٢٥,٠١٥ کەس بووە کە دەکاتە ٠.٠٨ لەسەدی ڕێژەی خەڵکی جیھان. تەمەنی مام‌ناوەندی خەڵکی ئەم وڵاتە ٢٤.٩ ساڵە. ھەروەھا ٣٦ لەسەدی دانیشتوانی وڵات لە شارەکان دەژین.<ref> {{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = Countries in the world (ranked by 2014 population)| ناونیشان = http://www.worldometers.info/world-population/population-by-country/ |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی ئایاری ٢٠١٥ | بڵاوکەرەوە = ماڵپەڕی Worldometers |زمان = ئینگلیسی}} </ref> == ئایین == {{bar box | title=ئایینەکان لە قرغیزستان | titlebar=#ddd | left1='''ئایینەکان''' | right1='''ڕێژە''' | float=left | bars= {{bar percent|[[سوننە]]|green|٩٠٫٠}} {{bar percent|[[کریستیان]]|yellow|٧٫٠}} {{bar percent|ئەوانی تر|purple|٣٫٠}}}} ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://radionawa.com/Detail.aspx?id=6880&LinkID=74 قرقیزستان وڵاتێکی‌ فرەنەتەوە]- [[ڕادیۆ نەوا]] {{وڵاتەکانی ئاسیا}} {{ڕێکخراوەی دەوڵەتە تورکییەکان}} {{ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئابووری}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|قرغیزستان|ڕۆژھەڵاتی ناوین|جوگرافیا|وڵاتەکان|دەیەی ١٩٩٠}} {{پۆلی کۆمنز|Kyrgyzstan}} {{قرغیزستان-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:وڵاتانی چواردەور وشکی]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی ڕێکخراوەی ھاوکاریی ئیسلامی]] [[پۆل:دەوڵەتانی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:کۆمارەکان]] [[پۆل:قرغیزستان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، دامەزرانی ١٩٩١]] hv5vjhw0ug7upi9rx4n2vxoz4vhybyo 0 8633 1675126 1655964 2026-09-25T16:36:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1675126 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مامۆستا قاسم موئەیەدزادە | وێنە = Mamosta Qasim Mueyedzade.jpg | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[مەھاباد]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٩٥٢]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | هۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = [[مەھاباد]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = ھەڵۆ | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = لیسانس | دایەن = | پیشە = [[شاعیر]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = [[مەھاباد]] | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە هۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]] ، [[سوننە|سوننی]] | هاوسەر = | یار = | منداڵەکان = دیاکۆ، ڕەزا و ... | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''قاسم موئەیەدزادە''' ناسراو بە '''ھەڵۆ''' (لەدایبکووی ١٩٥٢ لە [[مەهاباد]]، [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]]) [[شاعیر]]ێکی کوردە. == ژیان == قاسم موئەیەدزادە ساڵی ١٩٥٢ (١٣٣١ی هەتاوی) لە شاری [[مەھاباد]] لە دایک بووە و خوێندنی سەرەتایی ھەر لەو شارە دەس پێ کردووە و ساڵی ١٩٧١ دیپلۆمی وەرگرتووە. ساڵی ١٩٧٥ چووەتە فێرگەی مامۆستایان لە [[ورمێ]] و دوو ساڵ دواتر (١٩٧٧) فەوقی دیپلۆمی زمانی [[ئینگلیزی]] تەواو کردووە و تا ساڵی ١٩٩٣ وانەی ئینگلیزی وتووەتەوە. ساڵی ١٩٩١ لە [[زانستگای ئازادی ئیسلامیی لقی مەهاباد]] بەکالوریۆسی زمان و وێژەی فارسی وەرگرتووە و لە مامۆستایەتیش بەردەوام بووە.<ref>[https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=22342&type=farhang قاسم موئەیەدزادە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411021642/https://www.khaktv.net/all-detail.aspx?jimare=22342&type=farhang |date=١١ی نیسانی ٢٠٢١ }}، پشکۆ کامەران، خاک تیڤی، ٢٣ی ئایاری ٢٠٢٠ بڵاو کراوەتەوە.</ref><ref>[https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20200114224413377066 قاسم موئەیەدزادە] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250929040737/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20200114224413377066 |date=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ }}، کوردیپێدیا</ref> == شیعر == قاسم موئەیەدزادە لە تەمەنی لاوێتییەوە دەستی بە شیعر وتن کردووە. شاکاری (یارە ژیکەڵانەکەم)ی<ref>[https://rojpress.wordpress.com/2017/09/01/1-545/ یارە ژیکەڵانەکەم! قاسم موئەیەدزادە/هەڵۆ]، ڕۆژپڕێس</ref> لە تەمەنی بیست و پێنج ساڵیدا (١٩٧٧) هۆنیوەتەوە. بە زمانی [[زمانی کوردی|کوردی]] و [[زمانی فارسی|فارسی]] و بە هەردووک شیوەکانی عەرووزی و نوێ خاوەنی بەرهەمە، هەروەها شیعری [[تیز|هەجو]]یشی هەیە.<ref>کتێبی "نگاهی به تاریخ مهاباد" نووسینی سەید موحەممەد سەمەدی ، ١٣٧٣ هەتاوی</ref> هەڵۆ دوای [[عەلی حەسەنیانی|هاوار]]، [[چاوە]] و [[سوارە ئیلخانیزادە|کاک سوارە]] بە چوارەم کەس لە [[ڕۆژهەڵاتی کوردستان]] پێناسە دەکرێ کە [[شیعری نوێی کوردی]] دانابێ.<ref>گۆڤاری باران، ساڵی یەکەم، ژمارە ٢، ئەیلوولی ٢٠١٦</ref> == بەرهەمەکان == قاسم موئەیەدزادە خاوەنی دوو بەرهەمی چاپ کراوە کە لە هەمبەر شێوەی بڵاو بوونەوەی دانەیەکیان ناڕەزایەتی دەربڕیوە<ref>[http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=14064 ناڕەزایەتی شاعیری مەهابادی لە شێوازی لە چاپ دانی شیعرەکانی]{{بەستەری مردوو|url=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=14064 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}، هاژە، ٨ی ئابی ٢٠٢٠ بڵاو کراوەتەوە.</ref>: * برووسکە<ref>برووسکە، چاپەمەنی سەلاحەدینی ئەیووبی، چاپی یەکەم زستانی ١٣٧٩ (٢٠٠٠)</ref> (کۆمەڵە شیعری نێوان ساڵەکانی ١٩٧٢ بۆ ١٩٩٨) * برووسکە و ڕەهێڵەی دوای برووسکە<ref>برووسکە و ڕەهێڵەی دوای برووسکە، چاپەمەنی مادیار</ref> (سەرجەم بەرهەمە شیعرییەکان) == نموونەی شیعری == : سێڵاو هات و : ڕووگەیەکم بوو، ڕووخاندی. : بەڵام لافاویش نەیتوانی : خۆشەویستیت، لە دڵما بکووژێنێتەوە. : ئەجەل هات و گیانی بردم، : بەڵام نەیتوانی ئەوینت : لەسەر دوایین چڵی دڵم هەڵبفڕێنێ. : ئەوە ئێستەش وشکەساڵە و : تەنیا خوڕەی خۆشەویستیت : دەشت و کێو و دار و دەوەن دەخەمڵێنێ. : شەم و پەپوولە و ڕووبارە، : خۆشەویستیت. == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|موکریان|شیعر|ژیاننامە|وێژەی کوردی}} {{شیعری نوێی کوردی}} {{سەرچاوەکان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٢]] l6zwm46sfkjoltyhacx03uzlrj5q1dk 0 9838 1675265 1674259 2026-09-25T20:11:42Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1675265 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox writer | name = سالم | image = | image_size = 200px | caption = | pen_name = Salim | birth_name = Abdul-Rehman Begi Saheb-Qiran | native_name = عەبدولڕەحمان بەگی ساحێبقران | period = كلاسيك | birth_date = {{birth year|1800}} | birth_place = سلێمانی | resting_place = سلێمانی | death_date = {{death year and age|1866|1800}} | death_place = سلێمانی | occupation = شاعێر }} '''عەبدوڕەحمان بەگی ساحێبقران''' ([[١٨٠٠]]-[[١٨٦٦]]) ناسراو بە '''سالم''' ھۆنراوەنووسێکی کلاسیکی زمانی کوردی بووە. سالم و مستەفا بەگی ساحێبقران ناسراو بە [[کوردی (ھۆنراوەنووس)|کوردی]] ئامۆزای یەکترن. == ژیان == سالم نازناوی شیعری عەبدوڕەحمان بەگی کوڕی محەمەد بەگی کوڕی ئەحمەد بەگە، لە بنەماڵەی ساحێبقرانە، لە ساڵی [[١٨٠٠]]دا لە شاری [[سلێمانی]] ھاتووەتە دونیا. لە ساڵی ١٨٦٦دا مردووە و لە [[گردی سەیوان]] لە شاری [[سلێمانی]] بە خاک سپێردراوە. ''مارف خەزنەدار لە کتێبی مێژووی ئەدەبی کوردی نووسیویەتی: لە ساڵی ١٨٠٥ لەدایکبووە، وە لە ساڵی ١٨٦٩ کۆچی دوایی کردووە.<ref>مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی سێیەم، لاپەڕەکانی ١١٧ تا ١٦٣، [[مارف خەزنەدار]]، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی ئاراس، ھەولێر: ٢٠٠٣</ref>'' == ھۆنراوەکانی == تایبەتمەندیەکانی شێعری سالم بەکارھێنانی زۆری وشەی [[قورئان]]ی، ئاماژە بە ڕووداوە مێژووییەکان و بەکارھێنانی وشەی فەلسەفی و سۆفیانەیە. ''سالم'' لە وڵامی قەسیدەی بادی خۆش مرووری [[نالی]] دا قەسیدەیەکی نووسیوە کە ئاوا دەست پێدەکات: {{شیعر}} {{ب|جانم فیدایی سروەکەت ئەی بادەکەی سەحەر|ئەی پەیکی موستەعید لە ھەموو ڕاھی پڕ خەتەر}} {{ب|ئەی میروەحەی جەمالی مەھاسایی دڵبەران|وەی شانەزەن بە کاکولی تورکانی سیمبەر}} {{کۆتاییی شیعر}} سالم لە ئەم قەسیدەیەدا بە جوانی باسی بارودۆخی [[سلێمانی]] دوای ڕووخاندنی بابانەکان دەکات و سکاڵای زۆر لە ڕۆمییەکان دەکات کە بوون بە ھۆی کاول بوونەوەی وڵاتەوە، لە داوییدا داوا لە نالی دەکات کە ئەو کاتەدا ڕوو لە سلێمانی نەکاتەوە، لە دوایین بەیتدا دەڵێت: {{شیعر}} {{ب|تۆ خوا بڵێ بە حەزرەتی نالی: دەخیلی بم|بەو نەوعە قەت نەکا بە سولەیمانییا گوزەر}} {{کۆتاییی شیعر}} === نموونەی ھۆنراوەی کوردی === {{شیعر}} {{ب|ساقی لە پەردە دەرھات، جامی شەڕابی ھێنا|دڵ خیرە ما لە حێرەت مەھ ئافتابی ھێنا}} {{ب|یەک زەڕڕە عەکسی پڕتەو، دەرکەوت و تووری سووتاند|ئاوێنە سەختڕوو بوو، لەو عەکسە تابی ھێنا}} {{ب|تیماری چاکی سینەم، ڕاجع بە چاوی مەستە|بەختیش موافیقی عەشق، بۆ من خەرابی ھێنا}} {{ب|یارم لە ئەندەروون ھات، دەستی ڕەقیب لە دەستا|غەمناک و شادمانم، ڕەحمەت عەزابی ھێنا}} {{ب|بۆ تۆبە سووی مزگەوت، ھاتم بچم لە ڕێدا|بۆ کۆیی مەی فرۆشان، عەزمم شتابی ھێنا}} {{ب|ڕوو ھەر لە من ئەپۆشێ، وا حاڵیە کە جبریل|ھەر خاسە بۆ من و ئەو، ئایەی حیجابی ھێنا}} {{ب|وەی وەی چ مەجلسێ بوو، دوێنێ لە دەبدەبەی دڵ|دڵبەر شەڕابی گێڕا «سالم» کەبابی ھێنا}} {{کۆتاییی شیعر}} == نمونەی ھۆنراوەی فارسی == {{شیعر}} {{ب|بر سر مصحف رو زلف چلیپا داری|تو پریچھرە مگر دین مسیحا داری؟}} {{ب|زدە ای طرە ی شبرنگ بران صفحە ی رخ|روز و شب مجلس کافر بە کلیسا داری}} {{ب|قصد قتلم نە بە تنھا کند آن دیدە ی مست|خون صد طایفە در گردن مینا داری}} {{ب|زلف یلدا بە رخ سال توان دید شبی|این چە سری است بە یک ماە دو یلدا داری؟}} {{کۆتاییی شیعر}} == سەرچاوەکان == <references /> * دیوانی [[نالی]] * مێژووی ئەدەبی کوردی نووسراوەی [[عەلائەدین سەجادی]] == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ڤەژینبوکس | ٧}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|وێژەی کوردی|وێژە|شیعر|ژیاننامە}} {{شیعری کلاسیکی کوردی}} {{نووسەر-کۆلکە}} [[پۆل:شاعیران بە زمانی کوردی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٠٠]] [[پۆل:مردووانی ١٨٦٦]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی بە زمانی کوردی]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ١٩یەم]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی فارسی]] [[پۆل:شاعیران بە زمانی عەرەبی]] ih65fuv9a29i469fpjs5nz3hgnq3r8b 0 10059 1675532 1657584 2026-09-26T10:04:37Z Ari Qasm 57423 1675532 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی حیزب پێشکەوتوو | ناو = حیزبی شیوعیی کوردستان-عێراق | ناوی_خۆماڵی = | زمان١ = | ناوی_زمان١ = | زمان٢ = | ناوی_زمان٢ = | زمان٣ = | ناوی_زمان٣ = | زمان٤ = | ناوی_زمان٤ = | لۆگۆ = [[پەڕگە:Kurdistan Communist Party Logo.svg|200px|]] | ڕەنگکۆد = #be0000 | سەرکردە = | سەرۆک = | سەرۆک_ئەنجومەن = | سکرتێری_یەکەم = | سکرتێری_گشتی = | لجه = | سکرتارییەت = | وتەبێژ = | دامەزرێنەر = | ناونیشانی_سەرکردە١ = | ناوی_سەرکردە١ = | ناونیشانی_سەرکردە٢ = | ناوی_سەرکردە٢ = | ناونیشانی_سەرکردە٣ = | ناوی_سەرکردە٣ = | ناونیشانی_سەرکردە٤ = | ناوی_سەرکردە٤ = | ناونیشانی_سەرکردە٥ = | ناوی_سەرکردە٥ = | دروشم = | دامەزراندن = ١٩٤٥ <small>وەکوو «لقی کوردی حیزبی شیوعیی عێراق»</small>{{ھن}}٣٠ی حەزەیرانی ١٩٩٣ | جیابوونەوە = | جیابووەتەوە_لە = [[حیزبی شیووعیی عێراقی]] | پێشینە = لقی کوردی حیزبی شیوعیی عێراق | یەکگرتن = | پاشینە = | شوێنگە = | ڕۆژنامە = ''ئازادی'' <small>(١٩٤٥-١٩٦٠)</small> | باڵی_خوێندکار = | باڵی_گەنج = | ناوی_باڵی١ = تەلەڤیزیۆن | باڵی١ = ''[[ئازادی تیڤی]]'' | ناوی_باڵی٢ = | باڵی٢ = | ناوی_باڵی٣ = | باڵی٣ = | ساڵی_ئەندامێتی = | ئەندامێتی = | ئایدۆلۆژیا = [[سۆشیالیزم]]{{ھن}}[[کۆمۆنیزم]]{{ھن}}[[مارکسیزم-لێنینیزم]] |شوێنی_سیاسی = [[شوێنی سیاسی]] | ئایین = | نیشتمانی = [[لیژنەی کاری ھاوبەشی چەپی کوردستان]] | نێودەوڵەتی = [[کۆبوونەوەی نێونەتەوەییی پارتە شیوعی و کرێکارییەکان]] | ئەوروپی = | پەرلەمانی_ئەوروپی = | ناونیشانی_ئینتیما١ = | ئینتیما١ = | ڕەنگەکان = | ناوی_کورسییەکان١ = | کورسییەکان١ = | ناوی_کورسییەکان٢ = | کورسییەکان٢ = | ناوی_کورسییەکان٣ = | کورسییەکان٣ = | ناوی_کورسییەکان٤ = | کورسییەکان٤ = | سونبوول = | ئاڵا =Iq pck.PNG | ماڵپەر = {{url|http://www.regaykurdistan.com}} | وڵات = عێراق | وڵات٢ = | بەرپێنووس = }} '''حیزبی شیوعیی کوردستان ـ عێراق''' ({{langx|ar|الحزب الشيوعي الكردستاني – العراق}}) حیزبێکی [[کورد|کوردیی]] [[حیزبی سیاسی|ڕامیارییە]]، لە تشرینی یەکەمی ١٩٩٣ پێکھێنرا کاتێک لقی [[حیزبی شیووعیی عێراقی]] لە ناوچە کوردییەکاندا بوو بە پارتێکی جیاواز.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.amnesty.org/es/wp-content/uploads/2021/06/mde140011995en.pdf|سەردێڕ=IRAQ Human rights abuses in Iraqi Kurdistan since 1991|ئیش=amnesty.org}}</ref> پارتەکە لەلایەن کاوە مەحموودەوە سەرکردایەتی دەکرێت. لە ھەردوو ھەڵبژاردنی یاسادانانی عێراق لە کانوونی دووەم و کانوونی یەکەمی ٢٠٠٥دا پارتەکە بەشێک بوو لە [[ھاوپەیمانیی نیشتمانیی دیموکراتی کوردستان]]. پارتەکە خاوەنی باڵێکی ژنانە بە ناوی [[ڕابیتەی ئافرەتانی کوردستان]]، کە سەرکردەکەیان [[نەھلە حوسێن شەلی]] لە ساڵی ٢٠٠٨ لە [[کەرکووک]] کوژرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://edition.cnn.com/2008/WORLD/meast/12/18/iraq.arrests/index.html|سەردێڕ=Women's rights activist beheaded in Iraq|ئیش=cnn.com}}</ref> ھەروەھا خاوەنی باڵێکی ئاشوورییە بە ناوی حزبی شیوعی کالدو-ئاشوور کە بنکەکەی لە عەنکاوەیە. کاوە مەحموود بوو بە سکرتێری گشتیی پارتەکە، دوای ئەوەی پێشینەکەی، کەمال شاکر، لە ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ دەستی کێشایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Cewad |یەکەم١=Ramiyar |سەردێڕ=سكرتێری حزبی شیوعی كوردستان دەستی لەكار كێشایەوە |ناونیشان=https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=1817&Jor=1 |ڕێکەوتی سەردان=٤ی نیسانی ٢٠٢٤|ڕێکەوت=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧}}</ref> ==مێژووی حیزب== ئەم رێکخراوە لە یەکەمین کۆنگرەی [[حیزبی شیووعیی عێراقی|حیزبی شیووعیی عێراقدا]] لە ساڵی [[١٩٤٥]]دا بە ڕەچاوکردنی تایبەتمەندێتی نەتەوەیی، بەناوی لقی کوردی حیزبی شیووعیی عێراق ڕاگەیەنراوە و مافی دانانی بەرنامە ‌و پێڕەوی ناوخۆی پێدراوە، پاشان بوو بە لقی کوردستان. لە ئایاری [[١٩٦٦]]دا لقی کوردستان یەکەمین کۆنفرانسی خۆی بەست و دواتر لە سێیەمین کۆنفرانسی حیزبدا لە کانوونی یەکەمی [[١٩٦٧]] گۆڕا بۆ رێکخراوی ھەرێمی کوردستانی حیزبی شیووعیی عێراق و، لە ئایاری [[١٩٦٩]]دا کۆنگرەی یەکەمی خۆی بەست ‌و بەرنامەیەکی نیشتمانی ‌و دیموکراسی داڕشت. لە دوای ئەو وەرچەرخانە مێژووییەی کە لە ئەنجامی [[راپەڕینی ئاداری ١٩٩١]]دا ھاتەکایەوە، رێکخراوی ھەرێمی کوردستان دووەمین کۆنگرەی خۆی لە (٣٠/٦/١٩٩٣)دا بەست و حیزبی شیووعیی کوردستان ـ عێراقی وەک درێژەپێدەری رێکخراوی ھەرێمی کوردستان، ڕاگەیاند. [[ڕۆژنامەی ئازادی]] یەکەمین ڕۆژنامەی سیاسی شیووعیی کوردیە لە عێراق ١٩٤٥-١٩٦٠ ==ھاوکاری لەگەڵ حیزبەکانی دیکە== پارتەکە بەشێکە لەوەی پێی دەوترێت «لیژنەی کاری ھاوبەشی چەپی کوردستان»، لەگەڵ [[حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان]] و [[بزووتنەوەی دیموکراتی گەلی کوردستان]]. لیژنەی ناوبراو لە ئابی ٢٠٢٢دا بەیاننامەیەکی بڵاو کردەوە، و تێیدا داوای نەھێشتنی «سەنتەراڵیزمی ڕەھا» لە عێراق، و ھەروەھا پەسەندکردنی دەستوورێکی جیاواز بۆ [[ھەرێمی کوردستان]] و ئەنجامدانی ھەڵبژاردنەکانی [[پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان]] و ئەنجومەنی پارێزگاکانی لە کاتی خۆیدا کرد. جگە لەوەش، بەیاننامەکە داوا لە حکوومەت دەکات کە دەست لە تایبەتکردنی زیاتر ھەڵبگرێت، مووچەی فەرمانبەرانی گشتی لە کاتی خۆیدا دابین بکات و ئەو چاکسازییانە پەسەند بکات کە گەشەپێدانی ئابووری و کۆمەڵایەتیی خەڵکی کوردستان باشتر دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Staff member |سەردێڕ=حیزبی شیووعیی، زەحمەتکێشان، بزوتنەوەی دیموکراتی راگەیەندراوێکیان بۆ رای گشتی ھەرێمی کوردستان بڵاوکردەوە |ناونیشان=https://westganews.net/dreja.aspx?=hewal&jmara=116226&Jor=1 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی نیسانی ٢٠٢٤|agency=Westga |ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٢}}</ref> == چالاکییەکانی ھەڵبژاردن == {| class=wikitable width=70% |- ! width=5%| ساڵی ھەڵبژاردن ! width=15%| ژمارەی<br />دەنگە گشتییەکان ! width=10%| ڕێژەی<br />دەنگە گشتییەکان ! width=15%| ژمارەی<br />کورسییە گشتییە بەدەستھاتووەکان ! width=5%| +/– ! width=30%| تێبینییەکان |- ! [[ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، ٢٠١٣|٢٠١٣]] | ١٢،٣٩٢ | ٠٫٦٪ (#٨) | {{Composition bar|1|111|hex={{party color|Communist Party of Kurdistan – Iraq}}}} | {{steady}} ١ | بێلایەن |- ![[ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، ٢٠١٨|٢٠١٨]] | ٨،٠٦٣ | ٠٫٥٪ (#٨) | {{Composition bar|1|111|hex={{party color|Communist Party of Kurdistan – Iraq}}}} | {{steady}} ١ | بێلایەن |} لە [[ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق ٢٠٢٣|ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی پارێزگای کەرکووکی ٢٠٢٣]]دا، حیزبی شیووعیی کوردستان لەگەڵ [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] «[[ھاوپەیمانیی کەرکووک ھێز و ئیرادەمانە|ھاوپەیمانیی کەرکووک ھێز و ئیرادەمانە]]»یان پێکھێنا. ئەم ھاوپەیمانییە ھەروەھا پشتگیریی لەلایەن [[تەڤگەری ئازادیی کۆمەڵگەی کوردستان]]ەوە لێ کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Staff member |سەردێڕ=تەڤگەری ئازادی بۆ لایەنگرانی لە کەرکووک: دەنگ بە لیستەکەی یەکێتی بدەن |ناونیشان=https://www.awene.com/detail?article=100363 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی نیسانی ٢٠٢٤|agency=Awene |ڕێکەوت=١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣}}</ref> بۆ [[ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان، ٢٠٢٤|ھەڵبژاردنی پەرلەمانی ھەرێمی کوردستان ٢٠٢٤]]، پارتەکە چووە ناو ھاوپەیمانییەکی ھەڵبژاردنەوە لەگەڵ [[حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان]] و [[حیزبی سۆسیالیست دیموکراتی کوردستان]]. ھاوپەیمانییەکە بە «ھاوپەیمانیی ھەرێمی کوردستان» ناودەبرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Staff member |سەردێڕ=حیزبێکی نوێیان تۆمارکرد بۆ بەشداری لە ھەڵبژاردن بەناوی "ھەڵوێستی نیشتمانی" |ناونیشان=https://drawmedia.net/page_detail?smart-id=14813 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی ئازاری ٢٠٢٤|agency=Draw Media |ڕێکەوت=١٤ی ئازاری ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ڕۆژی شەھیدی شیوعی]] * [[کۆمەڵەی ئافرەتانی کوردستان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{حیزبە کۆمۆنیستەکانی کوردستان}} {{لیژنەی کاری ھاوبەشی چەپی کوردستان}} {{پەرلەمانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|کوردستان|کۆمۆنیزم|سۆشیالیزم|عێراق|دەیەی ١٩٩٠}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:حیزبی شیوعی کوردستان-عێراق]] [[پۆل:لیژنەی کاری ھاوبەشی چەپی کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی عێراق]] [[پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:پەرلەمانی کوردستان]] [[پۆل:پارتە سیاسییەکان لە ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی کوردستان]] 39woko9y9tp23jss2425486p0r9m8qb 0 12248 1675147 1659336 2026-09-25T17:03:22Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675147 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Soil profile.png|چەپ|250px|وێنۆک|نموونەیەک لە [[خاک]] کە بەشی سەرەوەی خاکێکی تۆخە و بەشی ژێرەوەی خاکێکی کاڵ یان [[سوور]]ە]] '''خۆڵ''' یان '''گڵ''' (بە [[ئینگلیزی]]: Soil) تەنێکە کارلێکردنی خۆیی تێدایە کە لە نوێبوونەوە و بەرەو پێش چووندایە. ئەو دەنکۆڵانەی لێشی ھاتوون قەبارە و شێوەیان جیاوازە، کە پێیان دەوترێت ([[قوڕ]]، [[لم]]، [[لیتە]]). بریتییە لە تەنێکی زنیدوو کە لە تێکەڵەی مادەی ئەندامی و کانزایی و ئاو و ھەوا پێکدێت و بریتییە لە چینێکی فشەڵی ورد کە زۆربەی وشکانی سەر ڕووی زەوی دادەپۆشن و ئەستوری لە چەند سانتیمەترێکەوە دەست پێدەکات تا چەندین مەتر. ھەروەھا خاک تەنێکە بە ھۆی کارلێکی بەرگی بەردین و بەرگی گازی و بەرگی ژیان و بەرگی ئاوەوە بەردەوام لە پێشکەوتن و گەشە کردن دایە. خاک سەرچاوەی ژیانە بۆ ھەموو بوونەوەرە زیندووەکان و لە ماوەی دروست بوونیدا بە چەند قۆناغێکدا تێدەپەڕێت، کە دەست پێدەکات بە وردبوونی بەردەکان و شیبوونەوەی مادە ئەندامییەکان و تێکەڵ بوونی ئاو و ھەوا، و چواردە ڕەگەز لە دروست بوونی خاکدا بەشداری دەکەن، ئەمە جگە لە ڕەگەزەکانی دیکە، ئەوانیش بریتین لە: ئۆکسیجن، کاربۆن، [[نایترۆجین]]، سلیکۆن، ئەلەمنیۆم، ئاسن، کالسیۆم، مەگنیسیۆم، سۆدیپم، پۆتاسیۆم و ھەتد. == ژمارەی [[ھایدرۆجین]]ی خاک == * ئەگەر ھاتوو خاکەکە ژمارەی ھایدرۆجینی لە ژمارە (٧) کەمتر بوو واتە خاکەکە ترشە و بەس بۆ کشتوکاڵکردنی پەتاتەی شیرین باشە. * خاکی ھاوسەنگ کە ژمارەی ھایدرۆجینی (٧) و زۆر لە بارە بۆ کشتوکاڵی گەنم. * خاکی تفت کە ژمارەی ھایدرۆجینی لە (٧) زیاترە و دەگمەنە کستوکاڵی تیا بکرێت. == جۆری خۆڵ بەپێی گەورەیی دەنک == خۆڵەکان بەپێی گەورەیی دەنکەکانیان دەکرێن بە چەند بەشەوە: وردەبەرد، [[چەو]]، ڕیخ یا زیخ، سیلت (silt) و کلەی (Clay).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Craig, Robert F. Craig's soil mechanics. CRC press, 2004.}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[خاک]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * http://www.h4kurd.con{{بەستەری مردوو|url=http://www.h4kurd.con/ |date=کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ }}{{dead link|date=ئەیلوولی ٢٠١٧ |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://en.wikipedia.org {{تووڵی دەروازە|زانست|وزە|پزیشکی|ژینناسی|ئاو}} {{پۆلی کۆمنز|Soils}} {{وزە-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:باخەوانی]] [[پۆل:خۆڵ]] [[پۆل:ماددە سروشتییەکان]] [[پۆل:سەرچاوە سروشتییەکان]] a3hlq700q9l4uqc2lubksfg5tjptjql 0 12801 1675507 1512229 2026-09-26T07:37:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کیمیا-کۆلکە) 1675507 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قوڕقوشم''' (ھەروەھا '''سرفت'''، '''زرفت''' یان '''سرپ'''؛ {{لە زمانی||ئینگلیزی|Lead}})یەکێکە لە توخمە کیمیایییەکان، ھێماکەی (Pb) و گەردیلەی ژمارە (٨٢)یە. ==سەرچاوە == {{خشتەی خولی بچووک}} {{تووڵی دەروازە|کیمیا|زانستی ماددە}} {{پۆلی کۆمنز|Lead}} {{کیمیا-کۆلکە}} [[پۆل:توخمە کیمیایییەکان]] [[پۆل:واوشە تورکییەکان]] [[پۆل:قوڕقوشم]] t71uvavx8g7kk39qy7qn0fv80ep714a 0 15054 1675294 1673969 2026-09-25T20:16:37Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی یەک سەرچاوە|ژکزی یەک سەرچاوە]]}} 1675294 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ |ناو = |وێنە = [[File:Karim Benzema wearing Real Madrid home kit 2021-2022.jpg|بێچوارچێوە |]] |سەردێڕ = |ناوی تەواو = کەریم موستەفا بێنزێما |ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩ی کانوونی یەکەمی ١٩٨٧<br>(٣٣ ساڵ) |شوێنی لەدایکبوون = [[لیۆن]]، فەڕەنسا |جێگای یاریکردن = [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەر (تۆپی پێ)]] |یانەی ئێستا = [[یانەی ئیتیحاد|ئیتیحاد]] |ژمارەی یانە = نییە |باڵا = ١،٨٥م }} '''کەریم مستەفا بێنزیما''' (بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: کریم بن زیمة؛ بە [[زمانی فەڕەنسی|فەڕەنسی]]: Karim Benzema؛ لەدایکبووی ١٩ی کانوونی یەکەمی [[١٩٨٧]]) بە ڕەچەڵەک دەچێتەوە سەر ووڵاتی [[جەزائیر]]، دایک و باوکی بە ڕاستەقینە [[جەزائیر]]ین و ھەردووکیان لە ڕەچەڵەکی کابیلیای جەزائیرن بەڵام بەھۆی ئەوەی لە فەڕەنسا لە دایک بووە و ڕەگەزنامەی ئەو ووڵاتەی ھەیە بۆیە یاری بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] دەکات. لە ساڵی ٢٠٢٢، بووە براوەی خەڵاتی بالۆندۆر.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Benzema wins Ballon d'Or for first time|ناونیشان=https://www.bbc.com/sport/football/63288656|newspaper=BBC Sport|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢|زمان=en-GB}}</ref> == دەستکەوتەکان == === لیۆن === * [[لیگ ١|'''خوولی فەڕەنسی''']]، ٤ جار (٢٠٠٤-٢٠٠٥) (٢٠٠٥-٢٠٠٦) (٢٠٠٦-٢٠٠٧) (٢٠٠٧-٢٠٠٨) * '''جامی فەڕەنسی''' ١ جار (٢٠٠٧-٢٠٠٨) * '''جامی پاڵەوانەکانی فەڕەنسی''' ٤ جار (٢٠٠٤-٢٠٠٥) (٢٠٠٥-٢٠٠٦) (٢٠٠٦-٢٠٠٧) (٢٠٠٧-٢٠٠٨) === ڕیال مەدرید === * [[لا لیگا|'''خولی ئیسپانی''']]، ٤ جار (٢٠١١-٢٠١٢) (٢٠١٦-٢٠١٦) (٢٠١٩-٢٠٢٠) (٢٠٢١-٢٠٢٢) * '''[[جامی سووپەری ئیسپانیا]]'''، ٤ جار ([[جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٢|٢٠١٢-٢٠١٣]]) ([[جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٧|٢٠١٧-٢٠١٨]]) ([[جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠١٩|٢٠١٩-٢٠٢٠]]) ([[جامی سووپەری ئیسپانیای ٢٠٢١|٢٠٢١-٢٠٢٢]]) * [[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا|'''خولی یانە پاڵەوانەکانی ئەورووپا''']]، ٥ جار ([[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٣–١٤|٢٠١٣–٢٠١٤]]) ([[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٥–١٦|٢٠١٥–٢٠١٦]]) ([[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٧–١٦|٢٠١٦–٢٠١٧]]) ([[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠١٨–١٧|٢٠١٧–٢٠١٨]]) ([[خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپای ٢٠٢٢–٢١|٢٠٢١-٢٠٢٢]]) * [[جامی شای ئیسپانیا|'''جامی شای ئیسپانیا''']]، ٢ جار (٢٠١٠–٢٠١١) (٢٠١٣–٢٠١٤) * '''[[جامی جیھانیی یانەکان]]'''، ٤ جار (٢٠١٤، ٢٠١٦، ٢٠١٧، ٢٠١٨) * [[جامی سووپەری ئەورووپا|'''جامی سووپەری ئەورووپا''']]، ٣ جار (٢٠١٤-٢٠١٥) (٢٠١٦-٢٠١٧) (٢٠١٧-٢٠١٨) * === ھەڵبژاردەی فەڕەنسا === * جامی نەتەوەکانی ئەوڕووپا بۆ خوار تەمەن ۱۷ ساڵ لە ساڵی [[۲۰٠٤]] === دەستکەوتی تاکەکەس === * باشترین یاریزانی لاوی ئەوڕووپا [[٢٠٠٨]] * باشترین یاریزان لە فەڕەنسا ۳ جار لە ساڵەکانی ۲۰۱۱، ۲۰۱۲، ۲۰۱٤ * [[تۆپی زێڕین ١٩٥٦|بالۆندۆر]] ٢٠٢٢<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == <references /> * [https://web.archive.org/web/20130601130210/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193041476158/1202775163178/jugador/Jugador/Benzema.htm پڕۆفایلی بنزیمە | ماڵپەڕی فەرمی یانەی ڕیال مەدرید] * [http://webarchive.loc.gov/all/20090219093038/http://www.benzema.com// ماڵپەڕی فەرمی کەریم بنزیمە] {{پێکھاتەی یانەی تۆپی پێی ڕیال مەدرید}} ==بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ژیاننامە|دەیەی ٢٠١٠|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Karim Benzema}} [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵات لە ئیسپانیا]] [[پۆل:موسڵمانانی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی فەڕەنسی]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠٠٨]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا بۆ تۆپی پێی ٢٠١٢]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی ڕیال مەدرید]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی فەڕەنسا]] [[پۆل:یاریزانانی لیگ ١]] [[پۆل:یاریزانانی براوەی خولی پاڵەوانەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:یاریزانانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠]] nec0jcg1gcdfhxfpnsjb8bld18vhk2n 10 17717 1675009 890923 2026-09-25T12:50:31Z DreamHourFlight 39788 وەرگێڕان 1675009 wikitext text/x-wiki <includeonly> <!----------Speaker of the House----------> {{#if:{{{speaker|}}}| {{#if:{{{state_legislature|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{speaker}}} [[وتەبێژی {{{legislature|}}} Legislature]] {{!}}- |{{#if:{{{state_assembly|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{speaker}}} [[وتەبێژی {{{state_assembly|}}} {{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|Nevada||{{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|New Jersey|General|State}}}} Assembly]] {{!}}- |{{#if:{{{speaker|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{speaker}}} {{#if:{{{speaker_office|}}}|{{{speaker_office}}}|[[وتەبێژی {{#if:{{{state_delegate|}}} |{{{state_delegate}}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|United States}}}} House of {{#if:{{{state_delegate|}}}|Delegates|Representatives}}|وتەبێژی {{#if:{{{state_delegate|}}} |{{{state_delegate}}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|U.S.}}}} House of {{#if:{{{state_delegate|}}}|Delegates|Representatives}}]]}} {{!}}- }} }} }} }} <!----------Office----------> {{#if:{{{{{#if:{{{nominee|}}}|nominee|candidate}}|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{#if:{{{party{{#if:{{{party_election||}}}|_election||}}|}}}|{{{party{{#if:{{{party_election||}}}|_election||}}|}}}&#32;}}{{#if:{{{nominee|}}}|{{#if:{{{party{{#if:{{{party_election||}}}|_election||}}|}}}|n|N}}ominee|{{#if:{{{party{{#if:{{{party_election||}}}|_election||}}|}}}|c|C}}andidate}} for<br>{{{{{#if:{{{nominee|}}}|nominee|candidate}}|}}} {{!}}- {{#if:{{{termstart|}}}{{{election_date|}}} | {{!}}colspan=2 style="border-bottom:none; text-align:center"{{!}}{{nowrap|'''Election date'''}}<br />{{#if:{{{election_date|}}}|{{{election_date}}}|{{{termstart}}}}} {{!}}- }} }} {{#if:{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}|| {{#if:{{{jr/sr|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} [[United States Senate|<!--Changed code to eliminate "Junior/Senior" distinction for U.S. Senators per [[Template talk:Infobox Officeholder#Senior/Junior U.S. Senators]]{{{jr/sr}}}-->United States Senator{{#if:{{{succeeding|}}} |-elect}}]]<br />from {{{state}}} {{!}}- }} {{#if:{{{jr/sr and state|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{jr/sr and state}}} {{!}}- }} {{#if:{{{state_senate|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} ئەندامی [[{{{state_senate}}} Senate]]<br />from the {{{district}}} district{{#if:{{{prior_term|}}}| <br /><small>{{{prior_term}}}</small>}} {{!}}- }} {{#if:{{{state_legislature|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} ئەندامی [[{{{state_legislature}}} Legislature]]<br />from the {{{district}}} district {{!}}- }} }} {{#if:{{{{{#if:{{{ambassador_from|}}}|ambassador|minister}}_from|}}}|| {{#if:{{{order|}}} | ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} <!-- -->{{{order}}}<!-- -->{{#if:{{{office|}}} |&#32;[[{{{office}}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{state|}}} |&#32;[[{{{state}}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{title|}}} |&#32;{{{title}}}}}<!-- --> {{!}}-| {{#if:{{{office|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{office}}} {{!}}- }} {{#if:{{{title|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{title}}} {{!}}- }} }} }} <!----------Ambassador----------> {{#if:{{{{{#if:{{{ambassador_from|}}}|ambassador|minister}}_from|}}}| {{#if:{{{country|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{#if:{{{order|}}}|{{{order}}}}} [[{{{{{#if:{{{ambassador_from|}}}|ambassador|minister}}_from}}} Ambassador to {{{country}}}{{#if:{{{minister_from|}}}|{{!}}{{{minister_from}}} Minister to {{{country}}}}}]] {{!}}- }} }} <!----------MP----------> {{#if:{{{constituency_AM|}}}{{{constituency_MP|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{#ifeq:{{{parliament|}}}|Ireland|[[Teachta Dála]]|{{#if:{{{constituency_AM|}}}|{{#if:{{{assembly|}}}|ئەندامی [[{{{assembly}}} Assembly]]|Assembly Member}}|Member of {{#if:{{{parliament|}}}|the [[{{{parliament}}} Parliament]]|Parliament}}}}}}<br />for {{{constituency_{{#if:{{{constituency_AM|}}}|AM|MP}}}}} {{!}}- }} {{#if:{{{riding|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{#if:{{{constituency_AM|}}}|{{#if:{{{assembly|}}}|ئەندامی [[{{{assembly}}} Assembly]]|Assembly Member}}|Member of {{#if:{{{parliament|}}}|the [[{{{parliament}}} Parliament]]|Parliament}}}}<br />for {{{riding}}} {{!}}- }} <!----------Majority Leader (State Senate)----------> {{#if:{{{majority_leader|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{majority_leader}}} {{#if:{{{state_senate|}}}|[[Majority Leader of the {{{state_senate}}} Senate]]|[[United States Senate Majority Leader]]}} {{!}}- }} <!----------Majority Floor Leader (State Senate)----------> {{#if:{{{majority_floor_leader|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{majority_floor_leader}}} [[Majority Floor Leader of the {{{state_senate}}} Senate]] {{!}}- }} <!----------Minority Leader (State Senate)----------> {{#if:{{{minority_leader|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{minority_leader}}} [[Minority Leader of the {{{state_senate}}} Senate]] {{!}}- }} <!----------Minority Floor Leader (State Senate)----------> {{#if:{{{minority_floor_leader|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{minority_floor_leader}}} [[Minority Floor Leader of the {{{state_senate}}} Senate]] {{!}}- }} <!----------Congressman----------> {{#if:{{{state_legislature|}}}{{{state_senate|}}}{{{jr/sr|}}}{{{jr/sr and state|}}}|| {{#if:{{{district|}}}| {{#if:{{{succeeding|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} Member-elect of the [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان|U.S.&#32;House&#32;of&#32;Representatives]]{{#if:{{{state|}}}|&#32;from<br />{{{state}}}'s {{{district}}}}}&#32;district {{!}}-|{{#if:{{{state_assembly|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} ئەندامی [[{{{state_assembly|}}} {{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|Nevada||{{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|New Jersey|General|State}}}} Assembly]]<br />from {{#if:{{{state_assembly|}}}|the {{{district}}}}} district {{!}}- |{{#if:{{{district|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} ئەندامی [[{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|{{#if:{{{state_delegate|}}}|{{{state_delegate}}}|United States }}}} {{#if:{{{state_delegate|}}}|House of Delegates|House of Representatives}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|{{#if:{{{state_delegate|}}}|{{{state_delegate}}}|U.S.}}}}&#32;{{#if:{{{state_delegate|}}}|House&#32;of&#32;Delegates|{{#if:{{{state_house|}}}| }}House&#32;of&#32;Representatives}}]]<br />from {{#if:{{{state_delegate|}}}|the |{{#if:{{{state_house|}}}|the |{{{state}}}'s}}}} {{{district}}} district{{#if:{{{prior_term|}}}| <br /><small>{{{prior_term}}}</small>}} {{!}}- }} }} }} }} }} <!----------Term----------> {{#if:{{{{{#if:{{{nominee|}}}|nominee|candidate}}|}}}|| {{#if:{{{succeeding|}}}| {{!}}colspan=2 style="border-bottom:none; text-align:center"{{!}}{{nowrap|'''دەستبەکاربوون'''}}<br />{{{termstart}}} {{!}}- |{{#if: {{{term|}}}| {{!}}colspan=2 style="border-bottom:none; text-align:center"{{!}}{{nowrap|'''لە پۆستدا بووە'''}}<br />{{{term}}} {{!}}- }} {{#if:{{{termstart|}}}| {{#if:{{{termend|}}} |<!--then term has start and end:--> {{!}}colspan=2 style="border-bottom:none; text-align:center"{{!}}{{nowrap|'''لە پۆستدا بووە'''}}<br />{{{termstart}}}{{#iferror:{{#expr:{{{termstart}}}*{{{termend}}}}}|&nbsp;–&#32;|–}}{{{termend}}}{{#if:{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}}|<br />{{#if:{{{alongside|}}}|هاوشانی|Co-leading}}&#32;{{#if:{{{alongside|}}}|{{{alongside}}}|{{{co-leader}}}}}}} {{!}}- |<!--else:--> <!--term is ongoing--> {{!}}colspan=2 style="text-align:center; background-color: lavender"{{!}} '''[[لە پۆستدایە]]''' {{!}}- }} {{#if:{{{termend|}}} |<!--then nothing else; term has ended--> |<!--else term is ongoing:--> {{!}}colspan=2 style="text-align:center"{{!}}{{nowrap|'''گرتنە دەست'''}}&#32;<br />{{{termstart}}}{{#if:{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}}|<br />{{#if:{{{alongside|}}}|هاوشانی|Co-leader}}&#32;{{#if:{{{alongside|}}}|{{{alongside}}}|{{{co-leader}}}}}}} {{!}}- }} }} }} }} <!---------- President, Prime Minister, Governor----------> {{#if:{{{monarch|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} پادشا {{!}} {{{monarch}}} {{!}}- }} {{#if:{{{president|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} سەرۆک کۆمار {{!}} {{{president}}} {{!}}- }} {{#if:{{{governor_general|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|Governor General}} {{!}} {{{governor_general}}} {{!}}- }} {{#if:{{{primeminister|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|سەرۆک وەزیران}} {{!}} {{{primeminister}}} {{!}}- }} {{#if:{{{chancellor|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} شالیار {{!}} {{{chancellor}}} {{!}}- }} {{#if:{{{minister|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} وەزیر {{!}} {{{minister}}} {{!}}- }} {{#if:{{{taoiseach|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} Taoiseach {{!}} {{{taoiseach}}} {{!}}- }} {{#if:{{{firstminister|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|First Minister}} {{!}} {{{firstminister}}} {{!}}- }} {{#if:{{{chiefminister|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|Chief Minister}} {{!}} {{{chiefminister}}} {{!}}- }} {{#if:{{{premier|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} سەرۆک وەزیران {{!}} {{{premier}}} {{!}}- }} {{#if:{{{governor|}}}| ! Governor {{!}} {{{governor}}} {{!}}- }} {{#if:{{{lieutenant_governor|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|Lieutenant Governor}} {{!}} {{{lieutenant_governor}}} {{!}}- }} <!---------- Vice president/s, Vice Prime Minister/s, Deputy/ies, Lieutenant/s----------> {{#if:{{{vicepresident|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|{{#if:{{{office|}}}|{{#ifeq:{{isValidPageName|Vice {{{office}}}}}|valid|[[Vice {{{office}}}|جێگری سەرۆک]]|جێگری سەرۆک}}|جێگری سەرۆک}}}} {{!}} {{{vicepresident}}} {{!}}- }} {{#if:{{{vicegovernor|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|{{#if:{{{office|}}}|{{#ifeq:{{isValidPageName|Vice {{{office}}}}}|valid|[[Vice {{{office}}}|جێگری پارێزگار]]|جێگری پارێزگار}}|جێگری پارێزگار}}}} {{!}} {{{vicegovernor}}} {{!}}- }} {{#if:{{{viceprimeminister|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|{{#if:{{{office|}}}|[[Vice {{{office}}}|Vice PM]]|جێگری [[سەرۆک وەزیران]]}}}} {{!}} {{{viceprimeminister}}} {{!}}- }} {{#if:{{{vicepremier|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|{{#if:{{{office|}}}|{{#ifeq:{{isValidPageName|Vice {{{office}}}}}|valid|[[Vice {{{office}}}|Vice Premier]]|Vice Premier}}|Vice Premier}}}} {{!}} {{{vicepremier}}} {{!}}- }} {{#if:{{{deputy|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{#if:{{{office|}}}|{{#ifeq:{{isValidPageName|جێگری {{{office}}}}}|valid|[[جێگری {{{office}}}|جێگر]]|جێگر}}|جێگر}} {{!}} {{{deputy}}} {{!}}- }} {{#if:{{{leader|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} ڕێبەر {{!}} {{{leader}}} {{!}}- }} {{#if:{{{lieutenant|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{#if:{{{office|}}}|[[Lieutenant {{{office}}}|Lieutenant]]|Lieutenant}} {{!}} {{{lieutenant}}} {{!}}- }} {{#if:{{{nominator|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|پاڵێوراوە لەلایەن}} {{!}} {{{nominator}}} {{!}}- }} {{#if:{{{appointer|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|دەستنیشان کراوە لەلایەن}} {{!}} {{{appointer}}} {{!}}- }} <!---------- Blank fields ----------> {{#if:{{{1namedata|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{{1blankname|}}} {{!}} {{{1namedata}}} {{!}}- }} {{#if:{{{2namedata|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{{2blankname|}}} {{!}} {{{2namedata}}} {{!}}- }} {{#if:{{{3namedata|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{{3blankname|}}} {{!}} {{{3namedata}}} {{!}}- }} {{#if:{{{4namedata|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{{4blankname|}}} {{!}} {{{4namedata}}} {{!}}- }} {{#if:{{{5namedata|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{{5blankname|}}} {{!}} {{{5namedata}}} {{!}}- }} <!----------Predecessor/successor----------> {{#if:{{{runningmate|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|کێبركێکار}} {{!}} {{{runningmate}}} {{!}}- }} {{#if:{{{opponent|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} ڕکابەر {{!}} {{{opponent}}} {{!}}- }} {{#if:{{{incumbent|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} لە پۆستدایە {{!}} {{{incumbent}}} {{!}}- }} {{#if:{{{succeeding|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} دوابەدوای {{!}} {{{succeeding}}} {{!}}- |{{#if:{{{preceding|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} بەر لە {{!}} {{{preceding}}} {{!}}- }} {{#if:{{{{{#if:{{{predecessor|}}}|predecessor|preceded}}|}}} | ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|پێشینە}} {{!}} {{{{{#if:{{{predecessor|}}}|predecessor|preceded}}|}}} {{!}}- }} {{#switch:{{{{{#if:{{{successor|}}}|successor|succeeded}}|}}} | لە پۆستدایە | '''لە پۆستدایە''' | ''لە پۆستدایە'' | [[لە پۆستدایە]] | لە پۆستدایە | '''لە پۆستدایە''' | ''لە پۆستدایە'' | [[لە پۆستدایە]] = |{{#if:{{{{{#if:{{{successor|}}}|successor|succeeded}}|}}} | ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|پاشینە}} {{!}} {{{{{#if:{{{successor|}}}|successor|succeeded}}|}}} }} {{!}}- }}}} <!-----Constituency-----> {{#if:{{{constituency|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} ناوچەی بەربژێری {{!}} {{{constituency}}} {{!}}- }} <!-----Majority-----> {{#if:{{{majority|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} زۆرینە {{!}} {{{majority}}} {{!}}- }}</includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> ngas0jc7tbi2svyocm3f95mdp4dwr0o 1675010 1675009 2026-09-25T13:04:08Z DreamHourFlight 39788 وەرگێڕان 1675010 wikitext text/x-wiki <includeonly> <!----------Speaker of the House----------> {{#if:{{{speaker|}}}| {{#if:{{{state_legislature|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{speaker}}} [[وتەبێژی {{{legislature|}}} Legislature]] {{!}}- |{{#if:{{{state_assembly|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{speaker}}} [[وتەبێژی {{{state_assembly|}}} {{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|Nevada||{{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|New Jersey|General|State}}}} Assembly]] {{!}}- |{{#if:{{{speaker|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{speaker}}} {{#if:{{{speaker_office|}}}|{{{speaker_office}}}|[[وتەبێژی {{#if:{{{state_delegate|}}} |{{{state_delegate}}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|United States}}}} House of {{#if:{{{state_delegate|}}}|Delegates|Representatives}}|وتەبێژی {{#if:{{{state_delegate|}}} |{{{state_delegate}}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|U.S.}}}} House of {{#if:{{{state_delegate|}}}|Delegates|Representatives}}]]}} {{!}}- }} }} }} }} <!----------Office----------> {{#if:{{{{{#if:{{{nominee|}}}|nominee|candidate}}|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{#if:{{{party{{#if:{{{party_election||}}}|_election||}}|}}}|{{{party{{#if:{{{party_election||}}}|_election||}}|}}}&#32;}}{{#if:{{{nominee|}}}|{{#if:{{{party{{#if:{{{party_election||}}}|_election||}}|}}}|n|N}}ominee|{{#if:{{{party{{#if:{{{party_election||}}}|_election||}}|}}}|c|C}}andidate}} for<br>{{{{{#if:{{{nominee|}}}|nominee|candidate}}|}}} {{!}}- {{#if:{{{termstart|}}}{{{election_date|}}} | {{!}}colspan=2 style="border-bottom:none; text-align:center"{{!}}{{nowrap|'''Election date'''}}<br />{{#if:{{{election_date|}}}|{{{election_date}}}|{{{termstart}}}}} {{!}}- }} }} {{#if:{{{majority_leader|}}}{{{minority_floor_leader|}}}{{{minority_leader|}}}{{{majority_floor_leader|}}}|| {{#if:{{{jr/sr|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا|ئەندامی ئەنجومەنی پیرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان{{#if:{{{succeeding|}}}|ی ھەڵبژێردراو}}]]<br />لە {{{state}}} {{!}}- }} {{#if:{{{jr/sr and state|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{jr/sr and state}}} {{!}}- }} {{#if:{{{state_senate|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} ئەندامی [[{{{state_senate}}} Senate]]<br />لە بازنەی {{{district}}}{{#if:{{{prior_term|}}}| <br /><small>{{{prior_term}}}</small>}} {{!}}- }} {{#if:{{{state_legislature|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} ئەندامی [[{{{state_legislature}}} Legislature]]<br />لە بازنەی {{{district}}} {{!}}- }} }} {{#if:{{{{{#if:{{{ambassador_from|}}}|ambassador|minister}}_from|}}}|| {{#if:{{{order|}}} | ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} <!-- -->{{{order}}}<!-- -->{{#if:{{{office|}}} |&#32;[[{{{office}}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{state|}}} |&#32;[[{{{state}}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{title|}}} |&#32;{{{title}}}}}<!-- --> {{!}}-| {{#if:{{{office|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{office}}} {{!}}- }} {{#if:{{{title|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{title}}} {{!}}- }} }} }} <!----------Ambassador----------> {{#if:{{{{{#if:{{{ambassador_from|}}}|ambassador|minister}}_from|}}}| {{#if:{{{country|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{#if:{{{order|}}}|{{{order}}}}} [[{{{{{#if:{{{ambassador_from|}}}|ambassador|minister}}_from}}} Ambassador to {{{country}}}{{#if:{{{minister_from|}}}|{{!}}{{{minister_from}}} Minister to {{{country}}}}}]] {{!}}- }} }} <!----------MP----------> {{#if:{{{constituency_AM|}}}{{{constituency_MP|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{#ifeq:{{{parliament|}}}|Ireland|[[Teachta Dála]]|{{#if:{{{constituency_AM|}}}|{{#if:{{{assembly|}}}|ئەندامی [[{{{assembly}}} Assembly]]|Assembly Member}}|Member of {{#if:{{{parliament|}}}|the [[{{{parliament}}} Parliament]]|Parliament}}}}}}<br />for {{{constituency_{{#if:{{{constituency_AM|}}}|AM|MP}}}}} {{!}}- }} {{#if:{{{riding|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{#if:{{{constituency_AM|}}}|{{#if:{{{assembly|}}}|ئەندامی [[{{{assembly}}} Assembly]]|Assembly Member}}|Member of {{#if:{{{parliament|}}}|the [[{{{parliament}}} Parliament]]|Parliament}}}}<br />for {{{riding}}} {{!}}- }} <!----------Majority Leader (State Senate)----------> {{#if:{{{majority_leader|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{majority_leader}}} {{#if:{{{state_senate|}}}|[[Majority Leader of the {{{state_senate}}} Senate]]|[[United States Senate Majority Leader]]}} {{!}}- }} <!----------Majority Floor Leader (State Senate)----------> {{#if:{{{majority_floor_leader|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{majority_floor_leader}}} [[Majority Floor Leader of the {{{state_senate}}} Senate]] {{!}}- }} <!----------Minority Leader (State Senate)----------> {{#if:{{{minority_leader|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{minority_leader}}} [[Minority Leader of the {{{state_senate}}} Senate]] {{!}}- }} <!----------Minority Floor Leader (State Senate)----------> {{#if:{{{minority_floor_leader|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} {{{minority_floor_leader}}} [[Minority Floor Leader of the {{{state_senate}}} Senate]] {{!}}- }} <!----------Congressman----------> {{#if:{{{state_legislature|}}}{{{state_senate|}}}{{{jr/sr|}}}{{{jr/sr and state|}}}|| {{#if:{{{district|}}}| {{#if:{{{succeeding|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} ئەندامی ھەڵبژێردراوی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]{{#if:{{{district|}}}|<br />لە {{#if:{{{state|}}}|{{{state}}}، }}{{{district}}}}} {{!}}-|{{#if:{{{state_assembly|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} ئەندامی [[{{{state_assembly|}}} {{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|Nevada||{{#ifeq:{{{state_assembly|}}}|New Jersey|General|State}}}} Assembly]]<br />لە بازنەی {{{district}}} {{!}}- |{{#if:{{{district|}}}| ! colspan=2 style="background-color: lavender; text-align: center" {{!}} ئەندامی [[{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|{{#if:{{{state_delegate|}}}|{{{state_delegate}}}|ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان}}}}|{{#if:{{{state_house|}}} |{{{state_house}}}|{{#if:{{{state_delegate|}}}|{{{state_delegate}}}|ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا}}}}]]<br />لە {{#if:{{{state|}}}|{{{state}}}، }}{{{district}}}{{#if:{{{prior_term|}}}| <br /><small>{{{prior_term}}}</small>}} {{!}}- }} }} }} }} }} <!----------Term----------> {{#if:{{{{{#if:{{{nominee|}}}|nominee|candidate}}|}}}|| {{#if:{{{succeeding|}}}| {{!}}colspan=2 style="border-bottom:none; text-align:center"{{!}}{{nowrap|'''دەستبەکاربوون'''}}<br />{{{termstart}}} {{!}}- |{{#if: {{{term|}}}| {{!}}colspan=2 style="border-bottom:none; text-align:center"{{!}}{{nowrap|'''لە پۆستدا بووە'''}}<br />{{{term}}} {{!}}- }} {{#if:{{{termstart|}}}| {{#if:{{{termend|}}} |<!--then term has start and end:--> {{!}}colspan=2 style="border-bottom:none; text-align:center"{{!}}{{nowrap|'''لە پۆستدا بووە'''}}<br />{{{termstart}}}{{#iferror:{{#expr:{{{termstart}}}*{{{termend}}}}}|&nbsp;–&#32;|–}}{{{termend}}}{{#if:{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}}|<br />{{#if:{{{alongside|}}}|هاوشانی|Co-leading}}&#32;{{#if:{{{alongside|}}}|{{{alongside}}}|{{{co-leader}}}}}}} {{!}}- |<!--else:--> <!--term is ongoing--> {{!}}colspan=2 style="text-align:center; background-color: lavender"{{!}} '''[[لە پۆستدایە]]''' {{!}}- }} {{#if:{{{termend|}}} |<!--then nothing else; term has ended--> |<!--else term is ongoing:--> {{!}}colspan=2 style="text-align:center"{{!}}{{nowrap|'''گرتنە دەست'''}}&#32;<br />{{{termstart}}}{{#if:{{{alongside|}}}{{{co-leader|}}}|<br />{{#if:{{{alongside|}}}|هاوشانی|Co-leader}}&#32;{{#if:{{{alongside|}}}|{{{alongside}}}|{{{co-leader}}}}}}} {{!}}- }} }} }} }} <!---------- President, Prime Minister, Governor----------> {{#if:{{{monarch|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} پادشا {{!}} {{{monarch}}} {{!}}- }} {{#if:{{{president|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} سەرۆک کۆمار {{!}} {{{president}}} {{!}}- }} {{#if:{{{governor_general|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|Governor General}} {{!}} {{{governor_general}}} {{!}}- }} {{#if:{{{primeminister|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|سەرۆک وەزیران}} {{!}} {{{primeminister}}} {{!}}- }} {{#if:{{{chancellor|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} شالیار {{!}} {{{chancellor}}} {{!}}- }} {{#if:{{{minister|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} وەزیر {{!}} {{{minister}}} {{!}}- }} {{#if:{{{taoiseach|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} Taoiseach {{!}} {{{taoiseach}}} {{!}}- }} {{#if:{{{firstminister|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|First Minister}} {{!}} {{{firstminister}}} {{!}}- }} {{#if:{{{chiefminister|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|Chief Minister}} {{!}} {{{chiefminister}}} {{!}}- }} {{#if:{{{premier|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} سەرۆک وەزیران {{!}} {{{premier}}} {{!}}- }} {{#if:{{{governor|}}}| ! Governor {{!}} {{{governor}}} {{!}}- }} {{#if:{{{lieutenant_governor|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|Lieutenant Governor}} {{!}} {{{lieutenant_governor}}} {{!}}- }} <!---------- Vice president/s, Vice Prime Minister/s, Deputy/ies, Lieutenant/s----------> {{#if:{{{vicepresident|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|{{#if:{{{office|}}}|{{#ifeq:{{isValidPageName|Vice {{{office}}}}}|valid|[[Vice {{{office}}}|جێگری سەرۆک]]|جێگری سەرۆک}}|جێگری سەرۆک}}}} {{!}} {{{vicepresident}}} {{!}}- }} {{#if:{{{vicegovernor|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|{{#if:{{{office|}}}|{{#ifeq:{{isValidPageName|Vice {{{office}}}}}|valid|[[Vice {{{office}}}|جێگری پارێزگار]]|جێگری پارێزگار}}|جێگری پارێزگار}}}} {{!}} {{{vicegovernor}}} {{!}}- }} {{#if:{{{viceprimeminister|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|{{#if:{{{office|}}}|[[Vice {{{office}}}|Vice PM]]|جێگری [[سەرۆک وەزیران]]}}}} {{!}} {{{viceprimeminister}}} {{!}}- }} {{#if:{{{vicepremier|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|{{#if:{{{office|}}}|{{#ifeq:{{isValidPageName|Vice {{{office}}}}}|valid|[[Vice {{{office}}}|Vice Premier]]|Vice Premier}}|Vice Premier}}}} {{!}} {{{vicepremier}}} {{!}}- }} {{#if:{{{deputy|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{#if:{{{office|}}}|{{#ifeq:{{isValidPageName|جێگری {{{office}}}}}|valid|[[جێگری {{{office}}}|جێگر]]|جێگر}}|جێگر}} {{!}} {{{deputy}}} {{!}}- }} {{#if:{{{leader|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} ڕێبەر {{!}} {{{leader}}} {{!}}- }} {{#if:{{{lieutenant|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{#if:{{{office|}}}|[[Lieutenant {{{office}}}|Lieutenant]]|Lieutenant}} {{!}} {{{lieutenant}}} {{!}}- }} {{#if:{{{nominator|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|پاڵێوراوە لەلایەن}} {{!}} {{{nominator}}} {{!}}- }} {{#if:{{{appointer|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|دەستنیشان کراوە لەلایەن}} {{!}} {{{appointer}}} {{!}}- }} <!---------- Blank fields ----------> {{#if:{{{1namedata|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{{1blankname|}}} {{!}} {{{1namedata}}} {{!}}- }} {{#if:{{{2namedata|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{{2blankname|}}} {{!}} {{{2namedata}}} {{!}}- }} {{#if:{{{3namedata|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{{3blankname|}}} {{!}} {{{3namedata}}} {{!}}- }} {{#if:{{{4namedata|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{{4blankname|}}} {{!}} {{{4namedata}}} {{!}}- }} {{#if:{{{5namedata|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{{5blankname|}}} {{!}} {{{5namedata}}} {{!}}- }} <!----------Predecessor/successor----------> {{#if:{{{runningmate|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|کێبركێکار}} {{!}} {{{runningmate}}} {{!}}- }} {{#if:{{{opponent|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} ڕکابەر {{!}} {{{opponent}}} {{!}}- }} {{#if:{{{incumbent|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} لە پۆستدایە {{!}} {{{incumbent}}} {{!}}- }} {{#if:{{{succeeding|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} دوابەدوای {{!}} {{{succeeding}}} {{!}}- |{{#if:{{{preceding|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} بەر لە {{!}} {{{preceding}}} {{!}}- }} {{#if:{{{{{#if:{{{predecessor|}}}|predecessor|preceded}}|}}} | ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|پێشینە}} {{!}} {{{{{#if:{{{predecessor|}}}|predecessor|preceded}}|}}} {{!}}- }} {{#switch:{{{{{#if:{{{successor|}}}|successor|succeeded}}|}}} | لە پۆستدایە | '''لە پۆستدایە''' | ''لە پۆستدایە'' | [[لە پۆستدایە]] | لە پۆستدایە | '''لە پۆستدایە''' | ''لە پۆستدایە'' | [[لە پۆستدایە]] = |{{#if:{{{{{#if:{{{successor|}}}|successor|succeeded}}|}}} | ! style="text-align:right;" {{!}} {{nowrap|پاشینە}} {{!}} {{{{{#if:{{{successor|}}}|successor|succeeded}}|}}} }} {{!}}- }}}} <!-----Constituency-----> {{#if:{{{constituency|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} ناوچەی بەربژێری {{!}} {{{constituency}}} {{!}}- }} <!-----Majority-----> {{#if:{{{majority|}}}| ! style="text-align:right;" {{!}} زۆرینە {{!}} {{{majority}}} {{!}}- }}</includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> snzvt2r3in7aq005n7e1dfka7x28aue 0 19178 1675512 1650629 2026-09-26T07:38:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675512 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوڕەگۆ | ناوی_خۆماڵی = Qurago | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قوڕەگۆ.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قوڕەگۆ | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ڕانیە]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥٣٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوڕەگۆ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ڕانیە]](ناوەند)، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قوڕەگۆ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دووگۆمان]] و لە باشوور لەگەڵ [[بەنداوی دووکان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[چۆمەسوتاو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بۆسکێن، ڕانیە|بۆسکێن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 9k9xxzisbgrl1ridfmgtubknzzdgl71 0 19918 1675333 1537591 2026-09-25T22:34:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675333 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قزلەر | ناوی_خۆماڵی = Qzlar | ناوەکانی_تر = Qizler | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قزلەر.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قزلەر | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١٢١٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قزلەر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قزلەر لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[چۆخماخ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دارتووی مەولانە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھەنارانی کۆن]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[مێرگەپان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> ==ناو== لە کۆندا ئەم دێیە ناوی (قەدپاڵ) بووە با واتای(دامێنی چیا)کە زیاتر لە ٧٠٠ ماڵ ئەبێت، پاش ھێرشی [[تورک]] ناوەکەی دەگۆڕێت بۆ قزلەر، کاتێک چەند سەربازێکی تورک دەیانەوێت دەست درێژی بکەنە سەر چەند ئافرەتێکی ئەم دێیە ئیتر ئافرەتەکان لێیان دێنە دەست و سەربازەکان ئەگرن ئیدی وشەی قزلەر واتا (کچان) ئەبێت بە ناسنامەی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 164aoi5ytvfa52d45q0esfq76oqgh5f 0 21219 1675145 1665736 2026-09-25T16:42:59Z DreamHourFlight 39788 وتارەکە بە زمانی لایەنگیری نووسراوە، سەرچاوەکان بێ لایەن نین، و ئاماژە بە هیچ لاپەڕەیەک بە دیاریکراوی نەدراوە و تەنها بەستەرێک بە کتێبەکان دراوە لەگەڵ ویکیپیدیای عەرەبی 1675145 wikitext text/x-wiki {{بێلایەنی}} {{سەرچاوەی لایەنگر}} {{Databox}} '''محەممەدی کوڕی عەبدولوەھابی کوڕی سلێمان ئەلتەمیمی''' (١١١٥ - ١٢٠٦ [[ڕۆژژمێری کۆچی|کۆچی]]) (١٧٠٣ - ١٧٩١ [[ڕۆژژمێری زایینی|زایینی]]) زانایەکی ئایینی [[سوننە|سوننی]] لەسەر ڕێبازی [[حەنبەلی]] بوو. خەڵکی لە ھەموو شوێنێک دەھاتن وە لە کۆڕ و وتار و وانەکانی ئامادە دەبوون. لەلایەن ھەندێکەوە بە یەکێک لە زانایانی ئایینی [[ئیسلام]]ی لە [[نیمچە دوورگەی عەرەب]]ی دادەنرێت، کە تیایدا دەستی کرد بە بڵاوکردنەوەی تەوحید بۆ موسڵمانان لە [[حیجاز]]. == لەدایکبوون و گەورەبوونی == لە ساڵی [[١١١٥]] [[ڕۆژژمێری کۆچی|کۆچی]] لە [[گوندی عەیین]]ەی سەربە ([[نەجد]]) لە باکووری ڕۆژئاوای شاری [[ڕیاز]] لەدایک بووە. باوکی دادوەر بووە لە شارۆچکەی عەیینە. ھەر لە بچووکیەوە [[قورئان]]ی بە منداڵەکەی لەبەرکردووەو فێری [[فیقھی ئیسلامی|فیقھی]] کردووە. بەم شێوەیە محەممەدی کوڕی عەبدول وەھاب ھەر لەمنداڵیەوە زۆر فەرموودەی پێغەمبەری لەبەر کردووە. کاتێک گەورەبووە زۆر تامەزرۆی سەردانی کردنی [[کەعبە|ماڵی خوای]] کردووە لە [[مەککە]]. لەوێدا بووەتە خوێندکاری چەند زانایەک و پاشان چووەتە شاری [[مەدینە]]ی و لە لای زاناو شێخە مەزنەکانی ئەوێ وانەی خوێندووە. == منداڵەکانی == # حەسەن کوری محمد کوری عەبدول وەھاب # حسێن کوری محمد کوری عەبدول وەھاب # ئیبراھیم کوری محمد کوری عەبدول وەھاب # عەبدوڵا کوری محمد کوری عەبدول وەھاب # عەلی کوری محمد کوری عەبدول وەھاب # فاتمە کچی محمد کوری عەبدول وەھاب # عەبدول عەزیز کوری محمد کوری عەبدول وەھاب == گەڕان بەدوای زانستدا == بۆ مەبەستنی دەستخستنی زانست ھاتووەتە [[عێراق]] و سەرەتا لە شاری [[پارێزگای بەسرە|بەسڕە]] دەستی کردووە بە بانگەواز و داوای کردووە موسڵمانان ئایینەکەیان تەنیا لە [[قورئان]] [[وسوننەت]] وەربگرن وداوای کردووە زانایانی موسڵمان ئازا و بوێر بن بۆ لادان و نەھێشتنی ھەرچی ئەفسانە و شتی داھێنراو کە بۆ ئایین زیادکراوە، بەڵام لەوێدا ڕووبەڕووی دژایەتی و پێھەڵشاخانێکی زۆر بووەتەوە لە لایەن زاناکانی ئەوێدا و زۆر ئەزێت دراوە بۆیە بە دڵتەنگی وخەمبارییەوە گەڕاوەتەوە وڵاتەکەی خۆی. == مامۆستاکانی == * شێخ عەبدوڵا کوڕی سالم بەسری لە [[مەککە]] وانەی لا خوێندوە. * شێخ عەبدوڵا کوڕی ئیبراھیم کوڕی سەیف لە مەدینە وانەی لا خوێندوە. * شێخ محەممەد کوڕی حەیات کوڕی ئیبراھیم ئەلسندی. * شێخ ئیسماعیل کوڕی محەممەد عەجلونی شامی. * شێخ عەبدوڵا کوڕی فیرۆز ئیحسائی. == خوێندکارەکانی == زۆربەی خەڵکی [[درعییە]] زانست و زانیارییان لە محەممەدی کوری عەبدول وەھاب وەرگرتوە وە ھەندێک لە خوێندکارەکانی کوڕەکانی خۆی بوون. * حسێن کوری محمد کوری عەبدول وەھاب * عەبدوڵا کوری محمد کوری عەبدول وەھاب * عەلی کوری محمد کوری عەبدول وەھاب * ئیبراھیم کوری محمد کوری عەبدول وەھاب * شێخ سەعید کوڕی حەجی * شێخ عەبدول عەزیز کوڕی حسین * شێخ حەمد کوڕی موعەمەر * وە جگە لەمانیش == بیروباوەر و بانگەوازی == محەممەدی کوری عەبدول وەھاب بانگەوازی بۆ [[یەکتاپەرستی]] دەکرد. لە بەر ئەوە شوێنکەوتوانی ئەو بانگەوازە ناودەبرێن بە [[سەلەفی]]. ھەوڵی دەدا بۆ لادانی ئەفسانە و زیادکراوەکان بۆ دین و نەھێشتنی ئەو جادووباز و قەشانەی لە ناوچەی (نەجد) خەڵکیان ھەڵدەخەڵەتاند و فێلێیان لەخەڵک دەکرد بەناوی دین ودەیانگوت ئێمە پەنھان ^(غەیب) دەزانین. بەردەوام نامەی دەنارد بۆ شازادە و دەسەڵاتدارانی ناوچەکان و ئامۆژگاری دەکردن بەوەی حوکم بە [[قورئان]] و [[فەرموودە]] بکەن، تاوای لێھات خەڵکێکی زۆر کاریگەر بوون بە بانگەوازەکەی. لەپێناوی سەرخستنی ئەم بانگەوازەدا محەممەدی کوری عەبدول وەھاب زۆر ئەزیەت وئازاری کێشاوە و بە چەک وشمشێریش شەڕی کردووە بۆ سەرخستنی خۆی و پووچاندنەوەی ئەوەی پی بەتاڵ بووە، لەمەشدا لایەنگرانی بنەماڵەی [[ئال سعود]] یارمەتیان دەدا. == ھاوپەیمانی لەگەل ئیمام محەممەد کوری سعود == کاتێک شازادەی ناوچەی ئیحسائ ئاگاداربوویەوە لە ھەواڵی شیخ محەممەدی کوری عەبدول وەھاب ترسا لە دەسەڵاتی و ھەوڵیدا لە ناوی ببات و فەرمانی ڕاگواستنی درەکرد بەرەو ناوچەی دەرعییە بەڵام شازادەی ناوچەکە (محەممەدی کوڕی سعود) سەردانی شیخ محەممەدی کوری عەبدول وەھابی کرد لە ماڵەکەیدا و پێی گوت: ئەی شێخ دڵخۆشبە بە سەرکەوتن وھێمنی، شیخ محەممەدی کوری عەبدول وەھابیش فەرمووی: تۆش دڵخۆشبە بەسەرکەوتن وبەخشندەیی وسوپاسگوزاری، چونکە ئەوە ئایینی خودایە و ھەرکەسێک سەری بخات خوای گەورە سەری دەخات گوتی: ئەی شیخ ئێمە [[بەیعەت]]ت پێدەدەین لەسەر ئایینی خودا و پێغەمبەر و تێکۆشان لەپێناوی خوادا، بەڵام دەترسین ئەگەر سەرمان خستی و خوای گەورە بەسەر دووژمنانی ئیسلام زاڵی کردی ئەوا جگە خاکی ئێمە ھەڵبژێری و کۆچ بکەی بۆ شوێنێکی تر، ئەویش گوتی: نەخێر منیش [[بەیعەت]]ت پێدەدەم لەسەر خوێن بەخوێن و ھەرگیز لە شاری تۆ دەرناچم بەم شێوەیە شازادە و شێخ ڕێککەوتن لەسەر سەرخستنی ئایینی خودا. == مردن == شیخ محەممەدی کوری عەبدول وەھاب لەساڵی ([[١٢٠٦]] [[ڕۆژژمێری کۆچی|کۆچی]] - ١٧٩١ [[ڕۆژژمێری زایینی|زایینی]]) کۆچی دوایی کردووە. منداڵ، نەوە، خوێندکار و پشتیوانەکانی لە دوای خۆی درێژەدەری بانگەوازی ئەویان گرتە ئەستۆ. === گۆڕ === لە دەرعییە بەخاک سپێردراوە، گۆڕەکەی وەک گۆڕەکانی تری ئەوێ گۆڕێکی ئاساییە، لە نزیک دۆڵی حەنیفە لە گۆڕستانی قەریاوی.<ref>https://web.archive.org/web/20210404210842/https://books.google.com.sa/books?id=XKUVAQAAIAAJ&q=%22%D9%82%D8%A8%D8%B1+%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%8A%D8%AE+%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D8%A8%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8%22&dq=%22%D9%82%D8%A8%D8%B1+%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%8A%D8%AE+%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D8%A8%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8%22&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj3rszHitTrAhVQ3KQKHUP8CSgQ6AEwAHoECAAQAg</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20210404213813/https://books.google.com.sa/books?id=nT5jAAAAMAAJ&q=%22%D9%82%D8%A8%D8%B1+%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%8A%D8%AE+%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D8%A8%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8%22&dq=%22%D9%82%D8%A8%D8%B1+%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%8A%D8%AE+%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D8%A8%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8%22&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj3rszHitTrAhVQ3KQKHUP8CSgQ6AEwAnoECAEQAg</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20200906082821/https://books.google.com.sa/books?id=Vm_NZxJD_AQC&q=%22%D9%82%D8%A8%D8%B1+%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%8A%D8%AE+%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D8%A8%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8%22&dq=%22%D9%82%D8%A8%D8%B1+%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%8A%D8%AE+%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF+%D8%A8%D9%86+%D8%B9%D8%A8%D8%AF+%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8%22&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwj3rszHitTrAhVQ3KQKHUP8CSgQ6AEwAXoECAIQAg/</ref> == بەرھەمەکانی == بەرھەمە ناودارەکانی محەممەدی کوری عەبدول وەھاب: * {{عەرەبی|كتاب التوحيد}} * {{عەرەبی|كتاب كشف الشبهات}} * {{عەرەبی|كتاب ثلاثة الأصول}} * {{عەرەبی|كتاب الأصول الثلاثة}} * {{عەرەبی|كتاب مختصر الإنصاف والشرح الكبير}} * {{عەرەبی|كتاب مختصر زاد المعاد}} * {{عەرەبی|كتاب القواعد الأربع}} * {{عەرەبی|كتاب أصول الإيمان}} * {{عەرەبی|كتاب فضل الإسلام}} * {{عەرەبی|كتاب مسائل الجاهلية}} * {{عەرەبی|كتاب السيرة}} * {{عەرەبی|كتاب الهدي النبوي}} * {{عەرەبی|كتاب شروط الصلاة وأركانها}} * {{عەرەبی|كتاب الكبائر}} * {{عەرەبی|كتاب نصيحة المسلمين}} * {{عەرەبی|كتاب تفسير الفاتحة}} * {{عەرەبی|كتاب تفسير الشهادة}} * {{عەرەبی|كتاب تفسير لبعض سور القرآن}} * {{عەرەبی|كتاب ستة مواضع من السيرة}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} [//ar.wikipedia.org/wiki/محمد_بن_عبد_الوهاب ویکی عەرەبی] {{پۆلی کۆمنز|Muhammad ibn Abd al-Wahhab}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسلام|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سیاسەت}} [[پۆل:سوننە]] [[پۆل:سەلەفی]] [[پۆل:حەنبەلی]] [[پۆل:زانایانی مەزھەبی حەنبەلی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٠٣]] [[پۆل:مردووانی ١٧٩١]] [[پۆل:مردووانی ١٧٩٢]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی شیعە]] [[پۆل:حەنبەلییەکان]] [[پۆل:ئەسەرییەکان]] [[پۆل:سەرکردە ئاینییەکانی مسوڵمانان]] [[پۆل:نوێکەرەوەکان]] [[پۆل:چاکسازە مسوڵمانەکان]] [[پۆل:ئیمامەکانی سوننە]] [[پۆل:ڕابەرە ئاینییە ئیسلامییەکانی سەدەی ١٨یەم]] hjn68p8uxksn0zn383bqiaq747kijxd 0 24780 1675260 1674466 2026-09-25T20:09:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675260 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''فێمتۆ''' [[پێشگر]]ێکی [[سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان]]ە کە لەگەڵ ١٠^-١٥ یا ٠/٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠١ بەرابەرە. نیشانی ئەم پێشگرە پیتی '''f'''یە. {{پێشگرەکانی سیستەمی نێونەتەوەییی یەکەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} a8txqpu21esx28ok2m4q1yn5qbrpgdk 4 25122 1675366 1674606 2026-09-26T00:03:26Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1675366 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ٣٧٦٤٠٢ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ١٧٧٣٩٤ |- | [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || ١٠٢٩٣٤ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٠٦ |- | [[Special:Contributions/SakuraBot|SakuraBot]] || ٤٤٢١٤ |- | [[Special:Contributions/EmausBot|EmausBot]] || ٤٢٧٦٦ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٣ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧٠٧٧ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٣٤٢ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Xqbot|Xqbot]] || ٢١٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٦١ |- | [[Special:Contributions/AlaaBot|AlaaBot]] || ١٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١١٧ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٤٩٣٨ |- | [[Special:Contributions/MerlIwBot|MerlIwBot]] || ١٤٥١٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣٠٨٧ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢١٦ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠٠٩٠ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Addbot|Addbot]] || ٩١٢٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Dexbot|Dexbot]] || ٨٥٧٥ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٢٨٦ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٨٧٢ |- | [[Special:Contributions/Legobot|Legobot]] || ٧٦١٨ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/CdRBot|CdRBot]] || ٦٥١٨ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Luckas-bot|Luckas-bot]] || ٦١١٧ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٣٩٣ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٠٨ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢١٩ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ٤١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/WikitanvirBot|WikitanvirBot]] || ٣٧١١ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || ٣٥٧٢ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/ZéroBot|ZéroBot]] || ٣٣٦٢ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٣٣٢٤ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٥٩ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Escarbot|Escarbot]] || ٢٧٢٢ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/ChuispastonBot|ChuispastonBot]] || ٢١٤٦ |- | [[Special:Contributions/TXiKiBoT|TXiKiBoT]] || ٢١١٦ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ١٨٨٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٦٩٧ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢ |- | [[Special:Contributions/MelancholieBot|MelancholieBot]] || ١٦٣٤ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/ElphiBot|ElphiBot]] || ١٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/TjBot|TjBot]] || ١٥٠٥ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/RedBot|RedBot]] || ١٤٢٠ |- | [[Special:Contributions/KamikazeBot|KamikazeBot]] || ١٣٩٩ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٥ |- | [[Special:Contributions/SieBot|SieBot]] || ١٣٣٩ |- | [[Special:Contributions/FoxBot|FoxBot]] || ١٣١٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/VolkovBot|VolkovBot]] || ١٢٩٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/タチコマ robot|タチコマ robot]] || ١٢٩٢ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٣٧ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٢ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٦٢ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |- | [[Special:Contributions/Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ |} |} </center> </div> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] hta2f913h6tzec69jqqbnl646cnx8y4 4 25128 1675367 1674608 2026-09-26T00:03:36Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1675367 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێرستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێرستی نووسەرانی ویکیپیدیا بە پێی ژمارەی دەستکارییەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٣، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !بەکارھێنەر!!ژ. دەستکارییەکان |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ٦١٨٣٨ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ٥٦٧٤٧ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٤٦٢٠٦ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٣٩٩٣ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٢٧٠٧٧ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٢٤٣٤٢ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٢٤١٦١ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٢٠٣٠٧ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ١٨٣٦١ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ١٦١١٧ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٤٩٣٨ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ١٣٩٨١ |- | [[Special:Contributions/New user message|New user message]] || ١٣٠٨٧ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ١١٢١٦ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ١٠٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٠٤٥١ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ١٠٣٨٧ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ١٠٠٩٠ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ٩٢٥٤ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ٨٦٥٨ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ٨٣٤١ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ٨٢٨٦ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٧٨٧٢ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٧٤٧٩ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٦٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٦٤٤٨ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٥٩٦٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٥٣٩٣ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٥٠٩٩ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٤٩٩٧ |- | [[Special:Contributions/CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || ٤٨٠٨ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٤٦٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٤٠٣٦ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ٣٦٥٩ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٣٣٧٩ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٣٣٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٢٥١ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣١٦٨ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٢٩١٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٢٩٠٢ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٥٩ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٢٧٨٣ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٧٨٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٢٥٧٤ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ٢٤٨١ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٠٤ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ٢٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٦٩٧ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٦٨٢ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ١٦٦٢ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ١٦٢٤ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٤٢٧ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٣٩٥ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ١٣٧٦ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٣٦٥ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ١٣٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٢٩٤ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ١٢٨٨ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ١٢٣٧ |- | [[Special:Contributions/SiNa|SiNa]] || ١٢٣٦ |- | [[Special:Contributions/Average kurd|Average kurd]] || ١٢١٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٢١٢ |- | [[Special:Contributions/Ahmad.Kurdistan|Ahmad.Kurdistan]] || ١١٨٧ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ١١٦٢ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١١٣٤ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١١٣١ |- | [[Special:Contributions/Ayoub Majeed|Ayoub Majeed]] || ١١٢٣ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ١٠٧١ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٠٦٦ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ١٠٤٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١٠٢٨ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ١٠٠٥ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ٩٨٢ |- | [[Special:Contributions/ئاریا سالار|ئاریا سالار]] || ٩٦٤ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٩٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hamedvahid|Hamedvahid]] || ٩٢٧ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٩١٤ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ٨٨٨ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ٨٧٣ |- | [[Special:Contributions/Rasan emprator page|Rasan emprator page]] || ٨٦٢ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ٨٤٦ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٨٠٠ |- | [[Special:Contributions/گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] || ٧٩٥ |- | [[Special:Contributions/Halvada|Halvada]] || ٧٨٥ |- | [[Special:Contributions/Qezwan|Qezwan]] || ٧٥٩ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٧٤٦ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ٧٣٧ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٧٢١ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ٦٨٠ |- | [[Special:Contributions/Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95|Renamed user 8bf1a5bb1c77527f2a3f2326f8ff7c95]] || ٦٣٧ |- | [[Special:Contributions/Eyubm|Eyubm]] || ٦٣١ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٦٢٢ |- | [[Special:Contributions/Sako Nanakli|Sako Nanakli]] || ٦١٥ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ٥٩٧ |- | [[Special:Contributions/Rojhalatkurdistan|Rojhalatkurdistan]] || ٥٩٥ |- | [[Special:Contributions/شنەی ئازادی|شنەی ئازادی]] || ٥٥٧ |- | [[Special:Contributions/Barrazinji|Barrazinji]] || ٥٥٢ |- | [[Special:Contributions/د. توانا ع. بەرزنجی|د. توانا ع. بەرزنجی]] || ٥٤٨ |} |} </center> </div> [[پۆل:ئاماری ویکیپیدیا]] [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] f9poybnflv1vasot7sobirmrvmtr2kk 0 25477 1675201 1650729 2026-09-25T19:36:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675201 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قایر | ناوی_فەرمی = کایر - Qayêr | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Kayer | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.2536|frame-long=44.9285|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سلیوانا|سلیوانا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری مەرگەوەڕ|مەرگەوەڕ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1496 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 1059 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قایر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری مەرگەوەڕ]]، [[ناوچەی سلیوانا]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قایر''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[میرەوا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دزێ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دۆستەگ]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زێوە، ورمێ|زێوە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٠٥٩) کەس و (١٨٠) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] j7dwt7tng8yc54e6roa900hhl2841ni 0 33797 1675268 1674197 2026-09-25T20:12:33Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675268 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Bust of emperor Philippus Arabus - Hermitage Museum.jpg|٣٠٠px|وێنۆک|چەپ|فیلیپی عەرەب]] '''فیلیپی عەرەب''' (بە [[زمانی لاتینی|لاتینی]]: Marcus Julius Philippus Augustus) ناوی یەکێکە لە ئیمپراتۆرەکانی ڕۆم. ئەو بە ھۆی ئەوە کە لە [[سووریا]] لە دایک ببوو بە ناوی فیلیپی عەرەب دەناسرا. {{پۆلی کۆمنز|Philippus Arabus}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژوو|سیاسەت|سووریا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ٢٤٩]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٤]] [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٣یەم]] [[پۆل:فیرعەونە ڕۆمانییەکان]] mcl4mbd0sanvqyinaj2xb803w0j8mgp 0 34951 1675243 1674857 2026-09-25T20:05:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675243 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox settlement |name =گوڵستان |native_name = |settlement_type= [[پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان|شارۆچکە]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = |map_caption = |subdivision_type = [[پێرستی وڵاتانی جیھان بە پێی ئەلفوبێ|وڵات]] |subdivision_name = {{ئاڵا|تاجیکستان}} |subdivision_type1 = [[دابەشکاریی وڵاتیی تاجیکستان|پارێزگا]] |subdivision_name1 = [[پارێزگای خەتلان|خەتلان]] |subdivision_type2 = [[شارستانەکانی تاجیکستان|شارستان]] |subdivision_name2 = [[شارستانی سەربەند|سەربەند]] |established_title = |established_date = |government_type = |leader_title = |leader_name = |area_magnitude = |area_total_sq_mi = |area_total_km2 = |area_land_sq_mi = |area_land_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_urban_km2 = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of= |population_footnotes = |population_total =١٣٧٥٧ |population_urban = |population_metro = |population_density_sq_mi = |population_density_km2 = |timezone = [[یوو تی سی ٥:٠٠+]] |utc_offset = |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes= |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = |postal_code = |area_code = |website = |footnotes = }} '''گوڵستان''' شارۆچکەیەکی [[شارستانی سەربەند]]ە، لە [[پارێزگای خەتلان]] لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی [[تاجیکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی ١٣٧٥٧ کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TAJIKISTAN|ناونیشان=http://www.citypopulation.de/Tajikistan.html|بڵاوکەرەوە=City Population|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= The largest cities in Tajikistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/tajikistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>Middleton, Robert. ''Tajikistan and the High Pamirs: a companion and guide''. Hong Kong: Odyssey Books, 2008. {{ISBN|ISBN 9789622177734}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{پارێزگای خەتلان}} {{تاجیکستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای خەتلان]] dtp47j85b2877w5io3waxjelrtdcju3 0 34982 1675242 1674858 2026-09-25T20:05:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675242 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox settlement |name =گوڵستان |native_name = |settlement_type= [[پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان|شارۆچکە]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = |map_caption = |subdivision_type = [[پێرستی وڵاتانی جیھان بە پێی ئەلفوبێ|وڵات]] |subdivision_name = {{ئاڵا|تاجیکستان}} |subdivision_type1 = [[دابەشکاریی وڵاتیی تاجیکستان|پارێزگا]] |subdivision_name1 = [[پارێزگای خەتلان|خەتلان]] |subdivision_type2 = [[شارستانەکانی تاجیکستان|شارستان]] |subdivision_name2 = [[شارستانی واسێع|واسێع]] |established_title = |established_date = |government_type = |leader_title = |leader_name = |area_magnitude = |area_total_sq_mi = |area_total_km2 = |area_land_sq_mi = |area_land_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_urban_km2 = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of= |population_footnotes = |population_total =١٧٧١٠ |population_urban = |population_metro = |population_density_sq_mi = |population_density_km2 = |timezone = [[یوو تی سی ٥:٠٠+]] |utc_offset = |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes= |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = |postal_code = |area_code = |website = |footnotes = }} '''گوڵستان''' شارۆچکەیەکی [[شارستانی واسێع]]ە، لە [[پارێزگای خەتلان]] لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی [[تاجیکستان]]. ژمارەی دانیشتووانی ١٧٧١٠ کەسە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TAJIKISTAN|ناونیشان=http://www.citypopulation.de/Tajikistan.html|بڵاوکەرەوە=City Population|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= The largest cities in Tajikistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/tajikistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>Middleton, Robert. ''Tajikistan and the High Pamirs: a companion and guide''. Hong Kong: Odyssey Books, 2008. {{ISBN|ISBN 9789622177734}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{پارێزگای خەتلان}} {{تاجیکستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای خەتلان]] 12zhhtppdvindg22d09dfmnb4ov8qs4 0 34989 1675241 1674860 2026-09-25T20:05:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675241 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox settlement |name =گوڵسەرە |native_name = |settlement_type= [[پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان|شارۆچکە]] |image_skyline = |imagesize = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = |map_caption = |subdivision_type = [[پێرستی وڵاتانی جیھان بە پێی ئەلفوبێ|وڵات]] |subdivision_name = {{ئاڵا|تاجیکستان}} |subdivision_type1 = [[دابەشکاریی وڵاتیی تاجیکستان|پارێزگا]] |subdivision_name1 = [[پارێزگای خەتلان|خەتلان]] |subdivision_type2 = [[شارستانەکانی تاجیکستان|شارستان]] |subdivision_name2 = [[شارستانی یاوان|یاوان]] |established_title = |established_date = |government_type = |leader_title = |leader_name = |area_magnitude = |area_total_sq_mi = |area_total_km2 = |area_land_sq_mi = |area_land_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_urban_km2 = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of= |population_footnotes = |population_total = |population_urban = |population_metro = |population_density_sq_mi = |population_density_km2 = |timezone = [[یوو تی سی ٥:٠٠+]] |utc_offset = |timezone_DST = |utc_offset_DST = |elevation_footnotes= |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = |postal_code = |area_code = |website = |footnotes = }} '''گوڵسەرە''' شارۆچکەیەکی [[شارستانی یاوان]]ە، لە [[پارێزگای خەتلان]] لە باشووری ڕۆژاوای وڵاتی [[تاجیکستان]]. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=TAJIKISTAN|ناونیشان=http://www.citypopulation.de/Tajikistan.html|بڵاوکەرەوە=City Population|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ= The largest cities in Tajikistan, ranked by population|ناونیشان=http://population.mongabay.com/population/tajikistan|بڵاوکەرەوە=mongabay.com|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢|زمان= ئینگلیزی}}</ref><ref>Middleton, Robert. ''Tajikistan and the High Pamirs: a companion and guide''. Hong Kong: Odyssey Books, 2008. {{ISBN|ISBN 9789622177734}}</ref> == ئەمەش ببینە == * [[پێرستی شارۆچکەکانی تاجیکستان]] == سەرچاوەکان == <references/> {{پارێزگای خەتلان}} {{تاجیکستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای خەتلان]] 4q6en38c3n4orxkw52y7ztteovqxc8k 0 36632 1675475 1539313 2026-09-26T05:48:26Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675475 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ھورس''' گوندێکی سەر بە شاری [[گێغی]]ی سەر بە [[پارێزگای بینگۆل]]ی [[باکووری کوردستان]]ە، کە لە لایەن میریی [[تورکیا]]وە وێران کراوە. [[پۆل:گوندەکانی گێغی]] 5dxtwrgbepw60g4g722tts1d9taf5r7 0 39928 1675376 1589190 2026-09-26T01:34:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675376 wikitext text/x-wiki {{ئز}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = قوباد تاڵەبانی | وێنە = Qubad Talabani Photo.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوی کاتی لەدایکبوون = قوباد جەلال حیسامەددین | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٧٧|٧|٢١}} | شوێنی لەدایکبوون = [[دیمەشق]]، [[سووریا]] | ڕێکەوتی_ونبوون = | شوێنی_ونبوون = | ڕەوشی_ونبوون = | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مامی بچووک | نەژاد =[[کورد]] | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = سیاسەتوان و [[جێگری سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان]] | ساڵانی چالاکی = ٢٠٠١-ئێستا | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناوبانگ = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | تەلەڤیزیۆن = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] | بزاڤ = | بەرامبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]] | سزای_تاوانباری = | ڕەوشی_تاوانباری = | ھاوسەر = [[شێری کراھام]] | یار = | منداڵەکان = لاری (کچ){{ھن}}ئاری (کوڕ) | دایک و باوک = [[جەلال تاڵەبانی]]^باوک، [[ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد]]^دایک | خەڵاتەکان = | واژوو = | ماڵپەڕ = }} '''قوباد تاڵەبانی''' (ناوی تەواو: قوباد جەلال حیسامەددین تاڵەبانی؛ لەدایکبووی ٢١ی تەممووزی ١٩٧٧) سیاسەتوانێکی کورد و [[جێگری سەرۆک وەزیرانی ھەرێمی کوردستان]]ە. ئەو ئەندامی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و کوڕی [[جەلال تاڵەبانی]]یە. لە کاتی دوو ئیدارەیی [[کوردستان]] لە بەشی سەوزدا لەساڵانی ٢٠٠١ بۆ ٢٠٠٣ یاریدەدەری [[بەرھەم ساڵح]] سەرۆکی حکوومەتی ئەو ناوچەیەی ھەرێم بوو؛ دواییش بووەتە نوێنەری [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]، لەدوایشدا بە پلەی وەزیر لە ئەنجومەنی وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان کاری کردووە، لە ئێستاشدا جێگری سەرۆک وەزیرانی حکوومەتی ھەرێمی کوردستانە لە [[نۆیەمین کابینەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|کابینەی نۆیەمی حکوومەتی ھەرێم]]. == ژیان == قوباد زۆربەی ژیانی لە ناوچەی سەری خوارووی [[لەندەن]] لە [[شانشینی یەکگرتوو]] بەسەربردوە و دەرچوی زانکۆی سەرییە. پێش ئەوەی دەست بکات بە کاری [[سیاسی]] خەریکی کاری ئۆتۆمبیلی ئیتاڵی بووە و بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس]]ی ئەندازیاری میکانیکی ئۆتۆمبێلی ھەر لەوێ وەرگرتووە.<ref name="wm">[http://www.washingtonmonthly.com/features/2007/0706.rozen.html واشنتن مەنسلی] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140423000959/http://www.washingtonmonthly.com/features/2007/0706.rozen.html |date=٢٣ی نیسانی ٢٠١٤}}، چاوپێکەوتن لەگەڵ لۆرا ڕۆزن. حوزەیرانی ٢٠٠٧. دوا سەردان ٢٠٫٤٫٢٠١٤</ref> دوای دەرچوونی لە زانکۆ ئیتر بڕیار دەدات تێکەڵ بە [[سیاسەت]] بێت. لە ھەمان چاوپێکەوتندا،<ref name="wm"/> باسی ئەوە دەکات کە لەگەڵ ماڵی باپیری لە بەریتانیا ژیاوە و بەھۆی چالاکی باوکی لە پێشمەرگایەتیدا ئەم نەیتوانیوە لە ماڵی خۆیان گەورە بێت. بەڵام دەڵێ کەوا تەواوی ژیانی پڕبووە لە میوان و کۆبوونەوەی سیاسی لە ناو ماڵباتی باپیری ([[ئیبراھیم ئەحمەد]]ی باوکی ھێرۆخان). خێزانی ناوی [[شێری کراھام]]ە، و پێشتر کارمەندی نووسینگەی وەزارەتی دەرەوە بۆ کاروباری عێراق بووە.<ref name="mg">فەرھەنگی [[مێژووی کورد]]. مایکڵ گەنتەر. چاپی دووەم</ref> == نوێنەرایەتیی ھەرێم لە ئەمریکا == لە ساڵی ٢٠٠٦ و دوای یەکگرتنەوەی ئیدارەکانی ھەرێم، قوباد تاڵەبانی نوێنەرایەتی ھەرێمی دەکرد لە ئەمریکا<ref name="mg"/> تا دوای گەڕانەوەی بۆ کوردستان لە ساڵی ٢٠١٢دا<ref name="rudaw2013">[http://rudaw.net/english/kurdistan/111020131 ڕووداو]، بابەتێکی ڕووداو، 11/10/2013. دوا سەردان ٢٠٫٤٫٢٠١٤</ref> و وەرگرتنی پۆستی «بەرپرسی فەرمانگەی ھەماھەنگی و بەدواداچوون» کە پلەی وەزیری ھەیە.<ref name="krg-20042014">[http://www.krg.org/p/p.aspx?l=13&s=030000&r=335&p=246 ماڵپەڕی حکوومەتی ھەرێم] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140929161429/http://www.krg.org/p/p.aspx?l=13&s=030000&r=335&p=246 |date=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠١٤}}، لیستی وەزیرەکان. ڕۆژی سەردان ٢٠٫٤٫٢٠١٤</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20160204145003/http://qubadsblog.com/ بلاگی قوباد] * [[:en:Qubad Talabani|ویکی ئینگلیزی]] {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|کوردستان|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Qubad Talabani}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:بنەماڵەی تاڵەبانی]] [[پۆل:حکوومەتی ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:خەڵکی دیمەشق]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:سیاسەتوانانی کورد]] [[پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] sg0bf45hvr3fsxbmdtm1f8a26e06iw7 0 42044 1675388 1512170 2026-09-26T01:36:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئایین-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە) 1675388 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قوتابخانەی ھزری''' یان '''کەلەپووری ھزری'''، بریتییە لە کۆمەڵێک کەس کە یەک بیری ھاوبەش یان ھەندێک تایبەتمەندی ھاوبەشیان ھەیە کە پەیوەندییان بە بیرێکی دیاریکراوی [[فەلسەفە|فەلسەفی]]، [[کولتوور]]ی، [[ئابووری]]، [[ڕامیاری]] یان [[ھونەر]]ییەوە ھەیە. قوتابخانەکانی بیرکردنەوە بەزۆری بەپێی تەمەنیان و چەند ساڵەی خۆیان بە «کۆن» یان «نوێ» پۆلێن دەکرێن. جگە لەوەش نەریتە قوتابخانە فەلسەفی و ڕامیارییەکان بە قوتابخانەی «مۆدێرن» یان «کلاسیک» پۆلێن بکرێن، بۆ نموونە [[لیبرالیزم]]ی مۆدێرن و کلاسیک. زۆرجار قوتابخانە [[ھزر]]ییەکان بە ناوی دامەزرێنەرەکانیانەوە ناونراون، وەک قوتابخانەی ڕینزای فەلسەفەی زەن و قوتابخانەی [[ئەشعەریەت|ئەشعەریزم]] کە لەلایەن [[ئەبوو حەسەنی ئەشعەری]]یەوە دامەزراوە.<ref>https://web.archive.org/web/20201126202801/https://babelnet.org/synset?word=bn:00028013n</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ئایین|فەلسەفە|سیاسەت|ئەشعەریزم}} {{پۆلی کۆمنز|Schools of thought}} {{ئایین-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:زمانی ئینگلیزی]] iscspv6j3dyy9418eee2aaqgxwuct5e 0 42541 1675423 1444885 2026-09-26T04:33:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سێکسناسی-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە) 1675423 wikitext text/x-wiki {{Infobox anatomy | Name = قوز مرۆڤ | Latin = [[wikt:pudendum muliebre|pudendum muliebre]] | Greek = | Image =Genital Diversity Expanded.jpg | Caption =قوزی مرۆڤی شەش ژنی جیاواز و پێگەیشتوو: | Width = | Image2 = | Caption2 = | Precursor = [[سیلەکانی ئەندامی زاوزێ]]، [[چەمانەوەی کۆئەندامی زاوزێ]]. | System = | Artery = [[خوێنهێنەری ناوەوەی کۆئەندامی زاوزێ]]. | Vein = [[خوێنبەرەکانی ناوەوەی پودێنداڵ]]. | Nerve = [[دەماری پوندڵ]]. | Lymph = [[گرێ لیمفاوییە ڕووکەشییەکانی ئینگویناڵ]]. }}'''ئەندامی زاوزێی مێینە''' یان '''قوز''' ({{بە ئینگلیزی| Vulva}}) بەشی دەرەوەی [[سیستەمی زاوزێی ژنانە]]یە. قوز لە ڕووی [[توێکاری]]ەوە چەندین بەشی ھەیە: تووکەبەر، لێوە گەورەکان، لێوە بچووکەکان، [[کلیتۆریس]]، [[زێ]] و [[میزەڕۆ|دەرچەی میزەڕۆ]]. گەیشتن بە ئاستی بەرزترین چێژی سێکس (ئۆرگازم) لە ھەردوو ڕەگەزدا بوونی ھەیە بەڵام تەواو جیاوازن بۆ نموونە ئۆرگازم لە نێرێکی پێگەشتودا دەردراوەکانی (تۆو، تۆواو…) بەڵام لە مێیەکی پێگەشتودا دەردراوەکانی (کۆمەڵێک مادەی تایبەتین بەڵام تۆو و ھێلکە … لەخۆ ناگرن). لە نێرەدا دەردراوەکانی تفتە بە نزیکی ٨ PHـە بەڵام لە مێیەدا ترشە (٤ PH) بەنزیکی وە لەوانەشە ترشێتی دەردراوەکانی مێیە زیاتر بێت لە کاتی نەخۆشیەکانی تایبەت بە زێ.<ref>https://web.archive.org/web/20090616022448/http://www.mercksource.com/pp/us/cns/cns_hl_dorlands_split.jsp?pg=%2Fppdocs%2Fus%2Fcommon%2Fdorlands%2Fdorland%2Fnine%2F000116925.htm</ref> == تووکەبەر == تووکەبەر (بە [[زمانی لاتینی|لاتینی]]:‌ mons pubis) کۆبوونەویەکی نەرمی چەورییە کە ئێسکی کۆئەندامی زاوزێ دادەپۆشێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Anatomy and Physiology of the Female Reproductive System · Anatomy and Physiology |ناونیشان=https://philschatz.com/anatomy-book/contents/m46392.html |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤|وێبگە=philschatz.com}}</ref> ئەم تایبەتمەندییە لە هەردوو ڕەگەزی نێر و مێدا هەیە، بەڵام زیاتر لە مێینەکاندا بەرچاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.worldcat.org/title/614990378|سەردێڕ=New Oxford American dictionary|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٥٣٩٢٨٨-٣|editor-last=Stevenson|editor-first=Angus|edition=3rd ed|شوێن=Oxford ; New York|oclc=٦١٤٩٩٠٣٧٨|editor-last2=Lindberg|editor-first2=Christine A.}}</ref> == لێوی گەورە == لێوی گەورە یان لابیای مەیجۆر (بە لاتینی: labia majora) جووتێک پێکهاتەی ستوونییە کە لە [[پێست]] دروستکراوە، لە بنی [[گەدە]] درێژ دەبنەوە و ئەندامی زاوزێی دەرەوە دادەپۆشن و دەیپارێزن. کۆئەندامی زاوزێ بە لابیای مەیجۆر دەورە دراوە.  لە کاتی باڵغبووندا موو لەسەر ڕووی لابیای مەیجۆر گەشە دەکات. لایبیای مەیجۆر لە پێست و شانە نەرمەکان و ماسولکەی نەرم و ئیسقانەکان پێکهاتووە.<ref name="human physiology">Roberts S. Human Physiology. Global Media, 2007.</ref> هەروەها لابیای مەیجۆر ڕژێنی ئارەقە بەردەستە  واتە لایبیای مەیجۆر و [[گوندێن|سکرۆتۆم]] ئەندامی هاوشێوەن<ref name="Human anatomy">McKinley, M., & O'Loughlin, V. (2011). Human Anatomy (3rd ed.). New York, NY: McGraw-Hill </ref> == لێوی بچووک == لێوی بچووک یان لابیای ماینۆر (بە لاتینی:‌ labia minora) بێکهاتەیەکی بچووکتری پێستە لە هەردوو لای زێی ژنان، لە بەینی لێوە گەورەکانە و ئەندامی زاوزێی ژوورەوە دەپارێزێت. لێوی بچووک لە قەبارە و ڕەنگ و شێوەدا لە تاکێکەوە بۆ تاکێکی تر زۆر جیاوازە. == کلیتۆریس == [[کلیتۆریس]] یان قیتکە (بە ئینگلیزی: clitoris) ئەندامێکی سێکسی هەستیارە و دەکەوێتە ئەو شوێنەی کە لێوە بچووکەکان کۆدەبنەوە. بەشی دیاری کلیتۆریس، (گلانس) زۆرجار قەبارەو شێوەی [[نۆک|نۆکە]]، لە یەکگرتنی پێشەوەی لێوی بچووک لە سەرووی دەرچەی میزەڕۆ دایە و بە پێستی قیتکەدا داپۆشراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Hennekam|یەکەم=Raoul C.M.|دوایین٢=Allanson|یەکەم٢=Judith E.|دوایین٣=Biesecker|یەکەم٣=Leslie G.|دوایین٤=Carey|یەکەم٤=John C.|دوایین٥=Opitz|یەکەم٥=John M.|دوایین٦=Vilain|یەکەم٦=Eric|ڕێکەوت=2013-06|سەردێڕ=Elements of morphology: Standard terminology for the external genitalia|ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ajmg.a.35934|journal=American Journal of Medical Genetics Part A|زمان=en|بەرگ=١٦١|issue=6|پەڕەکان=١٢٣٨–١٢٦٣|doi=10.1002/ajmg.a.35934|issn=1552-4825}}</ref> کلیتۆریس چەندین کۆتایی [[دەمار|دەماری]] تێدایە، بۆیە لە کاتی وروژاندنی سێکسیدا، شانەکانی کۆئەندامی زاوزێ پڕ دەبن لە [[خوێن]]. ئەمەش دەبێتە هۆی گەورەبوون و ڕەقبوونی کلیتۆریس، گەورەدەبێت تا ئۆرگازم ڕوودەدات. هەروەها لە کاتی وروژاندندا، [[دەستپەڕ|دەست لێدانی]] کلیتۆریس و ناوچە هەستیارەکانی تری ئەندامی زاوزێی مێینە وا دەکات زێی ئافرەت شێوەی بگۆڕێت و [[:en:Vaginal_lubrication|چەورکەرێک]] دەربدات. == جۆر == [[پەڕگە:Ausprägung der Labia Minora.jpeg|وێنۆک|331x331پیکسڵ|درێژی لێوی بچووک لە نێوان ژناندا جیاوازییەکی بەرچاوی هەیە: لە کاتێکدا کە لێوە گەورەکان لە هەندێک لە ژناندا بە تەواوی لێوە بچووکەکان دەگرنەوەو دایدۆپۆشن، (ڕیزی سەرەوە)، لە ژنانی دیکەدا، دەردەکەون و لە دۆخی وەستانی ڕاستدا بە ڕوونی دیارن (ڕیزی خوارەوە).]] قوز جیاوازی سروشتی بەرچاو لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر لە ڕواڵەتدا نیشان دەدات<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=King|یەکەم=Bruce M.|سەردێڕ=Human sexuality today|ناونیشان=https://archive.org/details/humansexualityto0000king|ڕێکەوت=١٩٩٦|بڵاوکەرەوە=Prentice Hall|ژپنک=٩٧٨-٠-١٣-٠١٤٩٩٤-٧|edition=2nd ed|شوێن=Upper Saddle River, N.J}}</ref>، بەتایبەتی لە قەبارە و شێوە و ڕەنگی لێوە ىجووکەکان. هەرچەندە بە "لێوی بچووک" ناودەبرێت، هەندێک جار دەتوانێت لێوی بچووک زۆر گەورە بێت و لە دەرەوەی لێوی گەورە درێژ بێتەوە و دەرکەوێت<ref name=":0" /><ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Hennekam|یەکەم=Raoul C.M.|دوایین٢=Allanson|یەکەم٢=Judith E.|دوایین٣=Biesecker|یەکەم٣=Leslie G.|دوایین٤=Carey|یەکەم٤=John C.|دوایین٥=Opitz|یەکەم٥=John M.|دوایین٦=Vilain|یەکەم٦=Eric|ڕێکەوت=2013-06|سەردێڕ=Elements of morphology: Standard terminology for the external genitalia|ناونیشان=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ajmg.a.35934|journal=American Journal of Medical Genetics Part A|زمان=en|بەرگ=١٦١|issue=6|پەڕەکان=١٢٣٨–١٢٦٣|doi=10.1002/ajmg.a.35934|issn=1552-4825}}</ref> یاخودیش بە پێچەوانیەوە بە تەواوی لە لایان لێوە گەورەکانەوە داپۆشرێت و دیارنەبێت، هەندێکجار بەوە دەوترێت قوزی "کولیچەیی". جیاوازیەکانی دیکە بریتین لە تایبەتمەندییەکانی وەک دەرکەوتنی پەڵەی فۆردایس و کلیتۆراڵ فیمۆسیس (clitoral phimosis) ، حاڵەتێک کە پێستی قیتکە ناتوانێت بە تەواوی گلانسەکە داپۆشێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{کۆئەندام و ئەندامەکانی مرۆڤ}} {{پۆلی کۆمنز|Vulvas}} {{تووڵی دەروازە|ژن|سێکسناسی|پزیشکی}} {{سێکسناسی-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:کۆئەندامی زاوزێ]] [[پۆل:ئەندامەکانی لەشی مرۆڤ]] [[پۆل:لەگەنە]] [[پۆل:ئەندامەکان]] [[پۆل:کۆئەندامی زاوزێی ژنان]] [[پۆل:ئەندامە زایەندییەکان]] [[پۆل:کۆئەندامی میز]] e9o3wlgmz820w6nbfomwnnirbcqbx1a 0 43341 1675073 1674255 2026-09-25T15:01:51Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1675073 wikitext text/x-wiki ئەم وتارە بە کورتی لیستێک لە شوێنە مێژووییەکانی کوردان ناساندن دەکات. جگە لە شوێنە مێژووییە کوردییەکان لە ناو کوردستان، شوێنە کوردییە مێژووییەکانی دەرەوەی کوردستانیش لەم لیستەدا گنجێنراون. == ڕۆژھەڵاتی کوردستان == * [[قەڵای دمدم]] لە [[پارێزگای ورمێ]] لە [[ورمێ]]<ref>{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/dimdim|access-date=2021-02-13|website=iranicaonline.org|title=Welcome to Encyclopaedia Iranica }}</ref> * مزگەوتی سوور لە [[پارێزگای ورمێ]] لە [[مەھاباد]].<ref>{{Cite web |title=Archnet > Site > Masjid-i Jami' (Sanandaj) |url=https://www.archnet.org/sites/1656 |access-date=2025-07-04 |website=www.archnet.org |language=en-US}}</ref> * '''[[قەڵای زێویە]]''' (''کرمانجی: Qelay Zewiye),'' لە [[پارێزگای کوردستان]]، [[سەقز]] * '''ئەشکەوتی کەرەفتوو'''،[[پارێزگای کوردستان]]، نێوان [[سەقز]] و[[دیواندەرە]] * [[قەڵای سەردار]] لە [[پارێزگای ورمێ]] له [[بۆکان]] * قەڵای سنە لە [[پارێزگای کوردستان]] لە [[سنە]] * [[تەختی سلێمان]] لە [[پارێزگای ورمێ]] لە [[تیکاب]] * [[قەڵای یەزدگەرد]] لە [[پارێزگای کرماشان]] لە [[کرن]] * کێوی بێستوون لە [[پارێزگای کرماشان]] لە [[کرماشان]] * تەپەی حەسەنلوو لە [[پارێزگای ورمێ]] لە [[نەغەدە]]<ref>{{Cite web |date= |title=پل قشلاق؛ غبار زمان بر چهره‌ی سازه‌ای تاریخی - امرداد |url=https://amordadnews.com/93034/ |access-date=2025-07-04 |website=amordadnews.com |language=fa-IR}}</ref> * مەعبەدی ئاناهیتا لە [[پارێزگای کرماشان]] لە [[کەنگاوەر]] == باشووری کوردستان == * [[قەڵای ھەولێر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەولێر]]<ref>[https://www.kurdistan24.net/en/story/387143/Erbil%27s-Dere-Castle:-A-historic-business-hub Erbil's Dere Castle: A historic business hub]</ref> * [[پردی دەلال]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[زاخۆ]] * [[لالش]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[شەنگال]] * دەروازەی ئامێدی لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ئامێدی]]<ref name=":0">[https://www.kurdistan24.net/index.php/en/story/372529/Discover-Amedi:-the-ancient-imperial-city-perched-on-a-hilltop Discover Amedi: the ancient imperial city perched on a hilltop.]</ref> * [[ئەشکەوتی شانەدەر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[مێرگەسۆر]] == باکووری کوردستان == * '''خەرابرەشک''' (بە کرمانجی: Xirabreşk) یان '''گرێ ناڤۆکێ''' (بە کرمانجی: Girê Navokê) پێکھاتەیەکی ھەرە کۆنی بەردینە لە نزیکی شاری [[ئورفا]]،دیوارەکانی شار لە پارێزگای ئامەد لە [[ئامەد]] * [[حەسکیف]] لە [[پارێزگای باتمان]] لە [[ئێلح]] * قەڵای خۆشاب لە [[پارێزگای وان]] لە پاییزاوە * کۆشکی ئیسحاق پاشا لە [[پارێزگای ئاگری]] لە بازید * [[ڕحا]] * چیای نەمرود * [[خەلات]] * قەڵای دارا == ڕۆژاوای کوردستان == * [[عەفرین]] * [[قەڵای کوردان]] * [[قەڵای حەلەب]] ==سەرچاوەکان== {{چاندی کوردی}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:چاندی کوردی]] f58o96o74z7ffshyf5sst72zaubut0d 0 43410 1675264 1674260 2026-09-25T20:11:32Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1675264 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} '''سەید یاقووبی مایەشتی''' (لەدایکبوون: ١٨١٣-١٨١٢ ز. لە گوندی [[قومشەی سەی یاقوو|قومشە]]ی [[مایەشت]]، کۆچی دوایی: ١٨٧٤–١٨٧٥ ز. لە [[کرماشان]]) ناسراو بە '''سەی یاقۆ''' یەکێک لە [[شاعیر]]انی [[کورد]]ە. == ژیان == سەید یەعقووب کوڕی سەید وەیسی لە ساڵی١٨٠٢ لە گوندی قەمشەی ناوچەی مایدەشتی کرماشان لەدایک بووە. بە بنەماڵە دەچنەوە سەر سەیدانی سامرەیی و لە قەمشە دەژین. کوردی ئەو ناوچەیە و بنەماڵەی شاعیر لە سەر ئایینزای شیعەی دوازدە ئیمامین. خوێندنی لەسەر دەستووری ئایینی کۆن بووە و لە سەرەتای ژیانیدا ھەوڵی داوە ببێ بە میرزا، واتە خوێندەواری ئەو سەردەمە و بۆ ئەم مەبەستە سەری لە کرماشان داوە، ڕێی کەوتووتە کرند و بێستوون، گەشتی تاران و قوم و شیرازی ھەیە. دەنگوباسی خوێندەواری و شیعری سەید گەیشتووتە دیوەخانی ئیمام قولی میرزای دوەڵەتشا و پاشان لە لای مامە محەمەدحەسەن خانی فەرمانڕەوای کەلھوڕ وەک نووسەری دیوەخان لە ساڵی١٨٣١ لەوێ دامەزراوە و تا کۆتایی ژیانی لەو ماڵە گەورەیە ماوەتەوە. سەید ڕۆشنبیری چاکی سەردەمی خۆی بووە، بە خەتخۆشی ناوبانگی ەرکردووە و لە زانستی مۆسیقا و بەکارھێنانی ئامێری تەموور ھاوتای کەم بووە و شارەزایی زۆری لە ئاوازی مەقامەکان بە تایبەتی ھۆرە بووە. ھەندێ لەسەر ئەو باوەڕەن چووبێتە سەر ئایینی [[یارسان]]، لە شیعریدا شوێنەواری ئەم ئایینە بەرچاو ناوکەوێ، وا دەگێڕنەوە سەید یەعقووب ھەندێ جار کە تووشی باری عیشق و ڕاکێشانی [[سۆفیزم]] دەبوو بەسەر وڵاغەوە غار غارێن و جلیتبازی دەکرد و ھۆرەی دەچڕی. نازناوی شیعری سەید یەعقووب "سەیید"ە، ھەندێ جاریش "سەی یاقۆ"ی بەکارھێناوە، لەبەر ئەوە لە ژیانی شاعیریدا بە"سەی یاقۆ"ش ناسراوە، لە ناو خەڵکی بە سەید یەعقووبی ماھیدەشتی ناوبانگی دەرکردووە. شاعیر لە ساڵی ١٨٨١ کۆچی دواییکردووە و تەرمەکەی براوەتەوە ئاوایی قەمەشە و لەوێ نێژراوە. == شیعرەکان == سەی یاقۆ شیعرەکانی بە شێوەزاری [[کوردیی گۆرانی]] نووسیوە و سەرەڕای ئەو شێوەزارەش، ھۆنراوەی بە [[سۆرانی]] و [[ھەورامی]] داناوە. دیوانەکەی نزیکەی ٢٠ ھەزار ھۆنراوە بووە تیاچووە و نەماوە، ئەوەی ماوە و بە دەست گەییشتووە دەوری ھەزار ھۆنراوەیە، بەڵام بە چاپ نەگەییشتووە. ناوەرۆکی شیعرەکانی ئایینی، وەسفی جوانی سروشت، خۆشەویستی و دڵداری بووە. بە شاعیرێکی کلاسیزم دانراوە و بڕێک لە شاعیرانی فارس و ھەروەھا [[نالی]] کاریگەرییان لە سەری بووە. شیعرەکانی وشەی بیانی عەرەبی و فارسی لەخۆدەگرێتەوە و لاسایی کردووە لە شاعیرانی شێوەزاری گۆرانی کە کێشی خۆماڵی بەکاردەھێنێت. [[شارام نازری]] یەکێک لە شێعرەکانی سەی یاقۆی لە گۆرانییەکدا بە کار ھێناوە. شیعری ئەم شاعیرە لە ناو دڵی خەڵکی جێگەی خۆی دۆزیوەتەوە و ماوەیەکی زۆر لە دەسنوودا پارێزراوە و ساڵی١٩٨٤ بۆ یەکەم جار دیوانەکەی لە چاپ دراوە. سەید یەعقووب ئاگاداری زاراوەکانی زمانی کوردی بووە: ھەورامی، سۆرانی، لەکی، کورمانجی. شاعیرانی ئەم ناوچانەی ناسیوە، بەتایبەتی نالی خۆشویستووە و بە شاعیرێکی گەورەی داناوە و شانازی پێوە کردووە و سەرکەوتووانە لاسایی شیعری نالی کردووتەوە. لە ڕووی ڕوخسارەوە شیعری سەید لە سەر دوو بەشی شیعری خۆماڵی لەسەر ئاوازی ھۆرە و شیعری عەرووزی دانراوە و لەم بوارەدا لە ژێر کاریگەری نالی بووە. بەرھەمی شاعیر وێنەی شیعرێکی بەرزی زمانی کوردییە، زادەی تێکەڵاوی بنزاراوەکانی زمانی کوردی ئەو ناوچانەیە بە زاراوەی گۆرانی و ئینجا موتوربەکردنی ئەمە بە زاراوەی کوردی ناوەندی (سۆرانی). وێنەیەک لە شیعری سەی یاقۆ: {{شیعر}} {{ب|شۆرێ بە سەرم کەوتیە لەم مەستیی چاوە|لەم جێگە نەنیشم مەگەر ئەو جێگە شەراوە}} {{ب|ئەم زولف و ڕوخی دلبەرە یا لەیل و نەھارە|یا ھەورە ڕەشی پەردەکەشی بانی ھەتاوە}} {{ب|ڕوخساری تۆ وەک مانگ دوو زولفت وەکوو عەقرەو|ھەرچەن کە قەمەر عەقرەوە ڕازیم بە قەزاوە}} {{ب|ماچان کە غەزالان چەڕنی شۆرە زەمینە|پەس ئاھوویی من چیشە کە لەم جێگە ڕماوە}} {{ب|(سۆزی دڵمە باعیسی تاو و کوڵی گریان|مەعلوومە کە ئاگر سەبەبی جۆششی ئاوە)}} {{ب|ئەی دڵ گوزەرێ کە وە قوڵنگ تاشییی فەرھاد|بین ناڵەکەی ئەیژنەوی لەو دڵی کاوە}} {{ب|زاھید وە خودا غەیری خەمی ئەبرۆیی دڵدار|مەیلم نە وە مزگەفت و نە دەیر و نە کیتاوە}} {{ب|زولفت وە ڕوخت وە‌ﻫ چ پەرێشان و وڵاوە|سەبرە و بە دڵی شیفتە یەکبارە ڕژاوە}} {{ب|چاوانی نیگارم وە سپاھی موژەما چوون|ئەی لەشکری خوون ڕێژ ئەمە وەقتی چپاوە}} {{ب|دلبەر لە غەمت (سەیید) ی پێچارەیی سەرشەو|خوون ڕێژییە لەم چاوە حەتا سوبحی دەماوە}} {{کۆتاییی شیعر}} == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == * زمان و ئەدەبی کوردی بۆ پۆلی یازدەھەمی ئامادەیی - نووسراوە لەلایەن وەزارەتی پەروەردەی حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە. * [http://www.kurdipedia.org/?q=379 کوردپێدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201114611/https://www.kurdipedia.org/?q=379 |date= ١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ }} * [[عەلائەدین سەججادی]]، مێژووی ئەدەبی کوردی، چاپخانەی مەعارفی بەغدا، ١٩٥١. * خەزنەدار، مارف(٢٠٠٤)، مێژووی ئەدەبی کوردی؛ بەرگی٤، ئاراس == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ڤەژینبوکس | ١٢}} {{تووڵی دەروازە|شیعر|وێژەی کوردی|ژیاننامە|وێژە|ئێران}} {{شیعری کلاسیکی کوردی}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شاعیرانی کورد]] [[پۆل:شاعیرەکانی کوردیی گۆرانی]] [[پۆل:شاعیرە کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:خەڵکی کرماشان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٧٩٩]] [[پۆل:مردووانی ١٨٧١]] lagxxu6xzvqs4e8xcciew76lxyi8ipw 0 72609 1675482 1512210 2026-09-26T07:33:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە) 1675482 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:A photo of a gambling stand in Paris.jpg|وێنۆک|قومارکەران لە [[پاریس]]]] '''قومار''' [[کایە|کایەیەکە]] کە لە نێوان چەند کەس دەکرێت، کە مەرج دەکەن لەسەر ئەوەی کە ھەر کەس سەرکەوت پارە یان خەڵاتێکی دیاریکراو بباتەوە.<ref>http://www.gamblingandthelaw.com/</ref> == سەرچاوەکان == <references/> {{پۆلی کۆمنز|Gambling}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:قومار]] ncq4h71z5eyq4zvrjygzknkmglscq79 0 76067 1675441 1512199 2026-09-26T04:36:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1675441 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قوشمە''' ئامێرێکی باژەنی ناوچەی کوردنشینی باکووری خۆراسانە، ئەم ئامێرە لە دوو زەلی ٢٠سمی کە پێکەوە جووت بوون، پێکھاتووە. [[File:قوشمه‌.jpg|thumb|قوشمە سازێکی ناوچەی باکووری خۆراسانە]] لە باری مووسیقایی ئەم سازە یەک ئۆکتاڤی تەواوە و دەتوانێ حەفت نۆتی سەرەکی بژەنێت. خەڵکی کورد لە بەزم و شایی و ھەڵپەڕکێدا ڕوو لەم سازە دەکەن. ئەم ئامێرە جۆرێک دووزەلەی تایبەتی ناوچەکانی باکووری خۆراسانە. ==ژەنیارانی قوشمە== [[عەلیخان یەزدانی]] ناسراو بە «ئابچۆڕی»، دیارترین قوشمەژەنی ئێران بوو کە لە ساڵی ١٣٨٩ ک.ە کۆچی دوایی کرد. یەکێک لە گرنگترین بەرھەمەکانی ئابچۆڕی، قوشمەژەنی لە ئەلبۆمی «شب، سکوت، کویر»ی مامۆستا [[کەیھان کەڵھوڕ]]ە. کەسایەتی دووھەمی قوشمەژەنی ئێران <<فەرھاد باغچەقی>>ە. ==سەرچاوە== [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D9%88%D8%B4%D9%85%D9%87 ویکیی فارسی] {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا|مۆسیقای کوردی}} {{ئامێرەکانی مووسیقای کوردی}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقای کوردی]] [[پۆل:ئامێرەکانی مۆسیقا]] 0lf2oge5hqidrbqvxmi233j8237pdch 4 90420 1675368 1674612 2026-09-26T00:04:39Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1675368 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان|ئەم ئامارە بەبێ بۆت]] '''دوایین نوێکردنەوە لە لایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)'' {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable" !بەکارھێنەر!!ژمارەی وتارەکان |- | [[Special:Contributions/AramBot|AramBot]] || ١٩١٨٨ |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٠٨٢ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٤٩ |- | [[Special:Contributions/CalakBot|CalakBot]] || ٢٧٣٥ |- | [[Special:Contributions/DarafshBot|DarafshBot]] || ٢٢٣١ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٠ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ |- | [[Special:Contributions/Ebrambot|Ebrambot]] || ٩٣١ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٠ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣٠٠ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٠ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٢ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢٠٩ |- | [[Special:Contributions/AsoBot|AsoBot]] || ١٩١ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٧١ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٣٨ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١٠٨ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/HivjaBot|HivjaBot]] || ٨٥ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ |- | [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ |} </center> [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> 6d9tebzry8zcb5cjctnlyq116gs47uo 4 90421 1675369 1674613 2026-09-26T00:04:49Z CdRBot 8950 Updated by Bot *** لەگەڵ دەقەکەیدا جێگۆڕ کرا *** 1675369 wikitext text/x-wiki <div style="background: #E5E4E2; padding: 0.5em; font-size: 130%; -moz-border-radius: 0.3em; border-radius: 0.3em;"> <center> پێڕستی ١٠٠ بەشداربووی بەرزتر بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بەبێ بۆت). ھەروەھا بڕوانە: [[ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی نووسەرانی ویکیپیدیا بەپێی ژمارەی دروستکردنی پەڕەکان (بە بۆتەوە)|ئەم ئامارە بە بۆتەوە]] '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[user:CdRBot|CdRBot]]''': ''٠٠:٠٤، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)'' </center> {| |- style="vertical-align:text-top;" | {| class="wikitable" border="1" style="margin:0px;" |- ! زنجیرە |- | ١ |- | ٢ |- | ٣ |- | ٤ |- | ٥ |- | ٦ |- | ٧ |- | ٨ |- | ٩ |- | ١٠ |- | ١١ |- | ١٢ |- | ١٣ |- | ١٤ |- | ١٥ |- | ١٦ |- | ١٧ |- | ١٨ |- | ١٩ |- | ٢٠ |- | ٢١ |- | ٢٢ |- | ٢٣ |- | ٢٤ |- | ٢٥ |- | ٢٦ |- | ٢٧ |- | ٢٨ |- | ٢٩ |- | ٣٠ |- | ٣١ |- | ٣٢ |- | ٣٣ |- | ٣٤ |- | ٣٥ |- | ٣٦ |- | ٣٧ |- | ٣٨ |- | ٣٩ |- | ٤٠ |- | ٤١ |- | ٤٢ |- | ٤٣ |- | ٤٤ |- | ٤٥ |- | ٤٦ |- | ٤٧ |- | ٤٨ |- | ٤٩ |- | ٥٠ |- | ٥١ |- | ٥٢ |- | ٥٣ |- | ٥٤ |- | ٥٥ |- | ٥٦ |- | ٥٧ |- | ٥٨ |- | ٥٩ |- | ٦٠ |- | ٦١ |- | ٦٢ |- | ٦٣ |- | ٦٤ |- | ٦٥ |- | ٦٦ |- | ٦٧ |- | ٦٨ |- | ٦٩ |- | ٧٠ |- | ٧١ |- | ٧٢ |- | ٧٣ |- | ٧٤ |- | ٧٥ |- | ٧٦ |- | ٧٧ |- | ٧٨ |- | ٧٩ |- | ٨٠ |- | ٨١ |- | ٨٢ |- | ٨٣ |- | ٨٤ |- | ٨٥ |- | ٨٦ |- | ٨٧ |- | ٨٨ |- | ٨٩ |- | ٩٠ |- | ٩١ |- | ٩٢ |- | ٩٣ |- | ٩٤ |- | ٩٥ |- | ٩٦ |- | ٩٧ |- | ٩٨ |- | ٩٩ |- | ١٠٠ |} | {| class="wikitable sortable" !style="background-color:#808080" align="center"|بەکارھێنەر!!style="background-color:#808080" align="center"|وتار!!style="background-color:#808080" align="center"|داڕێژە!!style="background-color:#808080" align="center"|پەڕەی یارمەتی!!style="background-color:#808080" align="center"|پۆل!!style="background-color:#808080" align="center"|دەروازە!!style="background-color:#808080" align="center"|ویکیپرۆژە |- | [[Special:Contributions/Tessla|Tessla]] || ١٠٦٤٣ || ١٣٧ || ٠ || ٩١٤٢ || ١٤٧٢ || ٢ |- | [[Special:Contributions/MFTG|MFTG]] || ٧٠٨٢ || ٦٥ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakura emad|Sakura emad]] || ٣٠٢٦ || ٦٥٥ || ٢ || ٤٥٣١ || ٥ || ٤ |- | [[Special:Contributions/1silent scientist|1silent scientist]] || ٢٩٤٩ || ١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kushared|Kushared]] || ٢١٢٨ || ٩٩ || ٠ || ١١٤ || ١ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Kurd2021|Kurd2021]] || ١٨٦٧ || ٩٦ || ٠ || ١٢٦ || ١٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Zemen|Zemen]] || ١٣٨٤ || ٢٩ || ١ || ٤٧ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Min.neel|Min.neel]] || ١٣٧٨ || ٢٩ || ٠ || ٢١٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Danial2703kurdistan|Danial2703kurdistan]] || ١١٩٣ || ٣ || ٠ || ٨٤ || ٢٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] || ١٠٤٠ || ٠ || ٠ || ٧٣٩ || ١٠٢ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Serchia|Serchia]] || ٩٥٠ || ١٠٩ || ٠ || ٤٣٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyar se|Diyar se]] || ٨٦٨ || ٣١٦ || ٠ || ٢٧ || ٥ || ١ |- | [[Special:Contributions/Aza|Aza]] || ٨٦٣ || ٩ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hamaredha|Hamaredha]] || ٨٥٣ || ٠ || ٠ || ٩٧٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Paraw|Paraw]] || ٧٧٠ || ١٠١ || ٠ || ٩٨٦ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shahid tahir|Shahid tahir]] || ٧٦١ || ٢ || ٠ || ٣ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاسۆ|ئاسۆ]] || ٧٢٠ || ٣٧٤ || ٤ || ٤٨ || ١٣ || ٤ |- | [[Special:Contributions/Ahrir|Ahrir]] || ٦٥٥ || ١٢٣ || ١ || ٤٣٦ || ٣٨٤ || ٧ |- | [[Special:Contributions/Merkhas|Merkhas]] || ٦١١ || ٢٠٧ || ٠ || ٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Épine|Épine]] || ٥٨٠ || ٨٩١ || ٩ || ٧١٥ || ٣١٩ || ١٢ |- | [[Special:Contributions/Aro Salar|Aro Salar]] || ٥٤٦ || ٥١ || ٠ || ٥٤ || ٢ || ٣ |- | [[Special:Contributions/Amine yousefi|Amine yousefi]] || ٥١٢ || ٥٤ || ٠ || ٣٨٩ || ١٨٠٩ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ساکاتا گینتۆکی|ساکاتا گینتۆکی]] || ٥٠٠ || ٤١ || ٠ || ٢٣٤ || ١٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ari Qasm|Ari Qasm]] || ٤٨٩ || ١٤ || ٠ || ٢١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Pirehelokan|Pirehelokan]] || ٤٧٤ || ٢ || ٠ || ١٩٨ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mohammed Mahdi Mohammed|Mohammed Mahdi Mohammed]] || ٤٦٦ || ٤١ || ٠ || ٥ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khoshhat|Khoshhat]] || ٣٩٧ || ٠ || ٠ || ٣١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kován|Kován]] || ٣٩٧ || ٦٤ || ٠ || ١٧١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Calak|Calak]] || ٣٩٦ || ٤٦١ || ١ || ٢٠٠٤ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rebin galaly|Rebin galaly]] || ٣٨١ || ٢٢ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Diyako kazm|Diyako kazm]] || ٣٧٣ || ١١٨ || ٠ || ٥٥٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/دیاکۆ|دیاکۆ]] || ٣٦١ || ٠ || ٠ || ١٨ || ٣٧٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Khabat4545|Khabat4545]] || ٣٠٨ || ٦ || ٠ || ٣٨ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim aziz|Ibrahim aziz]] || ٣٠٢ || ١٣ || ٠ || ٢٣ || ٣٨ || ٠ |- | [[Special:Contributions/DiyarKamaran|DiyarKamaran]] || ٣٠٠ || ٣ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rahel khdhr|Rahel khdhr]] || ٢٩٣ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sorou6sh|Sorou6sh]] || ٢٨٠ || ٦ || ٠ || ١٩٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Broosk|Broosk]] || ٢٦٥ || ١١٧ || ٠ || ٣٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/فەرهاد|فەرهاد]] || ٢٦٤ || ١ || ٠ || ٠ || ٩٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Mamozk|Mamozk]] || ٢٤٩ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/هیوا|هیوا]] || ٢٤٢ || ٥ || ١ || ١٥ || ٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Muhammed taha|Muhammed taha]] || ٢٣٥ || ١١٧ || ١ || ٥٦ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/کاردۆ جاف|کاردۆ جاف]] || ٢٣٢ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Keenîî|Keenîî]] || ٢٢٢ || ٢ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rannda|Rannda]] || ٢١٩ || ٦٥ || ٠ || ٦٩ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdurhman Ahmad|Abdurhman Ahmad]] || ٢١٥ || ٢ || ٠ || ٥٠ || ٣ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Burhan br|Burhan br]] || ٢١٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/حوسێن|حوسێن]] || ٢٠٩ || ٨٥ || ٠ || ١١٩٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aminijian|Aminijian]] || ١٨٦ || ٣ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferxwaz|Ferxwaz]] || ١٨٠ || ١ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Blqk yeloow|Blqk yeloow]] || ١٧٩ || ٠ || ٠ || ٧ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi|Cyrus abdi]] || ١٧٤ || ٠ || ٠ || ١٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hivja|Hivja]] || ١٧٣ || ٤١ || ٠ || ٨٣ || ٣٦ || ٨ |- | [[Special:Contributions/DreamHourFlight|DreamHourFlight]] || ١٧١ || ٢١ || ٠ || ٩ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shaxstan|Shaxstan]] || ١٦٥ || ٢ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ali Sardar 06|Ali Sardar 06]] || ١٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Halbast1|Halbast1]] || ١٤٩ || ١٠٩ || ٢ || ٥٠ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/محمد فاتح حامد|محمد فاتح حامد]] || ١٤٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Jutyaar|Jutyaar]] || ١٣٨ || ٢ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Bilalinfo|Bilalinfo]] || ١٣٨ || ٨ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ibrahim N. Qader|Ibrahim N. Qader]] || ١٣٧ || ٠ || ٠ || ١ || ٤ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] || ١٣٦ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Maniu13|Maniu13]] || ١٣٠ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ara Qadir|Ara Qadir]] || ١٢٨ || ١٥ || ٠ || ١٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Twana.ismail|Twana.ismail]] || ١٢٧ || ٢٩ || ٠ || ١٥٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Saad Goran|Saad Goran]] || ١٢٥ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ZheenCenter|ZheenCenter]] || ١٢٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Gyan333|Gyan333]] || ١٢٣ || ٧ || ٠ || ١٩ || ٤٢ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Barham|Barham]] || ١٢١ || ١٣٩ || ٢ || ٣ || ١ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rabar ajax1|Rabar ajax1]] || ١٢١ || ١ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cwtiyar|Cwtiyar]] || ١١٨ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ilamxan|Ilamxan]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Abdullah Arfa|Abdullah Arfa]] || ١١٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hîwa Seqiz|Hîwa Seqiz]] || ١١١ || ٠ || ٠ || ٥ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Aram|Aram]] || ١٠٩ || ٩١٦ || ٠ || ١٢٩٣ || ٧١ || ١١ |- | [[Special:Contributions/Ismail.Sharifi|Ismail.Sharifi]] || ١٠٩ || ٦ || ٠ || ٥٨ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/ئاراس نوری|ئاراس نوری]] || ١٠٨ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/GoRaN909|GoRaN909]] || ١٠٨ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Daniiiar|Daniiiar]] || ١٠٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Cyrus abdi~ckbwiki|Cyrus abdi~ckbwiki]] || ٩٠ || ٠ || ٠ || ١٤ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/عبد الله عرفة (بيت الحكمة)|عبد الله عرفة (بيت الحكمة)]] || ٨٥ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/-Haryad|-Haryad]] || ٨١ || ٢٢ || ٠ || ٥٧ || ٧٧ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ferhad y|Ferhad y]] || ٧٨ || ٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Marmzok|Marmzok]] || ٧٥ || ٦٤ || ٧ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Nskoalj|Nskoalj]] || ٧١ || ٢٩ || ٠ || ٣٥ || ٦ || ٢ |- | [[Special:Contributions/Yosf Mstf|Yosf Mstf]] || ٦٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Karwandoorandish|Karwandoorandish]] || ٦١ || ٠ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Arya sarhan|Arya sarhan]] || ٦٠ || ٢٦ || ٠ || ١٧٨ || ٢١٦ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Hastyar Abdullah|Hastyar Abdullah]] || ٥٨ || ١١ || ٠ || ٣ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Kareeeeem|Kareeeeem]] || ٥٣ || ٣ || ٠ || ٩ || ٥ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Ppkb Vcsk|Ppkb Vcsk]] || ٥٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/444radio|444radio]] || ٥٠ || ٠ || ٠ || ٢ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Baneh k|Baneh k]] || ٤٦ || ٥ || ٠ || ١ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Rauf t jabar|Rauf t jabar]] || ٤٦ || ٦ || ٠ || ١٠ || ٠ || ١ |- | [[Special:Contributions/بنار|بنار]] || ٤٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Shaween|Shaween]] || ٤٤ || ٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Sakaros sasan|Sakaros sasan]] || ٤٣ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Eng.dilan86|Eng.dilan86]] || ٤٣ || ٤ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/MeerFarhad97|MeerFarhad97]] || ٤٢ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ || ٠ |- | [[Special:Contributions/Houshang tabrizi|Houshang tabrizi]] || ٤١ || ٣ || ٠ || ١٣ || ٠ || ٠ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] </div> a87gxsdw30uflpjqrse4luxh1bfsxwy 14 96077 1675526 1328218 2026-09-26T09:01:09Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675526 wikitext text/x-wiki {{وتاری سەرەکیی پۆل|دیپلۆماسی}} {{پۆلی کۆمنز|Diplomacy|دیپلۆماسی}} [[پۆل:ئاشتی]] [[پۆل:پەیوەندییە نێونەتەوەیییەکان]] [[پۆل:چالاکییەکانی مرۆڤ]] [[پۆل:دانوستان]] 3v0terjac4gk5u6b977fu5yeq9gj7f7 0 99777 1675120 1610715 2026-09-25T16:35:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1675120 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = قاسم ئیسماعیل‌ زاده‌ | وێنە = | قەبارەی وێنە = 200px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٩٣٧]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی لەدایکبوون = [[مەهاباد]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = خۆشنووس | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]] ، [[سوننە]] | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = | دایک و باوک = ئەحمەد | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''مامۆستا قاسم ئیسماعیل‌زاده‌''' هونه‌رمه‌ندی [[خۆشنووسی|خۆشنووس]]، کوڕی ئه‌حمه‌د، کوڕی میرزا سمایل، کوڕی ئاغا ته‌ها، ساڵی ١٣١٦ی هه‌تاوی ڕێکه‌وتی ١٩٣٧ له‌ شاری [[مه‌هاباد]]، له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌کی ئۆگری شێعر و ئه‌ده‌ب و هونه‌ر له‌ دایک بوو. == ژیان == له‌ بنه‌ماڵه‌یه‌کی ئۆگری شێعر و ئه‌ده‌ب و هونه‌ر له‌ دایک بوو. له‌ منداڵییه‌وه‌ سه‌ره‌تاکانی خۆشنووسی و "خه‌تی ته‌حریری" له‌ خزمه‌ت باوکییه‌وه‌ ده‌ست پێکرد. ساڵی ١٣٣٨/١٩٥٩ له‌ فێرکردن و بارهێنان دامه‌زرا و به‌ ماوه‌ی ٣٥ ساڵ له‌ په‌نا ته‌دریسی علوومی ئینسانی، ئه‌رکی فێرکردن و ڕاهێنانی خه‌ت و نه‌قاشی له‌ خوێندنگه‌کاندا وه‌ئه‌ستۆ گرت و سه‌رکه‌وتووانه‌ ژماره‌یه‌کی زۆری شاگرد له‌م بواره‌دا پێگه‌یاند. هه‌رچه‌ند ساڵی ١٣٧٣/١٩٩٤ خانه‌نشین کرا، به‌ڵام نه‌ک هیچی له‌ هه‌وڵه‌کانی خۆی که‌م نه‌کرده‌وه، به‌ڵکوو به‌ به‌ڕێوه‌بردنی کلاسه‌کانی خۆشنووسی و دانانی پێشانگای به‌رده‌وامی ساڵانه‌، هه‌وڵه‌کانی پتر کرد. مامۆستا ئیسماعیل‌زاده‌ ئه‌ندامی "لێژنه‌ی خۆشنووسانی ئێران" و خاوه‌ن بڕوانامه‌ی "فه‌وقی مومتاز"ه‌. به‌ هه‌ر دوو ده‌ستی ڕاست و چه‌پ وه‌ک یه‌ک ده‌نووسێ و هاوکاتیش به‌ دوو قه‌ڵه‌م‌قامیش و به‌ هه‌ر دوو ده‌ست ڕسته‌یه‌ک له‌ چه‌پ و ڕاسته‌وه‌ ده‌نووسێ و هونه‌رمه‌ندانه‌ تێکه‌ڵیان ده‌کاته‌وه‌؛ که‌ ئه‌وه‌ تا ئێستا جگه‌ له‌ خۆی، له‌ که‌سێکی تر نه‌بینراوه‌. گرینگی و تایبه‌تمه‌ندیی کاری کاک قاسم له‌وه‌ دایه‌ که‌ وه‌ک پێشڕه‌و ئاوڕێکی زیاتری له‌ ئه‌ده‌بی [[کوردی]] و دیوانی شاعیرانی کورد داوه‌ته‌وه‌ و بۆ یه‌که‌م‌جاریش ساڵی ١٣٨٧/٢٠٠٨ ئه‌لبۆمێکی تاقانه‌ی هونه‌ری به‌ ناوی "[[کۆلکه‌زێڕینه‌]]" بڵاو کرده‌وه‌ که‌ بریتی بوو له‌ جوانترین نموونه‌ شێعری ١٥٤ شاعیری کورد له‌ کورده‌کانی باکووری خۆراسانه‌وه‌ تا شاعیرانی [[که‌لهوڕ]] و گۆران و له‌ک و لوڕ. بنه‌ماڵه‌ی ئیسماعیل‌زاده‌ هه‌ر له‌ کۆنه‌وه‌ به‌ خه‌تخۆش ناسراون و باب و باپیرانیان سه‌ریان به‌ کاری ئه‌ده‌ب و هونه‌ره‌وه‌ بووه‌. ئه‌رشیڤێکی کتێبی ده‌ستنووس و به‌یاز و که‌شکۆڵی ئه‌ده‌بی [[کوردی]] و [[فارسی]] و سه‌دان لاپه‌ڕه‌ نامه‌ی مێژوویی و ئه‌ده‌بی و ژماره‌یه‌کی زۆر وێنه‌ی نایاب له‌و بنه‌ماڵه‌یه‌دا به‌جێماوه‌ که‌ به‌خته‌وه‌رانه‌ زۆربه‌یان له‌ لای مامۆستا قاسم ئیسماعیل‌زاده‌ پارێزراون و تا ئێستا چه‌ندین جار له‌ لایه‌ن لێکۆڵه‌رانه‌وه‌ که‌ڵکیان لێوه‌رگیراوه‌. له‌و که‌شکۆڵانه‌دا نموونه‌ هۆنراوه‌ی سه‌دان شاعیری ناسراو و نه‌ناسراوی کورد و فارس و ده‌یان نامه‌ و به‌ڵگه‌نامه‌ی گرینگ هه‌یه‌ که‌ ده‌توانن سوودی گه‌وره‌ به‌ ئه‌ده‌ب و مێژووی نه‌ته‌وه‌که‌مان بگه‌یه‌نن. == پیشەنگا == <gallery> <div style="text-align:center;"> </gallery> </div> == سەرچاوە == * سەید عەبدوڵڵا سەمەدی <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = عەبدوڵڵا سەمەدی | ناونیشان = https://www.facebook.com/notes/abdullah-samadi/%D8%AE%D9%87%D8%AA-%D9%88-%D8%A6%D9%87%D9%88%DB%8C%D9%86/467244320001136 |زمان = کوردی}}</ref> <div style="-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2;column-count:2;-moz-column-gap:1em;-webkit-column-gap:1em;column-gap:1em;text-align:Right;"> <references/> </div> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:خۆشنووسانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٧]] 32n0yr768qv8uox785ibaggifcqjzc5 0 100547 1675141 1512062 2026-09-25T16:39:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1675141 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کەسایەتی | ناو = قادر ئوستاد ئیبراھیمی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 200px | ناوی کاتی لەدایکبوون = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = [[١٩٢٨]] | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | ھۆکاری مردن = | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی لەدایکبوون = [[خەلیفان]]، [[مەھاباد]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = [[بەیت بێژ]] | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]]، [[سوننە|سوننی]] | ھاوسەر = | یار = | منداڵەکان = عومەر و... | دایک و باوک = خدر (باوک) | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''قادر ئوستاد ئیبراھیمی'''، بەیت بێژی بە ناوبانگی [[کورد]]، ساڵی ١٣٠٧ی ھەتاوی لە ئاوایی [[خەلیفان]] سەر بە شاری [[مەھاباد]] لە دایک بووە. == ژیان == ساڵی شۆڕشی "مەلا خەلیل گۆڕەمری" (١٣٠٧ ھەتاوی) لە ئاوایی "[[خەلیفان، مەھاباد|خەلیفان]]" سەر بە شاری [[مەھاباد]] لە دایک بووە. ھۆی ئەوەی کە پێی دەڵێن قالەشین ئەو جۆرەی خۆی دەگێڕێتەوە: "کاتێک لە دایک بووم لە بەڕھەڵبێنەیەکی شینیان وەرپێچاوم، ھەر ئەو کات بە پێکەنینەوە لە ماڵێ دەڵێن ئەوە بۆ لەو بەڕھەڵبێنە شینەیان وەرپێچاوە؟ کە ناوم لێدەنێن قادر بە قالەشین ناوم دێنن، خۆشم پێم خۆشە ھەر وام پێ بڵێن چوون بەوە ناسراوم." لە تەمەنی حەوت ساڵیدا چۆتە میراوای مەلا خەلیل بۆ خوێندن لای ئەم بەڕێزە، ماوەیەک لە وێ دەبێ بەڵام خێزانی مەلا خەلیل دەنگی ئەم مناڵەی زۆر پێ خۆش دەبێ و وەکو خۆی باس دەکات ئیزنی خوێندنی پێ نادا و لە لای خۆی دایدەنێ و گوێ لە دەنگی دەگرێ. پاش حەوت مانگ دەچێتەوە خەلیفان لای بنەماڵەکەی، باوکی "وەستا ڕەحیم" خاوەن چوار ژن دەبێ، بەڵام کاک قادر تاقە کوڕە دەبێ، لە تەمەنی دە ساڵیدا دەستی کردووە بە گووتنی گۆرانی، ماوەیەک خۆشخانی ئاغا بووە بەڵام قەتی بۆ پارە بە سەر کەس ھەڵنەگووتووە. تەمەنی شازدە ساڵانە دەبێ کە ژن دێنێ، خۆی دەگێڕێتەوە کە قەتم کاری [[وەرزێڕی]] و ئاژەڵداری و... نەکردووە. [[مەم و زین]] لە "کەریم مەرزینگ" فێر بووە، [[لاس و خەزاڵ]] لە "ئەحمەد کاڕەسووی"، پاشان ھەرچی بەیت و باللۆرە بووە تەنیا بە گوێ ھەڵخستن لە وی فێر بووە و بیرێکی زۆر تیژی بووە. ھێندێک شتی دیکە لە "حوسێن مەحموود شەشە" و "ئەحمەد کەپۆسوور" فێر دەبێ. ساڵی ١٣٤٠ ھەتاوی ھاتۆتە شاری مەھاباد، لە چەندین کۆڕ و کۆبوونەوە لە شارەکانی [[ئێران]] و [[عێراق]] بەشداری کردووە و ڕێزنامەیان ئاراستە کردووە. [[برایمۆک]]، [[مەم و زین]]، [[مێھر و وەفا]]، [[لاس و خەزاڵ]]، [[ناسر و ماڵماڵ]]، [[سەیدەوان]]، [[ئازیزە و پاییزە]] و... دەزانێ. [[قۆنگرۆکێ]] لە "حاجیلە" فێر بووە و بەیتی بارزانی ئەو بەڕێزە خۆی دایناوە. قالەشین ئێستا بە ھۆی نەخۆشی [[نەخۆشیی ئەلزھایمەر|ئاڵزایمر]] لە جێگە دایە. == سەرچاوەکان == * فەرھەنگی ئاوایییەکانی مەھاباد، ھەرمان وەتمانی و زانکۆ خەلیفە ١٣٩٠ * ھەرمان وەتمانی * گۆڤاری مەھاباد، ژمارەی ١٥١ {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:بەیتبێژانی کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨]] hhwp8wqzeg7x1ap1yglsh0yx6mlr275 0 100977 1675022 1512023 2026-09-25T13:34:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئایین-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675022 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Peter Paul Rubens - Cain slaying Abel, 1608-1609.jpg|وێنۆک|''قابیل، ھابیل دەکوژێت'' کێشراوی [[پیتەر پۆڵ ڕووبێنس]]]] '''قابیل و ھابیل''' ({{بە عیبری|הֶבֶל ,קַיִן}}) بەپێی [[بەسەرھاتەکانی دروستبوون]] و [[قورئان]]، دوو کوڕی [[ئادەم]] و [[حەوا]] بوون. == لە قورئاندا == بەپێی باوەڕی [[ئیسلام]] و کتێبی [[قورئان]]، خودا لەسەر زەویدا دوو کوڕی بەخشی بە [[ئادەم]] و [[حەوا]] کە ناویان قابیل و ھابیل بوو. قابیل کەسێکی خراپ و دڵ و دەروونێکی پیسی پڕ لە ڕق و کینەی ھەبوو؛ بەڵام ھابیل کەسێکی چاک و ھێژا و [[لەخواترس]] بوو. ھەمیشە ملی بۆ ھەق دەدا و دڵ و دەروونێکی پاک و بێگەردی ھەبوو. ڕۆژێک لە ڕۆژان ھەردوو کوڕەکەی ئادەم بڕیاریاندا ھەرییەکەیان لەپێناوی خوادا شتێک بکاتە قوربانی. قابیل جووتیار بوو؛ زەوی دەکێڵا. ھەستا لەو کشتوکاڵەی دەیکرد خراپترین بەروبوومی ھێنا و کردی بە قوربانی؛ بەڵام ھابیل شوان بوو؛ مەڕی بەخێو دەکرد. چاکترین [[کاوڕ]]ی ھەڵبژارد و ھێنای پێشکەشی خودای کرد. [[خودا]] [[کشتوکاڵ]]ەکەی قابیلی وەرنەگرت، چونکە قابیل کارەکەی تەنھا مەبەستی پێی خودا نەبوو. ھەروەھا خواپەرستییەکەی کورتی ھێنا و بەچاکی گوێڕایەڵیی خودای نەکرد؛ بەڵام خودا کاوڕەکەی ھابیلی قبووڵ کرد، چونکە ھابیل کارەکەی تەنھا لەبەر ڕەزامەندیی خودا بوو. ھەروەھا لە خودا ترسا و چاکترین و خۆشەویسترین شتی خۆی پێشکەش کرد. قابیل زۆر تووڕە بوو. [[شەیتان]]یش فریوی دا و خستییە مێشکییەوە کە خودا ھابیلی لا بەڕێزترە، بۆیە قابیل بڕیاری دا براکەی خۆی بکوژێ. قابیل بە ھابیلی برای وت: "ئەبێ بتکوژم!"، ھابیلیش وتی: "خودا کاری چاکە تەنھا لە کەسە خواترسەکان وەرئەگرێ؛ ئەوانەی لەبەر ڕەزامەندیی خودا خێر و چاکە ئەکەن و بەئاگادارییەوە گوێڕایەڵیی خودا ئەکەن و کەمتەرخەمی و بێموبالاتی لە خواپەرستیدا ناکەن.". بەپێی ئەم بەسەرھاتە، ھابیل بەردەوام ئامۆژگاریی قابیلی کرد کە ئەگەر ئەو بیکوژێ، تاوانێکی گەورەی تووش دەبێ و خوداش لە ڕۆژی قیامەتدا سزای بۆ ئەوانە داناوە کە ستەم دەکەن و لەسنوور دەردەچن؛ بەڵام قابیل لە خودا نەترسا. گوێی بەو یادخستنەوە و ئامۆژگارییانەش نەدا و دەروونی خۆشی کوشتنی ھابیلی لا جوان کرد. بەو شێوەیە قابیل براکەی خۆی کوشت. === قەلەڕەشەکە و قابیل و ھابیل === بەپێی ئەم بەسەرھاتە نێو [[قورئان]]، دوای ئەوەی قابیل براکەی خۆی کوشت، حەزی نەکرد [[تەرم]]ی برا کوژراوەکەی ببینێ. بەڵام نەیزانی چی لێ بکات، بۆیە خودا [[قەلەڕەش]]ێکی بۆ نارد تا فێری بکات چۆن لاشەی براکەی بشارێتەوە. قەلەڕەشەکە بەچکەیەکی مردووی خۆی بەدەمەوە بوو. ھات لە بەرچاوی قابیلدا چاڵێکی ھەڵکەند و بەچکەکەی خۆی تێ کرد. قابیل ھەستی بە لاوازیی خۆی کرد و پەشیمان بووەوە و وتی: «ئەی ھاوار بۆ بێدەسەڵاتیی خۆم! وەکوو ئەو قەلەڕەشەشم پێ نەکرا و نەمتوانی براکەم بشارمەوە.» === یەکەمین تاوانی کوشتن === بەپێی گێڕاندنەوەی قورئان بێت، کوشتنی ھابیل لەلایەن قابیلی برایەوە، یەکەمین تاوانی کوشتنە کە لەسەر [[زەوی]] ئەنجام درا بێت. لەو کاتەشەوە خودا نەوەی ئادەمی ئاگادار کردووەتەوە کە کوشتنی کەسێک بەناھەق لە تاوانە گەورەکانە و ھەرکەسێکیش بێ تاوان بەناھەق بکوژێ ئەوە وەک وایە ھەموو خەڵکی جیھانی کوشتوە و سزاکەی [[دۆزەخە]] و ئەگەر گیانی کەسێکی ڕزگار کرد ئەوە وەک وایە ھەموو خەڵکی جیھانی ڕزگار کرد، ئەگەر چوویتە دۆزەخ ئەوە بۆ ھەتاھەتا تێیدا دەمێنێتەوە و خودا لە بەزەییی خۆی دووری دەخاتەوە و سزایەکی گەورەشی بۆ ئامادە کردووە. == سەرچاوەکان == * [https://web.archive.org/web/20170706043707/http://www.dangiislam.org/ دەنگی ئیسلام] {{تووڵی دەروازە|ئایین|ئیسلام|قورئان}} قورئان، سوورەتی ئەلمائدە (المائدة)، ئایەتی ٢٧تا٣٢ {{پۆلی کۆمنز|Cain and Abel}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:میتۆلۆژیای ئیبراھیمی]] [[پۆل:ئادەم و حەوا]] [[پۆل:کەسایەتییەکانی ناو کتێبی پەیدابوون]] dqxfacymd90k16c5time83qkzdfr1iq 0 101985 1675138 1662011 2026-09-25T16:38:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە) 1675138 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = قالۆنچە |color=pink | image =Coleoptera collage.png | image_width = 300px | image_caption = | regnum = زنجیرە: [[گیانەوەران]] | phylum = لق: [[گرێپایان]] | classis = پۆل: [[مێرووان]] | ordo = تۆرەمە: [[قالۆنچە]]<ref>Orthoptera</ref> | subordo = | superfamilia = | familia = | familia_authority = [[Ignacio Bolívar|Bolívar]]٬ [[۱۸۷۸ (زایینی)|۱۸۷۸]] | = Subfamilies | subdivision = See Taxonomy section }} '''قالۆنچە''' (بە [[ئینگلیسی]] : Beetles)، ناوی گشتی تۆرەمەیەک مێرووە کە دوو باڵی وەک قاپێلکیان ھەیە و بەم بۆنەوە بە [[باڵقاپ]] دەناسرێن، چوار باڵیان ھەیە کە دووانی سەروویان قاپێکی ڕەقە و دووی ناوەوە دەپارێزێت.<ref>[[فەرهەنگی فارسی-کوردیی زانستگای کوردستان]]</ref> قالۆنچە، جۆراوجۆرترین تۆرەمەیە لە [[مێرووان]]دا. ٤٠ لەسەدی ھەموو مێرووە ناسراوەکانی جیھان لەم تۆرەمەدان. ژمارەیان بە ٣٥٠ ھەزار جۆر دەگا. باڵی قالۆنچەکان بە قاپێلکێکی پارێزەر داپۆشراوە، کە بەر لە فڕین دەبێ لایدەن، جا بفڕن. ھێشتا دۆزینەوەی جۆری نوێ لەم تۆرەمەدا بەردەوامە. کاتێک لە جان ب. س. ھاڵدەین (John Burdon Sanderson Haldane)، جینیتیکزانی [[سکۆتلاند]]ی پرسیاریان کرد کە لێکۆڵینەوەی سروشت، چ شتێکی خودای بۆ تۆ دەرخست، وەڵامی داوە:<br /> "حەز و ھۆگری زۆر بە قالۆنچەکان".<ref>http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86</ref> == ناوەکانی تر == لە زمانی کوردیدا بۆ ناوی قالۆنچە، ئەم ناوانەش ھاتووە: * '''قالۆچە، کێزک، قولاچە، قۆلانچە، قولانجە، قالونچک، قۆلانچێ، قالورە، قۆلە، خازبار، خازیبار، کێز، کێزک''' [[پەڕگە:Fiddler beetle morphology diagram.svg|300px|thumb|left|The morphology of a beetle]] == پەراوێز == {{پەراوێز}} == سەرچاوە == * ویکیپێدیای فارسی - ٢٠١٤ * [[فەرھەنگی فارسی-کوردیی زانستگای کوردستان]] {{پۆلی کۆمنز|Coleoptera}} {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|گیانلەبەران}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:مێرووان]] [[پۆل:گیانلەبەران]] [[پۆل:قالۆنچەکان]] 0t48cz6z11glcijntd2jwh0xxyl8cf2 0 105142 1675193 1567563 2026-09-25T19:35:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە) 1675193 wikitext text/x-wiki {{Infobox drink | name = قاوە | image = A small cup of coffee.JPG | caption = کوپێکی قاوەی ڕەش | type = گەرم یان سارد (بەزۆری گەرمە) | origin = [[یەمەن]]<ref name="Wein34">{{harvnb|Weinberg|Bealer|2001|pages=3–4}}</ref> | introduced = سەدەی ١٥ەم | color = ڕەش، قاوەییی تۆخ، قاوەییی کاڵ، بێجی }} '''قاوە''' خواردنەوەیەکی دەمکراوە کە لە دانەی قاوەی برژێنراو دروستدەکرێت، کە دەنکی بەری جۆری تایبەتی ''کۆفیا''ن. کاتێک بەرەکانی قاوە لە ڕەنگی سەوزەوە دەگۆڕێن بۆ سوورێکی تۆخ – کاتێک دەگەیێت – دەدوورێنەوە، پاکدەکرێنەوە، و وشکدەکرێنەوە.<ref name="nca-steps">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=10 steps from seed to cup|ناونیشان=http://www.ncausa.org|بڵاوکەرەوە=National Coffee Association, USA|ڕێکەوت=٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> دەنکە وشکراوەکانی قاوە بە پلەی جیاواز دەبرژێنرێن، بەپێی تامی خوازراو. دانە برژاوەکان دەھاڕدرێن و دەم دەکرێن بە ئاوێکی کوڵھاتوو بۆ دروستکردنی خواردنەوەی قاوە. قاوە تاریکە، تاڵە، کەمێک [[ترش]]اوییە و کاریگەریی [[وریاکەرەوە (دەرمان)|وریاکەرەوە]]ی ھەیە لەسەر مرۆڤەکان، بەھۆی [[کافاین]]ەکەی کە تێیدایە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ| vauthors = Cappelletti S, Piacentino D, Daria P, Sani G, Aromatario M |سەردێڕ= Caffeine: cognitive and physical performance enhancer or psychoactive drug? | journal = Current Neuropharmacology |بەرگ= ١٣| issue = 1 |پەڕەکان= ٧١–٨٨|ڕێکەوت= کانوونی دووەمی ٢٠١٥| pmid = ٢٦٠٧٤٧٤٤| pmc = ٤٤٦٢٠٤٤| doi = 10.2174/1570159X13666141210215655}}</ref> یەکێک لە بەناوبانگترین خواردنەوەکانە لە جیھاندا،<ref name="mnn">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.mnn.com/food/beverages/stories/how-coffee-changed-the-world|سەردێڕ=How coffee changed the world|دوایین=Oder|یەکەم=Tom|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥|وێبگە=Mother Nature Network|بڵاوکەرەوە=Narrative Content Group|ڕێکەوتی سەردان=٨ی حوزەیرانی ٢٠١٨}}</ref> و دەتوانرێت بە چەندان شێواز ئامادەبکرێت (وەک ئێسپرێسۆ، پرێسی فەڕەنسی، کافێ لاتێ، یان قاوەی قوتووکراوی دەمکراو). بە زۆری بە گەرمی ئامادەدەکرێت، بەڵام قاوەی ساردبووەوە و سەھۆڵاویش دەکرێت. [[شەکر]]، جێگرەوەی شەکر، [[شیر]]، یان کرێم زۆرجار بەکاردێن بۆ کەمکردنەوەی تامە تاڵەکەی. == مێژوو == {{دەقی تایبەت|بیابانەکە زۆر تاریک بوو، مانگیشم لە ھیچ شوێنێک لێ دیارنەبوو تەنھا ئاگرێکی کزم دەبینی لەژێر دارێک. کە لێی نزیکبوومەوە بۆنێکی زۆر خۆشی ھەبوو. تا بەیانی من و وشترەکەم ئەو بۆنەمان کرد و خۆمان بە ئاگرەکە گەرم کردەوە بەڵام کاتێک بەیانی ھەستام و کە یەکێک لە دانەکانیم خوارد تامێکی زۆر خۆشی ھەبوو، منیش شەرابێکم لێ دروستکرد و بردم بۆ ھاوڕێکانم تا بەیەکەوە نۆشی بکەین.|25px|40px| یەکێک لە چیرۆکە ئەفسانەکانی دۆزینەوەی قاوە.}} بەڵام دوای دۆزینەوەی داری قاوە، لەڕێگەی بازرگانییەوە گوازرایەوە بۆ وڵاتانی ئەورووپا. کە چەند وڵاتێکی عەرەبی و جامایکا بەو وڵاتانە دادەنرێن کە ڕۆڵیان لە بڵاوبونەوەی قاوەدا ھەبووە. و ھۆکاری لێک نزیکی ھەموو جۆرەکانی قاوە لە جیھان دەگەڕێندرێتە بۆ بوونی یەک سەرچاوە کە لێی بڵاوبووەتەوە. بەھۆی گوونجاوی کەشوھەوای تایبەت بە داری قاوە، وڵاتی [[بەڕازیل]] خاوەن گەورەترین کێڵگەی قاوەیە لە جیھان. == تەندروستی == خواردنەوەی زیاتر چوار کوپ لە قاوە لە ڕۆژێکدا کاریگەری لاوەکی وەک سەرئێشە، کەم-خەوی، ناڕێکی لێدانی دڵ، قەلەقی زیاد دەکات<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=COFFEE: Overview, Uses, Side Effects, Precautions, Interactions, Dosing and Reviews|ناونیشان=https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-980/coffee|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠٢٢|وێبگە=www.webmd.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * http://www.nrttv.com/media-video-detail.aspx?Cor=1&Jimare=3846 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160811061548/http://www.nrttv.com/media-video-detail.aspx?Cor=1&Jimare=3846 |date=١١ی ئابی ٢٠١٦ }} {{تووڵی دەروازە|خۆراک|خواردنەوە}} {{پۆلی کۆمنز|Coffee}} {{خۆراک-کۆلکە}} [[پۆل:قاوە|*]] [[پۆل:چاندی عەرەبی]] [[پۆل:خواردنەوەکان]] [[پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکان]] [[پۆل:خواردنەوە گەرمەکان]] [[پۆل:خواردنەوە ناکحولییەکان]] am0ocf21tmavr1cr3mah9yj9grp585k 0 118189 1675026 1655958 2026-09-25T13:34:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مۆسیقا-کۆلکە) 1675026 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی گۆرانیبێژ | ناو = قادر ئەلیاسی | وێنە = | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | شرۆڤەی وێنە = | ناوی لەدایکبوون = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی = | نازناو = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٦١ | شوێنی لەدایکبوون = [[ئەلیاسیی بەردیعەلی (قەرەحەسەن _ قەرەسەنی _ خەلیفە حوسەین)]]، [[سەرپێڵی زھاو]]، [[پارێزگای کرماشان]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | بنەچە = | ڕێکەوتی مردن = | شوێنی مردن = | شێواز = | پیشە = [[گۆرانیبێژ]]، [[پێشمەرگە]]، [[نووسەر]] | ئامێر = | ساڵانی چالاکبوون = [[١٩٧٩]] ھەتا ئێستا | تۆمارگە = | کارە پەیوەستەکان = | ماڵپەڕ = | ئامێرە دیارەکان =}} '''قادر ئەلیاسی''' ([[١٩٦١]] لە گوندی ئەلیاسیی بەردیعەلی (قەرەحەسەن ـ قەرەسەنی ـ خەلیفە حوسەین) لە نزیکی [[سەرپێڵ|سەرپێڵی زھاو]])، ھونەرمەندی گۆرانیچڕ، خەڵکی مەڵبەندی [[سەرپێڵ|سەرپێڵی زھاو]] لە ڕۆژئاوای [[پارێزگای کرماشان]]ە. == ژیان == قادر ئەلیاسی لە ساڵی [[١٩٦١]]ی زایینی لە ئاواییەکی سەر بە ناوچەی زەھاو، بە ناوی ''ئەلیاسیی بەردیعەلی'' (قەرەسەنی ـ قەرەحەسەن ـ خەلیفە حوسەین) لە دایک بووە. بەھۆی نەبوونی قوتابخانە لە گوندەکەیاندا نەیتوانیوە لە کاتی خۆیدا بچێتە مەدرەسە و بخوێنێ. بۆیە لە تەمەنی ١٠ تا ١٢ ساڵانیدا دەرگای قوتابخانەی بە ڕوودا کراوەتەوە و لە ماوەی ٢ ساڵدا توانیویەتی ٥ پۆلی سەرەتایی تەواو بکات. دەورانی سێ ساڵی ناوەندیشی لە قوتابخانەی ناوەندیی سەعدی لە میرئەحمەدی شاری سەرپێڵی زەھاو و ساڵەکانی یەکەم و دووھەمی دواناوەندی لە قوتابخانەی حەکیم نیزامی ھەمان شاردا بە سەرکەوتنەوە تەواو کردووە. لەگەڵ ئەوەی هێرشی کۆماری ئیسلامیی ئێران [[سەربزێویی ١٩٧٩ی کوردان لە ئێران|بۆ سەر ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] بە هاتنە سەر دەسەڵاتی ئەو ڕێژیمە دەستی پێ کردبوو و دوای فیوای جیهادی خومەینی (هاوینی ١٩٧٩) گەیشتبووە ئەوپەڕی دڕندەیی خۆی، قادر تا دووهەمی دواناوەندی درێژەی بە خوێندن دا و هاوینی ١٩٨٠ ناوی خۆی بۆ ساڵی سێھەمی دواناوەندی نووسیبوو کە [[شەڕی ئێران و عێراق|شەڕی نێوان عێراق و ئێران]] هاتە ئاراوە. ناوبراویش ڕێگایەکی دیکەی بێجگە لە پێشمەرگایەتی بۆ نەمایەوە. بۆیە ساڵی ١٩٨١ تێکەڵ بە تێکۆشەرانی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]] بوو. قادر ئەلیاسی تاکوو پلەی ئەندامەتی کۆمیتە شارستان لەو حیزبەدا پێش چوو. ئەلیاسی دەستێکی زۆر گرینگ و بنەڕەتی لە دانان و پێکھێنانی کۆمیتە و ھێزی داڵەھۆدا ھەبووە. لە ساڵی ١٩٨٨، لەگەڵ ڕ''ەعدە پاڵانی'' ھاوسەرگیریی کردووە و ئەنجامی ئەو ژینە هاوبەشە دوو منداڵ بە ناوەکانی ''تۆڵە'' و ''تەوار''ە. قادر ئەلیاسی ساڵی ١٩٩٢ لەگەڵ ڕەعدە پاڵانی و یەکێک لە براکانی بە ناوی سامرەند چوونە وڵاتی نوروێژ و لەوێ گیرسانەوە. == گۆرانیبێژی == قادر ئەلیاسی هەر لە منداڵییەوە لە ڕێگای چالاکیی قوتابخانەکانەوە دەستی بە گۆرانیوتن کرد و لە کاتی پێشمەرگایەتیشدا گۆرانیی بۆ هاوڕێ پێشمەرگەکانی چڕیوە. دوای گەیشتنی بە ئورووپا بە شێوەیەکی ڕەسمی دەستی بە کاری هونەری کرد و تا ئێستا خاوەنی یەک کاسێت و دە CDی تۆمار کراوە. == نووسین == ھەر چەند قادر ئەلیاسی زۆرتر وەک ھونەرمەندی دەنگبێژ ناوبانگی دەرکردووە بەڵام لە کاری نووسینی ئەدەبی و وەرگێڕانیشدا ڕۆڵی هەبووە. هەر وەها لە سەرەتای ١٩٩٥ەوە دەستی کردووە بە نووسینی بیرەوەرییەکانی کە تا ئێستا دوو بەرگی لێ چاپ و بڵاو بووەتەوە. == تەلەڤیزیۆن == قادر ئەلیاسی چەند ساڵێک لە تەلەفزیۆنی [[تیشک تی ڤی|تیشک]] کە ناوەندەکەی لە پاریس بوو بەرنامەیەکی ھونەری بە ناوی ''زەریاو'' بەڕێوە دەبرد. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == ژێدەر == * [http://www.kurdipedia.org/?q=20081125154333479&lng=1 ماڵپەڕی کوردیپێدیا: قادر ئەلیاسی]{{بەستەری مردوو|url=http://www.kurdipedia.org/?q=20081125154333479&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }} {{تووڵی دەروازە|مۆسیقا}} {{گۆرانیبێژانی کورد}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} [[پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:خەڵکی کرماشان]] mlh8pc4fc9xwvh2q8ahciwe6dbfjde1 0 118386 1675019 1576384 2026-09-25T13:33:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە، ئوردن-کۆلکە) 1675019 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''فەیسەڵی یەکەم''' (٢٠ی ئایاری ١٨٨٥ – ٨ی ئەیلوولی ١٩٣٣، [[تایف]] لە [[عەرەبستانی سعوودی]]) یەکەم شای [[سووریا]] بوو لە ساڵی ١٩٢٠ و یەکەم شای [[عێراق]] بوو لە ماوەی (١٩٢١ –١٩٣٣). == ژیاننامە == شا فەیسڵی یەکەم کوڕی حوسێنی کوڕی عەلی ھاشمی بنەچەیان دەگەڕێتەوە بۆ[[حوسێن کوڕی عەلی]] و یەکەم شای [[عێراق]] و شای [[سووریا]] بووە، لە قوتابخانە فێری زمانی [[زمانی تورکی|تورکی]] بووە و لە ژیانی لادێشەوە زمان پاراویی و ئازایەتی وەرگرتووە و مەشقی لەسەر ژیانی [[بیابان]] کردووە و فێری [[ئەسپ]] سواری و شەڕە [[شمشێر]] و [[شەڕە دەمانچە]] بووە. لە ساڵی ١٨٩٦ لەسەر داوای عەبدالحمیدی دووەمی سوڵتانی عوسمانییەکان شا فەیسڵی یەکەم لەگەڵ باوکی ڕۆشتووە بۆ ئەستانەی پایتەختی عوسمانییەکان و ھەر لەوێش فێری زمانەکانی [[تورکی]] و [[ئینگلیزی]] و [[فەڕەنسی]] بووە، باوکیشی فێری خوێندنەوەی [[قورئانی پیرۆز]]ی کردووە. لە ساڵی ١٩٠٥ ھاوسەرگیری لەگەڵ حەزیمەی کچی مامیدا کردووە، لە ساڵی ١٩٠٩ باوکی فەیسەڵی یەکەم کراوە بە [[شەریفی مەکە|شەریفی مەککە]]، لە ساڵی ١٩١٦ بە پشتگیری [[بەریتانیا]] لەکاتی [[جەنگی کەنداوی یەکەم]] شۆڕشی لە دژی [[دەوڵەتی عوسمانی]] ڕاگەیاندووە، کە توانی سوپای عوسمانی لە [[مەککە]] و [[مەدینە]] و [[تائیف]] و [[جەدە]] و [[یەنبع]] و [[عەقەبە]] دەربکەن. لە ساڵی ١٩١٨ بەسەرکردایەتی شا فەیسەڵ ھێزەکانی سووپای عەرەبی چونە خاکی سووریاوە و دەستبەجێ سوپای عوسمانی سووریای بەجێھێشتوو و بەگەرمی لەلایەن میلەت و ھێزە سەربازییەکانەوە پێشوازی لە شا فەیسەڵ کراوە و تێکڕای گەڵ پشتگیری خۆیان بۆ ئەو شۆڕشە دەربڕی. شا فەیسەڵیش دامەزراندنی حکوومەتێکی عەرەبی لە [[دیمەشق]] ڕاگەیاند، لە ٨ مارسی ساڵی ١٩٢٠ کۆنگرەی گشتی سووریا سەربەخۆیی سووریایی لەژێر ناونیشانی شانشینی سووریایی عەرەبی ڕاگەیاند و شازادە فەیسەڵیش کرا بە شای [[سووریا]]، بەڵام لە ڕۆژی ٢٤ ھەمان مانگ فەڕەنسا ھێرشی کردە سەر سووریا و دیمەشقیان داگیرکرد و شا فەیسەڵیش دیمەشقی بەجێھێشت و گەیشتە لەندەن و شانشینی سووریا کۆتایی پێھات. لە دوای شۆڕشی ٢٠ لە عێراق لە دژی داگیرکاری بەریتانیا، لە ساڵی ١٩٢٠ بەئامادەبوونی [[ونستۆن چرچڵی]] سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا کۆنگرەیەک لە [[قاھیرە]] سەبارەت بەبارودۆخی عێراق بەسترا و کۆنگرەکە ڕای گەیاند حکوومەتی بەریتانیا سیاسەتی خۆی لە عێراق لە داگیرکارەوە دەگۆڕێتەوە بۆ پێکھێنانی حکوومەتێکی نیشتیمانی. بەریتانیا ڕای گەیاند بەنیازی دامەزراندنی [[شانشینی عێراق]]ە و فەیسەڵی کوڕی حسێنیان ھەڵبژارد بۆ ئەوەی ببێتە شای عێراق و لە ١٦ یۆلیۆی ساڵی ١٩٢١ ئەلسێر بیرسی کۆکسی نوێنەری بەریتانیا ڕای گەیاند ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بڕیاریداوە شازادە فەیسەڵ لەژێر سایەی حکوومەتێکی دەستووری پەرلەمانتاری بکرێت بە شای عێراق و لەدوای ئەوەی لە ٩٦٪ دەنگەکانی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراقی بەدەستھێنا شازادە فەیسەڵ کرا بە شای عێراق. == مردن == شا فەیسڵی یەکەم کوڕی حوسێنی کوڕی عەلی ئەلھاشمی کە شای سووریا و عێراق بووە لە ١ ئەیلوولی ساڵی ١٩٣٣ گەشتێکی کرد بۆ [[سویسڕا]] تاکو پشکنینی پزیشکی بۆ خۆی بکات بەڵام لە دوای ٧ ڕۆژ لە ٨ی ئەیلوولی ساڵی ١٩٣٣ ڕاگەیەندرا کە بەھۆی [[وەستانی دڵ]]ەییەوە کۆچی دوایی کردووە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر=https://ar.wikipedia.org/wiki/فیصل_الأول|سەردێڕ=فیصل الأول|زمان=عەرەبی|سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٤}} {{تووڵی دەروازە|ئاسیا|جەنگی جیھانیی یەکەم|عێراق|عەرەبستانی سعوودی|ژیاننامە|ئوردن|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|سیاسەت|سووریا}} {{پۆلی کۆمنز|Faisal I of Iraq}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} {{ئوردن-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق]] [[پۆل:مانگیلەی بەپیت]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٥]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣٣]] [[پۆل:پاشاکانی عێراق]] [[پۆل:عەرەبەکانی ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] [[پۆل:موسڵمانە سوننەکانی عێراق]] [[پۆل:سیاسەتمەدارە عێراقییەکان]] [[پۆل:خەڵکی مەککە]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٣]] [[پۆل:مردووان بەھۆی جەڵدەی دڵ]] [[پۆل:سەرۆک کۆمارەکانی سووریا]] pcp0hb7fowxkq8jasrj04epcqhp5dsx 0 120055 1675067 1490807 2026-09-25T14:50:41Z SakuraBot 51806 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675067 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Blaise Pascal Versailles.JPG|وێنۆک|تابلۆی پاسکال ساڵی ١٦٩١]] '''بلێز پاسکال''' (١٩ی حوزەیرانی ١٦٢٣ – ١٩ی ئابی ١٦٦٢) زانا و [[ماتماتیکزان]] و [[داھێنەر]] و [[نووسەر]] و [[فیزیکزان]]ی فەڕەنسی بوو. پاسکال ئامێری [[:en:Pascal's calculator|پاسکەلاین]]ی داھێنا لەساڵی ١٦٤٢ کە ئامێرێکی میکانیکی بوو بۆ کۆکردنەوە و کەمکردنەوەی ژمارەکان بەکاردەھات بەمەش پاسکال فۆڕمێکی بۆ ئامێری ژمێریاری داھێنا کە یارمەتی زانایانی تری لەسەدەی بیستەم دا ئامێری ژمێریاری (حاسیبە) دابھێنن، یەکێکی تر لەو کارانەی کە پاسکالی پێ دەناسرێتەوە [[سێگۆشەی پاسکاڵ|سێگۆشەکەی پاسکالە]]. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ماتماتیک|مێژووی زانست|کڵێسا|فەلسەفە|فیزیک|وێژەی فەڕەنسی|ئامار}} {{ماتماتیکزان-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Blaise Pascal}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٢٣]] [[پۆل:مردووانی ١٦٦٢]] [[پۆل:فیزیکزانانی فەڕەنسی]] [[پۆل:ماتماتیکزانانی فەڕەنسی]] [[پۆل:بلێز پاسکاڵ]] [[پۆل:ڕەخنەگرانی بێخوایی]] [[پۆل:نووسەرانی پیاوی سەدەی ١٧یەم]] [[پۆل:مرۆڤدۆستانی مەسیحی]] [[پۆل:زانایانی دینی کاسۆلیکی فەرەنسی لە سەدەی ١٧]] [[پۆل:فەیلەسووفانی بیرکاری]] [[پۆل:نووسەران دەربارەی دین و زانست]] 9wqo24243r8ey9w7zatvb45hlg1nvi6 14 121851 1675313 457474 2026-09-25T21:06:55Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675313 wikitext text/x-wiki سەرچاوە سروشتییەکان [[پۆل:ژینگە]] h78wyhetd7njc11uqeqoik8it8gn4va 0 123062 1675246 1674849 2026-09-25T20:05:58Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675246 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{Infobox software | name = گووگڵ ھانگاوتس | logo = Hangouts icon.svg | logo size = 140px | screenshot = | screenshot size = 180px | caption = | collapsible = | developer = [[گووگڵ]] | released = {{Start date|2013|5|15|mf=y}} | discontinued = | latest release version = ٤.٠ | latest release date = {{Start date and age|2015|8|10}} | latest preview version = | latest preview date = <!-- {{Start date and age|YYYY|MM|DD/no}} --> | frequently updated = <!-- DO NOT include this parameter unless you know what it does --> | programming language = | operating system = {{Unbulleted list | [[مایکرۆسۆفت ویندۆز]] <small>([[Google Chrome Extensions|Chrome extension]])</small> | [[وێب]] <small>(پشتگیری لە زۆربەی وێبگەڕە مۆدێرنەکان دەکات)</small> | [[ئۆ ئێس ئێکس]] <small>(Chrome extension)</small> | [[لینۆکس]] <small>(Chrome extension)</small> | [[کڕۆم ئۆئێس|کرۆم ئۆ ئێس]] | [[ئەندرۆید]] | [[ئای ئۆ ئێس]] }} | platform = | size = | status = چالاک | genre = [[نەرمەواڵەی ئاڵوگۆڕکردن]] | website = {{URL|https://hangouts.google.com}} | license = Freeware }} '''گووگڵ ھانگاوتس '''(بە [[ئینگلیزی]]: Google Hangouts) [[نەرمامێر]]ێکی ئاڵوگۆڕکردنە، لەلاین [[گووگڵ]]ەوە گەشەی پێ دراوە، تایبەتمەندییەکانی نامەناردنی ڕاستەوخۆ، گفتوگۆی ڤیدیۆیی، [[ڕاژەی کورتەپەیام]] و دەنگ لەڕێی پرۆتۆکۆلی ئینتەرنێت (VOIP)ی لەخۆگرتووە. ئەم نەرمەواڵەیە بووە شوێنگرەوەی سێ خزمەتگوزاری گووگڵ، کە پێشتر بۆ پەیوەندیکردن خستبوویە بەردەم بەکارھێنەران. لە وەشانە نوێیەکانی [[ئەندرۆید]]ا ھانگاوتس کراوەتە نەرمامێری سەرەکی بۆ ئاڵوگۆڕکردنی دەق.<div>ئەم خزمەتگوزارییە بە فەرمی لە ١٥ی ئایاری ٢٠١٣ لە کۆنفرانسی [[گووگڵ ئای\ئۆ]] بە ناوی ھانگاوتس خرایە بەردەست.<br> </div> ==سەرچاوەکان== *ویکیپیدیای ئینگلیزی؛ ئەیلوولی ٢٠١٥. {{پۆلی کۆمنز|Google Hangouts}} {{شریتی دەروازە|ئینتەرنێت|زانستی کۆمپیوتەر}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی پەیوەندیکردن]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:خزمەتگوزارییەکانی گووگڵ]] hs7dj3i4oqkat6cnrbeg8q2egc0oc3h 0 124237 1675301 1673958 2026-09-25T20:17:47Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675301 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Karva Chauth puja.jpg|وێنۆک|دانیشتنی ژنان لەڕۆژی کەروا چاوتە]] '''کەروا چاوتە''' فیستیڤاڵێکی یەکڕۆژەیە بەپێی کەلتووری ژنانی [[هیندووئیزم]] بەتایبەتی لە باکووری [[هیندستان]] بەڕۆژوودەبن لەپێناو تەندرووستییەکی باش و تەمەندرێژی هاوسەرەکانییان. ڕۆژووگرتنەکە لەگەڵ خۆرهەڵاتن دەست پێ دەکات تاکوو بەدیارکەوتنی [[مانگ]]. ڕۆژوو شکاندنەکەش بەدەستی هاوسەرەکەیان دەبێت، وەلەکاتی بەڕۆژووبوونەکەش ژنان بەکۆمەڵ کۆدەبنەوە بۆ بەسەربردنی کاتی ڕۆژەکە. ==سەرچاوە== *[https://en.wikipedia.org/wiki/Karva_Chauth ویکیپیدیای ئینگلیزی] {{بێ پۆل|date=نیسان ٢٠١٧}} {{پۆلی کۆمنز|Karva Chauth}} {{شریتی دەروازە|ھیندستان|پاکستان}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] tg30vfk2deestwebkmqw4srx4yjwjuf 0 125270 1675348 1512122 2026-09-25T22:36:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (وێژە-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1675348 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قسەی نەستەق''' (لە «نسق»ی عەرەبییەوە بە مانای «ڕێکوپێککردن»، «پوختکردن») یا '''ئەفۆریزم''' (لە ἀφορισμόςی یۆنانییەوە بە مانای «دیاریکردنی سنوور»، «جیاکردنەوە»)، بریتییە لە ئاخاوتنێکی چڕی مانادار کە دەدرێتە پاڵ کەسێک، نووسەرێک یان مرۆڤێکی ناودار. شێوەی [[سەردەستوور|سەردەستووری]] ھەیە، بەڵام وەکوو ئەویش نییە. نووسەر یان ھەر مرۆڤێک لە ڕێگای قسەی نەستەقەوە ھەموو بیروڕای خۆی لە ڕستەیەکدا کۆ دەکاتەوە، بە چەشنێک کە ڕستەکە وەکوو ئاوێنەیەک بیروڕاکە بنوێنێتەوە. خاسییەتی قسە نەستەقەکان ئەوەیە مرۆڤ لە ڕێگای ئەمانەوە تێبینیی بیر و بیرکردنەوەی خۆی دەکات. جیاوازیی [[سەردەستوور]] و قسەی نەستەق دەگەڕێتەوە بۆ لایەنە گشتییەکەی و تێبینی یەکێک بۆ بیر و بیرکردنەوەی یەکێکی دیکە. بەکورتی قسەی نەستەق پەندێکە یان چڕکردنەوەیەکی مانادارە مرۆڤ بە تێبینی ناوەوەی خۆی دەری دەبڕێ. ھەرچی سەردەستوورە زیاتر تێبینییە بۆ دەرەوە، بۆ سەر ئەوانی دیکە. یەکێک لە قسە نەستەقەکانی ھەرە ناودارەکانی ئەدەب قسەیەکی نەستەقیی ڕەخنەگری فەڕەنسی [[سان بۆڤ]] -ە کە دەڵێ «مرۆڤ خۆی شێوازە.» قسەی نەسەق یەکێک لە جۆرەکانی [[وێژەی کوردی]]یە کە بە شێوازی زارەکیی سینە بە سینە گەڕاوە. ==سەرچاوەکان== * [[عەلی نانەوازادە]]، [[فەرھەنگی ڕیشەی وشەی کوردی]] * ئەحمەد عومەر، موحسین(٢٠٠٥)، فەرهەنگی زاراوەی ئەدەبی،بەرگی یەکەم، ئاراس. * سجادی، علاءالدین، (1951)، مێژووی ئەدەبی کوردی، چاپخانەی مەعارف، بەغدا. {{پۆلی کۆمنز|Aphorisms}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|فەلسەفە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:جوانکاریی ئەدەبی]] [[پۆل:وێژەی کوردی]] [[پۆل:دەستەواژەکان]] 8h7dmkc04rc7rt45q9nivqvsmfaetb7 0 125489 1675262 1674354 2026-09-25T20:10:30Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1675262 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=August 2013}} {{Infobox film | name = ئەسپی جەنگی | image = | alt = | caption = Theatrical release poster | director = [[ستیڤان سپیلبێرگ]] | producer = ستیڤان سپیلبێرگ{{ھن}}[[Kathleen Kennedy (producer)|کاسلین کەنەدی]] | screenplay = [[لی ھال (playwright)|Lee Hall]]{{ھن}}[[ڕیچارد کۆرتیس]] | based on = {{Based on|[[War Horse (novel)|''ئەسپی جەنگی'']]|[[Michael Morpurgo]]}} | starring = [[Emily Watson]]{{ھن}}[[David Thewlis]]{{ھن}}[[Peter Mullan]]{{ھن}}[[Niels Arestrup]]{{ھن}}[[Jeremy Irvine]]<!--PER BILLING BLOCK. DO NOT CHANGE. --> | music = [[جۆن ویلیامس]] | cinematography = [[Janusz Kamiński]] | editing = [[Michael Kahn (film editor)|Michael Kahn]] | studio =[[DreamWorks|DreamWorks Pictures]]{{ھن}}[[Reliance Entertainment]]{{ھن}}[[Amblin Entertainment]]{{ھن}}[[The Kennedy/Marshall Company]] | distributor = <!--DO NOT CHANGE. -->[[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios{{ھن}}Motion Pictures]]<!--DO NOT CHANGE. --> | released = {{filmdate|٢٠١١|١٢|٢٥}} | runtime = ١٤٦ خولەک<!-- Theatrical runtime: 146:27 --><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=''War Horse'' (12A)|ناونیشان=http://www.bbfc.co.uk/AFF281522/|ئیش=[[British Board of Film Classification]]|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢|archive-url=https://web.archive.org/web/20120118092759/http://www.bbfc.co.uk/AFF281522/|url-status=dead}}</ref> | country = ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا | language = ئینگلیزی | budget = ٦٦ ملیۆن دۆلار | gross = ١٧٧ ملیۆن دۆلار<ref name="ئەسپی جەنگی"/>}} '''ئەسپی جەنگ''' فیلمێکی چیڕۆکی جەنگییە لە دەرھینانی (ستیڤن سبیلبرگ)، چیڕۆکی فیلمەکە وەرگیراوە لە کتێبێکی چیڕۆکی منداڵانەوە کە ھی نووسەری بریتانی (مایکل موربورگر) ە و لە سالڵی ١٩٨٢ دا بڵاو کراوەتەوە. فیلمێکی زۆر سەرکەتووە، پێشنیار کراوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتی ئۆسکار بەڵام بەدەستی نەھێناوە، بێجگە لە ئۆسکار دوو جار خەڵاتی گۆڵدن گڵوپ ی وەرگرتووە. == چیڕۆک == کورتەی چیڕۆکی فیلمەکە باس لە ڕۆژانی پێش جەنگی یەکەمی جیھانی دەکات لە گوندێک بە ناوی دیڤۆن لە وڵاتی بەریتانیا کە کوڕیکی گەنج لەگەل دایک و باوکیدا لە کیلگەیەکدا دەژین کە باری ئابوریان زۆر خراپەو نزیکە دەربکرین باوکی کورەکە ئەسپیک بەنرخیکی گران دەکریت کوڕە گەنجەکە ھۆگری دەبیت و ناوی دەنێت (جۆوی) و زۆر شتی نایابی فیردەکات پاشان بەھۆی دەستپێکردنی جەنگی جیھانی یەکەمەوە باوکی لەبەر ھەژارییەکی زۆر ناچار دەبێت ئەسپەکە بفرۆشێت، ھەرچەندە کوڕەک زۆر پێداگیری دەکات لە بردنی ئەسپەکە و دوور کەوتنەوە لێی بەڵام بێ سوودە تەنانەت داوا دەکات کە وەکو سەربازێکی خۆبەخش لە جەنگەکە قبوڵی بکەن بۆ ئەوەی لەگەڵ ئەسپەکەی بمێنێتەوە بەڵام لەبەر ئەوەی تەمەنی کەمترە لە ١٨ ساڵ ڕەت دەکرێتەوە و ئەسپەکە دەبرێت بۆ بەرەکانی پێشەوەی جەنگ و چەندین سەرباز و ئەفسەر و کەسانی دیکە لە وڵاتەکانی (ھۆڵندا - ئەڵمانیا - بەریتانیا…)عاشقی دەبن لە کۆتایدا دوای زیاتر لە چوار ساڵ لە مەیدانێکی جەنگی بەریتانیا کە کوڕەکەش بووە بە سەرباز، کۆمەڵێک سەرباز ئەسپەکە لەناو تەلێکی دڕکاویدا دەدۆزنەوە، بەڵام لەبەر ئەوەی زۆر بریندار بووە و ئازاری زۆر پێگەیشتووە بڕیار ئەدەن بیکوژن و ڕزگاری بکەن لە ئازار، بەڵام دوای چەندین ھەوڵ و پاڕانەوەی کوڕەکە و وتنی چەندین نیشانە کە ئەوە ئەسپی خۆیەتی و بە تایبەت ڕایھێناوە وازی لێدەھێنن و تیماری دەکەن. ھەر لە نزیک ئەو ڕۆژانەشدا زەنگی وەستانی جەنگ لێدەدرێت و ئاشتی بەرپا دەبێت، کوڕەکە و جۆوی دەگەڕێنەوە بۆ ماڵەوە. == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} == سەرچاوەکان == {{واڵا}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|بەلجیکا|فەڕەنسا|شانشینی یەکگرتوو|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|جەنگی جیھانیی یەکەم|دەیەی ٢٠١٠}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان، ھەڵکەوتنی ١٩١٢]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە داستانییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە کالیفۆرنیا وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە درامییە جەنگییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی درێم وۆڕکس پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی سوپای بەڕیتانیا]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەڕیتانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن جۆن ویلیامزەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە فەڕەنسا داندراون]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە کێڵگەدا ڕوودەدەن]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی کە لە ستۆدیۆکانی لۆنگکرۆس وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە شاری سوری وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ویلتشایر وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی ڕێلیەنس ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمە سەرکێشییە جەنگییەکان]] [[پۆل:فیلمە نایابە جەنگییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی بەرەی ڕۆژاوا (جەنگی جیھانی یەکەم)]] [[پۆل:فیلمەکانی جەنگی جیھانیی یەکەم کە لەسەر بنەمای ڕووداوە ڕاستەقینەکان دروستکراون]] [[پۆل:فیلمەکانی ئامبلین ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە ھامپشیر وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە جووتیاران]] [[پۆل:فیلمەکان سەبارەت بە خاوەن خانووەکان]] jpz30kp4atu9p8yiv30lqiqeca6wmem 0 126297 1675002 1675000 2026-09-25T12:23:04Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1675002 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = شەھاب حوسێنی | وێنە = Shahab Hosseini in The Salesman's press conference in Tehran.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٧٤|٢|٣}} | شوێنی لەدایکبوون = [[تاران]]، {{ئاڵا|ئێران}} | نیشتەجێ = | نەتەوە = | ناوەکانی تر = | نەژاد = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = [[ئەکتەر]]{{هن}}[[دەرھێنەری فیلم]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٩٧ – تا ئێستا | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناوبانگ = | کارە_دیارەکان = | شێواز = | باڵا = | کێش = | ھاوسەر = پەریچێھر قەنبەری | یار = | منداڵەکان = محەممەد ئەمین {{بچووک|(لەدایکبووی ٢٠٠٤)}}<br />ئەمیر عەلی {{بچووک|(لەدایکبووی ٢٠١١)}} | دایک و باوک = | خزمەکان = | خەڵاتەکان = [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]؛ باشترین ئەکتەر <br> [[ورچی زیوین]] باشترین ڕۆڵبینین | ماڵپەڕ = [http://www.SeyedShahabedinHoseini.com ماڵپەڕی فەرمی] | پەراوێزەکان = |ئایین=[[ئیسلام]] ([[شیعە]]) }}'''[[سەید]] شەهابەدین حسێنی تنکابنی''' ({{langx|fa|سیّد شهاب‌الدین حسینی تنکابنی}}؛ لەدایکبووی ٣ی شوباتی ١٩٧٤)، کە بە پیشەیی بە '''شەهاب حسێنی''' دەناسرێت، ئەکتەر و بەرهەمهێنەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112260297 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161011015804/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112260297 |archive-date=October 11, 2016 |access-date=May 22, 2016 |title=Shahab Hosseini, Soureh Cinema Database |url-status=dead}}</ref> کاندید کرا بۆ وەرگرتنی سیمورغی بلوری بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''مۆمێک لە باکەدا'' (٢٠٠٣) و ''ڕزگاربوون لە ٨:٢٠'' (٢٠٠٤). لە ساڵی ٢٠٠٨دا، حسێنی سیمورغی بلوری بۆ باشترین ئەکتەر لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەستهێنا بۆ ڕۆڵەکەی لە فیلمی ''[[سووپەرستار (فیلمی ۲۰۰۹)|سوپەرستار]]''.<ref>{{Cite web |url=http://www.bbc.com/persian/iran/2016/05/160522_me_shahab_hosseini |access-date=May 22, 2016 |title=Unprecedented success for Iranian cinema at Cannes: Best Actor and Best Screenplay awards |publisher=BBC Persian}}</ref> حسێنی لەگەڵ ئەکتەرانی فیلمی ''[[جیابوونەوەی نادر لە سیمین|جیابوونەوە]]''، ورچی زیوین بۆ باشترین ئەکتەر [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی بەرلین|لە شەست و یەکەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی بەرلین لە ساڵی ٢٠١١]] وەرگرت.<ref name="berlinale20112">{{Cite web |url=https://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/2011/03_preistrger_2011/03_preistraeger_2011.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612143757/https://www.berlinale.de/en/archiv/jahresarchive/2011/03_preistrger_2011/03_preistraeger_2011.html |archive-date=June 12, 2018 |access-date=September 14, 2017 |website=Berlinale |title=Berlinale – Archive – Annual Archives – 2011 – Prize Winners |url-status=dead}}</ref> [[فێستیڤاڵی فیلمی کان|لە فێستیڤاڵی فیلمی کانی ٢٠١٦،]] خەڵاتی باشترین ئەکتەری بەدەستهێنا بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]''، و بووە یەکەم ئەکتەری ئێرانی و تاقە ئەکتەری پیاوی ئێرانی کە ئەم خەڵاتە وەربگرێت.<ref>{{Cite web |url=http://www.radiofarda.com/content/f16-69th-cannes-festival/27750581.html |access-date=May 22, 2016 |title=Cannes Film Festival awards for Shahab Hosseini and Asghar Farhadi |publisher=Radio Farda}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٩دا، حکوومەتی [[فەڕەنسا]] نیشانی لیژیۆن دۆنۆری پێ بەخشی.<ref>{{Cite news|date=March 8, 2019|title=Shahab Hosseini receives the Chevalier title|url=https://www.tabnak.ir/fa/news/962262/شهاب-حسینی-نشان-شوالیه-دریافت-کرد|access-date=November 17, 2022|publisher=Tabnak}}</ref> == ژیانی کەسی == سەیید شەهابەدین حسێنی تنکابنی لە ٣ی شوباتی ١٩٧٤ لە [[تاران]]، ئێرانی لەدایکبووە.<ref name="yjc.ir">{{Cite web |url=http://www.yjc.ir/fa/news/4731326/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B0%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731073550/http://www.yjc.ir/fa/news/4731326/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B0%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4 |archive-date=31 July 2017 |access-date=January 3, 2020 |website=Young Journalists Club |title=The fascinating story of Shahab Hosseini's meeting with his wife |url-status=dead}}</ref><ref name="official-site">{{Cite web |url=http://seyedshahabedinhoseini.com/biographi.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20160524150755/http://seyedshahabedinhoseini.com/biographi.php |archive-date=May 24, 2016 |access-date=May 24, 2016 |title=Biography – Shahab Hosseini's Official Website |url-status=dead}}</ref> منداڵی گەورەی بنەماڵەکەیەتی و برایەک و دوو خوشکی هەیە. ڕەچەڵەکی بنەماڵەکەی دەگەڕێتەوە بۆ [[تۆنەکابۆن]] لە پارێزگای [[مازەداران|مازەندەران]]. لە سەردەمی منداڵیدا، حسێنی بۆ ماوەی چەند ساڵێک لەگەڵ بنەماڵەکەی لە [[خوڕەم ئاباد، مازەندەران|خورەمئاباد]] ژیاوە.<ref>{{Cite web |url=http://yaftenews.ir/interview/cultural/12591-shahab-hosini.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170730230316/http://yaftenews.ir/interview/cultural/12591-shahab-hosini.html |archive-date=July 30, 2017 |access-date=July 30, 2017 |title=Shahab Hosseini: I spent three years of my childhood in Khorramabad |url-status=dead}}</ref> لە [[زانکۆی تاران]] بەرنامەی [[دەروونناسی]] خوێندووە، بەڵام خوێندنەکەی جێهێشت بە مەبەستی کۆچکردن بۆ [[کەنەدا]]. حسێنی دەستپێکی کاری ھونەریی خۆی لە شانۆی خوێندکارانەوە دەستپێکرد و دواتر وەک پێشکەشکاری ڕادیۆ کاری کرد.<ref name="yjc.ir" /><ref name="official-site" /> لە ساڵی ١٩٩٥دا، حسێنی هاوسەرگیری لەگەڵ پەریچێهر قەنبەری کرد. کوڕی یەکەمیان بە ناوی سەیید محمەدئەمین لە زستانی ٢٠٠٣ لەدایکبوو، و کوڕی دووەمیان بە ناوی سەیید ئەمیرعەلی لە ھاوینی ٢٠١١ لەدایکبوو.<ref>{{Cite web |url=http://www.seratnews.ir/fa/news/20675/سید-شهاب-الدین-حسینی-تنکابنی-كيست |access-date=November 17, 2024 |website=Serat News |title=Who is Seyyed Shahabedin Hosseini Tonekaboni?}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٩دا، حسێنی هاوسەرگیری لەگەڵ ساناز ئەرجمەند کرد کە وێنەگر و وێنەگری سینەماییە.<ref>{{Cite web |date=April 14, 2024 |url=https://fararu.com/fa/news/725336/ساناز-ارجمند-همسر-شهاب-حسینی-کیست |access-date=October 19, 2024 |website=Fararu |title=Who is Sanaz Arjmand, Shahab Hosseini's wife?}}</ref> == سەرەتای ژیان == شەهاب حسێنی بڕوانامەی دبلۆمی ئامادەیی لە بەشی زیندەوەرزانیدا بەدەستهێنا. وازی لە خوێندنی دەروونناسی لە [[زانکۆی تاران]] هێنا کۆچی کرد بۆ [[کەنەدا]]. دواتر بووە پێشکەشکاری ڕادیۆ لە ئێران و پێشکەشکاری بەرنامەیەکی تەلەفیزیۆنی بۆ گەنجان پێشکەش کرد. هەروەها هەندێک ڕۆڵی بچووکی لە چەند کۆمەڵە زنجیرەیەکی تەلەفیزیۆنیدا بینی. یەکەم دەستپێکی سینەمایی حسێنی لە فیلمی ''ڕوکسارە'' (٢٠٠٢) بوو بە دەرهێنەری ئەمیر قەویدەل. ژیانی پیشەییی ئەو بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''پەرچەکرداری پێنجەم'' بە دەرهێنەری تەهمینە میلانی گەشەی سەند.<ref>[https://mubi.com/cast/shahab-hosseini Shahab Hosseini in MUBI]</ref> لە حوزەیرانی ٢٠١١دا، ڕایگەیاند کە پشوو لە کارکردن وەردەگرێت بەڵام لە ساڵی ٢٠١٣دا دەگەڕێتەوە بۆ سینەما.<ref>{{Cite web |url=http://www.goftarnews.com/view-759.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219094334/http://www.goftarnews.com/view-759.html |archive-date=19 December 2013 |access-date=18 June 2011 |title=Shahab Hosseini says goodbye to cinema |url-status=dead}}</ref> == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" |- ! ساڵ ! خەڵات ! پۆلین ! پاڵێوراو ! ئەنجام |- | ٢٠٠٩ | [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٢٧ەمین فێستیڤاڵی فەجر]] | باشترین ئەکتەر | [[سووپەرستار (فیلمی ۲۰۰۹)|سووپەرستار]] | {{won}} |- | ٢٠١١ | ٦١ەمین فێستیڤاڵی بەرلین | باشترین ئەکتەر | [[جیابوونەوەی نادر لە سیمین]] | {{won}} |- | ٢٠١٦ | فێستیڤاڵی کان | باشترین ئەکتەر | [[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]] | {{won}} |- | ٢٠١٦ | [[خەڵاتەکانی حافز|١٦ەمین فێستیڤاڵی خەڵاتەکانی حافز]]<ref>[http://www.tehrantimes.com/news/404605/First-Kiarostami-prize-awarded-to-Fish-and-Cat-director The Hafez Awards was held at Tehran’s Vahdat Hall, First Kiarostami prize awarded to “Fish and Cat” director - Tehran Times]</ref> | باشترین ئەکتەر | [[شەهرەزاد (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|درامای شەهرەزاد]] | {{won}} |- |} {{commons}} * {{IMDb name|1486911}} * [https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138112260297 شەهاب حسێنی] لە [[:fa:سوره‌سینما|سوورەسینەما]] (بە فارسی) * {{instagram|shahabeddin.hosseini}} ==فیلمنامە== {{بەتاڵ}} ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} *ویکیپیدیای ئینگلیزی، «[[:en:Shahab Hosseini|Shahab Hosseini]]»، ئاداری ٢٠١٦. *ویکیپیدیای فارسی، «[[:fa:شهاب حسینی|شهاب حسینی]]»، ئاداری ٢٠١٦. {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەکتەران|ئێران|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Shahab Hosseini}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە ئێرانییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی کان بۆ باشترین ئەکتەر]] [[پۆل:براوەکانی ورچی زیوین بۆ باشترین ئەکتەر]] by3ueqb06z2f3cuh193d0d0wy303l49 0 126606 1675305 1673794 2026-09-25T20:18:27Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1675305 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''فولیکۆ''' یان '''ئەرمادیلۆ''' ناوی ناوی جۆرێکی مێروولە خۆرە و جۆرێکە لەو ئاژەڵانەی لەبەر پێکھاتەی جەستەیی بەزرپۆش ناسراوە و ۱۰کۆمەڵە و ۲۰جۆری جیاوازی ھەیە، ھەندێکیان تەنیا مێروولە دەخۆن و ھەندێکیشیان مەمکداری بێ ددانن و کەڵبی درێژیان ھەیەو بووە ھێما یاخود لۆگۆی (جامی جیھانی فیفای ۲۰۱٤)ی بەڕازیل. == بوونی بە ھێمای مۆندیال == یەکێتی تۆپیپێی نێودەوڵەتی بەھاریکاری لەگەڵ یەکێتی تۆپێ پێی بەڕازیل، پەردەیان لەسەر لۆگۆی مۆندیالی ۲۰۱٤ لادا، ئەویش ئاژەڵی (ئەرمادیلۆ) یان (مێروولەخۆر)، ھاوکاری ھەڵبژاردنی ئەو ئاژەڵە بۆ چەندین بۆچونی جیاواز دەگەڕێننەوە. == ھۆکاری بوونی بە دروشمی فەرمی مۆندیال == لەبەر چەندین ھۆکار کە گرنگترینیان، ھەوڵەکانی بەڕازیلە بۆ پارێزگاریکردن لەوجۆرە ئەژەڵە لە لەناوچوون، کەبەم دواییە ژ؛ ارەیان زۆر کەمی کردبووە، بێجگە لەپێکھاتەی جەستەیی کەلەکاتی ترساندندا شێوەی زۆۆر لە تۆپ دەچێت، لەبەر ئەوەی خۆی لەنێو بەرگە ڕەقەکەیرمۆڵە دەکات. == ھۆکاری ناوبردنی بەزرێپۆش == ئەرمادیلۆ بۆیە بەو ناوە ناسراوە، چونکە جەستەی لە دەرەوە لەچینێکی ڕەقی خانە پێکھاتووەو زۆۆر لە زرێپۆشی ئاسنین دەچێت، بەڵام ئاژەڵێکی نەرم و سووکە و بەئاسانی جوڵە دەکات، بەبەرگە ڕەقەکەی بەرگری لەخۆی دەکات و لەناوچەی گیایی و وشک و نیمچە بیاباندا دەژی. == پاراستنی == دەستنیشانکردنی وەکو دروشمی فەرمی مۆندیالی بەڕازیل، مەبەست لێی بایەخدانی زیاترە بەو جۆرە ئاژەڵانە، کەڕووبەڕوی چەندین کێشەی ژینگەیی لەباشوری ئەمریکا و ئەمریکای ناوەڕاست و لاتین دەبنەوە، یەکێتی تۆپی پێی بەڕازیل ھیواخوازە ئەو کارە شوێنی خۆی بگرێت و ڕێکخراوە فەرمی و تایبەتمەندیەکانی پاراستنی ئاژەڵ بایەخی زیاتر بەو جۆرە بونەوەرانە بدەن. ==پەراوێزەکان== [https://en.wikipedia.org/wiki/Fuleco ویکیپیدیای ئینگلیزی.] {{پۆلی کۆمنز|Fuleco}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|بەڕازیل|دەیەی ٢٠١٠|تۆپی پێ}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{بەڕازیل-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:جامی جیھانیی فیفای ٢٠١٤]] brt6yd9s322n3xecnrtio883d7p425o 0 129879 1675097 1670424 2026-09-25T15:44:05Z Ahmad harki67 78737 /* */ 1675097 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = ھەرکی | native_name = {{Lang|ku|Herkî, ھەرکی ([[Kurdish language|Kurdish]])}} | image = سەرچاوە ژ لایێ گەنجێن هۆزا هەرکی ڤە | caption = "کەسایەتیی دیار (میرخان نوری مستفا) بەردنیاس بە فەرماندە میرخان لە تیرا سەرهاتی قوبیلا ناوی فەرماندەی هێزا پێشمەرگەیە دناف ڕێزئن یەکەتی نیشتمانی کوردستان دا کەسکە کو گیانئ خو یخستية د مەترسی دا ژ ئەگەرئ ئاخا کوردستانئ وو پياوماقيلي عەشیرەتا هەركيا یە" | population = | regions = [[عێراق]] ([[پارێزگای دھۆک]]، [[پارێزگای ھەولێر]])، [[ئێران]] ([[ورمێ]])، [[تورکیا]] ([[پارێزگای حەکاری|جۆلەمێرگ]]) | languages = [[کورمانجی]] | religions = [[سوننە]] ([[شافعی]]) }} {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{خاوێنکردن}} }} '''ھەرکی''' گەورەترین ھۆزی [[کورد|کوردییەکان]] و بەشی ھەرە زۆری ئەم ھۆزە لە [[باشووری کوردستان]] دەژین. ژمارەیەکی زۆریشیان لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]ن لەگەڵ چەندین بنەماڵەی گەورە لە [[باکووری کوردستان]]. و لە [[ڕۆژاوای کوردستان]]یش لە شاری [[عاموودێ]] ، == خێلەکانی ناو ھۆزەکە == هۆزی هەرکی دابەش دەبێت بە سەر دوو لقی سەرەکی دا ئەوانیش (ڕەوەند و بنەجی) بنەجی دابەش دەبێت بە سەر حەوت خێل دا ئەوانیش (دری و ستونی و بێداوی و ناوچەلی و شیوی و ئەردویلی و کیا) وە هەر یەکێک لە وانیش دابەش دەبێت بە سەر چەند بنەماڵەی گەورەدا وە ڕەوەند دابەش دەبێت بە سەر سێ لقی سەرەکیدا ئەوانیش (مەندا و سیدا و سەرهاتی) وە لقی مەندا دەبێت بە سێ بەش ئەویش (خدری و سمایلی و راستەمەندا) وە خدری پێکدێت لە (مالە زاهێر و پس اغا و بابەزدینی و مالە گیادین و هەسنی و بەدری و مام براهیما و مالە حاج و مام حاجکا و مالە کیوی و مالە سیار و بێیی)کە ١٢ قەبیلەنە وە قەبیلەکانی (مالە زاهێر و پس اغا و بابەزدینی و مالە گیادین) دەبن بە ئاموزای یەکتری هەموان لە نەوەی کەسێکن بە ناوی (بادین ئاغا) وە راستەمەندا پێکدێت لە (ئاودیا و مامشێخا و ئاقوبا و شابی و کانیە سپی)کە ٥ قەبیلەن وە سمایلی پێکدێت لە (سمایلی و مالە حەید و مالە پیر و مالە بەد و هاجیەسوری) وە لقی سیدا پێکدێت لە (خودێ دای و میرزا شێخا و مالە سوار و مامیسا و کوردالی و کی و میساندینی و مالە خان و مالە چاوشین و لیاسی و مالە سێن و مالە باس و مالە مەلحەم و مالە بی) ئەوانیش ١٤ قەبیلەنە وە لقی سەرهاتی پێکدێت لە (ناوی و مالەشین و مالەشەم و مالە مەمەدی و مژدینی و مالە حوسێن) وە ئەوانەش هەمویان دابەشدەبن بە سەر لق و بنەمالەی گەورەدا '''"'''ئارمانج سمکۆ ئاغا هەرکی ل تیرەیا سەرهاتی، قەبیلەیا ماڵە مەهەدی، گەنجەکێ ژێهاتی و خودان ڕێز و پشتەڤانێ هەمی کەسایەتییانە'''." "زۆر بەرێز سیهاد سامي اومر ئاغا ل تیرەیا مەندا، قەبیلەیا مام حاجكا، گەنجەکێ بەڕەوشت و خودان شیان و ژێهاتییە، و کەسایەتییەکی دیارە د ناڤ گەنج و لاویێن هەرکیا دا."''' == شێوازی ژیانیان == ھەرکییەکان لەکۆندا [[کۆچەر]] بوون لەبناری شاخەکانی کوردستان کۆچیان کردووە بە ئازادی بەڵام ئەم ژیانە ئازادەیان لێ تێک چوو دوای ڕێککەوتنامەی سیڤەر ١٩٢٠ بەھۆی دروستبوونی وڵاتی تورکیا و عێراق و سووریا و ئێران کە سنووری ئەم وڵاتانە کێشرا بوە ھۆی ڕێگری لەبەردەمیان و ناچاربوون لە یەکێک لەم وڵاتە تازە دروست بوانە نیشتەجێ ببن، لەسەرتا ھەرکییەکان دانیان بەو سنوورە دانەدەنا و لە ھاتوچۆ بەردەوام بوون بەڵام بەھۆی ھێرشی تورکەکان و ڕێگرییەکانیان کە ژمارەیەکی زۆڕیان لێ کوژرا ناچاربوون لەو گوندانە نیشتەجێ ببن کە زستانان لێی دەمانەوە، پەیدابونی ئەم سنوورانە ئاراستەی ژیانی ھەرکی و تەواوی ھۆزە کوردەکانی تری تێک دا، بەجۆرێک نەیان دەتوانی وەک باب و باپیرانیان بە ئازادی کۆچ بکەن و سنووری وڵاتەکەو شوێنی کارکردنیان بەرتەسکتر بویەوە، ھەربەم ھۆیەوە دەبینین ھەرکییەکان لە ھەرچوارپارچەی کوردستان بوونیان ھەیە و ھەریەکەیان ناسنامەیەکی جیاوازی ھەڵگرتوە، بەڵام لە بنەڕەت دا یەک ھۆز و یەک بنەماڵەن کە تاوەکو ئەمڕۆ پەیوەندی خێزانی و کۆمەڵایەتیان لەگەڵ یەک بەھێزە. ئەمڕۆ ھەرکییەکان لە کوردستانی ئێران لە بەراندز و شەملەکان و شاری [[ورمێ]] و لە دەشتەبیڵ (شنۆ) و [[تەرگەڤەر|تەرگەوەڕ]] و [[مێرگە ڤەر|مەرگەوەڕ]]، بەڵام ھەرکییەکانی کوردستانی عێراق لەنێوان قەزای خەباتی و ناحیەی بەستۆڕە و کۆڕێ و کەسنەزان و مەلا ئومەر و سێبیران و توپ زاوا بەحرکەو کانی قرژالە وە پایتەختی عەشیرەتی هەرکی گوندی دڕەش ە لە [[ھەولێر]] وە لە شاری ئاکرێی و دھۆک ناحیەی گردەسین و ڕۆژھەڵاتی [[نەینەوا|موسل]] نیشتەجێن، ھەرکی لە [[تورکیا]] لە ھەرک و بێداو و گەوەڕی [[شەمزینان]] دەژین. هەندێکیشیان لە گوندی [[شۆرە|شۆرەی]] بناری چیای [[ھەڵگورد|هەڵگورد]] دەژین نزیکەی ٢٠٠ ساڵە، ھەروەھا لە دەوری دەریاچەی [[وان]] و و [[قەرەکۆسە|ئاگری]] نیشتەجێ بوینە، ھەرکییەکان بە ئازایی و جوامێری ناوبانگیان دەرکردوە بەتایبەت دوای بەزۆر نیشتەجێکردنیان کە بوونەتە مەترسی بۆ ھەموو حکوومەتەکانی عێراق و تورکیا و ئێران، ھەربەم ھۆیەوە بەردەوام لەلایەن دوژمنانی کوردەوە ھەژمارێکی تایبەت بۆ ھەرکییەکان کراوە. == گوندەکانی ھەرکی لە ورمێ == موانا، شەملەکان، لورزینی، کانی سپی، لێر، ئەنھەر، خانەقا، جورنی، دزگیر، دۆڵە پسان، ئورسی، نرگی، سلامی، ھەفتەوا، گسیان، ھێشماوا، بەرازان، سێگرکان، سوسناوا، ھەلەج، گلاز، سێکانی، حەکی، ئاودی، ڕەشگوند، چریاوا == ئێزابێلا بێرد لەناو ھەرکییەکان == [[ئێزابێلە بێرد]] (خاتوو بیشۆپ) پەرتوکێکی لەبارەی ھەرکییەکانەوە نوسیوە لەوکاتەی سەردانی شاری ھەکاری کردوە وەک گەریدەیەک:<blockquote class="">دوای کێشانی سنووری ئێراق تورکیا لە ١٩٢٠ و دابەشکردنی کوردستان حکوومەتی دامەزراوی تورکیا نەیتوانی دەسەلاتی ھەبێت بەسەر ئەو سنوورەی کەتازە بۆی کێشراوە، بەمە تووشی ڕووبەرووبونەوەی ھۆزەکوردەکان ببویەوە، شانشینی بەریتانیا لێژنەیەکی دیاری کرد بۆ ھەڵسەنگەیاندنی بارودۆخەکە و دیاریکردنی کێشەکان بەمە لیژنەیەک ھات بۆ ھەکاری و ناوچەی شەمزینان بەڵام بەھۆی ڕێگری و تورەیی کوردەکان بەرامبەر تورک و ئینگلیز نەیانتوانی لە ناوچەی شەمزینان بمێننەوە، بۆیە خاتوو بیشۆب ھەرلەھەکاری مایەوە لای گوندنشینە فەلەکان ئەوانەی ناچاربوون باج بدەنە ھۆز و میرە کوردەکان.</blockquote> == شێوەزاری هەرکی == * [[شێوەزاری ھەرکی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [[ویکیپیدیای ئینگلیزی|وێکیپیدیای ئینگلیزی]] {{لقوپۆپی زمانی کوردی}} {{ھۆزەکان و عەشیرەتەکانی کورد}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|عێراق|تورکیا}} [[پۆل:ھۆزە کوردییەکان]] 4lm0nayo05i7et446zwfil8j0q7r4t2 0 131349 1675256 1674708 2026-09-25T20:07:38Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1675256 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''فەردی تایفوور''' ({{بە تورکی|Ferdi Tayfur}}؛ ١٥ی تشرینی دووەمی ١٩٤٥ – ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥) گۆرانیبێژ، ئەکتەر، دەرھێنەر، [[ھۆنراوەنووس]] و [[سیناریۆنووس]]ێکی تورک بوو. == مردن == فەردی تایفوور لە ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥، لە نەخۆشخانەیەکی شاری [[ئانتالیا]] لە تەمەنی ٧٩ ساڵیدا بەھۆی [[سستیی گورچیلە]]کانی گیانی لەدەستدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ntv.com.tr/turkiye/arabesk-muziginin-unlu-ismi-ferdi-tayfur-hayatini-kaybetti,0qHzpjIzVE24mogri5YcZg |سەردێڕ=Arabesk müziğinin ünlü ismi Ferdi Tayfur hayatını kaybetti |زمان=tr |وێبگە=ntv.com.tr |ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥}}</ref><ref name= "Hurriyet">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Son dakika... Ferdi Tayfur hayatını kaybetti |ناونیشان=https://www.bugunhaber.com/haber/23146744/ferdi-tayfur-hayatini-kaybetti-cocuklari-ve-esleri-kimdir |وێبگە=www.bugunhaber.com |زمان=tr |ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250102171940/https://www.bugunhaber.com/haber/23146744/ferdi-tayfur-hayatini-kaybetti-cocuklari-ve-esleri-kimdir |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Ferdi Tayfur}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مۆسیقا|فیلم|تەلەڤیزیۆن|تورکیا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:گۆرانیبێژانی تورک]] [[پۆل:ئەکتەرە تورکەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٦]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٥]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]] 9xi424prp2aqrvw9p0wk5njtdpqo85z 0 131430 1675071 1585588 2026-09-25T15:01:12Z Bilalinfo 57400 /* تەلەڤیزیۆن */ پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1675071 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = نەوید محەممەدزادە | image = Navid Mohammadzadeh 1.jpg | image_size = 200px | birth_date = {{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٨٦|٠٤|٦}} | birth_place = [[مێھران]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] |residence = [[تاران]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=mp4|ناونیشان=https://www.mp4.ir/Video?Watch=930-251959743/گفتگوی-شنیدنی-فریدون-جیرانی-و-نوید-محمدزاده-35|سەردێڕ=گفتگوی شنیدنی فریدون جیرانی و نوید محمدزاده ۳۵ -اشاره به زادگاه و اصالت در دقیقه ۲۴}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.mp4.ir/Video?Watch=930-251959743%2F%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%B4%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-35 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> | death_date = | death_place = | birth_name = نەوید محەممەدزادە | height = ١٫٧٠ م {{پێڕستی ئاسۆیی|ئەکتەر|پێشکەشکار}} | years_active = ٢٠٠٨–ئێستا }}'''نەوید محەممەدزادە''' ({{بە فارسی|نوید محمدزاده}}؛ لەدایکبووی ٦ی نیسانی ١٩٨٦ لە [[مێھران]]، [[پارێزگای ئیلام]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]) ئەکتەرێکی فیلم و شانۆی [[کورد]]ی ئێرانە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/review/just-65-1205431|سەردێڕ=Payman Maadi ('A Separation') and Navid Mohammadzadeh ('Sheeple') square off as a tough narcotics cop and drug trafficker in a tense Iranian action film that has become a box office megahit. _hollywoodreporter}}</ref> ڕۆڵەکەی لە فیلمی ''[[تووڕە نیم (فیلم)|تووڕە نیم]]'' لەلایەن زۆر لە ڕەخنەگرانەوە ستایش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوتی سەردان=۲۸ فوریهٔ ۲۰۱۴ | سەردێڕ=درخشش «نوید محمدزاده» در جشنواره فیلم فجر | بڵاوکەرەوە=ایسنا | ناونیشان=http://ilam.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=9334}}</ref> نەوید محەممەدزادە لە ٧٤مین «فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی [[ڤێنیز]]» کە یەکێکە لە ڕووداوە گرینگەکانی سینەمایی جیھان و کۆنترین فێستیڤاڵی [[ئیتالیا|ئیتالیایە]] خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو بەھۆی کایە لە فیلمی «بێ مێژوو، بێ واژوو» بەدەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kurdistanukurd.com/?p=25675|سەردێڕ=ھونەرمەندێکی کورد خەڵاتی فستیڤاڵی وێنیزی پێبەخشرا|ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191207184357/http://www.kurdistanukurd.com/?p=25675|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نەوید ھەروەھا توانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو لە فیستیڤاڵی جیھانی و نێودەوڵەتی «ئاسیا پاسیفک» لە وڵاتی [[ئوسترالیا]] بۆ دووەمین جار بەھۆی کایە لە فیلمی «بێ مێژوو، بێ واژوو» بەدەست بێنێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://m.imdb.com/name/nm5457207/awards|سەردێڕ=Navid mohammadzadeh-awards-imdb}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.asiapacificscreenawards.com/apsa-academy-members/navid-mohammadzadeh|سەردێڕ=Asiapacific awards navid-mohammadzadeh}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistantv.net/index.php/ar/node/5710|سەردێڕ=لە خولی یازدەھەمینی فێستیڤاڵی ئاسیا_پاسفیک کە ساڵانە لە وڵاتی ئوسترالیا بەڕێوەدەچێت کوردێک وەک باشترین ئەکتەر خەڵات کرا.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190707010303/https://www.kurdistantv.net/index.php/ar/node/5710|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نەوید محەممەدزادە ھەروەھا توانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو لە فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی «شەوانی ڕەشی [[تاڵین]]» لە وڵاتی [[ئیستۆنیا]] بەھۆی کایە لە فیلمی «مێشکە بچووکە ژەنگگرتووەکان» بەدەست بێنێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://newstral.com/en/article/en/1113721496/-sheeple-star-navid-mohammadzadeh-named-best-actor-at-tallinn-festival|سەردێڕ=“Sheeple” star Navid Mohammadzadeh named best actor at Tallinn festival|ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190706140445/https://newstral.com/en/article/en/1113721496/-sheeple-star-navid-mohammadzadeh-named-best-actor-at-tallinn-festival|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> نەوید محەممەدزادە ھەروەھا توانی دوو خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو لە «فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی [[براتسیلاڤا|براتیسلاڤا]]» لە وڵاتی [[سلۆڤاکیا]] بەھۆی کایە لە فیلمی «بێ مێژوو، بێ واژوو» لە ٢٠١٧ و ھەروەھا کایە لە فیلمی «ناھید» لە ٢٠١٥ بەدەست بێنێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://m.imdb.com/event/ev0000116/2017/1/|سەردێڕ=Bratislava International Film Festival - navid mohammadzadeh - winner}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦ ڕۆڵی سەرەکی لەفیلمی [[لانتووری]] بینی کە توانی داھاتێکی باش لە نێوخۆی ئێران کۆبکاتەوە. == ژیاننامە == لە ١٧ی نیسانی ١٩٨٦ لە ئیلام لە دایکبووە و منداڵی دوانزدەیەمی خێزانێکی کوردی ڕۆژھەڵاتە کە لە ساڵی ٢٠٠٣وە ھاتووەتە ناو کاری شانۆ و نواندنەوە. نەوید محەممەدزادە ئێستا ئەکتەرێکی سینەمایی ناسراوە و لە ماوەیەکی کەمدا ناوبانگێکی باشی لە بواری سینەما و شانۆی ئێرانی و لەسەر ئاستی جیھان پەیدا کردووە.{{ژێدەر پێویستە}} == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable" ! width="170" |ناونیشان ! width="100" |دەرھێنەر ! width="50" |ساڵ !ڕۆڵ |- |[[مەتری شەش و نیو]] |[[سەعید ڕووستایی]] |٢٠١٩ |ناسر خاکزاد |- |[[سوورپێست (فیلم)|سوورپێست]] |[[نیما جاویدی]] |٢٠١٩ |ڕائید نیعمەت جاھید |- |[[مێشکە بچووکە ژەنگگرتووەکان]] |[[ھومەن سەیدی|ھوومەن سەیدی]] |٢٠١٨ |شاھین |- |[[خەفەگی (فیلم)|خەفەگی]] |[[فەرەیدوون جیرانی]] |٢٠١٧ |مەسعوود سازگار |- |[[بێ مێژوو، بێ واژوو]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.inn.ir/News/255508.html|سەردێڕ=تمجید مجله ورایتی از بازی نوید محمدزاده در فیلم «بدون تاریخ، بدون امضا»|بڵاوکەرەوە=ایران آنلاین|ڕێکەوت=۱۲ شهریور ۱۳۹۶|بازبینی=۲۵ اسفند ۱۳۹۶|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180316214554/http://www.inn.ir/News/255508.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٨|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> |[[وەحید جەلیلوەند]] |٢٠١٧ |موسێ |- |[[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]] |[[سەعید ڕووستایی]] |٢٠١٦ |موحسین |- |[[تووڕەیی و ھەرا]] |[[ھومەن سەیدی|ھوومەن سەیدی]] |٢٠١٦ |خوسرەو پارسا |- |[[لانتووری]] |[[ڕەزا درمیشیان]] |٢٠١٦ |پاشا |- |[[ناھید (فیلم ٢٠١٤)|ناھید]] |ئایدا پەناھەندە |٢٠١٥ |ئەحمەد |- |[[سێزدە (فیلم)|سێزدە]] |[[ھومەن سەیدی|ھوومەن سەیدی]] |٢٠١٤ |مەجید |- |[[تووڕە نیم (فیلم)|تووڕە نیم]] |[[ڕەزا درمیشیان]] |٢٠١٤ |نەوید |- |[[لرزانندە چربی]] |[[محەممەد شیروانی]] |٢٠١٣ | - |- |[[لەنێوان ھەورەکاندا]] |[[ڕووحوڵڵا حیجازی]] |٢٠٠٨ |باقر |} === تەلەڤیزیۆن === {|class="wikitable sortable" |- ! ناونیشان ! دەرھێنەر ! ساڵ ! ڕۆڵ ! class="unsortable"| تێبینییەکان |- | ''[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]'' | [[ھومەن سەیدی|ھوومەن سەیدی]] | ٢٠٢٠– | نووری | لەلایەن ناماڤا بڵاوکراوەتەوە |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |[[جەمشید مەحموودی]] |٢٠٢٦ |پۆلیس |تۆڕی فیلم نێت |} == خەڵاتەکانی نێودەوڵەتی لەسەر ئاستی جیھان == * لە ٧٤مین «فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی [[ڤێنیز]]» کە یەکێکە لە ڕووداوە گرینگەکانی سینەمایی جیھان و کۆنترین فێستیڤاڵی [[ئیتالیا|ئیتالیایە]] خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو بەھۆی کایە لە فیلمی «بێ مێژوو، بێ واژوو» بەدەست ھێنا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.kurdistanukurd.com/?p=25675|سەردێڕ=ھونەرمەندێکی کورد خەڵاتی فستیڤاڵی وێنیزی پێبەخشرا|ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191207184357/http://www.kurdistanukurd.com/?p=25675|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ھەروەھا توانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو لە فیستیڤاڵی جیھانی و نێودەوڵەتی «ئاسیا پاسیفک» لە وڵاتی [[ئوسترالیا]] بۆ دووەمین جار بەھۆی کایە لە فیلمی «بێ مێژوو، بێ واژوو» بەدەست بێنێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://m.imdb.com/name/nm5457207/awards|سەردێڕ=Navid mohammadzadeh-awards-imdb}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.asiapacificscreenawards.com/apsa-academy-members/navid-mohammadzadeh|سەردێڕ=Asiapacific awards navid-mohammadzadeh}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistantv.net/index.php/ar/node/5710|سەردێڕ=لە خولی یازدەھەمینی فێستیڤاڵی ئاسیا_پاسفیک کە ساڵانە لە وڵاتی ئوسترالیا بەڕێوەدەچێت کوردێک وەک باشترین ئەکتەر خەڵات کرا.|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190707010303/https://www.kurdistantv.net/index.php/ar/node/5710|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ھەروەھا توانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو لە فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی «شەوانی ڕەشی [[تاڵین]]» لە وڵاتی [[ئیستۆنیا]] بەھۆی کایە لە فیلمی «مێشکە بچووکە ژەنگگرتووەکان» بەدەست بێنێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://newstral.com/en/article/en/1113721496/-sheeple-star-navid-mohammadzadeh-named-best-actor-at-tallinn-festival|سەردێڕ=“Sheeple” star Navid Mohammadzadeh named best actor at Tallinn festival|ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190706140445/https://newstral.com/en/article/en/1113721496/-sheeple-star-navid-mohammadzadeh-named-best-actor-at-tallinn-festival|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * ھەروەھا توانی دوو خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو لە «فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی [[براتسیلاڤا|براتیسلاڤا]]» لە وڵاتی [[سلۆڤاکیا]] بەھۆی کایە لە فیلمی «بێ مێژوو، بێ واژوو» لە ٢٠١٧ و ھەروەھا کایە لە فیلمی «ناھید» لە ٢٠١٥ بەدەست بێنێ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://m.imdb.com/event/ev0000116/2017/1/|سەردێڕ=Bratislava International Film Festival - navid mohammadzadeh - winner}}</ref> == پڕداھات ترین ئەکتەری سینەمای ئێران لە ٢٠١٩ == نەوید محەممەدزادە ئەکتەرێکی بە ناوبانگی کورد بە ٣٢ ملیارد تمەن بوو بە پڕ داھات ترین ئەکتەری [[سینەمای ئێران]] لە ٢٠١٩. محەممەد زادە لە وەرزی بەھاری ئەمساڵدا لە فیلمی سینەمایی مەترێ شەش و نیو ٢٧ ملیارد تمەن و لە فیلمی سوورپێست ٥ ملیارد تمەن داھاتی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.kurdistantv.net/ar/node/46211|سەردێڕ=کوردێک بوو بە پڕداھات ترین ئەکتەری سینەمای ئێران|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190706140559/https://www.kurdistantv.net/ar/node/46211|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == بەشداریکردن لە فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی سلێمانی لە ھەرێمی کوردستان == نەوید محەممەدزادە لە سێیمین فێستیڤاڵی فیلمی نێودەوڵەتی [[سلێمانی]] لە ھەرێمی [[کوردستان]] خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو بەھۆی کایە لە فیلمی «بێ مێژوو، بێ واژوو» بەدەست ھێنا و لە کاتی وەرگرتنی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی سلێمانی گوتی: بژی [[کورد]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.instagram.com/p/BpAgMHRn_1H/?taken-by=rudaw|سەردێڕ=نەوید محەممەدزادە ئەکتەرە کوردە بەناوبانگەکەی سینەمای ئێران، لەکاتی وەرگرتنی خەڵاتی فێستیڤاڵی فیلمی سلێمانی گوتی: بژی کورد _ تۆڕی میدیایی ڕووداو}}</ref> == خەڵاتەکانی ناوخۆی ئێران == نەوید محەممەدزادە لە سیو دوەمین [[فێستیڤاڵی فەجر]] وەکو باشترین ئەکتەری پاڵپشتی دیاریکرا بەڕای داوەرانی فێستیڤاڵەکە بەڵام بەھۆی فشاری دەرەکییەوە خەڵاتەکەی پێنەدراو خەڵاتەکە درایە [[ڕەزا عەتاران]]. ڕەزا لە گفتوگۆیەکدا لەگەڵ کافە سینەما وتی: ئەو خەڵاتەی من وەرم گرتووە ھی نەوید محەممەدزادەیە و بۆیە من بە خەڵاتی خۆمی نازانم.<ref>[http://caffecinema.com/رضا-عطاران-در-گفتگو-با-کافە-سینما-سیمرغ-بلورینی-کە-بە-من-دادند-متعلق-بە-بازیگر-عصبانی-نیستم!-است-اعلان-جسورانە-بازیگر-منتخب-جشنوارە-فجر-پس-از-انتشار-گفتگوی-فرامرز-قریبیان-داور-جشنوارە-با ڕەزا عەتاران لەگەڵ کافە سینەما] فارسی - دوایین سەردان ٨ی ٤ی ٢٠١٧</ref> محەممەدزادە لە سیو چوارەمین [[فێستیڤاڵی فەجر]] بە ڕۆڵگێڕان لە فیلمی [[ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ]] توانی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پالپشتی دەستەبەر بکات.<ref>[https://www.salamcinama.ir/news/4146/معرفی-فیلم-ابد-و-یک-روز-عکس-ھای-فیلم-پشت-صحنە-پوستر-و-آنونس ناساندنی فیلمی ھەتاھەتا و یەک ڕۆژ - سەلام سینەما] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200809075031/https://www.salamcinama.ir/news/4146/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A7%D8%A8%D8%AF-%D9%88-%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D8%B5%D8%AD%D9%86%DB%95-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%88-%D8%A2%D9%86%D9%88%D9%86%D8%B3 |date= ٩ی ئابی ٢٠٢٠ }} - کۆتا سەردان ٨ی ٤ی ٢٠١٧</ref> لە سیو پێنجەمین خولی ھەمان [[فێستیڤاڵی فەجر|فێستیڤاڵیش]] توانی بۆ دووەمین جار لەسەریەک خەڵاتی باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بەرێتەوە بەھۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی بێ مێژوو بێ نیشانە.<ref>[http://www.mizanonline.ir/fa/news/277801/لیست-برندگان-جشنوارە-فیلم-فجر-95-فیلم-و-عکس براوەکانی سیو پێنجەمین خولی فەجر]{{بەستەری مردوو|url=http://www.mizanonline.ir/fa/news/277801/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%95-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-95-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88-%D8%B9%DA%A9%D8%B3 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}- کۆتا سەردان ٨ی ٤ی ٢٠١٧</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Navid Mohammadzadeh|نەوید محەممەدزادە}} * {{IMDb name|5457207}} * {{ئینستاگرام|navidmohamadzadeh}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|فیلم|کوردستان|ئەکتەران|ئێران}} [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]] [[پۆل:خەڵکی مێھران]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] rntlj18xhltdtd7y6lsm9g40db1v4i5 0 132492 1675065 1518583 2026-09-25T14:48:08Z Bilalinfo 57400 1675065 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم |ناو=نیشتەجێی نھۆمی نێوەند |وێنە=Resident Of The Middle Floor movie poster.jpg |دەرھێنەر=[[شەھاب حوسێنی]]|بەرھەمھێنەر=ئەمیر سەماواتی |نووسین=محەمەد ھادی کەریمی |کاست=[[شەھاب حوسێنی]] |کۆمپانیای بڵاوکەرەوە= |ڕێکەوتی دەرچوون=ڕەزبەری ٢٠١٤ |وڵات=[[ئێرانی]]|زمان=[[فارسی]] |داھات= ١٬٣٠٠٬٠٠٠٬٠٠٠ تمەن}} '''نیشتەجێی نھۆمی نێوەند''' (بە فارسی ''ساکن طبقە وسط'') یەکەمین فیلمی [[شەھاب حوسێنی|شەھاب حوسێنیە]] وەکو دەرھێنەر لە مانگی ڕەزبەری ساڵی ٢٠١٤ نمایشکرا، و موحەمەد ھادی کەریمی سینارۆیۆی فیلمەکەی نوسیوە کە پێش نۆ ساڵ لە دروستکردنی فیلمەکە نوسیویەتی و ویستێتی خۆی دەرھێنانی بۆ بکات بەڵام دوای نۆ ساڵ فیلمەکەی بە [[شەھاب حوسێنی]] داوە و ھەرلەسەر داوی [[شەھاب حوسێنی|شەھابیش]] قبوڵی کردووە بۆ یەکەمینجار لە ژیانیدا ئەکتەری بکات و ڕۆڵی پزیشکێکی دەرونی گێڕاوە، لە فیلمەکەدا [[شەھاب حوسێنی]] لەم فیلمەدا ٣٨ ڕۆڵی جیاواز دەگێڕێت کە تا ئێستا ھیچکەس ئەوەی نەکردووە و ھەوڵدەدات وەکو ڕیکۆردێک لە [[ئینسایکڵۆپیدیای گینس]] تۆماری بکات<ref name=":0">http://www.mizanonline.ir/fa/news/9673/ثبت-نام-شھاب-حسینی-در-کتاب-رکوردھای-گینس{{بەستەری مردوو|url=http://www.mizanonline.ir/fa/news/9673/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%B4%DA%BE%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%B3 |date=ئایاری ٢٠٢٠ }} میزۆ ئۆنلاین - فارسی - دواین سەردان ٢٥ی ١ی ٢٠١٧</ref>، فیلمەکە ژمارەیەکی زۆر لە ئەکتەرە بەناوبانگەکانی تێدایە بە ڕۆڵی لاوەکی لەوانە [[فەرھاد ئەسلانی]] و [[سارە بەیات]] و تەناز تەباتەبایی == کورتەی چیڕۆک == [[شەھاب حوسێنی]] لە فیلمی نیشتەجێی نھۆمی نێوەندا ڕۆڵی نوسەرێک دەگێڕێت کە لە شوقەیەکدا نیشتەجێیە کە نھۆمی خوارەوە و سەرەوەی دوو ھەمیشە دەنگی مۆسیقا دێت لە نھۆمی خوارەوە مۆسیقای ڕۆژئاوایی و سەرەوە مۆسیقای ڕۆژھەڵاتی، ئەم نوسەرە دەیەوێت کتێبەکەی تەواو بکاتو کۆتاییەکی نەمری بۆ بنوسێت بەڵام ھەمیشە مێشکی بە ھەندێک پرسیارەوە سەرقاڵە لەبارەی خودی مرۆڤ و ژیان و سەرگەردانی ڕۆحەوە، بۆیە گەشتێکی فکری و فەلسەفی تەی دەکات بەناو خۆیدا بە ڕوانگەی کەسایەتیە دیارەکانی مێژوو و شارستانیەتە جیاوازەکان یان ھەر خودی [[شەھاب حوسێنی|شەھاب]] ڕۆڵەکانیان دەگێڕێت، لە نێو ئەو کەسایەتیانەدا کۆمەڵێک ئەدیب و فەیلەسوفی ڕۆژھەڵاتی ھەن وەکو [[مەولانای ڕۆمی]] و سوھرەوەردی و شێخی سەنعان وە لە نێو زاناو فەیلەسوفە ڕۆژئاواییەکاندا [[سوقرات]] و [[ئیساک نیوتۆن]] ھەن، لە پێغەمبەرانیشدا [[زەکەریا]] و [[ئادەم]] و [[مەسیح]] ھەن و لە نمونەی شۆڕشگێڕیش ڕۆڵی [[چێ گیڤارا]] بەرجەستە کراوە، [[شەھاب حوسێنی|شەھاب]] ڕۆڵی چەند ھونەرمەندێکیشی گێڕاوە لەوانە فەرھاد و حسێن گوڵنەراقی<ref name=":0" /> == نوێنەران == لە نێو فیلمەکەدا کۆمەڵێکی زۆر ئەکتەری دیاری سینەمای ئێران ھەن بەڵام تەنھا خودی شەھاب حوسێنی ئەکتەری سەرەکیە و ئەوانی دیکە پاڵپشتین * [[شەھاب حوسێنی]] * [[فەرھاد ئەسلانی]] * حسێن یاری * [[بابەک حەمیدیان]] * میترا حەجار * محەمەد ھادی کەریمی * تەناز تەباتەبایی * بێھناز جەعفەری * ھەنگامە قازیانی * حسێن مەحجوب * بێھنوش بەختیاری * کامبیز دێرباز * ئانا نیعمەتی * جەواد عیزەتی<ref>https://www.salamcinama.ir/movie/132/ساکن-طبقە-وسط{{بەستەری مردوو|url=https://www.salamcinama.ir/movie/132/%D8%B3%D8%A7%DA%A9%D9%86-%D8%B7%D8%A8%D9%82%DB%95-%D9%88%D8%B3%D8%B7 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ }} سەلام سینەما - فارسی - دواین سەردان ٢٥ی١ی ٢٠١٧</ref> [[پەڕگە:عکس-شهاب-حسینی.jpg|وێنۆک|شەهابی حوسێنی لە ڕۆڵی شێخی سەنعان]] [[پەڕگە:بیوگرافی-شهاب-حسینی.jpg|وێنۆک|شەهابی حوسێنی لە ڕۆڵی چی گیڤارا]] [[پەڕگە:شهاب-حسینی.jpg|وێنۆک|شەهابی حوسێنی لە ڕۆڵی ئیساک نیوتن]] == مۆسیقا == لە نێو فیلمەکەدا کۆمەڵیک مۆسیقا و ساوندتراکی جیا جیا ھەیە کە خودی [[شەھاب حوسێنی]] ھەڵیبژاردون و گۆرانی کۆتایی فیلمەکە تراکێکە لە ئەلبومی (حریق خزان) ی میھیار عەلی زادە بە دەنگی ھونەرمەند عەلی ڕەزا قوربانی، تراکەکە ناوی بێ قەرارەو ھۆنراوەی ھۆشەنگ ئیبتیھاجە باس لە حاڵی کارەکتەری سەرەکی فیلمەکە دەکات کە ھەمیشە بێقەرار و نائارامە<ref>http://www.cinemakhabar.ir/NewsDetails.aspx?ID=74727 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160403092443/http://www.cinemakhabar.ir/NewsDetails.aspx?ID=74727 |date= ٣ی نیسانی ٢٠١٦ }} سینەما خەبەر - فارسی - دواین سەردان ٢٦ی١ی ٢٠١٧</ref> == داھات == داھاتی فیلمەکە لە دوای یەک ھەفتە نمایش بە ٢٠٠ میلیۆن تمەن گەیشت<ref>http://www.tabnak.ir/fa/news/444288/جدیدترین-آمار-فروش-فیلم‌ھای-در-حال-اکران{{بەستەری مردوو|url=http://www.tabnak.ir/fa/news/444288/%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%E2%80%8C%DA%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ }} تابناک - فارسی - دواین سەردان ٢٦ی ١ی ٢٠١٧</ref> وە لە دوای چل ڕۆژ نمایش لە ٥٠ ھۆڵی سینەما لە تاران و شارەکانی دیکە داھاتی گەیشتە میلیاردێک و سی میلیۆن تمەن<ref>http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13930907000245 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160426001429/http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13930907000245 |date=٢٦ی نیسانی ٢٠١٦ }} فارس نیوز - فارسی -دواین سەردان ٢٦ ی ١ی ٢٠١٧</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێزەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:وتارە ھەتیوەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] a39m1bkr2u0q7dypnezmbvf9yo1qotw 0 133080 1675136 1650741 2026-09-25T16:38:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675136 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قالقانلو | ناوی_فەرمی = Qalqanlu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qalxanlı - قالقانلو | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کشاوەرز|کشاوەرز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چەرداوڕۆ|چەرداوڕۆ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 2052 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 139 کەس | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی]]، ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]]، ([[دوانزە ئیمامی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = تەلەفۆن | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قالقانلو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چەرداوڕۆ]]، [[ناوچەی کشاوەرز]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قالقانلو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئەلی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تازەکەند]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[محەمەدقولی قشلاق]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەینەرجە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٩) کەس و (٢٤) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[زەعفەرانلو|سەرابیانی و زاخۆرانی و موسلیانلیەکان]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 8vfexzglu58sq83mjpxvnqas0ggeu6k 0 133098 1675427 1650668 2026-09-26T04:34:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675427 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوزلوی سەروو | ناوی_فەرمی = Quzluy-e Olya | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Yuxarı Quzlu - قوزلوی علیا | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کشاوەرز|کشاوەرز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چەرداوڕۆ|چەرداوڕۆ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1888 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 236 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی]]، ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]]، ([[دوانزە ئیمامی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = تەلەفۆن | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوزلوی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چەرداوڕۆ]]، [[ناوچەی کشاوەرز]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوزلوی سەروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تازەکەند]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[زینالو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[باداملو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قوزلوی خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٣٦) کەس و (٤٢) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[زەعفەرانلو|سەرابیانی و زاخۆرانی و موسلیانلیەکان]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] fw3r6qm7yq9eq5pwgl79jvi1wdbd1y6 0 133099 1675426 1650669 2026-09-26T04:34:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675426 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوزلوی خواروو | ناوی_فەرمی = Quzluy-e Sofla | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Aşağı Quzlu - قوزلوی سفلی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کشاوەرز|کشاوەرز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چەرداوڕۆ|چەرداوڕۆ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1812 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 171 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی]]، ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]]، ([[دوانزە ئیمامی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = تەلەفۆن | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوزلوی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چەرداوڕۆ]]، [[ناوچەی کشاوەرز]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوزلوی خواروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تازەکەند]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[چەپو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قوزلوی سەروو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کوسە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٧١) کەس و (٣١) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[زەعفەرانلو|سەرابیانی و زاخۆرانی و موسلیانلیەکان]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] fr6jcaslwe46ici7bnz46j0y9h272ux 0 133468 1675489 1661940 2026-09-26T07:34:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675489 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Underlinked|date=نیسان ٢٠١٧}} }} ئەبوو عەمڕ، '''موحەممەد بن عەبدولڕەحمانی مەخزوومی مەککی'''، ({{بە عەرەبی|محمد بن عبدالرحمن المخزومي المکي}})، ناسراو بە '''قونبول''' ({{عەرەبی|قُنْبُل}})، لە ساڵی ١٩٥ـی کۆچی لە [[مەککە]] لەدایک بووە، ھەندێک دەڵێن ھۆکاری ناساندنی بە قونبول ئەوە بووە کە لە ھۆزێک بووە پێیان دەوترا ([[القنابلة]])، ھەندێکیش دەڵێن ئەو نەخۆشییەکی ھەبوو، جا دەرمانێکی زۆر بەکاردەھێنا پێی دەوترا (قنبیل) جا ناوەکە کەمێک سوک و ئاسانکرا بۆ قونبول. یەکێک لە گێڕەوکانی حەوت گێڕەوەکانی [[قورئان]] (القراء السبعة)، کە لە [[ئیبن کەسیری مەککی]] گێڕاوەتەوە، موقریئی [[مەککە]] بوو، قورئان پێ خوێندن (الاقراء) بۆ ئەو بە جێما لە [[حیجاز]] لە سەردەمی خۆی، خەڵکیش بۆ لای ئەو دەچوون، کەسێک بوو کە کەسی لەگەڵ نەبوو تەنھا ئەھلی زانست و چاکە نەبێت. قورئانی خوێندووە لای چەندانێک، دەگووترێ کە ئەو لای [[بەززی|موحەممەدی بەززیش]] خوێندوویەتی کە ئەویش لە [[ئیبن کەسیر]]<nowiki/>ی مەککی گێڕاوەتەوە، بەھان شێوە زۆریش لای ئەو خوێندوویانە. قونبول لە ساڵی ٢٩١ـی کۆچی وەفاتی کرد لە تەمەنی ٩٦ ساڵی دا، جەستەی زۆر لاواز بوو و زۆر گۆڕا لە کۆتاییەکانی تەمەنی، جا دەگووترێ کە ئەو حەوت ساڵ بەر لە مردنی وازی لە (اقراء) ھێناوە، یان ١٠ ساڵ. ==سەرچاوەکان== * [http://www.alukah.net/culture/0/83006/ شبکە الالوکە] * [http://www.iid-quran.com/MenTarajem/Trajeem2.php التراجم] * [http://library.islamweb.net/newlibrary/display_book.php?ID=2748&bk_no=60&flag=1 المکتبە الاسلامیە]{{بەستەری مردوو|url=http://library.islamweb.net/newlibrary/display_book.php?ID=2748&bk_no=60&flag=1 |date=تەممووزی ٢٠٢١ }} {{قیڕائاتەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:مردووانی ٩٠٤]] [[پۆل:قیرائات]] snzaq176i6v9lgvy8sst4dkiw4g17j9 4 133799 1675220 1660982 2026-09-25T19:58:54Z Amedi.KRD 79352 /* داواکاری بۆ گواستنەوەی ڕەشنووسی مستەفا ئامێدی */ بەشی نوێ 1675220 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:پرسگا/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 6 |maxarchivesize = 100K |archiveheader = {{HelpArchive}} |minthreadsleft = 2 |minthreadstoarchive = 1 }} {{ویکیپیدیا:پرسگا/سەرپەڕە}} {{clear}} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لە بنی بنەوەی پەڕەکە بنووسە --> == بابەتی نوێ == سڵاو دەمەوێ بابەتی نوێ دابنێم بۆ پەڕەی ویکیپیدیا بەڵام ناتوانم بابەتی نوێ دابنێم [[بەکارھێنەر:Iamsuzy9|Iamsuzy9]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Iamsuzy9|لێدوان]]) ١٩:٠٢، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو {{وب|Iamsuzy9}} بۆ دروستکردنی وتارێکی نوێ، تکایە [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A چاوێک لەم ڤیدیۆیە بکە]. ئەگەر ھەر نەتتوانی، کێشەکەت باس بکە تا یارمەتیت بدەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:١٠، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) == لیستی ژمارەکراو == سڵاو هاوڕێیان لێرە [[یارمەتی:ڕێنماییی خێرا]] نووسراوە بە دانانی # ژمارە بۆ لیستەکان دادەنرێت، ویستم بۆ ئەم وتارە '''[[بیگ ڕید]]''' وا بکەم بەڵام هەموو ژمارەکان دەنووسرێن 1 نازانم بۆ، تکایە ئەگەر دەزانن چاکی بکەن. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٥٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] نابێ لە نێوان ئایتمەکانی لیستەکەدا ھێڵی نوێ دابنرێ. وا دەزانێ لیستێکی نوێیە و دووبارە لە ژمارەی ۱ەوە دەستی پێ دەکاتەوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٠٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: زۆر سپاس کاک ئازا {{وب|Aza}} سەرنجم نەدابوو بەوە. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:١٠، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == داواکاری بۆ گواستنەوەی ڕەشنووسی مستەفا ئامێدی == سڵاو. من ڕەشنووسی وتاری [[بەکارهێنەر:Amedi.KRD/مستەفا ئامێدی]] ئامادە کردووە و دەمەوێت بگوازرێتەوە بۆ ناوچەی سەرەکی بە ناونیشانی [[مستەفا ئامێدی]]. هەژمارەکەم ئەمڕۆ دروست کراوە و هێشتا هەڵبژاردەی گواستنەوە (Move) بۆم دەرناکەوێت. تکایە ئەگەر وتارەکە گونجاوە، یارمەتیم بدەن بۆ گواستنەوەکە. پەیوەندیی خێزانیی خۆم بە بابەتی وتارەکەش لە پەڕەی وتووێژدا ڕاگەیاندووە. سوپاس. [[بەکارھێنەر:Amedi.KRD|Amedi.KRD]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Amedi.KRD|لێدوان]]) ١٩:٥٨، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 5k3hudxuifx1wcbfvevhwpuo1ipp411 1675412 1675220 2026-09-26T01:49:30Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت (کۆنتر لە ٦٠ ڕۆژ) بۆ [[ویکیپیدیا:پرسگا/ئەرشیڤی ٦]] 1675412 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:پرسگا/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 6 |maxarchivesize = 100K |archiveheader = {{HelpArchive}} |minthreadsleft = 2 |minthreadstoarchive = 1 }} {{ویکیپیدیا:پرسگا/سەرپەڕە}} {{clear}} <!-- تکایە دەستکاریی بەشەکانی سەر ئێرە مەکە و پرسیارەکەت ڕاستەوخۆ لە بنی بنەوەی پەڕەکە بنووسە --> == لیستی ژمارەکراو == سڵاو هاوڕێیان لێرە [[یارمەتی:ڕێنماییی خێرا]] نووسراوە بە دانانی # ژمارە بۆ لیستەکان دادەنرێت، ویستم بۆ ئەم وتارە '''[[بیگ ڕید]]''' وا بکەم بەڵام هەموو ژمارەکان دەنووسرێن 1 نازانم بۆ، تکایە ئەگەر دەزانن چاکی بکەن. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٨:٥٨، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Amine yousefi|Amine yousefi]] نابێ لە نێوان ئایتمەکانی لیستەکەدا ھێڵی نوێ دابنرێ. وا دەزانێ لیستێکی نوێیە و دووبارە لە ژمارەی ۱ەوە دەستی پێ دەکاتەوە. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ٢٠:٠٤، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :: زۆر سپاس کاک ئازا {{وب|Aza}} سەرنجم نەدابوو بەوە. [[بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="font-family:Segoe print; color: magenta; font-size:13px;">'''Şûşe'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Amine yousefi|<span style="color: pink">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:١٠، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == داواکاری بۆ گواستنەوەی ڕەشنووسی مستەفا ئامێدی == سڵاو. من ڕەشنووسی وتاری [[بەکارهێنەر:Amedi.KRD/مستەفا ئامێدی]] ئامادە کردووە و دەمەوێت بگوازرێتەوە بۆ ناوچەی سەرەکی بە ناونیشانی [[مستەفا ئامێدی]]. هەژمارەکەم ئەمڕۆ دروست کراوە و هێشتا هەڵبژاردەی گواستنەوە (Move) بۆم دەرناکەوێت. تکایە ئەگەر وتارەکە گونجاوە، یارمەتیم بدەن بۆ گواستنەوەکە. پەیوەندیی خێزانیی خۆم بە بابەتی وتارەکەش لە پەڕەی وتووێژدا ڕاگەیاندووە. سوپاس. [[بەکارھێنەر:Amedi.KRD|Amedi.KRD]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Amedi.KRD|لێدوان]]) ١٩:٥٨، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 7pfa6jwl2oxl2zkpdq31cif68tn6mou 0 135860 1675028 1629248 2026-09-25T13:35:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، مۆسیقا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675028 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی گۆرانیبێژ | ناو = قادر دیلان | وێنە =1 قادر دیلان.jpg | قەبارەی وێنە = | جێگری وێنە = | شرۆڤەی وێنە = | ناوی لەدایکبوون = | ناوی خۆماڵی = | زمانی ناوی خۆماڵی = | نازناو = | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٢٨ | شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]]، [[کوردستان]]، [[عێراق]] | بنەچە = | ڕێکەوتی مردن = {{ڕێکەوتی مەرگ و تەمەن|١٩٩٩|٣|١٨|١٩٢٨}} | شوێنی مردن = [[پڕاگ]]، [[چیکۆسلۆڤاکیا]] | شێواز = | پیشە = | ئامێر = [[ڤایۆلین]] | ساڵانی چالاکبوون = ١٩٤٨–١٩٩٩ | تۆمارگە = | کارە پەیوەستەکان = [[تیپی مۆسیقای مەولەویی کۆن]] | ماڵپەڕ = | ئامێرە دیارەکان = }} '''قادر دیلان''' (١٩٢٨، [[سلێمانی]] - ١٨ی ئازاری ١٩٩٩، [[پراگ]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هونه‌رمه‌ند قادر دیلان و یه‌كه‌م گۆرانیى كوردی به ئامێرى موزیكی رۆژئاوایی|ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=88046&Jor=5|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.wishe.net}}</ref> گۆرانیبێژ و مۆسیقاژەنێکی [[کورد]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=میدیا|یەکەم=گوڵان|سەردێڕ=قادر دیلان لە مەنفاوە بۆ هەموو دڵێك|ناونیشان=https://gulanmedia.com/so/story/280922|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=گوڵان مێدیا|زمان=so}}</ref> لە ساڵی ١٩٤٨ تیپێکی مۆسیقیی کوردیی بەناوی دیلان دامەزراندووە،<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٣|سەردێڕ=قادر دیلان ،ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ی سروودی نەورۆزی داناوە|ناونیشان=https://kurdistantv.net/ku/news/83428|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئابی ٢٠٢٣|وێبگە=کوردستان تیڤی (kurdistantv.net)|زمان=ku}}</ref> دواتر لە ناوەڕاستی پەنجاکان ناوەکەی بۆ [[تیپی مۆسیقای مەولەویی کۆن|گرووپی مۆسیقای مەولەوی]] گۆڕیوە.<ref name=":0" /><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هونەرمەندی گەورەی کورد د. قادر دیلان|ناونیشان=http://www.awene.com/detail?article=29853|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.awene.com}}</ref> گۆرانییەکانی «فریشتە» و «جوانی بێناو» لە ناسراوترین گۆرانییەکانی قادر دیلانن کە شیعری شاعیری کورد [[عەبدوڵڵا گۆران]]ن وتوونییەوە. قادر دیلان کەمانچەژەن بووە و لەگەڵ ئەوەشدا ئامێری مۆسیقیی دیکەشی ژەندووە. لە ساڵی ١٩٦٢ دەچێتە دەرەوەی وڵات و لەوێ چوار دانە ساڵ بابەتی مۆسیقا لە شاری [[پڕاگ]]، کە پایتەختی [[چیکۆسلۆڤاکیا]] بوو، دەخوێنێت. ھەر لەو وڵاتە لە یەکێک لە کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان وەک مۆسیقاژەن کاری کردووە. == ژیانی سەرەتایی == قادر دیلان لەدایکبووی بنەماڵەیەکی ناسراوە لە شاری سلێمانی، قادر دیلان کوڕی مەلا ئەحمەدی دیلانە.<ref name=":0" /> بەھرەی گۆرانیوتن لەلایەن قادر دیلانەوە ھەر لە تەمەنی منداڵییەوە بووە. دیلان خوێندنی سەرەتاییی تا دواناوەندی لە شاری سلێمانی تەواو کردووە. دواتر بۆ کۆلێژ چووەتە [[بەغدا]]، ئەمەش دوای ئەوەی لە کۆلێژی ئابووری لە [[زانکۆی بەغدا]] وەردەگیرێت. == بەرھەمەکان == #جوانی بێناو #کەی تۆم دیوە #[[فریشتە (گۆرانی)|فریشتە]] #کڵپەی دەروون == مەرگ == لە ١٨ی ئازاری [[١٩٩٩]]، بە نەخۆشی شێرپەنجە کۆچی دوایی کرد.{{ژێدەر پێویستە|date=ئابی ٢٠٢٤}} سەرەتا تەرمەکەی لە پراگ نێژرا، بەڵام دواتر لە ساڵی ٢٠٠٧ گەڕێندرایەوە بۆ سلێمانی.<ref name=":0" /> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی کەسایەتییە کوردەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * [https://www.youtube.com/watch?v=wESlxqE2rB4&t=709s بەرنامەی بیرەوەری لە کەناڵی ھەولێر - یوتیووب، کەناڵی ھەولێر. ٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٣.] {{تووڵی دەروازە|مۆسیقای کوردی|ژیاننامە|چیکۆسلۆڤاکیا|کوردستان|عێراق}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{مۆسیقا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گۆرانیبێژە پیاوەکانی کوردیی ناوەندی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٢٨]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٠]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٩]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گۆرانیبێژان بە زمانی کوردی]] [[پۆل:گۆرانیبێژانی کورد]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] 41rt4mcy9e6j2rig0h2s97sriww3k91 0 136807 1675139 1537515 2026-09-25T16:38:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675139 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قالیجۆی خواروو | ناوی_خۆماڵی = Qalijoi Lower | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = گوند | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[گوند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٥٤١ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قالیجۆی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]]. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لەباکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قالیجۆی سەروو]] و لەباشوورەوە لەگەڵ گوندی [[موانی ڕۆستەم]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[موانی حەمەحسن]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[کاژاوی حەمەساڵەح]] .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] hnuijr0vdwzfnnuglpfs9lpjz1ked0c 0 136808 1675140 1537517 2026-09-25T16:38:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675140 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قالیجۆی سەروو | ناوی_خۆماڵی = Qalijo Lower | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = گوند | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[گوند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٥٤٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قالیجۆی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]]. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لە باکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی پانکەی خواروو]] و لە باشوورەوە لەگەڵ گوندی [[قالیجۆی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە لە گەڵ گوندی [[موانی حەمەحسن]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[کاژاوی حەمەساڵەح]] .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] qemiknj2mwe9l03yzca6gdmoetf78ao 0 136809 1675205 1537565 2026-09-25T19:37:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675205 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قاینەجە | ناوی_خۆماڵی = Qaynaja | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = گوند | وێنە = پەڕگە:گوندی قاینەجە.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قاینەجە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[گوند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٥٣٢ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قاینەجە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]]. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لەباکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[وەڵەسمت]] و لەباشوورەوە لەگەڵ گوندی [[گردەنازێ]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[کانی ئاسکان]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[حاجی نامیق]] .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] 0qn87mi11axfzdi1tmgbjrpe5kh5icf 0 136811 1675362 1537641 2026-09-25T22:39:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675362 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قلرخی خواروو | ناوی_خۆماڵی = Qilrkh Lower | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = گوند | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[گوند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٥٠٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قلرخی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]]. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لەباکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قلرخی سەروو]] و لەباشوورەوە لەگەڵ گوندی [[هەیاس]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ شارۆچکەی [[سەیدسادق]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[تاسلوجە]] .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] sl4psrlgzqelgveruixmuvldpaizg57 0 136812 1675363 1537643 2026-09-25T22:39:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675363 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قلرخی سەروو | ناوی_خۆماڵی = Qilrkh Upper | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = گوند | وێنە = پەڕگە:قلرخی سەروو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قلرخی سەروو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[گوند]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٥١٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قلرخی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]]. سەر بە ناحیەی سەیدسادقە، لە ئێستادا گەڕەکێکی شارۆچکەی سەیدسادقە. لەباکوورەوە ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کێلەکەوە]] و لەباشوورەوە لەگەڵ گوندی [[قلرخی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[سەیدسادق]] و لە ڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[سەراوی خواروو]] .<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] mxp12seshexlxkglbkxlxt51w31kod3 0 136814 1675485 1537786 2026-09-26T07:33:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675485 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوماشی حەمەڕەشیدبەگ | ناوی_خۆماڵی = Qumash Hama Rashid Bag | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سەید سادق]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەید سادق]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٤٩٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوماشی حەمەڕەشیدبەگ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەید سادق]](ناوەند)، [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قوماشی حەمەڕەشیدبەگ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قوماش، شارەزوور]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سۆیلەمیش]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[تاسڵوجە، سەیدسادق]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کەوچکتاش]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سەید سادق}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] jxx2nn39ylh0728no08ugvujif879yy 0 137060 1675051 1537441 2026-09-25T13:39:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675051 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قارەمانی | ناوی_خۆماڵی = Qaramani | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = گوند | وێنە = پەڕگە:گوندی قارەمانی.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قارەمانی | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٥٨٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قارەمانی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیروان]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== قارەمانی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[غوڵامی خواروو]] و لە باشوور لەگەڵ [[بەشی پیرک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بانەبانان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[نێرگزەجاڕ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> {{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] qq29lmhk0251ousmi9m09hu1knai4r7 0 137061 1675352 1537630 2026-09-25T22:37:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675352 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قشڵاغەڕووتە | ناوی_خۆماڵی = Qishlakha Ruta | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = گوند | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٦١٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قشڵاغەڕووتە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیروان]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== قشڵاغەڕووتە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تەپەکوڕە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[زەمەقی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بیاوێڵە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ ناحیەیی [[سیروان، شارۆچکە|سیروان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> {{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] jg71oalyx9mgjlsqnlem98tmm8ceokq 0 137062 1675518 1537834 2026-09-26T07:39:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675518 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوڵی متکان | ناوی_خۆماڵی = Quli Matkan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = گوند | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ھەڵەبجە|ھەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٦٩٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قوڵی متکان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیروان]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای ھەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== قوڵی متکان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[پێگە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بانی لوان]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[مرەخیل]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[نەیجەڵە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> {{گوندەکانی پارێزگای ھەڵەبجە}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 0wg52ee3ivzm6i2szppjh4qncy392qj 0 137172 1675024 1537387 2026-09-25T13:34:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675024 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قاجر | ناوی_خۆماڵی = Amura | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای هەڵەبجە|هەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٤٩٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قاجر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خورماڵ]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای هەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== قاجر لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی [[گردەنازێ]] و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی [[کشەدەری]] و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[تەپەڕێزینە]] لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[گردی شەریف]] .<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 5y4fby3nr53zvlaysaublylvidkw5ge 0 137174 1675445 1537746 2026-09-26T04:37:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675445 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قول خورد | ناوی_خۆماڵی = Qulkhurd | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای هەڵەبجە|هەڵەبجە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٥١٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قول خورد''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خورماڵ]]، [[قەزای ھەڵەبجە]]، [[پارێزگای هەڵەبجە]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== قول خورد لە باکورەوە هاوسنورە لەگەڵ گوندی [[قاینەجە]] و لە باشورەوە لەگەڵ گوندی [[قەدەفەری]] و لەڕۆژهەڵاتەوە لەگەڵ گوندی [[ڕیشێن]] لەڕۆژاواوە لەگەڵ گوندی [[گامێش تەپە]] .<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەڵەبجە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی ھەڵەبجە]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] kgfibvvtvr1tekjxq1r19lvnjnuwxco 0 137435 1675180 1537522 2026-09-25T19:33:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675180 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قامیش | ناوی_خۆماڵی = Qamish | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قامیش.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قامیش | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١١٧٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قامیش''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== قامیش لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شینکی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ووڵاغلو]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[دڕی]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گەورەدێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 92jas332l1h2g4ibeh5dc961w8ptu42 0 137442 1675549 1537873 2026-09-26T10:35:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675549 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخان | ناوی_خۆماڵی = Qokhan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئابی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٤٤٢ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قۆخان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[قەزای ماوەت]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== قۆخان لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شاناخسێ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دارەبەن (ڕوونکردنەوە)]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[شەکراو (ڕوونکردنەوە)]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سەراو (ڕوونکردنەوە)]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای ماوەت}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 4bt9f4soxx9phks57z1f1w0jiisoz3z 0 138135 1675535 1537843 2026-09-26T10:33:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675535 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوڵەچاخ | ناوی_خۆماڵی = Qullachagh | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <br /> {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٩٤٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = }} '''قوڵەچاخ''' گوندێکە، کەوتووەتە[[ناحیەی گاپیڵۆن]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ==جوگرافیا== قوڵەچاخ لە باکوور هاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گاپیڵۆن]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کۆڵەرد]] و لە ڕۆژهەڵات لەگەڵ گوندی [[باڵخ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سینگر]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] l8gagnq5gqf4bel7txstdqg1qwfb2jf 0 139042 1675384 1287554 2026-09-26T01:35:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1675384 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} {{داتابۆکس}} '''قوتابخانەی پزیشکی زانکۆی جۆنز ھۆپکنز''' (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Johns Hopkins University School of Medicine) بریتییە لە یەکێک لە [[قوتابخانەی پزیشکی|قوتابخانەکان]] بۆ فێرکردنی [[پزیشکی]] لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا]]. دەکەوێتە شاری [[بالتەیمۆر]] لە ویلایەتی [[مێریلەند]]ی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]. جۆری ئەو بڕوانامە پزیشکییەی لەوێ بە دەستی دێنیت بریتییە لە [[دکتۆر لە پزیشکی|دکتۆر لە پزیشکیدا]]. {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|Johns Hopkins School of Medicine}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:زانکۆی جۆنس ھاپکنز]] hb13c7n1aa3qq0b9e7tpoecr6farhzd 0 139533 1675124 1580637 2026-09-25T16:36:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، شیعە-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675124 wikitext text/x-wiki {{پپ}} {{Infobox military person | honorific_prefix = جەنەراڵی سەرەکی | name = قاسم سلێمانی | honorific_suffix = | image = Sardar Qasem Soleimani-01.jpg | image_upright = | alt = | caption = | native_name = قاسم سلیمانی | native_name_lang = | birth_name = | other_name = | nickname = [[حاجی]] قاسم، جەنەراڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://en.abna24.com/cultural/archive/2015/03/10/675792/story.html | سەردێڕ = "Qassem Suleimani not Just a Commander! – Taking a Closer Look at Religious Character of Iranian General" | ڕێکەوتی سەردان = ١٥ی ئایاری ٢٠١٨ | ڕێکەوت = ١٠ی ئازاری ٢٠١٥ | زمان = ئینگلیزی}}</ref>{{ھن}}لە وڵاتانی ڕۆژاوا بە سێبەری فەرمانەکە ناوی دەھێنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان = http://observers.france24.com/content/20150306-iran-shadow-commander-suleimani-iraq | سەردێڕ = "Iran's 'shadow commander' steps into the spotlight" | ڕێکەوتی سەردان = ١٥ی ئایاری ٢٠١٨ | بڵاوکەرەوە = The Observers | زمان = ئینگلیزی | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٨ی تەممووزی ٢٠١٥ | ناونیشانی ئەرشیڤ = https://web.archive.org/web/20150708062520/http://observers.france24.com/content/20150306-iran-shadow-commander-suleimani-iraq | ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | birth_date = {{birth date|١٩٥٧|٣|١١|df=y}} | birth_place = [[کەناڵ مالک (کرمان)|کەناڵی مالک]]، [[پارێزگای کرمان]]، [[شانشینی پەھلەوی]] | death_date = {{death date and age|٢٠٢٠|١|٣|١٩٥٧|٣|١١|df=y}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.jpost.com/Breaking-News/Four-rockets-land-on-Baghdad-airport-report-612947|سەردێڕ=Qasem Soleimani among those killed in Baghdad Airport attack – report|ئیش=[[Reuters]]|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200103011829/https://www.jpost.com/Breaking-News/Four-rockets-land-on-Baghdad-airport-report-612947|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> | death_place = [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی بەغدا]]، [[عێراق]] | placeofburial_label = | placeofburial = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | allegiance = [[کۆماری ئیسلامیی ئێران]] | branch = [[سپای پاسدارانی شوڕشی ئیسلامیی ئێران]] | serviceyears = ١٩٧٩–٢٠٢٠ | serviceyears_label = | rank = [[File:20-_Sepahbod-IRGC.png|15px]] [[جەنەراڵی سەرەکی]] | rank_label = | servicenumber = <!-- Do not use data from primary sources such as service records --> | unit = [[ھێزی قودس]] | commands = | battles_label = | battles = | awards = | memorials = | spouse = <!-- Add spouse if reliably sourced --> | children = | relations = | laterwork = | signature = | signature_size = | signature_alt = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = }} '''قاسم سلێمانی''' ({{بە فارسی|قاسم سلیمانی}}؛ ١١ی ئازاری ١٩٥٧ لە [[پارێزگای کرمان]] لە [[ئێران]] – ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ لە [[بەغدا]]) فەرماندەیەکی سەربازیی ئێرانی بوو کە لە ھێزی قودسی [[سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] خزمەتی کردبوو. سلێمانی لەلایەن دۆستەکانییەوە بە حاجی قاسم بانگ دەکرا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://en.abna24.com/cultural/archive/2015/03/10/675792/story.html|سەردێڕ=Qassem Suleimani not Just a Commander! – Taking a Closer Look at Religious Character of Iranian General|ڕێکەوت=١٠ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171010074253/http://en.abna24.com/cultural/archive/2015/03/10/675792/story.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەڵام بڕێک جار لەلایەن نەیارانی و بەتایبەت لە وڵاتانی ڕۆژاوا بە فەرماندە سێبەر ناو براوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.newyorker.com/magazine/2013/09/30/the-shadow-commander|سەردێڕ=The Shadow Commander|نووسەر=Dexter Filkins|ڕێکەوت=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٣|ئیش=The New Yorker|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theatlantic.com/international/archive/2014/10/irans-shadow-commander-steps-into-the-limelight/381558/|سەردێڕ=Iran's 'Shadow Commander' Steps Into the Light|نووسەر=Joanna Paraszczuk|ڕێکەوت=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ئیش=The Atlantic|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20171010074750/https://www.theatlantic.com/international/archive/2014/10/irans-shadow-commander-steps-into-the-limelight/381558/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://businessweekme.com/Bloomberg/newsmid/190/newsid/272|سەردێڕ=Iran's Shadow Commander|نووسەر=Kambiz Foroohar|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150402142339/http://businessweekme.com/Bloomberg/newsmid/190/newsid/272|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢ی نیسانی ٢٠١٥}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402142339/http://businessweekme.com/Bloomberg/newsmid/190/newsid/272 |date= ٢ی نیسانی ٢٠١٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.realclearworld.com/2013/09/23/syrias_iranian_shadow_commander_151825.html|سەردێڕ=RealClearWorld - Syria's Iranian Shadow Commander|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150924085158/http://www.realclearworld.com/2013/09/23/syrias_iranian_shadow_commander_151825.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://observers.france24.com/content/20150306-iran-shadow-commander-suleimani-iraq|سەردێڕ=Iran’s 'shadow commander' steps into the spotlight|ئیش=The Observers|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150708062520/http://observers.france24.com/content/20150306-iran-shadow-commander-suleimani-iraq|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تەممووزی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> قاسم سلێمانی بەکەسایەتییەکی دیار دادەنرێت لەناو شەڕەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست، لە ساڵانی ٢٠١٤–٢٠١٥ لە عێراق ڕۆڵی ھەبووە لە شەڕی دژ بە [[داعش]] و ڕێبەریکردنی ھێزە شیعەییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2015/Mar-05/289654-from-the-east-iran-backed-force-advances-on-tikrit.ashx|سەردێڕ=From the east, Iran-backed force advances on Tikrit|ئیش=The Daily Star|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150403004100/http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2015/Mar-05/289654-from-the-east-iran-backed-force-advances-on-tikrit.ashx|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٧ەوە کەوتە بەر تەحریمەکانی ئەمریکا و ناوی چووە لیستی تیرۆرەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://unscr.com/files/2007/01747.pdf|سەردێڕ=Resolution 1747 (2007): Adopted by the Security Council at its 5647th meeting on 24 March 2007|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150727173219/http://unscr.com/files/2007/01747.pdf|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://2001-2009.state.gov/r/pa/prs/ps/2007/oct/94193.htm|سەردێڕ=US Department of State: Designation of Iranian Entities and Individuals for Proliferation Activities and Support for Terrorism}}</ref> == مردن == [[پەڕگە:Abu_Mahdi_al-Muhandes_%26_Qasem_Soleimani01.jpg|وێنۆک|250px|قاسم سلێمانی (چەپ) لەگەڵ [[ئەبوو مەھدی موھەندیس]] (ڕاست) لە ڕێوڕەسمی یادکردنەوەی باوکی سلێمانی لە موسەڵڵا، تاران لە ٢٠١٧]] سلێمانی لە ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ نزیک ١ی بەیانی بە کاتی خۆجێیی (٢٢:٠٠ی کگھ لە ٢ی کانوونی دووەم)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.theatlantic.com/international/archive/2020/01/qassem-soleimani-death-missed/604396/|ئیش=[[The Atlantic]]|سەردێڕ=Qassem Soleimani Haunted the Arab World|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|authorlink=Kim Ghattas|دوایین١=Ghattas|یەکەم١=Kim|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200103215246/https://www.theatlantic.com/international/archive/2020/01/qassem-soleimani-death-missed/604396/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>، دوای لێدانی قافڵەکەی لەڕێگەی مووشەکەکانی فڕۆکە بێ فڕۆکەوانەکانی ئەمریکا لەنزیک [[فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی بەغدا]]<nowiki/>دا کوژرا.<ref name=NEWSWEEK01-02-2020>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.newsweek.com/iraq-militia-official-killed-us-iran-tensions-1480181|سەردێڕ=Iraq Militia Officials, Iran's Quds Force Head Killed in U.S. Drone Strike|وێبگە=[[Newsweek]]|نووسەر١=Tom O'Connor|نووسەر٢=James Laporta|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200103030530/https://www.newsweek.com/iraq-militia-official-killed-us-iran-tensions-1480181|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> تازە فڕۆکەکەی بەجێ ھێشتبوو، کە لە [[لوبنان]] یان [[سووریا]]وە گەیشتبووە عێراق.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://apnews.com/5597ff0f046a67805cc233d5933a53ed?utm_medium=AP&utm_campaign=SocialFlow&utm_source=Twitter|سەردێڕ=US kills Iran's most powerful general in Baghdad airstrike|وێبگە=AP News|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> لەڕێگەی ئەنگوستیلەیەک کە لە پەنجەی کردبوو، و پشتڕاستکردنەوەی دی ئێن ئەیی ھێشتا ھەڵپەسێردراو لاشەکەی ناسرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.npr.org/2020/01/02/793208096/iraqi-tv-says-top-iranian-military-leader-killed-in-rocket-strikes-on-iraqi-airp?|سەردێڕ=Iraqi TV Says Top Iranian Military Leader Killed In Rocket Strikes on Iraqi Airport|وێبگە=[[NPR]]|ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|نووسەر=Barbara Campbell|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200103025649/https://www.npr.org/2020/01/02/793208096/iraqi-tv-says-top-iranian-military-leader-killed-in-rocket-strikes-on-iraqi-airp|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھەروەھا چوار ئەندامی [[حەشدی شەعبی]]، لەنێوانیاندا [[ئەبوو مەھدی موھەندیس]]، فەرماندەی سەربازیی عێراقی-ئێرانی کە سەرکرادایەتیی حەشدی شەعبی کردبوو کوژرا.<ref name=NYT>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2020/01/02/world/middleeast/qassem-soleimani-iraq-iran-attack.html|سەردێڕ=Trump Orders Strike Killing Top Iranian General Qassim Suleimani in Baghdad|ئیش=[[The New York Times]]|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200103022034/https://www.nytimes.com/2020/01/02/world/middleeast/qassem-soleimani-iraq-iran-attack.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ھێرشە ئاسمانییەکە دوای ھێرشەکانی سەر باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە عێراق بە پشتگیریکەری [[کەتائیبی حیزبوڵڵا|چەکداری شیعە عێراقی]]ی ئێرانی و [[ھێرشی ٢٠١٩ی بنکەی ئاسمانیی کەیوان]] ھات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.cnbc.com/2020/01/03/top-iranian-general-qassim-soleimani-killed-in-us-airstrike-in-baghdad-pentagon.html | سەردێڕ=Top Iranian general killed in US airstrike in Baghdad, Pentagon confirms | بڵاوکەرەوە=CNBC | ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200103032150/https://www.cnbc.com/2020/01/03/top-iranian-general-qassim-soleimani-killed-in-us-airstrike-in-baghdad-pentagon.html | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="Trump Warns">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Crowley |یەکەم١=Michael |دوایین٢=Wong |یەکەم٢=Edward |سەردێڕ=Trump Warns Iran as Risk of Wider Armed Conflict Grows |ناونیشان=https://www.nytimes.com/2019/12/31/us/politics/trump-iran-baghdad-embassy.html |وێبگە=nytimes |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> [[وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا]] بەیانێکی بڵاوکردەوە کە وتی "لێدانەکەی ئەمریکا بە ڕابەرایەتیکردنی [[دۆناڵد ترامپ|سەرۆک]] جێبەجێ کرابوو" و دووپاتیشی کردەوە کە سلێمانی پیلانی زۆری دانابوو تا ھێرش بکاتە سەر سیاسەتمەدارە ئەمریکییەکان و کارمەندانی سەربازی و لە وەڵامدانەوە بۆ ھێرشە ئاسمانییەکەی ئەمریکا لە عێراق و سووریا لە ٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩، ھێرشەکانیان بۆ سەر باڵیۆزخانەی ئەمریکی لە بەغدا پەسەند کرد. لێدانەکە مانای ئەوە بوو تا ھێرشەکانی داھاتوو تەگەرە تێ بخات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.defense.gov/Newsroom/Releases/Release/Article/2049534/statement-by-the-department-of-defense/ | سەردێڕ=Statement by the Department of Defense | بڵاوکەرەوە=[[United States Department of Defense]] | ڕێکەوت=٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200103031549/https://www.defense.gov/Newsroom/Releases/Release/Article/2049534/statement-by-the-department-of-defense/ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| ناونیشان=https://www.theguardian.com/world/2020/jan/03/baghdad-airport-iraq-attack-deaths-iran-us-tensions | سەردێڕ=Iran general Qassem Suleimani killed in Baghdad drone strike ordered by Trump | بڵاوکەرەوە=The Guardian | ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200103013024/https://www.theguardian.com/world/2020/jan/03/baghdad-airport-iraq-attack-deaths-iran-us-tensions | ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠| ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> بەپێی [[ئانیس کالامار]]، بڕیاردەری تایبەتی شانشینی یەکگرتوو لەسەر کوشتنی نایاسایی، "کوشتنە بە ئامانجکراوەکەی قاسم سلێمانی و ئەبوو مەھدی موھەندیس بە ئەگەری زۆر یاسای نێونەتەوەیی پێشێل دەکات لەنێویشیاندا یاسای مافی مرۆڤ". وەزیری دەرەوەی ڕووسی [[سێرگی لاڤرۆڤ]]، [[میدیا بێنجامین]] (دامەزرێنەری کۆدپینک کە گروپێکی داکۆکیی دژە جەنگە) و ھیلاری مان لیڤرێت (ڕاوێژکارێکی مەترسیی سیاسی و بەڕێوەبەری پێشووی کاروباری ئێران لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەییی [[کۆشکی سپی]]) کوشتنەکەی سلێمانییان "بەئاشکرا نایاسایی" ناو لێ نا.<ref name="Was Trump's">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Roberts |یەکەم١=William |سەردێڕ=Was Trump's order to assassinate Iran's Qassem Soleimani legal? |ناونیشان=https://www.aljazeera.com/news/2020/01/trump-order-assassinate-iran-qassem-soleimani-legal-200103212119366.html |وێبگە=aljazeera |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref name="Russia Says">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Rapoza |یەکەم١=Kenneth |سەردێڕ=Russia Says Iran General’s Killing ‘Illegal’ |ناونیشان=https://www.forbes.com/sites/kenrapoza/2020/01/03/russia-says-iran-generals-killing-illegal/#436536b0ba63 |وێبگە=Forbes |ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> لەدوای ئەم [[ئیسماعیل قائانی]] بە فەرماندەی ھێزی قودس دانرا.<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-01-03/soleimani-s-deputy-esmail-ghaani-named-iran-s-quds-force-chief?srnd=markets-vp|سەردێڕ=Soleimani’s Deputy Esmail Ghaani Named Iran’s Quds Force Chief|ڕێکەوت=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠|ئیش=Bloomberg|ڕێکەوتی سەردان=٣ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Qasem Soleimani}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|ئێران|ڕۆژھەڵاتی ناوین|شیعە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{شیعە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:قاسم سلێمانی|*]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای کرمان]] [[پۆل:خەڵکی فارس]] [[پۆل:ڕەخنەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:ئەو کەسانەی لەلایەن حکوومەتی ئەمریکاوە وەک تیرۆریست دەستنیشان کراون]] [[پۆل:شیعە ئێرانییەکان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٧]] [[پۆل:مردووان بەھۆی ھێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:لوڕ]] gn7z6a7kashg63xfywbceft9jqhgxdl 0 140404 1675389 1537687 2026-09-26T01:36:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675389 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوتابیان | ناوی_خۆماڵی = Qutabiyan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٠٥٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوتابیان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی چوارتا]] (ناوەند)، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قوتابیان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دێگەڵ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[واژە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بەردەزەرد، شارباژێڕ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[باخی ئاشی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] pmxyte9fn43mrivzgd8612eyk3yfha4 0 140467 1675479 1537773 2026-09-26T07:32:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675479 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قولەڕەش | ناوی_خۆماڵی = Qularash | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیتەک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١٣٣٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قولەڕەش''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیتەک]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قولەڕەش لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سیرەمێرگی شارباژێڕ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ھەراسان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[زەردەبی]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[خەمزە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 99gabcrbtu819c7jhxjc6jhx9it44v7 0 140608 1675555 1537892 2026-09-26T10:36:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675555 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی حاجی ڕەشید | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Haji Rashid | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قۆخی حاجی ڕەشید.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قۆخی حاجی ڕەشید | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەلان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١١٤٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی حاجی ڕەشید''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەلان]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخی حاجی ڕەشید لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گۆڕەدێم]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[پڵنگە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[موبڕە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بیانە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 2qqqt21jpjq3b6trw2x2ocblspjqm2p 0 140638 1675116 1537480 2026-09-25T16:34:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675116 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قازیاوا | ناوی_خۆماڵی = Qaziawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەلان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١١٤٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قازیاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەلان]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قازیاوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دێگەڵەکۆن]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[زیە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[چۆڕک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گردەکەروێشک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 1psrqafq2yot6f9xuevt2dpup0qlq1q 0 140854 1675550 1537876 2026-09-26T10:35:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675550 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخانی نۆڕک | ناوی_خۆماڵی = Qokhani Nork | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیوەیل]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٢١٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخانی نۆڕک''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیوەیل]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخانی نۆڕک لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بۆسکان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[پیرمەند]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[نۆڕک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[توتکان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی شارباژێڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ouxkzl1pujrrqpty959vdl11hsjw02v 0 140855 1675551 1537879 2026-09-26T10:36:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675551 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی بابەشێخ | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Baba Shekh | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیوەیل]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ٩٩١ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی بابەشێخ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیوەیل]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخی بابەشێخ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[نۆڕەباب]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئاڵەک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ناومێرگ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سیاوەشان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی شارباژێڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] jmcmcrtiquvjssbugeqdp79vrrznhre 0 140856 1675552 1537882 2026-09-26T10:36:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675552 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی بارێ | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Bare | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیوەیل]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٤٥٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی بارێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیوەیل]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخی بارێ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ھەرزنەوەش]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بارێی بچوک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سەربەرد]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بێورێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی شارباژێڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] egpl2axhsql9oypzozkuhmhgr1cprt0 0 140857 1675554 1537889 2026-09-26T10:36:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675554 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی تالون | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Talun | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیوەیل]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٠٠٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی تالون''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیوەیل]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخی تالون لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ماڵتە]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شەھابەدین]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[موچە]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قۆخی غەفار]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی شارباژێڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 1vzssjtntwfapfbr3j0pfg3d5r1z74r 0 140858 1675556 1537895 2026-09-26T10:36:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675556 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی حاجی کەریم | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Haji Karim | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیوەیل]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٤٠٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی حاجی کەریم''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیوەیل]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخی حاجی کەریم لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ھەنگێ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کاوڵانی نۆڕک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بۆسکان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ھەڵوانی شارباژێڕ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی شارباژێڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 8s97jerkvsm9hnqcbqfa11vop070i4w 0 140859 1675557 1537899 2026-09-26T10:37:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675557 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی حەسەن ناڵی | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Hassan Nali | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیوەیل]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٤٦٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی حەسەن ناڵی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیوەیل]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخی حەسەن ناڵی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شەھابەدین]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بوالک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[تیمار، سیوەیل]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سیرێی بابەشێخ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی شارباژێڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] tlo4t93vrjfegxicb1i64byu7dxv8um 0 140860 1675560 1537908 2026-09-26T10:37:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675560 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی غەفار | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Ghafar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیوەیل]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٠٧٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی غەفار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیوەیل]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخی غەفار لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ماڵتە]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کانی گوێز، شارباژێڕ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قۆخی تالون]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سورەدزێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی شارباژێڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] efq12hgfc86hu3rq9cqc0oqovb1lspe 0 140861 1675561 1537911 2026-09-26T10:37:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675561 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی فەقێ سەعید | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Faqe Said | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارباژێڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سیوەیل]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | بەرزایی_بە_م = ١٠٠٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی فەقێ سەعید''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سیوەیل]]، [[قەزای شارباژێڕ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخی فەقێ سەعید لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گۆماوان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سورەبانی ئالان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ماڵتە]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[جافری]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی شارباژێڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی شارباژێڕ]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] tm5p6l3t79ye4eu3e2bgqe5bkeztd0t 0 140926 1675052 1537447 2026-09-25T13:39:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675052 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قازان | ناوی_خۆماڵی = Qazan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قازان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =٨٠٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قازان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قازان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی سەفەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گاوانی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی بەردینەی قازان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[داودبڵاخ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] lpn2v00tkdm31mnilzf1mk2o61pe1bm 0 140981 1675035 1537423 2026-09-25T13:36:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675035 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قادراوا | ناوی_خۆماڵی = Qadrawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١٠٨٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قادراوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قادراوا لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[مێوڵاکە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ھەنارانی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سماقان، دۆڵەڕووت]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ھەنارانی کۆن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] fgi5ez4tymyzy6iyeuc3rzoijdeyjqb 0 140982 1675371 1537646 2026-09-26T01:32:54Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675371 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قلیاسان | ناوی_خۆماڵی = Qaliasan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =٧٦٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قلیاسان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قلیاسان لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[سەیرانگای سەرچنار]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کۆسەی چەم]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شاری [[سلێمانی]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قولەرەیسی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] eo7jmt63l5wq3m891019nxdvbwrn89l 0 140983 1675455 1537767 2026-09-26T04:39:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675455 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قولەرەیسی | ناوی_خۆماڵی = Qularaisy | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =٨١٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قولەرەیسی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قولەرەیسی لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سۆتکە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[باوەگێلدی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قلیاسان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[باوەمەردەی سەروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] fd5v3lqh9vjw1uicv9zgke96pnzr6ao 0 140984 1675517 1624673 2026-09-26T07:39:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675517 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوڵقوڵە | ناوی_خۆماڵی = Qulqula | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =١٠٣٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوڵقوڵە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[هەرێمی کوردستانی عیراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قوڵقوڵە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کۆڵەرد]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[چاڵگە، دۆڵەڕووت]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەیوانی بچوک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[پیرکە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] evwngxcrg9ej3hg6u8452l2ldv94ten 0 140985 1675566 1537925 2026-09-26T10:38:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675566 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆرخودوباش | ناوی_خۆماڵی = Qorkhu Dubash | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بەکرەجۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م =٦٨٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆرخودوباش''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بەکرەجۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆرخودوباش لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی گۆمە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شێخ وەساڵ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کۆمەڵگای تانجەرۆ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[جێشانە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ews02wbpnwe1clnatbygrra5a96tqkg 0 141158 1675439 1537740 2026-09-26T04:36:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675439 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوشقایە | ناوی_خۆماڵی = Qushqaya | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قوشقایە.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قوشقایە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی بازیان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٣٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوشقایە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی بازیان]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قوشقایە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تەپەشوانکارە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کانی شایە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[شێخ ڕەش]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تووی ئەولیا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 5sd7hbe9ae0y2ok4bxdv7bevk38vb3w 0 141315 1675343 1537610 2026-09-25T22:36:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675343 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قسرتی خواروو | ناوی_خۆماڵی = Qsrat Lower | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قسرتی خواروو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قسرتی خواروو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[عەربەت]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦١٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قسرتی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی [[عەربەت]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قسرتی خواروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قەڕاڵی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شێخ عومەر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[کۆمەڵگای نەسر]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قسرتی سەروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 83roz0md98chrileq8ah5fue74hi55p 0 141316 1675344 1537613 2026-09-25T22:36:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675344 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قسرتی سەروو | ناوی_خۆماڵی = Qsrat Upper | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قسرتی سەروو.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قسرتی سەروو | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی تانجەرۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٦٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قسرتی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی تانجەرۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قسرتی سەروو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گورگەچیا، تانجەرۆ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شێخ عومەر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قسرتی خواروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[شەمە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] bdjl01fzov0manwfzzzh86fxauru2lf 0 141348 1675107 1537461 2026-09-25T16:33:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675107 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قازاو | ناوی_خۆماڵی = Qazaw | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی تانجەرۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥١٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قازاو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی تانجەرۆ]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قازاو لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زێڕینجۆی خواروو]] و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی [[ھەڵەبجەی تازە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[موانی ڕۆستەم]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[نیسکەجۆ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] cv1leqmdrren4qbxcmcov5oyni1tre0 0 141349 1675543 1537863 2026-09-26T10:34:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675543 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قڕگە | ناوی_خۆماڵی = Qirga | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سلێمانی]](ناوەند) | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[عەربەت]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٩٢٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قڕگە''' گوندێکە، کەوتووەتە ناحیەی [[عەربەت]]، [[قەزای سلێمانی]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قڕگە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شاری [[سلێمانی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شێخ وەیساوا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[وێڵەدەر]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەرەتۆغان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سلێمانی}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] dggads6krvyubtsjlw9am69irsnlmsd 0 141370 1675017 1512000 2026-09-25T13:33:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1675017 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''فەیس لیفت''' (بە [[ئینگلیزی]]: Facelift) کە زۆرجاریش بە '''تازەبوونەوە لە ناوەڕاستی نەوە''' ناودەبرێت (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] Mid-generational refresh)، بە کوردیش دەتوانین بڵێین '''نەشتەرگەری جوانکاری ڕوو'''؛{{ژێدەر}}تازەبوونەوەیەکە یاخوود گۆڕانکاریەکی سانایە کە کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی [[ئۆتۆمۆبیل|ئۆتۆمبێل]] (نەفەر ھەڵگر، بارھەڵگر و پاس) دەیکەن بۆ ئۆتۆمبیلەکانیان تا ڕادەیەکی زۆر بەبێ دەستکاری کردنی دیزاینی ئۆتۆمبێلەکە. فەیس لیفت بە گشتی گۆڕانکاریەکە لە چەند پارچەیەکی ڕووی دەرەوەی ئۆتۆمبێلدا و زۆرجاریش گۆڕانکاری بچووکیش دەکەن بۆ ڕووی ناوەوەی ئۆمبێلەکە ، وە بەدەگمەنیش گۆڕانکاری دەکەن بۆ پێکھاتە میکانیکیەکان . زۆربەی کۆمپانیاکانی دروست کردنی ئۆتۆمبێل دوای چەند ساڵێک لە بەرھەم ھیانانی ئۆتۆمبێلێکی نوێ (نەوەیەکی نوێ) ھەڵدەستن بە تازەکردنەوەی شێوەی ئۆتۆمبێلەکانیان بۆ بەمەستی بازرگانی و گەرمکردنەوەی بەشی فرۆشتن. زۆربەی کۆمپانیاکانی بەرھەمھێنانی ئۆتۆمبێل ھەر ھەشت ساڵ جارێک نەوەیەکی نوێ بۆ مۆدێلی ئۆتۆمبێلەکانیان دەخەنە بازاڕەوە و دوای ھەر چوار ساڵێکیش فەیس لیفتێکی بۆ دەکەن. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکی|بەستەر = https://en.wikipedia.org/wiki/Facelift_(automotive)|سەردێڕ = Facelift (automotive)|زمان = ئینگلیزی|سەردان = ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨}} {{تووڵی دەروازە|ئۆتۆمۆبیل|تەکنۆلۆژیا}} {{پۆلی کۆمنز|Facelift (automotive)}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئۆتۆمۆبیلەکان]] [[پۆل:بازرگانی]] kqx8k4gvgg5k9fhi7saf0ql5iy50d6u 0 141421 1675340 1537603 2026-09-25T22:35:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675340 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قزڵجە | ناوی_خۆماڵی = Qzilja | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قزڵجە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٢٩٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قزڵجە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند)، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قزڵجە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کۆشکەوە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کانی سێفی قزڵجە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئاوایی حاجی شەریف]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سەردەرە، پێنجوێن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 87jv9hjjbd2gn3685qyj26n2v7k7snf 0 141447 1675563 1537918 2026-09-26T10:38:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675563 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی مامینە | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Mamina | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٣٢٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی مامینە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێنجوێن]](ناوەند)، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخی مامینە لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی شابان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئەحمەدکلوان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ڕاوگان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دەرەمیانە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 4vg1h6cw2w1iqjtpa4g1vg7x8w9367w 0 141572 1675559 1537905 2026-09-26T10:37:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675559 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی شاوڵێ | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Shawlle | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٣٥١ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی شاوڵێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قۆخی شاوڵێ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سیاگوێز]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قۆخی مام نادر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گۆڵێ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قوسامەدین]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ity2ubivpjgfam4nqenjk27bhwj1uxo 0 141574 1675562 1537914 2026-09-26T10:37:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675562 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی مام نادر | ناوی_خۆماڵی = Qokhy Mam Nadr | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١١٦٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی مام نادر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قۆخی مام نادر''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قۆخی شاوڵێ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بەھێ، گەرمک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[لالۆمەر]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سورەبانی نۆرک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] r5lzzxh3behzn2q139iu0fsf5unjqhj 0 141576 1675564 1537921 2026-09-26T10:38:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675564 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخەڵاڵ | ناوی_خۆماڵی = Qokhalal | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٣٣٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخەڵاڵ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == قۆخەڵاڵ لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[چوێسە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بالیکەدەر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بەلەکاوی]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قشڵاخ، گەرمک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 6d3wrwq5ss0d1yuppjtbebh5nerb8kg 0 141579 1675558 1537902 2026-09-26T10:37:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675558 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی سیپاڵ | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Spial | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٤٨٥ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی سیپاڵ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قۆخی سیپاڵ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[وشتراوا]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کەڕەگەڵ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئەحمەدئاوا، گەرمک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کونەووشک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 5z42q5ui08qzxo9lvf49exbysu903qv 0 141581 1675553 1537886 2026-09-26T10:36:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675553 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆخی بەرکەچەڵ | ناوی_خۆماڵی = Qokhi Barkachal | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٥١٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆخی بەرکەچەڵ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قۆخی بەرکەچەڵ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانیخەراتە]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گلێنەبەڕۆژ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کونەووشک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سووراو]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 9djkmzefjnnlob3hx3lisnqnc6s0b2v 0 141628 1675351 1537624 2026-09-25T22:37:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675351 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قشڵاخ | ناوی_خۆماڵی = Qshlakh | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قشڵاخ | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٣٩٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قشڵاخ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قشڵاخ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[چەرمەگا، گەرمک]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گۆخڵان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قۆخەڵاڵ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کۆڵەبۆر]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 6h73n7wwi4li7xi3darqa96s31sr8ef 0 141629 1675429 1537731 2026-09-26T04:34:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675429 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوسامەدین | ناوی_خۆماڵی = Qusamaina | ناوەکانی_تر = قوسامەینە | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قوسامەینە.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قوسامەدین | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی گەرمک]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٣٨٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوسامەدین''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی گەرمک]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قوسامەدین''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سیاگوێز]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سپیدارە، زەلان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قۆخی شاوڵێ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[نۆڕک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] mbu7m5uzt7b5hxwztnieeejobfz0m0j 0 141714 1675536 1537846 2026-09-26T10:33:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675536 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوڵەگیسکان | ناوی_خۆماڵی = Qullagiskan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ناڵپارێز]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١١٤٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوڵەگیسکان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ناڵپارێز]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قوڵەگیسکان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دۆستەدەرە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[مکڵ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دەشتی خەرمان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گوێزەکوێر]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ia7ls5p4l4eq54u3bliatc2ojoex8z4 0 141715 1675567 1537929 2026-09-26T10:38:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675567 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆرچی | ناوی_خۆماڵی = Qulchi | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پێنجوێن]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ناڵپارێز]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١١١٤ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆرچی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ناڵپارێز]]، [[قەزای پێنجوێن]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قۆرچی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دەشتی خەرمان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ڕەزڵە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گوڵانی خواروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دۆستەدەرە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پێنجوێن}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] b4u67o8hjsq45noeprbi9kr3dkuzhwh 0 141920 1675484 1537783 2026-09-26T07:33:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675484 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوماش | ناوی_خۆماڵی = Qumash | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قوماش.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قوماش | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای سەید سادق]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەید سادق]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٥٠٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوماش''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەید سادق]](ناوەند)، [[قەزای سەید سادق]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قوماش''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی سپیکەی پەرخ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کەوچکتاش]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قلرخی خواروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[موانەکۆن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای سەید سادق}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:شارەکانی عێراق]] j31jkhfe16a0dfffo97sae6xpqayxd7 0 142030 1675050 1537438 2026-09-25T13:38:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675050 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قارەمان | ناوی_خۆماڵی = Qaraman | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قارەمان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٩٣٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قارەمان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قارەمان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی سپیکەی گڵەزەردە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[باخان، قەرەداغ|باخان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[زڕگوێز]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تیمار، قەرەداغ|تیمار]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 98808cn3rpx0x0reqdpca8a8b6yfyas 0 142031 1675103 1537455 2026-09-25T16:32:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675103 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قازانقایە | ناوی_خۆماڵی = Qazanqaya | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە =|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قازانقایە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٣٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قازانقایە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قازانقایە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کونەکۆتر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کەسنەزان، قەرەداغ|کەسنەزان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[مریەم بەگ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[مێوڵێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] mukzf46iyow1aejg3clns7z9lvsx7t6 0 142032 1675181 1537525 2026-09-25T19:33:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675181 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قامیشان | ناوی_خۆماڵی = Qamishan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قامیشان.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قامیشان | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای قەرەداغ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٣٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قامیشان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قەرەداغ]](ناوەند)، [[قەزای قەرەداغ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قامیشان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[فەقیرە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گوڵەجۆ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کورەی سەروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تازەدێ، قەرەداغ|تازەدێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قەرەداغ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] sa3znbetaz1iqa1mltp4k43yi6n1u1x 0 142305 1675372 1537649 2026-09-26T01:33:04Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675372 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قلیجە | ناوی_خۆماڵی = Qilija | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١١ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای شارەزوور]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی زەڕایەن]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٩٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قلیجە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی زەڕایەن]]، [[قەزای شارەزوور]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قلیجە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی کەوەی جوخ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئەحمەدبڕنە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دەق، وارماوا|دەق]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[میرەدێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای شارەزوور}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ezv1vlfzfyumi3b5lpuwe6ldkjopmgd 0 142351 1675030 1512030 2026-09-25T13:35:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675030 wikitext text/x-wiki {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Kader Abdollah - Our Fathers.jpg|وێنۆک|قادر عەبدوڵڵا، ٢٠١٢]] '''قادر عەبدوڵڵا''' ({{بە فارسی|قادر عبدالله}})، ناوی ڕاستەقینەی حوسێن سەجادی قایم مەقامی فەراھانییە، ١٢ی دێسەمبەری ١٩٥٤ لە ئەراک لەدایک بووە و لە وڵاتی ھۆڵەندا نیشتەجێیە. == ژیاننامە == قادر عەبدوڵڵا یەکێکە لە نەوەکانی میرزا ئەبولقاسم قایم مەقامی فەراھانی کە یەکێکە لە سیاسەتمەدارە بەرچاوەکانی سەردەمی قاجار. ساڵی ١٩٨٨ ڕۆیشتووەتە ھۆڵەندا و پاش فێربوونی زمانی ھۆڵەندی، بەو زمانە نووسیویەتی و لە ماوەیەکی کەمدا بووەتە یەکێک لە نووسەرە بەناوبانگەکانی ھۆڵەندا. ناوبراو ٢٢ ساڵە لە ھۆڵەندا دەژی و کتێب و بەرھەمەکانی بەو زمانە دەنووسێ. ڕۆمانەکانی بۆ زیاتر ٢٧ زمان وەرگێڕدراون. ھەندێک لە ڕۆمانەکانی وەک سەفەری بوتڵە بەتاڵەکان، [[خانووەکەی مزگەوتێ]] و خەتی بزماری کراونەتە کوردی. == بەرھەمەکان == بە زمانی فارسی * کوردەکان دەڵێن چی * کوردستان دوای بزاڤی خۆڕاگری بە زمانی ھۆڵەندی * کچە گەنجەکان و پارتیزانەکان * سەفەری بوتڵە بەتاڵەکان * خەتی بزماری * چەمەدان * [[خانووەکەی مزگەوتێ]] * پێغەمبەر * قەڵەڕەشە * پادشا * سڵاو ئەورووپا == وەرگێڕان بۆ کوردی == تا بە ئێستاکە کتێبەکانی ژێر لە قادر عەبدوڵڵا بە زمانی کوردی وەرگێڕاوەتەوە. * عەبدوڵڵا، قادر. ٢٠١٦. ''خانووەکەی مزگەوتێ''، وەرگێڕانی لە ھۆڵەندییەوە: شەفیق حاجی خدر، چاپی یەکەم. * عەبدوڵڵا، قادر. ٢٠٢٠. ''زۆربای ئێرانی''، وەرگێڕانی لە ھۆڵەندییەوە: شەفیق حاجی خدر، چاپی یەکەم. * عەبدوڵڵا، قادر. ''سەفەری بوتڵە بەتاڵەکان''، وەرگێڕانی لە فەرەنسییەوە: سەلاحەدینی بایەزیدی.<ref name="کنا نیوز ١">[http://www.knanews.net/detail/543 ئاژانسی ھەواڵی کوردی: ''زۆربای ئێرانی، کە ڕۆمانێکی داستانئامێزە بڵاودەکرێتەوە''، نووسینی ھانە شاخی، نووسراو لە ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٠؛] سەردان لە ٣ی تەممووزی ٢٠٢٠.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|ژیاننامە|کوردستان|وێژە}} {{پۆلی کۆمنز|Kader Abdolah}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٤]] [[پۆل:نووسەرانی کورتەچیرۆکی ئێرانی]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] t5nt3fy0z906msdmf5nsoh2s301ti8r 0 142397 1675132 1537502 2026-09-25T16:37:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675132 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قاشتی | ناوی_خۆماڵی = Qashti | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی شوباتی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دەربەندیخان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٦٨٠ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قاشتی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی دەربەندیخان]](ناوەند)، [[قەزای دەربەندیخان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> == جوگرافیا == '''قاشتی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بیرکێ]] و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی [[دەربەندیخان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[بەنداوی دەربەندیخان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[فەقێ جنە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای دەربەندیخان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] fommv59t6vrkupd1uf3zt1v7os3mfkt 0 142828 1675488 1650648 2026-09-26T07:34:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675488 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قومەرغان | ناوی_خۆماڵی = Qumarghan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی ئازاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سورداش]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٢٧ | دانیشتووان_لە = ٢٠١٥ |ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قومەرغان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سورداش]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قومەرغان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[دۆڵەبی، مەرگە|دۆڵەبی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سێکانیانی شێخ باخ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گۆمەزاڵ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەرەنگوێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ktvc8cit9482mxy57nfz9a83n4poc28 0 142940 1675270 1674179 2026-09-25T20:12:53Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1675270 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} دووەمین ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستان لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٥ ھاوکاتی ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و ئەنجومەنی پارێزگاکانی عێراق بەڕێوەچوو. ئەم ھەڵبژاردنە بەیەکەمین ھەڵبژاردن دادەنرێت لە عێراق لەدوای ھەڵوەشاندوەی [[حیزبی بەعس]]. لەم ھەڵبژاردنەی پەرلەمانی کوردستان خەڵکی کەرکووک، نەینەوا و دیالا ڕێگەیان پێنەدرا بەشداری بکەن. لەم ھەڵبژاردنە ١٣ حیزب و ھاوپەیمانی جیاواز بەشدارییانکرد کەتیایدا ١٧٥٣٩١٩ خەڵک دەنگیدا. لەم ھەڵبژاردنەوە ژمارەی کورسییەکانی پەرلەمانی کوردستان لە ١٠٥ کورسی بوو بە ١١١ کورسی. لەئەنجامدا تەنیا سێ بەرە گەیشتنە پەرلەمانی کوردستانیش ئەوانیش ھاوپەیمانی نیشتمانی کوردستان کە ١٠٤ کورسی بەدەستھێنا، کۆمەڵی ئیسلامی ٦ کورسی و حیزبی زەحمەتکێشان و سەربەخۆکان بە ١ کورسی گەیشتنە پەرلەمان. لەگەڵ پێکھێنانی حکوومەتدا [[نێچیرڤان بارزانی]] لەحیزبی پارتی دیموکراتی کوردستان کرا بەسەرۆکوەزیرانی ھەرێمی کوردستان و [[عەدنان موفتی]] لە یەکێتیی نیشتمانی کوردستانەوە بوو بە سەرۆکی پەرلەمان.<ref>{{Cite web |url=http://www.kurdistan-parliament.org/default.aspx?page=sitecontents&c=Parliament-History2005 |title = په‌رله‌مانی كوردستان |access-date=2009-05-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090403073014/http://www.kurdistan-parliament.org/default.aspx?page=sitecontents&c=Parliament-History2005 |archive-date=2009-04-03 |url-status=dead }}</ref> == ئەنجامەکان == {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="1" style="background: #f8f8f8; border: 1px solid #aaaaaa; border-collapse: collapse; white-space: nowrap; text-align: left" align="center" |- style="text-align: center; background: #e8e8e8" ! rowspan="2" |پارت ! colspan="2" | دەنگەکان ! rowspan="2" | کورسی ! rowspan="2" | تێبینی |- style="text-align: center; background: #e8e8e8" | کۆی ھەژمارکراو | ڕێژە |- | [[ھاوپەیمانیی نیشتمانیی کوردستان]] ! align="right" | ١٬٥٧٠٬٦٦٣ ! align="right" | ٨٩٫٥٥٪ ! align="right" | ١٠٤ | یەکگرتنی حیزبەکانی پارتی، یەکێتیی، یەکگرتوو، شیوعی، سۆسیالیست، حیزبی نیشتمانی دیموکرات |- | [[کۆمەڵی ئیسلامیی کوردستان]] ! align="right" | ٨٥٬٢٣٧ ! align="right" | ٤٫٨٦٪ ! align="right" | ٦ | بەسەرکردایەتی [[عەلی باپیر]] |- | [[حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان|حیزبی زەحمەتکێشانی کوردستان و سەربەخۆکان]] ! align="right" | ٢٠٬٥٨٥ ! align="right" | ١٫١٧٪ ! align="right" | ١ | بەسەرکردایەتی [[قادر عەزیز]] |- | پارتی کاری دیموکراتی کوردستان ! align="right" | ١١٬٧٤٨ ! align="right" | ٠٫٦٧٪ ! align="right" | ٠ | |- | [[بزووتنەوەی دیموکراتی گەلی کوردستان]] ! align="right" | ١٠٬٩٥٣ ! align="right" | ٠٫٦٢٪ ! align="right" | ٠ | |- |لیستی بێلایەنەکان ! align="right" | ١٠٬٢٦٢ ! align="right" | ٠٫٥٩٪ ! align="right" | ٠ | |- | تەجەموعی کۆماری عێراق ! align="right" | ٩٬٤٩٩ ! align="right" | ٠٫٥٤٪ ! align="right" | ٠ | |- | [[پارتی چارەسەری دیموکراتی کوردستان]] ! align="right" | ٩٬٠٨١ ! align="right" | ٠٫٥٢٪ ! align="right" | ٠ | |- | بەرەی نیشتمانی وەحدەی عێراق ! align="right" | ٨٬٢٤٣ ! align="right" | ٠٫٤٧٪ ! align="right" | ٠ | |- |بزووتنەوەی دیموکراسیخوازانی کوردستان ! align="right" | ٦٬٦٩٠ ! align="right" | ٠٫٣٨٪ ! align="right" | ٠ | |- | [[پارتی پارێزگارانی کوردستان]] ! align="right" | ٥٬٥٠٦ ! align="right" | ٠٫٣١٪ ! align="right" | ٠ | |- |حزبی ئەخای وەتەنی عێراقی ! align="right" | ٣٬٤٢٢ ! align="right" | ٠٫٢٠٪ ! align="right" | ٠ | |- | رەوتی نیشتمانی کوردستان ! align="right" | ٢٬٠١٨ ! align="right" | ٠٫١٢٪ ! align="right" | ٠ | |- | '''دەنگی ھەژمارکراو''' ! align="right" | '''١٬٧٥٣٬٩١٩''' ! align="center" | ١٠٠٪ ! align="right" | ١١١ | |- | ''دەنگی پووچەڵکراو'' ! align="right" | ''٢٣٬٠٦٧'' ! align="center" | &mdash; ! |} ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} == ژێدەرەکان == * [https://web.archive.org/web/20180303002123/http://www.kurdistan-parliament.org/Default.aspx?page=page&c=Parliament-History2005 ماڵپەڕی پەرلەمانی کوردستان، مێژووی خوولی دووەم ٢٠٠٥. دوایین سەردانیکردن لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٨.] {{ھەڵبژاردنەکان لە باشووری کوردستان}} {{شریتی دەروازە|سیاسەت|کوردستان|عێراق}} [[پۆل:سیاسەتی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەڵبژاردنەکان لە عێراق]] [[پۆل:ھەڵبژاردنەکان لە ھەرێمی کوردستان]] [[پۆل:٢٠٠٥ لە باشووری کوردستان]] po4whook2kaeckz0qqa3cuehka3fghb 0 143168 1675053 1650758 2026-09-25T13:39:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675053 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قازان | ناوی_خۆماڵی = Qazan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پیرەمەگرون]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٥٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قازان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پیرەمەگرون]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قازان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گولیجە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تەڕەماری سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی چنار، پیرەمەگرون|کانی چنار]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سەرچاوە، بازیان|سەرچاوە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] qi6vdyno1p499n5er8rrzleft63iwl1 0 143169 1675115 1650750 2026-09-25T16:34:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675115 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قازیاوا | ناوی_خۆماڵی = Qazyawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پیرەمەگرون]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٧٩٣ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قازیاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پیرەمەگرون]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قازیاوا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[شارۆچکە]]ی [[پیرەمەگرون]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[حەسەن تەپەی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گردەبۆر]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ [[گوند]]ی [[تەڕەماری خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] dnirxlunhxjhzk62o95o07v96msyd3g 0 143170 1675135 1650742 2026-09-25T16:38:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675135 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قالاوا | ناوی_خۆماڵی = Qalawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پیرەمەگرون]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٠٧ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قالاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پیرەمەگرون]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قالاوا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قەرەچەتان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[حەسەن تەپەی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[داربەڕولە، پیرەمەگرون|داربەڕولە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[تەڕەماری خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] bay50jiixamgdj8f47mirm8ihnj99cb 0 143171 1675207 1650727 2026-09-25T19:37:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675207 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قایکەند | ناوی_خۆماڵی = Qaikand | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئازاری ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پیرەمەگرون]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٩٠٨ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قایکەند''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پیرەمەگرون]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قایکەند''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[حەسەن تەپەی خواروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئەڵایی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[چەقژی خواروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی باخ<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 9trjqish0apj70z7yltj5izngxesw4n 0 143970 1675185 1650736 2026-09-25T19:33:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675185 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قامیشە | ناوی_خۆماڵی = Qashqai | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قامیشە.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قامیشە | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای دووکان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی خەلەکان]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ٨٠٦ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قامیشە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی خەلەکان]]، [[قەزای دووکان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قامیشە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[فریزەڵە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئیڵاڵە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گردەسوران]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قازبەگیان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == گرنگترین کەسایەتییەکان == * کۆدۆ کوڕی جەنگی کوڕی عەزیز (لێکۆڵەری مێژوویی) == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای دووکان}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 0kc5r3wq13r9zl2xp4oy68to4p6fcta 0 144165 1675077 1668341 2026-09-25T15:10:19Z Kanishqaqan 72429 لێم زیاد كرد 1675077 wikitext text/x-wiki {{شێواز}} {{کەسایەتی | ناو = سەلاح پایانیانی | وێنە = | قەبارەی وێنە = | شوێنی لەدایکبوون = [[مەھاباد]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ٢٠ی خاکەلێوە (٩ی نیسان) ی ١٩٧٨ | ڕێکەوتی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | پیشە = توێژەر و فەرھەنگنووس|منداڵەکان=باران، ئاران|ھاوسەر=لەیلا نوورانی (نووسەر)|کارە دیارەکان=فەرهەنگی زارەکیی موکریان|ناوی تر=سیامەند}} '''سەلاح پایانیانی''' توێژەر و [[فەرھەنگ]]نووسی کوردە. ٢٠ی [[خاکەلێوە]] (٩ی نیسان) ی ساڵی ١٩٧٨ لە شاری [[مەھاباد]] لە دایک بووە و ئێستا بەڕێوەبەری [[سەرای ھێمن]]ە (بە [[فارسی]]: سرای ھیمن) لە [[مەھاباد]]. == کار و کردە == پایانیانی زیاتر لە بیست و پێنج ساڵە بێ‌وچان شانی وەبەر توێژینەوە و فەرھەنگ‌نووسیی [[زمانی کوردی]] داوە و کۆشێک بەرھەمی بەپێزی پێشکەش کتێبخانە و [[نەتەوەی کورد]] کردووە. فەرھەنگی زارەکیی [[موکریان]] یەک لەو پڕۆژە بەنرخانەیە کە لە سایەی کاری مەیدانی و کۆکردنەوەی داتا لە ماوەی ئەو بیست وپێنج ساڵەدا سەری گرتووە و زستانی ٢٠٢٤ دواهەمین بەرگی چاپ و بڵاو کراوە. ئەو فەرهەنگە سەرجەم ١٥ بەرگە. مامۆستا [[ئەحمەد بەحری]] (نووسەر و زمانەوان و خاوەنی [[کۆواری مەھاباد|گۆڤاری مەھاباد]]) ئاوا باسی کاک سەلاح دەکات: ئەو ئازیزە ئاشقە ھەر بە زمانەوە زیندووە، بەڵام زیندوویەکی سەربزێو و یاغی؛ لەگەڵ وچان و حەسانەوە نەحەجماو. وشە کە دەخزێنە لەپی دەستی، سەرمەست دەبێ؛ بە لای ئەوەوە ژیانی ئاسایی دەمێکە فەرامۆش کراوە!! وەک دەروێشێکی ماڵ بەکۆڵی جارانی موکریانم دێتە بەر چاو کە خرمەی پلپلەی دەفەکەی چەندە لە گوێیان خۆش بوو ئەودەمەی لە بەر ماڵی گونداندا دەنگی دەدایەوە!<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=2837|سەردێڕ=مردنم بۆیە پێ ناخۆشە دەرفەتی خزمەت بە نیشتمانم لێ دەستێنێ|ڕێکەوت=٩٦/٣/١٦|وێبگە=پایگاە خبری تحلیل ھاژە|بڵاوکەرەوە=ئەحمەد بەحری}}{{بەستەری مردوو|url=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=2837 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> === بەرهەمەکان === == فەرهەنگی زارەکیی موکریان == [[File:فەرهەنگی زارەكیی موكریان.jpg|thumb|فەرهەنگی زارەكیی موكریان]] ئەو فەرهەنگە سەرجەم ١٥ بەرگە و هەموو پیتەکانی ئەلف‌بێی کوردیی لەخۆ گرتووە. بەرگی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٧ و بەرگی پازدەی نەورۆزی ساڵی ٢٠٢٤ بڵاو بۆتەوە. پڕۆژەی فەرهەنگی زارەکیی موکریان جیا لەو ١٥ بەرگە، چەند بەرگی سەربەخۆی دیکەش لەخۆ دەگرێ کە هەر کامیان بۆ بابەتێک یان کۆمەڵێکی تایبەت تەرخان کراون؛ وەک منداڵان، ژنان، خوردوخۆراک، جل‌وبەرگ و خشڵ‌وخاڵی ژنانی موکریان. بەپێی ساڵی چاپی یەکەم دانراون: # ''[[فەرھەنگی زارەکی موکریان]]'' - بەرگی یەکەم (پیتی ئـ)، ٢٠٠٧ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی دووھەم (پیتی ب)، ٢٠١٠ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی سێھەم (پیتی پ)، ٢٠١١ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی چوارەم (پیتی ت)، ٢٠١٢ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی پێنجەم (پیتی ج - چ)، ٢٠١٤ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی شەشەم (پیتی ح، خ)، ٢٠١٦ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی حەوتەم (پیتی د)، ٩٦٦ لاپەڕە، ٢٠١٩ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی ھەشتەم (پیتی ڕ، ز، ژ)، ٨٦١ لاپەڕە، ٢٠١٩ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی نۆهەم (پیتی س)، ٧٩٥ لاپەڕە، ٢٠٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=دوو بەرگیتر لە کتێبی"فەرهەنگی زارەکی موکریان" چاپ کرا|ناونیشان=https://ku.mehrnews.com/news/35549/%D8%AF%D9%88%D9%88-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%AA%D8%B1-%D9%84%DB%95-%DA%A9%D8%AA%DB%8E%D8%A8%DB%8C-%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D8%A7%D9%BE-%DA%A9%D8%B1%D8%A7|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=Mehr News Agency}}{{بەستەری مردوو|url=https://ku.mehrnews.com/news/35549/%D8%AF%D9%88%D9%88-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%AA%D8%B1-%D9%84%DB%95-%DA%A9%D8%AA%DB%8E%D8%A8%DB%8C-%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%86%D8%A7%D9%BE-%DA%A9%D8%B1%D8%A7 |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }}</ref> # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی دەیەم (پیتی ش، ع، غ، ف)، ٩٥٦ لاپەڕە، ٢٠٢٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=کُردی|یەکەم=خانه کتاب|ڕێکەوت=۰۴ی ۱۱ی ۱۳۹۹|سەردێڕ=به بهانه‌ی انتشارِ هم‌زمان جلدِ نهم و دهمِ “فەرهەنگی زارەکیی موکریان”|ناونیشان=https://kurdishbookhouse.com/100-201/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=خانە کتاب كُردی|زمان=fa-IR}}</ref> # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی یازدەهەم (پیتی ق)، ٨٨٢ لاپەڕە، ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=بەرگی ۱۱ و ۱۲ی|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D8%A8%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%DB%8C-%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%DA%A9%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdistanmedia (kurdistanmedia.com)|زمان=ku}}</ref> # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی دوازدەهەم (پیتی ک)، ١٣٣٤ لاپەڕە، ٢٠٢١<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=بەرگی ۱۱ و ۱۲ی|ناونیشان=https://kurdistanmedia.com/so/news/%D8%A8%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%DB%8C-%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%DA%A9%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DA%B5%D8%A7%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%95%D9%88%DB%95|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=Kurdistanmedia (kurdistanmedia.com)|زمان=ku}}</ref> # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی سێزدەهەم (پیتی گ، ل)، ١٠٣٩ لاپەڕە، ٢٠٢٣ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی چواردەهەم (پیتی م)، ٦٥٢ لاپەڕە، ٢٠٢٣<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی ئایاری ٢٠٢٣|سەردێڕ=بەرگی ١٣ و ١۴ی «فەرهەنگی زارەکیی موکریان» بڵاو کرایەوە|ناونیشان=https://saqqezrudaw.ir/%d8%a8%db%95%d8%b1%da%af%db%8c-%d9%a1%d9%a3-%d9%88-%d9%a1%db%b4%db%8c-%d9%81%db%95%d8%b1%d9%87%db%95%d9%86%da%af%db%8c-%d8%b2%d8%a7%d8%b1%db%95%da%a9%db%8c%db%8c-%d9%85%d9%88%da%a9%d8%b1%db%8c/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=سایت خبری سقز رووداو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240502140425/https://saqqezrudaw.ir/%D8%A8%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%8C-%D9%A1%D9%A3-%D9%88-%D9%A1%DB%B4%DB%8C-%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%DA%A9%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی پازدەهەم (پیتی ن، و، هـ، ی)، ٧٨٨ لاپەڕە، ٢٠٢٤ == پێشەکییەکان == "فەرهەنگی زارەکیی موکریان" سەرجەم پازدە بەرگە و بەپێی ئەلف‌وبێی زمانی کوردیی، هەموو پیتەکانی لەخۆ گرتووە. دەستەیەک مامۆستای خاوەن هزر و ڕا پێشەکییان بۆ نووسیوە و قۆڵیان بۆ کێشاوە، کە بریتین لە: ''[[ئەحمەد قازی]]'' (نووسەر و وەرگێڕ)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ١: '''وەک سەرەتا'''. ''دوکتور [[ئەمیر حەسەنپوور|ئەمیر حەسەن‌پوور]]'' (مامۆستای زانستگای تورانتۆی کانادا)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ١: "'''فەرهەنگی زارەکی" لە خولی تێکنۆلۆژی زمان‌دا.''' ''دوکتور ڕەهبەر مەحموودزادە'' (ڕەخنەگر و لێ‌کۆڵەر)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٣: '''نەریتێکی نوێ لە فەرهەنگ‌نووسیی کوردی‌دا'''. ''دوکتور ئەحمەد ئەحمەدیان'' (لێ‌کۆڵەر)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٤: '''ئینساکلۆپێدیایەکی ناوچەیی تاقانە لەسەر بناغەی زمان‌وێنەی "ئاپۆرەی خەڵک" و "چینی ڕەشۆکی".''' ''[[یوونس ڕەزایی]]'' (شاعیر)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٥: '''ڕوانینێک بۆ ڕەخنە و پڕۆسەی فەرهەنگ‌نووسیی لە کوردستان‌دا'''. ''دوکتور مایکل چایلد''(کتێب‌خانەی کۆنگرێسی واشنگتۆن)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٦. ''دوکتور [[ھاشم ئەحمەدزادە|هاشم ئەحمەدزادە]]''(نووسەر)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٧؛ '''مەتەڵۆکی زمان و پەڕجووی مانەوە'''. ''[[محەممەد ڕەمەزانی]]'' (نووسەر و وەرگێڕ)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٨: '''گاشەبەردێکی جوان‌تاشراوی نەخشاو بۆ گرتنی سەتان کەلێنی هەراوی زمانەکەمان'''. ''دوکتور محەممەد خزری‌ئەقدەم''؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٩: '''گەڕان بە شوێن ڕەسەنایەتی‌دا'''. ''دوکتور حەمید حەسەنی'' (توێژەری باڵای فەرهەنگستانی زمان و ئەدەبیاتی فارسی)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ١٠. ''دوکتور ئەحمەد محەممەدپوور'' (مامۆستای مرۆڤ‌ناسی و کۆمەڵ‌ناسی، زانکۆی ماساچۆسێت، ئەمریکا)؛ پێشەکی بۆ بەرگی ١١: '''هەوڵێکی مرۆڤ‌ناسانە بۆ زیندووکردنەوەی زمان و شوناس'''. ''دوکتور کەماڵ سولەیمانی'' (مامۆستای مێژووی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ١٢: '''دەسەڵات و نەریتی فەرهەنگ‌نووسی'''. == بەشی منداڵان == # '''''ئەدەبیاتی زارەکیی موکریان''''' - '''بەشی منداڵان''' - بەرگی یەکەم، ٢٠١٣. # '''''ئەدەبیاتی زارەکیی موکریان''''' - '''بەشی منداڵان''' - بەرگی دووھەم، ٢٠١٣. # '''''دەنکە هەنار'''''(کۆمەڵێک چیرۆکی فولکلۆریی منداڵان)، بڵاوکەرەوەی مادیار، سنە، ٢٠٢١. # '''''تیتل و بیبل'''''(چوار چیرۆکی فولکلۆریی منداڵان)، بڵاوکەرەوەی مادیار، سنە، ٢٠٢١ # '''''مریشکە قوڵە'''، بڵاوکەرەوەی مادیار، سنە، ٢٠٢١.'' # '''''سوورگوڵ خان'''، بڵاوکەرەوەی مادیار، سنە، ٢٠٢١.'' # '''''خەڕەکێ نارنار'''، بڵاوکەرەوەی مادیار، سنە، ٢٠٢٣.'' '''داڕشتە''': بەرگی یەک و دووی بەشی منداڵان سەرجەم ٣٧٠ لاپەڕەی نووسراو و بە وێنە نەخشاوە، کە چوار بەشی سەرەکی لەخۆ گرتووە: هەقایەت، کایە و داب و نەریت، شانۆ، مەتەڵ. == بەشی ژنان == # '''''ئەدەبیاتی زارەکیی موکریان - بەشی ژنان'''''، ٢٠١٤ '''داڕشتە''': یەک بەرگی سەربەخۆی ٣٢٠ لاپەڕەییە. داتاکانی لەسەر بنەمای ئەو وێژەیەی بەسەر زار و زمانی ژنانەوەیە، ڕۆنراوە. ناوئاخنەکە بەسەر ٨ بەشی سەرەکی‌دا پۆلێن کراوە: لایەلایە، منداڵ لاواندنەوە، وردەقام، باللۆرە، مانگالاواندنەوە، مەشکە، حەیران، شین‌گێڕی. پڕۆفیسۆر ئەمیر حەسەن‌پوور پێشەکیی بۆ نووسیوە. لە دوابەشی فەرهەنگەکەدا وێنەی کۆمەڵێک لەو ژنانەی سەرچاوەی ئەو کارەن، دانراوە. == بەشی '''جل‌وبەرگ''' == # '''''فەرھەنگی جلوبەرگ و خشڵی ژنانی موکریان''''' (بە ھاوکاریی لەیلا نوورانی)، ٢٠١٤ '''داڕشتە''': فەرهەنگێکی قەبارە گەورە (A4)ی ٢٩٠ لاپەڕەییە کە ناوئاخنەکەی سەبارەت بە هەر شتێکەوەیە کە بۆ ڕازاندنەوەی ژنان لە موکریان کەڵکی لێ وەرگیراوە یان وەردەگیرێ. داتاکان بە دوو شێوەی نووسراوەیی و وێنەیی ڕۆنراون. دوابەشی فەرهەنگەکە چاوساغی ئەلف‌وبێیە. == بەشی '''خورد و خۆراک''' == # '''''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەشی خورد و خۆراک'''، ٢٠١٨<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نوێترین بەرهه‌می فەرهه‌نگ‌نووسی کورد "سەلاح پایانیانی" چاپ و بڵاو بۆوە|ناونیشان=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=7524|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=haje.ir|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٢ی ئایاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240502135423/http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=7524|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> '''داڕشتە''': لە قەبارەی یەک بەرگی سەربەخۆی ٥٢٢ لاپەڕەیی‌دا داڕێژراوە. داتاکانی لە بازنەی ماک و کەرەستەکانی دروست کردن و خودی خواردەمەنییەکان‌دا خول دەخۆن. ناوئاخنی ئەو فەرهەنگە لە ٣ بەشی سەرەکی پێک هاتووە: چێشت، ڕسق، نان. پڕۆفیسۆر جەعفەر شەیخول‌ئیسلامی پێشەکیی بۆ نووسیوە. دوابەشی فەرهەنگەکە چاوساغی ئەلف‌وبێیە. == بەرهەمی تر (کوردی) == # '''''کانی مرادان''''' (کۆمەڵێک بەند و باوی فۆلکلۆری کوردەواریی)، ٢٠٠٢. '''داڕشتە''': ئەو کتێبە، یەکەم چاپ‌کراوی سەلاح پایانیانییە. یەک بەرگی سەربەخۆی ٢١٥ لاپەڕەییە، کە ناوئاخنەکەی لە نۆ بەشی هۆنراوەیی پێک هاتووە: لایەلایە، منداڵ لاواندنەوە، کایەی منداڵان، گۆرانیی ژنان، گۆرانیی پیاوان، هەوای هەڵپەڕکێ، گۆرانیی کار، حەیرانی ژنان، شین‌گێڕیی. == بەرهەمی تر (فارسی) == # '''''حنجرۀ ترجمە''''' (بە کوردی: قوڕگی وەرگێڕان؛ گردوکۆی کۆمەڵێک وتار و بابەتی فارسییە لەسەر وەرگێڕی کورد [[محەممەد قازی]])، ٢٠١٥ == بیر و ڕای بیرمەندان سەبارەت بە فەرھەنگی زارەکیی [[موکریان]] == * پڕۆفسۆر '''[[ئەمیر حەسەنپوور]]''' (زانستگای [[تۆرانتۆ]]ی [[کانادا]]): ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' بەرھەمێکی بەکەڵک و ڕیکوپێکە کە کەلێنێکی گەورە لە زمانی سەرکوتکراوی کوردی پڕ دەکاتەوە. کاک سەلاح لێھاتوویی و چازانیی خۆی ھەم لە زمانی کوردی و ھەم لە ھونەری [[فەرھەنگنووس]]یندا، لە لاپەڕەکانی ئەو کتێبە دەربڕیوە.<ref>پڕۆفسۆر [[ئەمیر حەسەنپوور]] - فەرھەنگی زارەکیی لە خولی تێکنۆلۆژیی زماندا - ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی یەکەم – لاپەڕەی ٧٧–٢٠٠٧</ref> * مامۆستا '''[[ئەحمەد قازی]]''' (نووسەر و وەرگێڕی کورد): کاک سەلاح کە پەیوەندییەکی بەھێزی دەگەڵ جەمبوورەی چین و توێژە مامناوەندی و ھەژارەکان و دنیای [[وەرزێری|وەرزێر]] و [[ئاژەڵ]]دار و ڕەنجبەراندا ھەیە و خوێندنەوەیەکی بەربڵاویشی لەسەر ئەدەب و فەرھەنگ و بابەتی فۆلکلۆریکی کوردی ڕەچاو کردووە، توانیویەتی دە لێکدانەوە و ماناکردنەوە و شاھیدھێنانەوە بۆ چەسپاندنی لێک-دانەوەکانیدا سەرکەوتوو بێ.<ref>[[ئەحمەد قازی]] - وەک سەرەتا – ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی یەکەم – لاپەڕەی ١١–٢٠٠٧</ref> * دکتۆر '''مایکڵ چایەت''' ([https://www.loc.gov/ کتێبخانەی کۆنگرێسی واشینگتۆن] فەرھەنگنووس): ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' لە فەرھەنگە کوردییەکانی تر جیاوازە. ئەم فەرھەنگە ھەم لە بواری فەرھەنگدانان و ھەم لەسەر کەلەپوور و بنزاراوەیەکی گرینگی [[سۆرانی]] زانیاریی زێدەمان پێدەدا، ئەویش بنزاراوەی موکریانی کوردستانی ئێرانە. ئەو فەرھەنگە نەک ھەر زمانەوان، بەڵکوو [[مێژووناس]] و وێژەوان و مرۆڤناسیش خێری لێ دەبینن.<ref>مایکل چایلد - ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی شەشەم – لاپەڕەی ١٢ – ٢٠١٦</ref> * دکتور '''جەعفەر شێخولیسلامی''' (پرۆفسۆری ھاوکار، بەشی زمانناسی و خوێندنەوەکانی زمان، زانستگەی کارلتن): زمان تەنیا ساکارترین ئامرازی پێوەندی گرتن نییە؛ زمان ئاڵۆزترین سیستەمی پێوەندی گرتنە، کە دەورێکی سەرەکی دەگێڕێت لە سازکردنی ھەویەتی تاک و دەستەدا، لە چێ کردن و تێکدانی نێوانەکاندا، لە لکاندنی بەرەکانی ڕابردوو و ئەمڕۆ و داھاتوودا، و لە خوێندنەوە و فامکردنی دنیادا. زمان نە تەنیا یەکەم دەزگە و ئەنستیتوویە کە ئەزموونی دەکەین بەڵکوو ئەوەیە کە ھەموو دەزگەکانی تری ئینسانیی پێ ئەزموون دەکەین. فەرھەنگی زارەکیی موکریان گرینگایەتی زمان لە زۆربەی، یان ھەموو، ئەم بوارانەدا زەق دەکاتەوە. بەمجۆرە، لێکۆڵەران داتایەکی زۆروزەوەند و خەزێنەنموونەیەکیان لە بەر دەستە، بۆ ئەوە کە ئەم لایەنانە و ئەرکانەی زمان لە ژینگەی موکریان‌دا بخوێننەوە و شی بکەنەوە.<ref>فەرھەنگی زارەکیی موکریان، بەشی خورد و خۆراک، پشت بەرگ. بڵاوکەرەوەی سەرای ھێمن، مەھاباد: ٢٠١٨</ref> * دکتۆر '''ڕەھبەر مەحموودزادە''' (لێکۆڵەر و ڕەخنەگر): ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' لە ڕاستیدا دایرەتولمەعارفێکی فەرھەنگی نەریتیی کوردییە. ئەم فەرھەنگە سەر بە سوننەتێکی فەرھەنگنووسیی کوردییە کە دەکرێ بە نەریتی فەرھەنگنووسیی زارەکی ناودێر بکرێن و ئەگەر لە حەقیش لا نەدەین شان و قەڵافەتی ھێندە بەرزە کە فەرھەنگەکانی دیکە دەشارێتەوە.<ref>ڕەھبەر مەحموودزادە - نەریتێکی نوێ لە فەرھەنگنووسیی کوردیدا - ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی سێھەم – لاپەڕەی ١١–٢٠١١</ref> * دکتۆر '''[[حەمید حەسەنی]]''' (فەرھەنگنووس و تۆژەری باڵای فەرھەنگستانی زمان و وێژەی فارسی): کاری وشەناسیی مەیدانیی زۆر سەخت و تاقەتپرووکێنە. لەم بوارەدا تۆژەرانی ئەورووپایی، وەک [[دەیڤید نیل مەکێنزی]]، [[ئۆسکار مان]] و [http://www.iranicaonline.org/articles/eilers- ویلھێلم ئایلێرس] ھەندێک بەرھەمیان لێ کەوتووەتەوە. ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان''، نەک ھەر لە ناو کورد و ئێران، بەڵکوو لە ڕۆژھەڵاتی ناویندا تاقانەیە. بەتایبەت کە بنەمای ئەو بەرھەمەش لەسەر تۆژینەوەی مەیدانییە. پایانیانی ھەر بەو تاقە بەرھەمە ناوی خۆی لە تۆژینەوەکانی ڕۆژھەڵاتناسییدا بردووەتە ڕیزی نەمران. * '''دکتۆر [[ھاشم ئەحمەدزادە]]''' (لێکۆڵەرەوە و مامۆستای زانکۆ): جانسۆن لە پێشەکیی فەرھەنگەکەی‌دا باس لە سەردەمانی پڕزەحمەتی نووسینی ئەم کارە گەورەیەی دەکات. ئەو پێیوایە شانازیی سەرەکیی ھەر گەلێک لە نووسەرەکانییەوە سەرچاوە دەگرێت. ئێستا دوای تێپەڕبوونی دوو سەدە و نیو لە فەرھەنگەکەی جانسۆن، ھەموو ھاووڵاتێکی بریتانی و ھەموو ھۆگرێکی زمانی ئینگلیسی، بە ڕێزێکی زۆرەوە باسی فەرھەنگی جانسۆن و داھێنەرەکەی دەکەن. بڵاوبوونەوەی نۆ بەرگی فەرھەنگی زارەکیی موکریان (حەوت بەرگی ئەلفوبێیی و دوو بەرگی سەربەخۆ) ھەر لە ئێستاوە ناوبانگی داھێنراو و داھێنەرەکەی لای ھۆگرانی زمانی کوردی کردووەتە ڕاستییەکی حاشاھەڵنەگر. داھاتوو، بێ ھیچ گومانێک، بە سنگ‌فراوانی و پێزانینێکی زیاترەوە دەڕوانێتە ئەم فەرھەنگە و ئەم پیاوە فەرھەنگ‌سازە.<ref>فەرھەنگی زارەکیی موکریان، پێشەکیی بەرگی 7</ref> * '''[[یوونس ڕەزایی]]''' (شاعیر و نووسەر): ئەم فەرھەنگە پاش تەواوبوونی دەبێتە [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی بەنرخ لە فەرھەنگی گشتەکیی نەتەوەی کورد و سەرچاوەیەک بۆ ئاوڕدانەوە لە زمانی زارەکیی گەلەکەمان. بۆ توێژینەوەی [[کولتوور]]یی و کۆمەڵناسییەکان لەمەڕ بیروباوەڕی ڕەشۆکیی، داب و ڕەسمی کۆمەڵایەتی و تێفکرینی کولتووریش سەرچاوەیەکی زەنگینە.<ref>یوونس ڕەزایی - ئاوڕێک لە ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' و ڕوانینێک بۆ ڕەخنە و پڕۆسەی فەرھەنگنووسی لە [[کوردستان|کوردستاندا]] - ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی پێنجەم ٢٠١٤</ref> * دکتۆر '''ئەحمەد ئەحمەدیان''' (زمانناس و ڕەخنەگر): بێتوو سەرجەم بەرگەکانی ئەم ئاسەوارە بڵاو بێتەوە ئیتر زمھاڕی تەمەنێکی دوور و درێژی نەتەوەی کورد لەو بەشەی [[کوردستان]] دادەخرێ و لە قاتوقڕیی بەرھەمی چڕوپڕ و بەپێزی زمانەوانی کەلتووری کە داگری زۆربەی ھەرە زۆری ڕەھەندەکان و دەڤەرەکانی زمانی ئاخاوتنی جەمبوورەی جەماوەر لەو ناوچەیە بێ، ڕزگار دەبێ.<ref>ئەحمەد ئەحمەدیان - ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' ئینسایکڵۆپیدیایەکی ناوچەیی تاقانە لەسەر بناغەی زمانوێنەی ئاپۆرەی خەڵک و چینی ڕەشۆکی - ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی چوارەم – لاپەڕەی ٧–٢٠١٢</ref> * '''[[عەباس غەزالی]]''' (چالاکی فەرهەنگیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]]): فەرهەنگیی زارەکیی موکریان جگە لەوەی لە کاتێکی هەستیاردا زمانی پاراست و فەرهەنگیی شەفاهی ناوچەیەکی دەوڵەمەندی کوردی هێنایە ناو کتێب بە شێوازە زانستییەکەی وای کرد کە لە داهاتوودا ناوچەکانی دیکەی کوردستانیش بەو ڕێچکەیەدا بڕۆن و فەرهەنگی ڕەسەنی نەتەوەی کورد دەوڵەمەند بکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئازاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=نووسین و چاپکردنی "فەرهەنگیی زارەکیی موکریان" شانازییەکی بێ پایانه|ناونیشان=https://ku.kurdpress.com/news/223276/%D9%86%D9%88%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%DA%86%D8%A7%D9%BE%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%DA%A9%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%DB%8E-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=kurdpress}}{{بەستەری مردوو|url=https://ku.kurdpress.com/news/223276/%D9%86%D9%88%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%DA%86%D8%A7%D9%BE%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%87%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%8C%DB%8C-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%DA%A9%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%DB%8E-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> * '''حوسێن کوردنەژاد''' (چالاکی فەرهەنگیی هەرێمی کوردستان): کاتێک دەبینین کە بۆ "فەرهەنگی زارەکیی موکریان" چ ماندووبوونێک لە لایەن تاکە کەسێکەوە کراوە، ئەو کات دەزانین کە ئەو کارە گەورەیە کاری حکوومەتێکە. سیاسەتی فەرهەنگی جگە لە پاراستنی ئەو فەرهەنگە زارەکییە لە شوێن و جێی خۆی‌دا، دەبێ مەرجەکانی ژیان بۆ ئەم فەرهەنگە و هەڵگران و نووسەرانی ئەم فەرهەنگە دابین بکات تاکوو بتوانن لە شوێنی خۆیان‌دا بە پایداری بمێننەوە و بە شێوەیەکی ئۆرگانیک و سروشتی نەشەونوما بکەن تاکوو فەرهەنگ و هەڵگرانی و وڵات دەست لە ناو دەستی یەکتردا گەشە بکەن. * '''کاروان کەریم‌خان''' (چالاکی فەرهەنگیی هەرێمی کوردستان): زۆر کەس بۆ نیشان‌دانی شوناسی مێژوویی خۆیان لەژێر زەوی بە دوای شوێنەوار و خەزێنەدا دەگەڕێن، لە کاتێک‌دا لە سەر زەویش چیای زێڕ هەیە؛ "مامۆستا سەلاح پایانیانی" ئەو کانەزێڕە زانستی و فەرهەنگییەی کوردە کە سی ساڵە، بە هەزار ڕەنج و کوێرەوەری ئاواتە تایبەتییەکانی خۆی خستۆتە ژێر خۆڵ، لە پێناو خزمەت بە فەرهەنگ و شوناسی کورد بێ وچان تێ‌دەکۆشێت و دواجار "فەرهەنگی زارەکیی موکریان"ی وەبەر هێنا؛ کە خشتێک زێڕە وخشتێک زیو. * '''محەممەد کەریم‌خان''' (چالاکی فەرهەنگیی [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]]): سەلاح پایانیانی جگە لەوەی فەرهەنگی زارەکیی بەشێکی کوردستانی نووسیوەتەوە و بەو جۆرە دەوڵەمەندایەتی زمان و زاراوەکانی کوردیشی بەرجەستە کردۆتەوە، بە مێتۆدێکی زانستی پایەیەکی قایم‌تری بۆ فەرهەنگی زارەکیی زاراوەکانی دیکەی کوردیش داناوە، تاکوو لێ‌هاتوانی دیکە بەو ڕێگەیەدا بەرەو لووتکە بڕۆن. کاری ئەو تەنیا نیشان‌دانی جوانی و هێزی زمانی کوردی نیە وەک ماددەیەکی خاو، بەڵکوو کاتێک بە شێوەیەکی جددی زمانی کوردی دەکرێتە زمانێکی زانستی، کە ئەویش کات و کاری گەرەلکە، فەرهەنگی زارەکی دەبێتەوە سەرچاوەیەکی گرینگ و سوودبەخش. هەروەها کاتێک بیانییەک بیەوێ فێری [[زمانی کوردی]] بێت بە فەرهەنگی زارەکی شارەزای فەرهەنگی کوردیش دەبێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ranyar|ڕێکەوت=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٤|سەردێڕ=ڕۆڵی سەرمایە زانستی و فەرهەنگییەکان بۆ پەرەسەندن (سەلاح پایانیانی نموونەی ئیلیتێکی ڕاستەقینە)|ناونیشان=https://xebat.net/ku/?p=174809|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=رۆژنامه‌ی خه‌بات}}</ref> == ڕێز گرتن لە سەلاح پایانیانی == ڕۆژی ھەینی ڕێکەوتی ٢٥ی خاکەلێوەی ١٣٩٦ بە ئامادەبوونی دەستەیەک لە نووسەران، شاعیران، دڵسۆزانی زمان و ئەدەبیاتی کوردی لە شارەکانی مەھاباد، [[پیرانشار (شارستان)|پیرانشار]]، [[شنۆ (شارستان)|شنۆ]]، [[بۆکان (شارستان)|بۆکان]] و [[سەردەشت (شارستان)|سەردەشت]] کۆڕێک ڕێزگرتن لە شاری پیرانشار بۆ توێژەر و فەرھەنگ‌نووس سەلاح پایانیانی و خاتوو لەیلا نوورانی کە کارێکی ھاوبەشیان بەناوی «فەرھەنگی جل‌وبەرگ و خشڵ‌وخاڵی ژنانی موکریان» کردووە، بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=2553|سەردێڕ=پایگاە خبری تحلیلی ھاژە|دوایین=ڕێزگرتن لە شاری پیرانشار|ڕێکەوت=٩٦/١/٢٦}}{{بەستەری مردوو|url=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=2553 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> ڕۆژی پێنج شەممۆ ڕێکەوتی ٢٧ی ڕەشەمەی ١٣٩٦ لە شاری بۆکان، بە ئامادە بوونی سەدان کەس لە نووسەران و ھونەرمەندان و ھۆگرانی ئەدەبیاتی کوردی کۆڕێکی ھەڵسەنگاندن و ناساندن، بۆ کتێبی «فەرھەنگی جل‌وبەرگ و خشڵ‌وخاڵی ژنانی موکریان» کاری ھاوبەشی دوو نووسەری بە توانای موکریان مامۆستا «سەلاح پایانیانی» و خاتوو «لەیلا نوورانی» بەڕێوە چوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=5193|سەردێڕ=کۆڕێک بۆ کتێبی "فەرھەنگی جل‌وبەرگ و خشڵ‌وخاڵی ژنانی موکریان" لە بۆکان|ڕێکەوت=٩٦/١٢/٢٧|وێبگە=ھاژە}}{{بەستەری مردوو|url=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=5193 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref> ڕۆژی چوارشەممە ١٨ی ٤ی ٢٠١٨ (٢٩ی خاکەلێوەی ١٣٩٧) [[ئەکادیمیای کوردی|ئاکادیمیای زمانی کوردی]] لە [[ھەولێر]]، پایتەختی [[ھەرێمی کوردستان]]، ڕێزی لە چارەگە سەدەیەک ھەوڵ و ماندووبوونی فەرھەنگنووس، سەلاح پایانیانی، دانەری فەرھەنگی زارەکیی موکریان گرت. ڕۆژی ٢٨ی ماڕسی ٢٠١٩ دەزگای ڕۆشنبیری و ڕاگەیاندن لە [[ھەرێمی کوردستان|هەرێمی کوردستان]]، ڕێ‌وڕەسمی ڕاگەیاندن و ناساندنی گەورە پرۆژەی "فەرهەنگی زارەکیی موكریان"ی بەڕێوەبرد. هاوكات ئافەرین و ڕێزی پێشکەش بە نووسەری پرۆژەکە (سەلاح پایانیانی) و هاوكار و هاوژینی نووسەر خاتوو (لەیلا نورانی) كرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ranyar|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=سەڵاح پایانیانی‮ ‬و لەیلا نورانی له‌‮ رێوڕەسمی‮ ‬ناساندنی‮ ‬فەرهەنگی‮ ‬زارەكی‮ ‬موكریان ‬ڕێزیان لێنرا|ناونیشان=https://xebat.net/ku/?p=113489|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=رۆژنامه‌ی خه‌بات}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=په‌یامنێر|یەکەم=ئاژانسی ھەواڵی|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠١٩|سەردێڕ=دەزگای رۆشنبیری و راگەیاندنی پارتی گەورە پرۆژەی (فەرھەنگی زارەكی موكریان)ـی ڕاگەیاند|ناونیشان=https://peyamner.net/archives/12141|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئایاری ٢٠٢٤|وێبگە=ئاژانسی ھەواڵی پەیامنێر|زمان=so}}</ref> ڕۆژی پێنج‌شەممۆ ١٤ی مارسی ٢٠٢٤ بە ئامادەبوونی دەستەیەکی بەرچاو لە نووسەران و لێکۆڵەرانی بواری فەرهەنگ و زانست، لە شاری مەهاباد، وێڕای پەردە لادان لەسەر دواهەمین بەرگی پڕۆژەی فەرهەنگی زارەکیی موکریان (بەرگی پازدەهەم)، ڕێز لە تەمەنێک تێکۆشانی بێ‌وچانی سەلاح پایانیانی گیرا. ڕۆژی چوارشەممە ٨ی مای ٢٠٢٤ (١٩ی بانەمەڕی ١٤٠٣ی هەتاوی) لە هەولێر، لە لایەن "خانەی موکریانی"یەوە، بە بەشداری بیرمەندان و نووسەران، کۆڕی ڕێزگرتن لە سەلاح پایانیانی بەڕێوە چوو. ڕۆژی ۱٤ی پووشپەڕی ١٤٠٣ بەرانبەر لەگەڵ ٧ ی ژووئیەی ٢٠٢٤ زانستگای کوردستان (سنە) و توێژینگەی کوردستان ناسیی ئەو زانستگایە، وەک یەکێک لە نێودارانی هەرێمی زمان و وێژەی کوردیی، ڕێزی لە سەلاح پایانیانی گرت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|سەردێڕ=آیین تجلیل از نام آوران کُرد با تقدیر از ۹۵ شخصیت در ۱۳ محور برگزار شد|ناونیشان=https://kurdpress.com/news/2772565/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DB%B9%DB%B5-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%DB%B1%DB%B3-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=kurdpress|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://kurdpress.com/news/2772565/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DB%B9%DB%B5-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%DB%B1%DB%B3-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref>. ڕۆژی ٢٢ ڕەزبەری ١٤٠٤ کۆڕێکی ڕێز گرتن لە چالاکییەکانی سەلاح پایانیانی، لە سەر ئەرکی بنکەی فێرکاریی مۆسیقای دیلان، لە شاری بۆکان، بە بەشبەڕێوە چوو. سەردیسی سەلاح پایانیانی، بەرهەمی هونەرمەند [[بەشیر ناسری]]، لەو کۆڕەدا پەردەی لە سەر لا درا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=برگزاری مراسم تجلیل از استاد صلاح پایانیانی در شهر بوکان |ناونیشان=https://hewal.ir/?p=22173 |ڕێکەوتی سەردان=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |وێبگە=پایگاه خبری هه وال |زمان=fa-IR |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20251209020840/https://hewal.ir/?p=22173 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>. == خەڵاتەکان == لە یەکەم خولی بەڕێوەچوونی "خەڵاتی قەڵەمی هەژار"دا، خەڵاتی بەشی فەرهەنگ نووسیی بە سەلاح پایانیانی پێشکەش کرا. مەڕاسیمی ئەو خەڵاتە، ڕۆژانی حەوت و هەشتی جۆزەردانی ١٤٠٤ی هەتاوی لە زانکۆی کوردستان (سنە) بەڕێوە چوو<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=براوەکانی یەکەم خەڵاتی قەڵەمی هەژار ناسێندران|ناونیشان=https://ku.mehrnews.com/news/55223/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%DB%95%DA%B5%DB%95%D9%85%DB%8C-%D9%87%DB%95%DA%98%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8E%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=Mehr News Agency}}{{بەستەری مردوو|url=https://ku.mehrnews.com/news/55223/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%DB%95%DA%B5%DB%95%D9%85%DB%8C-%D9%87%DB%95%DA%98%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8E%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86 |date=کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٩ی ئایاری ٢٠٢٥|سەردێڕ=براوەکانی خەڵاتی قەڵەمی هەژار ڕاگەیەندرا|ناونیشان=https://saqqezrudaw.ir/%d8%a8%d8%b1%d8%a7%d9%88%db%95%da%a9%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%ae%db%95%da%b5%d8%a7%d8%aa%db%8c-%d9%82%db%95%da%b5%db%95%d9%85%db%8c-%d9%87%db%95%da%98%d8%a7%d8%b1-%da%95%d8%a7%da%af%db%95%db%8c%db%95/|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئایاری ٢٠٢٥|وێبگە=سایت خبری سقز رووداو|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250613192604/https://saqqezrudaw.ir/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%DB%95%DA%B5%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%82%DB%95%DA%B5%DB%95%D9%85%DB%8C-%D9%87%DB%95%DA%98%D8%A7%D8%B1-%DA%95%D8%A7%DA%AF%DB%95%DB%8C%DB%95/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>.[https://hajar.uok.ac.ir/fa/]{{بەستەری مردوو|url=https://hajar.uok.ac.ir/fa/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} == ئەمانەش ببینە == * [[سەرای ھێمن]] * [[فەرھەنگی زارەکیی موکریان|فەرهەنگی زارەکیی موکریان]] * [https://fa.m.wikipedia.org/wiki/%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD_%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C# صلاح پایانیانی] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ژیاننامە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کورد]] evb5mgb9mo373yyngpi0skjjgrl6653 0 144258 1675196 1650733 2026-09-25T19:35:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675196 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قاچە | ناوی_خۆماڵی = Qacha | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی حاجیاوا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 566 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قاچە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی حاجیاوا]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قاچە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قاقە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[نێولانکە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دووپشکە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گرتک جەلی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] c4ol2y1llnt5hhgjndb16cuesticux3 0 144259 1675508 1650633 2026-09-26T07:37:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675508 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوڕەبەرازە | ناوی_خۆماڵی = Qurabaraza | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی حاجیاوا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 545 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوڕەبەرازە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی حاجیاوا]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قوڕەبەرازە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[پوکەی خواروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[زنگزنگە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ شارەدێی [[حاجیاوا]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی توان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 8mznzl6vpxxnod5uytjf44feu53cj0k 0 144260 1675480 1650651 2026-09-26T07:32:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675480 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قولەی کانی ماران | ناوی_خۆماڵی = Qulai Kani Maran | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای ڕانیە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی حاجیاوا]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 541 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قولەی کانی ماران''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی حاجیاوا]]، [[قەزای ڕانیە]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قولەی کانی ماران''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[خەلیفە، حاجیاوا|خەلیفە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دووپشکە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[زنگزنگە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کونەکۆتر، حاجیاوا|کونەکۆتر]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای ڕانیە}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 9bajrkgvq819qml63rvxs0qk4bq5l3m 0 145336 1675335 1650709 2026-09-25T22:34:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675335 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قزڵ بەگ | ناوی_خۆماڵی = Qzl Bag | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئیسێوێ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1590 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قزڵ بەگ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئیسێوێ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قزڵ بەگ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سەرشیو، ئیسێوێ|سەرشیو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەردەوران]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سەرووچاوە (سەرووچاوە)، بەریاجیی سەردەشت|سەرووچاوە]] لە [[شارستانی سەردەشت]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بۆرێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] k1shydvo0mvruzu3aa0qx1bt1lhpxyf 0 145349 1675375 1650690 2026-09-26T01:33:34Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675375 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قندۆڵ | ناوی_خۆماڵی = Qndol | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = پەڕگە:گوندی قندۆڵ.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی گوندی قندۆڵ | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئیسێوێ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 826 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قندۆڵ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئیسێوێ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قندۆڵ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ڕازان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[زەرون]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سەرنێڵ، ئیسێوێ|سەرنێڵ]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[وێسێ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] ehrxrwmt9qvxww6mebqyjtlmu7h7p9b 1 145355 1675015 1673684 2026-09-25T13:23:01Z Aza 86 /* ناوی دەروازە */ وەڵامدانەوە 1675015 wikitext text/x-wiki == کۆتا دەستکاری == {{وب|Serchia}} کۆتا دەستکاری کە لەلایەن ئای-پییەک کراوە دەشێت بگەڕێنرێتەوە؟ تکایە خۆشت ئەنجامی بدە. -- ⇐[[بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:ئارام بکر|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٣٠، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) ::{{دژ}} نابێ بگەڕێنرێتەوە. ئەو ڕستەیە نازانستنامەیی بوو.--[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏٢٠:١٠، ٢١ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) ::: منیش ھاوڕای ئازام: ھەر لەبەر ئەوەی ئای-پی کردوویەتی واتای ئەوە نادات کە خراپە، باشترە بەسەریدا بچنەوە، من ئەو دەقەم بە ناپێویست زانی گەر منیش بام لام دەبرت چوونکە وەک ھێرش وایە و وتارەکانی ویکیپیدیاش نابێت ھێرشیان تێدا بێت.--‎&#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple">ئێپین</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:black;font-size:11px">لێدوان</b><span style="color:purple">&#9836;</span>}]] ‏٠٢:٤٣، ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٨ (UTC) == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[ئایین]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=845501 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20080615140203/http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html بۆ http://www.adherents.com/Religions_By_Adherents.html زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:٥٦، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == ناوی وتار == ناوی ئەم وتارە بۆچی دین نەبێ؟ دین وشەیەکی کۆنی ئێرانییە و لە بێدین، [[بێدینی]]، دیندار، دینداری، هاودین، دیندۆڕاندن و گەلێک وشەی تردا هەیە و ئایین لە بنەڕەتدا مانایەکی تری هەبووە. هەروەها، لەنێوان خەڵکدا دین باوترە. @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]], @[[بەکارھێنەر:Aram|Aram]] و ئەوانی تر، چی دەڵێن؟ ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏١٤:٠١، ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Gejeluk|Gejeluk]] {{لەگەڵ}} [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ‏١٤:٤١، ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) ::{{لەگەڵ}}. پێان وا بووە ''دین'' عەرەبییە لە سۆرانیدا وشەی ''ئایین''-یان لە جیاتی داناوە. لە کرمانجیشدا وشەی ''ئۆل''-یان داناوە کە تورکییە؛ ''یۆل'' بە تورکی یانی ڕێ و ڕێباز. ئەمە ھی نەزانینە. لە زمانی پاڵەوی و پاڵەوانیشدا ''دێن'' بە مانای Religion ھاتووە و وشەیەکی کۆنە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ‏٠٧:١٢، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) :::{{کرا|گوێزرا}}. ‎'''[[بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#EB3C27;">G</span>]][[لێدوانی بەکارھێنەر:Gejeluk|<span style="color:#1D3F6E;">êjełûk</span>]]''' ‏٢١:٠٤، ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤ (UTC) === ناوی دەروازە === @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] @[[بەکارھێنەر:گرووپی قوتابخانە|گرووپی قوتابخانە]] دەتانەوێ من بە بۆتەکەم تەواوی وتارەکانی ژێر دەروازەکە بگوازمەوە بۆ ناوی دین؟ جاری پێشوو گرووپی قوتابخانە کە ناوی دەروازەکەی لە ئایین کردبوو بەدین ٧٧٦ وتاری لەژێر بوو دیاریشە ئەو ھەموو وتارە بە مرۆڤ چاک ناکرێن پێویستی بە بۆت ھەیە جا بڕیارتان چییە؟ ئەوانی تریش بانگ دەکەم کە لە ناوگۆڕانی وتارەکە بەشدار بوبون @[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٣:٠٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:Sakura emad|Sakura emad]] بەڵێ، ''ئایین'' بکە بە ''دین''. [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٧:٤٧، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] بەڵێ. [[بەکارھێنەر:Aza|Aza]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Aza|لێدوان]]) ١٣:٢٣، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) lra7i5ejzxmqchll10k5ghfsamboipu 0 145377 1675534 1650625 2026-09-26T10:33:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675534 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوڵەشار | ناوی_خۆماڵی = Qulashar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ھێرۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 945 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوڵەشار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ھێرۆ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قوڵەشار''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بێشیر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دەشتێوی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گۆمان، ھێرۆ|گۆمان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بادین]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] plvvjtz1zovqunwqa97ihjjoe82s6db 0 145378 1675570 1650606 2026-09-26T10:39:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675570 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قۆریان | ناوی_خۆماڵی = Qoryan | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ھێرۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1312 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قۆریان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ھێرۆ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قۆریان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کۆخان]] و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی [[ھێرۆ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بێورانی سەرێ]] لە [[شارستانی سەردەشت]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بیکلۆی خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 87b3favpncc05jrg4xjfromkrydtp1g 0 145441 1675541 1650622 2026-09-26T10:34:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675541 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قڕژاڵەبڕە | ناوی_خۆماڵی = Qrzhalabra | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ژاراوە]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 566 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قڕژاڵەبڕە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ژاراوە]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قڕژاڵەبڕە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زودانی تازە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کەوی بابەسان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ڕیشوان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بارەپانە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] bh2or8p3gg8in2xmk21e1dfctybnoxe 0 145517 1675540 1650623 2026-09-26T10:34:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675540 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قڕناقاو | ناوی_خۆماڵی = Qrnaqaw | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگەسەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1272 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قڕناقاو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگەسەر]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قڕناقاو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زێوە، خانێ|زێوە]] لە [[شارستانی پیرانشار]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[پشتئاشانی خواروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[پردانان]] لە [[شارستانی سەردەشت]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زارگەلی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] mtplb18tfwgahxhyxi64bhcqr8u8xbl 0 145623 1675033 1650773 2026-09-25T13:36:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675033 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قادراوا | ناوی_خۆماڵی = Qadrawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگەسەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 597 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قادراوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگەسەر]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قادرئاوا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[شەھیدان]] و لە باشوور لەگەڵ شارەدێی [[سەنگەسەر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[زورکانی خواروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بۆسکێن، ڕانیە|بۆسکێن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای سلێمانی|گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 28c1ksz242f6lyfrnqf9vy8o7djfzre 0 145722 1675537 1650624 2026-09-26T10:33:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675537 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوڵەھەرمێ | ناوی_خۆماڵی = Qulaharme | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ھەڵشۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = ١٢٢٩ | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوڵەھەرمێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ھەڵشۆ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قوڵەھەرمێ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کاولان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شێنێ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گۆڕەشێر]] لە [[شارستانی سەردەشت]] لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی سنە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 8cse38fwgyraoji7s4fpv63ozegmofn 0 145762 1675513 1650628 2026-09-26T07:38:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675513 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوڵ مارف | ناوی_خۆماڵی = Qul Marf | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی تەممووزی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای پشدەر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ھەڵشۆ]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 1087 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوڵ مارف''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ھەڵشۆ]]، [[قەزای پشدەر]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قوڵ مارف''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[بادینباڵی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گیرە، ھێرۆ|گیرە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دارەشمانە]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ھورێوە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای پشدەر}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 3spb4rcjsxapt461utgy7644ih7v66f 14 146206 1675315 1118342 2026-09-25T21:12:34Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675315 wikitext text/x-wiki [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی فیلم]] [[پۆل:سینەمای ئێران]] k5o08bc7xxwy32v5rgiy6vam02oorwu 0 148546 1675032 1650774 2026-09-25T13:35:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675032 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قادرئاغا | ناوی_خۆماڵی = Qadr Agha | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای خانەقین]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قۆرەتوو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 215 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قادرئاغا''' گوندیکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قۆرەتوو]]، [[قەزای خانەقین]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قادرئاغا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وەلی ئاغا]] و لە باشوور لەگەڵ [[گوند]]ی [[پشت پەنگ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەوش کوڕو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ [[گوند]]ی [[ساڵەح ئاغا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی خانەقین}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 0kxz54thl3vmwtovb3pqyiyksxzeptr 0 149025 1675119 1650748 2026-09-25T16:35:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675119 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قاسم ئاغا | ناوی_خۆماڵی = Qasm Agha | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی کەلار]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 335 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قاسم ئاغا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی کەلار]](ناوەند)، [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قاسم ئاغا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[سەیدخەلیل فەقێ مستەفا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بەردەسووری عەلاومھا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[مچەشەل]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سەیدخەلیل دەروێش حسێن]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی کەلار}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] b9ixtz6tz9b5oezrzgink7hhmmrpnfr 0 149027 1675456 1650652 2026-09-26T04:39:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675456 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قولەسوتاو | ناوی_خۆماڵی = Qula Sutaw | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی کەلار]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 264 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قولەسوتاو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی کەلار]](ناوەند)، [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == جوگرافیا == '''قولەسوتاو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[چاڵەڕەشی کۆن]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سەنگەری سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[تازەدێی گۆڕەشەلە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[حەسەن مەحە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی کەلار}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 5nmj5inbsb7rukegk5keq0u8sysygjc 0 149183 1675403 1650679 2026-09-26T01:38:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675403 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قورباق | ناوی_خۆماڵی = Qurbaq | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێباز]](باوەنور) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 470 | دانیشتووان_لە = ٢٠١٥ |ژمارەی_دانیشتووان = چــۆڵ | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قورباق''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێباز]]، [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قورباق''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کێلەسپی، پێباز|کێلەسپی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گڵاڵ کەوەی حاجی محەمەد]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[پاریاوڵەی بچوک]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زەنگەکەی گەورە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref><ref>https://books.google.iq/books?</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] {{گوندەکانی کەلار}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 9soo1ouh0fo2okgwjlbu1upjsaagxkf 0 149184 1675454 1650653 2026-09-26T04:39:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675454 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قولەبەرز | ناوی_خۆماڵی = Qula Barz | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی پێباز]](باوەنور) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 279 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قولەبەرزی''' [[سۆفی عبدالقادر]] گوندێکی سەر بە ئیدارەی گەرمیانە، کەوتووەتە [[ناحیەی پێباز]]، [[قەزای کەلار]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە سەر ڕێگایی [[کەلار]] [[سلێمانی]] == ناو == == جوگرافیا == '''قولەبەرز''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گڵاڵ کەوەی حاجی محەمەد]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بانەبۆر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەڵاتەپەی سەروو]] و لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[پێ ڕەش|بێ ڕەش]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref><ref>https://books.google.iq/books?</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]] {{گوندەکانی کەلار}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 06xmxzns45ldxffoglt6xcn0hdh5s71 0 149412 1675453 1650655 2026-09-26T04:38:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675453 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قولیجانی سەرحەد | ناوی_خۆماڵی = Qulijan Sarhad | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئاوەسپی]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 614 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قولیجانی سەرحەد''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئاوەسپی]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قولیجانی سەرحەد''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[مەسۆیی ڕەحیم]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ھەوارەڕەقە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[چاڵەڕەشی ڕۆغزایی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قولیجانی ئەمین قارەمان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای کفری}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] dxwkuzj1d5577u9laioy5tvrncdetbw 0 149413 1675452 1650656 2026-09-26T04:38:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675452 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قولیجانی ئەمین قارەمان | ناوی_خۆماڵی = Qulijan Amin Qaraman | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئاوەسپی]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 562 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قولیجانی ئەمین قارەمان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئاوەسپی]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قولیجانی ئەمین قارەمان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[فەقێ مستەفا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کاکەبرا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قولیجانی سەرحەد]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارەدێی [[خان ڕۆستەم]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای کفری}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] tsm3qrb2dt5m6ov5qhm7sscp2pz1kc5 0 149583 1675539 1652945 2026-09-26T10:34:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675539 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قچ قرخ | ناوی_خۆماڵی = Qch Qrkh | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی کۆکس]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 143 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قچ قرخ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی کۆکس]]، [[قەزای کفری]]، [[ئیدارەی گەرمیان]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قچ قرخ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[حاجیلەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قوبە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سیتەپان]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ھەودعەلی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای کفری}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] fcogm8mz9kf6q9s8ynmitjef1alx6n1 0 149606 1675251 1674842 2026-09-25T20:06:48Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1675251 wikitext text/x-wiki '''فەرھەنگی سیاسی''' بە ‘‘ کۆمەڵێک لە دیدگا و بیروباوەڕ و ھەستەکانی زۆرترین ئەندامەکانی کۆمەڵگایەک ئەوترێت لە بەرامبەر سیاسەت و حکومەتدا‘‘ و ‘‘ بیرکردنەوەی ئەندامانی ئەو کۆمەڵگەیە بەرامبەر بنەما فکری و ئاکارییەکانی سیستمێکی سیاسی لە خۆ ئەگرێت‘‘. فەرھەنگی سیاسی کۆمەڵگەیەک ئەکرێت ھەر یەک لە ئایدیاڵی (نمونەی) سیاسی و شێوازی پێرەوکردنی سیاسی لە خۆ بگرێت. فەرھەنگی سیاسی ھەر کۆمەڵگەیەک لە درکپێکردنی زیھنی تاکەکانەوە بەرامبەر بە رەھەندەکانی سیاسەت سەرچاوە ئەگرێت و لە ژێر کاریگەری مێژووی سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئتەزمونەکانی ئەو کۆمەڵگەیەدایە.<ref>''International Encyclopedia of the Social Sciences'', New York: Macmillen, 1968, Vol. 12, p. 218 (quoted in Jo Freedman, [http://www.uic.edu/orgs/cwluherstory/jofreeman/polparties/polculture.htm The Political Culture of the Democratic and Republican Parties] (1986).</ref> == چەمکەکان == لە ساڵی ١٩٦٣دا دوو توێژەری ئەمریکی بە ناوەکانی گابریل ئاڵمۆند <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://news.stanford.edu/news/2003/january8/obitalmond-18.html |سەردێڕ=Stanford Report, Obit: Gabriel Almond, January 8, 2003 |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20191016075754/https://news.stanford.edu/news/2003/january8/obitalmond-18.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و سیدنی ڤێربا سێ تایبەتمەندنی فەرھەنگێکی سیاسیان دیاری کرد کە ئەکرێت بەشداربن لە دروستکردنی کلتوری کۆمەڵایەتیدا (کلتوری گشتیدا).<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Civic Culture|ناونیشان=https://archive.org/details/civicculturepoli0000almo|دوایین=Verba|یەکەم=Sidney|دوایین٢=Almond|یەکەم٢=Gabriel|ڕێکەوت=١٩٦٣|بڵاوکەرەوە=Princeton University Press|شوێن=Princeton}}</ref>  ھەر سێ تایبەتمەندییەکەش کە ھەردووکیان ھاوڕابوون لەسەری رێوشوێنەکانی ھێنانە ئارای پەیوەندی نێوان خەڵک و حکومەت ئەخەنە روو یەکەم تابەتمەندیش بریتییە لە ‘‘ رێزلێگرتن. ئەم تایبەتمەندییە باس لەوە ئەکات کە سیستمێکی سیاسی و خەڵکەکەی تا چ ئاستێک بە ‘‘بێ نرخ‘‘ یان ‘‘ بەرێز‘‘ تەماشی یەکتر ئەکەن.و لە راستیشدا تا چ ئاستێک ئامادەن کە دەسەڵات و ئیختیاری خۆیان بە یەکتر ببەخشن تایبەتمەندی دووەم بریتییە لە ‘‘ھاوڕایی‘‘ کە نیشاندەری پەیوەندی نێوان خەڵک و دەوڵەت و رێکەوتنیانە لەسەر شتێک. ئەمەش واتای ھاوتەریبی و ھاوبیری تەواوی وڵاتێک نایەت لە سەر مەسەلەیەک بەڵکو تەنیا ئاستی رازیبونی خەڵکی لە سیاسەتەکانی دەوڵەت نیشان ئەدات. چەند نمونەیەکی ھاوڕایی لە فەرھەنگی سیاسیدا: ئێمە ئەبێت چۆن ئیدارەی وڵات بکەین، ئامانجی کۆتایی ئێمە لە خۆشگوزەرانی چەندێکە، کێ لەسەر کورسی سەرۆکایەتی دانیشێت و ئەبێت دەسەڵاتەکانی چەندێک بن. تابەتمەندنی سێیەم بریتییە لە ‘‘یەکگرتووی‘‘. بۆ تێگەشتنی باشتر لەم بابەتە تەماشای جوداخوازی بەشەکانی وێڵز و ئیسکەندەنافیا بکەن لە بەریتانیا کە ئاماژەیە  بۆ  نەبوونی ھەستی یەکگرتووی. == فەلسەفەی سیاسی == زاراوەی فەرھەنگی سیاسی سەرەتا بۆ ئاماژەدان بە فەرھەنگی سیاسی ئەمریکا بەکار ئەھات == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Political culture}} {{تووڵی دەروازە|کۆمەڵگا|سیاسەت|زانستی سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:چاندی سیاسی]] dovoc09rgeeiu8bbka0n3mqj4m222uz 0 150586 1675043 1668795 2026-09-25T13:37:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675043 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادسیە گچکە | ناوی_فەرمی ='''{{lang-ar|قادسية الصغير}}<br>{{lang-en| Little Qadsia}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.45349| 43.57002}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قادسیە گچکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.45349| 43.57002 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بەردەڕەش|بەردەڕەش]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دارەتوو|دارەتوو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣١٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٢٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادسیە گچکە'''یان '''گورگاڤا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دارەتوو]] لە [[قەزای بەردەڕەش]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٢١٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٥٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٤) [[خێزان]] و (٢٢٧) کەس، کە (١٢١) [[نێر]] و (١٠٦) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بەردەڕەش}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 4gef75sczk9ny4i3ru4kc9qpi4i2y46 0 150932 1675394 1390479 2026-09-26T01:37:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، ھیندستان-کۆلکە) 1675394 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Qutb Minar, NEW DELHI.jpg|وێنۆک|قوتب منار لە دێلھی]] '''قوتب منار''' یان '''منارەی قوتب''' یەکێکە لەتەلارەکانی قوتب کۆمپلێکس. قوتب منار یەکێکە لە [[میراتی جیھانیی یوونێسکۆ|شوێنەوەرارە جیھانییەکانی]] ڕێکخراوی [[یوونێسکۆ]] کە دەکەوێتە ناوچەی مێراولی، شاری [[دەلھی|دێلھی]] لە [[ھیندستان]].<ref name="WHC,UNESCO">{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=WHC list| ناونیشان=http://whc.unesco.org/en/list/233| بڵاوکەرەوە=who.unesco.org| ساڵ=٢٠٠٩| ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref><ref name="Pearson">{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=JcqySqnQtzwC|سەردێڕ=Longman History & Civics ICSE 7|نووسەر=Singh|بڵاوکەرەوە=Pearson Education India|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٨١-٣١٧-٢٨٨٧-١|پەڕە=٤٢|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١١}}</ref> بەرزی قوتب منار ٧٢ مەترە (یان؛ ٢٣٩٫٥ پێ). قوتب مینار لە پێنج چین پێکدێت.<ref name="Qutb Minar Height">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Qutb Minar Height |ناونیشان=http://www.qutubminardelhi.com/qutub-minar-height |بڵاوکەرەوە=qutubminardelhi.com |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150629080441/http://qutubminardelhi.com/qutub-minar-height/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150629080441/http://qutubminardelhi.com/qutub-minar-height/ |date=٢٩ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> لەناوەوەیدا ٣٧٩ پەیژەی تێدایە. دیزاین و بیرۆکەی منارەکە لە منارەی جام ھاتووە کەدەکەوێتە ڕۆژاوای ئەفغانستانو خودی قوتب مناریش بووە ئیلھامێک بۆ دروستکردنی منارەی دیکە لەھیندستان لەوانە چاند منار و مینی قوتب منار (قوتب مناری بچووک).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Copies of the Quṭb Mīnār |ناونیشان=https://www.jstor.org/stable/4299851 |وێبگە=jstor.org |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref> == دروستکردن == قوتبەدین ئەبیک کە دامەزرێنەری سەڵتەنەی دێلھی بوو، لە ساڵی ١١٩٢ دەستیکرد بە دروستکردنی چینی یەکەمی قوتب منار. دواتر کوڕە جێنشینەکەی ئەبیک کەناوی شەمسەددین ئلتوتمیشبوو بەردەوامی دا لەبنیاتنانی منارەکە و ئەویش توانی سێ چینی دیکە بۆمنارەکە دروستبکا لە ساڵی ١٣٦٩. دواتر بەھۆی برووسکەیەکەوە منارەکە زیانی پێکەوتووە و فەریووز شا توغلق دەستیکرد بەنۆژەنکردنەوەی وەھەروەھا چینێکی دیکەی بۆ زیادکرد. شێر شا سووری ئەویش دەروازەی چوونەژوورەوەی بۆ قوتب منار دروستکردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Qutub Minar |ناونیشان=http://www.qutubminardelhi.com |بڵاوکەرەوە=qutubminardelhi.com |ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٥|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20150622134800/http://qutubminardelhi.com/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150622134800/http://qutubminardelhi.com/ |date=٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ھیندستان|ئیسلام}} {{پۆلی کۆمنز|Qutb Minar}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:پێگەکانی کەلەپووری جیھانی لە ھیندستان]] [[پۆل:نژیاروانیی ئیسلامی]] [[پۆل:تاوەرەکانی ھیندستان]] gf9qvdgf3zty4tm46ahnctqyr2l6xfs 0 152325 1675016 1650777 2026-09-25T13:33:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675016 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = فەیزاوای سەرچەم | ناوی_خۆماڵی = Faizawa Sarcham | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی شۆڕش]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 727 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''فەیزاوای سەرچەم''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی شۆڕش]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''فەیزاوای سەرچەم''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[فەیزاوا، شۆڕش|فەیزاوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تەپەدێی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[نورەی سەروو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەرەوەیس]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] hrplkxvhopcv56uilz2s33rumy6cy7d 0 152326 1675123 1650747 2026-09-25T16:36:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675123 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قاسم بەگزادە | ناوی_خۆماڵی = Qasm Bagzada | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی شۆڕش]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 581 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قاسم بەگزادە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی شۆڕش]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قاسم بەگزادە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زەنان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گەڕاوی حاجی شەریف]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کونەکۆتر، چەمچەماڵ|کونەکۆتر]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دارەتوو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] czodp8i61x91d3zp838bir1xbipeuzt 0 152327 1675211 1650724 2026-09-25T19:38:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675211 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قرخ | ناوی_خۆماڵی = Qrkh | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی شۆڕش]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 468 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قرخ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی شۆڕش]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قرخ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کورەداوی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[حەمەی بارام، سەنگاو|حەمەی بارام]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[خوێڵینی قەڵای باسەڕە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[چنگنی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] fbplw9ajrbfffhk96fum2582fedz9ea 0 152330 1675399 1650681 2026-09-26T01:37:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675399 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قودرەتە | ناوی_خۆماڵی = Qudrata | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئازاری ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی شۆڕش]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 675 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قودرەتە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی شۆڕش]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قودرەتە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گورگەیی کاک عەبدوڵا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[پیریادی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[چاڵگە، تەکیە|چاڵگە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ شارۆچکەی [[چەمچەماڵ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] sj273er427rlk8pml9bq28poodsjy36 0 152825 1675350 1650701 2026-09-25T22:37:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675350 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قشڵاخ | ناوی_خۆماڵی = Qshlakh | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٥ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی تەکیەی کاکەمەند]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 755 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قشڵاخ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی تەکیەی کاکەمەند]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قشڵاخ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[مۆتلیجە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[شێخ وەیس]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[خڕبەندەلو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[چیاسەوز، ئاغجەلەر|چیاسەوز]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] gagghvg61542zlz84zhub7pfn2jbvjh 0 152909 1675039 1650768 2026-09-25T13:37:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675039 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قادرکەرەم | ناوی_خۆماڵی = Qadir Karam | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[شارەدێ]] | وێنە = پەڕگە:قادرکەرەم.jpg|وێنۆک | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شارەدێی قادرکەرەم | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قادرکەرەم]](ناوەند) | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 397 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قادرکەرەم''' شارەدێیەکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قادرکەرەم]](ناوەند)، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کورتە یەک لەسەر ناحیەی قادرکەرم: ناحیەیەکی قەزای چەمچەماڵە لە پارێزگای سلێمانی لە هەرێمی کوردستان لە باکوری ڕۆژهەڵاتی عێراق و ناحیەی قادرکەرەم سەر بە قەزای تووز خورماتووی بوو لە پارێزگای کەرکوک و لە ساڵی 1969. ڕووبەری ناحیەکە 1553 کیلۆمەتر دووجا بوو،[3]ناوی قادرکەرەم دەگەرێتەوە بۆ ئەو کەسەی کە دروست کرد کە دەڵێن دوو برا بوو نە بنچتیان دەگەرێتەوە بۆ میر حەسەن یەکێک لە میرەکانی زەنگەنەیە. قادرکەرەم نزیکەی 80 گوند لەخۆی دەگرێت لەخێڵەکانی زەنگنە و شێخان و تالەبانی و جەباری و بەرزنجی هەموویان خێڵی کوردین نیشتەجی ناحیە قادرکەرەمن ، شایەنی باسە کە قادرکەرەم گورزێکی گەورەی شاڵاو ی ئەنفالی پێکەوت ،چونکە قوناغی یەکەمی شاڵاو ئەنفال بوو . وە ژمارەیەکی زۆریش ئەنفال و شەهیدی نزیکە 2200 شەهید و ئەنفالی هەیە بگرە زیاتریش . ئێستا خاوەنی کێڵگەیەکی غازی کۆرمۆرە کەنزیکی 5 کلیۆ مەتر لە ڕۆژئاوای ناحیەی قادرکەرەمەوە دوورە ، بە داخەوە حکومەتی کوردی تا وەکو ئێستا ئاوڕێکی جدید لێنەداوەتەوە بگرە بەراوێزیش کردووە سەرەڕایی خاوەنی ئەو هەموو سەڕچاوە غازی و شەهید و ئەنفالەیە == جوگرافیا == '''قادرکەرەم''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قەشقە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[مامیسک]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[لەک ھیدایەت]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەرەچێوار]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> مێژوو == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 47hexfbdcp5fv6dwn4dyoutsj68zd7m 0 152963 1675199 1650731 2026-09-25T19:36:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675199 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قایتەوەنی بچوک | ناوی_خۆماڵی = Qaitawan Little | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قادرکەرەم]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 449 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قایتەوەنی بچوک''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قادرکەرەم]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قایتەوەنی بچوک''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ژاڵەی بچوک]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دارەتووی زەنگەنە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەیتول]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەشقە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[قایتەوەنی گەورە]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] jwsh0uc04xvvyn9m6zciskxwlav4rfg 0 152964 1675200 1650730 2026-09-25T19:36:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675200 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قایتەوەنی گەورە | ناوی_خۆماڵی = Qaitawan Big | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٩ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی قادرکەرەم]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 435 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قایتەوەنی گەورە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی قادرکەرەم]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قایتەوەنی گەورە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ژاڵەی بچوک]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قەڵامیکائیلی گەورە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەیتول]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەشقە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[قایتەوەنی بچوک]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 79q8voworbik0iddihxq901el5xnu8w 0 153112 1675184 1650737 2026-09-25T19:33:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675184 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قامیشە | ناوی_خۆماڵی = Qamisha | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئاغجەلەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 350 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قامیشە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئاغجەلەر]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قامیشە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[چۆمحەیدەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دارئیختیار]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەسرۆک، ئاغجەلەر|قەسرۆک]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[خاڵخاڵان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[قامیشە]] * [[قامیشە، خەلەکان]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] td4eztc5ql61ulcyc16xbakfll9t4k8 0 153116 1675502 1650638 2026-09-26T07:36:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675502 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوچلەر | ناوی_خۆماڵی = Quchlar | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئاغجەلەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 857 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوچلەر''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئاغجەلەر]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوچلەر''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قوچەبڵاخ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[خڕبەندەلو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی بی، ئاغجەلەر|کانی بی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی سپیلکە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 2bd9w0nya23ega1gfh51vx085hg115z 0 153117 1675505 1650635 2026-09-26T07:37:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675505 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوچەبڵاخ | ناوی_خۆماڵی = Quchablakh | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئاغجەلەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 976 | دانیشتووان_لە = ٢٠١٥ |ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوچەبڵاخ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئاغجەلەر]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوچەبڵاخ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کەڵەشێرە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قوچلەر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گەورەدێ، ئاغجەلەر|گەورەدێ]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[گەڕگەڕ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 0vlfw370bh6mrincg637nde62f4n8rv 0 153118 1675400 1650680 2026-09-26T01:38:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675400 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قودرەتە | ناوی_خۆماڵی = Qudrata | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئاغجەلەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 406 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قودرەتە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئاغجەلەر]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == گوندی قودرەتە ناوەکەی دەگەڕێتەوە بۆ کانییەک کە تێیداتی کە ساڵانێک خەڵکی گوندی قودرەتە و قامیشە سوودیان لە ئاوی ئەو کانییە وەرگرتووە بۆ ئاودانی کێڵگە کشتوکاڵیەکانیان بە هۆکاری ئەوەی کانی قودرەتە ئاوێکی زۆری هەبووە خەڵکی پێیان گوتووە ئەمە قودرەتە یان قودرەتی خوداییە ئەم ئاوە زۆرە و بەسوودە بۆیە ناوی گوندەکەش هەر بەو ناوەوە ناونراوە <ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Gruk |یەکەم=kakaklaw}}</ref> == جوگرافیا == '''قودرەتە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[چەم حەیدەر]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[سماقە، شوان|سماقە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قامیشە، ئاغجەلەر|قامیشە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەرەناو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[قودرەتە]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] hjo9zp247gtbpvq73f3xwdic1mkku3y 0 153119 1675506 1650634 2026-09-26T07:37:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675506 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قوڕاوە | ناوی_خۆماڵی = Qurawa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی ئاغجەلەر]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 604 | دانیشتووان_لە = |ژمارەی_دانیشتووان = | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قوڕاوە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی ئاغجەلەر]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوڕاوە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[کانی ھەنجیرەی ساڵحۆک]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[چیاسەوز، ئاغجەلەر|چیاسەوز]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[کانی سپیلکە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی عارەبان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] 8qj5hdbo8djvhy9hhziwg2vdf9s0hu0 0 153180 1675298 1673964 2026-09-25T20:17:17Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675298 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کەریز جەماڵ | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = دێ | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | جۆری_دابەشکراو = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو = [[پارێزگای ھەمەدان|ھەمەدان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[نیاوەن (شارستان)|نیاوەن]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی خزڵ|خزڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[گوندەواری خزڵی ڕۆژھەڵات|خزڵی ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٨٢ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[لەکی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = }} '''کەریز جەماڵ''' (Kerîz Cemall، {{بە فارسی|کهریزجمال}}) دێیەکە لە [[ناوچەی خزڵ]]ی [[نیاوەن (شارستان)|شارستانی نیاوەن]]. ژمارەی دانیشتووانی لە [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران|سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦]]دا ٣٨٢ کەس لە ٩١ بنەماڵەدا بووە.<ref>{{سەرژمێریی ٢٠٠٦ی ئێران|13}}</ref> == پەراوێزەکان == {{reflist}} {{شارستانی نیاوەن}} {{نیاوەن-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی نیاوەن]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نیاوەن]] 116z6fh5wn449o6m7s1e4upj8e6ljx8 0 153181 1675297 1673965 2026-09-25T20:17:07Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675297 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = کەریز سەلادین | ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = دێ | وێنە = | قەبارەی_وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | جۆری_دابەشکراو = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو = [[پارێزگای ھەمەدان|ھەمەدان]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[نیاوەن (شارستان)|نیاوەن]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[ناوچەی خزڵ|خزڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[گوندەواری خزڵی ڕۆژھەڵات|خزڵی ڕۆژھەڵات]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | بەرزایی_بە_م = | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٣٣ | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[لەکی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = }} '''کەریز سەلادین''' (Kerîz Seladîn، {{بە فارسی|کهریز صلاح‌الدین}}) دێیەکە لە [[ناوچەی خزڵ]]ی [[نیاوەن (شارستان)|شارستانی نیاوەن]]. ژمارەی دانیشتووانی لە [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران|سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦]]دا ١٠٣٣ کەس لە ٢٦٣ بنەماڵەدا بووە.<ref>{{سەرژمێریی ٢٠٠٦ی ئێران|13}}</ref> == پەراوێزەکان == {{reflist}} {{شارستانی نیاوەن}} {{نیاوەن-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی نیاوەن]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نیاوەن]] hvakyrirbrgmiok64hcz9arrp5hrhd1 0 153382 1675034 1650772 2026-09-25T13:36:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675034 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناوی_فەرمی = قادرئاوا | ناوی_خۆماڵی = Qadr Awa | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] | وێنە = | قەبارەی_وێنە =300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iraq | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[عێراق]]دا | پۆتانەکان = | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی نیسانی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای سلێمانی|سلێمانی]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[قەزای چەمچەماڵ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناحیەی سەنگاو]] | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرجەمی ڕووبەر کم = | بەرزایی_بە_م = 941 | دانیشتووان_لە = ٢٠١٥ |ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[کوردی]] ([[سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە|سوننی]] [[شافعی]] | جۆری_کۆدی_ناوچە =}} '''قادرئاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[ناحیەی سەنگاو]]، [[قەزای چەمچەماڵ]]، [[پارێزگای سلێمانی]]، [[باشووری کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێڕستی گوندەکانی باشوور | ناونیشان = http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zmanikurdi.com/renusi_zmani_kurdi/21/11.pdf |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قادرئاوا''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[میرەی حەمەحەسەن]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[عەینەکەی سەعیدەڕەش]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەڵای شێخ ڕەشید]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ھەرێنە]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == ئەمانەش ببینە == * [[گوندەکانی پارێزگای سلێمانی]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[قادرئاوا]] * [[قادراوا، دۆڵەڕوت]] {{گوندەکانی قەزای چەمچەماڵ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:گوندەکانی سلێمانی]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای سلێمانی]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] bm49buzxsrr3go4w37pkrn7scldn8fa 0 154812 1675076 1619877 2026-09-25T15:09:02Z Kanishqaqan 72429 لێم زیاد كرد 1675076 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە}} '''فەرھەنگی زارەکیی موکریان''' زنجیرەفەرھەنگێکی [[زمانی کوردی]]یە کە [[فەرھەنگنووس]]ی کورد [[سەلاح پایانیانی]] نووسیونی و دوابەدوای یەک بڵاو دەکرێنەوە. [[File:فەرهەنگی زارەكیی موكریان.jpg|thumb|فەرهەنگی زارەكیی موكریان]] = داڕشتە = داڕشتەی ئەم فەرھەنگە وەک لە نێوەکەیەوە دەردەکەوێت جیاوازترە لەو کۆمەڵە فەرھەنگەی تا وێستا وەک وشەدان نووسراون و کارێکی دەگمەنە لەسەر زمانی کوردی لە [[موکریان]]ی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا. ئەم فەرھەنگە بەشی منداڵان و ژنان و کشت و کاڵ و خورد و خۆراکی لێ دەبێتەوە و ھەر کام بۆ خۆیان لکێکی سەربەخۆن. = چاپ کراوەکان = تا ئێستا ئەم بەرگانەی بڵاو بوونەتەوە: # ''کانی مرادان'' (کۆمەڵێک بەند و باوی فۆلکلۆری کوردەواریی)، ٢٠٠٢. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی یەکەم (پیتی ئـ)، ٢٠٠٧. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی دووھەم (پیتی ب)، ٢٠١٠. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی سێھەم (پیتی پ)، ٢٠١١. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی چوارەم (پیتی ت)، ٢٠١٢. # ''ئەدەبیاتی زارەکیی موکریان'' - بەشی منداڵان - بەرگی یەکەم، ٢٠١٣. # ''ئەدەبیاتی زارەکیی موکریان'' - بەشی منداڵان - بەرگی دووھەم، ٢٠١٣. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی پێنجەم (پیتی ج - چ)، ٢٠١٤. # ''ئەدەبیاتی زارەکیی موکریان - بەشی ژنان''، ٢٠١٤. # ''فەرھەنگی جلوبەرگ و خشڵی ژنانی موکریان'' (بە ھاوکاریی لەیلا نوورانی)، ٢٠١٤. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی شەشەم (پیتی ح - خ)، ٢٠١٦. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەشی خورد و خۆراک، ٢٠١٨. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی حەوتەم (پیتی د)- ٩٦٦ لاپەڕە، ٢٠١٩. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی ھەشتەم (پیتی ڕ-ز-ژ)- ٨٦١ لاپەڕە، ٢٠١٩. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی نۆھەم (پیتی س)- ٧٩٥ لاپەڕە، ٢٠٢٠. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی دەیەم (پیتی ش-ع-غ-ف)- ٩٥٦ لاپەڕە، ٢٠٢٠. # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی یازدەهەم (پیتی ق)، ٨٨٢ لاپەڕە، ٢٠٢١ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی دوازدەهەم (پیتی ک)، ١٣٣٤ لاپەڕە، ٢٠٢١ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی سێزدەهەم (پیتی گ، ل)، ١٠٣٩ لاپەڕە، ٢٠٢٣ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی چواردەهەم (پیتی م)، ٦٥٢ لاپەڕە، ٢٠٢٣ # ''فەرھەنگی زارەکیی موکریان'' - بەرگی پازدەهەم (پیتی ن، و، هـ، ی)، ٧٨٨ لاپەڕە، ٢٠٢٤. دەزگای چاپ و پەخشی موکریانی ساڵی ٢٠١٩ سەرجەم ئەو بەرگانەی پێشتر بڵاو کرابوونەوە، وەک پڕۆژەیەک، لە دیزایینێکی یەکدەست‌دا سەرلەنوێ چاپی کردنەوە. = پێشەکییەکان = "فەرهەنگی زارەکیی موکریان" سەرجەم پازدە بەرگە و بەپێی ئەلف‌وبێی زمانی کوردیی، هەموو پیتەکانی لەخۆ گرتووە. دەستەیەک مامۆستای خاوەن هزر و ڕا پێشەکییان بۆ نووسیوە و قۆڵیان بۆ کێشاوە، کە بریتین لە: ئەحمەد قازی (نووسەر و وەرگێڕ)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ١: وەک سەرەتا. دوکتور ئەمیر حەسەن‌پوور (مامۆستای زانستگای تورانتۆی کانادا)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ١: "فەرهەنگی زارەکی" لە خولی تێکنۆلۆژی زمان‌دا. دوکتور ڕەهبەر مەحموودزادە (ڕەخنەگر و لێ‌کۆڵەر)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٣: نەریتێکی نوێ لە فەرهەنگ‌نووسیی کوردی‌دا. دوکتور ئەحمەد ئەحمەدیان (لێ‌کۆڵەر)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٤: ئینساکلۆپێدیایەکی ناوچەیی تاقانە لەسەر بناغەی زمان‌وێنەی "ئاپۆرەی خەڵک" و "چینی ڕەشۆکی". یوونس ڕەزایی (شاعیر)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٥: ڕوانینێک بۆ ڕەخنە و پڕۆسەی فەرهەنگ‌نووسیی لە کوردستان‌دا. دوکتور مایکل چایلد(کتێب‌خانەی کۆنگرێسی واشنگتۆن)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٦. دوکتور هاشم ئەحمەدزادە(نووسەر)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٧؛ مەتەڵۆکی زمان و پەڕجووی مانەوە. محەممەد ڕەمەزانی (نووسەر و وەرگێڕ)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٨: گاشەبەردێکی جوان‌تاشراوی نەخشاو بۆ گرتنی سەتان ۆەلێنی هەراوی زمانەکەمان. دوکتور محەممەد خزری‌ئەقدەم؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ٩: گەڕان بە شوێن ڕەسەنایەتی‌دا. دوکتور حەمید حەسەنی (توێژەری باڵای فەرهەنگستانی زمان و ئەدەبیاتی فارسی)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ١٠. دوکتور ئەحمەد محەممەدپوور (مامۆستای مرۆڤ‌ناسی و کۆمەڵ‌ناسی، زانکۆی ماساچۆسێت، ئەمریکا)؛ پێشەکی بۆ بەرگی ١١: هەوڵێکی مرۆڤ‌ناسانە بۆ زیندووکردنەوەی زمان و شوناس. دوکتور کەماڵ سولەیمانی (مامۆستای مێژووی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست)؛ پێشەکیی بۆ بەرگی ١٢: دەسەڵات و نەریتی فەرهەنگ‌نووسی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{فەرھەنگە کوردییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب}} [[پۆل:فەرھەنگە کوردییەکان|ز]] [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠٠٢]] [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠٠٧]] [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١١]] [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٢]] [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٤]] [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٦]] [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٨]] [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠١٩]] [[پۆل:کتێبەکانی ٢٠٢٠]] eu8xfivbmpa1zemw9gbdpmoqs9gq9up 0 155119 1675425 1650670 2026-09-26T04:34:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675425 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قۆزڵووی هەوشار | ناوی_فەرمی = Quzluy-e Afshar | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Quzlu-i Əfşar - قوزلوی افشار | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = [[ئێران]] | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا|ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٥ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٥ = [[گوندستانی سەفاخانە|سەفاخانە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨٣٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٧٥٧ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قۆزڵووی هەوشار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی سەفاخانە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قۆزڵووی هەوشار''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئاغاجاری]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گۆزەوڵاغ]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[سانجود|سانجوود]] و حەسەنلوو، لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندەکانی یەنگیجە [[چراخەوداڵ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == * بەپێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٧٥٧) کەس و (٣٣٦) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتووانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و شێوەی قسەکردنیان زۆر وەک ئەردەڵانی دەچێ. گوندی قۆزڵوو لە دێهاتە مێژووییەکانی کوردستانە. شایانی باسە لە رابردوودا ئەم گوندە بە قۆزڵووی قەورەش ناوبانگی هەبوو چوونکە چۆمی قەررە لەکەوشەنی ئەم گوندە هەڵکەتووە. * {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! |- | | | | |- | | | | |- | | | | |} * == گەشتیاری == ئەم گوندە دەکەوێتە دامێنی کێوی (بەیان) کە (٢٣١٧م) بەرزە لەئاستی ڕووی دەریاوە، سروشتێکی جوانی بەم گوندەو ناوچەکە بەخشیوە، بۆیە ئەم گوندە بووەتە شوێنێکی گەشتیاری و سەیرانگا، دیمەنی جوانی تاڤگەی (شوڕشوڕ)ی سەرنچ ڕاکێش وەھای لەم گوندەکردووە کە چاوی گەشتیاری بچێتە سەر.<ref>https://fa.wikipedia.org/wiki/</ref> و لەم گوندەدا ڕاوکردن قەدەغەکراوە و ئەمەش بووەتە ھۆی زیادبوونی ئاژەڵی کێوی لە ناوچەکەداو مانەوەی سروشت وەک خۆی. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییکان == {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] czeo6pa0z0wa5hk0hfsrjuccu6b0leb 0 155237 1675357 1650696 2026-09-25T22:38:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675357 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قشڵاقی بەختیار | ناوی_فەرمی = Qeshlaq-e Bakhtiar | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qışlaq-i Bəxtiyar - قشلاق‌بختیار | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا|ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی مەحمودچغ|مەحمودچغ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1434 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 420 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی کەڵھوڕی|کەڵھوڕی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دوانزە ئیمامی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قشڵاقی بەختیار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی مەحمودچغ]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قشڵاقی بەختیار''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[داودلوی خواروو]] و لە باشوور لەگەڵ شارۆچکەی [[ساینقەڵا]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[جۆشەتووی خواروو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[یەنگیاوا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٢٠) کەس و (٩٠) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[چەرداوڕۆ]]کانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی کەڵھوڕی|کەڵھوڕی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی ئێران]] [[پۆل:شارەکانی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] [[پۆل:شارەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان‏]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ghl9xsv4vm752jozf8pbad59escg922 0 155364 1675218 1650721 2026-09-25T19:39:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675218 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزقۆپی | ناوی_فەرمی = Qiz Korpi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qız körpü - قیزکرپی | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا|ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ھولەسو|ھولەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1362 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 643 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزقۆپی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ھولەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بە دووری (٧کم) کەوتووەتە باشوری شارۆچکەی [[ساینقەڵا]] و وە خوێندنگەی سەرەتایی و بنەڕەتی تیادایە. == ناو == ناوی ئەم گوندە لەوەوە سەرچاوەی گرتووە کە پردێکی دێرینی لێیە کە بۆ سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی مەغۆل|مەغۆلەکان]] دەگەڕێتەوە. == جوگرافیا == '''قزقۆپی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[عەقرەبلو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تۆمارئاغاج]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قوچغ]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کانی سنجو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٤٣) کەس و (١٤١) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[سوران]] [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[سوران]] [[موکریانی]] دەدوێن. == کشتوکاڵ == خەڵکی ئەم گوندە بە کاری کشتوکاڵ و ئاژەڵداریەوە خەریکن، ئەو بەرھەمانەی لەم گوندە بەرھەم دەھێنرێت بریتین لەمانە ([[سێو]] و [[گوێز]] و [[جۆ]] و [[گەنم]] و [[بەزالیا]]). ھەروەھا بوونی ڕووباری زەرینە لە رۆژاوای ئەم گوندە بووەت ھۆی ئەوەی کە کشتوکاڵێکی باش و ڕەونەقدار بۆ ئەم گوندە. == گەشتیاری == * دەشتی دڵڕفێنی پەلکانە و ڕووباری زەرینە و باخە سەوزەکانی گوندەکە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] ayyv208veuwzfjwy2qkb7jg2bjvw7n2 0 155365 1675328 1650715 2026-09-25T22:33:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675328 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزل قەور | ناوی_فەرمی = Qezel Qabr | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qızılqəbr - قزل‌قبر | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا|ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ھولەسو|ھولەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1665 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 146 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزل قەور''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ھولەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == ناوی ئەم گوندە لە دوو وشە پێکھاتووە (قزل) بە زمانی تورکی واتای (زێڕ - ئاڵتوون) و وشەی (قەور یان قەبر) بە واتای (گۆڕ) بەسەریەکەوە واتای گۆڕی ئاڵتوون، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەو شوێنەوارانەی کە لەم گوندەدا ھەیە. == جوگرافیا == '''قزل قەور''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تورک وێران]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[حەسەنلو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[گەیزەولە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ئاغاجاری]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = وڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == == شوێنەوار == بەپێی وتەی خەڵکی گوندەکە شوێنەوارێکی زۆر لە گوندەکەدا ھەیەو تەنانەت بووەت ھۆی سەر لێتێکدان لە زانایانی شوێنەوار ناس. * '''پیرمەحمود''' شوێنەوارێکە دەکەوێتە باکووری گوندەکەوە و چەند شوێنەوارناسێکی نەناسراو کاری پشکنینیان تیاکرد و چاڵیان ھەڵکەند کە بەشێوەیەکی سەر سوڕھێنەرانە بووە ھۆی ھاتنی ئاوێکی زۆر کە لە ئێستادا سەرچاوەی ئاوی گوندەکەیە. * '''کونە ھەنگ''' یان '''قەڵای ھەنگ''' قەڵایەکە کەوتوەتە ئەم گوندەوە و زۆرێک ھەنگی تیایە بەڵام بەھۆی سەختی شوێنەکەی تا ئێستا کەمێک ھەنگوینی لێدەرھاتووە. ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٤٦) کەس و (٢٦) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] d87f9lw5vnxz7wx7cjnewkkgs0rn3sn 0 155366 1675424 1650671 2026-09-26T04:34:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675424 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوزلوجە | ناوی_فەرمی = Quzlujeh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qozluca - قوزلوجه | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا|ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ھولەسو|ھولەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1794 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 90 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوزلوجە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ھولەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوزلوجە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[باغلوجە]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[مەحموداوای سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[حەسەن لۆلان]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قوچغ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٩٠) کەس و (١٦) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] 4dg6wcwtzl0pi0e6a5zlnaivvmccz3r 0 155367 1675501 1650639 2026-09-26T07:36:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675501 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوچغ | ناوی_فەرمی = Quyjeq | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Quyucuq - قویجق | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا|ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ھولەسو|ھولەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1544 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 114 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوچغ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ھولەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوچغ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ھولەسوو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئاغاجاری]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قوزلوجە]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قزقۆپی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١١٤) کەس و (٢٠) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] plvon2mfbuh2he8ufdltg5es0zhlcfe 0 155368 1675325 1650718 2026-09-25T22:33:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675325 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزل قایەی خواروو | ناوی_فەرمی = Qezel Qayeh-ye Sofla | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Aşağı Qızılqaya - قزل‌قیه سفلی | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا|ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ھولەسو|ھولەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1877 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 241 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزل قایەی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ھولەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەدووری (٢٦کم) دەکەوێتە باشووری ڕۆژھەڵاتی شارۆچکەی [[ساینقەڵا]]. == ناو == == جوگرافیا == '''قزل قایەی خواروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زینالو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کوردکەندی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قزل قایەی ناوەڕاست]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[مەراجل]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٤١) کەس و (٤٨) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] 09tf0bq0snd9yz5k0uaadio1lj3jqaq 0 155369 1675326 1650717 2026-09-25T22:33:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675326 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزل قایەی سەروو | ناوی_فەرمی = Qezel Qayeh-ye Olya | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Yuxarı Qızılqaya - قزل‌قیه علیا | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا|ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ھولەسو|ھولەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 2012 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 194 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزل قایەی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ھولەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قزل قایەی سەروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زینالو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[پیچاقچی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[عەرەب شا]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[عەلی باڵتا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٩٤) کەس و (٣٤) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] swhpcpzmm4jn1ls3y1r3b8qdbejhcrt 0 155370 1675327 1650716 2026-09-25T22:33:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675327 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزل قایەی ناوەڕاست | ناوی_فەرمی = Qezel Qayeh-ye Vosta | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Orta Qızılqaya - قزل‌قیه وسطی | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا|ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ھولەسو|ھولەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1948 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 203 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزل قایەی ناوەڕاست''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ھولەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ساینقەڵا]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قزل قایەی ناوەڕاست''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[زینالو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[پیچاقچی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[عەرەب شا]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کڕان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٠٣) کەس و (٣٦) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] 3msvcg5x8g7h6et43x4m403157cud5w 0 155415 1675105 1650755 2026-09-25T16:33:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675105 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قازانلی | ناوی_فەرمی = Qazanlu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qazanlı - قازان لو | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کشاوەرز|کشاوەرز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی کشاوەرز|کشاوەرز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1327 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 848 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفون]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قازانلی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی کشاوەرز]]، [[ناوچەی کشاوەرز]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قازانلی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[خەلوەت]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئاغچەیوان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ئاغچەلی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[چوغانلو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨٤٨) کەس و (١٧٧) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] 2kkg7pikp3kgku40ony3iy3d7g1ldgv 0 155429 1675447 1650659 2026-09-26T04:37:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675447 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قولانجق | ناوی_فەرمی = Qulanjeq | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qulancıq - قولانجق | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کشاوەرز|کشاوەرز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی کشاوەرز|کشاوەرز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1337 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 186 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دوانزە ئیمامی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قولانجق''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی کشاوەرز]]، [[ناوچەی کشاوەرز]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قولانجق''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئیقبال]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کەشەور]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[زەمان ئاوا]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[وزن قشڵاق]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٨٦) کەس و (٣٩) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن و لە ئازەرییە [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشاری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] ke1nhemwrqsx93zx8vz266ymg4oh4oi 0 155451 1675545 1650620 2026-09-26T10:35:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675545 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قۆتور | ناوی_فەرمی = Qatur | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qotur - قطور | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ساینقەڵا|ساینقەڵا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کشاوەرز|کشاوەرز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چەرداوڕۆ|چەرداوڕۆ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1692 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 642 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دواانزە ئیمامی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قۆتور''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چەرداوڕۆ]]، [[ناوچەی کشاوەرز]]، [[شارستانی ساینقەڵا]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قۆتور''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[پلکلو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئۆبەبڵاغی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەرەئۆغڵان]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قەرەبڵاغی سەروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == مێژوو == ==دانیشتوان== * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٤٢) کەس و (١٢٥) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن و لە ئازەرییە [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشاری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ساینقەڵا]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ساینقەڵا}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ساینقەڵا]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] memn765binil7n6whinuzcorazsngr7 0 155882 1675547 1650618 2026-09-26T10:35:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675547 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قۆجور | ناوی_فەرمی = Qojur | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qocur - قجور | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی تیکاب|تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب|ناوەندی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ھەوشار|ھەوشار]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1893 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 277 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دوانزە ئیمامی]]، [[سوننە|سونی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قجور''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ھەوشار]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب]]، [[شارستانی تیکاب]]، [[پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قجور''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئۆغل بەگ]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قرخلی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[یەلغون ئاغاج]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ [[شارۆچکە]]ی [[تیکاب]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٧) کەس و (١٥) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] و لە ئازەرییە [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشاری]]ەکان، و [[کورد]] لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] و [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی تیکاب]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی تیکاب}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 4siy4ojwzffwuxt6x1u3qgi98hxxsqk 0 155932 1675212 1650723 2026-09-25T19:38:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675212 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قرخلی | ناوی_فەرمی = Qerkhlu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qırxlı - قرخلو | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی تیکاب|تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب|ناوەندی شارستانی تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ئەنسار|ئەنسار]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1919 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 421 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دوانزە ئیمامی]]، [[سوننە|سونی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قرخلی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ئەنسار]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب]]، [[شارستانی تیکاب]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قرخلی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تەمای]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[کوتانی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دورباش]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ئاق قەڵا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٢١) کەس و (٩٤) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] و لە ئازەرییە [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشاری]]ەکان، و [[کورد]] لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] و [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی تیکاب]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی تیکاب}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ok2jgaxucocdrre487f43b135kbjax1 0 155950 1675548 1650617 2026-09-26T10:35:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675548 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قۆجە | ناوی_فەرمی = Qujeh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qoca - قوجە | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی تیکاب|تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب|ناوەندی شارستانی تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی کەرەفتو|کەرەفتو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1762 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 646 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قۆجە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی کەرەفتو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی تیکاب]]، [[شارستانی تیکاب]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> '''قۆجە''' ناوەندی [[گوندستانی کەرەفتو]]ە. == ناو == == جوگرافیا == '''قۆجە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قەرەباوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[تەپەبۆر، تیکاب|تەپەبۆر]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بادمەحمود]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قۆڵدەرەی خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٤٦) کەس و (١٢٨) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی تیکاب]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی تیکاب}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] j0krglyx0tdwervtyzk4skgyfbd13qr 0 155994 1675206 1650728 2026-09-25T19:37:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675206 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاینەرجە | ناوی_فەرمی = Qinarjeh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qaynarca - قینرجە | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی تیکاب|تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەختی سڵێمان|تەختی سڵێمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ئەحمەداوا|ئەحمەدئاوا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 2223 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 907 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دواانزە ئیمامی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاینەرجە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ئەحمەداوا]]، [[ناوچەی تەختی سڵێمان]]، [[شارستانی تیکاب]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قاینەرجە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئەلاکین]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گویلەگویلە]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قوزلو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[زەڕەشۆران]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٩٠٧) کەس و (٢٠١) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن و لە ئازەرییە [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشاری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی تیکاب]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی تیکاب}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] l5ojxwx992upgew4nbthmlglb6z6kp1 0 156070 1675219 1650720 2026-09-25T19:39:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675219 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزقەپانی سەنگ | ناوی_فەرمی = Dash Qez Qapan | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Daş Qızqapan - داش‌قزقاپان | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی تیکاب|تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەختی سڵێمان|تەختی سڵێمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی سارۆخ|سارۆخ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 2094 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 1365 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[سوننە]] ([[شافعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزقەپانی سەنگ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی سارۆخ]]، [[ناوچەی تەختی سڵێمان]]، [[شارستانی تیکاب]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قزقەپانی سەنگ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ئاغدەرەی سەروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[دڵ دڵبڵاغی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[ھەنگور]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دۆڵانقڕ]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٦٥) کەس و (٢٥٨) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ن و لە کوردە [[موکری]]ەکانن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی تیکاب]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی تیکاب}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] tw7mlvtx8zz7a2cn3ecuw2e2i4e7weh 0 156107 1675435 1650665 2026-09-26T04:35:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675435 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوشابوڵاق | ناوی_فەرمی = Qusha Bolagh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qoşabulaq - قوشابلاغ | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی تیکاب|تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەختی سڵێمان|تەختی سڵێمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چەمەن|چەمەن]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 2339 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 172 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[یارسان]]('''ئەھلی حەق''') | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوشابوڵاق''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چەمەن]]، [[ناوچەی تەختی سڵێمان]]، [[شارستانی تیکاب]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوشابوڵاق''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[ھامپا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[بەدرلو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قوشخانەی خواروو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ئاغبوڵاغی ھەمەدانی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٧٢) کەس و (٣٦) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن و لە ئازەرییە [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشاری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی تیکاب]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی تیکاب}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 0i0fjos7a15tn3iv85raey2r02pz0hn 0 156111 1675047 1650762 2026-09-25T13:38:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675047 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاراولخانە | ناوی_فەرمی = Qaravolkhaneh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qarovulxana - قراول‌خانە | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی تیکاب|تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەختی سڵێمان|تەختی سڵێمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چەمەن|چەمەن]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 2305 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 181 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دواانزە ئیمامی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاراولخانە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چەمەن]]، [[ناوچەی تەختی سڵێمان]]، [[شارستانی تیکاب]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قاراولخانە''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[عەلەم کەندی]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قوشخانەی سەروو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قەڵاجیق]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[نوسرەتاوا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٨١) کەس و (٣٩) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن و لە ئازەرییە [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشاری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی تیکاب]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی تیکاب}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] tu2p2e986f43fza1msapeb7owbf2nh4 0 156113 1675438 1650661 2026-09-26T04:36:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675438 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوشخانەی سەروو | ناوی_فەرمی = Qushkhaneh-ye Olya | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Yuxarı Quşxana - قوشخانە علیا | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی تیکاب|تیکاب]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەختی سڵێمان|تەختی سڵێمان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چەمەن|چەمەن]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 2329 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 21 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شیعە]] [[دواانزە ئیمامی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوشخانەی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چەمەن]]، [[ناوچەی تەختی سڵێمان]]، [[شارستانی تیکاب]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوشخانەی سەروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قوشخانەی خواروو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ساری جالو]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[مپانج]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[بەدرلو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢١) کەس و (٥) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن و لە ئازەرییە [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشاری]]ەکانن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی تیکاب]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی تیکاب}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی تیکاب]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] j2cdn6ovpiokrm97xptidqzfny53a0i 0 156314 1675197 1650732 2026-09-25T19:35:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675197 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاڕنێ | ناوی_فەرمی = Qarna | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qarna - قارنا | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٤ی ئابی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[نەغەدە (شارستان)|نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە|ناوەندی شارستانی نەغەدە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی بەگم قەڵا|بەگم قەڵا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1396 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 813 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[موکریانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سوننەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاڕنێ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی بەگم قەڵا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی نەغەدە]]، [[نەغەدە (شارستان)|شارستانی نەغەدە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> بەدووری (٧کم) دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای شارۆچکەی [[نەغەدە]]وە. == جوگرافیا == '''قاڕنێ''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[گوراناوی قەزاق]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[گەلوان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[باڵخچی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[دواوان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == پێکھاتەی دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨١٣) کەس و (١٢٨)[[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە تەواوی [[کورد]]ی [[موکری]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[موکریانی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی نەغەدە]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[کۆمەڵکوژیی قارنێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی نەغەدە}} {{تووڵی دەروازە|موکریان|جوگرافیا|ئێران|کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی نەغەدە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] jlc7ko3vtxeb1zwzwq77x53q6a36hy6 0 158159 1675499 1650641 2026-09-26T07:36:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675499 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوچ کەندی | ناوی_فەرمی = قوچ‌کندی - Qoçkəndi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Quch Kandi | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی پۆلدەشت|پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ئاراس|ئاراس]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی گەچلەراتی ڕۆژاوا|گەچلەراتی ڕۆژاوا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 965 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 1086 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[شیعە]] و [[سوننە|سونی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوچ کەندی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی گەچلەراتی ڕۆژاوا]]، [[ناوچەی ئاراس]]، [[شارستانی پۆلدەشت]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوچ کەندی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[قورشاقلو]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ئەلەویردی کەندی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[عەزیز ئاوا]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[چەخماقلوی خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٠٨٦) کەس و (٢١٩) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە ھەردوو نەتەوەی [[ئازەربایجانی|ئازەری]] و [[کورد]]ەکانن. ** لەو ژمارەی خێزانانە (٢٠٧)[[خێزان]]ی [[کورد]]ە و (١٢)[[خێزان]]ی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]یە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] و [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پۆلدەشت]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی پۆلدەشت}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] dh5mps7nfm5y1mzur5et7dn9nm6syth 0 158176 1675417 1650675 2026-09-26T04:32:51Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675417 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قورشاقلو | ناوی_فەرمی = Qurshaqlu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qurşaqlı - قورشاقلو | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی پۆلدەشت|پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ئاراس|ئاراس]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی گەچلەراتی ڕۆژھەڵات|گەچلەراتی ڕۆژھەڵات]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 905 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 31 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قورشاقلو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی گەچلەراتی ڕۆژھەڵات]]، [[ناوچەی ئاراس]]، [[شارستانی پۆلدەشت]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قورشاقلو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[میلاد شار]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[چەتۆکەندی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[عادل کەندی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[کەریم ئاوا، پۆلدەشت|کەریم ئاوا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣١) کەس و (٨) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پۆلدەشت]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی پۆلدەشت}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] gebvaeatwbhmiqvcce6rtzx5pyq7yv6 0 158199 1675049 1650760 2026-09-25T13:38:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675049 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قارقولوقی سەروو | ناوی_فەرمی = Qarquluq-e Olya | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Yuxarı Qarquluq - قارقولوق علیا | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی پۆلدەشت|پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت|ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی زەنگەبار|زەنگەبار]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 790 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 258 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[شیعە|شیعەی دوانزەئیمامی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قارقولوقی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی زەنگەبار]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]]، [[شارستانی پۆلدەشت]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قارقولوقی سەروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ شارۆچکەی [[شاتەختی]] لە [[کۆماری ئۆتۆنۆمی ناخچەوان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قڕکەندی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بیوک دوز]] لە [[کۆماری ئۆتۆنۆمی ناخچەوان]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[قوتان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٥٨) کەس و (٦٥) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن. * بە زمانی [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پۆلدەشت]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی پۆلدەشت}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] qhm29n0y1srfwg9gh0zck83hljb4ov4 0 158200 1675048 1650761 2026-09-25T13:38:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675048 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قارقولوقی خواروو | ناوی_فەرمی = Qarquluq-e Sofla | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Aşağı Qarquluq - قارقولوق سفلی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی پۆلدەشت|پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت|ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی زەنگەبار|زەنگەبار]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 787 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 431 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[شیعە|شیعەی دوانزەئیمامی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قارقولوقی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی زەنگەبار]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]]، [[شارستانی پۆلدەشت]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قارقولوقی خواروو''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[خۆک]] لە [[کۆماری ئۆتۆنۆمی ناخچەوان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[قیقاج]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[بیوک دوز]] لە [[کۆماری ئۆتۆنۆمی ناخچەوان]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[مەلاکەندی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٣١) کەس و (١١١) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن. * بە زمانی [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پۆلدەشت]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی پۆلدەشت}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] bnefoyp2o9v6rx9hyhhj3qn3r3io5p9 0 158202 1675542 1650621 2026-09-26T10:34:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675542 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قڕکەندی | ناوی_فەرمی = Qir Kandi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qır kəndi - قیرکندی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی پۆلدەشت|پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت|ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی زەنگەبار|زەنگەبار]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 798 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 291 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قڕکەندی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی زەنگەبار]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]]، [[شارستانی پۆلدەشت]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قڕکەندی''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[نەزەرخان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[مەشھەدی میرزاکەندی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ [[بەنداوی ئاراس]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ساختمان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٩١) کەس و (٧٣) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پۆلدەشت]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی پۆلدەشت}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 3b79pkul0f309uen7dzjflbak40xv86 0 158210 1675390 1650688 2026-09-26T01:36:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675390 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوتان | ناوی_فەرمی = Qutan | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qutan - قوطان | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی پۆلدەشت|پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت|ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی زەنگەبار|زەنگەبار]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 811 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 269 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوتان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی زەنگەبار]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]]، [[شارستانی پۆلدەشت]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوتان''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[جەمال ئاوا]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[ساختمان]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[قارقولوقی سەروو]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[ئۆروج محەمەدکەندی]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٦٩) کەس و (٥٩) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پۆلدەشت]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی پۆلدەشت}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] fdmkvacpbitrw6tyn5wmi4qr1bg37ow 0 158216 1675360 1650693 2026-09-25T22:38:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675360 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قشڵامیش | ناوی_فەرمی = Qalanj Lanmesh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qılınclanmış - قلنج لانمش | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی پۆلدەشت|پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت|ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی زەنگەبار|زەنگەبار]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 809 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 855 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قشڵامیش''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی زەنگەبار]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی پۆلدەشت]]، [[شارستانی پۆلدەشت]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قشڵامیش''' لە باکوور ھاوسنوورە لەگەڵ گوندی [[تازەکەند]] لە [[کۆماری ئۆتۆنۆمی ناخچەوان]] و لە باشوور لەگەڵ گوندی [[پەناھکەندی]] و لە ڕۆژھەڵات لەگەڵ گوندی [[دایلان کەندی]] لە ڕۆژاوا لەگەڵ گوندی [[سارخ سو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨٥٥) کەس و (١٨٣) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی پۆلدەشت]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی پۆلدەشت}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی پۆلدەشت]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] gerxcb8miqu2yyirt1kjj07kbemidsp 0 158540 1675434 1650666 2026-09-26T04:35:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675434 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوش | ناوی_فەرمی = Qush | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Quş - قوش | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چایپاساری باکوور|چایپاساری باکوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 809 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 416 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوش''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چایپاساری باکوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> '''قوش''' ناوەندی [[گوندستانی چایپاساری باکوور]]ە. == ناو == == جوگرافیا == '''قوش''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کازم قەرەبەکر]] لە ووڵاتی [[تورکیا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وەلی کەندی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ڕووباری ئاراس]] لە سنوری [[تورکیا]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بیلی جان]] لە ووڵاتی [[تورکیا]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤١٦) کەس و (٧٠) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> {{شارستانی ماکۆ}} == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 4nz164efrd9omk7trvkvcxd9pml41a7 0 160694 1675421 1650673 2026-09-26T04:33:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675421 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوری شکاک | ناوی_فەرمی = Qurishkak | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qurışkək - قوری‌شکاک | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی ساری سو|ساری سو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٤٥٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٢٤ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوری شکاک''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی ساری سو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوری شکاک''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تیکمەکورد]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دانالوی گەورە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تازەکەندئادەخان]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خەرمان، ماکۆ|خەرمان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٢٤) کەس و (١٠٠) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 7og9wvoaqvhfzh1imp8l0yh8vuxj7ru 0 160740 1675358 1650695 2026-09-25T22:38:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675358 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قشڵاقی دوومان | ناوی_فەرمی = Salband | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Salbənd - سالبند | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چایپاساری باکوور|چایپاساری باکوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٢٩٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٤٢ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قشڵاقی دوومان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چایپاساری باکوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قشڵاقی دوومان''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گوڵالی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شورک]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دارک]]. * لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گرک، ماکۆ|گرک]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٤٢) کەس و (٢٥) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] f5k0whabdveg1zeiiqnejlz2li1qta6 0 160800 1675359 1650694 2026-09-25T22:38:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675359 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قشڵاقی نەعمو | ناوی_فەرمی = Qeshlaq-e Namu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qışlaq-i Namu - قشلاق نعمو | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = | قەبارەی_نەخشە = | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چایپاساری باکوور|چایپاساری باکوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٣٠٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٦ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قشڵاقی نەعمو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چایپاساری باکوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قشڵاقی نەعمو''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئۆرتاکۆی]] لە [[باکووری کوردستان]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عەلی فەراش]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قوچالی]]. * لە ڕۆژئاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سەرداربوڵاک]] لە [[باکووری کوردستان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٦) کەس و (٧) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] gjg301781r80h81id16755waz8l4bwy 0 164259 1675432 1512197 2026-09-26T04:35:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675432 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox officeholder | name = قوسەی سەددام حوسێن | native_name = قصي صدام حسين | native_name_lang = ar | image = Qusayhossein.png | image_size = | caption = | order = ئەندامی سەرکردایەتی حیزبی بەعس لە عێراق | term_start = ١٨ی ئایاری ٢٠٠١ | term_end = ٩ی نیسانی ٢٠٠٣ | office2 = بەڕێوبەری ئەمن خاسەی عێراق | term_start2 = ٤ی تەمموزی ١٩٩٢ | term_end2 = ٦ی کانوونی دووەمی ١٩٩٧ | predecessor2 = فەنار زیبن حەسەن | successor2 = نەوفەل مهجوم تکریتی | birth_name = قوسەی سەدام حوسێن ئەلتکریتی | birth_date = {{birth date|١٩٦٧|٤|١٧|df=y}}<ref>[https://arabic.rt.com/middle_east/1014024-%D8%B1%D8%BA%D8%AF-%D8%B5%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B3%D9%8A%D9%86-%D8%AA%D8%B3%D8%AA%D8%B0%D9%83%D8%B1-%D8%A3%D8%AE%D9%8A%D9%87%D8%A7-%D9%82%D8%B5%D9%8A-%D9%88%D8%B9%D9%85%D9%84%D9%8A%D8%A9-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%D9%8A%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%A7%D9%88/ رغد صدام حسين تستذكر "تحرير الفاو" وأخاها - RT Arabic<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191016155416/https://arabic.rt.com/middle_east/1014024-رغد-صدام-حسين-تستذكر-أخيها-قصي-وعملية-تحرير-مدينة-الفاو/ |date=16 أكتوبر 2019}}</ref> | birth_place = [[بەغدا]], {{flag | Iraq | 1963}} | death_date = {{death date and age|٢٠٠٣|٧|٢٢|١٩٦٧|٤|١٧|df=y}} | death_place = [[موسڵ]], {{flag | Iraq | 2004}} | death_cause = [[Gunshot wound]] | resting_place = [[عوجە]], {{flag | Iraq | 2004}} | nationality = [[عێراقی]] | education = | alma_mater = | employer = | home_town = | height = ١.٨٠م | party = [[حیزبی بەعسی عێراق]] | spouse = لوما ماهر عەبدولڕەشید (هاوسەرگیری. ١٩٨٨–٢٠٠٣; مردنی قوسەی) | partner = | children = مستەفا (١٩٨٩–٢٠٠٣) <br> یەحیا (لە دایکبووی ١٩٩١) <br> یەعقوب | parents = [[سەددام حوسێن]] (باوک, ١٩٣٧–٢٠٠٦) <br> [[ساجیدە تەلفاح]] (دایک, لەدایکبووی ١٩٣٧) | relatives = [[Uday Saddam Hussein]] (brother, 1964-2003) <br> [[Maher Abd al-Rashid]] (father in law) | allegiance = {{Flagdeco|Iraq|1991}} [[حیزبی بەعسی عێراق]] | branch = [[گاردی کۆماری عێراق]] | serviceyears = ١٩٩١–٢٠٠٣ | rank = [[فەرماندە|سەرپەرشتیاری شانازی لە گاردی کۆماری]] | battles = [[جەنگی ٢٠٠٣ی عێراق]] }} '''قوسەی سەددام حوسێن''' (۱۷ی نیسانی ١٩٦٧ - ٢٣ی تەمموزی ٢٠٠٣) کەسایەتی سیاسیی عێراقی ، دووەم کوڕی سەرۆکی پێشووی عێراق [[سەددام حوسێن]] و کوڕی یەکەم ژنی سەدام حووسێن [[ساجیدە تەلفاح|ساجیدە]] بوو. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|ژیاننامە|عێراق|شەڕ|زانستی سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Qusay Hussein}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٧]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٠٣]] [[پۆل:سەددام حوسێن]] [[پۆل:سەرکردەکانى حیزبی بەعسی عێراقی]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٥]] [[پۆل:موسڵمانە سوننەکانی عێراق]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٦]] tljo02b9ldnk4vbpradufd293ou9a01 0 164653 1675194 1612676 2026-09-25T19:35:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (خۆراک-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە) 1675194 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Qehweya kurdî Amed 2012.JPG|300px|وێنۆک|قاوەی کوردی]] '''[[Chicoree au kurde|قاوەی کوردی]]''' یان '''قاوەی قەزوان و شیکۆرێ''' ({{بە کوردیی باکووری|Qehweya kezwanê}})<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=JINHA {{!}}{{!}} jinhaber1.com|ناونیشان=http://jinhaber1.com/kr/HEMU-NUCE/content/view/66652?page=36|وێبگە=jinhaber1.com|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190923171205/http://jinhaber1.com/kr/HEMU-NUCE/content/view/66652%3Fpage%3D36|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی ئەیلوولی ٢٠١٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> خواردنەوەیەکی کۆنی کوردیە. یەکەمین مارکە و بەرهەمی كوردی لە مێژووی كوردستان لە سەرانسەری جیهان تۆمار کرابێت بە ناوی کوردەوە بریتی یە لە قاوەی كوردی لە وڵاتی فەڕەنسا لەژێر ناوی Chicorée au Kurde (چیکۆری کوردی)تۆمار کراوە، مێژووی بەرهەمهێنانی لە فەڕەنسا دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٨٥٠ کە لە درەختی بە کوردی بە قەزوان ناودەبرێت لەگەڵ جۆرە گیایەک بەرهەم دەهات،سەرچاوەکەی لە باكوری کوردستانەوە بوو بۆ فەرەنسا و لەوێشەوە بۆ بازاری جیهانی هەناردە دەکرا. لە سەرەتای ١٨٥٠ بەرهەمەکە لە لایەن دامەزارەوەی قاوەی فەرەنسی بەناوی مارسیل گۆدارد لە فەرەنسا بەرهەم هات و لەوێ بە ناوی Chicorée au Kurde خرایە بازاڕەوە و لەسەر ئاستی جیهانی دابەشکرا. جێگای سەرنجە، زۆرجار لە پاکەتەکاندا وێنەی سەربازە کوردەکانی تێدابوو. دەشتی عمر صدیق، بەرپرسی كلتوری فەڕەنسی لە هەولێر، ڕۆژی شەممە لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تۆڕی میدیایی ڕووداو، وتی: “لەو سەردەمەدا ئەم قاوەیە لە فەرەنسا و وڵاتانی دیکەی ئەوروپا دابەش دەکرا تا داخستنی کۆمپانیای مارسێل گۆدار لە ساڵی 1930. دواتر چەند وڵاتێک سوودیان لە شارەزایی کورد و بارودۆخی ناسەقامگیری کورد وەرگرت، ئەو قاوەیەیان لە ژێر ناوی خۆیان بەبازاڕ کرد”. ئەم براندە بە فەرمی لەلایەن دەزگای نیشتمانی خاوەندارێتی پیشەسازی (INPI) تۆمارکراوە، کە دەزگای فەرمی فەرەنسایە و مافەکانی خاوەندارێتی بەڕێوەدەبات، نیشانە بازرگانییەکان و زۆر شتی تر. دەشتی عمر صدیق، کە لە ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ داواکاریی گەڕانەوەی ناوی قاوەی كوردی پێشکەش بە دەسەڵاتدارانی فەرەنسا کرد، داوای کرد کە ئەم ناسنامە مێژووی یە بە فەرمی وەک بەرهەمێکی کوردی بناسرێت و مافەکانی بۆ کورد بگەڕێنێتەوە. داواکارییەکەی لە ٢١ی ئازاری ٢٠٢٥ کە هاوکات بوو لەگەڵ ئاهەنگی نەورۆزی ساڵی ٢٠٢٥زاینی پەسەندکرا. دەشتی ئاماژەی بەوەدا کە “ئاهەنگی نەورۆز”ی گۆڕا بۆ دوو بۆنە بۆ ئاهەنگگێڕان. کورد بۆ دەیان ساڵە پەیوەندی پتەوی لەگەڵ فەرەنسا پاراستووە. دانیێل میتران، خانمی یەکەمی فەرەنسا لە ساڵی ١٩٨١ تا ١٩٩٥، داکۆکیکارێکی سەرسەختی مافەکانی کورد بوو، نازناوی "دایکی کورد"ی بەدەستهێنا. ڕۆڵی سەرەکی بینی لە بانگەشەی ناوچەی دژە فڕین کە هەرێمی کوردستان توانی ئۆتۆنۆمی خۆی لە دوای شەڕی کەنداو لە ساڵی ١٩٩١ پەرە پێبدات. دەشتی عمر صدیق ئامەژەی بەوەش دا : هەرکاتێک باس لە ناسنامە و بنەچەی کورد دەکرێت، زۆرجار ناوی فەرەنسا دێتە پێشەوە، نەک تەنها لە بوار بەرگری و فەرهەنگی و ئابووری بەڵکو لە دانپێدانانی جیهانی ناسنامە و میراتی کورددا، فەرەنسا ڕۆڵێکی بەرچاو دەگێڕێت - وەک ئەوەی بڵێت فەرەنسا کوردایەتی دەکات. == مێژوو == ئەم خواردنەوەیە زیاتر لە سەد ساڵە لە ناوچە کوردییەکانی وەک [[ئامەد]]، [[سەمسوور]]، [[مێردین]]، [[ئێلح]] و [[دیلۆک]] بەرھەم دەھێنرێت. ھەروەھا بڕوانامەی ئاماژەی جوگرافی بۆ «قاوەی گازی ئەنتاپ» بەدەست ھێناوە. بە تایبەتمەندییەکی باوی ناوچەی دیلۆک دادەنرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی نیسانی ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|خواردنەوە|خۆراک|تورکیا}} {{خۆراک-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} [[پۆل:چێشتی کوردی]] [[پۆل:خواردنەوەکان]] [[پۆل:قاوە]] [[پۆل:خواردنەوە گەرمەکان]] [[پۆل:خواردنەوە تورکییەکان]] j5jpzj7npfnfklw080z4niizyvq6qgo 0 165667 1675449 1588524 2026-09-26T04:38:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (نژیاروانی-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1675449 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:SanJoseArcLightTower1881.jpg|چەپ|وێنۆک|311x311پیکسڵ|'''قوللەیەکی ڕووناک بەخش''' سان خوسێ ١٨٨١.]] [[پەڕگە:Moonlight_tower.jpg|وێنۆک|قوللەیەکی ڕۆشەنی لە باخچەی زیلکەر ئۆستن، تێکساس .]] '''قوللەی ئاگرین''' یان ناوی نوێ '''قوللەی مانگ''' بریتییە لە ستتوون و قوللەیەکی بڵند کە ڕووناکییەکی بەھێزی لەسەر چەسپ کراوە بۆ ڕووناکیی شار سوودی لێ دەبینرێت لەکاتی شەودا.<ref>https://glasstire.com/2009/12/12/serial-killers-and-stoners-10-facts-about-austins-moonlight-towers/</ref> لەکۆندا لەسەر تەپۆڵکە و قەڵای بەردین ئاگرێکی مەزن دەکرایەوە بە مەبەستی ڕووناکی و نیشاندانی ئاوەدانی، بەڵام لە کۆتایی سەدەی نۆزدەھەم لە ئەمریکا و [[ئەورووپا]] بەتایبەت لەماوەی نێوان ١٨٨٠ بۆ ١٨٩٠ ستوونی بەرز کە لە دار درووستکرابوو لە شار و سەربازگەکان بەکاردەھات کە دواتر پەرەی زیاتریان پێ دا و لە ستوونی ئاسنین و بەکارھێنانی [[نەوت]] شارەکانیان پێ ڕووناک دەکردەوە، بە داھێنانی کارەبا و گلۆپی مەزن ئەم ستوونانەش پەرەسەندنیان بەخۆوە بینی و ڕووناکیی زیاتریان پەخش دەکرد وەک ڕووناکیی مانگ بۆیە ناویان نا قوللەی مانگ.<ref>https://web.archive.org/web/20130828121411/http://www.theatlanticcities.com/technology/2013/03/cities-had-street-lights-they-had-giant-towers-mimicked-moon/4900/</ref> ئەم قوللانە لە بەندەرەکانی دەریا و چاودێریکردنی سنوور و بەندیخانەکان سوودێکی زۆریان ھەبوو، لەھەندێک وڵاتی ئەورووپی بە «مەشخەڵی مەزن» بانگ دەکرا، لە چیین و ئاسیای دوور پێیان دەگووت «ئەستێرەی شار» لەبازگە و قەڵایە کوردییەکان بە “قوللەی ئاگرین “ دەناسرا بە تایبەت لەسەردەمی پاشای کۆرە لە ڕواندوز. == ئەمانەش ببینە == * [[ڕووناکیی شەقامەکان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Moonlight towers|قوللەی ئاگرین}} {{تووڵی دەروازە|نژیاروانی|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:بورجەکان]] 64hci3siz77c2xdso0ktrj4ris4kqt0 0 167431 1675381 1359256 2026-09-26T01:34:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1675381 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە}} [[پەڕگە:Milet Asia Minor.png|وێنۆک|شوێنی [[میلیتۆس]] لە کنارێنی ڕۆژاواییی [[ئەنادۆڵ|ئەنادۆل]]دا، ماڵی تالیس، ئاناکسیماندرۆس و، ئاناکسیمینیس.]] '''قوتابخانەی میلیتۆسی''' قوتابخانەیەکی فیکری بوو لە سەدەی شەشەمی پێش زاییندا. ئەندێشەگەلی سەر بەو قوتابخانەیە لەلایەن سێ فەیلەسووفی خەڵکی شاری [[میلیتۆس|میلیتۆسەوە]] شرۆڤە کراون: [[تالیس]]، [[ئاناکسیماندرۆس]] و، [[ئاناکسیمینیس]]. ئەم سێ کەسە، دژی باوەڕە باوەکانی سەردەمی خۆیان لەمەڕ جیھان و چۆنییەتیی پێکھاتن و شێوەگرتنی وەستان. پێش ئەمان، تەنیا ڕوونکردنەوەیەک کە بۆ دیاردەکان لە سروشتدا ئەدرا خواست و ئیرادەی خواکان بوو. بەڵام بە لای ئەمانەوە سروشت شیاوی لێڕوانین و تێگەیشتن بوو و، بەم بۆنەوە ئەکرێ بڵێین بەڕاستی یەکەم فەیلەسووفگەلی زانستی بوون. ھەوڵ و کۆششی ئەم سێ فەیلەسووفە زیاتر ئەوە بوو کە ئەو [[جەوھەر|جەوھەرە]] یا ئەو ماکە بنەڕەتییە کە جیھانی لێ دروست بووە ({{عەرەبی|مادة المواد}} یا ماکەی ماکەکان) دەسنیشان بکەن. ئەو ماکەیە بە لای تالیسەوە [[ئاو]]، بە لای ئاناکسیماندرۆسەوە [[ئاپەیرۆن|بێسنوور]] و، بە لای ئاناکسیمینیسەوە [[ھەوا]] بوو. قوتابخانەی میلیتۆسی و [[قوتابخانەی یۆنیایی]] یەکێ نین. قوتابخانەی یۆنیایی ھەم داگری بیروڕا و فەلسەفەی میلیتۆسییەکانە، و ھەم داگری فەلسەفەی ھزرڤانانی تریشە کە خەڵکی میلیتۆس نەبوون، وەک [[ھێراکلیتوس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Milesian School - By Movement / School - The Basics of Philosophy|ناونیشان=https://www.philosophybasics.com/movements_milesian.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|وێبگە=www.philosophybasics.com}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[فەلسەفەی پێشسوقراتی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|فەلسەفە}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:فەیلەسووفانی یۆنانی کۆن]] [[پۆل:فەلسەفەی پێشسوقراتی]] 7zr6gg3t7ne7ez2gkbcjtell45y0oek 0 167703 1675038 1650769 2026-09-25T13:36:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675038 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادرقومو | ناوی_فەرمی = Qaderqamu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qədirqamu - قادرقامو | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.5573|frame-long=44.7346|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئابی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی قەرەسو|قەرەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 807 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادرقومو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی قەرەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قادرقومو''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قوم قشڵاق]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شوراق گوڵ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قزڵ ھەرقی خواروو]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەڵاجوق، ماکۆ|قەڵاجوق]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٥) کەس و (٧) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ga0mtfar4yjqdg64bvktxu2rlff130b 0 167704 1675337 1650707 2026-09-25T22:35:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675337 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزڵ ھەرقی خواروو | ناوی_فەرمی = Qezel Arkh-e Sofla | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Aşağı Qızılarx - قزل‌ارخ سفلی - مەحمودکەندی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.57233|frame-long=44.8571|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئابی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی قەرەسو|قەرەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 749 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٠٦ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزڵ ھەرقی خواروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی قەرەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قزڵ ھەرقی خواروو''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زورئاوا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شوربوڵاغی سەروو]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قزڵ ھەرقی سەروو]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خزرقشڵاق]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٥٠٦) کەس و (٨٠) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ep7h85rp75xb4ek3qknem3gryqa62t9 0 167705 1675338 1650706 2026-09-25T22:35:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675338 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزڵ ھەرقی سەروو | ناوی_فەرمی = Qezel Arkh-e Olya | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Yuxarı Qızılarx - قزل‌ارخ علیا | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.5731|frame-long=44.8668|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئابی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی قەرەسو|قەرەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 793 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٣ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزڵ ھەرقی سەروو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی قەرەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قزڵ ھەرقی سەروو''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەرەقویون]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شوربوڵاغی سەروو]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زەنگەنە، پۆلدەشت|زەنگەنە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قزڵ ھەرقی خواروو]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٣) کەس و (٨) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 1d5chry149leis0uuwzjoiiutp3du8l 0 167706 1675353 1650700 2026-09-25T22:37:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675353 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قشڵاق بەھلول | ناوی_فەرمی = Qeshlaq-e Bahluleh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qışlaq-i Bəhlulə - قشلاق بھلولە | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.6548|frame-long=44.7715|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئابی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی قەرەسو|قەرەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 803 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٣٨ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قشڵاق بەھلول''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی قەرەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قشڵاق بەھلول''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[رووباری ئاراس]] لە [[تورکیا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دیم قشڵاق]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[ڕووباری ئاراس]] لە [[تورکیا]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەڵحەم]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٣٨) کەس و (٥٠) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 17l43lyg6wt1vhhwuyrjxy3d2d0zgrs 0 167709 1675500 1650640 2026-09-26T07:36:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675500 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوچالی | ناوی_فەرمی = Quchali | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qocalı - قوچعلی | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.6623|frame-long=44.7436|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئابی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی قەرەسو|قەرەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 806 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٤٥ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوچالی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی قەرەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوچالی''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خولخولە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەلاحەسەن]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قشڵاق بەھلول]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەڵحەم]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٤٥) کەس و (٢٧) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] eomlebkxdc6vzaa5dg5uzqal55kesbt 0 167710 1675481 1650650 2026-09-26T07:33:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675481 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوم قشڵاق | ناوی_فەرمی = Qom Qeshlaq | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qum Qışlaq - قم‌قشلاق | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.5691|frame-long=44.7238|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان= ٦ی ئابی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی قەرەسو|قەرەسو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 804 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٠٩ | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوم قشڵاق''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی قەرەسو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوم قشڵاق''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەلاحەسەن]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاق گوڵ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خزرقشڵاق]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئیخلخان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٥٠٩) کەس و (٨١) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == سەرچاوەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] km93f2lid1uax28k60whmmlu8jfshcl 0 168825 1675341 1650705 2026-09-25T22:35:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675341 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزڵداغی عەجەم | ناوی_فەرمی = Rend | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qızıldağ-i Əcəm - قزل‌داغ عجم | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.2650|frame-long=44.6522|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چایپاساری باشوور|چایپاساری باشوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1023 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 359 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[شیعە|شیعەی دوانزەئیمامی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزڵداغی عەجەم''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چایپاساری باشوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قزڵداغی عەجەم''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[یەعقوبەلی کەندی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قزڵداغی کورد]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خەلەجێ کورد]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ھەندەوەر]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٥٩) کەس و (٧٩) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن. * بە زمانی [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[شیعە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> * [[قزڵداغی کورد]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] k7v3e3o5h1egx3eywbvaacrzgvlh1ts 0 168876 1675342 1650704 2026-09-25T22:35:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675342 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزڵداغی کورد | ناوی_فەرمی = Qezel Dagh-e Kord | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qızıldağ-i Kürd - قزل‌داغ کرد | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.2541|frame-long=44.6663|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی چایپاساری باشوور|چایپاساری باشوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1023 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 838 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[موسڵمان]] ([[سوننە|سونەی شافیعی]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزڵداغی کورد''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی چایپاساری باشوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قزڵداغی کورد''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[یەعقوبەلی کەندی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[داشفەشاڵ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عەلی کەندی]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کاروانقڕان]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨٣١) کەس و (١٤١) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] gp6r9mrxheppkscwpxjze7dgg385cyx 0 169050 1675568 1650611 2026-09-26T10:38:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675568 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قۆری بوڵاغ | ناوی_فەرمی = Quri Bolagh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Quru Bulaq - قوری‌بلاغ | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=39.3225|frame-long=44.3627|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><br/>{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|ئازەربایجانی ڕۆژاوا]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ماکۆ|ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ|ناوەندی شارستانی ماکۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندستانی قەڵاشیو|قەڵاشیو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1652 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 65 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قۆری بوڵاغ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندستانی قەڵاشیو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ماکۆ]]، [[شارستانی ماکۆ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == نــاو == ناوی ئەم گوندە وشەی (قۆرو) واتای وشک لە زمانی تورکی ئازەریدا و ھەروەھا وشەی (بوڵاغ) واتای كانی، واتاکەی بە زمانی کوردی دەکاتە '''کانییە وشک'''. == جوگرافیا == '''قۆری بوڵاغ''' ھاوسنورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گەجوت]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بەراخۆدیک]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شاتر]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گوڵ مورس]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٥) کەس و (١٤) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی باکووری|کرمانجی]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[سوننە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی ماکۆ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ماکۆ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ماکۆ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] hslkg2ntd57wue3yxlxcsuibvzo6cxy 0 169355 1675544 1585127 2026-09-26T10:34:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1675544 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم | ناو = قژ زەردی ئەتۆمی | وێنە = Atomic_Blonde_poster.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر = دەیڤد لیچ | بەرھەمھێنەر = چارڵز تیرۆن، پیتەر شویرین | نووسین = | سەرچاوەی چیڕۆک = | چەشن = | کاست = | موزیک = تایلەر باتز | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری = ئێلیزابێت | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = فۆکس فیوچەرز | ڕێکەوتی دەرچوون = ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ | ماوەی فیلم = ١١٥ خولەک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] | زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] | زنجیرە = | تێچوون = ٣٠ ملیۆن دۆلار | داھات = ١٠٠ ملیۆن دۆلار | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''قژ زەردی ئەتۆمی''' ({{بە ئینگلیزی|Atomic Blonde}}) فیلمێکی ئەکشنی ئەمریکییە، لەسەر بنەمای ڕۆمانی گرافیکی ٢٠١٢ «ساردترین شار»، کە بە دەوری سیخوڕێکدا دەخولێتەوە کە دەبێت لیستێکی دەبڵ بریکار بدۆزێتەوە، کە لە ئێوارەی ڕووخانی دیواری بەرلین لە ساڵی ١٩٨٩ بە قاچاخ دەگوازدرێتەوە بۆ ڕۆژاوا. ئەم فیلمە لەلایەن دەیڤد لیچ دەرھێنراوە، لەلایەن کەرت جۆنستاد کاری نووسینی بۆ کراوە، ئەستێرەکانی فیلمەکە چارڵز تیرۆن، جەیمس ماکئەڤۆی، جۆن گوودمان، تیل شوێجەر، ئێدی مارسان، تۆبی جۆنێس. قژ زەردی ئەتۆمی لە ١٢ی ئازاری ٢٠١٧ لە باشووری ڕۆژاوا یەکەم خولی جیھانی خۆی ھەبوو، لە ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ لە ئەمریکا بە شێوەیەکی زانستی بڵاوکرا لەلایەن فۆکیووس فیوچەر. ١٠٠ ملیۆن دۆلاری لە ئاستی جیھاندا کۆکردەوە و پێداچوونەوەی ئەرێنی لەلایەن ڕەخنەگرانەوە وەرگرت، کە ستایشی زنجیرەی کردارەکانی و نمایشەکانی تیرۆن و ماکایڤۆی و تراکی دەنگی کرد، ھەرچەندە کۆتایییەکە بە شێوەیەکی گشتی بە سەخت دادەنرا بۆ بەدواداچوونی. زۆر بە بەراوردی فیلمەکە لەگەڵ زنجیرەی جۆن ویک،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ign.com/articles/2017/07/17/atomic-blonde-review|سەردێڕ=Atomic Blonde Review|دوایین=Welch|یەکەم=Alex|ڕێکەوت=١٧ی تەممووزی ٢٠١٧|ئیش=[[ئای جی ئێن|IGN]]|بڵاوکەرەوە=[[Ziff Davis]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/review/atomic-blonde-review-985469|سەردێڕ='Atomic Blonde': Film Review {{!}} SXSW 2017|ئیش=[[ھۆلیوود ڕیپۆرتەر|The Hollywood Reporter]]|بڵاوکەرەوە=[[Prometheus Global Media]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠١٧|یەکەم=John|دوایین=DeFore|ڕێکەوت=١٢ی ئازاری ٢٠١٧}}</ref> کە لیچ ھاودەرھێنەر و بەرھەمھێنەری یەکەمی فیلمی بێ متمانە بوو پاشکۆیەک لە پەرەسەندندایە. == ڕۆڵەکان == * چارڵز تیرۆن: وەک لۆراین برۆتۆن * جەیمس مائەڤۆی: وەک دەیڤد پارشیڤاڵ * جۆن گوودمان: وەک ئیمێت * تیل شوێجەر: دروستکەری کاتژمێر * ئێدی مارسان: وەک سپیگلاس == بەرھەمھێنان == گونجاندنێک لە [[ڕۆمان|ڕۆمانی]] گرافیکیدا «ساردترین شار» لە مانگی ئایاری ٢٠١٥ دا ڕاگەیەنرا.<ref name=May2015Deadline>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Fleming |یەکەم١=Mike Jr.|سەردێڕ=Focus Pre-Empts N.A. Rights To 'The Coldest City;' Charlize Theron To Star, 'John Wick's David Leitch & Chad Stahelski Directing: Cannes|ناونیشان=https://deadline.com/2015/05/charlize-theron-the-coldest-city-focus-features-cannes-1201423704/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=[[Deadline Hollywood]]|بڵاوکەرەوە=[[Penske Business Media]]|ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠١٥}}</ref> لەلایەن ڤاریتەوە وەک «پڕۆژەی سۆز» بۆ تیرۆن وەسف دەکات، سەرەتا پێنج ساڵ پێش ئێستا لە چیرۆکەکەدا ھاتووە، کاتێک کۆمپانیای بەرھەمھێنانی دێنڤەر و دێلیلا پرۆدەکشن، ڕۆمانی گرافیکەکەی ئەو کاتە بڵاونەکراونەتەوە. بایەخی تیرۆن لە یەکەم فیلمی جۆن ویکدا وتی بۆ ئەوەی دەیڤد لیچ کە یەکێکە لە دەرھێنەرەکان، بۆ ئەوەی دەست بە پرۆژەکەدا بکات،<ref name="Varietyprod">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Setoodeh|یەکەم١=Ramin|سەردێڕ=How Charlize Theron Got Ripped, Bruised (and Naked!) for 'Atomic Blonde'|ناونیشان=https://variety.com/2017/film/features/charlize-theron-atomic-blonde-female-action-stars-1202489664/|وێبگە=[[Variety (magazine)|Variety]]|بڵاوکەرەوە=[[Penske Business Media]]|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=٣ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> ئیلھامی لێوەردا، لیچ لە کۆتاییدا جۆن ویک: بەشی دووەمی بۆ دەرھێنانی فیلمەکە بە جێ ھێشت. بە وتەی تیرۆن سەرکەوتنی ماد ماکس: ڕێگای فیوری یارمەتیی دایە ڕێنیشاندەر بۆ گەشەپێدانی قژ زەردی ئەتۆمی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Welch|یەکەم١=Alex|سەردێڕ=John Wick Inspired Charlize Theron to Make Atomic Blonde|ناونیشان=https://screenrant.com/atomic-blonde-charlize-theron-john-wick/|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠١٧|وێبگە=[[Screen Rant]]|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئابی ٢٠١٧}}</ref> فیلمەکە پیلانێکی لاوەکی دوو ڕەگەزی پێشکەش دەکات کە لە کتێبی بنەڕەتیدا نەدۆزراوەتەوە.<ref name=Oct2015TW>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Sneider|یەکەم١=Jeff|سەردێڕ=David Leitch Leaves 'John Wick 2' to Direct Charlize Theron Spy Movie 'The Coldest City'|ناونیشان=https://www.thewrap.com/david-leitch-leaves-john-wick-2-to-direct-spy-movie-the-coldest-city/|ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ئیش=[[TheWrap]]|ڕێکەوت=٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥}}</ref> ئەمەش لە نووسەر کورت جۆنستادەوە ھاتووە، کە پێشنیاری کردووە دوای تیرۆن «بیر لەوە بکاتەوە کە چۆن ئەمە لە فیلمە سیخوڕییەکانی دیکە جیا بکاتەوە». لیچ جەختی لەوە کردەوە کە بینەر «ھاندەر نییە»، بەڵکو «زیاتر لەبارەی ئەوەی ئایا تۆ سیخوڕێکیت کە بۆ بەدەستھێنانی زانیاری ھەرچییەک پێویست بێت ئەنجامی دەدەن» و چۆن کاراکتەری سەرەکی «ھۆگری» و ھاوڕێیەتییەکانی بە ژەمە بچووکەکان دەدۆزێتەوە. == بڵاوکردنەوە == لە مانگی ئایاری ٢٠١٥ فۆکس فیچەرز مافی دابەشکردنی فیلمەکەی بەدەستھێنا،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://variety.com/2015/film/news/cannes-charlize-therons-spy-thriller-coldest-city-bought-by-focus-1201499754/|سەردێڕ=Cannes: Charlize Theron's Spy Thriller 'Coldest City' Bought by Focus|ئیش=[[Variety (magazine)|Variety]]|بڵاوکەرەوە=[[Penske Business Media]]|یەکەم=Dave|دوایین=McNary|ڕێکەوت=١٩ی ئایاری ٢٠١٥|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦}}</ref> سەرەتا وا دانرا کە لە ١١ی ئابی ٢٠١٧ دەست بە کار بکرێت،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ew.com/article/2016/06/09/charlize-theron-james-mcavoy-coldest-city-release-date|سەردێڕ=Charlize Theron and James McAvoy thriller The Coldest City gets release date|ئیش=[[Entertainment Weekly]]|بڵاوکەرەوە=[[Time (magazine)|Time]]|یەکەم=Evan|دوایین=Slead|ڕێکەوت=٩ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی حوزەیرانی ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160611145004/http://www.ew.com/article/2016/06/09/charlize-theron-james-mcavoy-coldest-city-release-date|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> پێش ئەوەی بگوێزرێتەوە بۆ ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ فیلمەکە لە ١٢ی ئازاری ٢٠١٧ لە باشووری جیھان لە باشووری ڕۆژاوا نمایش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://deadline.com/2016/11/charlize-theron-the-coldest-city-focus-features-opening-day-1201770227/|سەردێڕ=Charlize Theron Spy Thriller 'The Coldest City' Moves Up To July – Update|وێبگە=[[Deadline Hollywood]]|بڵاوکەرەوە=[[Penske Business Media]]|یەکەم=Anthony|دوایین=D'Alessandro|ڕێکەوت=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{وێبگەی فەرمی|http://www.atomicblonde.com/}} * {{IMDb title|2406566|قژ زەردی ئەتۆمی}} * {{Rotten Tomatoes|atomic_blonde_2017|قژ زەردی ئەتۆمی}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠|لەندەن}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بەرلین دانراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە لەندەن دانراون]] [[پۆل:فیلمەکانی لایڤ ئەکشن لەسەر بنەمای کۆمیکەکان]] [[پۆل:فیلمی تەکنەلۆجیای ھەستبزوێن]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سیخوڕییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٧]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سیخووڕییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای هەواڵگری ناوەندی]] [[پۆل:فیلمی تەکنەلۆجیای هەستبزوێن]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای ڕۆمانە بەڕیتانییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە لەشفرۆشەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ستۆدیۆی بابێلسبێرگ]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی مافیا ڕووسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان کە لە بەرلین وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆکیوس فیچەرز]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی دەزگای ھەواڵگری ناوەندی]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە بوداپێست وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە ١٩٨٩ داندراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەسەرەتای ٢٠١٧ دەرھێنراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە پاریس داندراون]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی نووەتەی تایلەر بەیتس]] [[پۆل:فیلمەکانی کچان بە چەکەوە]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لەلایەن شارلیز تێرۆن بەرھەمھێنراون]] 2nhx7kwt1m589rrfs97cjzcw7hi41le 0 169479 1675472 1539309 2026-09-26T05:47:56Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675472 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ھوتێلی کاستیلەر''' ({{بە ئینگلیزی|Hotel Castelar}}) دەکەوێتە چوارڕیانی باکووری ڕۆژئاوای مانگی ئایار و شەقامی جولیۆ ٩، لە بەشی شارۆچکەی مۆنتسێرات، لە [[بوێنس ئایریس|بۆینس ئایرس]] لە ئەرجەنتین. [[File:Hotel Castelar 2008 Buenos Aires.jpg|thumb|210px|ھوتێلی کاستیلەر]] ئەم بینایە ساڵی ١٩٢٨ وەک ھۆتێلی ئێکسڵیسۆر کرایەوە، و لەلایەن تەلارسازی ئیتاڵی ماریۆ پالەنتیەوە دیزاین کراوە، و لەلایەن تەلارسازی ناوخۆیی جۆسێ پینزۆن دروستکراوە. [[شاعیر]] و شانۆی [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]] فێدریکۆ گارسیا لۆرکا لە تشرینی یەکەمی ١٩٣٣ تا ئازاری ١٩٣٤ لێرە مایەوە لەکاتێکدا شانۆکەی بەناوی بودا دی سنگەر لە نزیک شانۆی ئاڤێنیدا نمایش کرا.<ref>Luongo, Michael. ''Frommer's Buenos Aires''. Hoboken, NJ: Wiley Publishing, 2001.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20131213161415/http://castelarhotel.com.ar/en/index.html Hotel Castelar] {{پۆلی کۆمنز|Hotel Castelar}} [[پۆل:ھۆتێلەکانی بوێنس ئایرس]] [[پۆل:ھۆتێل]] jis0txcw36poqr08tpwxzq8dz3jh3ka 0 171071 1675027 1403171 2026-09-25T13:35:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1675027 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی | ناو = قادری حاجی عەلی | وێنە = | قەبارەی وێنە = | جێگری_وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = قادر حاجی عەلی | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٥٥ | شوێنی لەدایکبوون = [[سلێمانی]] | ڕێکەوتی مردن = {{ڕێکەوتی مەرگ و تەمەن|٢٠٢٠|١١|١٠|١٩٥٥}} | شوێنی مردن = سلێمانی | ھۆکاری مردن = [[کۆڤید ١٩]] | شوێنی گۆڕ = | مۆنۆمێنتەکان = | نیشتەجێ = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | پیشە = [[سیاسەتوان]]{{ھن}}[[پێشمەرگە]] | ساڵانی چالاکی = ١٩٨٠ - ٢٠٢٠ | خاوەنکار = | ڕێکخراو = | ناوبانگ = | کارە_دیارەکان = | حیزب = [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] (۱۹٨۰—۲۰۰۹){{ھن}}[[بزووتنەوەی گۆڕان]] (۲۰۰۹—۲۰۱۹) | بزاڤ = [[کوردایەتی]] | بەرانبەرەکان = | ئایین = | ھاوسەر = | منداڵەکان = | باوان = | خزمەکان = [[حەمە جەزا]] (برا) | خەڵاتەکان = | واژوو = | جێگری_واژوو = | قەبارەی_واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان = }} '''قادر حاجی عەلی''' (١٩٥٥ – ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠) [[سیاسەتوان]]ێکی کوردی [[باشووری کوردستان]] بوو. [[پێشمەرگە]] بووە لە شۆڕشەکانی باشووری کوردستان. دامەزرێنەری [[دەزگاری زانیاریی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|دەزگاری زانیاریی]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] و ھاودامەزرێنەری [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بووە. == ژیان و کار == === ژیانی کەسی === قادری حاجی عەلی لە ساڵی ١٩٥٥ لە [[سلێمانی]] لەدایکبووە. بەشی جیۆلۆجی لە [[زانکۆی سلێمانی]] تەواو کردووە. دوو جار ھاوسەرگیریی کردووە و سێ منداڵی بووە. === ژیانی سیاسی === ساڵی ١٩٨٠ چووەتە شاخ و بووەتە پێشمەرگە. لە تەمەنی ٢٨ ساڵی بووەتە ئەندامی سەرکردایەتیی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]]. ساڵی ١٩٩٤ دەزگای زانیاریی یەکێتیی نیشتمانی کوردستانی دامەزراندووە، ھەروەھا ئەندامی سەرکردایەتی و مەکتەبی سیاسیی ئەو حیزبە بووە. لە ١٩٩٨ تا ٢٠٠٠ کارگێڕی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قادری حاجی عەلی کۆچی دواییکرد|ناونیشان=https://www.xendan.org/detailnews.aspx?jimare=117020&babet=1&relat=1024|وێبگە=xendan.org|بڵاوکەرەوە=خەندان|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠}}</ref> دوای دروستبوونی [[بزووتنەوەی گۆڕان]] بە ڕابەرایەتیی [[نەوشیروان مستەفا]] لە ساڵی ٢٠٠٩، دەچێتە نێو بزووتنەوەکە و دەبێتە یەکێک لە دامەزرێنەرانی بزووتنەوەکە. تا کۆچی دواییی ڕێکخەری بزووتنەوەکە لە گۆڕان بەردەوامیی بە کاری سیاسیی دا و دوای ئەوە وازی لە بزووتنەوەکە ھێنا. تا کۆچی دوایی کرد بەفەرمی نەچووە نێو ھیچ حیزبێکی دیکە. === مەرگ === قادری حاجی عەلی لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ بەھۆی تووشبوونی بە [[کۆڤید ١٩|ڤایرۆسی کۆرۆنا]] لە سلێمانی کۆچی دوایی کرد.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قادری حاجی عەلی کۆچی دوایی کرد.. نوێکرایەوە|ناونیشان=https://rojnews.news/%DA%AF%D8%B4%D8%AA%DB%8C/%D9%82%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%B9%DB%95%D9%84%DB%8C-%DA%A9%DB%86%DA%86%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|وێبگە=RojNews|بڵاوکەرەوە=ڕۆژ نیوز|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201110070533/https://rojnews.news/%da%af%d8%b4%d8%aa%db%8c/%d9%82%d8%a7%d8%af%d8%b1-%d8%ad%d8%a7%d8%ac%db%8c-%d8%b9%db%95%d9%84%db%8c-%da%a9%db%86%da%86%db%8c-%d8%af%d9%88%d8%a7%db%8c%db%8c-%da%a9%d8%b1%d8%af/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٥]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:سیاسەتوانە کوردەکان]] [[پۆل:خەڵکی سلێمانی]] [[پۆل:ئەندامەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] [[پۆل:ئەندامەکانی بزووتنەوەی گۆڕان]] 2qbh30l6k8o54aqlac8p0fohs61obph 0 171093 1675006 1668398 2026-09-25T12:37:00Z Dana Mohammed Othman 79005 بەسەرداچوونەوە 1675006 wikitext text/x-wiki '''کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان''' یان بە کورتی '''کۆمەڵە''' (پێشتر: '''کۆمەڵەی مارکسی–لینینیی کوردستان''') ڕێکخراوێکى [[کۆمۆنیزم|چەپی]] کوردی بوو لە [[باشووری کوردستان]]، لە ١٠ی حوزەیرانی ١٩٧٠ دامەزرا.<ref name=":3">کتێبی ناسنامەی حزبە کوردستانییەکان (ڕەوتیان - ئایدۆلۆژیان - ھەڵسەنگاندنیان)، لاپەڕە ١١٩–١٢٠، نووسینی مەسعوود عەبدولخالق، ھەولێر-٢٠٠٩.</ref><ref name=":0">ڕۆژی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> پێش دامەزراندنی کۆمەڵە، زۆرینەى ئەندامەکانى لە خەباتى کوردایەتى و پێشمەرگایەتى لە ڕیزەکانى شۆشى کورد چالاک بوون، بەڵام دواى هەرەسى شۆڕشى ئەیلول بە مەبەستى تەسلیم نەبوون و درێژەدان بە خەبات ڕێکخراوێکى چەپى نوێیان دامەزراند بە ناوى کۆمەڵە، کە زیاتر لەو گەنجە شۆڕشگێڕ و نوێخوازانە پێکهاتبوون کە بە تەسلیم بوون و کۆتاییهاتنى شۆڕش ڕازی نەبوون، ئامانجیان دەستپێکردنەوەى شۆڕشێکى مۆدێرن بوو بۆ بەدەستهێنانى مافى کورد لە باشورى کوردستان<ref>کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان، ماڵپەڕی دیپلۆماتیک مەگەزین، ڕۆژی ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> لە ساڵی ١٩٧٦، کۆمەڵە شەڕی چەکداری لەبەرامبەر [[حیزبی بەعس]] ڕاگەیاند.<ref name=":0"/> چالاکییەکانی کۆمەڵە بەنھێنی ئەنجام دەدران.<ref>کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان ، لە ٧ی ئابی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> هەروەها کۆمەڵە هەوێنى دامەزراندنى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بوو بە ڕابەرایەتى ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال تاڵەبانى]]) و بەهێزترین هێڵى نێو یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بوو، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٩ کۆمەڵە ھەڵوەشایەوە. == مێژوو == کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان لە ١٠ی حوزەیرانی ١٩٧٠ لەلایەن ھەریەکە لە [[شەھاب شێخ نووری]]، [[وەستا ئەنوەر]] و [[جەعفەر کۆیی]] دامەزرا.<ref name=":3"/> لە ساڵی ١٩٧٦، ھەر سێ دامەزرێنەرەکەی کۆمەڵە لەلایەن دەسەڵاتی شای ئێرانەوە ڕادەستی عێراق کرانەوە و لە ٢١ی تشرینی دووەمی ١٩٧٦ لەسێدارە دران.<ref name=":3"/> لە ساڵی ١٩٧٦، کۆمەڵە بوو بە باڵێک لە یەکێتیی نیشتمانی کوردستان لەژێر ناوی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان.<ref name=":3"/> لە ساڵی ١٩٨٦، لەدوای دامەزراندنی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتیی نیشتمانی کوردستان]] ئەوا لەژێر ناوی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستانەوە وەک هێڵێکى بنچینەیی و بەهێز تێکەڵ بە [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتیی نیشتمانی کوردستان]] دەبێت و ئەندام و دامەزرێنەرانی کۆمەڵە چوونە نێو ئەم پارتە نوێیە.<ref>کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان ، ڕۆژنیوس، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref>کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref name=":1">کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان ماڵپەڕی سنوورمیدیا، ن، ١٨ی ئایاری ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە.</ref> دوای کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی لە ساڵی ١٩٩٢، کۆمەڵە بەیەکجاری هەڵوەشایەوە.<ref name=":3"/> == کەسایەتییەکان == * [[شەھاب شێخ نووری]]/خاڵە شەھاب (دامەزرێنەر) * [[وەستا ئەنوەر]] (دامەزرێنەر) * [[جەعفەر کۆیی]] (دامەزرێنەر) * [[شاسوار جەلال سەعید]]/ئارام (دەستەی دامەزرێنەران و سکرتێری کۆمەڵە بووە) * ئازاد ھەورامی * [[کاوە عەلی ساڵح]] * [[نەوشیروان مستەفا]] (سکرتێری کۆمەڵە بووە) * [[مەلا بەختیار]] * [[قادر حاجی عەلی]] (ئەندامی سەرکردایەتی) * [[عومەر سەید عەلی|عومەری سەید عەلی]] * [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20081121154236446&lng=1 فەرەیدوون عەبدولقادر] (دەستەی دامەزرێنەران) * ئاوات غەفور * جەبار فەرمان * شێخ دارۆ شێخ نورى * شەهید عەلى سالح * [[کاکە حەمە (محمد عوسمان عەلى ئاغا)|کاکە حەمەی ڕێکخستن]] * هۆشمەند هەورامى * [[کۆسرەت ڕەسووڵ عەلی|کۆسرەت ڕەسول عەلی]] * [[ئەرسەلان باییز|ئەرسەلان بایز]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{حیزبە کۆمۆنیستەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت}} [[پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی عێراق]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]] [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی کوردستان]] 9iqaxwpztp17dplwocrnsa4whp44t89 1675007 1675006 2026-09-25T12:39:47Z Dana Mohammed Othman 79005 /* کەسایەتییەکان */ 1675007 wikitext text/x-wiki '''کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان''' یان بە کورتی '''کۆمەڵە''' (پێشتر: '''کۆمەڵەی مارکسی–لینینیی کوردستان''') ڕێکخراوێکى [[کۆمۆنیزم|چەپی]] کوردی بوو لە [[باشووری کوردستان]]، لە ١٠ی حوزەیرانی ١٩٧٠ دامەزرا.<ref name=":3">کتێبی ناسنامەی حزبە کوردستانییەکان (ڕەوتیان - ئایدۆلۆژیان - ھەڵسەنگاندنیان)، لاپەڕە ١١٩–١٢٠، نووسینی مەسعوود عەبدولخالق، ھەولێر-٢٠٠٩.</ref><ref name=":0">ڕۆژی ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> پێش دامەزراندنی کۆمەڵە، زۆرینەى ئەندامەکانى لە خەباتى کوردایەتى و پێشمەرگایەتى لە ڕیزەکانى شۆشى کورد چالاک بوون، بەڵام دواى هەرەسى شۆڕشى ئەیلول بە مەبەستى تەسلیم نەبوون و درێژەدان بە خەبات ڕێکخراوێکى چەپى نوێیان دامەزراند بە ناوى کۆمەڵە، کە زیاتر لەو گەنجە شۆڕشگێڕ و نوێخوازانە پێکهاتبوون کە بە تەسلیم بوون و کۆتاییهاتنى شۆڕش ڕازی نەبوون، ئامانجیان دەستپێکردنەوەى شۆڕشێکى مۆدێرن بوو بۆ بەدەستهێنانى مافى کورد لە باشورى کوردستان<ref>کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان، ماڵپەڕی دیپلۆماتیک مەگەزین، ڕۆژی ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> لە ساڵی ١٩٧٦، کۆمەڵە شەڕی چەکداری لەبەرامبەر [[حیزبی بەعس]] ڕاگەیاند.<ref name=":0"/> چالاکییەکانی کۆمەڵە بەنھێنی ئەنجام دەدران.<ref>کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان ، لە ٧ی ئابی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref> هەروەها کۆمەڵە هەوێنى دامەزراندنى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بوو بە ڕابەرایەتى ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال تاڵەبانى]]) و بەهێزترین هێڵى نێو یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بوو، بەڵام لە ساڵی ١٩٨٩ کۆمەڵە ھەڵوەشایەوە. == مێژوو == کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان لە ١٠ی حوزەیرانی ١٩٧٠ لەلایەن ھەریەکە لە [[شەھاب شێخ نووری]]، [[وەستا ئەنوەر]] و [[جەعفەر کۆیی]] دامەزرا.<ref name=":3"/> لە ساڵی ١٩٧٦، ھەر سێ دامەزرێنەرەکەی کۆمەڵە لەلایەن دەسەڵاتی شای ئێرانەوە ڕادەستی عێراق کرانەوە و لە ٢١ی تشرینی دووەمی ١٩٧٦ لەسێدارە دران.<ref name=":3"/> لە ساڵی ١٩٧٦، کۆمەڵە بوو بە باڵێک لە یەکێتیی نیشتمانی کوردستان لەژێر ناوی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان.<ref name=":3"/> لە ساڵی ١٩٨٦، لەدوای دامەزراندنی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتیی نیشتمانی کوردستان]] ئەوا لەژێر ناوی کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستانەوە وەک هێڵێکى بنچینەیی و بەهێز تێکەڵ بە [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتیی نیشتمانی کوردستان]] دەبێت و ئەندام و دامەزرێنەرانی کۆمەڵە چوونە نێو ئەم پارتە نوێیە.<ref>کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان ، ڕۆژنیوس، ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٠ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref>کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠١٩ بڵاوکراوەتەوە.</ref><ref name=":1">کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان ماڵپەڕی سنوورمیدیا، ن، ١٨ی ئایاری ٢٠١٧ بڵاوکراوەتەوە.</ref> دوای کۆنگرەی یەکەمی یەکێتی لە ساڵی ١٩٩٢، کۆمەڵە بەیەکجاری هەڵوەشایەوە.<ref name=":3"/> == کەسایەتییەکان == * [[شەھاب شێخ نووری]]/خاڵە شەھاب (دامەزرێنەر) * [[وەستا ئەنوەر]] (دامەزرێنەر) * [[جەعفەر کۆیی]] (دامەزرێنەر) * [[شاسوار جەلال سەعید]]/ئارام (دەستەی دامەزرێنەران و سکرتێری کۆمەڵە بووە) * ئازاد ھەورامی * [[کاوە عەلی ساڵح]] * [[نەوشیروان مستەفا]] (سکرتێری کۆمەڵە بووە) * [[مەلا بەختیار]] * [[قادر حاجی عەلی]] (ئەندامی سەرکردایەتی) * [[عومەر سەید عەلی|عومەری سەید عەلی]] * [https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20081121154236446&lng=1 فەرەیدوون عەبدولقادر] (دەستەی دامەزرێنەران) * ئاوات غەفور * [[جەبار فەرمان]] * شێخ دارۆ شێخ نورى * شەهید عەلى سالح * [[کاکە حەمە (محمد عوسمان عەلى ئاغا)|کاکە حەمەی ڕێکخستن]] * هۆشمەند هەورامى * [[کۆسرەت ڕەسووڵ عەلی|کۆسرەت ڕەسول عەلی]] * [[ئەرسەلان باییز|ئەرسەلان بایز]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{ڕێکخراوە سیاسییەکانی کوردستان}} {{حیزبە سۆسیالیست و چەپەکانی کوردستان}} {{حیزبە کۆمۆنیستەکانی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت}} [[پۆل:حیزبەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:حیزبەکانی عێراق]] [[پۆل:ڕێکخراوە کوردییەکان]] [[پۆل:کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان]] [[پۆل:حیزبە کۆمۆنیستییەکانی کوردستان]] ma7vquxdpvvhfvu9pjs1egyvmbsyptl 0 174351 1675137 1650740 2026-09-25T16:38:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675137 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قالقاچی | ناوی_فەرمی = قالقاچی - Qalqaçı | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Qalqachi | جۆری_نیشتنگە = [[دێ|گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=38.1071|frame-long=45.138|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>https://www.parliament.krd/</ref>{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ئەنزەل|ئەنزەل]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری ئەنزەلا ئەڤراز|ئەنزەلا ئەڤراز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1310 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 269 | دانیشتووان_لە = ٢٠٠٦ | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قالقاچی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری ئەنزەلا ئەڤراز]]، [[ناوچەی ئەنزەل]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قالقاچی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[دەریاچەی ورمێ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مقەتێلی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[دەریاچەی ورمێ]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[موغول]].<ref>http://wikimapia.org/</ref><ref>http://www.krso.net/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070708/http://www.krso.net/ |date= ٣ی شوباتی ٢٠٢٠ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٦٩) کەس و (٧٣) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان لە نەتەوەی [[ئازەربایجانی|ئازەری]]ن. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە موسوڵمانن و لەسەر مەزھەبی ([[شیعە]])ن. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]]<ref>https://books.google.iq/books?</ref> == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] jjgdui9ed1c74uzjf57980j3igo8d64 0 174536 1675290 1673974 2026-09-25T20:15:57Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675290 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''کەریمە بەلووچ''' ({{بە ئینگلیزی|Karima Baloch}}؛ ١٩٨٣ و ٢٠٢٠) ژنە چالاکوانی [[خەڵکی بەلۆچ|بەلۆچ]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Grief, anger and a curfew as Pakistani activist Karima Baloch buried|ناونیشان=http://www.theguardian.com/world/2021/jan/25/body-of-karima-baloch-returned-to-pakistan|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210125091406/https://www.theguardian.com/world/2021/jan/25/body-of-karima-baloch-returned-to-pakistan|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=[[The Guardian]]|زمان=en}}</ref> ئەو لە پاکستان لەدایکبووە. چالاکوانی بواری ژنان و خەڵکی بەلۆچ بوو. ناچار بوو لە [[پاکستان]] ھەڵبێت و لە [[کەنەدا]] بگیرسێتەوە. لە کانونی یەکەمی ساڵی ٢٠٢٠دا لە کەنەدا گیانی لەدەست دا. تەرمەکەی لە [[دەریاچەی ئەنتاریۆ]]ی لەلای شاری [[تۆرنتۆ]]دا دۆزرایەوە. بڕێک مردنەکەیان بە کوژران دانا و دایانە پاڵ پاکستان، بەڵام پۆلیسی کەنەدا گوتی بەڵگەیان نییە کە مردنەکەی کوژران بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Perkel|یەکەم=Colin|ڕێکەوت=٢٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Family of Pakistan dissident Karima Mehrab urge thorough investigation into her death|ئیش=[[The Globe and Mail]]|ناونیشان=https://www.theglobeandmail.com/canada/toronto/article-family-of-pakistan-dissident-karima-mehrab-urge-thorough-investigation/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201225160932/https://www.theglobeandmail.com/canada/toronto/article-family-of-pakistan-dissident-karima-mehrab-urge-thorough-investigation/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Perkel|یەکەم=Colin|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Anger, suspicion after Pakistani dissident Karima Mehrab found dead in Toronto|ناونیشان=https://www.thestar.com/politics/2020/12/22/pakistani-dissident-karima-mehrab-found-dead-in-toronto-police-say-not-suspicious.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201224075017/https://www.thestar.com/politics/2020/12/22/pakistani-dissident-karima-mehrab-found-dead-in-toronto-police-say-not-suspicious.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=thestar.com|زمان=en}}</ref> ئەو لە ساڵی ٢٠١٦دا بە یەکێک لە ١٠٠ ژنی کاریگەری جیھان دانراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|سەردێڕ=Baloch activist vocal about Pakistan goes missing, found dead in Toronto|زمان=en|ناونیشان=https://www.hindustantimes.com/world-news/baloch-activist-vocal-about-pakistan-goes-missing-found-dead-in-toronto/story-ciSZbKkMPMx9MwyyPfGO9M.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201224212051/https://www.hindustantimes.com/world-news/eu-s-ursula-von-der-leyen-says-brexit-deal-fair-balanced-and-right/story-wsKKyC2zUlfdzPdn8QBIGP.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Karima Baloch|کەریمە بەلۆچ}} {{تووڵی دەروازە|ژن|ژیاننامە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٠]] [[پۆل:بەلۆچ]] b0et8hl70ry1j8m3xqpzphz7onkfud2 0 175257 1675492 1650646 2026-09-26T07:34:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675492 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قووجغ | ناوی_فەرمی = قویوجق - Quyucuq | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = Quyujoq | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.9062|frame-long=44.883|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ئەنزەل|ئەنزەل]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری ئەنزەلا نشیو|ئەنزەلا نشیو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1684 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 93 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قووجغ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری ئەنزەلا نشیو]]، [[ناوچەی ئەنزەل]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قووجغ''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بلەغۆ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کانی شرۆک]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سنجلێک]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[میراوا، سۆما|میراوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٩٣) کەس و (١٤) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بە پێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] ec2bwdrck93fwd1c43y9jv0mrv7yc9e 0 176005 1675156 1538354 2026-09-25T17:33:38Z Bilalinfo 57400 1675156 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''''گیسو''''' درێژەی وەرزی یەکەمی زنجیرە درامای ئاشقانەیە لە دەرهێنانی [[منوچهر هادی|مەنوچەهر هادی]] و ئامادەکردنی [[هومن کبیری|هومەن کەبیری]] . ئەم زنجیرەیە بەشێوەیەکی هەفتانە (چوارشەمان) کاتژمێر ۷:۳۰ لە پلاتفۆرمی [[نماوا]] بڵاودەکرێتەوە. یەکەمین ئەڵقەی ئەم زنجیرەیە لە چوارشەممە ۱۳ ئازار ۲۰۲۱ بڵاوکرایەوە. {{جعبه تلویزیون|show_name=گیسو|picture_format=|producer=[[هومن کبیری]]|editor=|location=[[تهران]]|cinematography=محمد افسری|camera=|runtime=|distributor=[[نماوا]]|channel=[[رسانه خانگی|شبکه نمایش خانگی]]|audio_format=|num_episodes=فصل اول ([[عاشقانه (مجموعه نمایش خانگی)|عاشقانه]]): ۱۷ قسمت{{سخ}} فصل دوم: ۱۷ قسمت|first_run=۱۳ اسفندماه ۱۳۹۹<ref name="isn">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://farhang.co/17801/%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D8%B3%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A7 |سەردێڕ=زمان پخش سریال گیسو یا عاشقانه 2 بالاخره مشخص شد |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210712213405/https://farhang.co/17801/%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D8%B3%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A7 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|first_aired=|last_aired=|preceded_by=|followed_by=|related=|website=https://gisooseries.com/|website_title=سایت سریال گیسو|executive_producer=|language=[[فارسی]]|image=Gisoo.jpg|creative_director=|caption=|show_name_2=عاشقانه ۲|genre=[[درام (فیلم و تلویزیون)|درام]]{{سخ}}[[فیلم عاشقانه|رمانتیک]]{{سخ}}[[فیلم عاشقانه|عاشقانه]]|format=|creator=|developer=|writer=[[علیرضا کاظمی‌پور]]{{سخ}}[[سعید جلالی]]|director=[[منوچهر هادی]]|presenter=|country={{پرچم|ایران}}|starring=[[محمدرضا گلزار]]{{سخ}}[[ساره بیات]]{{سخ}}[[هانیه توسلی]]{{سخ}}[[هومن سیدی]]{{سخ}}[[حسین یاری]]{{سخ}}[[مسعود رایگان]]{{سخ}}[[بیژن امکانیان]]{{سخ}}[[بهاره رهنما]]{{سخ}}[[شمسی فضل الهی]] {{سخ}}[[سید جمشید حسینی]]{{سخ}}[[علیرضا زمانی نسب]]{{سخ}}[[آزاده ریاضی]]{{سخ}}[[سانیا سالاری]]{{سخ}}[[جولیا پانلی]]|judges=|voices=|narrated=|theme_music_composer=|opentheme=[[فرزاد فرزین]]: عاشقانه|endtheme=[[محمدرضا گلزار]]: به دادم برس|composer=|production_website=}} == چیرۆکەکە == ڕەزا(حوسێن یاری) کەوتۆتە ناو گێژاوێکەوە کە بۆ هاتنەدەرلێی پێویستی بە یارمەتی سوهەیل (محەمەد ڕەزا گوڵزار) و پەیمان ([[ھومەن سەیدی]]) یە. بەڵام پیلانەکەی ئەوان بەوشێوەیەی کە دەیانەوێت ناچێتە پێش و ڕووداوگەلێک ڕوودەدات کە کۆنترۆڵی بارودۆخەکە لە دەستی هەمووان دەردەچێت و ...هتد == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ئەکتەر<ref>{{یادکرد وب|عنوان=عکس و اسامی بازیگران سریال گیسو + داستان و زمان پخش دقیق|نشانی=https://www.parsnaz.com/عکس-اسامی-بازیگران-سریال-گیسو.html|وبگاه=سایت تفریحی و سرگرمی پارس ناز|تاریخ=2021-01-10|بازبینی=2021-03-02}}</ref> !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوە |- |محەمەد ڕەزا گوڵزار |سوهەیل بەقایی |هاوسەری پگاه ، هاوڕێی ڕەزا و پەیمان |- |[[سارە بەیات]] |پگاه دادگر |هاوسەری سوهەیل، دکتۆری ژنان |- |هانیە تەوەسولی |کتایون | |- |مسعود رایگان |یونس شکیبا |باوکی ڕەزا و موحسین، هاوسەری مەهین، خەزووری ڕێحانه رستاک و مونا، باپیرەی دنا |- |[[ھومەن سەیدی]] |پەیمان رستاگ |هاوڕێی سوهەیل، برای ژنەکەی ڕەزا، هاوسەری پێشووی دۆرسا، دەزگیرانی لوسیا |- |[[حوسێن یاری]] |ڕەزا شکیبا |هاوڕێی سوهەیل و پەیمان، کوڕی یونس و مەهین، برای موحسین، برای هاوسەرەکەی مونا |- |شمسی فضل‌الهی |مەهین کیانی |دایکی ڕەزا و موحسین، هاوسەری یونس شەکیبا، خەسووی ڕێحانه و مونا، داپیرەی دنا |- |سانیا سالاری |نازی هوشیار | |- |علیرضا زمانی‌نسب |موحسین شکیبا |برای ڕەزا، کوڕی یونس و مەهین، هاوسەری مونا، برای هاوسەری ڕێحانه، مامی دنا |- |آزاده ریاضی |مونا |هاوسەری موحسین، بووکی یونس و مەهین، ژنی براکەی ڕەزا |- |سید جمشید حسینی |حوجەت | |- |تورج ثمینی‌پور |هوتەن | |- |جولیا پانلی |لوسیا |دەزگیرانی پەیمان |- |علی زرینی |هۆشەنگ حبیبی |باوکی دۆرسا، هاوسەری ئازەر ، هاوسەری پووری پگاە |- |مونا جمال‌پور |ئازەر |دایکی دۆرسا، هاوسەری هۆشەنگ، پووری پگاه |- |بنیامین هادی | |یاریدەدەری حوجەت |- |مسعود هادی | |سەرهەنگی بنکەی پۆلیس |- |حسین دالمن | |باوکی کەتایون |- |بهاره رهنما |ئەفرا | |- |بیژن امکانیان |هۆشەنگ | |- |همراز اکبری |دنا شکیبا |کچی ڕەزا و ڕێحانە ، نەوەی یونس و مەهین |- |مانی آخشی | |کوڕی موحسین و مونا، نەوەی یونس و مەهین |- |ریحانه حسینی | |کچی موحسین و مونا، نەوەی یونس و مەهین |- |رومیسا طاهری | |کچی نازی |- |غزل نعمتیان | |کچی ڕەحمان |- |هانیه حسینی | |منداڵی خانەی بێ سەرپەرشتان |- |} == گۆرانیەکانی دراماکە == {| class="wikitable" !ناونیشان !ناوی گۆرانی !گۆرانیبێژ |- |گۆرانی سەرەتا |ئاشقانه |فەرزاد فەرزین |- |گۆرانی کۆتایی |به دادم برس |محەمەد ڕەزا گوڵزار |- |} * == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} * {{IMDb title|tt6217938}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 0wemlk716fv6j9z0tbko8dqs0tn6gvq 1675227 1675156 2026-09-25T20:02:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}}؛ لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675227 wikitext text/x-wiki {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{سخ}} {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} '''''گیسو''''' درێژەی وەرزی یەکەمی زنجیرە درامای ئاشقانەیە لە دەرهێنانی [[منوچهر هادی|مەنوچەهر هادی]] و ئامادەکردنی [[هومن کبیری|هومەن کەبیری]] . ئەم زنجیرەیە بەشێوەیەکی هەفتانە (چوارشەمان) کاتژمێر ۷:۳۰ لە پلاتفۆرمی [[نماوا]] بڵاودەکرێتەوە. یەکەمین ئەڵقەی ئەم زنجیرەیە لە چوارشەممە ۱۳ ئازار ۲۰۲۱ بڵاوکرایەوە. {{جعبه تلویزیون|show_name=گیسو|picture_format=|producer=[[هومن کبیری]]|editor=|location=[[تهران]]|cinematography=محمد افسری|camera=|runtime=|distributor=[[نماوا]]|channel=[[رسانه خانگی|شبکه نمایش خانگی]]|audio_format=|num_episodes=فصل اول ([[عاشقانه (مجموعه نمایش خانگی)|عاشقانه]]): ۱۷ قسمتفصل دوم: ۱۷ قسمت|first_run=۱۳ اسفندماه ۱۳۹۹<ref name="isn">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://farhang.co/17801/%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D8%B3%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A7 |سەردێڕ=زمان پخش سریال گیسو یا عاشقانه 2 بالاخره مشخص شد |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی ئابی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210712213405/https://farhang.co/17801/%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D8%B3%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%85%D8%A7%D9%88%D8%A7 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|first_aired=|last_aired=|preceded_by=|followed_by=|related=|website=https://gisooseries.com/|website_title=سایت سریال گیسو|executive_producer=|language=[[فارسی]]|image=Gisoo.jpg|creative_director=|caption=|show_name_2=عاشقانه ۲|genre=[[درام (فیلم و تلویزیون)|درام]][[فیلم عاشقانه|رمانتیک]][[فیلم عاشقانه|عاشقانه]]|format=|creator=|developer=|writer=[[علیرضا کاظمی‌پور]][[سعید جلالی]]|director=[[منوچهر هادی]]|presenter=|country={{پرچم|ایران}}|starring=[[محمدرضا گلزار]][[ساره بیات]][[هانیه توسلی]][[هومن سیدی]][[حسین یاری]][[مسعود رایگان]][[بیژن امکانیان]][[بهاره رهنما]][[شمسی فضل الهی]] [[سید جمشید حسینی]][[علیرضا زمانی نسب]][[آزاده ریاضی]][[سانیا سالاری]][[جولیا پانلی]]|judges=|voices=|narrated=|theme_music_composer=|opentheme=[[فرزاد فرزین]]: عاشقانه|endtheme=[[محمدرضا گلزار]]: به دادم برس|composer=|production_website=}} == چیرۆکەکە == ڕەزا(حوسێن یاری) کەوتۆتە ناو گێژاوێکەوە کە بۆ هاتنەدەرلێی پێویستی بە یارمەتی سوهەیل (محەمەد ڕەزا گوڵزار) و پەیمان ([[ھومەن سەیدی]]) یە. بەڵام پیلانەکەی ئەوان بەوشێوەیەی کە دەیانەوێت ناچێتە پێش و ڕووداوگەلێک ڕوودەدات کە کۆنترۆڵی بارودۆخەکە لە دەستی هەمووان دەردەچێت و ...هتد == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ئەکتەر<ref>{{یادکرد وب|عنوان=عکس و اسامی بازیگران سریال گیسو + داستان و زمان پخش دقیق|نشانی=https://www.parsnaz.com/عکس-اسامی-بازیگران-سریال-گیسو.html|وبگاه=سایت تفریحی و سرگرمی پارس ناز|تاریخ=2021-01-10|بازبینی=2021-03-02}}</ref> !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوە |- |محەمەد ڕەزا گوڵزار |سوهەیل بەقایی |هاوسەری پگاه ، هاوڕێی ڕەزا و پەیمان |- |[[سارە بەیات]] |پگاه دادگر |هاوسەری سوهەیل، دکتۆری ژنان |- |هانیە تەوەسولی |کتایون | |- |مسعود رایگان |یونس شکیبا |باوکی ڕەزا و موحسین، هاوسەری مەهین، خەزووری ڕێحانه رستاک و مونا، باپیرەی دنا |- |[[ھومەن سەیدی]] |پەیمان رستاگ |هاوڕێی سوهەیل، برای ژنەکەی ڕەزا، هاوسەری پێشووی دۆرسا، دەزگیرانی لوسیا |- |[[حوسێن یاری]] |ڕەزا شکیبا |هاوڕێی سوهەیل و پەیمان، کوڕی یونس و مەهین، برای موحسین، برای هاوسەرەکەی مونا |- |شمسی فضل‌الهی |مەهین کیانی |دایکی ڕەزا و موحسین، هاوسەری یونس شەکیبا، خەسووی ڕێحانه و مونا، داپیرەی دنا |- |سانیا سالاری |نازی هوشیار | |- |علیرضا زمانی‌نسب |موحسین شکیبا |برای ڕەزا، کوڕی یونس و مەهین، هاوسەری مونا، برای هاوسەری ڕێحانه، مامی دنا |- |آزاده ریاضی |مونا |هاوسەری موحسین، بووکی یونس و مەهین، ژنی براکەی ڕەزا |- |سید جمشید حسینی |حوجەت | |- |تورج ثمینی‌پور |هوتەن | |- |جولیا پانلی |لوسیا |دەزگیرانی پەیمان |- |علی زرینی |هۆشەنگ حبیبی |باوکی دۆرسا، هاوسەری ئازەر ، هاوسەری پووری پگاە |- |مونا جمال‌پور |ئازەر |دایکی دۆرسا، هاوسەری هۆشەنگ، پووری پگاه |- |بنیامین هادی | |یاریدەدەری حوجەت |- |مسعود هادی | |سەرهەنگی بنکەی پۆلیس |- |حسین دالمن | |باوکی کەتایون |- |بهاره رهنما |ئەفرا | |- |بیژن امکانیان |هۆشەنگ | |- |همراز اکبری |دنا شکیبا |کچی ڕەزا و ڕێحانە ، نەوەی یونس و مەهین |- |مانی آخشی | |کوڕی موحسین و مونا، نەوەی یونس و مەهین |- |ریحانه حسینی | |کچی موحسین و مونا، نەوەی یونس و مەهین |- |رومیسا طاهری | |کچی نازی |- |غزل نعمتیان | |کچی ڕەحمان |- |هانیه حسینی | |منداڵی خانەی بێ سەرپەرشتان |- |} == گۆرانیەکانی دراماکە == {| class="wikitable" !ناونیشان !ناوی گۆرانی !گۆرانیبێژ |- |گۆرانی سەرەتا |ئاشقانه |فەرزاد فەرزین |- |گۆرانی کۆتایی |به دادم برس |محەمەد ڕەزا گوڵزار |- |} * == سەرچاوە == {{سەرچاوەکان}} * {{IMDb title|tt6217938}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 4zvghtla8q4caucltajojqzzl5to2ic 0 176828 1675257 1674696 2026-09-25T20:07:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675257 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox book | author = حەسەن مەحموود حەمەکەریم | name = فەتواکەی مەلای خەتێ ئەفسانەی مێژوونووسێک | country = کوردستان | language = کوردی | published = ٢٠٠٦ | image = فەتواکەی_مەلای_خەتێ.jpg | caption = بەرگی چاپی یەکەم | genre = مێژوویی }}'''''فەتواکەی مەلای خەتێ ئەفسانەی مێژوونووسێک''''' لێکۆڵینەوەیەکی [[مێژوو|مێژوویە]] لە نووسینی مێژوونووسی کورد حەسەن مەحموود حەمەکەریم لە ساڵی ٢٠٠٦ بڵاوکراوەتەوە. لێکۆڵینەوەکە باس لە فەتوایەکی مەلای خەتێ دەکات، کە بە قسەی ھەندێک مێژوونووس،<ref>یەکێک لەو مێژوونووسانە [[حوسێن حوزنی موکریانی|حسێن حوزنی موکریانییە]]، کە لە کتێبەکەی بە ناوی (مێژووی میرانی سۆران) باس لەو بابەتە دەکات.</ref> بووەتە ھۆی ڕووخانی [[میرنشینی سۆران]]. لێرەدا نووسەر باس لەوە دەکات کە فەتواکە ھەڵبەستراوە وئەو فەتوایە نە بە شوێنەوار دۆزراوەتەوە ونە لە زاری قوتابییەکانییەوە بیستراوە. ھەر لە لێکۆلێنەوەکە باس لە ھۆکارەکانی ڕووخانی میرنشنەکە دەکات وبە کورتی باس لە مێژووی میرنشینی سۆران دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/opinion/231120222|ڕێکەوتی سەردان=٨ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> == ناوەڕۆک == نووسەر لە پێشەکی کتێبەکەیدا باس لە کورد دەکات وەسفی گەلەکەی دەدات ودەڵێت «کورد یەکێکە لە گەلە زیندوەکانی سەر گۆی زەوی، مێژووەکەی وا نیشان دەدات کە لە کۆنترین گەلانی ڕۆژ ھەڵاتی ناوەڕاست بێت، سەرچاوەکان چالاکی وڕووداوی زۆری ئەم میللەتەیان گێڕاوەتەوە، خاوەنی مێژوویەکی دەوڵەمەندە، لەگەڵ ئەوەشدا ھێشتا ھەر زۆر لای ونە».<ref>بڕوانە لاپەڕە ٣ی نامیلکەکە.</ref> ھەروەھا نووسەر باس لەوەش دەکا کە نووسینەوەی ھەندێک لە مێژووی کورد بە دەستی ڕۆژھەڵاتناسان وداگیرکەرانی دەوروبەری کورد بووەتە ھۆی زەقکردنەوەی خاڵە لاوازەکانی وپەراوێزخستنی خاڵە بەھێز وسەروەرییەکانی کورد، لەم بارەیەوە دەڵێت << مێژووی کورد بە زۆری لەلایەن ڕۆژھەڵاتناس، یان داگیرکەرانی دەرو دراوسێ، بە زەینی دوژمنکارانەی خۆیان نووسیویانە، شێواندویانە، کەم وزیادیان بۆ کردوە، لایەنە بەھێز وسەروەرییەکانیان شاردوەتەوە، لاوازەکانیشیان بە زەقی دەرخستوە، بەو جۆرەیان نیشان داوە کە کورد دڕندەیە، نەزانە، بێ سوودە، کاری لەسەر ناکرێ، بۆ ھیچ ھاوکێشەیەک ناشێ. ئەمە ستەمە لە کوردمان، لە خاکمان، لە بوونمان، لە مێژوومان، لە چارەنوسمان کراوە، بۆ ڕاستکردنەوەی، ھەوڵی دڵسۆزان، ڕەنجی شەو وڕۆژ، کات وسات وماوەی زۆری دەوێت.. !>> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب}} {{کتێب-کۆلکە}} [[پۆل:کتێبە کوردییەکان]] [[پۆل:کتێبە ئیسلامییەکان]] 54bn5bqntvl0lvjpvqwr30q04x8xvhj 4 177584 1675094 1674999 2026-09-25T15:41:53Z Bilalinfo 57400 /* ناوی وتار بنووسە */ بەشی نوێ 1675094 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٩:٣٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٥١٦٠٤٠}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٩:٣٤، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی) <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Drunkard_Morning_(TV_series)_poster.jpg#/media/File:Drunkard_Morning_(TV_series)_poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[کازیوەی خومار (ڕۆمان)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٣٨، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٥٢٣٥٠٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[کازیوەی خومار (ڕۆمان)]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٣٨، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٤٠، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٥٢٣٦٤٣}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Savage_(2025_Iranian_Series).jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Savage_(2025_Iranian_Series).jpg.<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[خۆشەویستییە پتەوەکەمان ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٤٣، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٥٢٣٧٩٢}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[خۆشەویستییە پتەوەکەمان ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٣، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Our_Sticky_Love_poster.png#/media/File:Our_Sticky_Love_poster.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[لێکۆڵەری بەڕێکەوت]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:٥٩، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٥٦٧٩٥٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[لێکۆڵەری بەڕێکەوت]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٥٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = لێکۆڵەری بەڕێکەوت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Accidental_Detective-poster.jpg#/media/File:The_Accidental_Detective-poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون]] == <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو -->مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٠:١٦، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٥٤، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٦٩٧٢٦١}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٥٤، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = زانکۆی ئازادی ئیسلامی<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Islamic_Azad_University_logo_(2).png#/media/File:Islamic_Azad_University_logo_(2).png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[ناوی وتار بنووسە]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٥:٤١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٧١٠٩١٣}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[فیلمنێت]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = فیلمنێت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Filmnet_Logo.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} qzlx2rmr2d4nbb91zf22adb9b2qz8r8 1675095 1675094 2026-09-25T15:42:13Z Bilalinfo 57400 /* ناوی وتار بنووسە */ 1675095 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(48h) |counter = 5 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 1 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} <!------------------ دەستکاری سەرەوە مەکە -------------------------------------> بە بارکردنی ھەر وێنەیەک تۆ ڕەزامەندیت بە [[ویکیپیدیا:سیاسەتی_بەکارھێنانی_وێنەکان|سیاسەتی بارکردنی وێنە]]، بۆ چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە بە دروستی بڕوانە ([[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/بەشی داواکاری/چۆنیەتی داواکردن|فێرکاری چۆنییەتی داواکردنی پەڕگە]]). {{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە|گەڕانەوە بۆ سەرەتا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و رێسا|class=mw-ui-neutral}}{{Clickable button 2|داواکاری نوێ پێشکەش بکە|url=https://w.wiki/3xb6|class=mw-ui-progressive}} <div class="anonymous-show boilerplate metadata" style="background:#dee; border:1px solid #00c; margin:0.5em; padding:0.5em;; padding: 1em; width:70%">'''تێبینی'''...{{ھن}} سوپاس بۆ ھەڵبژاردنی پڕۆژە، تکایە سەیرێکی [[ویکیپیدیا:داواکاریی بارکردنی پەڕگە/سیاسەت و ڕێسا/داواکار|سیاسەت و ڕێساکانی]] پڕۆژە بکە. </div><div class="user-show"> '''بەخێرھاتیت''' تکایە ئەو پەڕگەیەی ئەتەوێت باری بکەیت لێرە لە بەشێکی نوێ بەم شێوەیەی خوارەوە زانیارییەکانی تێدا بنووسە. == [[ئیبن ئادەم]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٠:٣٢، ١٩ی ئایاری ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢٠٩٤٨٠٥٩٦٧}} {{ڕەوشی داواکاری|3}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ٢٣:٠١، ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = <!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە -->بارکردنی وێنەی زاناکە | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ -->زانای کورد ئیبنو ئادەم | سەرچاوەی پەڕگە = <!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ -->https://kurdipedia.org/files/photos/2023/470657.JPG?ver=20230226020151 | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = {{کرا}} سڵاو [[ب:Ari Qasm|Ari Qasm]]، بۆ ئەم وێنەیە چونکە دروستکەری وێنەکە دیار نییە و لە ماڵپەڕە کوردییەکان بەبێ ئەوەی بزانن مافی پارێزراوە دانراوە، ھەنێ گۆڕانکاریم تیا کرد و چاکم کرد. ئێستا بەشێوەیەکی ئازاد لە ویکیمیدیا کۆمنز ئەتوانرێ بەکاربێ. سێریکە ئەگەر پێت باش بوو دایبنێ و بانگم بکەرەوە. سپاس بۆ چاوەڕوانییەکەت ([[:پەڕگە:Portrait of Ibn Adam al-Balaki AI Enhanced.jpg|بینینی وێنەکە]]) [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١٤:١٣، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::@[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] زۆر سوپاس، هیچ کێشەیەکی نییە. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ١٥:٢٢، ١ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) :::{{وب|Ari Qasm}} سپاس بۆ تۆش! [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ٠٨:٠٥، ٢ی نیسانی ٢٠٢٦ (UTC) ::: @[[بەکارھێنەر:-Haryad|-Haryad]] سڵاو تکایە ئاگاداربە پەڕەکە بۆ سڕینەوەی خێرا ھەڵبژێردراوە چونکە بەکارھێنانی ژیری دەستکرد بۆ کەسی ناسراو ڕێگەپێدراو نییە بڕوانە [[Commons:Commons:AIP|سیاسەتەکە لە کامنز]] بۆیە ئەم داواکاریە دەگەڕێنمەوە و لەحاڵەتی چاوەڕوانی دایدەنێم زۆر سپاس [[بەکارھێنەر:Sakura emad|—— 🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ١١:٢٣، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) ::::سڵاو {{وب|Sakura emad}} سپاس ئاگادارم. ئەگەر سڕایەوە، بەکارھێنەری لێ ئاگادار ئەکەمەوە کە داوای بەڕگەیەکی تر بکا (جگە لە [[ویکیپیدیا:دیاریکردنی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکان/تەختەئاگاداری#kurdipedia.org|کوردپێدیا]]) و پەڕگە نوێیەکەی بۆ بار ئەکەم. [[User:-Haryad |<span style="color:black; font-size:16px;">'''ʜᴀʀʏᴀᴅ'''</span>]] _{[[User Talk: -Haryad |<span style="color:yellow; Background:black ">'''ᴛᴀʟᴋ'''</span>]]} ١١:٣١، ٢٩ی ئایاری ٢٠٢٦ (UTC) }} == [[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٠٩:٣٤، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٥١٦٠٤٠}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٩:٣٤، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی) <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Drunkard_Morning_(TV_series)_poster.jpg#/media/File:Drunkard_Morning_(TV_series)_poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[کازیوەی خومار (ڕۆمان)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٣٨، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٥٢٣٥٠٥}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[کازیوەی خومار (ڕۆمان)]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٣٨، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF_%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٤٠، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٥٢٣٦٤٣}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Savage_(2025_Iranian_Series).jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Savage_(2025_Iranian_Series).jpg.<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[خۆشەویستییە پتەوەکەمان ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٤٣، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٥٢٣٧٩٢}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[خۆشەویستییە پتەوەکەمان ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٤٣، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Our_Sticky_Love_poster.png#/media/File:Our_Sticky_Love_poster.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[لێکۆڵەری بەڕێکەوت]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ٢٣:٥٩، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٥٦٧٩٥٤}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[لێکۆڵەری بەڕێکەوت]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٢٣:٥٩، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = لێکۆڵەری بەڕێکەوت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Accidental_Detective-poster.jpg#/media/File:The_Accidental_Detective-poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون]] == <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو -->مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ٠٠:١٦، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پۆستەری فیلم، پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون <!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Musa_Kalimullah_Be_Vaght-e_Tolue_Poster.jpg<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١١:٥٤، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٦٩٧٢٦١}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١١:٥٤، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = زانکۆی ئازادی ئیسلامی<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://en.wikipedia.org/wiki/File:Islamic_Azad_University_logo_(2).png#/media/File:Islamic_Azad_University_logo_(2).png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} == [[فیلمنێت]] == <!-- [[بەکارھێنەر:نموونە]] ١٥:٤١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٣٦ (UTC) -->{{User:Dexbot/DoNotArchiveUntil|٢١٠٥٧١٠٩١٣}} <!-- بۆ بارکەری پێداچوونەوەکەر، تکایە دوای ئەوەی وەڵامدانەوەی داواکارییەکە، ئەم لێدوانە و ھێڵەکەی سەرەوەش بسڕەوە --> <!-- end --> <!-- بۆ داواکار -- > <!-- تکایە ناوی ئەو وتارەی کە دەتەوێت پەڕگەکەی بۆ داوا بکەیت لەسەرەوەی ئێرە و لە بۆشاییی بابەتدا لەنێوان [[فیلمنێت]] بنووسە ئەگەر نەنووسرابوو --> {{ڕەوشی داواکاری|چاوەڕوانی}} {{داواکاریی بارکردنی پەڕگە | واژووی پێشکەشکەری داواکارییەکە = [[بەکارھێنەر:Bilalinfo|Bilalinfo]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Bilalinfo|لێدوان]]) ١٥:٤١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- دەستکاری مەکە --> | ھۆکاری داواکارییەکە = پەڕگەی نائازاد<!-- بۆ پێشکەشکەری داواکارییەکە: ھۆکاری داواکارییەکەت بنووسە --> | ناساندن = فیلمنێت<!-- پەڕگەکەت باسی چی دەکات و لەسەر چییە؟ --> | سەرچاوەی پەڕگە = https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:Filmnet_Logo.png<!-- سەرچاوەی پێویست بۆ پەڕگەکە بنووسە، کە لەکوێ ھاتووە و شوێنی کوێیە؟ --> | زانیاریی زیاتر = <!-- تکایە گەر ھەر زانیاریەکی پێویستی تر ھەیە، کە یارمەتیی بارکردنی پەڕگەکە دەدات، بینووسە --> | ھۆکاری ڕەتکردنەوەکە = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لە حاڵەتی ڕەتکردنەوەی داواکارییەکە، ھۆکارەکەی لێرەدا بنووسە --> | بەسەرداچوونەوەی داواکارییەکە لەلایەن = <!-- بۆ وەڵامدەرەکە: لێرە واژووەکەت بکە. --> }} dele7igoqw0zxb5523fynbrpwqtpcoo 0 178853 1675493 1650645 2026-09-26T07:35:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675493 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوونی | ناوی_فەرمی = Quni - قونی - Qûnî | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=38.0044|frame-long=44.7035|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سۆما و برادۆست|سۆما و برادۆست]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری سۆما ئەڤراز|سۆما ئەڤراز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1951 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 898 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوونی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری سۆما ئەڤراز]]، [[ناوچەی سۆما و برادۆست]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوونی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئونجەلغ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گەلەخڕ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باژێڕگە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بەھاراوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨٩٨) کەس و (١٤٠) خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتووانی گوندەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] kgqnzf3993ikcsbiugulm488f5ml70r 0 179156 1675216 1650722 2026-09-25T19:39:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675216 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قرنێسە | ناوی_فەرمی = Qernêsa - قرنسا - Qarnesa | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.7082|frame-long=44.8564|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی سۆما و برادۆست|سۆما و برادۆست]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری برادۆست|برادۆست]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1771 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 179 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قرنێسە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری برادۆست]]، [[ناوچەی سۆما و برادۆست]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قرنێسە''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کانی سپی، برادۆست|کانی سپی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ھەسپستان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەسار خرابە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گۆراناوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٧٩) کەس و (٣٣) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتووانی گوندەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم گوندە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] hgzx50wvxtmljzy414iu86dqrbzorcn 0 179228 1675142 1650739 2026-09-25T16:39:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675142 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|قامیشلۆ}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قامشلوو | ناوی_فەرمی = Qimişlû - قمشلو - Qameshlu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.211|frame-long=45.2296|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دۆڵ|دۆڵ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1648 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 172 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قامشلوو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دۆڵ]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قامشلوو''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کەمانە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دووڕبە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زێوە، دۆڵ|زێوە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بەردەکەشک]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٧٢) کەس و (٣٤) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] * [[قامیشلۆ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] rxuadjo097c22l0pupijxsr9sij72hg 0 179260 1675129 1650746 2026-09-25T16:37:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675129 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاسملوو | ناوی_فەرمی = Qasimlû - قاسملو - Qasemlu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.3462|frame-long=45.151|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو|چەمێ بەراندێزا نشیو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1344 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 447 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاسملوو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ بەراندێزا نشیو]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>سەرکردەی شۆڕشی کوردان و سکرتێری گشتی [[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران]]، [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] خەڵکی ئەم گوندەیە. == ناو == == جوگرافیا == '''قاسملوو''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کووکێ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حاجی بەکەولوو]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دۆڵەمە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەمەکان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٤٤٧) کەس و (٩٣) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کرمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] * [[عەبدولڕەحمان قاسملوو]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 78s2s9vnd72d3qz059u07e8rnpct71y 0 179340 1675208 1650726 2026-09-25T19:37:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675208 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قتلوو | ناوی_فەرمی = Qitlû - قطلو - Qotlu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.5067|frame-long=45.1383|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ بەراندێزا ئەڤراز|چەمێ بەراندێزا ئەڤراز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1299 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 716 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قتلوو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ بەراندێزا ئەڤراز]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قتلوو''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاغچە قەڵا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەرەئاغاج]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تەسمالوو]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[جامسلی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧١٦) کەس و (١٩٥) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 1n0qbvbg3esw2nmtkkmgsx6nx441jku 0 179342 1675418 1650674 2026-09-26T04:33:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675418 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قورشالوو | ناوی_فەرمی = Qûrşalû - قورشالو - Qurshalu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.5006|frame-long=45.1509|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ بەراندێزا ئەڤراز|چەمێ بەراندێزا ئەڤراز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1291 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 212 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قورشالوو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ بەراندێزا ئەڤراز]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قورشالوو''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گۆک تەپە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وەندایی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[چووپ تەراش]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بورھانلوو]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢١٢) کەس و (٥٩) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 07tp0d5os22ixakp61lg0yckkfaf66c 0 182111 1675244 1674852 2026-09-25T20:05:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675244 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی کەسایەتی/ویکیدراوە}} '''گوڵاڵە نووری ئەحمەد''' (لەدایکبووی ١٩٦٩ لە [[کەرکووک]]) شاعیر، چیرۆکنووس و ڕۆژنامەوانێکی کوردە. لە کەرکووک لە خێزانێکی [[کورد]] لەدایک بوو و لە [[مووسڵ]] لە خوێندنی عەرەبی خوێندوویەتی. ھەڵگری بڕوانامەی دیبلۆمە لە زمانی ڕووسی و دکتۆرای لە زمانی ئینگلیزی ھەیە. زۆر یەک لە پرۆژەکانی شیعر و وەرگێڕەکانی لەبارەی وێژەی ڕووسی دایە.<ref name="مولد تلقائيا1">[https://iwp.uiowa.edu/writers/gulala-noori-ahmed NOURI, Gulala | The International Writing Program<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201022005934/https://iwp.uiowa.edu/writers/gulala-noori-ahmed|date=2020-10-22}}</ref><ref>[http://alantologia.com/blogs/blog/3568/details كولالة نوري - تعريف بالكاتب | الأنطولوجيا<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214074446/http://alantologia.com/blogs/blog/3568/details|date=2021-02-14}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.alquds.co.uk/الشاعرة-الكردية-كولالة-نوري-المثقفون/ |سەردێڕ=الشاعرة الكردية كولالة نوري: المثقفون ينتظرون فريسة مختلفة عنهم كي ينقضوا عليها! {{!}} القدس العربي<!-- عنوان مولد بالبوت --> |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210214074650/https://www.alquds.co.uk/%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%8A%D8%A9-%D9%83%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%AB%D9%82%D9%81%D9%88%D9%86/}}</ref> == ژیاننامە == گوڵاڵە نووری لە ١٩٧٩ لە کەرکووک لە ناوچەی ئیمام قاسم لە خێزانێکی کورد لەدایک بووە. دواتر گواستراوەتەوە بۆ مووسڵ تا خوێندنەکەی تەواو بکات و دواتریش بۆ بەغدا. ئینجا لە دیمەشق بۆ ماوەیەک نیشتەجێ بووە و دواتر چووەتە کالیفۆرنیا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.adwa-almadena.com/ar/profile/page/51/كولالة_نوري |سەردێڕ=أضواء المدينة {{!}}<!-- عنوان مولد بالبوت --> |ڕێکەوتی سەردان=٩ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی شوباتی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210214074821/https://www.adwa-almadena.com/ar/profile/page/51/%D9%83%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%84%D8%A9_%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%8A}}</ref><ref>[https://www.almotamar.net/pda/30187.htm إهداء يخيف شاعرة عراقية في ملتقى صنعاء<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214075906/https://www.almotamar.net/pda/30187.htm|date=2021-02-14}}</ref> ھەڵگری بڕوانامەی دیبلۆمە لە زمانی ڕووسی و بەراوردی وێژەی کردووە لە نێوان شاعیرە ئەمریکی و عێراقییەکان کە لەسەر جەنگی عێراق نووسیویانە.<ref>[http://www.alnoor.se/article.asp?id=10672 الشاعرة العراقية كولالة نوري في ضيافة النور - مركز النور<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130410065937/http://alnoor.se/article.asp?id=10672|date=2013-04-10}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.alnoor.se/article.asp?id=7400|سەردێڕ= مناقشة رسالة ماجستير السيدة كولالة نوري - مركز النور|ڕێکەوت=١٤ی شوباتی ٢٠٢١}}</ref> گوڵاڵە مامۆستای زمانی کوردی بووە و لە پرۆژەکانی ژنان و مافەکانی مرۆڤ بەشدار بووە، لەوەتەی ساڵی ٢٠١٦وە لە بروکسێل ئەندامێک لە [[کۆمەڵەی نووسەرانی ئەدەبی عێراق]] و ئەنجومەنی مەدالیای ھۆمیرۆسی ئەورووپی بۆ شیعر و ھونەرەکان بووە.<ref>[http://www.alnoor.se/article.asp?id=7400 مناقشة رسالة ماجستير السيدة كولالة نوري - مركز النور<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140502085724/http://alnoor.se/article.asp?id=7400|date=2014-05-02}}</ref><ref name="مولد تلقائیا1"/> وەرگێرانەکانی لەسەر شیعرەکانی ڤلادمێر فیسوتسکی بۆ سەر زمانی عەرەبی و کوردی لە ساڵی ٢٠١١ بڵاوکراونەتەوە و کۆمەڵە شیعرە یەکەمەکانی لە ساڵی ١٩٩٩ بڵاوکراونەوە، گوڵاڵە وەک عێراقییەک و شاعیرێک خۆی لە زۆر کۆنفرانس و بۆنەی وڵاتە عەرەبییەکان و ڕۆژاوایییەکان<ref name="مولد تلقائیا1"/> ناساندووە و ھەروەھا نووسەری چەندین زنجیرە وتاری ڕۆژنامەوانی لە وەتەی ٢٠١٤ بە شێوەی ئەلیکترۆنی و لاپەڕەی ئەەلیکترۆنی بووە.<ref>[https://www.almadasupplements.com/view.php?cat=15300 كولالة نوري في قبعاتها المكسورة<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214075421/https://www.almadasupplements.com/view.php?cat=15300|date=2021-02-14}}</ref> ھەروەھا نووسەرێکی ڕۆژنامەوانییە بە زمانی عەرەبی.<ref>[https://www.altaakhipress.com/viewwriter.php?id=3477 صحيفة التاخي<!-- عنوان مولد بالبوت -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171227004710/http://www.altaakhipress.com/viewwriter.php?id=3477|date=2017-12-27}}</ref> == خەڵات و ڕێکخستنەکان == * کانوونی دووەمی ٢٠١٢: خەڵاتی ستایشکردن بۆ باشترین بەرھەمھێنانی دەیەم فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی ڕووسیا لە شیعری ڤلادمێر سایمۆنڤیچ ڤیسۆتسکی، ھۆڵەندا. == کتێبەکان == وەرگێڕدراوە ئەدەبییەکانی بۆ سەر زمانی عەرەبی و کوردی، ھەنێک لە شیعرەکانی ڤیلادمێر فیسوتسکیش، و ھەندێک وەرگێرانی تریشی ھەیە بۆ سەر کوردی و عەرەبی و بە پێچەوانەوە. کۆمەڵە شیعرەکان: * «لحظة ینام الدولفین»، ١٩٩٩ * «لن یخصک ھذا الضجیج»، ٢٠٠١ * «تقاویم الوحشة»، ٢٠٠٥ * «حطب»، ٢٠٠٩ * «قبعات مکسورة»، ٢٠١٦ == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Gulala Nouri}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|ژن|شیعر|عێراق|کوردستان}} [[پۆل:خەڵکی کەرکووک]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:شاعیرانی عێراقی]] [[پۆل:شاعیرە کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کوردەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی ڕووسی]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی عەرەبی]] [[پۆل:نووسەران بە زمانی کوردی]] q5wxbmimtg6o8i7k4ye485jxqfckkm2 0 182442 1675422 1650672 2026-09-26T04:33:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675422 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قورەبەگ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوربک}}<br>{{lang-en| Qurabag}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.39364| 43.90610}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قورەبەگ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.39364| 43.90610 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بەحرکە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٥٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قورەبەگ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بەحرکە]] لە [[قەزای بەحرکە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{قەزای بەحرکە}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] atbmsmq0m0dgcu05z1gzuy2kmcvff1l 0 182454 1675036 1650771 2026-09-25T13:36:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675036 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادراوا | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قادراوا}}<br>{{lang-en| Qadrawa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 | coord={{Coord| 36.33710| 44.02461}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قادراوا''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.33710| 44.02461 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای بەحرکە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٧٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١،٤٦٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادراوا''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای بەحرکە]] لە [[قەزای بەحرکە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قەزا و ناحیەکانی پارێزگای ھەولێر | ناونیشان = https://www.hawlergov.org/app/pages/198 | نووسەر = وێبگەی پارێزگای ھەولێر |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf | نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf | نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٩ی ئایاری ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{قەزای بەحرکە}} {{تووڵی دەروازە|پارێزگای ھەولێر|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] [[پۆل:باشووری کوردستان]] [[پۆل:پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:ھەرێمی کوردستان]] bewvuoy3tuev01yr7fov31j9etn0t7k 0 182676 1675324 1650719 2026-09-25T22:32:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675324 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزل عاشق | ناوی_فەرمی = Qizil Aşiq - قزل‌عاشق - Qezel Asheq | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.6168|frame-long=45.0556|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە|چەمێ ڕەوزە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1332 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 2877 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]]، [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]])، [[مەسیحی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزل عاشق''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قزل عاشق''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تازەکەندا ئەفشار]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گەنجاوا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[چیچەکلویا حاجی ئاغا]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گەژێن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٨٧٧) کەس و (٦٩٦) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[ئازەربایجانی|ئازەری]] و [[ئاشوورییەکان]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]]، [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) و [[مەسیحی]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = سەرتیپ ڕیزمارا| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] guakgl6clq2tenpu46prgsmdygf580v 0 182807 1675334 1650710 2026-09-25T22:34:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675334 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزگەوەند | ناوی_فەرمی = Gûzgovend - گوزگوند - Gowzgavand | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.621|frame-long=44.9436|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە|چەمێ ڕەوزە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1441 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 111 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزگەوەند''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قزگەوەند''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەسارا میرحەسەن بەگ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تازەکەند ئەنھەر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شینەوێ]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کۆتەلا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١١١) کەس و (٢٠) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] cw4utlofb81xokf3wq91zu7qwr1cjar 0 182826 1675354 1650699 2026-09-25T22:37:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675354 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قشڵاقا تەرزلیا | ناوی_فەرمی = Qışlaq-i Tarazlı - قشلاق طرزلو - Qeshlāq-e Bājīk | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.5308|frame-long=44.9592|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە|چەمێ ڕەوزە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1632 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 353 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قشڵاقا تەرزلیا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەمێ ڕەوزە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قشڵاقا تەرزلیا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قزگەوەند]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئەحمەد ڕەسوڵ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[میروئاوا]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[نەسراوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٥٣) کەس و (٧٧) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]]) دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] bpztsmqpcskurbnwx3e7ecp8jmtiowp 0 183032 1675395 1650683 2026-09-26T01:37:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675395 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوتتەپە | ناوی_فەرمی = Qurttepe - قورت‌تپە - Qūt Tappeh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.468|frame-long=45.2118|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری تورکەمان|تورکەمان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1280 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 316 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوتتەپە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری تورکەمان]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوتتەپە''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شاھیناوا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەسارا تورکەمان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تەپە تاڵیبەباد]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[فەقیەبەگلوو]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣١٦) کەس و (٨٥) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[سوننە]] و [[شیعە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] sve20usiutqnqej031e5gvxlob3016z 0 183354 1675355 1650698 2026-09-25T22:38:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675355 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قشڵاقا محەمەد قولی | ناوی_فەرمی = Qişlaqa Mihemedqulî - قشلاق محمدقلی - Qeshlaq-e Mohammad Qoli | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.545|frame-long=45.238|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری بەکشلوچای|بەکشلوچای]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1278 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 104 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قشڵاقا محەمەد قولی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری بەکشلوچای]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قشڵاقا محەمەد قولی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بالدیرلی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئیگدیر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[دەریاچەی ورمێ]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەراجلی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٠٤) کەس و (٢٩) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] qo1eyl5zzt04brq6lo9yy0hjopm3kaw 0 183355 1675356 1650697 2026-09-25T22:38:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675356 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قشڵاقا میرزا عەلی | ناوی_فەرمی = Qişlaqa Mîrzaelî - قشلاق میرزاعلی - Qeshlāq-e Mīrzā‘alī | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.5506|frame-long=45.2466|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری بەکشلوچای|بەکشلوچای]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1280 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 112 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قشڵاقا میرزا عەلی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری بەکشلوچای]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قشڵاقا میرزا عەلی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کەشتیبان]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تەکە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەسارا حاجیلار]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بالدیرلی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١١٢) کەس و (٣٢) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١''' |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141114042225/http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٤ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) پێکھاتووە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] ddalicyfzvv4cm5u7fwdoxb5z01dwxf 0 183494 1675546 1650619 2026-09-26T10:35:16Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675546 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قۆتورلار | ناوی_فەرمی = Qotûrlar - قطورلار - Qoţūrlār | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.5306|frame-long=45.1912|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری بەکشلوچای|بەکشلوچای]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1290 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 317 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قۆتورلار''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری بەکشلوچای]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قۆتورلار''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەلیلی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ڕیکان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حاجی پیرلی]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بیرلان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣١٧) کەس و (٩٧) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = سەرتیپ ڕیزمارا| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] kerxfpv74st4qn10ntr99cgsqhcfzcf 0 183495 1675187 1650735 2026-09-25T19:34:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675187 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قامەت | ناوی_فەرمی = Qamet - قامت - Qāmat | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.5417|frame-long=45.1993|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری بەکشلوچای|بەکشلوچای]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1289 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 63 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قامەت''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری بەکشلوچای]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قامەت''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[پوشتگوڵ]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئایدنلی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بالدیرلی]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەرەحەسەنلی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٦٣) کەس و (٢٠) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = سەرتیپ ڕیزمارا| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == پەراوێزەکان == {{پەراوێز}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] gxwdz800y06twzyxyoge542p4kgh3z8 0 184066 1675401 1617706 2026-09-26T01:38:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675401 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''ئەلقودوس''' ({{بە عەرەبی|القدوس}}) پاک و بێگەرد و بێکەموکوڕی و ناتەواوییە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ما معنی اسم الله عز وجل القدوس - الإسلام سؤال وجواب|ناونیشان=https://islamqa.info/ar/answers/11157/ما-معنى-اسم-الله-عز-وجل-القدوس|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=islamqa.info|زمان=ar}}</ref> == لەقورئاندا == {{قورئان|سوورەت=٥٢|ئایەت=١|کوردی=هەرچی لەئاسمانەکان و زەویدایە زیکر و یادی خوای بەدەسەڵات پاک و بێگەرد و دانا دەکات}}.<ref>قورئانی پیرۆز</ref> == لەفەرموودەدا == ({{عەرەبی|وإذا أراد أن ينصرف من الوتر قال: سبحان الملك القدوس}}) واتا «ئەگەر لە [[نوێژی ویتر]] بوبایەوە سێجار دەیگوت، پاکی بۆ خوای بەدەسەڵات و بێکەموکوڕی».<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|سەردێڕ=حدیث الذکر بعد الوتر (5)|ناونیشان=http://www.alukah.net/sharia/0/28039/|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی حوزەیرانی ٢٠٢١|وێبگە=www.alukah.net|زمان=ar}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|قورئان}} {{پۆلی کۆمنز|Al-Quddus}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا]] gr732q8fjxu2xn9vmb4b7o7gvzr2ncz 0 184668 1675431 1650667 2026-09-26T04:35:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675431 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوسور | ناوی_فەرمی = Qosur - قصور - Qesûr - ناناس | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.607|frame-long=45.0796|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری باشقەڵا|باشقەڵا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1315 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 353 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]] و [[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوسور''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری باشقەڵا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قوسور''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[چیچەکلی حاجی ئاغا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تۆپراق قەڵا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شێخ تەیموور]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گەنجاوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٥٣) کەس و (٨١) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]] و [[شیعە]])پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = سەرتیپ ڕیزمارا| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] 3mkztkguoixdj9t6pobq56kmmjcg1uf 0 184953 1675514 1512235 2026-09-26T07:38:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ڕووسیا-کۆلکە) 1675514 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} {{یەک سەرچاوە}} {{Infobox play | name = قوڵایییەکانی خواروو | image = The Lower Depths MAT 1902.jpg | writer = [[مەکسیم گۆرکی]] | premiere = ١٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٢ | place = ھۆڵی شانۆییی ھونەری مۆسکۆ، [[مۆسکۆ]]، [[ڕووسیا]] | orig_lang = [[ڕووسی]] }} '''''قوڵایییەکانی خواروو''''' ({{بە ڕووسی|На дне|translit=Na dne}}، وشە بە وشە: ''لە خوارەوە'') شانۆیەکی شانۆنامەنووس [[مەکسیم گۆرکی]]یە کە لە ١٩٠٢ نووسراوە و لەلایەن ھۆڵی شانۆییی ھونەری مۆسکۆوە بەرھەمھێندراوە لە ١٨ی کانوونی یەکەمی ١٩٠٢، لە دەرھێنانی [[کۆنستانتین ستانیسلاڤسکی]]. شانۆیییەکە بووە یەکەم سەرکەوتنی سەرەکی، و بووە نیشانەیەکی ڕاستی گەری کۆمەڵایەتی ڕووسیا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The New York Times Guide to Essential Knowledge: A Desk Reference for the Curious Mind |بڵاوکەرەوە=Macmillan |ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٢-٦٤٣٠٢-٧|پەڕە=٦٢|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=XtZnWjnjahsC&pg=PA62}}</ref> شانۆیەکە باس لە کۆمەڵەیەکی ھەژاری ڕووسی دەکات کە لە پەناگەیەکی نزیک [[ڕووباری ڤۆڵگا]] دەژین. لە پەخشە سەرەتایییەکانیدا، ''قوڵایییەکانی خواروو'' ڕەخنەی لێگیرا لەبەر پەیامە ڕەشبینی و ئاکارییە ئاڵۆزەکەی. خستنەڕووی چینە نزمەکان بە تەواو تاریک و نائازادگەرانە بینرابوو، و گۆرکیش بەڕوونی دیاربوو کە حەزی دەکرد کە کەسایییەتی زیاتری لەبیر نەکراو دروستبکات زیاتر لەوەی کە چیرۆکێکی ڕێک و پێک دروستبکات. ھەرچۆنێک بێت، لەم ڕووەوە، شانۆیییەکە بەگشتی بە شاکارێک دانراوە. بابەتی ڕاستی توند دژی درۆی خەم ڕەوێن شانۆیییەکە پڕ دەکاتەوە لە سەرەتاوە بۆ کۆتایی، کاتێک زۆرینەی کەسایییەتییەکان بڕیار دەدەن کە خۆیان فریو بدەن لەسەر خەمباری ڕاستی حاڵەتەکەیان. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Gutenberg|no=52468|name=قوڵایییەکانی خواروو}} *[http://ilibrary.ru/text/505/ تەواوی شانۆنامەی ''قوڵاییەکانی خواروو'' بە ڕووسی ڕەسەن] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|شانۆ|ڕووسیا}} {{پۆلی کۆمنز|The Lower Depths}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} sa4xg1vhru8c50kkyr26a6vmlmderr9 0 185385 1675460 1539294 2026-09-26T05:45:56Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675460 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} }} {{Infobox person|name=ھوانگ بۆ-ڕا|image=191016 황보라.jpg|birth_date={{birth date and age|1983|10|2}}|birth_place=[[بوسان]], [[کۆریای باشوور]]|occupation=[[خانمەکتەر]]|years_active=٢٠٠٣ بۆ ئێستا|education=[[زانکۆی دۆنگگوک]] – شانۆگەری و فیلم|agent=Walk House Company|module={{Infobox Korean name|child=yes|color=transparent| | hangul = {{linktext|황|보|라}} | hanja = | rr =ھوانگ بۆ-ڕا | mr =ھوانگ پۆ-ڕا }}}}'''ھوانگ بۆ-ڕا''' (لەدایکبووی ٢ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٣) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە لە ٢٠٠٣ دەستی بەکاری ڕۆلگێران کردووە و لە ٢٠٠٧ ناسراوە. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{HanCinema person}} * {{KMDb person|00043947|Hwang Bo-ra}} * {{IMDb name|2293453|Hwang Bo-ra}} {{NVA|list={{ Busan Film Critics Awards for Best New Actress}} {{Director's Cut Awards for Best New Actress}}|title=خەڵاتەکان}}{{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Hwang Bo-ra}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی بوسان]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی دۆنگگوک]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] 3s6et62uc8bx41r4udj01xedfikm1nv 0 186370 1675021 1552061 2026-09-25T13:34:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675021 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} ئەلقابیز ({{بە عەرەبی|القابض}}) ڕۆزی گرەوە، و وێکهێنەر.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|سەردێڕ=معنى اسم الله القابض والباسط|ناونیشان=http://www.alukah.net/sharia/0/121802/|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.alukah.net|زمان=ar}}</ref> == لەقورئاندا == {{قورئان|سوورەت=٢|ئایەت=٢٤٥|کوردی=خوای گەورە ڕۆزی گرەوە، و بەخشەری ڕۆزییە، و هەر بۆلای ئەو دەگەڕێنەوە}} .<ref>قورئانی پیرۆز</ref> == لەفەرموودەدا == (إن الله هو القابض, الباسط, الرزاق) واتا "خوای گەورە ڕۆزی گرەوە، و واڵاکەرەوە، و ڕۆزیدەرە".<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=حديث أنس بن مالك - نيل الأوطار|ناونیشان=https://dorar.net/h/bd0707104ceb79e190ee687bfda6b622|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=dorar.net|زمان=ar}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان|محەممەد}} {{پۆلی کۆمنز|Al-Qabidh}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا]] 2d7z5dv418fyxa4aek1ouj40e4d3nh2 0 186382 1675106 1650754 2026-09-25T16:33:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675106 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قازانەلی | ناوی_فەرمی = Qazan Ali - قازان علی - Qazanelî | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.6863|frame-long=45.1489|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری باشقەڵا|باشقەڵا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1285 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 119 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]] و [[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قازانەلی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری باشقەڵا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قازانەلی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خوداوەردیخان]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قزڵ حاجیلوو]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ساریجالوو]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەڵا عەزیز بەگ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١١٩) کەس و (٢٧) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی باکووری|کورمانجی]])، [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[سوننە]] و [[شیعە]])پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = سەرتیپ ڕیزمارا| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] lh4yxk3zjo59f10mofhe5ry837bb3zg 0 186386 1675336 1650708 2026-09-25T22:34:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675336 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزڵ حاجیلوو | ناوی_فەرمی = Qezel Hajjilu - قزل حاجیلو - Qizil Hacîlû | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.6812|frame-long=45.1476|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری باشقەڵا|باشقەڵا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1285 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 225 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزڵ حاجیلوو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری باشقەڵا]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی ورمێ]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قزڵ حاجیلوو''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قازانەلی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[یورقوناوا ئەڤراز]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عەیبلوو]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عیسالی زەمی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٢٥) کەس و (٦٤) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[ئیسلام]]([[شیعە]])پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = سەرتیپ ڕیزمارا| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] hdvuzkr2wvmbj9155zfw2rzb71kcf9h 0 186640 1675468 1539306 2026-09-26T05:47:16Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675468 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ھوانگ گیوم ھی|image=제19회 부천국제판타스틱영화제 개막식 레드카펫 part.1 30.jpg|othername=Ji Sung-won|birth_date={{birth date and age|1977|8|20}}|birth_place=[[کۆریای باشوور]]|occupation=[[خانمەکتەر]]|years_active=٢٠٠٠ بۆ ئێستا|education=[[زانکۆی دۆنگگوک]] - شانۆگەری و فیلم|agent=}}'''ھوانگ گیوم-ھی''' (لەدایکبووی ٢٠ی ئابی ١٩٧٧) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Seo|یەکەم١=Jeong-hwan|ڕێکەوت=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠١٤|سەردێڕ=MOVIST|script-title=ko:존재감을 각인시키는 눈빛 <미국인 친구> 황금희|ناونیشان=http://www.movist.com/star3d/read.asp?type=32&id=22308|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141030143549/http://www.movist.com/star3d/read.asp?type=32&id=22308|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=Movist|زمان=Korean}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٧ی ئابی ٢٠١٠|سەردێڕ=Grotesque, disturbing revenge tale from savage isle|ناونیشان=http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/article.aspx?aid=2925184|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤|وێبگە=[[Korea JoongAng Daily]]}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{cyworld|25577279|Hwang Geum-hee}} * {{HanCinema person}} * {{KMDb person|00147601|Ji Sung-won}} * {{IMDb name|3797610|Ji Sung-won}} {{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Hwang Geum-hee}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠]] i76mgasrmvvomi9sb005uc6mje7f5hv 0 186642 1675458 1547077 2026-09-26T05:45:36Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675458 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ھوانگ ئین یۆنگ|image=|birth_date={{birth date and age|1978|11|23}}|birth_place=[[Seongnam]], [[Gyeonggi Province]], [[South Korea]]|occupation=[[خانمەکتەر]]|years_active=١٩٩٧ بۆ ئێستا|education=[[زانکۆی یۆنگین]] - [[بەکالۆریۆس لە ھونەرەکان|بەکالۆریۆس.]] و [[ماستەر لە ھونەرەکان|ماستەر.]] لە دراما|agent=StarPig}}'''ھوانگ ئین-یۆنگ''' (لەدایکبووی ٢٣ی ئەیلوولی ١٩٧٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە کە لە ١٩٩٩ دەستی بە ڕۆلگێران کرد، بەشداری لە فیلم و زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی و شانۆگەری کرد لە کۆریای باشوور<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Lee|یەکەم١=Yu-na|ڕێکەوت=٣٠ی نیسانی ٢٠١٠|script-title=ko:인터뷰: 황인영 "택연과 포옹 후 안티팬들은..."|ناونیشان=http://news.donga.com/3/090004/20100430/27992244/4|سەردێڕ=[인터뷰] 황인영 “택연과 포옹 후 안티팬들은…”|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=[[The Dong-a Ilbo]]|زمان=Korean}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Kim|یەکەم١=Dan-ok|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٤|script-title=ko:인터뷰: 배우 황인영 "전성기는 아직, 데뷔가 화려했을 뿐"|ناونیشان=http://news.chosun.com/site/data/html_dir/2014/09/16/2014091601680.html|سەردێڕ=[인터뷰] 배우 황인영 “전성기는 아직, 데뷔가 화려했을 뿐”|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=[[The Chosun Ilbo]]|زمان=Korean}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Gu|یەکەم١=Hye-jin|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠١٥|script-title=ko:인터뷰: 황인영 "나의 17년 연기 인생 점수는 50점"|trans-title=Interview: Hwang In-young "I give my acting career the score of 17 out of 50 points"|ناونیشان=http://bntnews.hankyung.com/apps/news?popup=0&nid=02&c1=02&c2=03&c3=&nkey=201507301831143&mode=sub_view|سەردێڕ=[인터뷰] 황인영 “나의 17년 연기 인생 점수는 50점”|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی ئابی ٢٠١٥|وێبگە=BNTNews|زمان=Korean|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠١٦|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160304060141/http://bntnews.hankyung.com/apps/news?popup=0&nid=02&c1=02&c2=03&c3=&nkey=201507301831143&mode=sub_view|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{cyworld|24204141|Hwang In-young}} * {{facebook|hwangin0|Hwang In-young}} {{in lang|ko}} * [http://cafe.daum.net/HIYlove Hwang In-young Fan Cafe] at [[:en:Daum_(web_portal)|Daum]] {{in lang|ko}} * {{HanCinema person}} * {{KMDb person|00017572|Hwang In-young}} * {{IMDb name|1232781|Hwang In-young}} * {{IMDb name|6096517|Hwang In-young}} * {{IMDb name|7096433|Hwang In-young}} {{Nva|list1={{SBS Drama Awards for Best New Actress}}|title=خەڵات}} {{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} [[پۆل:باشترین خانمەکتەری نوێ لە بردنەوەی خەڵاتەکانی درامای ئێس بی ئێس]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سەر ستەیج لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خەڵکی سیۆنگنام]] 3grrgsd5uzktfhp8smgta76npdf8gh6 0 186643 1675466 1539301 2026-09-26T05:46:56Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675466 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=ھوانگ سیۆک جیۆنگ|image=|imagesize=|caption=|birth_date={{birth date and age|1971|2|2}}|birth_place=[[بوسان]], کۆریای باشوور|education=|occupation=Actress|yearsactive=٢٠٠١ بۆ ئێستا|agent=|spouse=}}'''ھوانگ سیۆک-جیۆنگ''' (لەدایکبووی ٢ی شووباتی ١٩٧١) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{HanCinema person}} * {{kmdb person|00012708|Hwang Seok-jeong}} * {{imdb name|3030006|Hwang Seok-jeong}} * {{imdb name|3893613|Hwang Seok-jeong}} * {{imdb name|4928788|Hwang Seok-jeong}} {{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] [[پۆل:خانمەکتەرانی بوسان]] pvckrxocae7cbpr0o93yy719b9sqoof 0 186644 1675465 1539300 2026-09-26T05:46:46Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675465 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Hwang Seung-eon ھوانگ سیونگ ئیۆن|image=|image_size=|caption=|birth_date={{birth date and age|1988|10|31}}|birth_place=[[سێئول]], کۆریای باشوور|othername=Hwang Seung-un|education=[[زانکۆی کیونگ ھی]]|occupation=خانمەکتەر|years_active=٢٠٠٩ بۆ ئێستا}}'''ھوانگ سیونگ-ئیۆن''' (لەدایکبووی ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٨٨) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ='내가예' 임수향x지수x하석진x황승언, 센스폭발 SNS 화제|ناونیشان=https://newsis.com/view/?id=NISX20200827_0001145022&cID=10601&pID=10600|بڵاوکەرەوە=Newsis}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ='내가예' 임수향X지수X하석진X황승언, 다정 셀카→심쿵 화보샷 '비하인드 방출'|ناونیشان=http://enews24.tving.com/news/article?nsID=1348750|بڵاوکەرەوە=Enews24}}{{بەستەری مردوو|url=http://enews24.tving.com/news/article?nsID=1348750 |date=کانوونی یەکەمی ٢٠٢١ }}</ref> کە بەشداری لە ژمارەیەک فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆن، بەرنامەکانی تەلەڤیزیۆن، مۆسیقادا کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ=임수향·지수·하석진·황승언, '내가예' 본방사수 부르는 현장 비하인드컷|ناونیشان=https://www.sedaily.com/NewsView/1Z6QS365QS|بڵاوکەرەوە=Seoul Economy}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ='내가 가장 예뻤을 때' 임수향-지수-하석진-황승언, 찐우정 폭발..팀워크 기대|ناونیشان=http://pop.heraldcorp.com/view.php?ud=202008271453166905198_1|بڵاوکەرەوە=The Korea Herald}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ='내가예' 측 "오늘(27일) 3회 정상 방송"(공식)|ناونیشان=https://www.newsen.com/news_view.php?uid=202008271451086710|بڵاوکەرەوە=Newsen}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ='내가예' 측 "임수향을 둘러싼 지수, 하석진의 대립 시작"|ناونیشان=http://www.xportsnews.com/?ac=article_view&entry_id=1317720|بڵاوکەرەوە=X Sports News}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٧ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ='내가예' 오늘(27일) 방송 재개, 임수향→지수 '본방사수' 독려|ناونیشان=http://osen.mt.co.kr/article/G1111423149|بڵاوکەرەوە=OSEN}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٨ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ='내가예' 임수향→하석진, 본방사수 부르는 비하인드 직접 공개|ناونیشان=http://enews.imbc.com/News/RetrieveNewsInfo/291262|بڵاوکەرەوە=MBC Entertainment}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٩ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ='내가예' 임수향X지수X하석진X황승언, 본방사수 유발 시청포인트 공개|ناونیشان=https://www.hankyung.com/entertainment/article/202008191845I|بڵاوکەرەوە=Korean Economy|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئایاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220520083357/https://www.hankyung.com/entertainment/article/202008191845I|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٠ی ئابی ٢٠٢٠|سەردێڕ='내가예' 임수향 지수 하석진 황승언, 본방사수 유발 시청포인트 셋|ناونیشان=https://www.newsen.com/news_view.php?uid=202008190826468010|بڵاوکەرەوە=Newsen}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Hancinema person|Hwang_Seung-eon|Hwang Seung-eon}} * {{Instagram|hwangseungun}} {{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی سێئول]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی کیونگ ھی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:کەسایەتییە تەلەڤیزیۆنییەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی زنجیرەکانی سەر وێب]] [[پۆل:ھونەرمەندەکانی چێژبەخشی وای جی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] [[پۆل:مۆدێلەکانی سێئول]] [[پۆل:گۆرانیبێژەکانی سێئول]] ng1wv8fgi2ud71aabee4degtx11jfoa 0 186646 1675464 1539299 2026-09-26T05:46:36Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675464 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{+R}} }} {{Infobox person|name=ھوانگ سون ھی|image=|imagesize=|othername=|birth_date={{birth date and age|1986|8|15}}|birth_place=[[کۆریای باشوور]]|yearsactive=2008–present <!-- As per content in article -->|occupation=[[خانمەکتەر]]|education=[[زانکۆی سانگمیونگ]] – شانۆگەری و فیلم|spouse=|website=}}'''ھوانگ سون-ھی''' (لەدایکبووی ١٥ی ئابی ١٩٨٦) خانمەکتەرێکی کۆریای باشوورە == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20141110102228/http://www.praintpc.com/bbs/board.php?bo_table=hwangsunhee_info&wr_id=1 Hwang Sun-hee] at Prain TPC * {{HanCinema person}} * {{imdb name|4533724|Hwang Sun-hee}} {{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ھونەرمەندانی کۆمپانیای ئای ئێچ کیو]] cjyw3ojkvlv9rw16jhjg48x09jradjd 0 186647 1675467 1539303 2026-09-26T05:47:06Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675467 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox person|name=ھوانگ وو-سیول-ھێ|image=Hwang_Woo-Seul-Hye.jpg|caption=Hwang Woo Seul-hye at the 2011 Seoul Fashion Week|birth_name=Hwang Jin-hee|birth_date={{Birth date and age|1979|8|10}}|birth_place=[[سێئول]], [[کۆریای باشوور]]|education=[[زانکۆی کۆنکوک]] - فیلم|occupation=[[Actress]]|years_active=٢٠٠٨ بۆ ئێستا|agent=[[Huayi Brothers Korea|Studio Santa Claus Entertainment]]<br><small>(formerly Huayi Brothers Korea)</small>|spouse=}}'''ھوانگ وو-سیول-ھێ''' (لەدایکبووی ١٠ی ئابی ١٩٧٩) [[درامای کۆری|خانمەکتەرێکی]] کۆریای باشوورە. {{پۆلی کۆمنز|Hwang Woo-seul-hye|ھوانگ وو-سیول-ھێ}} == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://huayibrothersent.com/ent/en/portfolio_page/hwang-u-seul-hye/ Hwang Woo-seul-hye] at [[:en:Huayi_Brothers_(South_Korean_company)|Huayi Brothers]] {{in lang|ko|en}} * {{HanCinema person}} * {{KMDb person|00048336}} * {{IMDb name|3210216}} * {{Twitter}} {{in lang|ko}} {{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٩]] [[پۆل:خانمەکتەرانی سێئول]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی کۆنکوک]] omo1v0vrotogv7zc4aqnet6wjn4rz28 0 186649 1675469 1539307 2026-09-26T05:47:26Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675469 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ھوانگ یۆنگ ھی|image=|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1969|3|22|df=y}}|birth_place=[[باشووری پارێزگای جیۆلا]], [[مۆکپۆ]], [[کۆریای باشوور]]|education=زانکۆی نیشتمانی مۆکپۆ (بەکالۆریۆس لە زانست)|occupation=خانمەکتەر, مۆدێل|agent=Big Boss Entertainment|years_active=١٩٨٧ بۆ ئێستا}}'''ھوانگ یۆنگ-ھی''' خانمەکتەر و مۆدێلی کۆریای باشوورە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=황영희, MBC에브리원 '제발 그 남자 만나지 마요' 출연 확정|ناونیشان=https://www.hankyung.com/entertainment/article/202010309000I|بڵاوکەرەوە=Korean Economy|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢١ی ئازاری ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230321005043/https://www.hankyung.com/entertainment/article/202010309000I|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ='펜트하우스' 김소연유진, 살벌한 전쟁 시작|ناونیشان=http://news.kmib.co.kr/article/view.asp?arcid=0015273903&code=61181111&cp=nv|بڵاوکەرەوە=Kookmin Ilbo}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=황영희, 에브리원 '제발 그 남자 만나지 마요' 출연 확정…송하윤-이준영과 호흡|ناونیشان=https://www.wowtv.co.kr/NewsCenter/News/Read?articleId=A202010300178&t=NN|بڵاوکەرەوە=Korean Economy}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٢١|سەردێڕ=영화 목격자 "살인 목격한 순간, 나는 놈의 다음 타겟이다"|ناونیشان=http://www.gukjenews.com/news/articleView.html?idxno=2162936|بڵاوکەرەوە=International News}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=١٤ی تەممووزی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Hancinema person|Hwang_Young-hee}} * {{IMDb name|6491760}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Hwang Young-hee}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی کۆریای باشوور]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] ncft5lix3peeojbsmhuabppuyy93ed7 0 186697 1675045 1650764 2026-09-25T13:38:07Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675045 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاراقۆیونلوو | ناوی_فەرمی = Qarāqūyūnlū - قرەقویونلو - Qaraqoyunlu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=13|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.7752|frame-long=45.1092|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی نازی|نازی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری نازیا ئەڤراز|نازیا ئەڤراز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1282 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 22 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاراقۆیونلوو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نازیا ئەڤراز]]، [[ناوچەی نازی]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قاراقۆیونلوو''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باشلان بەشلی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کەلوان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تەقلیداباد]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[وقاسلی ئەڤراز]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٢) کەس و (٧) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئازەربایجانی|ئازەری]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. == ئایین == دانیشتوانی ئەم گوندە پەیڕەوی ئایینی [[ئیسلام]]([[شیعە]]) دەکەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزم‌آرا|سەرتیپ حاجعلی رزم‌آرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] iedh6rw8tnozp87zu7rkq8tw6hn5m7g 0 186698 1675046 1650763 2026-09-25T13:38:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675046 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاراقیز | ناوی_فەرمی = Qarah Qiz - قرەقیز - Qaraqız | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=14|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=37.7471|frame-long=45.1447|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ =300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی ورمێ|ورمێ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی نازی|نازی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری نازیا ئەڤراز|نازیا ئەڤراز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1286 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = 74 | دانیشتووان_لە = [[٢٠٠٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = زمان و ئایین | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[مەسیحی]] | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[زستان]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٤٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاراقیز''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری نازیا ئەڤراز]]، [[ناوچەی نازی]]، [[شارستانی ورمێ]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا|پارێزگای ورمێ]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=http://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئازاری ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190325141333/https://kurdipedia.org/?q=20150921014425127062&lng=3 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == جوگرافیا == '''قاراقیز''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[حەیدەرلی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەرەجالو، نازی|قەرەجالو]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شیراباد]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گویجە یاران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتوان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠٠٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧٤) کەس و (١٩) [[خێزان]] بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * پێکھاتەی دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[ئەرمەنییەکان]] پێکھاتووە. * بە [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]] دەدوێن. == ئایین == ئایینی ئەم گوندە لە [[مەسیحی]] پێکھاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزم‌آرا|سەرتیپ حاجعلی رزم‌آرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی ورمێ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی ورمێ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی ورمێ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی شارستانی ورمێ]] ju6cun4ownfc4xoc84w55k96kgxr9vq 0 187193 1675405 1452533 2026-09-26T01:38:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675405 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Qurban 1.jpg|وێنۆک|مانگایەکی قوربانی]] [[پەڕگە:Sacrificio durante Eid al-Adha en Casablanca (5).jpg|وێنۆک|مەڕێک لەکاتی سەربڕیندا]] '''قوربانی''' ({{بە عەرەبی|الأضحية}}) یەکێکە لە پەرستشەکان لە ئیسلامدا، کە موسوڵمانان لە یەکەم ڕۆژی [[جێژنی قوربان|جەژنی قوربان]] تا کۆتایی [[ئەیامی تەشریق]] ئەنجامی دەدەن. لە ھەرسێک مەزھەبی [[مالیکی]]، [[حەنبەلی]] و [[شافعی]] سونەتە، بەڵام لە مەزھەبی [[حەنەفی]] واجبە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=المبحث الثَّاني: ذَبحُ الأضْحِيَّةِ|ناونیشان=https://dorar.net/feqhia/3074|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=dorar.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=هل الأضحية واجبة على المسلمين؟|ناونیشان=https://www.zakat.org/ar/is-the-qurbani-sacrifice-udhiyah-mandatory-on-muslims|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=مؤسسة الزكاة الأمريكية|زمان=ar}}</ref> == مەرجەکان == پێویستە ئەو ئاژەڵەی سەردەبڕدرێت لە جۆرەکانی [[بزن]]، [[پەز|مەڕ]]، [[مانگا]]، [[وشتر]] بێت، یان ئەوانەی لەوان لەدایک دەبن. پێویستە ئاژەڵی قوربانی کوێر، نەخۆش، شەل، لاوازێک نەبێت کە نەتوانێت بەڕێدا بڕوات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=الرُّب|یەکەم=د أسامة أبو|سەردێڕ=بعد كم ساعة من الذبح ينصح بتناول لحم الأضحية؟|ناونیشان=https://www.aljazeera.net/news/healthmedicine/2021/7/18/لحم-الأضحية-لحوم-العجل-البقر-الخروف|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=www.aljazeera.net|زمان=ar}}</ref> پێویستە لەدوای نوێژی جەژن ئەنجام بدرێت تاوەکوو عەسری چوارەم ڕۆژی جەژن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=الأحكام والشروط الواجبة في أضحية عيد الأضحى|ناونیشان=https://www.almamlakatv.com/news/67465|ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=قناة المملكة|زمان=ar}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان|محەممەد}} {{پۆلی کۆمنز|Qurbani}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:مافی ئاژەڵان]] [[پۆل:ئیسلام و کۆمەڵگا]] [[پۆل:جەژنە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:ئیمان و عەقیدەی ئیسلامی]] 1suz7rlhxgb3rwaugydpom76qtxoru9 0 188565 1675299 1673960 2026-09-25T20:17:27Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675299 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{بەسەرداچوونەوە}} }} {{زانیاریدانی خۆگەڕ}} ئەم کەرووە یەکێکە لە بەناوبانگترین کەڕوەکان کە دەبێت بەچەند شێوەیەک توشی [[پێست]]، و پێکھاتەی ھایفای ھەیە و دەبیتە ھۆی ھەوکردنی توندی پێست. و ھەندێک جاریش لەکاتی نزمبوونەوەی بەرگری لەش دەبیتە ھۆی توشبوونە ھەلپەرستەکان کە پێیان دەڵێن opportunistic pathogen پاشانیش لەگەڵ چەندین کەرووی دیکە پەیدا. ئەوەی جێی سەرنجە ئەم کەڕووە بە شێوەیەکی ئاسایی سودبەخش لەسەر پیست بوونی ھەیە بەڵام کاتێک کە شیوەکەی خۆی دەگۆڕیت لە yest بۆ hyphae ئەوا دەبێتە ھۆی نەخۆشی بە تایبەت لە کاتی بوونی شێرپەنجە و وەرگرتنی دەرمانە کیمیایییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Janniger|یەکەم=Camila K.|دوایین٢=Schwartz|یەکەم٢=Robert A.|دوایین٣=Szepietowski|یەکەم٣=Jacek C.|دوایین٤=Reich|یەکەم٤=Adam|ڕێکەوت=١ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|سەردێڕ=Intertrigo and Common Secondary Skin Infections|ناونیشان=https://www.aafp.org/afp/2005/0901/p833.html|journal=American Family Physician|بەرگ=٧٢|issue=5|پەڕەکان=٨٣٣–٨٢٨|issn=0002-838X}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ask A Vet Online 24/7 – PetCoach|ناونیشان=https://www.petcoach.co/dog/condition/malassezia-dermatitis-in-cats-and/|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.petcoach.co|زمان=en-us|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170916025900/http://www.peteducation.com/article.cfm?c=2+2102&aid=321|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == نیشانەکان == زیاتر لە منداڵان باوە و دەبێتە ھۆی ھەوکردنێکی توندی پێست و سووربونەوە و لیری پێست لەگەل ئارەقەکردنێکی زۆر. == چارەسەر == ئەم دەرمانانە بەکاردەھێندرین وەک (antimycotics, ciclopirox olamine, piroctone-olamine, zinc pyrithione, or sulfur) بۆ کەمکردنەوەی ڕێژەی کەروەکە و نیشانەکانی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Malassezia furfur|کەرووی ماڵاسیزیا فورفور}} {{تووڵی دەروازە|پزیشکی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 66ynsh5iv8bhyq120tofdx7jyddp22r 0 189093 1675461 1542587 2026-09-26T05:46:06Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675461 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|date=ئاب ٢٠٢١}} '''ھواند داوۆپۆ''' (بە چینی سادەکراو:黄道婆;، دێرین: 黃道婆; لەدایکبووی ١٢٤٥ بۆ ١٣٣٠) ژنە بازرگانێک بوو توانی لە ھەژاریەوە بەکارکردن ببێت بە بەناوبانگترین ژنی سەردەمی خۆی.<ref name="mag">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Maggs|یەکەم=Sam|سەردێڕ=Wonder Women: 25 Innovators, Inventors, and Trailblazers Who Changed History|بڵاوکەرەوە=Quirk Books|ساڵ=٢٠١٦|ISBN=9781594749254|پەڕەکان=[https://archive.org/details/wonderwomen٢٥inn٠٠٠٠magg/page/n١٣٤ ١٣١]-١٣٤|ناونیشان=https://archive.org/details/wonderwomen25inn0000magg}}</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Authority control}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|زانست|5=ژن|6=ژیاننامە}} [[پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتی سۆنگ]] [[پۆل:لەدایکبووانی دەیەی ١٢٤٠]] [[پۆل:خەڵکی ئیمپراتۆریەتیی یوان]] [[پۆل:داھێنەرە چینییەکان]] [[پۆل:ژنە داھێنەرەکان]] 9wk51uluoturu4frgijxso4jd5mv4n6 0 189689 1675385 1512166 2026-09-26T01:35:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە) 1675385 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{وەرگێڕانی دەقاودەق}} '''قوتابخانەی پیکۆ''' ({{بە ئینگلیزی|Pico's School}}) یەکە لە ساڵی ١٩٩٩ [[یاری وێبگەڕ|یاری فلاش]] کە لەلایەن [[تۆم فۆلپ]] بۆ وێبسایتەکەی [[نیوگراوندس]] پەرەی سەندووە. لە کاتی دەرچوونی "یەکێک لە ئاڵۆزترین یاریە فلاشەکان" بوو، نمایشکردنی "ئاڵۆزیەکی دیزاین و پۆڵەندی لە پێشکەشکردن کە بە راستی نەبینراوە لە پەرەسەندنی یاریە گەمڕازەکانی فلاش"<ref name="interactiveweb">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Salter |یەکەم١=Anastasia |سەردێڕ=Flash : building the interactive web |ناونیشان=https://archive.org/details/flashbuildingint0000salt |ڕێکەوت=٢٠١٤|شوێن=Cambridge, Massachusetts |ژپنک=٩٧٨٠٢٦٢٠٢٨٠٢٨|پەڕەکان=[https://archive.org/details/flashbuildingint٠٠٠٠salt/page/n٨٧ ٧٤]-٧٥}}</ref> <ref name=history>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Williams |یەکەم١=Andrew |سەردێڕ=History of digital games : developments in art, design and interaction |ڕێکەوت=٢٠١٧|شوێن=Boca Raton, FL |ژپنک=٩٧٨١١٣٨٨٨٥٥٣٠}}</ref> ئەوە بە شێوەیەکی فراوان متمانە پێکراوە لەگەڵ دەستپێکردنی دیمەنی یاریەکانی فلاش و یارمەتیدان لە دەستپێکردنی نیو گڵەند "وەک هێزێکی گشتی"<ref name="interactiveweb"/><ref name="ars">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Moss |یەکەم١=Richard C. |سەردێڕ=The rise and fall of Adobe Flash |ناونیشان=https://arstechnica.com/information-technology/2020/07/the-rise-and-fall-of-adobe-flash/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢١|ئیش=Ars Technica |ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢٠|زمان=en-us}}</ref><ref name="atlantic">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین١=Salter |یەکەم١=Anastasia |دوایین٢=Murray |یەکەم٢=John |سەردێڕ=How Flash Games Shaped the Internet |ناونیشان=https://www.theatlantic.com/technology/archive/2014/11/how-flash-games-shaped-the-internet/383136/ |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢١|ئیش=The Atlantic |ڕێکەوت=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٤|زمان=en}}</ref> یاریەکە سەرکێشی خاڵ و کلیکە/تەقەکەرێک کە ئیلهامی لە [[کۆمەڵکوژکردنی قوتابخانەی ئامادەیی کۆلۆمبین]]ە، دانانی یاریزانەکە لە پێڵاوەکانی تیتولار [[پیکۆ (نیوگۆڕکەکان)|پیکۆ]] کە دەبێت شەڕ لەگەڵ کۆمەڵێک منداڵی ستریۆتیپی بکات .[[گۆت]] کە هاوپۆلەکانی کۆمەڵکوژ کردووە.<ref name=atlantic/> == پلان == لە میانەی وانەی قوتابخانە سەبارەت بە سێو و مۆز، کاساندرای هاوپۆلەکەی پیکۆ پۆلەکە دەبڕێت بۆ ئەوەی بڵێت سوپاس بۆ گوێگرتن لە مۆسیقای گۆت لە هەموو تەمەنیدا، ئەو وای دەرکردووە کە سیستەمی پەروەردەیی ئەمریکی "گێچەڵ" ە و یەکسەر دەست دەکات بە تەقەکردن لە مامۆستا و هاوپۆلەکانی پیکۆ لە کاتی ئاژاوەدا ڕەش دەکات و بە شێوەیەکی موعجیزانە ڕزگاری دەبێت بۆ ئەوەی بزانیت کە منداڵەکانی گۆت قوتابخانەیان داگیرکردووە و نزیکەی هەمووانیان کوشتووە.<ref name="game">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین١=Fulp |یەکەم١=Tom |سەردێڕ=Pico's School |ناونیشان=https://www.newgrounds.com/portal/view/310349 |وێبگە=Newgrounds.com |ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئابی ٢٠٢١|زمان=en}}</ref> وەک یاریکەرەکە شەڕی منداڵەکانی گۆت دەکات، ئەوان فێر دەبن کە ئەوان لە ڕاستیدا نینجە و نامۆن ناوی <ref name="interactiveweb"/> لە کۆتایدا پیکۆ شکست بە کاساندرای نامۆیی بە تەقینەوەی سواستیکا دەدات ناوی <ref name="interactiveweb"/> == یاری == یاریەکە ڕێگە بە یاریزانەکان دەدات چەند ڕێگایەکە هەڵبژێرن لە نێو هۆڵەکانی قوتابخانەکە، گفتوگۆ لەگەڵ خوێندکارە ڕزگارکراوەکان بکەن و شەڕی دوژمن بکەن، هەموویان بە کلیکی ماوسەوە لێخوڕین.<ref name=history/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کایەی ڤیدیۆیی}} {{کایەی ڤیدیۆیی-کۆلکە}} [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ١٩٩٩]] [[پۆل:ئەو یارییە ڤیدیۆیانەی لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پەرەپێدراون]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆیییە تاک-یاریزانەکان]] rakbhl5ikb908qq9svmnsoongx5agff 0 189992 1675300 1673959 2026-09-25T20:17:37Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675300 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{بنبەست|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{ڕێکخستن|date=ئاب ٢٠٢١}} }} '''کەرووی ئەمانیتا''' ئەم توخمە لە زیاتر لە ٦٠٠ جۆر پێک دێن کە ھەموویان سەر بە کەرووە کۆلەکەیییەکانن و کۆلەکەیان ھەیە و شیوەیان لە قارچک دەچیت و زۆربەیان بۆ خواردن شیاون بەڵام ھەندیکیان ژەھراوین و دەبنە ھۆی مردن. وێنە ی ئەم جۆرە کەرووە لەم لینکە ببینە ([https://ibb.co/MSCTYv7 یەکەم]، [https://ibb.co/DwyPm2y دووەم]) ناوەکەی لە ناوی چیایەک ھاتووە لە ناوچەی ئەمانیتا (amanita) کە لەوی بۆیەکەمجار دۆزراوەتەوە ھەروەھا یەکەم جۆری ئەم گرووپە دۆزراوەتەوە لەلایەن زانای ڕوەکزان (christian handrik persoon) لە ساڵی ١٧٩٧ جۆرەکانی ئەمانیتا وەک (amanita muscaris - amanita pantherina - amanita regalis - amanita citrina .........) بیگومان بەھۆی ئەوەی کە ژەھری زۆربەی جۆرەکانی ئەمانیتا لە ناو ئاودا تواوەن بۆیە زۆر کاریگەریان نییە لە کاتی کوڵان و تێکەڵبوون لەگەڵ ئاو بەڵام ئەگەر قارچکێک زۆر نەکولاو بیت یاخود ڕەنگیکی زەقی ھەبیت ئەوا پلەی ژەھراوییەکەی زۆرە و نابیت بخوریت. == نیشانەکان == نیشانەکانی ژەھراوییبوون بریتین لە (سکچوون - ڕشانەوە - بێھیزی - تا - نەمانی ئارەزووی خواردن - تێکچوونی میزاج و کۆئەندامی دەمار و میشک …) == سەرچاوەکان == # Loizides M, Bellanger JM, Yiangou Y, Moreau PA. (2018). Preliminary phylogenetic investigations into the genus ''Amanita'' (Agaricales) in Cyprus, with a review of previous records and poisoning incidents. Documents Mycologiques 37: 201–218. ## Zeitlmayr, L. (1976). ''Wild Mushrooms: An Illustrated Handbook''. Hertfordshire: Garden City Press. p. 77. ISBN <bdi>0-584-10324-7</bdi>. {{بێپۆل|date=ئاب ٢٠٢١}} khu0yazaoe9xlvfkssz1571g0gx0wp4 1 192445 1675013 1674995 2026-09-25T13:11:39Z Pirehelokan 5097 /* ناوی وتار */ reuse or recycle? 1675013 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دووبارە بەکارھێنانەوە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842712 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140312223737/http://ec.europa.eu/environment/waste/legislation/a.htm بۆ http://ec.europa.eu/environment/waste/legislation/a.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:١١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == ناوی وتار == ''بەکارھێنانەوە'' خۆی بە مانای ''دووبارە بەکارھێنان'' دێ، ئیدی بۆچی ''دووبارە'' بۆ ''بەکارھێنانەوە'' زیاد بکەین؟ ''ـەوە'' پاشگرێکە مانای ''دووبارەبوون'' دەدا. بێجگە لەمە، ''بەکارھێنانەوە'' بۆ [[:en:reuse|reuse]] شیاوترە. ناتوانین کەڵک لە ''چەرخاندن'' وەربگرین؟ چەرخاندن + ـەوە = چەرخاندنەوە = recycle. ئەمە نابێ؟ @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و ئەوانی دیکە، چی دەڵێن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٢، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ئەمە ناوێکی کوردی هەبوو وە بیرم نایەتەوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٣٩، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::وە بیرم هاتەوە؛ '''''مردەوەژی''''' یان '''''مروەژی'''''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:٤٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|حوسێن}}. قسەکەت ڕاستە. دووبارەکە حەشوە لێرە و دەبێ لاببرێ. ئینجا بەکارهێنانەوە یانی [[en:Reuse]] کە فەرقی لەگەڵ ڕیسایکڵ هەیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٣:١١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 7mgbflr6q3f40gvtgvgfqfy2gs23g0y 1675014 1675013 2026-09-25T13:15:36Z Pirehelokan 5097 1675014 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دووبارە بەکارھێنانەوە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842712 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140312223737/http://ec.europa.eu/environment/waste/legislation/a.htm بۆ http://ec.europa.eu/environment/waste/legislation/a.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:١١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == ناوی وتار == ''بەکارھێنانەوە'' خۆی بە مانای ''دووبارە بەکارھێنان'' دێ، ئیدی بۆچی ''دووبارە'' بۆ ''بەکارھێنانەوە'' زیاد بکەین؟ ''ـەوە'' پاشگرێکە مانای ''دووبارەبوون'' دەدا. بێجگە لەمە، ''بەکارھێنانەوە'' بۆ [[:en:reuse|reuse]] شیاوترە. ناتوانین کەڵک لە ''چەرخاندن'' وەربگرین؟ چەرخاندن + ـەوە = چەرخاندنەوە = recycle. ئەمە نابێ؟ @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و ئەوانی دیکە، چی دەڵێن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٢، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ئەمە ناوێکی کوردی هەبوو وە بیرم نایەتەوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٣٩، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::وە بیرم هاتەوە؛ '''''مردەوەژی''''' یان '''''مروەژی'''''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:٤٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|حوسێن}}. قسەکەت ڕاستە. دووبارەکە حەشوە لێرە و دەبێ لاببرێ. ئینجا بەکارهێنانەوە یانی [[en:Reuse]] کە فەرقی لەگەڵ ڕیسایکڵ هەیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٣:١١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::وا دیارە خەڵک مروەژی بەکار دێنن. بۆیە خراپ نیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٣:١٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) gwsq1a53eam2wajnv5f7z9s99c1jn0y 1675057 1675014 2026-09-25T13:51:36Z حوسێن 42516 /* ناوی وتار */ وەڵامدانەوە 1675057 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دووبارە بەکارھێنانەوە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842712 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140312223737/http://ec.europa.eu/environment/waste/legislation/a.htm بۆ http://ec.europa.eu/environment/waste/legislation/a.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:١١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == ناوی وتار == ''بەکارھێنانەوە'' خۆی بە مانای ''دووبارە بەکارھێنان'' دێ، ئیدی بۆچی ''دووبارە'' بۆ ''بەکارھێنانەوە'' زیاد بکەین؟ ''ـەوە'' پاشگرێکە مانای ''دووبارەبوون'' دەدا. بێجگە لەمە، ''بەکارھێنانەوە'' بۆ [[:en:reuse|reuse]] شیاوترە. ناتوانین کەڵک لە ''چەرخاندن'' وەربگرین؟ چەرخاندن + ـەوە = چەرخاندنەوە = recycle. ئەمە نابێ؟ @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و ئەوانی دیکە، چی دەڵێن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٢، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ئەمە ناوێکی کوردی هەبوو وە بیرم نایەتەوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٣٩، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::وە بیرم هاتەوە؛ '''''مردەوەژی''''' یان '''''مروەژی'''''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:٤٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|حوسێن}}. قسەکەت ڕاستە. دووبارەکە حەشوە لێرە و دەبێ لاببرێ. ئینجا بەکارهێنانەوە یانی [[en:Reuse]] کە فەرقی لەگەڵ ڕیسایکڵ هەیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٣:١١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::وا دیارە خەڵک مروەژی بەکار دێنن. بۆیە خراپ نیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٣:١٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] من ''مردەوەژی'' و ''مروەژی''م نەبیستووە، ئەمانە لە کوێ بە کار دێن؟ دڵنیان کە بە مانای recycling دێن؟ repurposing و reusingیش ھەن. چۆن دروست بوون؟ مر(د) + وە + ژی؟ ناون یان ھاوەڵناون؟ بۆچی لە فەرھەنگەکان دا نەھاتوون؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٥١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) duymwyxvl8irove6flt7m2ut2hrn0ad 1675080 1675057 2026-09-25T15:25:19Z Calak 437 /* ناوی وتار */ وەڵامدانەوە 1675080 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دووبارە بەکارھێنانەوە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842712 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140312223737/http://ec.europa.eu/environment/waste/legislation/a.htm بۆ http://ec.europa.eu/environment/waste/legislation/a.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:١١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == ناوی وتار == ''بەکارھێنانەوە'' خۆی بە مانای ''دووبارە بەکارھێنان'' دێ، ئیدی بۆچی ''دووبارە'' بۆ ''بەکارھێنانەوە'' زیاد بکەین؟ ''ـەوە'' پاشگرێکە مانای ''دووبارەبوون'' دەدا. بێجگە لەمە، ''بەکارھێنانەوە'' بۆ [[:en:reuse|reuse]] شیاوترە. ناتوانین کەڵک لە ''چەرخاندن'' وەربگرین؟ چەرخاندن + ـەوە = چەرخاندنەوە = recycle. ئەمە نابێ؟ @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و ئەوانی دیکە، چی دەڵێن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٢، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ئەمە ناوێکی کوردی هەبوو وە بیرم نایەتەوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٣٩، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::وە بیرم هاتەوە؛ '''''مردەوەژی''''' یان '''''مروەژی'''''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:٤٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|حوسێن}}. قسەکەت ڕاستە. دووبارەکە حەشوە لێرە و دەبێ لاببرێ. ئینجا بەکارهێنانەوە یانی [[en:Reuse]] کە فەرقی لەگەڵ ڕیسایکڵ هەیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٣:١١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::وا دیارە خەڵک مروەژی بەکار دێنن. بۆیە خراپ نیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٣:١٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] من ''مردەوەژی'' و ''مروەژی''م نەبیستووە، ئەمانە لە کوێ بە کار دێن؟ دڵنیان کە بە مانای recycling دێن؟ repurposing و reusingیش ھەن. چۆن دروست بوون؟ مر(د) + وە + ژی؟ ناون یان ھاوەڵناون؟ بۆچی لە فەرھەنگەکان دا نەھاتوون؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٥١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەڵێ دڵنیام. لە فەرهەنگەکاندا نییە هەروەک چۆن وشەیەکی باو وەکوو ''ئەهوەن''-یش لە زۆربەی فەرهەنگەکاندا نەهاتووە لەوانە هەنبانە و خاڵ. ::::::بەڵام چۆن دروست بووە دڵنیا نیم؛ وشەکە داتاشراو نییە و کۆنە. لەوانەیە لە ''مردەوە'' + ''ژی'' پێکهاتبێ. ''مردەوە'' دەتوانێ ناوی چاوگی ''مردن'' بێ وەکوو ''کردەوە'' و ''کردن''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٢٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) am1xxp59re28pgf0akis2konu4edc49 1675144 1675080 2026-09-25T16:42:34Z Pirehelokan 5097 1675144 wikitext text/x-wiki == چاکسازی بەستەرە دەرەکییەکان == سڵاو ھاوڕێیان، من ئێستا دەستکاری ١ بەستەری دەرەکیی [[دووبارە بەکارھێنانەوە]]م کرد. تکایە [https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=842712 بەسەر دەستکارییەکەمدا بچۆرەوە]. ئەگەر ھەر پرسیارێکت ھەیە، یان پێویستە کە وا لە بۆتەکە بکەیت بەستەرەکان، یانیش ھەموو پەڕەکە فەرامۆش بکات، تکایە سەردانی [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|پرسیارە دووپاتکراوەکان]] بکە بۆ وردەکاری زیادتر. من ئەم دەستکارییانەم ئەنجام داوە: *ئەرشیڤێکی نوێ https://web.archive.org/web/20140312223737/http://ec.europa.eu/environment/waste/legislation/a.htm بۆ http://ec.europa.eu/environment/waste/legislation/a.htm زیاد کرا تکایە سەردانی پرسیارە دووپاتکراوەکان بکە بۆ زانیاری لەسەر ڕاستکردنەوەی ھەڵەکانی بۆتەکە، کاتێکی شاد!—[[:en:User:InternetArchiveBot|'''<span style="color:darkgrey;font-family:monospace">InternetArchiveBot</span>''']] <span style="color:green;font-family:Rockwell">([[:en:User talk:InternetArchiveBot|سکاڵاکردنی کێشە]])</span> ‏٠٠:١١، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢١ (UTC) == ناوی وتار == ''بەکارھێنانەوە'' خۆی بە مانای ''دووبارە بەکارھێنان'' دێ، ئیدی بۆچی ''دووبارە'' بۆ ''بەکارھێنانەوە'' زیاد بکەین؟ ''ـەوە'' پاشگرێکە مانای ''دووبارەبوون'' دەدا. بێجگە لەمە، ''بەکارھێنانەوە'' بۆ [[:en:reuse|reuse]] شیاوترە. ناتوانین کەڵک لە ''چەرخاندن'' وەربگرین؟ چەرخاندن + ـەوە = چەرخاندنەوە = recycle. ئەمە نابێ؟ @[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]], @[[بەکارھێنەر:Aza|Aza]], @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] و ئەوانی دیکە، چی دەڵێن؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٠:٠٢، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: ئەمە ناوێکی کوردی هەبوو وە بیرم نایەتەوە. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٠:٣٩، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::وە بیرم هاتەوە؛ '''''مردەوەژی''''' یان '''''مروەژی'''''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١١:٤٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::{{وب|حوسێن}}. قسەکەت ڕاستە. دووبارەکە حەشوە لێرە و دەبێ لاببرێ. ئینجا بەکارهێنانەوە یانی [[en:Reuse]] کە فەرقی لەگەڵ ڕیسایکڵ هەیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٣:١١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::وا دیارە خەڵک مروەژی بەکار دێنن. بۆیە خراپ نیە. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٣:١٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::@[[بەکارھێنەر:Calak|Calak]] و @[[بەکارھێنەر:Pirehelokan|Pirehelokan]] من ''مردەوەژی'' و ''مروەژی''م نەبیستووە، ئەمانە لە کوێ بە کار دێن؟ دڵنیان کە بە مانای recycling دێن؟ repurposing و reusingیش ھەن. چۆن دروست بوون؟ مر(د) + وە + ژی؟ ناون یان ھاوەڵناون؟ بۆچی لە فەرھەنگەکان دا نەھاتوون؟ [[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:حوسێن|لێدوان]]) ١٣:٥١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ::::::@[[بەکارھێنەر:حوسێن|حوسێن]]: بەڵێ دڵنیام. لە فەرهەنگەکاندا نییە هەروەک چۆن وشەیەکی باو وەکوو ''ئەهوەن''-یش لە زۆربەی فەرهەنگەکاندا نەهاتووە لەوانە هەنبانە و خاڵ. ::::::بەڵام چۆن دروست بووە دڵنیا نیم؛ وشەکە داتاشراو نییە و کۆنە. لەوانەیە لە ''مردەوە'' + ''ژی'' پێکهاتبێ. ''مردەوە'' دەتوانێ ناوی چاوگی ''مردن'' بێ وەکوو ''کردەوە'' و ''کردن''. [[بەکارھێنەر:Calak|<span style="color:blue">'''<span style="font-size:13px">چالاک</span>'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Calak|'''<span style="color:red">وتووێژ</span>''']]} ١٥:٢٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) :::::::::بۆ منیش لە ڕووی مۆرفۆلۆجییەوە مەتەڵە و جوابەکەی نازانم. [[بەکارھێنەر:Pirehelokan|پیرەھەڵۆ]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Pirehelokan|وتووێژ]]) ١٦:٤٢، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) ldtnpzro2cerhczq38jda0rf7mmuio9 3 193066 1675414 1670757 2026-09-26T01:49:40Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت (کۆنتر لە ٦٠ ڕۆژ) بۆ [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Tech/ئەرشیڤی ٦]] 1675414 wikitext text/x-wiki {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Tech/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(60d) |counter = 6 |maxarchivesize = 200K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 3 |minthreadstoarchive = 1 }} {{ئەرشیڤەکان}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٩:٤٣، ٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٢، ١٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢١:٠١، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٤٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ٢٠:٥٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤١، ٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٥:٢٨، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 --> naziic48twumty278x8v2znl797gqhu 0 193579 1675361 1613165 2026-09-25T22:39:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675361 wikitext text/x-wiki '''قشڵەی کۆیە'''، '''قەڵای کۆیە''' یان '''سەرای کۆیە''' شوێنەوارێکی مێژوویییە دەکەوێتە [[قەزای کۆیە]]، [[پارێزگای ھەولێر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Sorani|یەکەم=Basnews|سەردێڕ=دیوارەکانی قشڵەی کۆیە مەترسیی ڕووخانیان لەسەرە|ناونیشان=https://www.basnews.com/so/babat/656545|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.basnews.com}}</ref> ئەم قەڵایە پێشتر وەک زیندان و سەربازخانە بەکارھاتووە، لە ئێستادا بووەتە شوێنێکی گەشتیاریی، مۆزەخانە و قاوەخانەی لەناودا کراوەتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قشڵەی کۆیە.. لە سەربازگەوە بۆ مۆزەخانە و کافتریا|ناونیشان=https://mewdamedia.com/articles/2296|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Mewda Media|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211027181050/https://mewdamedia.com/articles/2296|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=داوا دەکرێت قشڵەی کۆیە بکرێتە ناوەندێکی گەشتیاری|ناونیشان=https://www.kurdistan24.net/ckb/story/84426-داوا-دەکرێت-قشڵەی-کۆیە-بکرێتە-ناوەندێکی-گەشتیاری|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.kurdistan24.net}}</ref> گۆڕی [[دڵدار]]ی شاعیر دەکەوێتە قشڵەکەوە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گۆڕی دڵداری شاعیر نۆژەن دەكرێتەوە|ناونیشان=http://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=8845&Jor=5|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.wishe.net}}</ref> == مێژوو == مێژووی شوێنەوارەکە ڕوون نییە، دەگوترێت لە سەردەمی ئاشوورییەکان لەژێر دەستی [[میر محەممەد]]، [[میرنشینی سۆران|میری سۆران]] دروست کراوە. دواتریش لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|عوسمانییەکان]] وەک قەڵایەکی سەربازیی بەکارھاتووە، ھەر لەوکاتەوەش وشەی قشڵە کە وشەیەکی تورکییە خراوەتە پێشگری ناوەکەی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قشله‌ی كۆیه|ناونیشان=https://www.hawlergov.org/app/ku/node/547|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.hawlergov.org|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211023141059/https://www.hawlergov.org/app/ku/node/547|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ھەندێک لە سەرچاوە مێژوویییەکانی دیکەش، مێژووی دروستبوونی ئەم شوێنە دەگەڕێننەوە بۆ سەردەمی عوسمانی، ئەم سەرچاوانە ئاماژە بەوە دەدەن کە قەڵاکە لەلایەن والی بەغدا، مدحەت پاشا دروست کراوە.<ref name=":0"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قشڵەی شاری كۆیە|ناونیشان=http://www.zarikrmanji.com/Home/Details?t=قشڵەی-شاری-كۆیە&id=24994|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=Omid barzani|زمان=en}}{{بەستەری مردوو|url=http://www.zarikrmanji.com/Home/Details?t=%D9%82%D8%B4%DA%B5%DB%95%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%83%DB%86%DB%8C%DB%95&id=24994 |date=ئایاری ٢٠٢٢ }}</ref> قه‌ڵای کۆیه‌، کە ‌به‌ 'قشڵه‌ی کۆیه'‌‌ و 'سه‌را' ناسراوه، یه‌کێکه‌ له‌ شوێنەوارە‌ مێژووییه‌کانی شاری کۆیه‌ی سەر بە پارێزگای هەولێر، که‌ له‌ سه‌رده‌می ئاشورییەوە تاوەکو عوسمانییه‌کان به‌مه‌به‌ستی سه‌ربازی به‌کارهاتووه‌. قەڵاکە مێژووی دروستکردنەکەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی ئاشورییەکان. دواتر میر محەممەد پاشای رەواندز لەسەر شوێنەواری قەڵای ئاشوورییەکان، قەڵایەکی دروستکرد. له‌گه‌ڵ داگیرکردنی کوردستان له‌لایه‌ن عوسمانییه‌کانەوە، قه‌ڵای کۆیه‌ کرایە بنکەیەکی سەربازی و لەوکاتەوە نازناوی قشڵەی وەرگرتووە، بەو پێیەی قشڵه‌ وشه‌یه‌کی تورکییه‌ و به‌ واتای بنکه‌ی سه‌ربازی دێت. لە سەردەمی والی عوسمانی (مەدحەت پاشا) ساڵی (1869 - 1872) کە فەرمانڕەوای بەغدا بووە. قشڵەی کۆیە بە مەبەستی سەربازی بەکارهێندرا. هەڵکەوتەی شوێنی قەڵای کۆیە بەرزه‌، رووبەری قه‌ڵاکه‌ 7000 مەترە، بە قسڵ و بەرد دروستکراوە، 23 ژووری هەیە، لەناوەڕاستیدا گۆڕەپانێکی گەورە هەیە کە لەسەردەمانی پێشوو بۆ مەشقی سەربازی بەکاردەهات، پانی دیوارەکانی قەڵای کۆیە 120 سانتیمەترە. قه‌ڵای کۆیە‌‌ 750 تاقی هه‌یه‌، کە پێی دەڵێن کونە مەتەرێز، لە ناوەڕاستی بەشی رۆژهەڵاتی قەڵاکە دوو پلیکانە هەن، کە لەرێگەیانەوە سەردەکەویت بۆ نهۆمی دووەم، لەو نهۆمە پێنج ژوور و سێ هەیوان هەن، هه‌روه‌ها هۆڵێکی گەورەی تێدایه‌ کە درێژییەکەی 90 مەترە و پانییەکەی شەش مەترە، کە لەسەردەمی عوسمانییەکاندا بۆ نووستن بەکارهاتووە. قشڵەکە بەمدواییە نۆژەنکرایەوە، قاوەخانەیەکی کولتووریشی تێدا کرایەوە، لەگەڵ مۆزەخانەی رەهبەری سەید برایم، بەڵام ئێستا داخراون. لە ناوەڕاستی گۆڕەپانی قشڵەکە پەیکەرێکی هونەرمەند تایەر تۆفیق دانراوە، لەگەڵ مۆنۆمێنتێکی شەهیدان. <ref>https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0702202113<ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:کۆیە]] [[پۆل:قەڵاکانی کوردستان]] cm0h6ozpvl2uht8l1ondwabio2o7iem 0 194034 1675462 1548580 2026-09-26T05:46:16Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ژکزی یەک سەرچاوە|ژکزی یەک سەرچاوە]]}} 1675462 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=ھوانگ دۆنگ ھیوک|image=|caption=|birth_date={{birth date and age|1971|5|26}}|birth_place=سێئول، کۆریای باشوور|occupation=[[دەرھێنەری فیلم]], [[سیناریۆنووس]]|years_active=}}'''ھوانگ دۆنگ-ھیوک''' (بە کۆری:황동혁,، بە ھانجا:黃東赫, لەدایکبووی ١٩٧١) سیناریۆنووس و دەرھێنەری فیلمی کۆریای باشوورە، بەناوبانگە بەھۆی بەشداریکردنی لە دەرھێنان و نووسینەوەی سیناریۆ بۆ فیلم و دراماکان، لەناویاندا [[یاریی سکوێد]] لە ساڵی ٢٠٢١. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Business|یەکەم=Frank Pallotta and Liz Kang, CNN|سەردێڕ=Exclusive: Squid Game is Netflix's 'biggest ever' series launch|ناونیشان=https://www.cnn.com/2021/10/12/media/squid-game-netflix-viewership/index.html|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|وێبگە=CNN}}</ref> ==== دەربارەی [[یاریی سکوێد]] ==== ھوانگ بیرۆکەی یاریی سکوێدی بەھۆی سەختی بارودۆخی ژیانی بۆ دروست بوو، لە ٢٠٠٨ سکرێپتی دراماکەی ئامادەکرد، بەڵام نەدەیتوانی ستۆدیۆییەک بدۆزێتەوە تا پشتگیری لە سکرێپتەکەی بکات و بەرھەم بھێنرێت، تا ئەوکاتەی نێتفلیکس پشتگیری دەکات لە دەوروبەری ٢٠١٩، زنجیرەکە لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١ بڵاو دەکرێتەوە و  زۆرترین بینراوی دەبێت لە مێژووی [[نێتفلیکس]] دا<ref name=":0" /> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١}} <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{kmdb person|00044252|Hwang Dong-hyuk}} * {{imdb name|1375363|Hwang Dong-hyuk}} * {{HanCinema person}} {{authority control}}{{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|تەلەڤیزیۆن|ژیاننامە|فیلم}} {{پۆلی کۆمنز|Hwang Dong-hyuk}} [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:سیناریۆنووسەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی نیشتمانی سێئول]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧١]] [[پۆل:یاریی سکوید]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی هونەرە جوانەکانی زانکۆی یو ئێس سی]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی ئیمی پرایم تایم]] [[پۆل:دەرچووانی قوتابخانەی ھونەرە جوانەکانی زانکۆی یو ئێس سی]] dr442vij1q4gxrv3cdihjxrg2zr6xag 0 194825 1675497 1577403 2026-09-26T07:35:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1675497 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بنبەست|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ڕێکخستن}} }} [[پەڕگە:Black Swan poster.jpg|وێنۆک]] '''قووی ڕەش''' (2010 black swan) فیلمێکە دە ژانری ترسی دەروونی چاککراوی ساڵی ٢٠١٠ی ئەمریکا بە دەرھێنەری دارێن ئارنۆفسکی نووسراوی ماڕک ھەیمەن، جۆن مەکلافلین و ئاندرێس ھەینز لەسەر بنچینەی چیرۆکێکی ھەینز بە ڕۆلگێرانی ناتاڵی پۆرتمەن، وینسنت کەسڵ، میلا کونیس، باربارا ھێرشەی و وینۆنا ڕایدر. فیلمەکە باس لە بەرھەمێکی چایکۆفسکی بە ناوی گۆمی قوو دەکات چیرۆکی باڵەڕیانێک (نینا) کە بۆ ڕۆڵی قووی سپی بێگوناە و لەبەرامبەری دا قووی ڕەشی ھەست پەرەست و تاریک ھەوڵدەدات و ھاوتا باڵەریانەکەی (لیلی) کە گونجاوترە بۆ ئەو ڕۆڵەی ھەربۆیە ئەو ڕکابەرییە گوشاری دێنێتە سەری و دەبێتە ھۆی زاڵ بوونی لاوازی بەسەریدا و خلور بوونەوەی لە ڕاستی بەرەو شێتی. ناتاڵی پۆرتمەن بۆ دەورگێڕان لەو فیلمەی دا زۆرتر لە یەک ساڵ بە شەو و ڕۆژ ڕاھێنانی باڵەی دەکرد و ئەوش بەفیڕۆ نەچوو و لە ساڵی ٢٠١١ لە فستیڤاڵی ئوسکار براوەی خەڵاتی باشترین دەورگێڕی ژن لە ڕۆڵی یەکەم دا بوو. ئارنۆفسکی فیلمەکەی خۆی پێ وەک ڕێز لێنانێک لە ھونەری باڵەی دەزانێ و ھەوڵی نیشاندانی ڕوانگەی بیرکردنەوەی باڵەریانێک دەدات. یەکەم پێشاندانی فیلمەکە لە ٦٧مین فستیڤاڵی فیلمی وێنیز لە ١ سێپتامری ٢٠١٠ بوو. بوودجەی فیلمەکە ١٣ ملیۆن دۆلار و داھاتەکەی ٣٣٠ ملیۆن بوو. == چیرۆک == نینا سایەرز ژنێکی تەمەن ٢٨ ساڵە کە ھەموو تەمەنی منداڵی و لاوی بە ڕاھێنانی باڵەی بەسەر بردووە نینا دەگەڵ دایکی کە کەسێکی زۆر چاودێرە دەژیت نینا دە ھەوڵی بەدەست ھێنانی ڕۆڵی باڵەی بەناوبانگی گۆمی قوو بەرھەمی چایکۆفسکی دایە بەلام بەڕێوبەر و شێوەکاری ئەو باڵەیەی (ونسنت کەسڵ) بەشکە لە تواناکانی نینا بۆ دەورگێڕانی ھاوکاتی قووی سپی و قووی ڕەش نینا تووشی جۆرێک ھەستیاری بۆ بێکەموکووڕییە دە کارەکەی دا و لیلی ڕەقیبی نینای بە دەورگێڕی میلا کونیس کە بە پێچەوانەی نینای زۆرتر بە دوایی ڕابواردن و چێژ بردن لە ژیانە دایکی نینای بە دەورگێڕی باربارا ھێرشەی کە دایکێکە لە ڕادەبەدەر چاودێرە و سەرکەوتنێکی گەورەی بۆ کچەکەی دەوێت کە خۆی قەتی بۆ بەدەست نەھاتووە. و ھەموو کارێکی دەات تا بتوانێت بەباشی ڕۆڵەکەی بگێڕێت لە ڕاھێنانی شەو و ڕۆژ ھەتا کەڵک وەرگرتن لە مادەی ھۆشبەر و…نینا دەورگێڕانی قووی سپی بە باشی دەزانێ بەڵام قووی ڕەش بە باشی نازانێ و ھەر ئەوەش وردەوردە ڕوحی تێکدەدات و بەرەو شێتی و خەیاڵاتی دەبات == ڕەخنە == زۆربەی ڕەخنەگران بۆچوونی ئەرێنیان ھەبووە ڕاجێرت ئیبرێت و جێمز براردینل ٣/٥ دا بەفیلمەکە و لوک تامین و ماولا دارگیس فیلمەکەیان بە دەرەجە یەک دانا بەڵام کێنت توران کە بە یەکێک لە ڕەخنەگرانی توندی فیلمەکە ناودەبردرێت کە فیلمەکەی بە دەرەجە سێ دانا == پاڵیوار == قووی ڕەش پاڵیواری ١١٢ خەڵات بووە کە بە زۆرترین پاڵیواری خەڵات بۆ فیلمێکی دە مێژوو دا داندراوە وەکوو * دارن ئارنۆفسکی بۆ باشترین دەرھێنەر * ناتاڵی پۆرتمەن بۆ باشترین دەورگێڕێ ڕۆڵی یەکەمی ژن * میلا کونیس بۆ باشترین دەورگێڕی تەواوکەری ژن کە توانی براوەوی ٤٧ خەڵات بێت * براوەی باشترین دەورگێڕێ ڕۆڵی یەکەمی ژن لە فستیڤاڵی بفتا(٢٠١١) * براوەی باشترین دەورگێڕێ ڕۆڵی یەکەمی ژن لە فستیڤاڵی ئوسکار(٢٠١١) == سەرچاوەکان == <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=black swan|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/wiki/Black_Swan_(film)|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=قوی سیاه|ناونیشان=https://www.cinemapress.ir/news/6205/قوی-سیاه-جشنواره-فیلم-ونیز-را-افتتاح-می-کند|سەردێڕ="قوی سیاه" جشنواره فیلم "ونیز" را افتتاح می کند|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.cinemapress.ir/news/6205/%D9%82%D9%88%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B2-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Black Swan (film)|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Black_Swan_(film)&oldid=1055292105|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Table 2: IMDB results.|ناونیشان=http://dx.doi.org/10.7717/peerj-cs.252/table-2|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=dx.doi.org}}</ref>{{سەرچاوەکان|٢}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کافه‌سینما|ناونیشان=https://caffecinema.com/|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=کافه‌سینما|زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Herald|یەکەم=The Korea|ڕێکەوت=١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٠|سەردێڕ=Darren Aronofsky’s ‘Black Swan’ a feature film of a different feather|ناونیشان=http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20100917000771|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=The Korea Herald|زمان=en|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211123154457/http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20100917000771|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٠|سەردێڕ=Aronofsky's 'Black Swan' to open Venice fest|ناونیشان=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i4c15c030a696fa142f87203f980fdbe3|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=web.archive.org|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٣ی تەممووزی ٢٠١٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100723161739/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/film/news/e3i4c15c030a696fa142f87203f980fdbe3|ڕەوشی ناونیشان=bot: unknown}}</ref> {{تووڵی دەروازە|ترسناک|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|فیلم|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Black Swan (2010 film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک وێنەیگیراون]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە درامییەکانی ساڵی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ساڵی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ترسناکەکانی ساڵی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆییەکانی ساڵی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە دەروونییەکانی ساڵی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە درامییە ھەستبزوێنەکانی ساڵی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەماییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە درامییە ترسناکەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە دەروونییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە سەماییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ترسناکە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە ترسناکە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە دەروونییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە دەروونییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە درامییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:براوەکانی بافتا (فیلمەکان)]] [[پۆل:فیلمەکانی کرۆس کریک پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی دیوون ئینتەرتەیمێنت]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی سەمای بالی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی خێزانە ناکارامەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەیوەندییەکانی دایک و کچ]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی سەرکوتییە سێکسییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان لە دەرھێنانی دارێن ئارۆنۆفسکی]] [[پۆل:فیلمەکان کە نمایشێکی خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەریان تێدایە]] [[پۆل:فیلمەکان کە خەڵاتی باشترین ئەکتەری درامایان تێدایە کە خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبیان بەدەستھێناوە]] [[پۆل:فیلمەکان لە بەرھەمھێنانی برایان ئۆلیڤەر]] [[پۆل:فیلمەکان کە لەلایەن کلینت مانسێلەوە تۆمارکراون]] [[پۆل:ئەو فیلمانەی لە نیویۆرک داندراون]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆکس سێرچلایت پیکچەرز]] [[پۆل:خەڵاتی ڕۆحی سەربەخۆ بۆ براوەی باشترین فیلم]] [[پۆل:مشتومڕەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی لە فیلمدا]] [[پۆل:فیلمە دراماییەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە ھەستبزوێنەکانی پەیوەست بە ئێڵ جی بی تی]] [[پۆل:فیلمەکانی پەیوەست بە لەشفرۆشەکان]] [[پۆل:فیلمە ڕیالییزمییە جادووییەکان]] [[پۆل:فیلمەکانی فۆنیکس پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمەکانی پرۆتۆزوا پیکچەرز]] [[پۆل:دەریاچەی قوو]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆیییە ئەمریکییەکان]] tqdtmcgwihtdpi8hpaisqwrhl0oqly8 0 195007 1675127 1554114 2026-09-25T16:36:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675127 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=قاسم کوڕی محەممەد|وێنە=القاسم بن محمد.png|لێدوانی وێنە=نوسینی ناوی قاسم کوڕی محەممەد|ڕێکەوتی لەدایکبوون=کانوونی دووەمی ٥٩٨، مەککە|ڕێکەوتی مردن=ساڵی ٦٠٠|شوێنی ناشتن=گۆڕستانی موعەلات|سەردەم=پێش پێغەمبەرایەتی|باوک=پێغەمبەر محەممەد|دایک=خەدیجە کچی خووەیلید}} '''قاسم کوڕی محەممەد کوڕی عەبدوڵڵا''' یەکەم منداڵی [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەدە]] لە خێزانەکەی [[خەدیجە کچی خووەیلید|خەدیجە کچی خووەیلید]]،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=ذکر أولاد رسول اللە صلّی اللە علیە وآلە وسلّم من خدیجة رضی اللە عنھا|ناونیشان=https://research.rafed.net/عقائد-الشیعة/167-أصحاب-رسول-اللە-والأئمّة-علیھم-السلام/2720-ذکر-أولاد-رسول-اللە-صلی-اللە-علیھ-وآلھ-وسلم-من-خدیجة-رضی-اللە-عنھا|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=research.rafed.net}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=إسلام ویب - سیر أعلام النبلاء - الطبقة الثانیة - القاسم بن محمد- الجزء رقم5|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents&ID=717&idfrom=0&idto=0&flag=1&bk_no=60&ayano=0&surano=0&bookhad=0|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref> یەکەم منداڵیەتی پێش پێغەمبەرایەتی لەدایک بووبێت، ناوەکەی بوو بە [[کونیە]]ی پێغەمبەر،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بماذا یکنی الرسول|ناونیشان=https://mawdoo3.com/بماذا_یکنی_الرسول|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=موضوع|زمان=ar}}{{بەستەری مردوو|url=https://mawdoo3.com/%D8%A8%D9%85%D8%A7%D8%B0%D8%A7_%DB%8C%DA%A9%D9%86%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84 |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> ماوەی شیرخواردنی تەواو نەکرد و بەمنداڵی مرد و لە [[مەککە]] نێژراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=عبد اللە بن محمد|ناونیشان=https://areq.net/m/عبد_اللە_بن_محمد.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=areq.net}}{{بەستەری مردوو|url=https://areq.net/m/%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%84%DB%95_%D8%A8%D9%86_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF.html |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ }}</ref> گوتراوە تەمەنی دوو ساڵ بووە، و گوتراوە لەتەمەنی حەڤدە مانگیدا مردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=القاسم ابن رسول اللە صلی اللە علیە وسلم|ناونیشان=http://www.sahaba.rasoolona.com/Sahaby/4139/القاسم-ابن-رسول-اللە-صلی-اللە-علیھ-وسلم|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.sahaba.rasoolona.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211129083845/http://www.sahaba.rasoolona.com/Sahaby/4139/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B5%D9%84%D9%89-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87-%D9%88%D8%B3%D9%84%D9%85|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فصل: القاسم ابن رسول اللە صلی اللە علیە وسلم{{!}}نداء الإیمان|ناونیشان=http://www.al-eman.com/الکتب/أسد%20الغابة%20فی%20معرفة%20الصحابة%20**/القاسم%20ابن%20رسول%20اللە%20صلی%20اللە%20علیھ%20وسلم/i219%26d118559%26c%26p1|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.al-eman.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211129083827/http://www.al-eman.com/%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A8/%D8%A3%D8%B3%D8%AF%20%D8%A7%D9%84%D8%BA%D8%A7%D8%A8%D8%A9%20%D9%81%D9%8A%20%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A9%20%D8%A7%D9%84%D8%B5%D8%AD%D8%A7%D8%A8%D8%A9%20%2A%2A/%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%20%D8%A7%D8%A8%D9%86%20%D8%B1%D8%B3%D9%88%D9%84%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B5%D9%84%D9%89%20%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87%20%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%87%20%D9%88%D8%B3%D9%84%D9%85/i219%26d118559%26c%26p1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=إسلام ویب - البدایة والنھایة - سنة إحدی عشرة من الھجرة - فصل فی ذکر أولادە علیە وعلیھم الصلاة والسلام- الجزء رقم8|ناونیشان=https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents&ID=586&bk_no=59&flag=1|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=islamweb.net|زمان=ar}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=محمد رسول اللە صلی اللە علیە وآلە وسلم - القاسم بن محمد علیە السلام - Wattpad|ناونیشان=https://www.wattpad.com/469222063-محمد-رسول-اللە-صلی-اللە-علیھ-وآلھ-وسلم-القاسم-بن|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١|وێبگە=www.wattpad.com|زمان=ar}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{محەممەد٢}} {{تووڵی دەروازە|مێژووی ئیسلام|ژیاننامە|ئیسلام|محەممەد|مەککە}} {{پۆلی کۆمنز|Qasim ibn Muhammad}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:محەممەد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٥٩٨]] [[پۆل:مردووانی ٦٠٠]] [[پۆل:مناڵانی محەممەد]] [[پۆل:خەڵکی مەککە]] [[پۆل:مردووانی ٦٠١]] [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٦ەم]] [[پۆل:عەرەبە موسڵمانەکان]] jla5bvx1fscjzt78keaw3i9soi3ca29 0 195558 1675203 1555104 2026-09-25T19:36:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە) 1675203 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox television | image = | genre = [[Crime thriller]] | creator = {{Plainlist| * [[Taylor Sheridan]] * [[Hugh Dillon]] }} | starring = {{Plainlist| * [[Jeremy Renner]] * [[Dianne Wiest]] * [[Emma Laird]] * Derek Webster * [[Taylor Handley]] * Hugh Dillon * Pha'rez Lass * Tobi Bamtefa * [[Kyle Chandler]] * [[Aidan Gillen]] * Hamish Allan-Headley }} | theme_music_composer = | country = United States | language = English | num_seasons = 1<!--Only increment as a new season has been released, per the documentation of the template!--> | num_episodes = 7<!--Only increment as a new episode has been released, per the documentation of the template!--> | executive_producer = {{Plainlist| * Taylor Sheridan * Hugh Dillon * Jeremy Renner * [[Antoine Fuqua]] * David Glasser * [[Ronald Burkle]] * [[Bob Yari]] * Michael Friedman }} | producer = | runtime = 50–66 minutes | company = {{Plainlist| * [[MTV Entertainment Studios]] * Bosque Ranch Productions * 101 Studios * [[Yari Film Group]] * [[Yucaipa Companies]] }} | network = [[Paramount+]] | first_aired = {{Start date|2021|11|14}} | last_aired = present | website = https://www.paramountplus.com/shows/mayor-of-kingstown/ }} '''''قایمقامی کینگستاون''''' زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنی سەر ئینتەرنێتی [[ئەدەبی تاوان|وروژێنەری تاوانی]] ئەمریکییە لەلایەن تایلۆر شێریدان و هیو دیلۆن دروستکراوە. == چیرۆک == "قایمقامی کینگستاون دوای خێزانی بەهێزی مکلوسکی دەکەوێت، بریکارەکانی هێز لە کینگستاون، میشیگان، کە تەنها کاری زیندان تاکە کاری بووژاوەی ناوچەکەیە. == بەستەرە دەرەکییەکان == *{{Official website}} at [[Paramount+]] *{{IMDb title|11712058}} *{{Rotten Tomatoes|tv/mayor_of_kingstown}} {{شریتی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠٢٠}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییەکان بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە وروژێنەرە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرە دەربارەی خێزانەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەمریکییەکان، دەستپێکردنی ٢٠٢١]] [[پۆل:زنجیرەکان دەربارەی خێزان]] [[پۆل:ئەو بەرنامە تەلەڤیزیۆنیانەی لە تۆرۆنتۆ وێنەیان گیراوە]] [[پۆل:کارەکان دەربارەی مافیا ڕووسییەکان]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە دراما تاوانە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:بەرنامە تەلەڤیزیۆنییە ئینگلیزی-زمانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی دەربارەی تاوانی ڕێکخراو]] [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکانی پاراماونت تەلەڤیژن]] lggs795i9p9nbxwly8pnztf7dzf6x23 0 199638 1675128 1644479 2026-09-25T16:36:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675128 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاسماوا | ناوی_فەرمی = قاسمآباد - Qasemabad | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.15687|frame-long=47.91071|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری بەور|بەور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 1838 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩٦ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاسماوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری بەور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قاسماوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خڕێڵە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شۆکراوا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[جیقایە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دێوەزەن]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٩٦)کەس و (٢٦)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] b0rkv35rgttofyvhez172okomrcsh5r 0 201599 1675240 1674870 2026-09-25T20:04:58Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1675240 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Dictionary_of_National_Biography_volume_01.djvu|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Dictionary_of_National_Biography_volume_01.djvu?page=11|page=11|وێنۆک|ناونیشانی یەکەم بەرگی فەرھەنگەکە (١٨٨٥)]] '''فەرھەنگی ژیاننامەی نەتەوەیی''' (DNB) کارێکی ستانداردە لەسەر کەسایەتییە ناسراوەکان لە مێژووی شانشینی یەکگرتوو، لە ساڵی ١٨٨٥ بڵاوکراوەتەوە، وە وەشانە پێشکەوتووەکەی بریتیە لە فەرھەنگی ئۆکسفۆرد بۆ ژیاننامەی نیشتمانی لە ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٠٤ بڵاوکراوەتەوە کە دەکاتە ٦٠ بەرگ و ھەروەھا لەسەر ئینتەرنێتیش بڵاوکراوەتەوە. وە لە ١٩٩٦ زانکۆی لەندەن وەشانێکی وردتر و جێگرتووی بڵاوکردەوە لە فەرھەنگەکە<ref>University of London. ''Corrections and Additions to the Dictionary of National Biography, Cumulated from the Bulletin of the Institute of Historical Research Covering the Years 1923–1963''. Boston: G. K. Hall, 1966.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == {{Wikisource|Dictionary of National Biography, 1885–1900|''Dictionary of National Biography'', 1885–1900}} * {{Official|http://www.oxforddnb.com/}} (پێویستی بە بەشداریکردن ھەیە) {| class="wikitable" align="center" !بەرگ !ساڵ !لەلایەن !بۆ !تێبینی |- |[[iarchive:dictionaryofnati00leesuoft|Index and Epitome]] |1903 | | |The Index, with a summary for each entry. |- |[[iarchive:dictionarynatio43stepgoog|بەرگی 1]] |1885 |Abbadie |Anne | |- |[[iarchive:dictionaryofnat02stepuoft|بەرگی 2]] |1885 |Anneslya |Baird | |- |[[iarchive:dictionaryofnati03stepuoft|بەرگی 3]] |1885 |Baker |Beadon | |- |[[iarchive:dictionaryofnati04stepuoft|بەرگی 4]] |1885 |Beal |Biber | |- |[[iarchive:dictionaryofnati05stepuoft|بەرگی 5]] |1886 |Bicheno |Bottisham | |- |[[iarchive:dictionaryofnati06stepuoft|بەرگی 6]] |1886 |Bottomley |Browell | |- |[[iarchive:dictionaryofnati07stepuoft|بەرگی 7]] |1886 |Brown |Burthogge | |- |[[iarchive:dictionaryofnati08stepuoft|بەرگی 8]] |1886 |Burton |Cantwell | |- |[[iarchive:dictionarynatio50stepgoog|بەرگی 9]] |1887 |Canute |Chaloner | |- |[[iarchive:dictionarynatio30stepgoog|بەرگی 10]] |1887 |Chamber |Clarkson | |- |[[iarchive:dictionaryofnati11stepuoft|بەرگی 11]] |1887 |Clater |Condell | |- |[[iarchive:dictionaryofnati12stepuoft|بەرگی 12]] |1887 |Conder |Craigie | |- |[[iarchive:dictionaryofnati13stepuoft|بەرگی 13]] |1888 |Craik |Damer | |- |[[iarchive:dictionaryofnati14stepuoft|بەرگی 14]] |1888 |Damon |D'Eyncourt | |- |[[iarchive:dictionaryofnati15stepuoft|بەرگی 15]] |1888 |Diamond |Drake | |- |[[iarchive:dictionaryofnati16stepuoft|بەرگی 16]] |1888 |Drant |Edridge | |- |[[iarchive:dictionarynatio21stepgoog|بەرگی 17]] |1889 |Edward |Erskine | |- |[[iarchive:dictionarynatio23stepgoog|بەرگی 18]] |1889 |Esdaile |Finan | |- |[[iarchive:dictionaryofnati19stepuoft|بەرگی 19]] |1889 |Finch |Forman | |- |[[iarchive:dictionaryofnati20stepuoft|بەرگی 20]] |1889 |Forest |Garner | |- |[[iarchive:dictionaryofnati21stepuoft|بەرگی 21]] |1890 |Garnett |Gloucester | |- |[[iarchive:dictionaryofnati22stepuoft|بەرگی 22]] |1890 |Glover |Gravet | |- |[[iarchive:dictionaryofnati23stepuoft|بەرگی 23]] |1890 |Gray |Haighton | |- |[[iarchive:dictionaryofnati25stepuoft|بەرگی 24]] |1890 |Hailes |Harriott |Incorrectly labeled as بەرگی 25 |- |[[iarchive:dictionarynatio51stepgoog|بەرگی 25]] |1891 |Harris |Henry I | |- |[[iarchive:dictionarynatio46stepgoog|بەرگی 26]] |1891 |Henry II |Hindley | |- |[[iarchive:dictionarynatio25stepgoog|بەرگی 27]] |1891 |Hindmarsh |Hovenden | |- |[[iarchive:dictionaryofnati28stepuoft|بەرگی 28]] |1891 |Howard |Inglethorp | |- |[[iarchive:dictionaryofnati29stepuoft|بەرگی 29]] |1892 |Inglis |John |Truncated at p.&nbsp;279, at Jeffreys G. |- |[[iarchive:dictionarynatio54stepgoog|بەرگی 30]] |1892 |Johnes |Kenneth | |- |[[iarchive:dictionarynatio47stepgoog|بەرگی 31]] |1892 |Kennett |Lambart | |- |[[iarchive:dictionaryofnati32stepuoft|بەرگی 32]] |1892 |Lambre |Leigh | |- |[[iarchive:dictionarynatio24stepgoog|بەرگی 33]] |1893 |Leighton |Lluelyn | |- |[[iarchive:dictionarynatio57stepgoog|بەرگی 34]] |1893 |Llwyd |MacCartney | |- |[[iarchive:dictionarynatio35stepgoog|بەرگی 35]] |1893 |MacCarwell |Maltby | |- |[[iarchive:dictionaryofnati36stepuoft|بەرگی 36]] |1893 |Malthus |Mason | |- |[[iarchive:dictionaryofnati37stepuoft|بەرگی 37]] |1894 |Masquerier |Millyng | |- |[[iarchive:dictionaryofnati38stepuoft|بەرگی 38]] |1894 |Milman |More | |- |[[iarchive:dictionaryofnati39stepuoft|بەرگی 39]] |1894 |Morehead |Myles | |- |[[iarchive:dictionaryofnati40stepuoft|بەرگی 40]] |1894 |Myllar |Nichols | |- |[[iarchive:dictionaryofnati41stepuoft|بەرگی 41]] |1895 |Nichols |O'Dugan | |- |[[iarchive:dictionarynatio37stepgoog|بەرگی 42]] |1895 |O'Duinn |Owen | |- |[[iarchive:dictionaryofnati43stepuoft|بەرگی 43]] |1895 |Owens |Passelewe | |- |[[iarchive:dictionaryofnati44stepuoft|بەرگی 44]] |1895 |Paston |Percy | |- |[[iarchive:dictionaryofnati45stepuoft|بەرگی 45]] |1896 |Pereira |Pochrich | |- |[[iarchive:dictionaryofnati46stepuoft|بەرگی 46]] |1896 |Pocock |Puckering | |- |[[iarchive:dictionaryofnati47stepuoft|بەرگی 47]] |1896 |Puckle |Reidfurd | |- |[[iarchive:dictionaryofnati48stepuoft|بەرگی 48]] |1896 |Reily |Robins | |- |[[iarchive:dictionaryofnati49stepuoft|بەرگی 49]] |1897 |Robinson |Russell | |- |[[iarchive:dictionaryofnati50stepuoft|بەرگی 50]] |1897 |Russen |Scobell | |- |[[iarchive:dictionaryofnati019324mbp|بەرگی 51]] |1897 |Scoffin |Sheares | |- |[[iarchive:dictionarynatio01leegoog|بەرگی 52]] |1897 |Shearman |Smirke | |- |[[iarchive:dictionaryofnati019312mbp|بەرگی 53]] |1898 |Smith |Stanger | |- |[[iarchive:dictionaryofnati54stepuoft|بەرگی 54]] |1898 |Stanhope |Stovin | |- |[[iarchive:dictionaryofnati55stepuoft|بەرگی 55]] |1898 |Stow |Taylor | |- |[[iarchive:dictionaryofnati56stepuoft|بەرگی 56]] |1898 |Teach |Tollet | |- |[[iarchive:dictionaryofnati57stepuoft|بەرگی 57]] |1899 |Tom |Tytler | |- |[[iarchive:dictionaryofnati58stepuoft|بەرگی 58]] |1899 |Ubaldini |Wakefield | |- |[[iarchive:dictionaryofnati59stepuoft|بەرگی 59]] |1899 |Wakeman |Watkins | |- |[[iarchive:dictionaryofnati60stepuoft|بەرگی 60]] |1899 |Watson |Whewell | |- |[[iarchive:dictionaryofnati61stepuoft|بەرگی 61]] |1900 |Whichcord |Williams | |- |[[iarchive:dictionarynatio13stepgoog|بەرگی 62]] |1900 |Williamson |Worden | |- |[[iarchive:dictionaryofnati63stepuoft|بەرگی 63]] |1900 |Wordsworth |Zuylestein | |- ! colspan="5" |بەرگە تەواوکراوەکان بۆ چاپە یەکەمان |- |[[iarchive:dictionaryofnati01leesuoft|تەواوکەری بەرگی 1]] |1901 |Abbott |Childers | |- |[[iarchive:dictionaryofnati02leesuoft|تەواوکەری بەرگی 2]] |1901 |Chippendale |Hoste | |- |[[iarchive:p3dictionaryofna01leesuoft|تەواوکەری بەرگی 3]] |1901 |How |Woodward | |- |[[iarchive:dictionaryofnati00stepuoft|Errata]] |1904 | | | |- ! colspan="5" |دووەم زنجیرەی بەرگە تەواوکراوەکان بۆ چاپە یەکەمان |- |[[iarchive:pt1dictionaryofn02leesuoft|دووەم تەواوکەری بەرگی 1]] |1912 |Abbey |Eyre | |- |[[iarchive:dictionaryofnati02stepuoft|دووەم تەواوکەری بەرگی 2]] |1912 |Faed |Muybridge | |- |[[iarchive:dictionaryofnati23lees|دووەم تەواوکەری بەرگی 3]] |1912 |Neil |Young | |} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کتێب|شانشینی یەکگرتوو}} {{پۆلی کۆمنز|Dictionary of National Biography}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کتێب-کۆلکە}} {{شانشینی یەکگرتوو-کۆلکە}} [[پۆل:فەرھەنگی ژیاننامەی نەتەوەیی]] [[پۆل:فەرھەنگەکانی ئۆکسفۆرد]] [[پۆل:ئەدەبیاتی ناخەیاڵی بەریتانی]] 6te2bzirid3axaa3phv8hasotwuu4gr 0 203617 1675143 1644420 2026-09-25T16:39:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675143 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاملو | ناوی_فەرمی = قاملو - Qāmlū | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.18012|frame-long=47.50262|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری پەنجە عەلی باشوور|پەنجە عەلی باشوور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨٥٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٦٩ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاملو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری پەنجە عەلی باشوور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی قوروە]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم گوندە ناوەندی [[گوندەواری پەنجە عەلی باشوور]]ە. == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قاملو''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاوباریک، قوروە|ئاوباریک]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەرەبوڵاغی پەنجە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تازاوای سەراوقات]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەعسوماوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧٦٩)کەس و (٢٥٦)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] ioedgqm3gdehgyh8dlw1ldu4n8wo9ax 0 203752 1675345 1650703 2026-09-25T22:36:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675345 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قسڵان | ناوی_فەرمی = قصلان - Qaslan | ناوی_خۆماڵی = قەسڵان | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = ئەشقەلان | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.2378|frame-long=47.82053|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی تەرواڵ|تەرواڵ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری قسڵان|قسڵان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨١٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٢١٢ کەس | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قسڵان''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری قسڵان]]، [[ناوچەی تەرواڵ]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ئەم گوندە ناوەندی [[گوندەواری قسڵان]]ە. == ناو == نێوی ئەم گونده لە شێوە زاری خەڵکی ناۆچە پێ دەوەترێ قەسڵان. دەبێ ئاماژە بەوەیش بکرێت کە چەند شوێنێکی تری کوردستان قەسڵان هەیە.وەکوو قەسڵان لە ناحیەی مەیدان ناوچەی گەرمیان.وە هەر وەها کانی قەسڵان لە زەهاو کە شوێنیکی پیرۆزی یارسانەکانە . لەپێشتر خێڵاتی کوردی ناوچەی گەرمیان وەکوو جاف و... لە هاوینان ئەهات بۆ ئەم ناوچە.ئێستایش تایفەی شێخ سمایلی ومورادی هەر لەم ناوچە نیشتە جین. بۆ زانیاری زیاتر سەیری مێژووی ئەردەڵان مەستورە بکەن هەروەها توحفەی ناسری. == مێژوو == == جوگرافیا == '''قسڵان''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەھدی خان]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[شارۆچکە]]ی [[قوروە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[شارەدێ]]ی [[دڵوەران]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خانووە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٢١٢)کەس و (٣٤٢)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٢ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] * [[گوندەواری قسڵان]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] dn8ffs0tknr7s29dyxbmqewxtjpux0b 0 204177 1675396 1644500 2026-09-26T01:37:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675396 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوجاغ | ناوی_فەرمی = قوجاق - Qujākh | ناوی_خۆماڵی = قووجاخ | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = قەجاخ | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.1913|frame-long=48.01438|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی دڵوەران|دڵوەران]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دڵوەران|دڵوەران]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨٧٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٩٩ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوجاغ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دڵوەران]]، [[ناوچەی دڵوەران]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قوجاغ''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دڵوەران]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[جیقایە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[بەھارلو]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[خڕێڵە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٩٩)کەس و (١٠٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] * [[گوندەواری دڵوەران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] m0v3wj4obclvhu1uqmrgadfj67scagw 0 204411 1675383 1512164 2026-09-26T01:35:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، چین-کۆلکە) 1675383 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Lofty_Mt.Lu_by_Shen_Zhou.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lofty_Mt.Lu_by_Shen_Zhou.jpg|وێنۆک|395x395پیکسڵ|''Lofty Mt. Lu ''by Shen Zhou]] '''وو''' یان '''قوتابخانەی وو''' (بە چینی:吴门画派) گروپێکی پێکھاتووە لە وێنەکێشانی قوتابخانەی باشوور لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتیی مینگ لە [[مێژووی چین]]. قوتابخانەکە بە شێوەیەکی ئەکادیمی و پەروەردەیی نەبوو بەڵام لەلایەن گرووپێک لە ھونەرمەندانی ئەوکاتەوە دامەزرابوو.  پێکھاتبوو لە زاناکان و وێنەکێشە خۆبەخشەکان، وە شێن ژۆو بە زۆری وەک دامەزرێنەری قوتابخانەکە ئاماژەی پێدەدرێت. قوتابخانەی وو بەوە ناسراوە کە پێناسەی وێنەکە، ڕێکەوتەکەی، شێوازەکەی، و ھۆکاری کارەکە دەکات. == ئەمانەش ببینە == * [[وێنەکێشی لە چین]] == سەرچاوەکان == * ''The Arts of China, Fourth Edition, Expanded and Revised'' by [[:en:Michael_Sullivan_(art_historian)|Michael Sullivan]] ([[:en:University_of_California_Press|University of California Press]]) 1997 * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی|سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢}}{{تووڵی دەروازە|چین|مێژوو|ھونەرەکان}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{چین-کۆلکە}} [[پۆل:وێنەکێشیی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] 9eht7idmfkkm0tgopwe9d568wmmujs4 0 204474 1675192 1644460 2026-09-25T19:35:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675192 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاویرمەوەرە | ناوی_فەرمی = قاورمە درە - Qaurmeh Darreh | ناوی_خۆماڵی = قاورمێرە | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=34.9563|frame-long=47.87266|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی قوروە|قوروە]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی چەرداوڕۆ|چەرداوڕۆ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا|چەرداوڕۆی ڕۆژاوا]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٠٩٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٥ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|کەڵهوڕی]] [[کولیایی]] ) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاویرمەوەرە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا]]، [[ناوچەی چەرداوڕۆ]]، [[شارستانی قوروە]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قاویرمەوەرە''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شیروانە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ھەزارخانی سەرێ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەلاوەلی]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دورمە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٨٥)کەس و (٥١)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|کەڵهوڕی]] کولیایی) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١ی شوباتی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئایین == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی قوروە]] * [[گوندەواری چەرداوڕۆی ڕۆژاوا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی قوروە}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی قوروە]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] in4iy3sddvgedt1artda8avuhzdn8m2 0 205037 1675382 1403211 2026-09-26T01:35:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە، نەمسا-کۆلکە) 1675382 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Jean-baptiste_Say.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jean-baptiste_Say.jpg|وێنۆک|140x140پیکسڵ|ژان باپتیست سەی. قوتابخانەی ئازادی خوازی فەڕەنسیی ئابووریی سیاسیی یەکێک لە باپیرە ھزرییەکانی قوتابخانەی ئابووریی نەمسایییە.]] '''قوتابخانەی نەمسایی''' ({{بە ئینگلیزی|Austrian School}}) قوتابخانەیەکی ھزری ئابووریی دژبیرە کە بەپێی تاک گەرایی شێواز ناسانەیە، چەمکێک بە واتای ئەوەی کە دیاردە کۆمەڵایەتییەکان تەنیا ئاکامی ویست و کردەوەکانی تاکەکانن.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Austrian School|ڕێکەوت=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Austrian_School&oldid=1068889095|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٢}}</ref> قوتابخانەی نەمسایی لە [[ڤیێنا]]ی کۆتایییەکانی سەدەی نۆزدەیەم و سەرەتاکانی سەدەی بیستەمدا<ref>Joseph A. Schumpeter 1996. ''History of economic analysis'', Oxford University Press. {{ISBN|978-0195105599}}.</ref> لەگەڵ کارەکانی کارل مێنگەر و یووگێن فان بارک، فریدریک فان ویزر و کەسانێکی تردا سەری ھەڵدا. ئەو قوتابخانەیە لە بواری شێواز ناسییەوە بەرھەڵستی قوتابخانەی مێژوویی گەنجترەوە بوو (کە لە ئەڵمانیا سەری ھەڵدا). ئابووریزانەکانی ئێستا کە لەسەر ئەم نەریتە کار دەکەن خەڵکی وڵات گەلێکی جۆراوجۆرن بەڵام ھێشتاش کارەکانیان بە ئابووریی نەمساییی ناو دەبرێت. == مێژوو == === شەپۆلی یەکەم === ئەم قوتابخانەیە لە [[ڤیێنا]]یە لە ئیمپراتۆریەتیی نەمساییی سەری ھەڵدا. کتێبەکەی ساڵی ١٨٧١ی کارل مێنگەر بە ناوی بنەماکانی ئابووری بە گشتی بە بناغەی قوتابخانەی نەمساییی دادەنرێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|سیاسەت|نەمسا|کۆمەڵگا|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Austrian School}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} {{نەمسا-کۆلکە}} [[پۆل:قوتابخانەکانی بیری ئابووری]] 2wm51a9xyrf74j449x5ytsxsdcvvoex 0 207561 1675113 1650752 2026-09-25T16:34:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675113 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قازی قوچی | ناوی_فەرمی = قاضی قوشچی - Qazi Qushchi | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.85911|frame-long=47.38784|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ|دەوروبەر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٦٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٢ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قازی قوچی''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قازی قوچی''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گوڵسانا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەواسورخ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باوەسوورخە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[پەینەبڕ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٧٢)کەس و (٢٥)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] bjmez0c34yzf7c0dwcglyuc93jy1bsb 0 207565 1675486 1650649 2026-09-26T07:33:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675486 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قومدەرە | ناوی_فەرمی = Qomdarreh - قمدرە | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.94036|frame-long=47.39376|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ|دەوروبەر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٦٥٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قومدەرە''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری دەوروبەری بیجاڕ]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قومدەرە''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قزگە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گوڵسانا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەیسە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قەرەقایە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٠)کەس و (٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە [[کورد]]ن. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[سوننە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 89794213eyz847109v6wum81hl6ho5w 0 207648 1675182 1650738 2026-09-25T19:33:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675182 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قامیشلو | ناوی_فەرمی = قمشلو - Qameshlu | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.94306|frame-long=47.63513|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | دەرزیی_نەخشە٢ = Iran Kurdistan | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە٢ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە٢ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە٢ = جێگەی لە [[پارێزگای کوردستاندا|پارێزگای سنە]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری خوڕخوڕە|خوڕخوڕە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٥١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨١ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]]) و [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قامیشلو''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری خوڕخوڕە]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قامیشلو''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کانی کوچکین]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[شارۆچکە]]ی [[بیجاڕ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[تاوسانی]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[عەلی بەدەڵ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٨١)کەس و (٢٨)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[کورد]] و [[ئازەرییەکان]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی باشووری|گەڕووسی]]) و [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] qexd9y860behew28opu528jgrnw7qe4 0 208317 1675133 1650744 2026-09-25T16:37:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675133 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاشیخ | ناوی_فەرمی = قاوشق - Qavshoq | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.24322|frame-long=47.42301|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ|ناوچەی ناوەند]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری سیامەنسور|سیامەنسور]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨٤٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٤ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[ئازەرییەکان|ئازەری]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاشیخ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری سیامەنسور]]، [[ناوچەی ناوەندی شارستانی بیجاڕ]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قاشیخ''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شەریف کەندی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاوباریک، بیجاڕ|ئاوباریک]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گولتەپە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[مەیدان، بیجاڕ|مەیدان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٤)کەس و (١٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[ئازەرییەکان|ئازەری]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] bkh9o26mcne2ww2jul6mkk3nyke7tau 0 208355 1675114 1650751 2026-09-25T16:34:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675114 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قازیاوا | ناوی_فەرمی = قاضی اباد - Qaziawa | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.73931|frame-long=47.81645|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس|چەنگ ئەڵماس]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری باوەڕەشانی|باوەڕەشانی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨٣١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[کورد]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قازیاوا''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری باوەڕەشانی]]، [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قازیاوا''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گومبەدلی]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[شارەدێ]]ی [[باوەڕەشانی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ڕیزاوا]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قیزلاغاج]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٠)کەس و (٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[نەتەوە]]ی [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٩ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] okouwlvfv63tr3f1af2bg8fxnjx5uyz 0 209054 1675569 1650609 2026-09-26T10:39:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675569 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قۆری چای | ناوی_فەرمی = قوری‌چای - Qorīchāh | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.5957|frame-long=47.8814|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس|چەنگ ئەڵماس]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری باوەڕەشانی|باوەڕەشانی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٦٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٤ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[کورد]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قۆری چای''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری باوەڕەشانی]]، [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قۆری چای''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سەیفاوا، بیجاڕ|سەیفاوا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئەحماوای باش]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کولوچە]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کونامار]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٤)کەس و (١٣)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[نەتەوە]]ی [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 1dl97e9h60vk8faof7lgqvznd0e0qby 0 209061 1675498 1650642 2026-09-26T07:35:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675498 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوچ | ناوی_فەرمی = قوچ - Ashrafabad-e Quch | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.60469|frame-long=47.69367|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس|چەنگ ئەڵماس]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری باوەڕەشانی|باوەڕەشانی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧٢٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٢٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[کورد]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوچ''' گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری باوەڕەشانی]]، [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قوچ''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[باقراوا]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دووسەر، خەسراوا|دووسەر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گۆجەکان]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[چەشمە خەلیل]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٢٠)کەس و (٤٠)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[نەتەوە]]ی [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٤ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 3fvmr75dnqztw7xi119l1geuk83crs9 0 209412 1675374 1650691 2026-09-26T01:33:24Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675374 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قلەر | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.60701|frame-long=47.46695|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس|چەنگ ئەڵماس]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری باوەڕەشانی|باوەڕەشانی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨٩٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣٢ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[کورد]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قلەر''' ({{بە فارسی| قرخلر}}، {{بە ئینگلیزی| Qerekhlar}}) گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری باوەڕەشانی]]، [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]]، [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قلەر''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[قیشڵاخ نەورۆز]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[شاد بوڵاخی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زەڕیناوا، خەسراوا|زەڕیناوا]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[زەڕینجۆ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٣٢)کەس و (٤١)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[نەتەوە]]ی [[کورد]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی کوردی|کوردی]] شێوەزاری ([[کوردیی گەڕووسی|گەڕووسی]]) دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٧ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] 620sqa81oou3abaoyp4ctzkzi201jdv 0 209777 1675104 1650756 2026-09-25T16:33:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675104 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قازانقەرە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=35.66138|frame-long=48.08211|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس|چەنگ ئەڵماس]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری پیرتاج|پیرتاج]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٧١٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٧٠ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[ئازەرییەکان|ئازەری]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قازانقەرە''' ({{بە فارسی| قزانقرە}}، {{بە ئینگلیزی| Qazan Qarah}}) گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری پیرتاج]]، [[ناوچەی چەنگ ئەڵماس]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قازانقەرە''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گاوبازە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کولیک]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سورخاب]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[کاکاباس]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٣٧٠)کەس و (١١٧)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[نەتەوە]]ی [[ئازەرییەکان]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] aj66b9bsy7agrz7bjk1sv2fi5ka7uyj 0 210093 1675255 1674770 2026-09-25T20:07:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675255 wikitext text/x-wiki {{Infobox football match | ناونیشان = فیناڵیسیمای ٢٠٢٢ | وێنە = | قەبارەی وێنە = | شرۆڤەی وێنە = | ڕێکخراوە لەلایەن = [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا|یوفا]] – [[یەکێتی تۆپی پێی ئەمریکای باشوور|کۆنیبوڵ]] | تیم١ = [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ئیتالیا]] | یەکێتی تیم١ = {{flagdeco|ITA|size=30px}} | گۆڵی تیم١ = ٠ | تیم٢ = [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ئەرژەنتین]] | یەکێتی تیم٢ = {{flagdeco|ARG|size=30px}} | گۆڵی تیم٢ = ٣ | وردەکارییەکان = | ڕێکەوت = {{ڕێکەوتی سەرەتا|٢٠٢٢|٦|١}} | یاریگا = [[یاریگای وێمبلی]] | شار = [[لەندەن]] | man_of_the_match1a = [[لیۆنێل مێسی]] (ئەرژەنتین)<ref name="MOTM">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.uefa.com/finalissima/news/0276-1549531afce1-16d40688390d-1000/ |سەردێڕ=Argentina's Lionel Messi named official Finalissima Player of the Match |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> | ناوبژیوان = [[پیێرۆ مازا]] ([[Football Federation of Chile|چیلی]])<ref name="referees"/> | ھاندەر = ٨٧٬١١٢<ref name="attendance"/> | ئاووھەوا = شەوێکی ڕوون{{ھن}}{{convert|17|°C|°F|abbr=on}}{{ھن}}٤٧٪ [[شێ]]<ref name="lineups">{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.uefa.com/newsfiles/finalissima/2022/2034625_lu.pdf |سەردێڕ=Tactical Line-ups – Final – Wednesday 1 June 2022 |وێبگە=UEFA.com |بڵاوکەرەوە=Union of European Football Associations |format=PDF |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601194405/https://www.uefa.com/newsfiles/finalissima/2022/2034625_lu.pdf |url-status=dead}}</ref> | پێشتر = [[1993 Artemio Franchi Cup|١٩٩٣]] | دواتر = ''٢٠٢٥'' }} پێشبڕکێی تۆپی پێی نێوان ئیتالیا - ئەرژەنتین لە ٢٠٢٢ کە بە فیناڵیسیما ٢٠٢٢ یاخود یاری کوتایی گەورە (بە [[زمانی ئیتالی|ئیتالی]] :'''Finalissima ؛''' بە [[زمانی ئیسپانی|ئیسپانی]] :'''Finalísima''') ناسراوە. یارییەکی تۆپی پێیە لە نێوان [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئیتالیا|ھەڵبژاردەی ئیتالیا]] پاڵەوانی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠|یۆرۆی ٢٠٢٠]] (کە لە ساڵی ٢٠٢١ بەڕێوەچوو) و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین|ھەڵبژاردەی ئەرژەنتین]] پاڵەوانی جامی کوپا ئەمریکای ٢٠٢١. یارییەکە لە ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ لە [[یاریگای وێمبلی|یاریگایی ویمبڵی]] شاری [[لەندەن]]ی [[ئینگلتەرا]] ئەنجامدرا. ئەم یارییە لەلایەن [[یەکێتیی تۆپی پێی ئەورووپا|یوفا]] و [[یەکێتی تۆپی پێی ئەمریکای باشوور|کۆنیبوڵ]] بەھاوبەشی سەرپەرشتی دەکرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|ڕێکەوت=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=UEFA and CONMEBOL broaden cooperation {{!}} Inside UEFA|ناونیشان=https://www.uefa.com/insideuefa/mediaservices/mediareleases/news/026d-1359dc9494a4-034ac0d19bdd-1000/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}</ref> لە یارییەکەدا ئەرجەنتین بە ئەنجامی ٣- یارییەکەی بردەوە و دووەم نازناوی جامی پاڵەوانانی کۆنمێبۆڵ و یۆفای بەدەستھێنا. == پێشینە == لە ساڵی ١٩٨٥، ساڵی ١٩٩٣ پاڵەوانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا و جامی نەتەوەکانی ئەمریکایباشوور لە لەیارییەک کە بەجامی ئارتەمیۆ فرانچی (ھەروەھا بە یاری نیوان براوەی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا-جامی نەتەوەکانی ئەمریکای باشووریش ناسراوە) ڕووبەڕووی یەکبوونەوە کەیەکمجاربوو لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا و کۆنمێبۆڵەوە ڕێکخرا و سەرپەرشتی کران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|ڕێکەوت=١ی کانوونی دووەمی ٢٠١١|سەردێڕ=Worldwide football network {{!}} Inside UEFA|ناونیشان=https://www.uefa.com/insideuefa/news/01ed-0f8476859147-93d85d599286-1000/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئایاری ٢٠٢٢|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}}</ref> ئەم یارییە ھاوشێوەی جامی ئینتەرکۆنتیننتالە لەسەر ئاستی یانەکان، کە لە نێوان براوەی جامی ئەوروپا/خولی پاڵەوانانی ئەورووپا و جامی لیبرتادۆرێسە ئەنجام دەدرا. فەرەنسا لە ساڵی ١٩٨٥ لە پاریس و ئەرجەنتین لە ساڵی ١٩٩٣ لە مار دێل پلاتا نازناوەکەیان بەدەستھێنا. بەڵام دواتر پێشبڕکێکە وەستا. جامی ئارتیمیۆ فرانچی دەتوانرێت بە ھۆکارێک دابنرێت بۆ سەرھەڵدانی جامی شا فەھد/[[جامی کیشوەرەکان]]، کە بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٩٢ یاری ئەنجامدرا و لە ساڵی ١٩٩٧ەوە لەلایەن فیفاوە سەرپەرشتی کرا، کە پاڵەوانی جامی ھەرکیشوەرێک لەگەڵ پاڵەوانی جامی جیھانی فیفا بەشداریان تێدا دەکرد کە تا ساڵی ٢٠١٧ بەردەوام بوو، دواتر فیفا لە ١٥ی ئازاری ٢٠١٩ ڕای گەیاند کە پاڵەوانێتییەکە ھەڵدەوەشێتەوە. لە ١٢ی شوباتی ٢٠٢٠، یوفا و کۆنمێبۆل یاداشتێکی لێکتێگەیشتنیان واژوو کرد کە مەبەست لێی بەرزکردنەوەی ھاوکارییەکانی نێوان ھەردوو ڕێکخراوە بوو. وەک بەشێک لە ڕێککەوتنەکە، لیژنەیەکی ھاوبەشی یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا و کۆنمێبۆل سەبارەت بە ئەنجامدانی یارییەکانی نێوان کیشوەرەکانی ئەورووپا و ئەمریکای باشوور لەسەر ئاستی پیاوان و ژنان تەمەنە جیاوازەکان پێکھێنرا بۆ تاوتوێکردنی ئەم بابەتە. لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢١، یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا و کۆنمێبۆل ڕایان گەیاند کە براوەی جامی نەتەوەکانی ئەورووپا و جامی نەتەوەکانی ئەمریکای باشوور لە یارییەکدا ڕووبەڕووی یەکتر دەبنەوە، ڕێککەوتنەکە سەرەتا سێ چاپی گرتەوە کە لە ساڵی ٢٠٢٢ دەست پێ دەکات، چاپی یەکەم پشتڕاستکرایەوە کە لە ماوەی مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٢ بەڕێوەدەچێت، دواتر ١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ یاریگای ویمبێڵی لە شاری لەندەنی بەریتانیا وەک کات و شوێنی بەڕێوەچوونی یارییەکە دەستنیشانکران. یەکێتی تۆپی پێی ئەورووپا ڕای گەیاند کە یاری نێوان براوەی «کۆنمێبۆڵ-جامی نەتەوەکانی ئەورووپا» بە جامی ئارتەمیۆ فرانچی ناوزەد دەکرێت. == ھەڵبژاردەکان == {| class="wikitable" !ھەڵبژاردە !پاڵەوانی |- |{{fb|ITA}} |براوەی پاڵەوانییەتی [[جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠]] |- |{{fb|ARG}} |براوەی پاڵەوانییەتی جامی کۆپا ئەمریکای ٢٠٢١ |} ھەڵبژاردەی ئیتالیا دوای سەرکەوتنی لە پاڵەوتنەکانر گەیشتن بە جامی نەتەوەکانی ئەورووپا ٢٠٢٠ بەشداری یارییەکانی جامی نەتەوەکانی ئەورووپای ٢٠٢٠ کرد کە لە ساڵی ٢٠٢١ بەڕێوەچووو بەھۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا. لە یاری کۆتایی توانی لە ھەڵبژاردەی ئینگلتەرا بباتەوە بە لێدانەکانی یەکلاکەرەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=UEFA.com|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Italy 1-1 England, aet (3-2 on pens): Donnarumma the hero as Azzurri win EURO 2020!|ناونیشان=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/026b-12bba5b7b7a1-5519282c3d1a-1000--italy-1-1-england-aet-3-2-on-pens-donnarumma-the-hero-as-azzurr/|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=UEFA.com|زمان=en}} {{بەستەری مردوو|url=https://www.uefa.com/uefaeuro-2020/news/026b-12bba5b7b7a1-5519282c3d1a-1000--italy-1-1-england-aet-3-2-on-pens-donnarumma-the-hero-as-azzurr/ |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەرژەنتین پاڵەوانی جامی کۆپا ئامریکا لە یاری کۆتایی توانی لە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەڕازیل بباتەوە. ئەمەش دوایین نازناوی ئەرژەنتین بوو لە پاش ٢٨ ساڵدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Agencies|ڕێکەوت=١١ی تەممووزی ٢٠٢١|سەردێڕ=Argentina stun Brazil in Copa América final to end 28-year trophy drought|ناونیشان=http://www.theguardian.com/football/2021/jul/10/argentina-brazil-copa-america-final-lionel-messi|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=the Guardian|زمان=en}}</ref> == ئەنجامی یاری == {{بۆکسی تۆپی پێ/ئینگلیزی |date={{Start date|2022|6|1|df=y}} |time=19:45 [[British Summer Time|BST]] |team1={{fb-rt|ITA}} |score=٠–٣ |report=https://www.uefa.com/finalissima/match/2034625/ |team2={{fb|ARG}} |goals1= |goals2= * [[لاوتارۆ مارتینێز|مارتینێز]] {{گۆڵ|٢٨}} * [[ئەنخێل دی ماریا| دی ماریا]] {{گۆڵ|٤٥+١}} * [[پاولۆ دیبالا|دیبالا]] {{گۆڵ|٩٠+٤}} |stadium=[[یاریگای وێمبلی]]، [[لەندەن]] |attendance=87,112<ref name="attendance">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Bate |یەکەم=Adam |ناونیشان=https://www.skysports.com/football/italy-vs-argentina/461574 |سەردێڕ=Italy 0–3 Argentina: Lionel Messi's side win the Finalissima at Wembley after goals from Lautaro Martinez, Angel Di Maria and Paulo Dybala |ئیش=[[Sky Sports]] |ڕێکەوت=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی سەردان=١ی حوزەیرانی ٢٠٢٢}}</ref> |referee=[[Piero Maza]] ([[Football Federation of Chile|Chile]]) }} {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la = |pattern_b = _italia22H |pattern_ra = |pattern_sh = _italia22h |pattern_so = _italia22h |leftarm = 0075EA |body = 0285F7 |rightarm = 0285F7 |shorts = 0285F7 |socks = 0285F7 |title = Italy<ref name="lineups"/> }} |{{Football kit |pattern_la = _arg21h |pattern_b = _arg21H |pattern_ra = _arg21h |pattern_sh = _arg21h |pattern_so = _arg21h |leftarm = FFFFFF |body = FFFFFF |rightarm = FFFFFF |shorts = ٠٠٠٠٠٠ |socks = FFFFFF |title = Argentina<ref name="lineups"/> }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''٢١'''||[[جیانلویجی دۆنارۆما]] |- |RB ||'''٢''' ||[[جیۆڤانی دی لۆرێنزۆ]] || {{ئاگادارکردنەوە|٧٢}} |- |CB ||'''١٩'''||[[لیۆناردۆ بۆنۆچی]]|| {{ئاگادارکردنەوە|٣٩}} |- |CB ||'''٣''' ||[[جۆرجیۆ کیلینی]] ([[Captain (association football)|c]]) || || {{ھا. دەرەوە|٤٦}} |- |LB ||'''١٣'''||[[ئیمێرسۆن پاڵمیێری]]|| || {{ھا. دەرەوە|٧٧}} |- |DM ||'''٨''' ||جۆرجینۆ |- |CM ||'''١٢'''||[[ماتیۆ پێسینا]]|| || {{ھا. دەرەوە|٦٢}} |- |CM ||'''١٨'''||[[نیکۆلۆ بارێلا]]|| {{ئاگادارکردنەوە|٧٧}} |- |RF ||'''١٠'''||[[فێدریکۆ بێرناردێسکی]]|| || {{ھا. دەرەوە|٤٦}} |- |CF ||'''٩''' ||[[ئەندریا بێلۆتی]]|| || {{ھا. دەرەوە|٤٦}} |- |LF ||'''٢٢'''||[[جاکۆمۆ ڕاسپادۆری]] |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |DF ||'''٦''' ||[[مانوێل لازاری]]|| || {{چ. ژوورەوە|٤٦}} |- |FW ||'''١٧'''||[[جانلۆکا سکاماکا]]|| || {{چ. ژوورەوە|٤٦}} |- |MF ||'''٥''' ||[[مانوێل لۆکاتێلی]]|| || {{چ. ژوورەوە|٤٦}} |- |DF ||'''٤''' ||[[لیۆناردۆ سپینازۆلا]]|| || {{چ. ژوورەوە|٦٢}} |- |DF ||'''٢٣'''||[[ئەلیساندرۆ باستۆنی]]|| || {{چ. ژوورەوە|٧٧}} |- |colspan=3|'''Manager:''' |- |colspan=3|[[ڕۆبێرتۆ مانچینی]] |} |valign="top"|[[پەڕگە:ITA-ARG 2022-06-01.svg|300px]] |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |GK ||'''٢٣'''||[[ئیمیلیانۆ مارتینێز]] |- |RB ||'''٤''' ||[[ناھویل مۆلینا]] |- |CB ||'''١٣'''||[[کریستیان ڕۆمیرۆ]]|| || {{ھا. دەرەوە|٨٥}} |- |CB ||'''١٩'''||[[نیکۆلاس ئۆتامێندی]]|| {{ئاگادارکردنەوە|٢٢}} |- |LB ||'''٣''' ||[[نیکۆلاس تاگلیافیکۆ]] |- |DM ||'''١٨'''||[[گویدۆ ڕۆدریگێز]] |- |CM ||'''٢٠'''||[[جیۆڤانی لۆ سێلسۆ]]|| || {{ھا. دەرەوە|٩٠+١}} |- |CM ||'''٧''' ||[[ڕۆدریگۆ دی پاوڵ]]|| || {{ھا. دەرەوە|٧٦}} |- |RF ||'''١٠'''||[[لیۆنێل مێسی]] ([[Captain (association football)|c]]) |- |CF ||'''٢٢'''||[[لاوتارۆ مارتینێز]]|| || {{ھا. دەرەوە|٨٥}} |- |LF ||'''١١'''||[[ئانخێل دی ماریا]]|| || {{ھا. دەرەوە|٩٠+١}} |- |colspan=3|'''Substitutions:''' |- |MF ||'''١٤'''||[[ئێکسیکوێل پاڵاسیۆس]]|| || {{چ. ژوورەوە|٧٦}} |- |DF ||'''٦''' ||[[جێرمان پێزێلا]]|| || {{چ. ژوورەوە|٨٥}} |- |FW ||'''٩''' ||[[جوولیان ئەلڤارێز]]|| || {{چ. ژوورەوە|٨٥}} |- |MF ||'''١٥'''||[[نیکۆلاس گۆنزالیز]]|| || {{چ. ژوورەوە|٩٠+١}} |- |FW ||'''٢١'''||[[پاولۆ دیبالا]]|| || {{چ. ژوورەوە|٩٠+١}} |- |colspan=3|'''ڕاھێنەر:''' |- |colspan=3|[[لیۆنێل سکالۆنی]] |} |} {| style="width:100%; font-size:90%;" | '''باشترین یاریزانی یاری:''' {{ھن}}[[لیۆنێل مێسی]] (ئەرژەنتین)<ref name="MOTM"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|وەرزش|تۆپی پێ|ئەرژەنتین|ئیتالیا|ئەورووپا|شانشینی یەکگرتوو}} |} {{پۆلی کۆمنز|Italy v Argentina, 1 June 2022}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{ئەرژەنتین-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} t0pm39ikw4weoamfdayssfkn6mi4ios 0 211047 1675433 1466163 2026-09-26T04:35:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675433 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}}[[پەڕگە:Qusayy ibn Kilab.png|چەپ|بێچوارچێوە|284x284پیکسڵ]] '''قوسەی کوڕی کیلاب کوڕی مورە''' (٤٠٠–٤٨٠) باپیری چوارەمی [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەدە]]، خاوەنی دەسەڵاتێکی زۆر بووە لە [[مەککە]]، بەیەکێک لە سەرکردە بەناوبانگەکانی [[قوڕەیش]] دادەندرێت لەسەردەمی پێش [[ئیسلام]] بەھۆی دەرکردنی ھەردووک ھۆزی کینانە و خوزاعە لە مەککە و یەکلاکردنەوەی مەککە بۆ قوڕەیش، کلیلی [[کەعبە]] و ئاودانی حاجیان و کۆکردنەوەی پارە بۆ ناندانی حاجیان و [[دارول نەدوە]] و ئاڵای جەنگی لەلابووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://al-maktaba.org/book/9797/64|سەردێڕ=ص71 - کتاب حیاة محمد صلی اللە علیە وآلە وسلم - ھاشم سنة م - المکتبة الشاملة|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=al-maktaba.org}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=فصل: خبر قصی بن کلاب{{!}}نداء الإیمان|ناونیشان=http://www.al-eman.com/الکتب/البدایة%20والنھایة%20**/خبر%20قصی%20بن%20کلاب/i111%26d74032%26c%26p1|ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئازاری ٢٠٢٢|وێبگە=www.al-eman.com|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221209023433/http://www.al-eman.com/%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A8/%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%8A%D8%A9%20%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A%D8%A9%20%2A%2A/%D8%AE%D8%A8%D8%B1%20%D9%82%D8%B5%D9%8A%20%D8%A8%D9%86%20%D9%83%D9%84%D8%A7%D8%A8/i111%26d74032%26c%26p1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>Ibn Ishaq. ''The Life of Muhammad''. p. 3.</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lings|یەکەم=Martin|سەردێڕ=Muhammad: his life based on the earliest sources|ڕێکەوت=١٩٩١|بڵاوکەرەوە=Inner Traditions Internat. Ltd|ژپنک=٩٧٨-٠-٩٤٦٦٢١-٣٣-٠|شوێن=New York}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{باب و باپیرانی محەممەد}}{{تووڵی دەروازە|2=محەممەد|3=ژیاننامە|ژیاننامە|ئیسلام|محەممەد}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٤٠٠]] [[پۆل:مردووانی ٤٨٠]] [[پۆل:ڕەچەڵەکی محەممەد]] [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ٥ەم]] [[پۆل:قوڕەیش]] q72d6bru7u8576whjatcu91s2cqo2d5 0 211402 1675397 1650682 2026-09-26T01:37:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675397 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوجور | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.21025|frame-long=47.89075|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کوڕانی|کوڕانی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری گوێرگون|گوێرگون]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٤٧٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٠٧ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[ئازەرییەکان|ئازەری]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوجور''' ({{بە فارسی|'''قجور'''}}، {{بە ئینگلیزی|'''Qojur'''}}) گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری گوێرگون]]، [[ناوچەی کوڕانی]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قوجور''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گوێرگون]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ھەشتاجیفت]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[گویل قیشلاخ]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[یەنگ ئارخ]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (٢٠٧)کەس و (٧٤)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[نەتەوە]]ی [[ئازەرییەکان]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٤ی نیسانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] td5l2g3nzmag19041yp6zezqj8svjbt 0 211919 1675407 1650678 2026-09-26T01:39:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675407 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قورتدەرە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[گوند]] <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{maplink|frame=y|plain=yes|frame-align=center|zoom=12|type=shape<!--line-->|stroke-color=|stroke-width=2|frame-lat=36.28184|frame-long=47.59019|frame-width=250|frame-height=300}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = | دەرزیی_نەخشە = ڕۆژھەڵاتی کوردستان | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[کوردستان]]دا | دەرزیی_نەخشە١ = Iran | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە١ = | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە١ = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە١ = جێگەی لە [[ئێران]]دا | پۆتانەکان = | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|کوردستان}}{{ھن}}{{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای کوردستان|سنە]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی بیجاڕ|بیجاڕ]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[ناوچە]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[ناوچەی کوڕانی|کوڕانی]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[گوندەوار]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[گوندەواری تەغامین|تەغامین]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = [[کوێخا]] | ناوی_سەرۆک = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١٨٥٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠١ | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٦]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[نەتەوە]] | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = [[ئازەرییەکان|ئازەری]] <!-- کاتناوچە --------------> <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = ھاوین | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٨٧ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قورتدەرە''' ({{بە فارسی|'''قورت درە'''}}، {{بە ئینگلیزی|'''Qurt Darreh'''}}) گوندێکە، کەوتووەتە [[گوندەواری تەغامین]]، [[ناوچەی کوڕانی]]، [[شارستانی بیجاڕ]]، [[پارێزگای کوردستان|پارێزگای سنە]]، [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] لە [[ئێران]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ناو == == مێژوو == == جوگرافیا == '''قورتدەرە''' ھاوسنوورە لەگەڵ ئەم گوندانە: * لە باکوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[دوستاندەرە]]. * لە باشوورەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئوچ گومبەدی سوڵتان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[سەیفەلی کەندی]]. * لە ڕۆژاواوە لەگەڵ [[گوند]]ی [[ئاغبولاغی تەغامین]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ووڵاتەکەت بناسە | ناونیشان = http://www.historyofkurd.com/2016/03/23/وڵاتەکەت-باشتر-بناسە/ | نووسەر = جەمیل ڕۆژبەیانی |زمان = کوردی}}</ref> == دانیشتووان == * بە پێی [[سەرژمێریی گشتیی جەماوەر و خانووی ئێران]] لە ساڵی [[٢٠١٦]]دا، ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە (١٠١)کەس و (٢٦)خێزان بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/Portals/0/sarshomari90/Files/ABADY-90/os05.xls |سەردێڕ=ناوەندی ئاماری ئێران، '''فایلی XLSی ئەنجامەکانی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١٦'''}}</ref> * دانیشتووانی [[گوند]]ەکە لە [[نەتەوە]]ی [[ئازەرییەکان]] پێکھاتووە. == ئایین و زمان == * ئایینی خەڵکی ئەم [[گوند]]ە [[ئیسلام]] ([[شیعە]])یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = فرھنگ جغرافیائی ایران(ابادیھا)| ناونیشان = https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&*| نووسەر = «[[:fa:حاجعلی رزمآرا|سەرتیپ حاجعلی رزمآرا]]»| زمان = فارسی}}{{بەستەری مردوو|url=https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&* |date=تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ }}</ref> * بە [[زمانی ئازەربایجانی|ئازەری]] دەدوێن. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوغرافیای تاریخی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* | نووسەر = جەلالەدین شافیعی کورد | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ٢٨ی نیسانی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20220101101439/https://www.kurdipedia.org/files/books/2015/125491.PDF?* |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شارستانی بیجاڕ}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کوردستان|ئێران}} {{پارێزگای کوردستان}} {{پۆلی کۆمنز|Qurt Darreh}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ئێران بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی کوردستان بەپێی شارستان|بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی شارستانی بیجاڕ]] [[پۆل:گوندەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] okcfsosyz1mn8rin8wt532qnnr2eygv 0 215265 1675282 1674029 2026-09-25T20:14:47Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675282 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی یاریزانی تۆپی پێ|image=FC Salzburg gegen FC Bayern München (Championsleague Achtelfinale Hinspiel 16. Februar 2022) 63.jpg|youthyears1=٢٠٠٨–٢٠١٠|youthclubs1=فۆرستن ڕید|youthyears2=٢٠١٠–٢٠١٢|youthclubs2=تیمی لاوانی بایەرن میونشن|youthyears3=٢٠١٢–٢٠١٨|youthclubs3=ئەنتەرھاچینگ|youthyears4=٢٠١٨–٢٠٢٠|youthclubs4=ڕێد بۆڵ ساڵزبۆرگ|years1=٢٠١٨–٢٠٢٢|clubs1=ڕێد بۆڵ ساڵزبۆرگ|caps1=٦٨|goals1=٢٧|years2=٢٠١٨–٢٠٢٠|clubs2=لیفێرینگ (خواستن)|caps2=٣٥|goals2=١٥|years3=٢٠٢٢-|clubs3=بۆروسیا دۆرتمۆند|caps3=١|goals3=٠|nationalyears1=٢٠١٨|nationalteam1=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی لاوانی ئەڵمانیا|nationalcaps1=٦|nationalgoals1=٢|nationalyears2=٢٠١٨–٢٠١٩|nationalteam2=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی لاوانی ئەڵمانیا خوار ١٧ ساڵان|nationalcaps2=٧|nationalgoals2=٣|nationalyears3=٢٠٢١-|nationalteam3=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی لاوانی ئەڵمانیا خوار ٢١ ساڵان|nationalcaps3=٣|nationalgoals3=٠|nationalyears4=٢٠٢١-|nationalteam4=ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|nationalcaps4=٤|nationalgoals4=١|pcupdate=ئاب ٢٠٢٢|ntupdate=حوزەیرانی ٢٠٢٢|medaltemplates={{MedalCountry|{{fb|GER}}}}{{MedalCompetition|[[UEFA European Under-21 Championship]]}} {{Medal|W|[[2021 UEFA European Under-21 Championship|2021]]|}}}} '''کەریم-داڤید ئادەیەمی''' (لەدایکبووی ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٢)یاریزانێکی [[تۆپی پێ]]ی پیشەگەری ئەڵمانییە کە یاری دەکات وەک [[ھێرشبەر (تۆپی پێ)|ھێرشبەر بۆ]] یانەی [[بۆندسلیگا]] [[بۆروسیا دۆرتموند|بۆروسیا دۆرتمۆند]] و [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا]]. == کارونی یانە == === ڕێد بۆڵ ساڵزبۆرگ === ئادەیەمی وەک لاوێک یاری بۆ تی ئێس یڤ فۆرستێنریت دەکرد، و لە تەمەنی ھەشت ساڵیدا لە ساڵی ٢٠١٠ چووە یانەی ناوخۆی وڵاتەکەی و [[بۆندسلیگا]] یانەی [[یانەی تۆپی پێی بایەرن میونشن|بایەرن میونشن]]. بەھۆی ناکۆکی لە دانوستانەکانی بەردەوامبوونی لە یانەکە، لە کۆتاییدا ئادەیەمی ناچار بوو یانەکە بە جێبھێڵێت، کە لە ساڵی ٢٠١٢ چووە یانەی ئەنتەرگھاچین<ref name="s-z">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hummel|یەکەم=Thomas|ڕێکەوت=١٢ی ئابی ٢٠١٩|سەردێڕ=Wie ein Talent aus Unterhaching zum Millionengeschäft wurde|ناونیشان=https://www.sueddeutsche.de/sport/adeyemi-fritz-walter-medaille-transfers-jugendfussball-1.4191947|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=sueddeutsche.de|بڵاوکەرەوە=[[Süddeutsche Zeitung]]}}</ref> دوای بەرەوپێشچوون لە بەشی لاوانی، لە ئازاری ٢٠١٨ یەکەمین یاری خۆی بۆ تیمی خوار ١٩ ساڵان ئەنجامدا لە پاڵەوانێتی لاوانی بۆندسلیگا (بۆندسلیگای خوار ١٩ ساڵان). یەکەم گۆڵی تۆمارکرد لەم خولەدا لە [[نیسان (مانگ)|نیسانی]] ٢٠١٨ لە دۆڕاندنیان ٣–٢ لە بەرامبەر ئینتراخت فرانکفۆرتی خوار ١٩ ساڵان. لەگەڵ ئەنتەرھاچین، دابەزین بۆ خولی خوارتری بۆندسلیگای خوار ١٩ ساڵان. بەر لە دەستپێکردنی وەرزی ٢٠١٨–١٩ ئادەیەمی گرێبەستی لەگەڵ یانەی [[نەمسا|نەمسایی]] ڕێد بۆڵ ساڵزبۆرگ واژوو کرد بە گرێبەستێک بۆ ماوەی سێ ساڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Servus in Salzburg, Karim Adeyemi!|ناونیشان=https://www.redbullsalzburg.at/de/fc-red-bull-salzburg/news/saison_2017_18/servus-in-salzburg-karim-adeyemi.html|ڕێکەوتی سەردان=٥ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=redbullsalzburg.at|بڵاوکەرەوە=[[FC Red Bull Salzburg]]|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی نیسانی ٢٠١٩|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190401110828/https://www.redbullsalzburg.at/de/fc-red-bull-salzburg/news/saison_2017_18/servus-in-salzburg-karim-adeyemi.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دواتر بە خواستن درا بە یانەی لێفێرینگ بۆ ئەو وەرزە. ئادەیەمی یەکەم یاری خۆی لە خولی پلە دووی [[نەمسا]] ئەنجامدا لە ١ی [[ئەیلوول]]ی ٢٠١٨ بەرامبەر ئۆستریا لوستێنۆ، کە تەواوی یارییەکەی ئەنجامدا و لیفێرینگ ١–٠ دۆڕا.<ref name="soccerway2">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Austria Lustenau vs. Liefering - Liefering - 1 September 2018 - Soccerway|ناونیشان=https://int.soccerway.com/matches/2018/09/01/austria/1-liga/sc-austria-lustenau/usk-anif/2802706/|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠١٨|بڵاوکەرەوە=soccerway.com}}</ref> === بۆروسیا دۆرتمۆند === لە ١٠ی [[ئایار]]ی ٢٠٢٢دا، ئادەیەمی بە گرێبەستێک ڕاگەیەندرا کە پەیوەندی دەکات بە یانەی [[بۆندسلیگا]] [[بۆروسیا دۆرتموند|بۆروسیا دۆرتمۆند]] ھەتا ھاوینی ٢٠٢٧.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Dortmund Signs another striker from Salzburg after Haaland Departure|ناونیشان=https://onlineqatarcasino.com/ar/casino/doha/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ڕێکەوتی سەردان=٨ی ئابی ٢٠٢٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی ئابی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220808094310/https://onlineqatarcasino.com/ar/casino/doha/}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=٢٣ی نیسانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=Borussia Dortmund: Karim Adeyemi wechselt von RB Salzburg zum BVB|زمان=de|ئیش=Der Spiegel|ناونیشان=https://www.spiegel.de/sport/fussball/karim-adeyemi-wechselt-von-rb-salzburg-zu-borussia-dortmund-a-6b04527b-48b1-4a03-940d-e101f21c7237|ڕێکەوتی سەردان=١١ی ئایاری ٢٠٢٢|issn=2195-1349}}</ref> == کاروانی نێودەوڵەتی == ئادەیەمی لە شاری [[میونشن]] لە ئەڵمانیا لەدایکبووە، باوکی [[نێجیریا|نایجیری]] و دایکی [[ڕۆمانیا|ڕۆمانییە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Thomas Hummel|ڕێکەوت=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨|سەردێڕ=Wie ein Talent aus Unterhaching zum Millionengeschäft wurde|ناونیشان=https://www.sueddeutsche.de/sport/adeyemi-jugendfussball-geschaeft-1.4191947|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨|وێبگە=[[Süddeutsche Zeitung]]|زمان=de}}</ref> یاریزانێکی لاوانی ھەڵبژاردەی ئەڵمانیایە، یاری بۆ ھەڵبژاردەکانی ئەڵمانیای خوار ١٦ ساڵان، خوار ١٧ ساڵان و خوار ٢١ ساڵان کردووە. یەکەمین یاری خۆی بۆ [[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|پێکھاتەی یەکەمی ئەڵمانیا]] ئەنجامدا لە یاری پاڵاوتنی جامی جیھانی فیفا ٢٠٢٢ بەرامبەر ئەرمینیا لە ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢١ کە ٦–٠ بردیانەوە، وەک یەدەگ لە کاتە درەنگەکانی یارییەکە ھاتە یاریگا و شەشەم گۆڵی تیپەکەی تۆمارکرد لە خولەکی یەکەمی کاتی زیادکراوی نیوەی دووەم.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=FIFA|ناونیشان=https://fifa.com/|وێبگە=fifa.com}}</ref> لەبەر ئەوەی ئادەیەمی یاریزانی ساڵزبۆرگ بوو لەو کاتەدا، ئەمە یەکەم جار بوو لە ماوەی دوای جەنگدا کە یاریزانی یانەیەکی نەمسا یاری بۆ پێکھاتەی یەکەمی ئەڵمانیا بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Haider|یەکەم=Thomas|سەردێڕ=Herkunft, Bayern-Zeit & schneller als Bolt – Deutschlands neues Sturm-Juwel Karim Adeyemi|ناونیشان=https://www.wettfreunde.net/sportwetten-news/karim-adeyemi-privat-karriere-erfolge/|ڕێکەوتی سەردان=٧ی ئەیلوولی ٢٠٢١|زمان=de}}</ref> == ئاماری کاروانی وەرزشی == === یانە === {{Updated|٦ ئابی ٢٠٢٢}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=K. Adeyemi|ناونیشان=https://int.soccerway.com/players/karim-adeyemi/540856/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=Soccerway}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی یانەکان و گۆڵەکان لەلایەن یانەکان، وەرزەکان و پێشبڕکێکان ! rowspan="2" |یانە ! rowspan="2" |وەرز ! colspan="3" |خول ! colspan="2" |جامی نیشتیمانی ! colspan="2" |کیشوەرەکان ! colspan="2" |کۆی گشتی |- !ئاست !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="4" |لیفێرینگ (خواستن) |٢٠١٨–١٩ | rowspan="3" |٢. لیگا |٢٠ |٦ | colspan="2" | - | colspan="2" | - |٢٠ |٦ |- |٢٠١٩–٢٠ |١٤ |٩ | colspan="2" | - | colspan="2" | - |١٤ |٩ |- |٢٠٢٠–٢١ |١ |٠ | colspan="2" | - | colspan="2" | - |١ |٠ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٣٥ !١٥ ! colspan="2" |- ! colspan="2" |- !٣٥ !١٥ |- | rowspan="4" |ڕێد بۆڵ ساڵزبۆرگ |٢٠١٩–٢٠ | rowspan="3" |بۆندسلیگای نەمسا |١٠ |١ |١ |٠ |١ |٠ |١٢ |١ |- |٢٠٢٠–٢١ |٢٩ |٧ |٤ |١ |٥ |١ |٣٨ |٩ |- |٢٠٢١–٢٢ |٢٩ |١٩ |٥ |٠ |١٠ |٤ |٤٤ |٢٣ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٦٨ !٢٧ !١٠ !١ !١٦ !٥ !٩٤ !٣٣ |- |[[بۆروسیا دۆرتموند|بۆروسیا دۆرتمۆند]] |٢٠٢٢–٢٣ |بۆندسلیگا |١ |٠ |١ |١ |٠ |٠ |٢ |١ |- ! colspan="3" |تەواوی کاروانی وەرزشی !١٠٤ !٤٢ !١١ !٢ !١٦ !٥ !١٣١ !٤٩ |} <references group="lower-alpha" responsive="1"/> === نێودەوڵەتی === {{Updated|١١ حوزەیرانی ٢٠٢٢}}<ref name=SW>{{Soccerway}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+دەرکەوتنی و گۆڵەکانی تیمی نیشتیمانی و ساڵ !تیمی نیشتیمانی !ساڵ !یارییەکان !گۆڵەکان |- | rowspan="2" |[[ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا|ئەڵمانیا]] |- |٢٠٢١ |٤ |١ |- ! colspan="2" |کۆی گشتی !٤ !١ |} == خەڵاتەکان == '''ڕێد بۆڵ ساڵزبۆرگ''' * بۆندسلیگای نەمسا: ٢٠١٩–٢٠، ٢٠٢٠–٢١، ٢٠٢١–٢٢ * جامی نەمسا: ٢٠١٩–٢٠، ٢٠٢٠–٢١، ٢٠٢١–٢٢ '''ئەڵمانیا خوار ٢١ ساڵان''' * پاڵەوانێتی ئەورووپا بۆ خوار تەمەن ٢١ ساڵ: ٢٠٢١ '''تاکەکەسی''' * مەدالیای زێڕینی فرێس واڵتەر بۆ خوار ١٧ ساڵان: ٢٠١٩<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئەیلوولی ٢٠١٩|سەردێڕ=Fritz-Walter-Medaille in Gold an Kühn, Bühl und Adeyemi|ناونیشان=https://www.dfb.de/news/detail/fritz-walter-medaille-in-gold-an-kuehn-buehl-und-adeyemi-206046/?no_cache=1&cHash=9a6c9edf5cc247b049fcf149f8948dcb|ڕێکەوتی سەردان=٢١ی ئایاری ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[German Football Association]]|زمان=de}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}}{{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|تۆپی پێ|وەرزش|ئەڵمانیا}} {{پۆلی کۆمنز|Karim Adeyemi}} [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی دوور لە وڵاتی ئاڵمانی]] [[پۆل:یاریزانانی ھەڵبژاردەی تۆپی پێی ئەڵمانیا]] [[پۆل:یاریزانانی تۆپی پێی ئاڵمانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٢٠٠٢]] [[پۆل:یاریزانانی جامی جیھانیی فیفای ٢٠٢٢]] [[پۆل:ھێرشبەرانی تۆپی پێ]] [[پۆل:یاریزانانی بۆندسلیگا]] [[پۆل:یاریزانانی بۆروسیا دۆرتموند]] [[پۆل:یاریزانانی یانەی بارسێلۆنا]] [[پۆل:یاریزانانی لا لیگا]] td10suegez8sl9by05c2psvj5a9h2i2 0 216085 1675188 1577381 2026-09-25T19:34:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، پزیشکی-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675188 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = قانوون لە پزیشکیدا | image = The Canon of Medicine.jpg | author = [[ئیبن سینا]] | language = [[زمانی عەرەبی]] | genre = [[پزیشکی]] | published = ١٠٢٥ [[کۆچی]] }} '''قانوون لە پزیشکیدا''' ({{lang-ar|القانون فی الطب|italic=yes}} ''al-Qānūn fī al-Ṭibb''; {{lang-fa|قانون در طب|italic=yes}}, ''Qanun-e dâr Tâb'') کتێبێکی بواری زانستیی [[پزیشکی|پزیشکییە]] لە ھەر پێنج کتێبەکەی تری [[فیزیکزان]] و [[فەیلەسووف]]ی ئێرانی [[ئیبن سینا]] کە تەواو کراوە لە ساڵی ١٠٢٥. ھۆکاری سەرەکیی ئامادەکردنی کتێبەکە ئەوە بوو، کە ببێتە ئینسایکڵۆپیدیایەکی پزیشکی لە ناو جیھانی ئیسلامی ئەو کاتەدا. وە ئەو کتێبە توانی کاریگەریی ھەبێت لە سەر زانستیی پزیشکی لە تەواوی جیھان.<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=The Canon of Medicine|ڕێکەوت=٧ی تەممووزی ٢٠٢٢|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=The_Canon_of_Medicine&oldid=1096859267|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> ئەم کتێبە لەلایەن [[ماپەرە لاھیجانی]] وەرگێڕاوەتەوە سەر زمانی کوردیی سۆرانی؛ کە بەرگی یەکەمی لە ٧٨٥ پەڕە لە ساڵی ٢٠٢٣<ref name="ھاژە ۱">[http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=20650 ھاژە: ''وەرگێڕانی کوردیی "قانوون لە پزیشکی‌دا" بە پێنووسی وەرگێڕی مەھابادی'' (بە کوردی)، نووسینی ئەحمەد ئەحمەدیان، نووسراو لە ٢٤ی ئابی ٢٠٢٣؛]{{بەستەری مردوو|url=http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=20650 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ٣٠ی ئابی ٢٠٢٣.</ref> و بەرگی دووەمی لە ٦١١ پەڕە لە ساڵی ٢٠٢٤<ref name="کوردپرێس ۱">[http://kurdpress.com/x49s6 کوردپرێس: ''وەرگێڕانی بەرگی دووەمی "قانوون لە پزیشکی‌دا" بە کوردی ھاتە بازارەوە'' (بە فارسی)، نووسراو لە ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤؛]{{بەستەری مردوو|url=http://kurdpress.com/x49s6 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} سەردان لە ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤.</ref> لە پەخشانگەی ئاریۆحانی تاراندا بە چاپ گەیشتووەتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کتێب|ئێران|پزیشکی}} {{پۆلی کۆمنز|The Canon of Medicine}} {{کتێب-کۆلکە}} {{پزیشکی-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:ئینسایکڵۆپیدیا فارسییەکان]] [[پۆل:کتێبە ئێرانییەکان]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:پزیشک]] [[پۆل:فەلسەفە]] [[پۆل:فەیلەسووفانی ئێرانی]] [[پۆل:فەلسەفەی ئیسلامی]] iaca8i36hbg95tjl4uf7hm85tmmj6mh 0 216734 1675109 1631332 2026-09-25T16:33:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، یاسا-کۆلکە) 1675109 wikitext text/x-wiki '''قازی''' [[دادوەر]] یان دادوەری دادگای [[شەریعەتی ئیسلامی|شەریعەیە]]، کە ھەروەھا ئەرکی دەرەوەی دادوەری ئەنجام دەدات، وەک نێوەندگیری، سەرپەرشتیکردنی منداڵانی ھەتیو و کەم تەمەن، و چاودێریکردن و وردبینیکردنی کارە گشتییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hallaq|یەکەم=Wael B.|ناونیشان=http://archive.org/details/introductiontois00hall|سەردێڕ=An introduction to Islamic law|ڕێکەوت=٢٠٠٩|بڵاوکەرەوە=Cambridge ; New York: Cambridge University Press|ئەوانی تر=Library Genesis|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٨٦١٤٦-٥}}</ref> == مێژوو == زاراوەی قازی لە سەردەمی [[محەممەد|محەممەدەوە]] (ص) لە سەرەتای [[مێژووی ئیسلام|مێژووی ئیسلامدا]] بەکارھاتووە، و بە درێژایی مێژووی ئیسلامی و سەردەمی خەلافەتەکان بەو زاراوەیە ماوەتەوە کە بۆ دادوەرەکان بەکارھاتووە. لەکاتێکدا موفتی و فیقھی ڕۆڵیان ھەبوو لە ڕوونکردنەوەی بنەماکانی فیقھی ئیسلامی و شەریعەتی ئیسلامی (شەرعی)، قازی وەک کەسێکی سەرەکی ماوەتەوە کە مسۆگەرکردنی دامەزراندنی دادپەروەری لەسەر بنەمای ھەر ئەم یاسا و ڕێسایانە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Judd|یەکەم=Steven|ڕێکەوت=١ی نیسانی ٢٠١٥|سەردێڕ=The Jurisdictional Limits of Qāḍī Courts during the Umayyad Period|ناونیشان=https://journals.openedition.org/beo/3227|journal=Bulletin d’études orientales|زمان=en|issue=63|پەڕەکان=٤٣–٥٦|doi=10.4000/beo.3227|issn=0253-1623}}</ref>بەم شێوەیە قازی لەنێو ئەو کەسانەدا ھەڵبژێردرا کە شارەزا بوون لە زانستەکانی فیقە و یاسا. خەلیفە [[خەلافەتی عەباسی|عەباسییەکان]] نووسینگەی "سەرۆک قازییان دروست کرد، کە خاوەنەکەی بە پلەی یەکەم وەک ڕاوێژکاری خەلیفە لە دانان و دەرکردنی قازییەکان کاری دەکرد.<ref>{{بیرخستنەوە|دوایین=Tillier|یەکەم=Mathieu|سەردێڕ=I - Le grand cadi|ڕێکەوت=٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ناونیشان=http://books.openedition.org/ifpo/709|ئیش=Les cadis d'Iraq et l'État Abbasside (132/750-334/945)|پەڕەکان=٤٢٦–٤٦١|زنجیرە=Études arabes, médiévales et modernes|شوێن=Beyrouth|بڵاوکەرەوە=Presses de l’Ifpo|ژپنک=٩٧٨-٢-٣٥١٥٩-٢٧٨-٦|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢}}</ref> دواتر دەوڵەتە ئیسلامییەکان بەگشتی ئەم پۆستەیان پاراستووە، لە ھەمان کاتدا دەسەڵاتی دەرکردنی دامەزراندن و دەرکردنیان بە ناوی خۆیەوە بە خاوەنەکەی دا. سوڵتانی [[مەمالیکەکان|مەملوک]] کە لە ساڵی ١٢٥٠ تا ١٥١٦ی زایینی فەرمانڕەوایی [[میسر]] و [[سووریا|سوریای]] دەکرد، پراکتیزەی دانانی چوار «قازی سەرەکی» ناساند، یەکێکیان بۆ ھەر یەکێک لە قوتابخانە سوننەکانی [[فیقھی ئیسلامی]] ([[مەزھەبە فیقھییەکانی سوننە|مەزھەب]]). لە سەردەمی خەلافەتی عەباسیدا، نووسینگەی "سەرۆک قازی دامەزرا. لە ناودارترین دادوەرە سەرەتایییەکان کە بۆ ڕۆڵی قازی دەستنیشانکرابوون، [[ئەبو یوسف]] بوو، کە شاگردی زانا و فەقیھی سەرەتایی موسڵمان بوو، [[ئەبووحەنیفە|ئەبو حەنیفە]]، دامەزرێنەری [[حەنەفی|قوتابخانەی حەنەفی]] فیقھی ئیسلامی.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Zubaida|یەکەم=Sami|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=6EFgzjDgxOsC&q=abu+hanifa&pg=PA40&redir_esc=y|سەردێڕ=Law and Power in the Islamic World|ڕێکەوت=٢٢ی نیسانی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Bloomsbury Academic|ژپنک=٩٧٨-١-٨٥٠٤٣-٩٣٤-٩|زمان=en}}</ref> نووسینگەی قازی لە ھەموو میرنشینەکانی خەلافەت و سوڵتانەکانی ئیمپراتۆرییە جیاوازەکانی موسڵمانان بەدرێژایی سەدەکان بەردەوام بوو لە پۆستێکی زۆر گرنگ. فەرمانڕەواکان لە ھەموو ناوچە و شارۆچکە و گوندێکدا قازییەکان دانا بۆ کۆنترۆڵی دادوەری و ئیداری و بۆ ئەوەی ئاشتی و دادپەروەری بەسەر ئەو دەسەڵاتانەدا جێگیر بکەن کە کۆنترۆڵیان دەکرد. ھەرچەندە بەرپرسیارێتی سەرەکی قازی بەرپرسیارێتی دادوەری بوو، بەڵام بەگشتی ئەو بە ھەندێک بەرپرسیارێتی نادادپەروەریش تۆمەتبار دەکرا، وەک بەڕێوەبردنی وەقفە ئایینییەکان، شەرعییەتدان بە پەیوەستبوون یان دانانی فەرمانڕەوایەک، جێبەجێکردنی وەسیەتنامەکان، باوەڕپێکردنی شایەتحاڵەکان، سەرپەرشتیکردنی منداڵانی بێ باوک و ئەوانی دیکە کە پێویستیان بە پاراستن ھەیە، و چاودێریکردنی جێبەجێکردنی ئەخلاقی گشتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=qadi {{!}} Definition & Facts {{!}} Britannica|ناونیشان=https://www.britannica.com/topic/qadi|ڕێکەوتی سەردان=٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=www.britannica.com|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ئیسلام|یاسا|مێژووی ئیسلام}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{یاسا-کۆلکە}} [[پۆل:ناونیشانەکانی فەرمانڕەوایەتی]] [[پۆل:دادوەران]] [[پۆل:وشە و دەستەواژە عەرەبییەکانی شەریعەتی ئیسلامی]] [[پۆل:نازناوە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:قازیی شەرعی]] [[پۆل:زاراوە یاساییەکانی شەریعەت]] fc8m4ngvaanxyi9081qdllzlm8lmxtf 0 218194 1675112 1661927 2026-09-25T16:34:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە) 1675112 wikitext text/x-wiki {{+r|}} '''عەبدولرەحیم بیسانی'''، ناسراوە بە قازی فەزل (٥٢٦ کۆچی-٥٩٦ کۆچی) بەرپرسێک بوو کە خزمەت بە دوا [[خەلافەت|خەلیفە]] [[دەوڵەتی فاتیمی|فاتمییەکانی]] دەکرد، و بوو بە سکرتێر و سەرۆکی ڕاوێژکاری یەکەم [[سوڵتان]]ی [[دەوڵەتی ئەییووبی|ئەیووبی]]، [[سەلاحەدینی ئەییووبی|سەلاحەدین]]. قازی فەزل لە شاری [[عەسقەلان]] لەدایکبووە و لە دایکبووە وەک [[قازی (لە ئیسلام)|قازی]] و بەرپرسێکی دارایییە و چووە بۆ خوێندن لە [[قاھیرە]]ی پایتەختی فاتمییەکان. چووە ناو شانسەری فاتمییەکانەوە، و بە خێرایی خۆی جیاکردەوە بەھۆی ڕەنگینیی شێوازی نۆسراوەکەیەوە. لە سەرەتای ساڵانی ١١٦٠دا لەلایەن [[وەزیر|وەزیرەکان]] ڕوزیک کوڕی تەلەعی و [[شاوەر کوڕی موجیر سەعدی]] پاڵپشتی کرا، بەرزبووەوە بۆ ئەوەی ببێتە سەرۆکی بەشی دارایی سەرپەرشتی سوپاکە، و ئەو ناوەی وەرگرت کە پێی ناسراوە. سەرەڕای پێگەی بەرچاوی لە دەوڵەتی فاتمیدا، بە خێرایی لایەنگری ھاوسەلاحەدینی [[سوننە]] لە سەردەمی فەزیزەی ئەم دووەمیاندا بوو، و پشتگیری لێکرد لە لابردنی شانشینی فاتمییەکان، کە لە ساڵی ١١٧١دا بەدەست ھات. لە ڕژێمی نوێی ئەیووبیدا، کەسایەتییەکی گرنگ بوو، وەک سەرۆکی ڕاوێژکاری سەلاحەدین کاری دەکرد و لە کاتی شەڕەکانی سەلاحەدین لە [[شام|شامدا]] بە بەرپرسی ئیدارەی [[میسر]] بەجێھێڵدرا. لە ئەنجامدا مێژوونووسان زۆرجار نازناوی وەزیری بۆ دەگەڕێننەوە، کە ھەرگیز ئەو نازناوەی بەدەستەوە نەبووە. دوای مردنی سەڵاحەدین لە ساڵی ١١٩٣، خزمەتی کوڕی [[ئەفزەل کوڕی سەلاحەدین|ئەفزەل]] دەکات کە فەرمانڕەوای [[دیمەشق]] بووە، پێش ئەوەی [[بەیعەت]]ەکەی بگۆڕێت بۆ [[عەزیز عوسمان|عەزیز]]، فەرمانڕەوای میسر. دوای ساڵی ١١٩٥ خانەنشین بوو، لە ساڵی [[١٢٠٠]] کۆچی دوایی کرد. ناوبانگی ئەو لە نێو ھاوچەرخەکان و نەوەکانی دواتردا بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر لێھاتوویی ئەو وەک نووسەرێکی نامەنووسییە. شێوازی ئەو زۆر سەرسام بوو و لەلایەن نەوەکانی دواترەوە بە شێوەیەکی بەرفراوان وەرگیرا. ھەروەھا کۆڕپوسی نامەکانی سەرچاوەیەکی مێژوویی گرنگە بۆ ئەو قۆناغە. جگە لەوەش مەدرەسەیەکی لە قاھیرە دامەزراند، و کتێبخانە گەورەکەی بەخشی بەو دامەزراوەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Seeskin|یەکەم=Kenneth|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=Vhu33_bMRmYC&redir_esc=y|سەردێڕ=The Cambridge Companion to Maimonides|دوایین٢=Press|یەکەم٢=Cambridge University|ڕێکەوت=٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٠٥|بڵاوکەرەوە=Cambridge University Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٥٢١-٨١٩٧٤-٩|زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Lēv|یەکەم=Yaacov|ناونیشان=https://books.google.iq/books?id=v22DckibeIUC&redir_esc=y|سەردێڕ=Saladin in Egypt|ڕێکەوت=1999|بڵاوکەرەوە=BRILL|ژپنک=٩٧٨-٩٠-٠٤-١١٢٢١-٦|زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|مێژووی ئیسلام}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١١٣٥]] [[پۆل:مردووانی ١٢٠٠]] [[پۆل:سوننەکان]] [[پۆل:سەڵاحەدینی ئەیووبی]] 7quwm0yqxpxcwqgqqckejyhaw54rrw9 0 219398 1675134 1650743 2026-09-25T16:37:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675134 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاقە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قاقة }}<br>{{lang-en| Qaqa }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.205062| 44.688658}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قاقە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.205062| 44.688658 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سکتان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٧٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩٢<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاقا''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی سکتان]] لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] 9cmlle58tx3selodym93s5kt0qmpq1s 0 219668 1675108 1650753 2026-09-25T16:33:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675108 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قازبەگیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قازبکیان }}<br>{{lang-en| Qazbagian }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.96286| 44.82136}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قازبەگیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.96286| 44.82136 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئاشتی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٦٩٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٥٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قازبەگیان''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ئاشتی]] لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] ad7kjhxew0wieizv7biht6fd7nxccql 0 219669 1675330 1650713 2026-09-25T22:33:59Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675330 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزلوو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قزلو }}<br>{{lang-en| Qzlu }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.86558| 44.79715}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قزلوو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.86558| 44.79715 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئاشتی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٩٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٤٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزلوو''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ئاشتی]] لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] cw4odwiv7ikte0hia6pmlnq27gpggv3 0 219670 1675448 1650658 2026-09-26T04:38:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675448 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قولقولە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قولقولة }}<br>{{lang-en| Qulqula }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.94072| 44.763}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قولقولە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.94072| 44.763 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئاشتی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٨٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٥٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قولقولە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ئاشتی]] لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] d8dbtfr2cwr6rvmg7d3uv44smciwfvf 0 219856 1675510 1652946 2026-09-26T07:37:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675510 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوڕەبەرازەی گەورە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قورةبراز الکبری }}<br>{{lang-en| Qwrabarazai Gawra }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.98644| 44.68986}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوڕەبەرازەی گەورە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.98644| 44.68986 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}} - [ ] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئاڵا و لۆگۆی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://gov.krd/information-and-services/press-material/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تەقتەق|تەقتەق]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئیلینجاغ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = 3.992 | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 543 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ - [ ] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = زێوەدەر | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/78220.PDF?ver=131550325270000000 | نووسەر = ئاراس ئیلینجاغی | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221031080621/https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/78220.PDF?ver=131550325270000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٣]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوڕەبەرازەی گەورە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ئیلینجاغ]] لە [[قەزای تەقتەق]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. == دانیشتوان == بە پێی سەرژمێری ناوخۆیی [[قەزای تەقتەق]]، لە ساڵی ٢٠١٣دا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە پێکھاتووە لە (٠) کەس و (٠) [[خێزان]]. - [ ] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = زێوەدەر | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/78220.PDF?ver=131550325270000000 | نووسەر = ئاراس ئیلینجاغی | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221031080621/https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/78220.PDF?ver=131550325270000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای تەقتەق}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] 8pbjhzlkges37bjg4023pjzty3pcafm 0 219857 1675509 1652947 2026-09-26T07:37:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675509 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوڕەبەرازەی گچکە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قورةبراز الصغری }}<br>{{lang-en| Qwrabarazai Gchka }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.994060| 44.695143}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوڕەبەرازەی گچکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.994060| 44.695143 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}} - [ ] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئاڵا و لۆگۆی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://gov.krd/information-and-services/press-material/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای تەقتەق|تەقتەق]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ئیلینجاغ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = 6.275 | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = 543 | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ - [ ] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = زێوەدەر | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/78220.PDF?ver=131550325270000000 | نووسەر = ئاراس ئیلینجاغی | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221031080621/https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/78220.PDF?ver=131550325270000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠١٣]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوڕەبەرازەی گچکە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ئیلینجاغ]] لە [[قەزای تەقتەق]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. == دانیشتوان == بە پێی سەرژمێری ناوخۆیی [[قەزای تەقتەق]]، لە ساڵی ٢٠١٣دا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە پێکھاتووە لە (٠) کەس و (٠) [[خێزان]]. - [ ] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = زێوەدەر | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/78220.PDF?ver=131550325270000000 | نووسەر = ئاراس ئیلینجاغی | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221031080621/https://www.kurdipedia.org/files/books/2014/78220.PDF?ver=131550325270000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای تەقتەق}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] edxmaiiiyl15a7jwpvh4f1iknw3f43c 0 220133 1675571 1650603 2026-09-26T10:39:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675571 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قۆریتان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوریتان }}<br>{{lang-en| Qoritan }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.00385| 44.6419}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قۆریتان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.00385| 44.6419 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئاڵا و لۆگۆی هەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://gov.krd/information-and-services/press-material/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ـ١١ـ٢٠٢٢ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی کۆیە]](ناوەند) <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٩٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٣٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قۆریتان''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی کۆیە]](ناوەند) لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] jwduv3vz5muedyzgmdm90tykfpvmulh 0 220401 1675409 1650677 2026-09-26T01:39:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675409 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قورتەلاس | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قورتلاس }}<br>{{lang-en| Qurtalas }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.15915| 44.48274}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قورتەلاس''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15915| 44.48274 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = ئاڵا و لۆگۆی هەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://gov.krd/information-and-services/press-material/ |ڕێکەوتی سەردان= ١ـ١١ـ٢٠٢٢ |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کۆیە|کۆیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شۆڕش]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٧٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠١ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قورتەلاس''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شۆڕش]] لە [[قەزای کۆیە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای کۆیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:کۆیە]] 5v37fgyhd54wl6622m9rlv1hjn3d042 0 222060 1675404 1512184 2026-09-26T01:38:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، ئەرمەنستان-کۆلکە) 1675404 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Infobox military person|honorific_prefix=|name=قوربانموراد نەفەسۆڤ|image=|caption=نەفەسۆڤ لەساتی شەڕدا|birth_date=١٩٦٩|death_date=کانونی یەکەم ١٣، ١٩٩٢|birth_place=بۆڵدومساز، داشۆغوز، [[تورکمانستان]]|death_place=ئاگدەبان، کەڵبەژار، [[ئازەربایجان]]|placeofburial=[[یەریڤان]]، [[ئەرمەنستان]]|allegiance={{flag|Armenia}}|branch=ئایر ڤان|serviceyears=١٩٩١–١٩٩٢|battles=شەڕی ناگۆرنۆ-قەرەباغ یەکەم|awards="بۆ بوێری"}}'''قوربانموراد بەزاربای ئۆغلو نەفەسۆڤ''' (١٩٦٩–١٩٩٢) خۆبەخشێکی [[تورکمان]] بوو لە شەڕی یەکەمی نەگۆرنۆ-قەرەباغ لە لای [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]]. نەفەسۆڤ تاکە موسڵمانە کە لە گۆڕستانی سەربازی یەرەبولور لە یەریڤان نێژراوە. == ژیانی == قوربانموراد بەزاربای ئۆغلو نەفەسۆڤ لە ساڵی ١٩٦٩ لە ناحیەی بۆڵدمساز لە ھەرێمی داشوگوزی تورکمانستانی سۆڤیەت لەدایک بووە. لە ھێزە چەکدارەکانی یەکێتی سۆڤیەتدا خزمەت دەکات و بەشداری لە شەڕی سۆڤیەت و ئەفغانستاندا کردووە. نەفەسۆڤ کە شانبەشانی سەربازانی ئەرمەنستان لە ھێزەکانی سۆڤیەتدا خزمەتی کردووە، لە کاتی شەڕەکاندا بە سەختی بریندار بووە. یەکێک لە سەربازە ئەرمەنییەکان بە پێدانی خوێن ژیانی ڕزگار کرد. دواتر ئەو سەربازە ئەرمەنییە لە شەڕێکی دیکەدا گیانی لەدەستدا.<ref name="voskanapat">{{بیرخستنەوەی وێب|نووسەر=Panduxt|ڕێکەوت=١ی iyunی ٢٠١٤|سەردێڕ=Կուրբանմուրադ Նեֆեսովի մասին հոդվածը "Ոսկանապատ" վերլուծաբանական կենտրոնի կայքում|ناونیشان=http://www.voskanapat.info/?p=8106|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180218095301/http://voskanapat.info/?p=8106|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی mayی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref>دوای کشانەوەی ھێزەکانی سۆڤیەت لە ئەفغانستان، نەفەسۆڤ ڕەوانەی ئەرمەنستانی سۆڤیەت کرا بۆ خزمەتکردن. دوای ئەوە دەچێتە ناگۆرنۆ-قەرەباخ و لەوێ دەستی کرد بە یارمەتیدانی جوداخوازانی ئەرمەنستان و لە ساڵی ١٩٩١ پەیوەندی بە گرووپی خۆبەخشی «ئایر وان»ەوە دەکات کە لەلایەن ڤۆلۆدیا ئاڤێتسیانەوە دروست کراوە. لە کاتی شەڕدا بە نازناوی «باسماچ» و «تورکمان» لەلایەن سەربازە ئەرمەنییەکانەوە ناسرابوو. ھەرچەندە زۆر کەس دەڵێن ئەو وەک ڕێگەیەک بۆ گەڕاندنەوەی ھەڤاڵ ئەرمەنییە مردووەکەی کە ژیانی ڕزگارکردبوو، پەیوەندی بە ئەرمەنستانەوە کردووە، بەڵام ھەندێکی دیکە دەڵێن کە ھەمیشە ڕق و کینەی بەرامبەر ئازەربایجانییەکان و ئازەربایجان ھەبووە.<ref name="voskanapat"/><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Barseğyan|یەکەم=Aykuhi|ڕێکەوت=١٢ی noyabrی ٢٠١٣|سەردێڕ="Արյունով ազատագրած հողը չենք թողնի տան ուրիշին". ազատամարտիկ|ناونیشان=http://www.ankakh.com/article/3543/%C2%C2%ABaryunvov-azatagrats--hvoghe--chyenq-thvoghni-tan-urishin%C2%C2%BB--azatamartik|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180218151906/http://www.ankakh.com/article/3543/%C2«aryunvov-azatagrats--hvoghe--chyenq-thvoghni-tan-urishin%C2»--azatamartik|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٨ی شوباتی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی mayی ٢٠٢٢|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Qazaryan|یەکەم=Lusin|ڕێکەوت=٢١ی mayی ٢٠١٤|سەردێڕ=Եռաբլուրում թաղված միակ մահմեդականը. ցնցող պատմություն|ناونیشان=http://henaran.am/news_view.php?post_id=42338|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140524193032/http://henaran.am/news_view.php?post_id=42338|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی ئایاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئایاری ٢٠٢٢|ئیش=Henaran.am|زمان=hy}}</ref>لە ساڵی ١٩٩٢ ھێزەکانی «ئایر وان» لەلایەن گوندی ئاگدابان سەر بە قەزای کەلباجەر دەستیان بە ئۆپەراسیۆن کرد. نەفەسۆڤ سیخوڕی بەسەر ھێزەکانی ئازەربایجاندا کرد چونکە بە زمانی ئازەربایجانی ڕوان قسەی دەکرد و بۆ کۆکردنەوەی زانیاری چووە پشتیانەوە. بەھۆی چالاکیی سیخوڕییەکەیەوە، ھێزەکانی ئایر وان بە فەرماندەیی سەربازێکی ئەرمەنی جۆرا گاسپێریان لە مانگی نیساندا ٦ تانکی ئازەربایجانیان لەناوبرد. دوای ئەوە گوندی ئەگدابان داگیرکرا و کۆمەڵکوژییەک لە دژی ئازەربایجانی نەتەوەیی ئەنجامدرا. نەفەسۆڤ لە ١٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩٢ لە شەڕدا کۆچی دوایی کرد. بڕیار بوو تەرمەکەی بنێردرێتە ئەشگابات، بەڵام بەھۆی شەڕەوە نەتوانرا. تەرمی نەفەسۆڤ بۆ ماوەی ٤ مانگ لە مۆرگەکەدا مایەوە، پاشان لە گۆڕستانی سوپای یرابلور بە خاک سپێردرا. ڤازگێن سارگسیان وەزیری بەرگری ئەوکاتەی ئەرمینیا سەرەتا گومانی ئەوەی ھەبوو کە ئایا لە یەرابلور بەخاکسپێردراوی موسڵمانێک گونجاوە یان نا، بەڵام دواتر ڕازی بوو بە ناشتنەکەی.<ref name="voskanapat"/> ھەروەھا لە دوای مردنی نەفەسۆڤ خەڵاتی «بۆ بوێری» لەلایەن ئەرمینیایەوە پێبەخشرا بەھۆی خزمەتەکەیەوە.<ref>[http://նախագահ.հայ/hy/decrees/item/140 Հայաստանի Հանրապետության շքանշանով եւ մեդալներով պարգեւատրելու մասին]{{بەستەری مردوو|url=http://xn--y9aaah2cva0b.xn--y9a3aq/hy/decrees/item/140 |date=ئابی ٢٠٢٣ }}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|ئەرمەنستان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەرمەنستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٩٢]] ftuuuagfgujqgunlztclhrtfodh12mk 0 225722 1675443 1512201 2026-09-26T04:37:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تۆپی پێ-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1675443 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Blue Lock manga volume 1.png|وێنۆک]] '''قوفڵی شین''' یان '''بلو لۆک''' زنجیرە [[مانگا (کۆمیک)|مانگا]]ی [[ژاپۆن]]ییە لە نووسینی مونێوکی کانێشیرۆ کە لە مانگی ئابی ٢٠١٨ لە [[ھەفتانەی شۆنن جەمپ|گۆڤاری ھەفتانەی شۆنن]] کۆدانشا بڵاوکرایەوە، [[ئەنیمێ]]کە لەلایەن کۆمپانیای ھەشت بیت بەرھەم دەھێنرێت و لە ساڵی ٢٠٢٢ نمایشکرا، لە ساڵی ٢٠٢١، بلو لۆک خەڵاتی کۆدانشای بۆ [[مانگا (کۆمیک)|مانگا]] لە بەشی [[شۆنن مانگا|شۆنن]] بەدەستھێنا.<ref>https://web.archive.org/web/20210204142119/https://natalie.mu/comic/news/293591</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20210815194821/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-08-12/blue-lock-soccer-manga-gets-tv-anime-by-8-bit-in-2022/.176166</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20210801210724/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-04-07/45th-annual-kodansha-manga-awards-nominees-announced/.171524</ref> <ref>https://web.archive.org/web/20210521211103/https://www.animenewsnetwork.com/news/2021-05-13/45th-annual-kodansha-manga-awards-winners-announced/.172752</ref> == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|تۆپی پێ}} {{پۆلی کۆمنز|Blue Lock}} {{تۆپی پێ-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:مانگاکانی ٢٠١٨]] [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢٢ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:ئەو زنجیرە ئەنیمێیانەی پشت بە مانگا دەبەستێت]] [[پۆل:مانگاکانی کۆدانشا]] [[پۆل:زنجیرە مانگاکان]] [[پۆل:شۆنن مانگا]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای وروژێنەر]] [[پۆل:کرانچیڕۆڵ]] 49qi59cggedq4mxmptqo9glb3yk8vc7 0 226041 1675450 1451100 2026-09-26T04:38:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەلەڤیزیۆن-کۆلکە، کۆریای باشوور-کۆلکە، ژاپۆن-کۆلکە) 1675450 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس |وێنە=Tower of God Volume 1 Cover.jpg}} '''قوللەی یەزدان''' یان '''قوللەی سەرۆک''' ([[ھانگول]]: [[ھانجا]]: 신의 탑) [[وێبتوون|وێبتوونێکی]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشووری]] [[مانھوا|مانھوایە]]، لەلایەن [[کۆمپانیای ناڤێر|کۆمپانیای ناڤێر]]،<ref name="H131017">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشان=http://www.hani.co.kr/arti/culture/book/607516.html|سەردێڕ=0.03%의 확률…‘신의 탑’ 쌓은 ‘신의 손’|زمان=ko|بڵاوکەرەوە=The Hankyoreh|شوێن=Frankfurt|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی شوباتی ٢٠١٤}}</ref> بەرھەم ھێنراوە و لە ٣٠ی حوزەیرانی ٢٠١٠ بڵاوکراوەتەوە، و لە نیسانی ٢٠٢٠ لە دوو بەرگدا کۆکراوەتەوە و بڵاوکراوەتەوە، لە ساڵی ٢٠١٤ وەرگێڕانی فەرمی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]] وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.prnewswire.com/news-releases/popular-mobile-webcomic-service-line-webtoon-debuts-in-the-united-states-and-worldwide-265512371.html|سەردێڕ=Popular Mobile Webcomic Service, LINE Webtoon, Debuts in the United States and Worldwide|ڕێکەوت=٢ی تەممووزی ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی نیسانی ٢٠٢٠}}</ref> وەرگێڕدراوە بۆ زنجیرە [[ئەنیمێ|ئەنیمێیەکی]] ژاپۆنی کە لەلایەن [[تۆکیۆ شینشا|تۆکیۆ موفی شینشا]] بەرھەم ھێنراوە، و بۆ یەکەمجار لە ١ی نیسانی ٢٠٢٠ لە بەرنامەی «Naver Series On» نمایشکرا، بۆ یەکەمجار لە تەلەڤیزیۆنی ژاپۆنی ھەمان شەو کاتژمێر ١٢:٣٠ بەیانی بە کاتی ژاپۆن نمایشکرا.<ref name="cr-copro">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ناونیشان=https://www.animenewsnetwork.com/news/2020-02-25/crunchyroll-unveils-7-crunchyroll-originals-works-including-tower-of-god-noblesse-god-of-high-school/.156748|سەردێڕ=Crunchyroll Unveils 7 'Crunchyroll Originals' Works Including Tower of God, Noblesse, God of High School|ڕێکەوت=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٠|بڵاوکەرەوە=[[ھێڵی ھەواڵی ئەنیمێ]]|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی شوباتی ٢٠٢٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆریای باشوور|خەیاڵی زانستی|ئەنیمێ و مانگا|ژاپۆن|تەلەڤیزیۆن|دەیەی ٢٠١٠|دەیەی ٢٠٢٠}} {{پۆلی کۆمنز|Tower of God}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{کۆریای باشوور-کۆلکە}} {{ژاپۆن-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئەنیمێیانەی لە ٢٠٢٠ دەستیان پێکردووە]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای جووڵە]] [[پۆل:ئەنیمێ و مانگای فەنتازیای تاریک]] [[پۆل:تی-ئێم-ئێس ئێنتێتەینمنت]] [[پۆل:کایە ڤیدیۆییەکانی ٢٠١٣]] [[پۆل:کرانچیڕۆڵ]] [[پۆل:کۆمیکەکانی سەرکێشی]] [[پۆل:مانھوا]] 16u9xydxokzyvsp1prpi1iig757qmnx 0 226529 1675473 1613195 2026-09-26T05:48:06Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675473 wikitext text/x-wiki '''هوجام عه‌بدولڕه‌حمان خدر''' ناسراو بە '''هوجام سورچی''' (١٩٧٠ - ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٥) پێشمەرگەیەکی کوردستان بوو، لە شەڕی داعش لەلایەن چەکدارانی داعشەوە بە دیل گیرا. دواتر لە ۲۰۱٥ لە شاری موسڵ بە ڤیدیۆ سەربڕینی ئەو لەلایەن چەند داعشێکی کوردەوە بڵاوکرایەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩|سەردێڕ=منداڵەكانی شه‌هید هوجام سورچی ئاڵای كوردستان له‌ ئه‌نجوومه‌نی وه‌زیران به‌رزده‌كه‌نه‌وه‌|ناونیشان=https://peyamner.net/archives/16432,%20https://peyamner.net/archives/16432|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|زمان=Ku}}{{بەستەری مردوو|url=https://peyamner.net/archives/16432,%20https://peyamner.net/archives/16432 |date=شوباتی ٢٠٢٣ }}</ref><ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/32466-%D9%83%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-24-%D9%84%D9%87%E2%80%8C-%D8%B4%D9%88%DB%8E%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%D9%87%DB%8C%D8%AF%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%87%D9%88%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D9%88%D9%88%D8%B1%DA%86%DB%8C-%DA%86%DB%86%D9%86%DB%8C%DB%95%D8%AA%DB%8C-%D8%B4%DB%95%DA%BE%DB%8C%D8%AF%D9%83%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A6%D8%A7%D8%B4%D9%83%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%95%D9%83%D8%A7%D8%AA كوردستان 24 له‌ شوێنی شه‌هیدكردنی هوجام سوورچی چۆنیەتی شەھیدکردنی ئاشكرا دەکات]، ماڵپەڕی [[کوردستان ٢٤]]، بڵاوکراوەتەوە لە 2017/01/28.</ref> هوجام لە دایکبووی گوندی بەردەسوور، شارۆچکەی رۆڤیای پارێزگای دهۆک بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=کچە بچووکەکەی هوجام سورچی بە جلوبەرگی کوردییەوە چاوەڕێی ماکرۆن دەکات|ناونیشان=https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/290820216|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.rudaw.net}}</ref> لە ئازاری ٢٠١٥، لە بەردەڕەش پەردە لەسەر پەیکەرێک بۆ هوجام سورچی لادرا، ئەم پەیکەرە وەک ڕێزێک لە نەبەردی ئەو درووستکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=په‌رده‌ له‌سه‌ر په‌یكه‌ری شه‌هید هوجام سورچی لاده‌درێت‌|ناونیشان=https://www.pukmedia.com/KS/details/?Jimare=57153|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.pukmedia.com|زمان=ku|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230125190841/https://www.pukmedia.com/KS/details/?Jimare=57153|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:مردووانی ٢٠١٥]] 5ic8p0r0ly6mq2bhrc1bo9rl6ega2er 0 226735 1675252 1674806 2026-09-25T20:06:58Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1675252 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Coat of arms of the East India Company.svg|وێنۆک|130px]] '''فەرمانڕەوایی کۆمپانیا لە ھیندستان''' ئاماژەیە بۆ حوکمڕانی و زیادبوونی ڕۆڵی ئەم کۆمپانیایە بەریتانییە لە بەشێک لە کیشوەری ھیندستان کە بە نزیکەیی لە ساڵی ١٧٥٧ و دوای شەڕی پلاسی دەستی پێکردووە. نەوابی بەنگال و مورشیداباد بە قبوڵکردنی شکست لەم شەڕەدا، خاکەکەی تەسلیمی کۆمپانیای بەریتانیا کرد؛ بەڵام ئەم پرسە تاکە ھۆکاری سەرەکی نەبووە و ھۆکارەکانی دیکە کاریگەری بەرچاویان لەم لێشاوەدا ھەبووە. لە ساڵی ١٧٦٥ کۆمپانیاکە دڵنیایی بە ئەنجومەن دا کە دەتوانێت داھاتی بەنگال و بیھار وەربگرێت.<ref>{{Harvnb|Metcalf|Metcalf|2006|p=56}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|شانشینی یەکگرتوو|کۆمپانیا|ئابووری|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|Company rule in India}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} mj7wpsm4gkt5g8h93zmfo64yp7b9n2q 0 226867 1675263 1674268 2026-09-25T20:11:22Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1675263 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:International Boxing Federation (emblem).jpg|وێنۆک|130px]] '''فیدراسیۆنی نێودەوڵەتی بۆکسێن'''، یان '''IBF'''یەکێکە لە چوار ڕێکخراوی گەورەی بۆکسێن کە لەلایەن ھۆڵی ناوبانگەکانی بۆکسێنی نێودەوڵەتییەوە ناسێنراوە، ئەم فیدراسیۆنە کە لە ساڵی ١٩٨٣ دامەزراوە، بارەگا سەرەکییەکەی لە شاری سپرینگفیڵد لە ویلایەتی نیوجرسی ئەمریکایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=IBF /USBA|ناونیشان=https://www.ibf-usba-boxing.com/|ڕێکەوتی سەردان=١ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=www.ibf-usba-boxing.com}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ھونەرەکان|وڵاتەکان|وەرزش|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{وەرزش-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} 8n6fspdki01ztbj17ekk2b62rmcsvj7 0 226952 1675083 1670993 2026-09-25T15:30:00Z Bilalinfo 57400 1675083 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = The-Lion-Skin.jpg | image_upright = 1 | caption = | genre = {{Plainlist| * [[فیلمی کۆمەڵایەتی|کۆمەڵایەتی]] * [[دراما]] * [[فیلمی تاوان|تاوان]] * [[فیلمی ڕازئامێز|ڕازئامێز]] }} | writer = {{Plainlist| * [[جەمشید مەحموودی]] * ڕەزا بەھاروەند }} | director = [[جەمشید مەحموودی]] | starring = {{Plainlist| * [[هادی حیجازی‌فەر]] * [[پانتە بەھرامی]] * [[مھرداد سدیقیان]] * [[عەلیڕەزا کەمالی]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[ژیلا شاھی]] * [[شەھاب حوسێنی]] }} | composer = [[بامداد ئەفشار]] | country = [[ئێران]] | language = [[زمانی فارسی|فارسی]] | num_seasons = ٣ | num_episodes = ٢٤<!-- Value is incremented when new episodes air. See template documentation for more info. --> | producer = [[نەوید مەحموودی]] | cinematography = [[مورتەزا غەفووری]] | editor = سارا ئاھەنی | runtime = ٤٥-٧٧ خولەک<!-- Reliable source required --> | company = <!-- Production companies only --> | distributor = | network = [https://filmnet.ir فیلمنێت] | first_aired = ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٢ | last_aired = ئێستا }} '''پێستی شێر''' ({{Langx|fa|پوست شیر}}) زنجیرەیەکی تەلەڤیزیۆنیی [[ئێران|ئێرانییە]] کە لەلایەن هەردوو برا [[جەمشید مەحموودی]]<nowiki/>و نەوید مەحمودییەوە بۆ [[فیلمنێت]] دروست کراوە. [[هادی حیجازی‌فەر|ھادی حیجازی‌فەر]] وەک ڕۆڵی سەرەکی تێیدا بەشدارە، لەگەڵ [[عەلیڕەزا کەمالی]]، [[شەھاب حسێنی]]، [[پانتەئا بەھرامی|پانتە بەھرامی]]، ژیلا شاھی، [[مھرداد سدیقیان|مێھرداد سدیقیان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]] و بەھزاد خەلەج.<ref>{{Cite web |url=https://032819.khabarban.com/ |access-date=2024-05-03 |website=032819.khabarban.com |title=زمان پخش سریال پوست شیر - خبربان}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-02-10 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1729778/%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-05-03 |website=www.khabaronline.ir |language=fa |title=زمان پخش فصل سوم "پوست شیر" اعلام شد}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-03-16 |url=https://www.mehrnews.com/news/5734756/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2 |access-date=2024-05-03 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=فیلمبرداری "پوست شیر" به پایان رسید/ پخش تا پایان فروردین ۱۴۰۲}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-02-27 |url=https://www.farsnews.ir/news/14011208000432/%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D8%B2-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2024-05-03 |website=خبرگزاری فارس |title=خبرگزاری فارس - فصل سوم سریال "پوست شیر" از چهارشنبه پخش می‌شود}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/09/12/2815738/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%DA%86%D9%87-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2024-05-03 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=سریال &quot;پوست شیر&quot; چه زمانی پخش می‌شود؟ - تسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-02-10 |url=https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-61/554478-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-05-03 |website=اقتصادنیوز |language=fa |title=زمان پخش فصل سوم "پوست شیر" اعلام شد}}</ref> == چیرۆک == لەدوای چەندین ساڵ لە زیندان، نەعیم ([[هادی حیجازی‌فەر]]) ئازاد دەکرێت و بەدوای تاقە خولیای ژیانیدا دەگەڕێت کە ساحیلی کچییەتی ([[پەردیس ئەحمەدیە]]). کچەکەی بەھۆی نەبوونی لەم ساڵانەدا خۆی لە باوکی بەدوور دەگرێت. دوای ڕازیکردنی لەلایەن ڕەزای ھاوڕێی نەعیمەوە ([[عەلیڕەزا کەمالی]])، سەرەڕای دژایەتیکردنی دایکی ([[پانتەئا بەھرامی|پانتە بەھرامی]]) و مێردی دایکی (بابەک کەریمی) کە نەیدەزانی باوکی لەژیاندا ماوە، ساحیل لەگەڵ نەعیمی باوکیدا دەچێتە گەشتێک. ساحیل کە لە کاتی گەشتەکەدا دووبارە ھەست بە نزیکبوونەوە لە باوکی دەکاتەوە، پێی دەڵێت کە پلانی کۆچکردنی ھەیە. نەعیم تووڕە دەبێت و دەستبەجێ سواری ئۆتۆمبێلەکە دەبن بۆ ئەوەی بگەڕێنەوە [[تاران]] تا بتوانێت لەگەڵ دایکی ساحیلدا قسە بکات و بڵێت ڕێگە نادات کچەکەی دووبارە لێی داببڕێتەوە. لە ڕێگەی گەڕانەوەدا، نەعیم ھەست بە گێژبوون و خراپی دەکات و لە ئۆتۆمبێلەکە دێتە خوارەوە و لەسەر زەوی دەبورێتەوە. کاتێک بەیانیی ڕۆژی دواتر لەسەر زەوییەکە بەئاگا دێتەوە، هیچ شوێنەوارێکی کچەکەی دیار نییە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable plainrowheaders" !ئەکتەر !ڕۆڵ <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۹ بهمن ۱۴۰۱|سەردێڕ=آیا دلیل جذابیت «پوست شیر» استفاده از عنصر خشونت است؟ / ای‌کاش طلاق این‌گونه به نمایش گذاشته نمی‌شد|ناونیشان=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/11/09/2838791/آیا-دلیل-جذابیت-پوست-شیر-استفاده-از-عنصر-خشونت-است-ای-کاش-طلاق-این-گونه-به-نمایش-گذاشته-نمی-شد|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230204163214/https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/11/09/2838791/%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AC%D8%B0%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D9%86%D8%B5%D8%B1-%D8%AE%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B4-%D8%B7%D9%84%D8%A7%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> |- |[[هادی حجازی‌فر|هادی حیجازی فەر]] |نەعیم مەولایی |- |[[شەھاب حوسێنی|شەهاب حسێنی]] |رائید موحیب مشکات |- |[[پانتەئا بەھرامی|پانتە بەھرامی]] |لەیلا بەرزگەر |- |[[عەلیڕەزا کەمالی]] |ڕەزا عەبدوڵڵاهی (ڕەزا پەروانە) |- |[[مھرداد سدیقیان|مێهرداد سدیقیان]] |سەدرە کوهستانی |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] |ساحیل مولایی |- |[[ژیلا شاهی]] |موژگان |- |[[بابک کریمی|بابەک کەریمی]] |بێهزاد سەحرای |- |[[کامران تفتی|کامەران تافتی]] |نەریمان غولامی |- |[[آناهیتا افشار|ئاناهیتا ئەفشار]] |شیرین بەگزادە |- |[[رضا بای|ڕەزا بای]] | |- |[[محمدرضا مالکی|محەممەد ڕەزا مالیکی]] |سەمەد بەهلولی |- |[[بهزاد خلج|بێهزاد خەلاج]] |سروان ڕەسووڵ فۆلادوەند |- |[[‌|سەعید دەشتی]] |نەقیب سەعید یاراحمەدی |- |[[رؤیا جاویدنیا|روئیا جاویدنیا]] |دایکی سەدرا |- |[[مرتضی خانجانی|مورتەزا خەنجانی]] |بێهنام عەزیزی |- |[[علی اوسیوند|عەلی ئوسیوند]] |نەقیب جلوە |- |[[علیرضا استادی|عەلیرەزا ئوستادی]] |بەهرۆز |- |[[احسان امانی|ئیحسان ئامانی]] |مەنوچەهر مەردانی |- |[[فرید سجادی حسینی|فەرید سەجادی حوسێنی]] |رائیدی خانەنشینکراو |- |[[بهرام ابراهیمی|بەهرام ئیبراهیمی]] |بەهمەن |- |[[رامین راستاد|ڕامین راستاد]] |مجید نووری |- |[[محمدرضا سروستانی|محەممەد ڕەزا سەرۆستانی]] |مودت |- |[[لطف‌الله سیفی|لوتفوڵڵا سەیفی]] |فەرامەرز (دزی زانتیە) |- |[[درسا شیرازی|دەرسا شیرازی]] |تینا |- |[[سیدجمشید حسینی|سەید جەمشید حوسێنی]] |خەلیل سوفیانی |- |[[پیمان مقدمی|پەیمان موقەدەمی]] |مورتەزا |- |[[میثم مجاوری|مەیسەم مجاوری]] |حەمید |- |[[پیمان پازوکی|پەیمانی پازوکی]] |قاوەچی |- |[[کیوان ساکت اف|کەیوان ساکت اف]] |شاهین |- |[[بانیپال شومون|بانیپاڵ شومۆن]] | |- |[[پولاد مختاری|پۆلاد موختاری]] |ئیسماعیل |- |[[موجتەبا پیرزادە]] |مەنسور باجلان |} == مووزیک == دەنگی پێستی شێر فیلمی ''[[نێوانی ئەستێرەکان (فیلم)|Interstellar]]'' (2014) [[کریستۆفەر نۆلان|ی کریستوفر نۆلان]] و زنجیرەی ''Mind Hunter'' (2019–2017)ی [[دەیڤد فینچەر|دەیڤید فینچەر]] دەهێنێتەوە یاد. ناونیشانی ئەم زنجیرەیە ناوی یەکێک لە گۆرانییەکانی گۆرانیبێژی ئێرانییە، [[ئێبی|ئەبی]] ، کە لە ڕیزبەندی ئەڵقەکانی سەرەتاوە بەبێ وشە لە تۆمارکەری ئۆتۆمبێلەوە دەژەنرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۲ آذر ۱۴۰۱|سەردێڕ=سریال پوست شیر|ناونیشان=https://www.setareparsi.com/fa/tiny/news-11146|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230204163008/https://www.setareparsi.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D9%88%DA%AF%D9%84-%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B2-80/11146-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> لە زنجیرەیەک لە وەرزی سێیەمەوە ئەم مۆسیقایە بە وشە دەژەنرێت. == پەخش == لە سەرەتای مانگی ئابی ساڵی ۲۰۲۲، لە هەمان کاتدا کە ڕیکلامی پێستی شێر دەستی پێکرد، پلانی پەخشکردنی بۆ ٣٠ی ئەیلول دانرابوو. لە ڕۆژی بڵاوبوونەوەی [https://filmnet.ir/contents/scnA7yr/The-Lion-Skin-S01-E01 ئەڵقەی یەکەم]{{بەستەری مردوو|url=https://filmnet.ir/contents/scnA7yr/The-Lion-Skin-S01-E01 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}, ڕاگەیاندنی [https://filmnet.ir فیلمنێت]{{بەستەری مردوو|url=https://filmnet.ir/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} کە زنجیرەکە بەهۆی [[خۆپیشاندانەکانی ٢٠٢٢ی ئێران|ناڕەزایەتییە سەرتاسەرییەکانەوە]] پەخش نەکرا لە میدیاکانەوە بڵاوکرایەوە. دوای ماوەیەکی کورت، ئەو ئاگادارییە لابرا و [https://filmnet.ir/contents/scnA7yr/The-Lion-Skin-S01-E01 بەشی یەکەمی]{{بەستەری مردوو|url=https://filmnet.ir/contents/scnA7yr/The-Lion-Skin-S01-E01 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} پێستی شێر دوو ڕۆژ درەنگ لە مێهر ١ بڵاوکرایەوە. پەخشی [https://filmnet.ir/contents/scRvBGP/The-Lion-Skin-S01-E02 بەشی دووەمی]{{بەستەری مردوو|url=https://filmnet.ir/contents/scRvBGP/The-Lion-Skin-S01-E02 |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} زنجیرەکەش هەندێک ژمارەی لەگەڵدا بوو. [https://filmnet.ir فیلم نێت]{{بەستەری مردوو|url=https://filmnet.ir/ |date=نیسانی ٢٠٢٦ }} ڕایگەیاند کە بڵاوکردنەوەی ئەڵقەکانی داهاتووی ئەم زنجیرەیە بۆ کاتێکی تر دوادەخرێت و ئەم ئەڵقەیە لە مێهر ٦ بڵاونەکرایەوە. لە هەمان کاتدا پەراوێزی لێدوانەکانی [[شەھاب حوسێنی|شەهاب حوسێنی]] و ڕاگرتنی بڵاوکردنەوەی زنجیرەکە گومانی ڕاگرتنی لە مێشکی بەشێک لە بینەراندا دروستکرد ، بەڵام ڕاگەیەندرا کە هۆکارەکەی کێشەیەکی هونەرییە. بەشی دووەم دوای هەفتەیەک دواکەوتن بڵاوکرایەوە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۵ آذر ۱۴۰۱|سەردێڕ=سریال پوست شیر چرا متوقف شد|ناونیشان=https://donyayeghalam.ir/content/276935/سریال-پوست-شیر-چرا-متوقف-شد|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230204163010/https://donyayeghalam.ir/content/276935/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%B4%D8%AF|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۰ مهر ۱۴۰۱|سەردێڕ=مشکل سریال پوست شیر حل شد|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/1679517/مشکل-سریال-پوست-شیر-حل-شد|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230204163012/https://www.khabaronline.ir/news/1679517/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AD%D9%84-%D8%B4%D8%AF|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> پاشان ئەم زنجیرەیە دوو وەرزی تری بۆ درێژکرایەوە. عەلی سەرتیپی، دەرهێنەری فیلم نێت ڕایگەیاند، دوو وەرزی دیکەی هەشت ئەڵقەیی بۆ ئەم زنجیرەیە دروست دەکرێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۵ آذر ۱۴۰۱|سەردێڕ=«پوست شیر» در سه فصل هشت قسمتی منتشر می‌شود/ می‌خواستیم بازخورد بگیریم|ناونیشان=https://www.irna.ir/news/84962049/پوست-شیر-در-سه-فصل-هشت-قسمتی-منتشر-می-شود-می-خواستیم-بازخورد|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230204163014/https://www.irna.ir/news/84962049/%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D9%87-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۶ آبان ۱۴۰۱|سەردێڕ=برنامه‌ریزی برای ساخت فصل دوم «پوست شیر» / قاتل زنجیره‌ای با ریتم تند!|ناونیشان=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/08/16/2800231/برنامه-ریزی-برای-ساخت-فصل-دوم-پوست-شیر-قاتل-زنجیره-ای-با-ریتم-تند|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230204163545/https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/08/16/2800231/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D8%AA%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D9%85-%D8%AA%D9%86%D8%AF|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> وەرزی دووەم لە ٣٠ی کانوونی دووەمی ۲۰۲۳ تا ١٩ی شوبات پەخشکرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۸ آذر ۱۴۰۱|سەردێڕ=زمان پخش فصل دوم سریال پوست شیر مشخص شد|ناونیشان=https://shahraranews.ir/fa/news/139014/زمان-پخش-فصل-دوم-سریال-پوست-شیر-مشخص-شد|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230204163547/https://shahraranews.ir/fa/news/139014/%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> وێنەگرتنی وەرزی سێیەم لە ٤ی ١ی ساڵی ۲۰۲۳ دەستی پێکرد و لە ٢٤ی ئازار کۆتایی هات. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۲۶ اسفند ۱۴۰۱|سەردێڕ=پایان فیلمبرداری «پوست شیر» / پخش تا آخر فروردین ۱۴۰۲|ناونیشان=https://www.entekhab.ir/fa/news/719405/پایان-فیلمبرداری-پوست-شیر-پخش-تا-آخر-فروردین-۱۴۰۲}}</ref> یەکەم ئەڵقەی ئەم وەرزە لە ١٠ی ئازاری ساڵی ۲۰۲۳ پەخشکرا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۲۱ بهمن ۱۴۰۱|سەردێڕ=زمان پخش فصل سوم «پوست شیر» اعلام شد|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/1729778/زمان-پخش-فصل-سوم-پوست-شیر-اعلام-شد}}</ref> == فیدباک == بۆچوونی ڕەخنەگران و بینەران بە گشتی سەبارەت بە دراماکە ئەرێنی بوو. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۲۵ بهمن ۱۴۰۱|سەردێڕ=دست‌های پر/ چرا «پوست شیر» موفق شد؟|ناونیشان=https://www.farsnews.ir/news/14011125000403/دست‌های-پر-چرا-پوست-شیر-موفق-شد}}</ref> بەپێی [https://www.etemadonline.com/ ئاژانسی هەواڵی Edemad Online], بەپێی بۆچوونی ڕەخنەگران و بینەران سەبارەت بە درامای پێستی شێر ، درامای پێستی شێر [[سیناریۆ (ھونەر)|سیناریۆیەکی]] بەرگریکاری پێشکەش کردووە بە بەراورد بە زنجیرەکانی تر، و ئەدائی کارەکتەرە سەرەکییەکان ئەرێنی بووە. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۳ بهمن ۱۴۰۱|سەردێڕ=«پوست شیر» با فیلمنامه طلایی/ اینجا همه نقش‌ها ستاره‌اند|ناونیشان=https://www.etemadonline.com/بخش-فرهنگ-هنر-16/595015-پوست-شیر-با-فیلمنامه-طلایی-اینجا-همه-نقش-ها-ستاره-اند|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230204163546/https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-16/595015-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AC%D8%A7-%D9%87%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> ئەمیر عەبدوڵڵاهی لە ماڵپەڕی ''شەهرارا'' ستایشی نواندنی ئەکتەرەکان و [[دەرھێنەری فیلم|دەرهێنان]] و [[وێنەگرتنی سینەمایی|سینەماکاری]] و چیرۆک و مۆسیقای زنجیرەی پێستی شێر ی کرد. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۴ آبان ۱۴۰۱|سەردێڕ=نگاهی به سریال «پوست شیر»|ناونیشان=https://www.khabaronline.ir/news/1726873/پوست-شیر-با-فیلمنامه-طلایی-اینجا-همه-نقش-ها-ستاره-اند|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221111182032/https://shahraranews.ir/fa/news/131361/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%7C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%87%D9%88%D9%84%D9%86%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D8%A7%D9%88%DB%8C%D9%80%D9%87-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D9%86%D9%80%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%E2%80%8A%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> بۆچوونی جەواد موسەوی سەبارەت بە ''حەمشەهری'' ئەرێنی بوو سەبارەت بە [[وێنەگرتنی سینەمایی|وێنەگرتن]] و گۆشەی کامێرا و هەروەها نواندنی ئەکتەرەکان. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۶ آذر ۱۴۰۱|سەردێڕ=قلب پرنده|ناونیشان=https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/179304/قلب-پرنده.html|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230106090313/https://newspaper.hamshahrionline.ir/id/179304/%D9%82%D9%84%D8%A8-%D9%BE%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣}}</ref> سۆسان سیرجانی لە ماڵپەڕی [[دیجیکالا|دیجیکالاماگەوە]] ڕەخنەی لە ڕیتمە خاوەکەی زنجیرەکە، چەندین فلاشباک، نواندنی خراپی پردیس ئەحمەدیە و مێهرداد سێدیگیان گرت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱۰ آبان ۱۴۰۱|سەردێڕ=نقد سریال «پوست شیر» شبکهٔ فیلم‌نت؛ یک قاتل زنجیره‌ای دیگر|ناونیشان=https://www.digikala.com/mag/about-pooste-shir-series/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221111182034/https://www.digikala.com/mag/about-pooste-shir-series/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢}}</ref> ڤاجیهه ئەمیرخانی لە ''کۆمپانیای حەمشەهری'' ئۆنلاین لێکچوونەکانی لە نێوان ئەم کۆمەڵەیە و ''[[لێکۆڵەری ڕاستەقینە|بەدواداچوونی ڕاستەقینەدا]]'' دۆزیەوە . <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱ آبان ۱۴۰۱|سەردێڕ=شهاب حسینی در مصیبت از دست دادن دخترش در این سریال چه می‌گوید|ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/713439/شهاب-حسینی-در-مصیبت-از-دست-دادن-دخترش-در-این-سریال-چه-می-گوید|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221106124537/https://www.hamshahrionline.ir/news/713439/%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B5%DB%8C%D8%A8%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%AE%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%AF|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|بڵاوکەرەوە=[[همشهری‌آنلاین]]}}</ref> لە لایەکی دیکەوە پێستی شێر بەهۆی هەوکردنی دروستکراوەکان بەبێ هۆکار و کشانی هەندێک بەش و گەمژەیی پۆلیسیی چیرۆک و کەمتەرخەمی و هەندێک هەڵە [[سیناریۆ (ھونەر)|لە سیناریۆکەدا]] ڕەخنەی لێگیرا. لە [https://moviemag.ir فیلمی Movie Mag] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230410002750/https://moviemag.ir/ |date=١٠ی نیسانی ٢٠٢٣ }}, ڕەزا تۆسەلی ئەم زنجیرەیەی بە بەراورد لەگەڵ زنجیرە [[فیلمی تاوان|تاوانکارییەکانی]] دیکەی ئێرانی وەک خوێنی سارد بە باوەڕپێکراوتر ناوبرد و ستایشی مۆسیقاکەی کرد، بە پێچەوانەی بەکارهێنانی نادروستی کامێرای دەستی، کاتێکی زۆری زنجیرەکەی پڕکرد لە کارەکتەری گریان و نالە ناڵ .. ڕەخنەی لێگیرا. ئیرینا ڕەخنەی لە کارەکتەری داماوی هەندێک کارەکتەر و پێشکەوتنی خاوی چیرۆکەکە و تاڵی لە ڕادەبەدەرانەی چیرۆکەکە گرت، بەڵام زنجیرەکەی بە بەها و خاوەنی بینەری ناوبرد. وەرزی سێیەمی ئەم زنجیرەیە بۆچوونی ناکۆکی لەگەڵدا بوو. حەمیدرەزا کازمی پوور، ڕەخنەگری سینەما دەڵێت: سەرەڕای زیادەڕەوی و بەکارهێنانی کلیشە، پێستی شێر زنجیرەیەکە کە توانیویەتی بە کەشێکی باش و خاوەنی توخمە پۆلیس و [[وێژەی تاوانکاری|تاوانکارییەکان]] خۆی بپارێزێت. هەروەها ڕەخنەی لە زیادەڕەوی لە هەندێک بواردا لە سیناریۆکەدا و کۆنەپەرستییە خۆشەویستەکانی فیلمە فارسییەکانی ناو زنجیرەکە گرت. بەپێی ئامارێک کە لەلایەن گووگڵ ترێندزەوە بڵاوکراوەتەوە، زاراوەی "پێستی شێر" بووتە یەکێک لە گەڕانەکانی گووگڵ کە ئێرانییەکان لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ۲۰۲۳ زۆرترین گەڕانیان بۆ ئەنجام داوە <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=۱ بهمن ۱۴۰۱|سەردێڕ=بیشترین جستجوی گوگل ایرانیان در دی ۱۴۰۱|ناونیشان=https://www.etemadonline.com/tiny/news-592417|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230204163551/https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%DB%8C%D9%86%D9%81%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C%DA%A9-11/592417-%DA%AF%D9%88%DA%AF%D9%84-%D8%AA%D8%B1%D9%86%D8%AF%D8%B2-%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88-%DA%AF%D9%88%DA%AF%D9%84|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> و هەروەها بووە یەکێک لە زنجیرە تەلەفزیۆنییە زۆرترین بینراوەکان لە کاتی پەخشکردنیدا. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=سریال پوست شیر و سریال پدرخوانده پربیننده‌های این روزهای پلتفرم‌ها|ناونیشان=https://khabaronline.ir/xjFNY|بڵاوکەرەوە=خبرآنلاین}}</ref>ئەم زنجیرەیە یەکێک بوو لەو زنجیرانەی کە زۆرترین باس و فیدباکەکانی تۆڕی نمایشی ماڵەوە لە فەزای مەجازیدا <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=پوست شیر و ریسک بزرگی که به آن دست زده‌است؛ اونور جنگل تن سبز …|ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/882002/%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%88-%D8%B1%DB%8C%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%B2%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%88%D9%86%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%84-%D8%AA%D9%86-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-|بڵاوکەرەوە=عصرایران|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230404062314/https://www.asriran.com/fa/news/882002/%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D9%88-%D8%B1%DB%8C%D8%B3%DA%A9-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%B2%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%88%D9%86%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D9%86%DA%AF%D9%84-%D8%AA%D9%86-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=گاف‌هایی که مخاطبان سریال “پوست شیر” را حرص داد|ناونیشان=https://www.vaghtesobh.com/%DA%AF%D8%A7%D9%81-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D8%AD%D8%B1%D8%B5-%D8%AF%D8%A7%D8%AF/?amp=1|بڵاوکەرەوە=وقت صبح|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی نیسانی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی نیسانی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230405204519/https://www.vaghtesobh.com/%da%af%d8%a7%d9%81-%d9%87%d8%a7%db%8c%db%8c-%da%a9%d9%87-%d9%85%d8%ae%d8%a7%d8%b7%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%b1%d8%a7-%d8%ad%d8%b1%d8%b5-%d8%af%d8%a7%d8%af/?amp=1|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=وقتی نفس‌ها به شماره افتاد|ناونیشان=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/12/20/2865503/نگاهی-به-عوامل-جذابیت-یک-سریال-چرا-مخاطب-منتظرِ-پوست-شیر-می-ماند|بڵاوکەرەوە=فیلم‌نیوز}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=نگاهی به عوامل جذابیت یک سریال؛ چرا مخاطب منتظرِ «پوست شیر» می‌ماند؟|ناونیشان=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/12/20/2865503/نگاهی-به-عوامل-جذابیت-یک-سریال-چرا-مخاطب-منتظرِ-پوست-شیر-می-ماند|بڵاوکەرەوە=تسنیم}}</ref> بە شێوەیەک کە لە مانگی ئازاری ۲۰۲۳، هاشتاگی پێستی شیر یەکەم ترێند بوو [[تویتەر|لە تویتەر]] بۆ ماوەی دوو ڕۆژ. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=«پوست شیر» ترند اول توییتر فارسی شد/ ۳ روز اشتراک رایگان برای مشترکان فیلم‌نت|ناونیشان=https://khabaronline.ir/xjP6j|بڵاوکەرەوە=خبرآنلاین}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=اتفاق پوست شیر و دلیل بی‌احترامی به سازندگان! پیش‌بینی‌ها دربارهٔ ادامه داستان و …|ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/882256/پوست-شیر-و-دلیل-بی-احترامی-به-سازندگان-پیش-بینی-ادامه-داستان-و-قصه‌ی-همیشه-تکرار-|بڵاوکەرەوە=خبرآنلاین}}</ref> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|id=20205276}} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ناوی ڕێوڕەسمی خەڵاتکردن، ساڵی پێشکەشکردن، پۆل، پاڵێوراوی خەڵات، و ئەنجامی پاڵاوتن ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |پۆل ! scope="col" |وەرگر(ەکان) !ئەنجام !{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! rowspan="10" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] | rowspan="10" |٢٠٢٣ | rowspan="4" |باشترین ئەکتەری پیاو – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما | [[هادی حیجازی‌فەر|ھادی حیجازی‌فەر]] | {{nom}} | rowspan="10" |<ref>{{Cite web |date=2024-05-03 |url=https://www.arshehonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-79/108144-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%D8%AC%D8%B4%D9%8BD-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D9%88-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%8BD-%DA%86%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%8B%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |access-date=2024-05-03 |website=عرشه آنلاین |language=fa |title=پوست شیر جوایز جشن حافظ را درو کرد {{!}} عادل فردوسی پور بهترین چهره تلویزیونی شد!}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khabarfarsi.com/u/154136532 |access-date=2024-05-03 |website=KhabarFarsi.com |language=fa |title=عکسی از بازیگران پوست شیر در جشن حافظ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-10-01 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1819588/%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%82%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF |access-date=2024-05-03 |website=www.khabaronline.ir |language=fa |title=چهار جایزه برای "پوست شیر" بقیه جوایز به چه کسانی رسید؟}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-09-30 |url=https://www.mehrnews.com/news/5899490/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%B2-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%8BD%D9%87 |access-date=2024-05-03 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title="حافظ" از بهزاد فراهانی تجلیل کرد/"پوست شیر" جوایز را به خانه برد}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-10-02 |url=https://yaftenews.ir/news/art-culture/43697-hafrzchah.html |access-date=2024-05-03 |website=پايگاه خبري یافته (لرستان) |language=fa-ir |title=برندگان مراسم جشن حافظ ۱۴۰۲ اعلام شدند/ جایزه بهترین فیلم‌نامه برای هنرمند لرستانی}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-10-01 |url=https://www.isna.ir/news/1402070905515/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A8-%D8%AC%D8%B4%D9%8BD-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86 |access-date=2024-05-03 |website=ایسنا |language=fa |title=گزارشی از شب جشن حافظ و معرفی برگزیدگان}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-10-01 |url=https://gamefa.com/982092/winners-of-jashne-hafez-1402/ |access-date=2024-05-03 |website=گیمفا: وب سایت خبری تحلیلی بازی های کامپیوتری |language=fa-IR |title=برندگان مراسم جشن حافظ ۱۴۰۲ اعلام شدند - گیمفا}}</ref> |- | [[عەلیرەزا کەمالی]] | {{won}} |- | [[شەھاب حسێنی]] | {{nom}} |- | [[موجتەبا پیرزادە]] | {{nom}} |- | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری ژن – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی دراما | [[پانتیئا بەھرام]] | {{nom}} |- | ژپلا شاھی | {{nom}} |- | [[پەردیس ئەحمەدییە]] | {{nom}} |- | باشترین دەرھێنەر – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی | [[جەمشید مەحموودی]] | {{won}} |- | باشترین فیلمنامە – زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی | [[جەمشید مەحموودی]]، ڕەزا بەھاروەند | {{won}} |- | باشترین زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی | نەوید مەحمودی | {{won}} |} ==سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] by1q6xvef0vcynzh0mtkla1wk8odqmc 0 227046 1675214 1403204 2026-09-25T19:38:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، زمان-کۆلکە، ئوکراینا-کۆلکە) 1675214 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = قرغیزەکان | native_name = {{lang|ky-Cyrl|кыргыздар}}{{ھن}}{{lang|ky-Latn|qırğızdar}} | image = 2013-09-07 Falconer with his eagle in Barskoon valley, Kyrgyzstan 01.jpg | image_caption = | total = ٥–٦ ملیۆن | region1 = {{flag|Kyrgyzstan}} | pop1 = ٥ ملیۆن | ref1 = {{ref label|a|a}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://24.kg/community/68134-za-poslednie-10-let-yetnicheskaya-struktura.html|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://archive.today/20110724203805/http://24.kg/community/68134-za-poslednie-10-let-yetnicheskaya-struktura.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|سەردێڕ=2009 Census preliminary results|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی تەممووزی ٢٠١١}} {{Webarchive|url=https://archive.today/20110724203805/http://24.kg/community/68134-za-poslednie-10-let-yetnicheskaya-struktura.html |date=٢٤ی تەممووزی ٢٠١١ }}</ref><ref name=census>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/5010003.pdf |سەردێڕ=Ethnic composition of the population in Kyrgyzstan 1999–2014 |بڵاوکەرەوە=National Statistical Committee of the Kyrgyz Republic |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی نیسانی ٢٠١٤|زمان=ru |ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140706220049/http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/5010003.pdf |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی تەممووزی ٢٠١٤}}</ref> | region2 = {{flag|Uzbekistan}} | pop2 = ٤٥٠ ھەزار | ref2 =<ref>5.01.00.03 Национальный состав населения. [5.01.00.03 Total population by nationality] (XLS). Bureau of Statistics of Kyrgyzstan (in Russian, Kyrgyz, and English). 2019.</ref> | region3 = {{flag|China}} | pop3 = ٢٠٠ ھەزار | ref3 =<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|زمان=zh-hans |ناونیشان=http://www.xjtj.gov.cn/sjcx/tjnj_3415/2016xjtjnj/rkjy/201707/t20170714_539451.html |script-title=zh:新疆维吾尔自治区统计局 |بڵاوکەرەوە=Xinjiang Bureau of Statistics |ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٣ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20181101140146/http://www.xjtj.gov.cn/sjcx/tjnj_3415/2016xjtjnj/rkjy/201707/t20170714_539451.html |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | region4 = {{flag|Russia}} | pop4 = ١٠٠ ھەزار | ref4 =<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Национальный состав |trans-title=National composition |ئیش=Всероссийская перепись населения 2002 года |trans-work=All-Russian population census of 2002 |زمان=ru |بڵاوکەرەوە=Федеральная служба государственной статистики |ناونیشان=http://www.perepis2002.ru/content.html?id%3D11%26docid%3D10715289081463 |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٩|ڕەوشی ناونیشان=مردوو |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110807002649/http://www.perepis2002.ru/content.html?id=11&docid=10715289081463 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی ئابی ٢٠١١}}</ref> | languages = زمانی قرغیزی | religions = [[ئیسلام]]{{sfn|West|2009|p=440}}{{sfn|Mitchell|2012|pp=٢٣–٢٤}} [[بودیزم|بوودیزم]]، {{sfn|West|2009|p=441}}{{sfn|Mitchell|2012|p=٢٥}} [[مەسیحییەت]]، {{sfn|Mitchell|2012|p=٢٤}} [[تەنگرییەت]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Kyrgyz Religious Hatred Trial Throws Spotlight On Ancient Creed |وێبگە=RadioFreeEurope/RadioLiberty |ناونیشان=https://www.rferl.org/a/kyrgyz_religious_hatred_trial_throws_spotlight_on_ancient_creed/24469022.html |ڕێکەوتی سەردان=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٩}}</ref> | footnotes = | native_name_lang = | related_groups = }} '''قرغیزەکان''' نەتەوەیەکی [[تورکەکان|تورکن]] و خەڵکی ئاسیای ناوەڕاستن. بە پلەی یەکەم لە قیرغیزستان دەبینرێن. ئەوان بە زمانی قرغیزستان قسە دەکەن کە زمانی فەرمی قیرغیزستانیشە. == مێژوو == قرغیزەکان نەتەوەیەکی تورکن. بەڵگە زمانەوانی و بۆماوەیی و شوێنەوارناسییەکانی ئەم دوایییە ئەوە دەردەخەن کە سەرەتاییترین قیرغیزەکان یەکێک بوون لە یەکەم گەلانی تورک کە شێوازی ژیانی شوانکارییان گرتەبەر.{{sfn|Robbeets|2017|pp=216-218}}{{sfn|Robbeets|2020}}{{sfn|Nelson et al.|2020}}{{sfn|Li et al.|٢٠٢٠}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{گەلانی تورک}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|کۆمەڵگا|زمان|ئاسیا|ئەفغانستان|ئوکراینا|چین|تورکیا|ڕووسیا|تاجیکستان}} {{پۆلی کۆمنز|Kyrgyz people}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{زمان-کۆلکە}} {{ئوکراینا-کۆلکە}} [[پۆل:تورک]] [[پۆل:قرغیزستان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەفغانستان]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی چین]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئۆزبەکستان]] gmf7nwuloouziuub801f5ao3yhcv232 0 227052 1675215 1403205 2026-09-25T19:38:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (زمان-کۆلکە، مێژوو-کۆلکە، جوگرافیا-کۆلکە) 1675215 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group|group=قرمچاقان|image=|image_caption=قرمچاقان لە ئۆکرانیا|population=٢،٥٠٠<ref>Kizilov, M. ''[https://web.archive.org/web/20151017142435/http://library.eajc.org/page70/news13498 Krymchaks: Modern situation of the community]''. "Eurasian Jewish Annual". 2008</ref>|popplace=|region1={{flag|Israel}}|pop1=١،٢٠٠|ref1=<ref name="kizilov">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://library.eajc.org/page70/news13498 |سەردێڕ=Михаил Кизилов. Крымчаки: современное состояние общины |ڕێکەوتی سەردان=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20151017142435/http://library.eajc.org/page70/news13498 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٥ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|region2={{flag|Ukraine}}|pop2=٤٠٠|ref2=<ref name=krymchaks/>|region3={{flag|Russia}}|pop3=٩٠٠|ref3=<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.strana2020.ru/|سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20230130185402/https://www.strana2020.ru/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref>|langs=زمانی قرمچاقی|rels=[[جوولەکایەتی]]|related=[[قەرائیان]] و [[تورکەکان]]}}'''قرمچاقان '''نەتەوەیەکی [[تورکەکان|تورکن]] کە لە [[کریمیا]] سەرچاوەیان گرتووە و پەیڕەوی لە ئایینی [[جوولەکایەتی]] دەکەن و بە زمانی تورکی قیریمچاک قسە دەکەن. ئەوان ھەمیشە شانبەشانی [[قەرائیان]] کریمیا ژیاون، کە یەکێکی دیکەیە لە نەتەوەی جوولەکە تورکەکان.<ref name="krymchaks">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Krymchaks|ناونیشان=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CK%5CR%5CKrymchaks.htm|ڕێکەوتی سەردان=٥ی شوباتی ٢٠٢٣|وێبگە=www.encyclopediaofukraine.com}}</ref> == نەریتەکان و زمان == پیشە نەریتییەکانی قرمچاقان بریتی بوون لە کشتوکاڵ، بازرگانی و کشتوکاڵی ترێ. جلوبەرگ و نەریتی قرمچاقان ھاوشێوەی جلوبەرگ و نەریتی کارایییەکان و تاتارەکانی کریمەی نزیکە و تەنانەت لێکچوونیان لەگەڵ کۆمەڵگە تورکەکانی ناوەڕاستی ئاسیا وەک کازاخەکان ھەیە.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Akiner|یەکەم=Shirin|سەردێڕ=Islamic peoples of the Soviet Union: with an appendix on the non-Muslim Turkic peoples of the Soviet Union: an historical and statistical handbook|بڵاوکەرەوە=KPI|ساڵ=١٩٨٦|ژپنک=٠-٧١٠٣-٠١٨٨-X|edition=2nd|شوێن=London|پەڕەکان=٤٣٣}}</ref><ref name=":0"/> قرمچاقان فۆرمێک لە زمانی تاتاری کریمە قسە دەکەن، کە پێی دەوترێت زمانی قرمچاقی. پێش لەشکرکێشی سۆڤیەت بۆ سەر ئوکراینا، قرمچاقان دوو زمان بوون: بە زمانی قرمچاق قسەیان دەکرد و لە ھەمان کاتدا زمانی عیبری بۆ ژیانی ئایینی خۆیان بەکاردەھێنا. قرمچاقان دەستیان کرد بە لەدەستدانی زمانەکەیان دوای ئەوەی ڕووسەکان قەدەغەیان کرد لە قسەکردن بەو زمانە. ئێستا ھەوڵ دەدەن زمانەکەیان زیندوو بکەنەوە بە دروستکردنی قوتابخانە لە ئۆکراین و تورکیا و ئەمریکا و ئیسرائیل. تەورات و کتێبی جوولەکەکانی تریان ھەیە کە وەرگێڕدراون بۆ زمانەکەیان.<ref name=":0"/> زۆرێک لە تایبەتمەندییە زمانییەکانی زمانی قرمچاق لە زمانەکانی دیکەی تورکیدا دەدۆزرێتەوە. جگە لەوەش چەندین وشەی عیبری و ئارامی لەخۆدەگرێت و سەرەتا بە ڕێنووسی عیبری نووسراوە، ئێستا بە ڕێنووسی سیریلیک و ڕێنووسی لاتینی نووسراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Ianbay|یەکەم=Iala|سەردێڕ=Krymchak Dictionary|بڵاوکەرەوە=Harrassowitz Verlag|ساڵ=٢٠١٦|ژپنک=٩٧٨-٣-٤٤٧-١٠٥٤١-٥|شوێن=Wiesbaden|پەڕەکان=IX-XIV}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{گەلانی تورک}} {{تووڵی دەروازە|زمان|مێژوو|جوگرافیا|ئوکراینا|ڕووسیا|ئیسرائیل}} {{پۆلی کۆمنز|Krymchaks}} {{زمان-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:تورک]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئاسیا]] [[پۆل:گرووپە ڕەگەزییەکانی ئەورووپا]] [[پۆل:جووەکان]] [[پۆل:مێژووی کریمیا]] [[پۆل:بەنی ئیسرائیل]] 12u2mc0ncisce88eqgy8mqlgeo4ny5y 0 229879 1675258 1674679 2026-09-25T20:07:58Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675258 wikitext text/x-wiki فێنۆسکەندیا (بە زمانەکانی [[فینلاند|فینلاندی]]، [[سوێد|سوێدی]] و [[نەرویژ|نەرویژی]]؛ فێنۆسکەندیا؛ بە [[زمانی ڕووسی|ڕووسی]]: Фенноскандия) یان [[نیمچەدوورگە]]<nowiki/>ی فێنۆسکەندیا، نیمچەدوورگەیەکی جوگرافیاییە لە [[ئەورووپا]] کە بریتییە لە نیمچەدوورگەکانی کۆلا و [[سکاندیناڤیا]]، وڵاتی فینلاند و کەرێلیا.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cummings|یەکەم=Vicki|سەردێڕ=  The Oxford Handbook of the Archaeology and Anthropology of Hunter-Gatherers|دوایین٢=Jordan|یەکەم٢=peter|دوایین٣=Zvelebil|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=٢٠١٤|پەڕەکان=٨٣٨}}</ref> لە ڕووی ئیدارییەوە ئەم نیچمەدوورگەیە کۆی خاکی سەرەکی فینلاند، نەرویژ و سوید و هەروەها پارێزگای مورمانسک، زۆرینەی کۆماری کەرێلیا و چەند بەشی باکووری پارێزگای [[سەنت پیتەرزبورگ|لێنینگرادی]] ڕووسیا دەگرێتەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Status of moose populations and challenges to moose management in Fennoscandia|ناونیشان=http://www.highbeam.com/doc/1G1-140524869.html|journal=Alces|ڕێکەوتی سەردان=١ی ئازاری ٢٠٢٣|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی ئازاری ٢٠٠٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20070306140352/http://www.highbeam.com/doc/1G1-140524869.html|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ناوەکەی لێکدراوی دوو وشەی لاتینی ''Fennia (فینلاند) و Scandia (سکاندیناڤیا)یە.''<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Fennoscandia [fen′ō skan′dē ə]|ناونیشان=http://www.yourdictionary.com/fennoscandia|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|وێبگە=Your Dictionary}}</ref> ''ئەم ناوە یەکەم جار لە لایەن زەویناسێکی فینلاندی بە ناوی ویلهێلم ڕەمسای و ساڵی 1898 ئاماژەی پێکراوە.''<ref>{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|سەردێڕ=Das geologische Fennoskandia und das geographische Baltoskandia|ناونیشان=https://dspace.ut.ee/bitstream/handle/10062/15327/geologische_de_geer_ocr.pdf?sequence=5&isAllowed=y|journal=Geografiska Annaler|بەرگ=١٠|پەڕەکان=١١٩-١٣٩}}</ref> لەڕووی زەویناسییەوە ئەم ناوچەیە جیاوازە چونکە بەردەکانی گرانیتی ئارکیان و نایس و تا ڕادەیەکی زۆر کەمیش بەردی ئاهەکیان لەگەڵە، کە ئەم پێکهاتەیە لەگەڵ شوێنەکانی دیکەی ئەورووپا تەواو جیاوازی هەیە. دەستەواژەی لیکچووی فێنۆ-سکاندیناڤیا جاروبار وەک هاوتای فێنۆسکەندیا دەکار دەهێنرێ. هەردوو دەستەواژە لە زمانی ئنگلیزیدا ئاماژەن بۆ گرووپە سیاسی و کەلتوورییەکانی فینلاند و سوید، نەرویژ و [[دانمارک]] (دوایین وڵاتی ئاماژەپێکراو واتە دانمارک لەباری سیاسی و کەلتوورییەوە پیوەندییەکی زۆر نزیکی لەگەڵ ئەوانی دیکە هەیە بەڵام وەک بەشێکی نیمچەدوورگەی فێنۆسکەندیا هەژمار ناکرێ)، کە بەشێکن لە وڵاتانی باکووری ئەورووپا. == بۆ زانیاری زیاتر ئەو سەرچاوەیە بخوێننەوە == Ramsay, W., 1898. Über die Geologische Entwicklung der Halbinsel Kola in der Quartärzeit. Fennia 16 (1), 151 p. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Fennoscandia}} {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|ئەورووپا|جوگرافیا}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:جوگرافیا]] [[پۆل:ئەورووپا]] [[پۆل:نیمچەدوورگەکان]] cwelyotl13tns4qjc1v3p55aruxf701 0 230209 1675261 1674450 2026-09-25T20:09:38Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1675261 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Dubfilfeslogo.jpg|وێنۆک|160px]] '''فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دوبەی''' ({{بە ئینگلیزی|Dubai International Film Festival}})یەکێکە لە فێستیڤاڵەکانی فیلمی [[ئاسیا]] کە ساڵانە لە [[دوبەی]] بەڕێوەدەچێت. ئەم فێستیڤاڵە لە کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠٠٤ بە دروشمی بەستنەوەی کولتوورەکان، پێکدادانی بیرۆکەکان دەستی پێکرد. فێستیڤاڵی دوبەی لەلایەن ناوچەی ئازادی تەکنەلۆجیا و میدیای دوبەی سازدەکرێت و تیشک دەخاتە سەر سینەمای جیھانی عەرەبی و ھەروەھا ئەفریقا. فێستیڤاڵی فیلمی دوبەی چوارەمین فێستیڤاڵی فیلمە لە [[جیھانی عەرەب|وڵاتانیی عەرەب]] دوای قاھیرە و دیمەشق و مەغریب. سەرەڕای ئەوەی ئەم فێستیڤاڵە نوێیە، توانیویەتی سەرنجی خەڵک ڕابکێشێت بە ڕاکێشانی ئەکتەر و دەرھێنەری بەناوبانگی [[سینەمای ویلایەتە یەکگرتووەکان (ھۆڵیوود)|ھۆڵیوود]] و [[بۆلیوود|بۆڵیوود]]. شەشەمین خولی ئەم فێستیڤاڵە لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ٢٠٠٩ بەڕێوەچوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| دوایین=Bayoumi | یەکەم=Mohamed Hussein | سەردێڕ=5th Dubai International Film Festival | وێبگە=[[FIPRESCI]] | ڕێکەوت=١٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨| ناونیشان=https://fipresci.org/festival/5th-dubai-international-film-festival/ | ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> لە چوار قۆناغی یەکەمی فێستیڤاڵەکەدا بە ڕێککەوت ٧٦، ٩٨، ١١٥ و ١٤١ فیلمی درێژ و کورتە فیلم و فیلمی بەڵگەنامەیی نمایشکراون. فیلمە بەشداربووەکانی فێستیڤاڵی دوبەی لە ١٠ سینەما لە شاری میدیا سیتی دوبەی نمایش دەکرێن. یەکەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی دوبەی لە ساڵی ٢٠٠٤ بەڕێوەچوو، کە ٧٦ فیلمی تێدا نمایشکرا.<ref name=ff2015>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ=Dubai International Film Festival | وێبگە=Filmfestivals.com | ناونیشان=https://www.filmfestivals.com/festival/dubai_international_film_festival | ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> فێستیڤاڵەکە بە خەڵاتی موھر ناسراوە، و ھەروەھا لەوانە خەڵاتی موھر ئاسیائەفریقا، خەڵاتی موھر عەرەبی و خەڵاتی موھر ئیماراتی، لەگەڵ خەڵاتی بەشی باشترین فیلم، فیلمی بەڵگەنامەیی، کورتە فیلم و ھتد.<ref name=crane2013>{{بیرخستنەوەی وێب| دوایین=Crane | یەکەم=Kelly Ann | سەردێڕ=Muhr Award winners celebrate as curtains begin to close on Dubai film festival | وێبگە=The National | ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣| ناونیشان=https://www.thenationalnews.com/arts/muhr-award-winners-celebrate-as-curtains-begin-to-close-on-dubai-film-festival-1.644803 | ڕێکەوتی سەردان=١٥ی شوباتی ٢٠٢٣}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ھۆڵیوود|بۆڵیوود|دەیەی ٢٠٠٠}} {{پۆلی کۆمنز|Dubai International Film Festival}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{فیلم-کۆلکە}} 0q4jh6c7sc8l9a0wpvph5zsiqvahfdq 0 230449 1675487 1512212 2026-09-26T07:34:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە) 1675487 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} [[پەڕگە:Tourterelle maillée au Parc National de l'Ichkeul.jpg|وێنۆک]] '''قومری''' (بە [[ئینگلیزی]]: laughing dove) جۆرێکی باڵندەیە، لە خێزانی کۆترەکانە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قومری {{!}} ھەنبانە بۆرینە {{!}} ڤەژینلێکس|ناونیشان=http://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/قومری|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئازاری ٢٠٢٣|وێبگە=VejinLex|زمان=ku}}</ref> و پێشی دەگوترێت کۆتری بچووک یان کۆترە باریکە، نشینگەکەی چەندین ناوچەی جیاواز دەگرێتەوە، وەک [[ئەفریقا]] و [[ڕۆژھەڵاتی ناوین]] و باکووری [[ئاسیا]] و ڕۆژاوای [[ئوسترالیا]]، لە ناوچە وشک و نیمچە [[بیابان|بیابانییەکاندا]] دەژی، کە بە زۆری بە تاک یاخود جووت دەبینرێن. مەترسی لەناوچوونی لەسەر نییە چونکە باڵندەیەکی خۆ گونجێنەرە و بەھۆیەوە بە ئاسانی دەتوانێت ڕزگاری ببێت لە زۆرینەی ھەلومەرجەکاندا، دەنگی ئاواز خوێندنەکەی ھاوشێوەی پێکەنینی مرۆڤە، ٥ جۆری ھەیە کە جیاوازییەکەیان تەنھا لە ڕووی قەبارە و تۆخی ڕەنگەوەیە.{{ژێدەر پێویستە|date=ئابی ٢٠٢٤}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} https://lex.vejin.net/ck/def/henbaneborine/قومری {{تووڵی دەروازە|باڵندەکان|ژینناسی}} {{پۆلی کۆمنز|Spilopelia senegalensis}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:مەلەکان]] [[پۆل:مەلەکانی ئەفریقا]] [[پۆل:تاکسە ناوی کارل لینایۆسی لەسەرە]] [[پۆل:تاکسۆنەکانی ناونراو لە لایەن کارل لینایۆسەوە]] halh2tyh2qzwd2bko80mjyj9nci9p3g 0 231985 1675386 1672520 2026-09-26T01:35:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1675386 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی فیلم | ناو =قوتابخانەی چاکەکار و خراپکاران{{هن}}The School For Good and Evil | وێنە =The_School_for_Good_and_Evil_movie_poster.jpeg | قەبارەی وێنە = | لێدوان = | سەردێڕ = | سەرباس = | دەرھێنەر =پۆڵ فیگ | بەرھەمھێنەر =جۆو ڕۆت | نووسین = | سەرچاوەی چیڕۆک = [[قوتابخانەی چاکەکار و خراپکاران (ڕۆمان)|ڕۆمانی قوتابخانەی چاکەکار و خراپکاران]] | چەشن =سەرکێشی{{هن}}خەیاڵی | کاست = | موزیک =تیۆدۆر شامپیرۆ | وێنەگری سینەمایی = | دەستکاری =برێنت وایت | ستۆدیۆ = | کۆمپانیای بڵاوکەرەوە = [[نێتفلیکس]] | ڕێکەوتی دەرچوون =١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ | ماوەی فیلم = ١٤٧ خوولەک | وڵات = [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | زمان = [[ئینگلیزی]] | زنجیرە = | تێچوون = | داھات = | خەڵاتەکان = | بەشی پێشوو = | بەشی دواتر = }} '''قوتابخانەی چاکەکار و خراپکاران''' ({{بە ئینگلیزی|The School for Good and Evil}}) فیلمێکی [[فیلمی خەیاڵی|خەیاڵییە]] لە ساڵی ٢٠٢٢ لە دەرھێنانی پاوڵ فیگ. ئەم فیلمە لەسەر بنەمای ڕۆمانێکی بەناوبانگی بەھەمان ناو لە ساڵی ٢٠١٣ لەلایەن سومان چینی و سیناریۆی دەیڤید مەگی و پاوڵ فیگەوە وەرگیراوە.<ref name="McNary">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=McNary|یەکەم=Dave|سەردێڕ=Paul Feig to Direct Fantasy ''The School For Good and Evil'' for Netflix|ناونیشان=https://variety.com/2020/film/news/paul-feig-school-for-good-and-evil-netflix-1234618404|وێبگە=[[ورایتی]]|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210217120445/https://variety.com/2020/film/news/paul-feig-school-for-good-and-evil-netflix-1234618404/}}</ref><ref name="Fletcher">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Fletcher|یەکەم=Rosie|سەردێڕ=''Bridesmaids'' Ten Years on: 'It Should Not Have Been Subversive'|ناونیشان=https://www.denofgeek.com/movies/bridesmaids-ten-years-on-paul-feig|بڵاوکەرەوە=[[Den of Geek]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوت=١٣ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref><ref name="N'Duka">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=N'Duka|یەکەم=Amanda|سەردێڕ=Paul Feig To Helm ''The School For Good And Evil'' Adaptation For Netflix|ناونیشان=https://deadline.com/2020/05/paul-feig-the-school-for-good-and-evil-movie-netflix-1202945367|وێبگە=[[ددلاین هالیوود]]|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوت=٢٨ی ئایاری ٢٠٢٠|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی شوباتی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210222020939/https://deadline.com/2020/05/paul-feig-the-school-for-good-and-evil-movie-netflix-1202945367/}}</ref> لەم فیلمەدا سۆفیا ئان کاروسۆ، سۆفیا وایلی، [[چارلیز تێرۆن]]، کێری واشنتۆن، لۆرانس فیشبۆرن، [[میشێل یەو]]، جیمی فلووەتەرز، کەیت یۆنگ و پیتەر سێرافیناڤیچ ڕۆڵیان بینیوە.<ref name="Ashton">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Ashton|یەکەم=Will|سەردێڕ=Upcoming Charlize Theron Movies: What's Ahead For The ''Mad Max: Fury Road'' Star|ناونیشان=https://www.cinemablend.com/news/2566208/upcoming-charlize-theron-movies|وێبگە=[[فیوچر پی‌ال‌سی]]|ڕێکەوتی سەردان=٥ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوت=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی نیسانی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210427145422/https://www.cinemablend.com/news/2566208/upcoming-charlize-theron-movies}}</ref><ref name="THR">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=THR Staff|سەردێڕ=''The Hollywood Reporter''{{'s}} 2021 Women in Entertainment Power 100|ناونیشان=https://www.hollywoodreporter.com/lists/hollywood-reporters-2021-women-in-entertainment-power-100|وێبگە=[[هالیوود ڕیپورتر]]|ڕێکەوتی سەردان=١٤ی ئایاری ٢٠٢١|ڕێکەوت=١٢ی ئایاری ٢٠٢١}}</ref><ref name="Prosser">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Prosser|یەکەم=Keegan|سەردێڕ=Netflix's ""School for Good and Evil'' Casts Laurence Fishburne, Michelle Yeoh|ناونیشان=https://www.cbr.com/netfilx-school-for-good-evil-laurence-fishburne-michelle-yeoh|وێبگە=[[کامیک بووک ڕیسورسز]]|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوت=١٣ی ئازاری ٢٠٢١|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٥ی ئازاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210315213111/https://www.cbr.com/netfilx-school-for-good-evil-laurence-fishburne-michelle-yeoh/}}</ref> لە سەرەتادا بڕیار بوو کۆمپانیای [[یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] فیلمەکە بڵاوبکاتەوە، بەڵام [[نێتفلیکس]] لە ساڵی ٢٠٢٠ دەستی بە بەرھەمھێنانی فیلمەکە گرت. فیلمەکە لە ١٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢ بڵاوکرایەوە، بەشێوەیەکی گشتی ڕەخنەگران ڕەخنەی نەرێنیان گرت و ستایشی کاست و دیمەنە بینراوەکانیان کرد، بەڵام ڕەخنەیان لە گێڕانەوە و چیرۆکگێڕانەکەی گرت. دووباشترین ھاوڕێ سۆفی و ئاگتا خۆیان دەدۆزنەوە لە ڕووبەڕوبونەوەیەکی جەنگێکدا کاتێک کە ڕاپێچدەکرێن بۆ قوتابخانەیەکی جادوگەرانە کەتیایدا پاڵەوان و خراپەکارەکان ڕاھێنانیان پێدەکرێت بۆ پاراستنی ھاوسەنگی لەنێوان باش و خراپ. == ڕۆڵەکان == * سۆفیا ئان کاروسۆ وەک سۆفی * ئیلا ھێھیر وەک سۆفی گەنج * سۆفیا وایلی وەک ئاگاتا * ماھلی پێری وەک ئاگاتای گەنج * کیت یۆنگ وەک ڕافال/ڕیان * لۆڕێنس فیشبورن وەک مامۆستای قوتابخانە/ڕیان * [[میشێل یەو]] وەک ئێما == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠|شەڕ|ھونەرەکان|ھۆڵیوود|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|خەیاڵی زانستی}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠٢٠]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٠ بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمە خەیاڵییەکانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠٢٢]] [[پۆل:فیلمەکانی نێتفلێکس بە زمانی ئینگلیزی]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی پەرییەکان]] [[پۆل:فیلمەکان دەربارەی جادووگەری]] [[پۆل:فیلمەکانی یوونیڤەرساڵ پیکچەرز]] [[پۆل:فیلمە بەرھەمھێنراوەکانی جۆی ڕۆت]] [[پۆل:فیلمەکان لەسەر بنەمای کتێبی منداڵان]] [[پۆل:فیلمەکان لەژێر کاریگەری پەتای کۆڤید-١٩]] acuju8cy15zivcdgxnrrh22w89zlvst 0 234890 1675483 1661939 2026-09-26T07:33:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کتێب-کۆلکە، وێژە-کۆلکە، ڕووسیا-کۆلکە) 1675483 wikitext text/x-wiki {{short description|Novel by Fyodor Dostoyevsky}} {{Infobox book| <!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --> | name = قومارچی | title_orig = Игрокъ ([[Reforms of Russian orthography#The post-revolution reform|modern spelling]] without [[ъ]]) | translator = | image = The_Gambler_(novel)_1866_first_edition_cover.jpg | image_size = | caption = لاپەڕەی سەرەکی چاپی یەکەم. سەرنج بدەنە ڕێنووسی کۆن ИГРОКЪ. | author = [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی]] | country = [[ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی]] | language = [[ڕووسی]] | genre = [[ڕۆمان]] | publisher = [[فیۆدۆر ستێلۆڤسکی]] | release_date = ١٨٦٦ | english_pub_date = ١٨٨٧ |set_in = "Roulettenbad", [[Grand Duchy of Hesse]], 1863 | media_type = چاپ ([[بەرگی ڕەق]] و [[کاغەز]]) | dewey = 891.733 | congress = PG3326 .I4 | pages =١٩١ | preceded_by =[[تاوان و سزا]] | wikisource = The Gambler | followed_by =[[گەمژە]] }} '''قومارچی''' (بە [[ڕووسی]]: Игрок) ڕۆمانێکە لە نووسینی نووسەری [[ڕووسیا|ڕووسی]] [[فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی]]، کە دەربارەی پرۆفیسۆرێکی خوێندەواری ڕووسی دەسوڕێتەوە کە لە ڕووی داراییەوە باش نییە، شەیدای ژنێکی ئەرستۆکراسی دەبێت کە ھیچ گرنگییەکی پێنادات، بەڵکو بەپێی بۆچوونەکەی و چرپەی ئەو کە لە چیرۆکەکەدا باسکراوە، سووکایەتی پێدەکات بە شێوەیەک کە خوێنەر نیگەران دەکات لەبارەی ڕاستی چیرۆکەکە، چیرۆکەکە لە [[ئەڵمانیا]] ڕوودەدات، سەبارەت بە [[قومار|قومارکردن]]، پرۆفیسۆر پێی وایە لە خۆیدا کە دەتوانێت پارەیەکی زۆر بەدەستبھێنێت، ئەگەر ھەوڵی قومارکردن بدات لە گازینۆدا. <ref name="introgambler">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Introduction to Notes from the Underground and The Gambler|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=١٩٩١|ژپنک=٩٧٨-٠-١٩-٩٥٣٦٣٨-٢}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=The Gambler by Fyodor Dostoevsky. Search, Read, Study, Discuss.|ناونیشان=http://www.online-literature.com/dostoevsky/the_gambler/|ڕێکەوتی سەردان=٣٠ی ئەیلوولی ٢٠١٠}}</ref> <ref name="introidiot">{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Introduction to The Idiot|بڵاوکەرەوە=Penguin Books|ساڵ=٢٠٠٤|ژپنک=٩٧٨-٠-١٤-٠٤٤٧٩٢-٧}}</ref> چیرۆکەکە باس لە بارودۆخی قومارچییەکان دەکات لە گازینۆیەکدا، ھەروەھا باسی یاری گازینۆ و دەروونناسی قومارچییەکانی ئەوێ دەکات. وێنەیەکی ڕاستەقینەی پەیوەندی کۆمەڵایەتی نێوان ھەژاران و دەوڵەمەندەکان نیشان دەدات، ڕۆمانەکە لە ماوەی سێ ھەفتەدا نووسراوە بۆ ئەوەی لە کاتی خۆیدا بگەیەنرێتە بڵاوکار. ڕۆمانی قومارچی بە گرنگترین بەرھەمی دۆستۆیەڤسکی نازانرێت، بەڵام بێ گومان ڕۆشنایی دەخاتە سەر لایەنە گرنگەکانی کەسایەتی [[نووسەر]] خۆی فێدستۆیەڤسکی کە ھەر وەک پاڵەوانی ڕۆمانەکە بوو، قومارچی بوو تا نەخۆشی، کە لە قومارکردنەکەدا بڕە پارەیەکی زەبەلاحی لەدەستدا لە مێزەکان [[ئەڵمانیا]] و [[فەڕەنسا]] و [[سویسڕا]] و نەیتوانی لەو ئافاتە ڕزگاری ببێت وەک خۆی ناوی لێنابوو بۆ چەندین ساڵ، تا لە ساڵی ١٨٧١دا بە تەواوی وازی لە یاریکردن ھێنا. ڕۆمانەکە بە شیکارییەکی جددی بۆ پرسی ئاڵوودەبوون بە یاریکردن ھات و ڕۆماننووس لە کاتێکدا نووسیویەتی کە لە لوتکەی ئاڵوودەبوونەکەیدا بووە. بە ھەمان شێوە ئەم گێڕانەوەیە ھەڵگری چەندین واتایە کە لە نێوان دێڕەکاندا دەیدۆزینەوە، بەو پێیەی ویستی مرۆڤ دەردەخات کە لە سەرچاوە ڕاستگۆکانی خودی مرۆڤەوە سەرچاوە دەگرێت و چۆن مرۆڤ دەتوانێت ئاراستەی بکات، بۆیە بۆمان دەردەکەوێت کە قومارچییەکە کاتێک چووەتە [[قومار]]ەوە و پارەی بۆ پاولینا گەڕاندەوە، ئەگەر کەسێک باوەڕی بە شتێک ھەبێت لە دڵیدا، بە دڵنیاییەوە بەدەستی دەھێنێت. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{تووڵی دەروازە|ڕووسیا|ڕۆمان|کۆمەڵگا|کتێب|ئەورووپا|ڕۆمانەکان|وێژە}} {{پۆلی کۆمنز|The Gambler (novel)}} {{کتێب-کۆلکە}} {{وێژە-کۆلکە}} {{ڕووسیا-کۆلکە}} [[پۆل:ڕۆمانەکانی فیۆدۆر دۆستۆیەڤسکی]] rggfgyx78t4slvhyft763u1cuueo11t 0 234935 1675204 1403202 2026-09-25T19:37:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1675204 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''قاین''' یان '''قائین''' ({{بە فارسی|قائن}}) شارێکە لە [[پارێزگای خۆراسانی باشوور]]، [[ئێران]] کە ناوەندی [[شارستانی قاینات]]ە. لە سەرژمێریی ساڵی ٢٠٠٦دا، ژمارەی دانیشتووانی ٣٢،٤٧٤ کەس لە ٨،٤٩٢ خێزاندا بووە.<ref name="2006 census">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006)|ناونیشان=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/29.xls|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20110920092820/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/29.xls|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٠ی ئەیلوولی ٢٠١١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٢|وێبگە=AMAR|بڵاوکەرەوە=The Statistical Center of Iran|پەڕە=٢٩|زمان=fa|format=Excel}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|سەردێڕ=Where is Qaen City? Everything You Must Know 2021|ناونیشان=https://anasaffron.com/where-is-qaen-city/|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210916154107/https://anasaffron.com/where-is-qaen-city/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئەیلوولی ٢٠٢١}}</ref> بەپێی سەرژمێریی ساڵی ٢٠١١، ژمارەی دانیشتووانی شارەکە ٤٠،٢٢٦ کە لە ١٠،٤٧٣ خێزاندا بووە.<ref name="2011 census">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011)|ناونیشان=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/South-Khorasan.xls|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=Iran Data Portal|بڵاوکەرەوە=The Statistical Center of Iran|پەڕە=٢٩|زمان=fa|format=Excel}}</ref> لە دوایین سەرژمێری کە لە ساڵی ٢٠١٦دا بڵاو کرایەوە، ژمارەی دانیشتووانی ئەم شارە ٤٢،٣٢٣ کەس لە ١١،٩٢٠ خێزاندا ڕاگەیەنرا.<ref name="2016 census">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016)|ناونیشان=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_29.xlsx|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201017050122/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_29.xlsx|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٢|وێبگە=AMAR|بڵاوکەرەوە=The Statistical Center of Iran|پەڕە=٢٩|زمان=fa|format=Excel}}</ref> == مێژوو == لە سەرچاوەکانی سەدەی ناوەند، باسی ئەم شارە دەکرێ، و دامەزراندنەکەی دەگەڕێنێتەوە بۆ ساڵی ١٥٨٨. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Qaen}} {{تووڵی دەروازە|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ١٥یەمی پ.ز]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی فارسی]] 793nhzad89mh47p2awwna2gyuvuwlm0 0 237454 1675074 1663934 2026-09-25T15:02:08Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675074 wikitext text/x-wiki {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''لیڤ ڕوندگرێن تایلەر''' (بە [[ئینگلیزی]]: Liv Rundgren; لەدایکبووی ١ی تەممووزی ١٩٧٧) ئەکتەری ئەمریکییە. لە تەمەنی ١٤ ساڵیدا دەستی بە کاری مۆدێل کردووە پێش ئەوەی یەکەم فیلمی لە فیلمی ''Silent Fall'' (١٩٩٤) دەربکەوێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|تەلەڤیزیۆن|کۆمەڵگا|مێژوو|ھۆڵیوود|ژیاننامە|ئەکتەران|ژن|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Liv Tyler}} [[پۆل:باڵیۆزی نیازپاکی یونسێف]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئینگلیز]] [[پۆل:خانمەکتەرەکانی فیلمی ئەمریکی]] [[پۆل:ژنە مۆدێلە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرە مناڵە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:خانمەکتەرانی شاری نیویۆرک]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٧]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:براوەکانی خەڵاتی سەندیکای ئەکتەرانی شاشە بۆ نمایشی نایابی کاستێک لە فیلمێکی سینەماییدا]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی]] rk7kqsrdv0eceqp8n0zxw9p2yyz33fh 0 239209 1675406 1512185 2026-09-26T01:39:03Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675406 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} خەمڵاندنەکانی '''قوربانیانی شەڕی عێراق''' (لە لەشکرکێشی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣ دەستی پێکردووە، و دواتر داگیرکاری و یاخیبوون و شەڕی ناوخۆ) بە چەندین شێوە ھاتووە؛ ئەم خەمڵاندنانە بۆ جۆرە جیاوازەکانی قوربانیانی شەڕی عێراق زۆر جیاوازییان ھەیە. خەمڵاندنی کوژراوانی جەنگ چەندین ئاڵنگاری ^{(تەحەدا)} دەورووژێنێت.<ref name="Wang_et_al_2016">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Wang|یەکەم=Haidong|ڕێکەوت=8-14 October 2014|سەردێڕ=Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=The Lancet|بەرگ=٣٨٨|issue=10053|doi=10.1016/S0140-6736(16)31012-1|pmc=٥٣٨٨٩٠٣|pmid=٢٧٧٣٣٢٨١|وتەگێڕانەوە=Indeed, it has been challenging to accurately document the number of casualties from wars and deaths resulting from malnutrition, infections, or disruption in health services during wars.}}</ref> <ref name="Adhikari_et_al_2010">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Adhikari|یەکەم=Neill KJ|ڕێکەوت=16-22 October 2010|سەردێڕ=Critical care and the global burden of critical illness in adults|journal=The Lancet|بەرگ=٣٧٦|issue=9749|doi=10.1016/S0140-6736(10)60446-1|pmc=٧١٣٦٩٨٨|pmid=٢٠٩٣٤٢١٢|وتەگێڕانەوە=However, during times of war, we should remember that evidence from systematic household cluster sampling suggests that most excess deaths, and, by extension, most demands for intensive care, do not arise from violence but from medical disorders resulting from the breakdown of public health infrastructure (eg, cholera), or from the discontinuation of treatment of chronic diseases caused by interruption of pharmaceutical supplies.}}</ref> پسپۆڕان جیاوازی دەکەن لە نێوان توێژینەوەکانی بنەمادار بە دانیشتووان، کە لە نموونەی ھەڕەمەکی دانیشتووان وەرگیراون، و ژمارەی لاشەکان، کە مردنەکان ڕاپۆرت دەکەن و ئەگەری زۆرە کە قوربانییەکان کەم بکەنەوە.<ref name="Tapp_et_al_2008">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Tapp|یەکەم=Christine|ڕێکەوت=٧ی ئازاری ٢٠٠٨|سەردێڕ=Iraq War mortality estimates: A systematic review|journal=Conflict and Health|بەرگ=٢|issue=1|doi=10.1186/1752-1505-2-1|pmc=٢٣٢٢٩٦٤|pmid=١٨٣٢٨١٠٠|وتەگێڕانەوە=Of the population-based studies, the Roberts and Burnham studies provided the most rigorous methodology as their primary outcome was mortality. Their methodology is similar to the consensus methods of the SMART initiative, a series of methodological recommendations for conducting research in humanitarian emergencies. [...] However, not surprisingly their studies have been roundly criticized given the political consequences of their findings and the inherent security and political problems of conducting this type of research. Some of these criticisms refer to the type of sampling, duration of interviews, the potential for reporting bias, the reliability of its pre-war estimates, and a lack of reproducibility. The study authors have acknowledged their study limitations and responded to these criticisms in detail elsewhere. They now also provide their data for reanalysis to qualified groups for further review, if requested. [...] The IBC was largely established as an activist response to US refusals to conduct mortality counts. This account, however, is problematic as it relies solely on news reports that would likely considerably underestimate the total mortality.}}</ref> توێژینەوە لەسەر بنەمای دانیشتووان خەمڵاندن بۆ ژمارەی قوربانیانی شەڕی عێراق دەکەن؛ ئەوەش لە ١٥١ ھەزار مردن بەھۆی توندووتیژیەوە لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٦ەوە (بەپێی ڕاپرسی تەندروستی خێزانیی عێراق) تا ١٫٠٣٣٫٠٠٠ مردنی زیادە (بەپێی ڕاپرسی پرۆژەی توێژینەوەی بیرووڕا بۆ ساڵی ٢٠٠٧). توێژینەوەکانی دیکە لەسەر بنەمای ڕاپرسی کە ماوەی کاتیی جیاواز دەگرێتەوە دەریانخستووە کە کۆی ژمارەی مردنەکان ٤٦١ ھەزار کەسە (کە زیاتر لە ٦٠٪یان توندوتیژ بوون)، کە تا مانگی حوزەیرانی ٢٠١١ بوو. (بەپێی گۆڤاری ''PLOS'')، ٦٥٥ ھەزار مردن (زیاتر لە ٩٠٪یان توندوتیژ)، لە مانگی حوزەیرانی ٢٠٠٦ (بەپێی لێکۆڵینەوەیەکی لانسێت لە ساڵی ٢٠٠٦) بوو. تا مانگی نیسانی ٢٠٠٩ لایەنیکەم ١١٠ ھەزار و ٦٠٠ تەرمی بە توندووتیژی کوژراون (بەپێی ئاژانسی [[ئەسۆوشیەیتید پرێس|ئەسۆشێتد پرێس]]). پرۆژەی ژماردنی تەرمی عێراق لە خشتەی خۆیاندا تا مانگی شووباتی ٢٠٢٠ لە نێوان ١٨٥ بۆ ٢٠٨ ھەزار گیانلەدەستدانی توندووتیژی ھاووڵاتی مەدەنی تۆمار دەکات. ھەموو خەمڵاندنەکانی قوربانیانی شەڕی عێراق ڕووبەڕووی ھەندێک مشتومڕ دەبنەوە.<ref name="Hagopian">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Hagopian|یەکەم=Amy|دوایین٢=Flaxman|یەکەم٢=Abraham D.|دوایین٣=Takaro|یەکەم٣=Tim K.|دوایین٤=Esa Al Shatari|یەکەم٤=Sahar A.|دوایین٥=Rajaratnam|یەکەم٥=Julie|دوایین٦=Becker|یەکەم٦=Stan|دوایین٧=Levin-Rector|یەکەم٧=Alison|دوایین٨=Galway|یەکەم٨=Lindsay|دوایین٩=Hadi Al-Yasseri|یەکەم٩=Berq J.|ڕێکەوت=١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Mortality in Iraq Associated with the 2003–2011 War and Occupation: Findings from a National Cluster Sample Survey by the University Collaborative Iraq Mortality Study|journal=PLOS Medicine|بەرگ=١٠|issue=10|doi=10.1371/journal.pmed.1001533|pmc=٣٧٩٧١٣٦|pmid=٢٤١٤٣١٤٠}}</ref> <ref name="Levy_Sidel_2016">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ|دوایین=Levy|یەکەم=Barry S.|دوایین٢=Sidel|یەکەم٢=Victor W.|ڕێکەوت=ئازاری ٢٠١٦|سەردێڕ=Documenting the Effects of Armed Conflict on Population Health|journal=Annual Review of Public Health|بەرگ=٣٧|doi=10.1146/annurev-publhealth-032315-021913|pmid=٢٦٩٨٩٨٢٧|وتەگێڕانەوە=Although the Roberts and Burnham studies faced some criticism in the news media and elsewhere, part of which may have been politically motivated, these studies have been widely viewed among peers as the most rigorous investigations of Iraq War–related mortality among Iraqi civilians; we agree with this assessment and believe that the Hagopian study is also scientifically rigorous. Although the methodology and results in the four studies cited here have varied somewhat, it is clear that the Iraq War caused, directly and indirectly, a very large number of deaths among Iraqi civilians—which, in fact, may have been underestimated by these scientifically conservative studies. A paper by Tapp and colleagues and a recent report by three country affiliates of the International Physicians for the Prevention of Nuclear War have extensively reviewed these four epidemiological studies as well as other studies that attempted to assess the impact of the Iraq War on morbidity and mortality.|doi-access=free}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|کۆمەڵگا|شەڕ|مێژوو|دەیەی ٢٠٠٠|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|Casualties of the Iraq War}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شەڕی عێراق]] ol9ps4t8fr9ih12mfepmguue6bjq1a2 0 240313 1675191 1512077 2026-09-25T19:34:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیلم-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1675191 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Theward.jpeg }} '''قاوشەکە''' ({{بە ئینگلیزی|The Ward}}) فیلمێکی ترسناکی دەروونی سەروو سروشتی ئەمریکییە لە ساڵی ٢٠١٠ لە دەرھێنانی جۆن کارپێنتەر و لە ڕۆڵی سەرەکی ئەمبر ھێرد، مامی گامر، دانیێل پاناباکەر، لۆرا-لی، لیندسی فۆنسیکا و جارێد ھاریس == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٦ی ئابی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ٢٠١٠}} {{پۆلی کۆمنز|The Ward (film)}} {{فیلم-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:فیلمەکانی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ترسناکەکانی ساڵی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆییەکانی ساڵی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە دەروونییەکانی ساڵی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمەکان بە زمانی ئینگلیزی لە دەیەی ٢٠١٠]] [[پۆل:فیلمە سەربەخۆیە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ھەستبزوێنە دەروونییە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ترسناکە سەروو سروشتییەکانی ئەمریکا]] 828bq81crbtzfhijph4h9czd56rs0ad 4 241625 1675308 1674356 2026-09-25T21:01:36Z AramBot 39807 بۆت: نوێکردنەوە 1675308 wikitext text/x-wiki {{ئەمانەش ببینە|ویکیپیدیا:ڕاپۆرتی بنکەدراوە/پێڕستی بۆتە ناچالاکەکان}} {{چینی ناوەند}} پێرستی [[وپ:بۆت|بۆت]]ە چالاکەکانی ویکیپیدیا{{ھن}} بۆتی چالاک بە بۆتێک دەڵێن کە لە ٣٠ ڕۆژی ڕابردوو لانی کەم [[تایبەت:بەشدارییەکان|بەشدارییەکی]] ھەبووە.{{ھن}} لە ئێستادا ئەم ئامارە ڕۆژانە نوێ دەکرێتەوە.{{ھن}} '''دوایین نوێکردنەوە لەلایەن [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]]'''؛ لە ''٢١:٠١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC)'' {{کۆتایی}} {| class="wikitable sortable" style="margin: auto;" |+ بۆتە چالاکەکان |- ! # !! بەکارھێنەر !! دوایین دەستکاری !! ژمارەی دەستکارییەکان !! مافەکان !! ڕێکەوتی خۆتۆمارکردن |- | ١ || [[بەکارھێنەر:AramBot|AramBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/AramBot|٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٣٧٦٣٩٣ || bot,botadmin || ٤ی نیسانی ٢٠٢٠ |- | ٢ || [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/SakuraBot|٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٤٤١٧٤ || bot || ١٧ی ئابی ٢٠٢٢ |- | ٣ || [[بەکارھێنەر:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/InternetArchiveBot|٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ١٠٢٩٣٤ || bot || ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٧ |- | ٤ || [[بەکارھێنەر:Dexbot|Dexbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Dexbot|٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٨٥٧٥ || bot || ٢ی ئایاری ٢٠١٢ |- | ٥ || [[بەکارھێنەر:CdRBot|CdRBot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/CdRBot|٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٦٥١٨ || bot || ٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ |- | ٦ || [[بەکارھێنەر:Xqbot|Xqbot]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/Xqbot|٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٢١٣٠٧ || bot || ٣١ی ئابی ٢٠٠٩ |- | ٧ || [[بەکارھێنەر:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[تایبەت:بەشدارییەکان/MediaWiki message delivery|٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦]] || ٣٥٧٢ || bot || ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ |} [[پۆل:ڕاپۆرتی بنکەدراوەی ویکیپیدیا]] e04z1paj2zvs50ced0bujls5a3yv0fe 0 242779 1675195 1611794 2026-09-25T19:35:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تەکنۆلۆژیا-کۆلکە، خۆراک-کۆلکە، ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1675195 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Geschirrspuelmaschine.JPG|وێنۆک|299x299پیکسڵ|وێنەی ئامێری قاپشۆڕ]]'''قاپشۆر'''<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Dishwasher|ڕێکەوت=٣١ی ئابی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Dishwasher&oldid=1173096465|ئیش=Wikipedia|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣}}</ref> (بە ئینگلیزی:Dish Washer) [[ئامێر|ئامێرێکی]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/device|سەردێڕ=Device definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> کارەباییە كارى قاپشۆردن ئاسانتر دەکات بۆ [[مرۆڤ|مرۆڤەکان]] کە لەناویدا چەند پانکەی [[ئاو]] بڵاوکەر ھەیە کە ئاو بە قاپەکان دادەکەن<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی ئازاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=How Dishwashers Work|ناونیشان=https://home.howstuffworks.com/dishwasher.htm|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣|وێبگە=HowStuffWorks|زمان=en-us}}</ref> لەگەڵ پاککەرەوەی تایبەت بە قاپشۆرەکان،هەندێک لە قاپشۆرەکان تایبەتمەندیى بڵاوکردنەوەی [[ھەڵمی ئاو|ھەڵمیان]] ھەیە بۆ وشککردنەوەی قاپەکان بە ئاسانتری کە لە کەمتر لە یەک [[کاتژمێر|كاتژمێردا]] قاپەکان دەشۆرێ. == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Dishwashers}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەکنۆلۆژیا|خۆراک}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} {{خۆراک-کۆلکە}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} [[پۆل:داھێنانەکانی سەدەی نۆزدەھەم]] [[پۆل:داھێنانە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئامرازەکانی خاوێنکردنەوە]] [[پۆل:ئامێری ناوماڵ]] [[پۆل:چێشتخانە]] g8041b44392cnge42zo29a7jjwmk1bd 4 243146 1675411 1660981 2026-09-26T01:49:29Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت لە [[ویکیپیدیا:پرسگا]] 1675411 wikitext text/x-wiki {{HelpArchive}} == به‌ڕێزان چؤن بتوانم ئه‌و ده‌ستكارایانه‌ی كردوومه‌ بسرمه‌وه‌ == ده‌ستكاری بابه‌تێكم كردوه‌ ئه‌مه‌ویت ئه‌و ده‌ستكاری كردنه‌م بسرمه‌وه‌ له‌ لیستی ده‌ستكاریكراوه‌كان نه‌مێنێت ، [[تایبەت:بەشدارییەکان/185.56.194.32|185.56.194.32]] ‏١٧:٣٩، ١١ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو، کام دەستکارییانەیە و لەبەر چی ھۆیەکیش دەتەوێت بیانسڕیتەوە؟ ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٢:٣٩، ١٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ (UTC) == چۆن وتار بنووسم == کات باش من چۆن دەتوانم وتار بۆ ویکیپیدیا بنووسم؟ مەبەستم چاککردنی وتارەکانی تر نیە، وتاری نوێ چۆن بنووسم؟ [[بەکارھێنەر:SamanKohnepushi|SamanKohnepushi]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SamanKohnepushi|لێدوان]]) ‏٠٨:٥٢، ٣٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو {{وب|SamanKohnepushi}} بەخێربێیت! ببوورە درەنگ وەڵامت درایەوە. بۆ دروستکردنی وتارێکی نوێ، دەتوانی [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A چاو لەم ڤیدیۆیە بکەیت] یان سەردانی [[تایبەت:ContentTranslation#suggestions|ئێرە]] بکەیت و لە زمانێکی ترەوە وەرگێڕان بۆ کوردی بکەیت، بەڵام تکایە پشت بە توانای خۆشت ببەستە نەک بەتەواوی کەڵک لە [[وەرگێڕانی ئامێر]] وەرگریت. دووبارە بەخێربێیت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ💭'''</span>]]} ‏١٩:٤٨، ٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == پێویست دەکات هەموو سەرەبابەتێک وەربگێڕین؟ == لەبەشی خوارەوەی وتارەکان چەندین بابەتی تری پەیوەندیدار بە وتارەکە هەن وەکو مێژوو، ئامار...هتد هەندێک وتار زیاتر لە دە بابەتی تری هەیە پێویست دەکات هەموو سەرەبابەتەکان وەربگێڕین یاخو چەند دانەیەک بەسە؟ [[بەکارھێنەر:Kawyar Bahram|Kawyar Bahram]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kawyar Bahram|لێدوان]]) ‏١٧:٣٤، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :سڵاو {{وب|Kawyar Bahram}}، بەخێربێیت! ئەگەر بەشداربوویەکی [[m:Kurdish Wikipedia Editathon - 2023|پێشبڕکێکەی مێتاویکیت]]، ئەوا نەخێر و وەک پێویست، پێویست ناکات ھەموو شتێک بکەنەوە کوردی. گەر کردیشتان، زیانی نییە ئەگەر بە پێداچوونەوەی خۆتانەوە بێت نەک تەنیا وەرگێڕی ئامێری. ئەوەندەی گرنگە ئەوەیە کە [[m:Kurdish_Wikipedia_Editathon_-_2023/Statistics/ckb#پێوەرەکانی_ھەژمارکردنی_وتارەکان|چوار مەرجەکەی تێدا بێت]] تا وتارەکە ھەژمار بکرێت. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٧:٤٢، ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == چۆن وێنە دابنێم == چۆن وێنە لەگەڵ وتارەکەم دابنێم؟ ڤیدیۆ فێرکاریکە بە کۆمپیوتەر کراوە، لە مۆبایل هەمان هەڵبژاردەی تیا نیە. [[بەکارھێنەر:Helen S Abdulrahman|Helen S Abdulrahman]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Helen S Abdulrahman|لێدوان]]) ‏٠٧:٤٥، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) :{{وب|Helen S Abdulrahman}} ببوورە درەنگ وەڵامت درایەوە. دەتوانی ھەر بە مۆبایلەکەت بیکەیتە سەر شێوازی کۆمپیوتەر. لە خواری خوارەوە بەستەرێک ھەیە و بە ڕەنگی شین نووسراوە «{{شین|کۆمپیوتەر}}». پاشان وەک ڤیدیۆکە بکە و کێشەت نابێت. سپاس! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏٢٠:٤٠، ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ (UTC) == دروستکردنی وتار == کە دەچمە پەڕەی دروستکردن و نێوی وتاری نوێ دەنووسم، ناتوانم لەسەر گوزارەی خوارەوەی کرتە بکەم تا لاپەڕەکە دروست بێ! من ماوەی حەوتەیەکە بە نەرمەواڵەی ویکی ئاندڕۆید هەژمارم ساز کردووە و نزیک 25 گۆڕانکاریشم کردووە. چۆن دەتوانم لاپەڕەیەک دروست کەم؟! [[بەکارھێنەر:هاڵۆز|هاڵۆز]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:هاڵۆز|لێدوان]]) ‏١٤:٣٠، ١٠ی ئازاری ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو {{وب|هاڵۆز}} بە خێر بێیت و زۆر ببوورە درەنگ وەڵامت درایەوە. بۆ دروستکردنی وتارێکی نوێ، [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A چاوێک لەم ڤیدیۆیە بکەن]. سپاس ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٩:٠٤، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == پرسیار لەلایەن [[تایبەت:بەشدارییەکان/185.187.204.10|185.187.204.10]] == هەندێ داڕێژە هەیە لە ناو کوردیدا نییە، ئایا من چۆن بتوانم زیادی بکەم وەریگێرم بۆ سەر زمانی کوردی [[تایبەت:بەشدارییەکان/185.187.204.10|185.187.204.10]] ‏٢١:٤٢، ١٥ی نیسانی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو [[تایبەت:بەشدارییەکان/185.187.204.10|185.187.204.10]] بۆ نموونە کامانە؟ ڕاستی فێرکاریمان بە کوردی نییە لەسەر دروستکردنی داڕێژەکان نییە و بەکارھێنەران وردەوردە خۆیان فێر بوونە. سپاس، ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ‏١٩:٠٤، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == من نمیدانم از کجا باید بپرسم کسی جوابم رو بدا == من میخوام این موارد ها رو ببینم که در فهرست تماشا گذاشتم میخوام بدون ویرایش ان را ببینم اصلا من نمیدونم چه مواردی را گذاشتم میخوام همه رو ببینم [[بەکارھێنەر:د. سینۆهە پەری یۆنا|د. سینۆهە پەری یۆنا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:د. سینۆهە پەری یۆنا|لێدوان]]) ‏١٩:٥٣، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) :سلام @[[بەکارھێنەر:د. سینۆهە پەری یۆنا|د. سینۆهە پەری یۆنا]] شما با این حسابتان هیچ ویرایشی در هیچ نسخه ویکیپدیا (به جز ٢ ویرایش مربوط به بحث در اینجا) نداشته‌اید. در صورتی که قبلا حساب دیگری داشته‌اید و میخواهید تغییرات انجام شده توسط آن را ببینید، به قسمت مشارکت‌ها (بەشدارییەکان) در صفحه کاربری آن حساب مراجعه کنید. [[بەکارھێنەر:Hivja|ھیڤجا]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Hivja|وتووێژ]]) ‏٠٩:٤٦، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٤ (UTC) == فۆنتی ویکیپیدیا == بۆچی ویکیپیدیای کوردی هەموو نوسراوەکانی ناوی بە فۆنتی Tahoma نوسراوە بۆچی فۆنتێکی جوانتر دانەنراوە بۆ نوسینی ویکیپیدیا؟ لە ویکیپیدیا [[:ar:الصفحة_الرئيسة|عەڕەبی]] و [[:fa:صفحهٔ_اصلی|فارسی]] فۆنتەکانی ویکیپیدیا زۆر جوانە و جوانتر لێی تێدەگەیت. [[بەکارھێنەر:Ari Qasm|Ari Qasm]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Ari Qasm|لێدوان]]) ‏١٠:٢٩، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) :هەموو فۆنتەکان پشگیری [[یوونیکۆد]]<nowiki/>ی کوردیی ناوەندی ناکەن و تەنیا فۆنتی ئازادیش دەکرێ بەکاربێ لە ویکیپدیا. &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:purple;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid purple;border-radius:5px;">&#160;ئێپین&#160;</b>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Épine|<span style="color:purple">&#9836;</span>]]} ‏٠٢:٢٥، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ (UTC) == ناتوانم بابەتەکانم پێداچوونەوە بکەم == ئەو کاتەتان باش، ماوەیەکە دەستم پێکردووە هەتا یارمەتیی ویکیپێدیا بدەم بۆ زیاتر دەوڵەمەندکردنی بابەتەکان و زیاتر گرینگیدان بە زمانەکەمان، بەڵام ئێستا ئەو بابەتانە کە بۆ یەکەم جار لەلایەن منەوە بڵاو کراونەتەوە، ناتوانم پێداچوونەوەیان بکەم و کاتێک کرتە دەکەمە سەر بەشتی پێداچوونەوە، دەمباتەوە سەرەتا و دەبێ دیسان لە سەرێ ڕا دەست پێ بکەمەوە. هیوادارم کەسێک هەبێت بتوانێت یارمەتیم بدات. [[بەکارھێنەر:Raman Baraana|Raman Baraana]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Raman Baraana|لێدوان]]) ‏٠٧:١٥، ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ (UTC) :سڵاو {{وب|Raman Baraana}} ببوورە زوو وەڵامت نەدراوەتەوە. بە خێر بێیت بۆ ویکیپیدیا! مەبەستت لە پێداچوونەوە چییە؟ ڕاستەوخۆ دەتوانی لەڕێگەی بەستەری دەستکاری یان دەستکاریی سەرچاوەوە، پێداچوونەوە و دەستکاریی وتارەکان بکەیت. دەتوانن چاوێکیش لە [[یارمەتی:دەستکاریکردن]] بکەن. ئەگەر وەڵامەکەم بەس نییە، تکایە ڕوونکردنەوەیەکم بدەنێ کە مەبەستت لە بەشی پێداچوونەوە چییە. سپاس و دووبارە بە خێر بێیت! ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:١٧، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) == بابەتی نوێ == سڵاو دەمەوێ بابەتی نوێ دابنێم بۆ پەڕەی ویکیپیدیا بەڵام ناتوانم بابەتی نوێ دابنێم [[بەکارھێنەر:Iamsuzy9|Iamsuzy9]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Iamsuzy9|لێدوان]]) ١٩:٠٢، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) :سڵاو {{وب|Iamsuzy9}} بۆ دروستکردنی وتارێکی نوێ، تکایە [https://www.youtube.com/watch?v=bo_ugff2g6A چاوێک لەم ڤیدیۆیە بکە]. ئەگەر ھەر نەتتوانی، کێشەکەت باس بکە تا یارمەتیت بدەین. ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ٢٠:١٠، ٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ (UTC) cbvfyc19d3rluxq338iz4aes264ceey 0 243614 1675075 1592825 2026-09-25T15:03:05Z Bilalinfo 57400 1675075 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی|ناو=میلاد کی مەرام|وێنە=Milad Keymaram (cropped).jpg|ڕێکەوتی لەدایکبوون=٢٤ ی نیسانی ١٩٨٥|شوێنی لەدایکبوون=بەندەر ئەنزەلی|پیشە=ئەکتەر|ھاوسەر=نیەتی|نیشتەجێ=تاران - ئێران|ڕادەی خوێندەواری=ماستەر|چالاکبوون=٢٠١١ تا ئێستا}} <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Learn about Milad Keymaram|ناونیشان=https://www.famousbirthdays.com/people/milad-keymaram.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=Famous Birthdays|زمان=en}}</ref>ئەکتەری بە توانای فارسە، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=parsnaz|ڕێکەوت=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢|سەردێڕ=بیوگرافی میلاد کی مرام همسرش + عکس های میلاد کی مرام + مصاحبه و اینستاگرام|ناونیشان=https://www.parsnaz.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4.html|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=سایت تفریحی و سرگرمی پارس ناز|زمان=fa-IR}}{{بەستەری مردوو|url=https://www.parsnaz.com/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%87%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%B4.html |date=نیسانی ٢٠٢٦ }}</ref>لە ڕێکەوتی ٢٤ ی نیسانی ١٩٨٥ لە شاری بەندەر ئەنزەلی ئێران لە دایکبووە. هونەرمەند سێهەم منداڵ و کۆتا منداڵی خێزانەکەیەتی و خوشکو برایەکەی لە خۆی گەورەتر هەیە. بڕوانامەی ماستەری لە تەکنیکی کارەبادا و فەلسەفەدا هەیەو یەکێکە لە یاریزانە بەتواناکانی بالەی ناوچەکەیان. هونەرمەند خولیای زۆری بۆ نواندن هەیە یەکەم کاری بەشداری کردنی لە شانۆگەریەکدا بووە لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا. پاش تەواو کردنی بڕوانامەکانی بڕیار دەدات بچیتە تاران و لە وێ خولێکی تایبەت بە نواندن بخوێنێت. هوەرمەند چەندین خەڵاتی بردۆتەوە. تا ئێستا <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=بیوگرافی و آلبوم عکس های جدید “میلاد کی مرام”|ناونیشان=https://namnak.com/%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%85.p50916|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٣|وێبگە=نمناک|زمان=fa}}{{بەستەری مردوو|url=https://namnak.com/%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%85.p50916 |date=حوزەیرانی ٢٠٢٦ }}</ref>هاوسەرگیری نەکردووەو لە چەند چاوپێکەوتنێکدا ئاماژەی بەوە داوە کە هاوسەرگیری لە بەرنامەیدا نییە و دەیەوێت لەگەڵ باوانیدا بژی... '''فیلمەکانی''' ---- {| class="wikitable" !ساڵ !فیلم !رۆڵ |- |٢٠١١ |کۆڵانی مێلی | |- |٢٠١٢ |شاژن | |- |٢٠١٤ |سەردەمی خۆشەویستی و خیانەت | |- |٢٠١٤ |هێڵی تایبەت | |- |٢٠١٤ |بەفر | |- |٢٠١٥ |هاری | |- |٢٠١٥ |مەستانە | |- |٢٠١٥ |تەرازوو بەبێ سفر | |- |٢٠١٥ |٣٦٠ پلە | |- |٢٠١٦ |بێ مۆڵەت | |- |٢٠١٦ |شوێنی مینا | |- |٢٠١٦ |لۆلیپۆپ (مەساسە) | |- |٢٠١٧ |مەیلی و ڕێگا نەڕۆشتوەکانی | |- |٢٠١٧ |نهێنی تایبەت | |- |٢٠١٨ |ئەمیر | |- |٢٠١٨ |روسی | |- |٢٠١٩ |سۆرانجان | |- |٢٠١٩ |وەرزی ماسی سپی | |- |٢٠٢٠ |بۆ هەمیشە | |} '''زنجیرە دراماکانی''' ---- {| class="wikitable" !ساڵ !فیلم !رۆڵ |- |٢٠١٩ |قەدەغە | |- |٢٠٢٢ |سیاوەش | |- |٢٠٢٥ |سووشون | |- |٢٠٢٦ |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |یەل |} == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Milad Keymaram}} {{سەرچاوەکان}} [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:لەدایکبووانی 1975]] [[پۆل:ئێران]] [[پۆل:ئەکتەر]] 16lis7h5e3h02q5k3hpbo82ghstl321 0 243752 1675247 1674848 2026-09-25T20:06:08Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675247 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس |وێنە = Google Play Games logo (2023).svg }} '''گووگڵ پلەی گەیمز''' ({{بە ئینگلیزی |Google Play Games}}) خزمەتگوزارییەکی یاری ڤیدیۆیی ئۆنلاینە لەلایەن [[گووگڵ|گووگڵەوە]] بۆ ئامێرەکانی [[مایکرۆسۆفت ویندۆز]] و [[کرۆم بوک|کرۆمبۆک]] و [[ئەندرۆید]]. یارییەکانی گووگڵ پلەی لەسەر ئەندرۆید کە لە ساڵی ٢٠١٣ دەستیپێکردووە، تایبەتمەندی یارییەکانی «یاریکردنی خێرا» و پرۆفایلی یاریزانان و یارییە پاشەکەوتکراوەکان و دەستکەوتەکانی تێدایە. یارییەکانی گووگڵ پلەی بۆ کۆمپیوتەر بێتا لە ساڵی ٢٠٢٢ بە کۆمەڵێک یاری ئەندرۆید کە بۆ ویندۆز و کرۆمبۆک باشترکراون، دەستیپێکرد. پرۆفایلی یاریزانی بەکارھێنەر لە سەرانسەری یارییەکانی گووگڵ پلەی لەسەر کۆمپیوتەر و ئامێرە مۆبایلەکاندا ھاوکات دەبێت. == سەرچاوەکان == * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣}} {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەندرۆید|کایەی ڤیدیۆیی|دەیەی ٢٠١٠|کۆمپیوتەر|ئینتەرنێت}} [[پۆل:بەرھەمەکان، ناساندنی ٢٠١٣]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی گووگڵ]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠١٣]] tngjijgv34k4tb6h64lv49n2bku3bct 0 244087 1675253 1674804 2026-09-25T20:07:08Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675253 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''فەرماندەیی باڵا بۆ جیھاد و ڕزگاری''' بەرەیەکی [[عێراق]]ییە کە لە نزیکەی ٢٣ میلیشیا پێکھاتوون و لە مانگی تشرینی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٧ پێکھێنراون و بە سەرۆکایەتی جێگری سەرۆک کۆماری پێشووی عێراق و جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی فەرماندەیی شۆڕش [[عیزەت دووری]]. ھەروەھا ناوەکە بۆ ئاماژەکردن بە گەورەترین میلیشیا کە [[سوپای پیاوانی تەریقەتی نەقشبەندی]]یە بەکاردێت کە عیزەت دووری سەرکردایەتی دەکات. ڕاگەیاندنی پێکھێنانی ھاوپەیمانییەکە لە ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ لە نامەیەکی ڕیکۆردکراو لەسەر شریتێکی ڤیدیۆیی لە [[کەناڵی ئەلعەرەبییە]] و ماڵپەڕی [[حیزبی بەعس]] پەخشکرا.<ref>https://web.archive.org/web/20140219064759/http://jihadology.net/2014/01/23/musings-of-an-iraqi-brasenostril-on-jihad-comprehensive-reference-guide-to-sunni-militant-groups-in-iraq/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20120213002442/http://afp.google.com/article/ALeqM5j88KvGCX_2y4wtsNeUW-bFKxB1-g</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|دەیەی ٢٠٠٠|حیزبی بەعس|سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:یاخیبوونی عێراق (٢٠٠٣-٢٠١١)]] [[پۆل:گرووپە سەربزێوەکان لە عێراق]] 1gqr3b79c30sirjl7nu38ouoims65xk 0 244294 1675402 1547341 2026-09-26T01:38:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە، ئایین-کۆلکە) 1675402 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کۆڵەکەکانی ئیسلام}}'''قورئانی''' یان '''قورئانیزم''' ( {{بە عەرەبی|القرآنية}} ) بزووتنەوەیەکە لەناو [[ئیسلام|ئیسلامدا]] . باوەڕیان وایە کە یاسای خودا تەنها لە [[قورئان|قورئانەوە]] وەربگیرێت . لە ئەنجامدا، لە بابەتی ئیمان و فیقهه و یاسادانان، قورئانیەکان جیاوازن لە [[سوننە]], کە [[فەرموودە]] و بۆچوونی زانا و بۆچوونەکانی دەگەڕێندرێتەوە بۆ {{Transl|ar|هاوەڵان}}, {{Transl|ar|ئیجماع}} و {{Transl|ar|قیاس}} و دەسەڵاتی یاسادانانی ئیسلام لە بابەتی یاسا و عەقید جگە لە... قورئان. <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dorman|یەکەم=Emre|سەردێڕ=101 Soruda Kur'an: Dini Konularda En Çok Merak Edilen Sorular|ڕێکەوت=٢٠٢١|id={{ASIN|6050616450|country=tr}}}}</ref> هەر مەزهەبێکی لایەنی فەرموودەی ئیسلام کۆمەڵێک فەرموودەی تایبەتی خۆی هەیە کە شوێنکەوتووانی پشتی پێدەبەستن، جیاوازییەکانیان لەلایەن مەزهەبەکانی دیکەوە ڕەتدەکرێنەوە سەرەڕای ئەوەی ئەم کۆمەڵانە لە زۆربەی کاتەکاندا سەریەک دەخەن، <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٧ی شوباتی ٢٠٠٧|سەردێڕ=Şia (Şiiler) hadis kitapları hakkında bilgi verir misiniz? Bizim hadis kaynaklarımızla onlarınki çok büyük farklılıklar gösteriyor; neden böyle farklılıklar var?. » Sorularla İslamiyet|ناونیشان=https://sorularlaislamiyet.com/sia-siiler-hadis-kitaplari-hakkinda-bilgi-verir-misiniz-bizim-hadis-kaynaklarimizla-onlarinki-cok|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=Sorularla İslamiyet|زمان=tr}}</ref> لە کاتێکدا قورئانییەکان، کە ڕەخنە لە فەرموودەکان دەگرن ، . هەموو کۆمەڵە فەرموودە جیاوازەکان ڕەتدەکەنەوە و هیچیان نییە. <ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hadis & Sünnet: Şeytani Bidatler|ناونیشان=http://www.teslimolanlar.org/ekler.php?ekid=19|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئایاری ٢٠٢١|وێبگە=Teslimolanlar|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210525090921/http://www.teslimolanlar.org/ekler.php?ekid=19|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Öztürk|یەکەم=Yaşar Nuri|سەردێڕ=İslam Nasıl Yozlaştırıldı: Vahyin Dininden Sapmalar, Hurafeler, Bid'atlar|ڕێکەوت=٢٠١٥|id={{ASIN|9756779306|country=tr}}}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Appendix 19, Hadith & Sunna: Satanic Innovations|ناونیشان=https://www.masjidtucson.org/quran/appendices/appendix19.html|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=www.masjidtucson.org}}</ref> بە پێچەوانەی پەیڕەوانی فەرموودە کە پێیان وایە گوێڕایەڵی [[محەممەد|محمد]] پێغەمبەری ئیسلامی بە واتای گوێڕایەڵی فەرموودەکانە، قورئانییەکان پێیان وایە گوێڕایەڵی محمد بە واتای گوێڕایەڵی قورئان دێت. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٦ی ئازاری ٢٠٠٦|سەردێڕ=DeRudKR - Kap. 27: Was bedeutet 'Gehorcht dem Gesandten'?|ناونیشان=https://www.alrahman.de/die-erfundene-religion-und-die-koranische-religion-kapitel-27-was-bedeutet-gehorcht-dem-gesandten/|زمان=de-DE}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Quran, Hadith and Islam|ڕێکەوت=٢٠٠١|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=z-jNDwAAQBAJ|بڵاوکەرەوە=Dr. Rashad Khalifa Ph.D.|زمان=German|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی حوزەیرانی ٢٠٢١}}</ref> ئەم جیاوازییە میتۆدۆلۆژییە بووەتە هۆی جیاوازییەکی بەرچاو لە نێوان قورئانییەکان، و هەردوو سوننە و [[شیعە]] (دوو مەزهەبی گەورە لە ئیسلامدا) لە بابەتی ئیلاهیات و [[شەریعەتی ئیسلامی|یاسا]] و هەروەها تێگەیشتن لە قورئان. <ref name=":3" /> <ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Dorman|یەکەم=Emre|سەردێڕ=Allah'a Öğretilen Din|ڕێکەوت=٢٠١٦|id={{ASIN|6056621227|country=tr}}}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|قورئان|ئیسلام|ئایین}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{ئایین-کۆلکە}} [[پۆل:ئیسلام لە تورکیا]] [[پۆل:مەزھەبە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:زاراوە ئیسلامییەکان]] 37ag13wxudbktvla2g8bp3vk82y93oj 0 245971 1675430 1512196 2026-09-26T04:35:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (تورکیا-کۆلکە) 1675430 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''گۆڤاری قوستەنتینە''' ( بە [[تورکی]]: Konstantiniyye) گۆڤارێک بوو کە لەلایەن ناوەندی ڕاگەیاندنی حەیاتەوە دەردەچوو کە سەر بە [[دەوڵەتی ئیسلامی]] بوو، گۆڤارەکە لە نێوان ساڵانی ٢٠١٥–٢٠١٦ چالاکی ھەبوو تا [[ڕوومییە (گۆڤار)|گۆڤاری ڕوومییە]] جێی گرتەوە. گۆڤارەکە بە زمانی [[تورکی]] لەسەر [[ئینتەرنێت]] بڵاودەکرایەوە. ناوی «قوستەنتینە»ی بۆی خۆی دانا کە ناوی کۆنی شاری [[ئەستەمبوڵ|ئەستەمبووڵ]] بوو. گۆڤارەکە پەیام و وتاری دژ بە [[پارتی داد و گەشەپێدان]] و [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]] بڵاوکردەوە و دژ بە [[پارتی کرێکارانی کوردستان]] و [[پارتی دیموکراتی تورکیا]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی | سەردان = ١٥ی ١٢ی ٢٠٢٣}} {{تووڵی دەروازە|تورکیا|دەیەی ٢٠١٠|ڕۆژنامەوانی}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{تورکیا-کۆلکە}} ksoltlkxttp06sxptdd0llynb8sl83k 0 248829 1675130 1394175 2026-09-25T16:37:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675130 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Qasim_in_uniform.png|وێنۆک| وێنەیەکی عەبدولکەریم قاسم]] '''قاسمیزم'''<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=The Iraqi Revolution of 1958: The Old Social Classes Revisited|ناونیشان=https://archive.org/details/iraqirevolutiono0000unse|بڵاوکەرەوە=I.B. Tauris|ساڵ=١٩٩١|ژپنک=٩٧٨١٨٥٠٤٣٣١٨٧}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Khadduri|یەکەم=Majid|سەردێڕ=Republican Iraq|بڵاوکەرەوە=Oxford University Press|ساڵ=١٩٦٩|ژپنک=٩٧٨٠١٩٢١٤٩٧٩٤}}</ref> ({{بە عەرەبی|التيار القاسمي}}) بیرۆکەیەکی [[ناسیۆنالیزمی عێراقی|ناسیۆنالیستی عێراقییە]] کە لەسەر بنەمای بیرکردنەوە و سیاسەتەکانی [[عەبدولکەریم قاسم]] دامەزراوە، کە لە [[شۆڕشی ١٤ی تەممووز|ساڵی ١٩٥٨]] تا [[شۆڕشی ڕەمەزان|ساڵی ١٩٦٣]] حوکمڕانی [[عێراق|عێراقی]] کرد. == بیرۆکە == قاسمیزم دژایەتی [[پان عەرەبیزم]]، [[پان ئێرانیزم]]، [[پان تورکیزم]]، [[توورانیزم]]، [[کوردایەتی|ناسیۆنالیزمی کوردی]] و ھەر ئایدۆلۆژیایەکی تر دەکات کە کاریگەری لەسەر یەکێتی گەلی عێراق ھەبێت و زەوی عێراق بە ئامانج بگرێت. سیاسەتی سەرەکی قاسمیزم ناسیۆنالیزمی عێراقییە، کە بریتییە لە یەکگرتوویی و یەکسانی ھەموو نەتەوەکانی عێراق، بە [[عەرەب]]، [[کورد]]، [[تورکمانەکانی عێراق|تورکمان]]، [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]]، [[ئەرمەنییەکان|ئەرمەنی]] و [[ئێزیدی (ئایین)|ئێزیدییەکان]]. عەبدولکەریم قاسم ململانێی زۆری ھەبوو لە دژی [[بەعسیزم|بەعسییەکان]]، پان عەرەبییەکان و جوداخوازە کوردەکان. لە بیرۆکەی قاسمیزمدا عێراق و عێراقییەکان لە پێش ھەموو شتێکەوە دانراون. ھەروەھا قاسمیزم ناسنامە کۆنەکانی عێراقی [[مێزۆپۆتامیا]] ([[سۆمەر|سۆمەری]]، [[ئەکەد|ئەکەدی]]، [[شارستانیەتی بابل|بابلی]]، [[ئیمپراتۆریەتیی ئاشوور|ئاشووری کۆن]]) وەک ڕەچەڵەکی عێراق و [[خەڵکی عێراق|گەلەکەی]] سەیر دەکات و ھەوڵدەدات بیانپارێزێت. قاسمیزم ئایدۆلۆژیایەکی [[جیھانگەرایی|دنیاگەرایە]] و عێراقی بوون دەخاتە پێش ھەر [[ئایین|ئایینێکەوە]]. == ئەمانەش ببینە == * [[کەمالیزم]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق|سیاسەت}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:ئایدۆلۆژیاکانی دەوڵەت]] [[پۆل:سیاسەتی عێراق]] [[پۆل:ناسیۆنالیزم]] [[پۆل:سەدەی ٢٠ەم لە عێراق]] [[پۆل:ناسیۆنالیزمەکان]] [[پۆل:ئایدیۆلۆجییە سیاسییەکان]] f90x16xvkhmag7821rc6mv98wsrzejo 0 249470 1675293 1673971 2026-09-25T20:16:27Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675293 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پەڕگە:کەریم سەعید زانستی.jpg|وێنۆک|'''کەریم سەعید زانستی''']] '''کەریم سەعید زانستی :'''(١٩٠٧-١٩٩٦) [[نووسەر]] ، [[شاعیر]] ، [[سیاسەت|چالاكی سیاسی]] ، [[بێژەر]] ، [[وەڕگێر]] ، سکرتێری [[جەمعییەتی زانستی کوردان]] بوو ، لە [[نەتەوە|نەتەوەی]] [[کورد|كورد]] بووە. == سەرەتای ژیان و خوێندنی == کەریم بەگ کوڕی سەعید بەگ کوڕی سڵێمان بەگی غەوواس ([[قەوواس]]) و لە بنەماڵەی ناسراوی [[خەندان|خەندانە]]، ١٩٠٧ لە [[گەڕەکی کانێسکان|گەڕەکی (کانێسکان)]]<nowiki/>ی شاری [[سلێمانی]] چاوی بە ژیاندا ھەڵھێناوە. منداڵ بووە کە دایک و باوکی مردوون، بۆ باپیری لە دایکەوە بەخێوی کردووە. یەکەم جار لە [[حوجرەی مەلا شەلە]] دەستی بە خوێندن کردووە. ١٩١٤ خراوەتە [[قوتابخانەی تەشویقییە|قوتابخانەی (تەشویقییە)]] و قۆناغی سەرەتاییی بڕیوە. ١٩٢٢ لەتەک مستەفا و [[ئەنوەر سائیب]] و [[عەبدولواحید نووری]] و [[فوئاد ڕەشید بەکر]]، چووەتە [[کەرکووک]] و ناوەندیی (عیلمییە)ی بە دوو ساڵ خوێندووە. پاشان لە قوتابخانەی ئەندازە لە [[بەغدا]] وەرگیراوە، لەبەر [[سیاسەت|چالاکیی سیاسیی]] بۆی تەواونەکراوە.<ref name=":0">گۆڤاری گەلاوێژ (بەرگی یازدەهەم / بەشی یەکەم ) ژیاننامە و پێڕست ، ئامادەکردنی ( سدیق ساڵح ، ڕەفیق ساڵح ، عبدوڵڵا زەنگەنە ) لە بڵاوکراوەکانی بنکەی ژین بۆ بووژاندنەوەی کەلەپووری و بەڵگەنامەیی و ڕۆژنامەوانیی كوردی .ل8163-8164</ref><ref name=":1">سدیق ساڵح، کەریم بەگی سەعید بەگ "زانستی" و دوو وێنەی مێژوویی، گۆڤاری "سلێمانی"، ژمارە ٣٣، نیسانی ٢٠٠٢، ل١٩-٢٠.</ref> == جەمعییەتی زانستی کوردان == لەو سەردەمەدا ئەندامی ([[کۆمەڵی لاوانی کورد]]) بووە لە [[بەغدا]]. لەوەبەدوا وەک مامۆستا و ئەندامی دیار خۆی بۆ ([[جەمعییەتی زانستی کوردان]]) تەرخان کردووە، بۆیە ناسناوی (زانستی)ی بەسەردا بڕاوە. پێ بەپێ قیرائەتخانەیەکی بە فێرکردنی خوێندنەوە و [[نووسین]] کردووەتەوە. مایس یا حوزەیرانی ١٩٢٨ بووە بە سکرتێری جەمعییەتەکە. ٢٣/٥/١٩٣٠ بە ئەندامی ھەیئەتی ئیدارەی جەمعییەتی زانستی ھەڵبژێرداوە و کراوە بە سکرتێر.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == ژیانی هاوسەرگیریی == کەریم بەگ، ١٩٣٠ خاتوو "[[بەھێی محەمەد شاتری]]"ی ھێناوە، سێ کچی (گێلاس، سزا و سروە) ناوانی لێ بووە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == زیندانی كردنی == یەکێکی گیراوەکانی دوای [[شەڕی بەردەرکی سەرای سلێمانی]] بووە و براوەتە [[کەرکووک]]. پاش چەند مانگێک بە ھەوڵی [[ئەحمەد بەگی تۆفیق بەگ|ئەحمەد بەگی تۆفیق بەگی]] موتەسەڕیف بەردراوە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == وەزیفەکانی == ٢٧/٣/١٩٣٢ کراوە بە [[ئەندازیاری شارەوانی]]. ١٧/٩/١٩٣٥ دەستی لێ کێشاوەتەوە. ٢٨/٥/١٩٤٢ موعاوینی مولاحزی ئەشغال بووە. ١٣/١/١٩٥٣ کراوە بە [[بێژەر]] و [[وەرگێڕان|وەرگێڕ]] لە بەشی کوردیی [[ڕادیۆی بەغدا]]. ئەو ماوەیە دەرسی [[زمانی کوردی|کوردیی]] لە ([[خانەی مامۆستایان]])یش وتووەتەوە. ١٩٦٣ [[خانەنشینی|خانەنشین]] بووە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == کۆچی دوایی == ڕۆژی ٤/١/١٩٩٦ لە [[سلێمانی]] کۆچی دواییی کردووە و لە ([[گردی سەیوان]]) نێژراوە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == چالاکی سیاسی == کەریم بەگ، ئەندامێکی بەرز و چالاکی ([[جەمعییەتی ھیوا]])یش بووە کە دەوروبەری ١٩٢٨ بە نھێنی لە [[سلێمانی]] دامەزراوە. پێشتر ئەندامی ([[جەمعییەتی زەردەشتی]]) بووە. ئەندامی ([[حیزبی برایەتی]])ش بووە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ١٩٥٦ سەرپەرشتیی بەشی کوردیی [[گۆڤاری ھنا بغداد|گۆڤاری (ھنا بغداد)ی]] کردووە. لە ھەڵبژاردنی ڕۆژی ٣/١/١٩٥٨ی ([[یانەی سەرکەوتنی کوردان]])دا بە سکرتێری یانە ھەڵبژێردراوە. ڕۆژی ٣٠/٩/١٩٦٠یش دیسان بە سکرتێری دەستەی بەڕێوەبردنی یانە ھەڵبژێردراوەتەوە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == شیعر و ئەدەب == [[شیعر|شیعری]] نووسیوە و لێی بڵاوکردووەتەوە و ھەندێکی لەچاپ نەدراویشی ھەیە. ماوەیەکیش ([[گۆشەی شیعر]])ی لە [[ڕادیۆی کوردیی بەغدا|ڕادیۆی کوردی]] ھەبووە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == نووسینەکانی == نووسینی لە "[[ژیانەوە]]" و "[[گەلاوێژ (کۆوار)|گەلاوێژ]]"دا بڵاوبووەتەوە.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> '''دوو نامیلکەی لەچاپدراویشی ھەیە:<ref name=":0" /><ref name=":1" />''' # [[ڕەوشت و خوو]]، [[چاپخانەی نجاح]]- [[بەغدا]]، ١٩٢٧ # [[گۆرانیی کوردی]]، [[سلێمانی]]، ١٩٢٨ == ئەلبوومی وێنەکانی == <gallery> پەڕگە:کەریم بەگی سەعید بەگ (زانستی) 1.jpg|١. کەریم‌بەگی سەعیدبەگ (زانستی)، ٢. عەبدوڵڵا گۆران پەڕگە:قوتابخانەی (ئەهلیی) زانستی 1.jpg|قوتابخانەی ئەهلیی زانستی کوردان، سلێمانی. مستەفا صائیب و کەریم سەعید زانستی (موعتەمەدی کۆمەڵی زانستی) لە ناوەڕاست‌دا دانیشتوون پەڕگە:تۆفیق قەفتان 1.jpg|ڕاوەستاو: ١، کەریم سەعید زانستی، ٢. ڕەفیق حیلمی، ٤. تۆفیق قەفتان، پەڕگە:لاوانی كورد له به غداد 1.jpg|ئەمانە ناسراونەوە: عەبدولواحید نووری (یەکەمی ڕیزی یەکەم)، کەریم سەعید زانستی (١١هەمی ڕیزی دووەم)، پەڕگە:لاوانی كورد له به غداد 2.jpg|ئەمانە ناسراونەوە: کەریم سەعید زانستی (دووەمی ڕیزی دووەم)، حامید فەرەج (چوارەمی ڕیزی یەکەم).، </gallery> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} 7m10nbzzdegatixcmbm086piawtoia8 0 249482 1675292 1673972 2026-09-25T20:16:17Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} و {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675292 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:کەریم محەمەد.jpg|وێنۆک|'''کەریم محەمەد''']] '''کەریم محەمەد :'''(١٩٢٤) [[نووسەر]] ، [[سیاسەت|چالاكی سیاسی]] ، سکرتێر و کارگێڕی ([[یەکێتیی نووسەرانی کورد]]) و سکرتێر و ئەندامی ([[یەکێتیی مامۆستایان]])یش بووە ، لە [[نەتەوە|نەتەوەی]] [[کورد|كورد]] بووە. == سەرەتای ژیان و خوێندنی == کەریم کوڕی محەمەدساڵح کوڕی حاجی سەلیم کوڕی ئەمین ئاغای چنگنییە و بە "کەریم زەند" ناسراوە و لە ([[چنگیان]])ی [[قەزای شارباژێڕ|شارباژێڕەوە]] ھاتوون. ١٩٢٤ لە [[گەڕەکی مەڵکەندیی]] شاری [[سلێمانی]] ھاتووەتە دنیاوە. خوێندنی دینیی حوجرە و سەرەتایی و ناوەندیی لە [[سلێمانی]] بووە. پاشان چووەتە خانەی مامۆستایان لە ([[ئەعزەمییە]])ی [[بەغدا]] و ١٩٤٤ تەواوی کردووە. ساڵێک بووەتە مامۆستا لە [[قوتابخانەی فەیسەڵییەی سلێمانی]]. دیسان چووەتەوە بۆ [[بەغدا]] و بەشی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزیی]] خانەی بەرزی مامۆستایانی خوێندووە. دەورانی [[حکوومەتی میللیی کوردستان]] لە [[مەھاباد]]، چووەتە [[مەھاباد]] و لەوێ بووەتە مامۆستای [[قوتابخانەی گەلاوێژ]]. پاش شکستی حکوومەتەکە، ڕووی کردووەتە [[ڕووسیا]].<ref name=":0">گۆڤاری گەلاوێژ (بەرگی یازدەهەم / بەشی یەکەم ) ژیاننامە و پێڕست ، ئامادەکردنی ( سدیق ساڵح ، ڕەفیق ساڵح ، عبدوڵڵا زەنگەنە ) لە بڵاوکراوەکانی بنکەی ژین بۆ بووژاندنەوەی کەلەپووری و بەڵگەنامەیی و ڕۆژنامەوانیی كوردی .ل8164-8166</ref> == چالاکی سیاسی == کە ھاتووەتەوە، گیراوە و دوو ساڵ لە [[زیندانی ئەبووغرێب|بەندیخانەی (ئەبووغرێب)]] [[بەندیخانە|زیندانی]] کراوە. پاشتر شەش ساڵێکی بە دوورخراوەیی و دەست بەسەری لە لیوای ([[ناسریە|ناسرییە]]) و تێکڕا سیازدە ساڵێکیشی بە ئاوارەیی گوزەراندووە. ١٩٥٨ گەڕاوەتەوە. کەریم زەند، ئەندامی [[کۆمەڵی برایەتی|کۆمەڵی (برایەتی)]] و [[حیزبی ھیوا|حیزبی (ھیوا)]] بووە و نەخشی لە [[(ژ. ک)]]، [[کاژیک|(کاژیک)]] و ([[پارتی دیموکراتی کوردستان]])دا ھەبووە. پازدە ساڵ مامۆستا و کارگێڕی ڕاھێنانی مامۆستایان و سەرپەرشتی ھەڵمەتی نەھێشتنی نەخوێندەواری بووە.<ref name=":0" /> == یەکێتیی نووسەرانی کورد == ئەندام و سکرتێر و کارگێڕی ([[یەکێتیی نووسەرانی کورد]]) و سکرتێر و ئەندامی ([[یەکێتیی مامۆستایان]])یش بووە. ئەندامی دەستەی [[نووسین|نووسینی]] گۆڤاری "[[ڕۆژی نوێ]]" و پازدە ساڵیش جێگری سەرۆکی [[ئەنجومەنی شارەوانیی سلێمانی]] بووە.<ref name=":0" /> == بەرهەمەکانی == ژمارەیەکی زۆر [[وتار|وتاری]] لە (ژین، [[ڕۆژی نوێ]]، [[دەنگی مامۆستا]]، [[کاروان]])دا نووسیوە.<ref name=":0" /> '''ئەم بڵاوکراوانەیشی ھەن:<ref name=":0" />''' # [[حركة كردستان وأذربيجان التحررية]]، [[بەغدا|بغداد]]، ١٩٥٩ # [[سەرنجێک لە ئابووری ڕامیاری]]، [[چاپخانەی کامەرانی]]- [[سلێمانی]]، ١٩٥٩ # [[مێژووی نەژاد و پەیوەستەگی کورد]]، ١٩٦٩ (بە ھاوبەشی لەگەڵ [[قانع]]) # [[جوگرافیای کوردستان بە کورتی]]، [[چاپخانەی کامەرانی]]- [[سلێمانی]]، ١٩٥٩ # [[میللەتی کورد]]، [[چاپخانەی کامەرانی]]- [[سلێمانی]]، ١٩٧٠ # [[ئایین و باوەڕ لە کوردستانا]]، [[چاپخانەی کامەرانی]]- [[سلێمانی]]، ١٩٧٠ # [[ئینجیل- مزگێنی- پەیمانی نوێ]]، [[چاپخانەی ڕاپەڕین]]- [[سلێمانی]]، ١٩٧٢ (لەگەڵ [[قەشە یووسف پەری]]) # [[زمانی کوردی و ھونەری وەرگێڕان]]، [[چاپخانەی کامەرانی]]- [[سلێمانی]]، ١٩٧٧ # [[کورتەجوگرافیای کوردستان]]، [[سلێمانی]]، ٢٠٠٠ # [[جوگرافیای کوردستان]]، [[چاپخانەی خاک]]- [[سلێمانی]]، ٢٠٠١؛ ض٢، [[چاپخانەی شڤان]]- [[سلێمانی]]، ٢٠٠٥ # [[تۆماری تەمەن (١)|تۆماری تەمەن (١): گەشت]]، [[چاپخانەی ڕوون]]- [[سلێمانی]]، ٢٠٠٤ # [[تۆماری تەمەن (٢)|تۆماری تەمەن (٢): کوردستانی پەرتکراو- الكوردستان المجزأة]]، [[چاپخانە و ئۆفسێتی پرژە]]- [[سلێمانی]]، ١٩٩٢ # [[تۆماری تەمەن- ئەرشیف (٣)|تۆماری تەمەن- ئەرشیف (٣): خەرمان- شارا]]، [[چاپەمەنیی ئەزمڕ]]- [[سلێمانی]]، ٢٠٠٣ # [[تۆماری تەمەن (٤)|تۆماری تەمەن (٤): سووڕی ژیان]]، [[چاپەمەنیی ژیر]]- [[سلێمانی]]، ٢٠٠٣ # [[تۆماری تەمەن (٥)]]، [[چاپەمەنیی ڕوون]]- [[سلێمانی]]، ٢٠٠٥ # [[تۆماری تەمەن (٦)|تۆماری تەمەن (٦): پەیک]]، [[چاپەمەنیی ئەزمڕ]]- [[سلێمانی]]، ٢٠٠٦ # [[تۆماری تەمەن (٧)|تۆماری تەمەن (٧): ئاینستان]]، [[چاپەمەنیی ئەزمڕ]]- [[سلێمانی]]، ٢٠٠٦ # [[تۆماری تەمەن (٨)]]، [[چاپەمەنیی ئەزمڕ]]- [[سلێمانی]]، ٢٠٠٨ == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} o07e59wrh7gqe06hci6qno6fshp5zks 0 249610 1675110 1435091 2026-09-25T16:34:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675110 wikitext text/x-wiki {{تێک نەچێ|عەلی قازی}} '''میرزا قاسم عەلی''' ناسراو بە '''قازی عەلی''' (مردووی ١٩٣١) دادوەرێکی کورد و باوکی [[قازی محەممەد]]، دامەزرێنەر و سەرۆکی [[کۆماری کوردستان]] بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=قازی محەممەد، کوڕی قازی عەلی، لە بنەماڵەیەک کە ناوبانگی لە شاری مەھاباد بۆ|ناونیشان=https://test4.awadigital.de/k-person-single.php?personen_id=5|ڕێکەوت=١٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|ڕێکەوتی سەردان=٤ی ئازاری ٢٠٢٤|بڵاوکەرەوە=test4.awadigital.de|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٤ی ئازاری ٢٠٢٤|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240304171332/https://test4.awadigital.de/k-person-single.php?personen_id=5|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژیاننامە == قازی عەلی لە سەردەمی [[ئێرانی قاجاڕی|قاجاڕەکان]]دا لە [[مەھاباد]] لەدایک بوو. ئەو لە منداڵییەوە دەستی بە خوێندن کرد و لە زۆر شوێنی [[ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] وانەبێژی کردووە. ئەو لە ناوچەی [[موکریان]] بەھۆی زانستەکەی ناوبانگی دەرکردبوو، بە شێوەیەکی بەرچاو لەناو کۆمەڵگادا ناسرابوو. قازی عەلی ھاوسەرگیری لەگەڵ [[گەوھەرتاج خانم]]، کچی ئاغا شێر بەگ دەکات. ئاغا شێر بەگ سەرۆکی ھۆزی [[فەیزوڵڵا بەگ]] بوو. باوباپیرانی ئاغا شێر بەگ بۆ ماوەیەکی زۆر لە ڕێگەی شانشینییەوە حوکمڕانیی ناوچەی موکریانیان دەکرد. دوای ئەم ھاوسەرگیرییە، کچەکەی تری ئاغا شێر بەگ بە ناوی زوبەیدە خانم، لەگەڵ برای قازی عەلی، عەبدولحەسەن سەیفولقوزات ھاوسەرگیریی دەکات. قازی عەلی و گەوھەرتاج خانم پێش لەدایکبوونی [[قازی محەممەد]] چوار منداڵیان ھەبووە، کە سێ کەسیان لە منداڵیدا گیانیان لەدەستدا. منداڵی چوارەم خەدیجە بووە و دواتر قازی محەممەد لەدایک بووە. دواتر دەبنە خاوەنی دوو منداڵی تر بە ناوەکانی [[سەدری قازی]] (ئەبوولقاسم) و ئامینە خانم. گەوھەرتاج خانم لە ساڵی ١٩١٠ کۆچی دواییی کرد. دوای کۆچی دواییی گەوھەرتاج خانم، قازی عەلی ھاوسەرگیریی دووەمی لەگەڵ زیبا خانم، کچی شێخولسەلام دەکات. لەم ھاوسەرگیرییەوە کچێکیان دەبێت بە ناوی فاتمە. قازی عەلی لە ساڵی ١٩٣١دا کۆچی دواییی کرد.<ref>Seîd Humayûn (2006). Pêşewa Qazî Muhamed: bîranînên Seîd Humayûn bi alîkariya Haşim Selîmî. Doz, Stembol.</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|موکریان}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:کوردەکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان]] [[پۆل:خەڵکی مەھاباد]] [[پۆل:مردووانی ١٩٣١]] l34kgxdpr6ne8k298nqvhhhfrtbjv0d 0 250049 1675370 1665353 2026-09-26T01:23:22Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675370 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''سام بێھرێنس''' ({{بە ئینگلیزی| Sam Behrens، لەدایکبووی ٢٤ی تەممووزی ١٩٥٠}}) ئەکتەرێکی ئەمریکییە، و بەشداری لەچەندین [[ھۆڵیوود|فیلمی ئەمریکیدا]] کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٦ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|تەلەڤیزیۆن}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٥٠]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:جولەکەکانی سەدەی بیست و یەکی ئەمریکی]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی پیاوی ئەمریکیی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئاڵمانی]] ce2u92weiiha7k7v0ioyqpy3k5ucf9p 0 250288 1675346 1661932 2026-09-25T22:36:39Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، زمان-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1675346 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Friends.jpg }} '''قسەکردن''' [[ڕاگەیێنی|پەیوەندییەکی]] دەنگی مرۆڤە بە بەکارھێنانی [[زمان]]. ھەر زمانێک تێکەڵە [[دەنگناسی (زمانەوانی)|دەنگناسی]] دەنگی [[بزوێن]] و نەبزوێن کەڵک وەردەگرێت کە دەنگی وشەکانی پێکدەھێنن (واتە ھەموو وشەکانی ئینگلیزی دەنگیان جیاوازە لە ھەموو وشەکانی فەرەنسی، تەنانەت ئەگەر یەک وشەش بن، بۆ نموونە "ڕۆڵ" یان "ھۆتێل")، و بەکارھێنانی ئەو وشانە لە کاراکتەری مانادا وەک وشە لە [[وشەکان|فەرھەنگی]] زمانێکدا بەپێی ئەو سنووردارکردنە [[ڕستەناسی|ڕستەسازیانەی]] کە ئەرکی وشە وشەیییەکان لە ڕستەیەکدا بەڕێوەدەبەن. لە قسەکردندا، قسەکەران چەندین کردەی قسەکردنی بە مەبەستی جیاواز ئەنجام دەدەن، بۆ نموونە، ئاگادارکردنەوە، ڕاگەیاندن، پرسیارکردن، ڕازیکردن، ئاراستەکردن، و دەتوانن لە وتنەوە، پلەکانی دەنگی بەرز، و لایەنە نانوێنەرایەتییە یان پارازمانییەکانی تری دەنگدانەوە بەکاربھێنن بۆ گەیاندنی مانا. ھەروەھا لە قسەکردنیاندا، قسەکەران بەبێ مەبەست زۆر لایەنی پێگەی کۆمەڵایەتی خۆیان دەگەیەنن وەک ڕەگەز، تەمەن، شوێنی سەرچاوە (لە ڕێگەی [[شێوەزار|لەھجە]])، باری جەستەیی (ئاگاداری و خەواڵوویی، ھێز یان لاوازی، تەندروستی یان نەخۆشی)، باری دەروونی (ھەست یان مەزاج)، حاڵەتە فیزیکی-دەروونییەکان (ھۆشیاری یان سەرخۆشی، ھۆشیاری ئاسایی و حاڵەتەکانی ترانس)، پەروەردە یان ئەزموون و ھاوشێوەکانی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٠ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|زانست|لەشی مرۆڤ|زمان|کۆمەڵگا|فەلسەفە}} {{پۆلی کۆمنز|Speech}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{زمان-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:زمان]] [[پۆل:دەنگەکانی ئاژەڵان]] 0atv43lny5dps684t37kbnh73p4y5qy 0 250470 1675496 1512223 2026-09-26T07:35:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، کۆمپیوتەر-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1675496 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس |وێنە = Depths of Wikipedia logo.svg }} '''قووڵاییی ویکیپیدیا''' کۆمەڵێک ئەکاونتی سۆشیال میدیایە کە تایبەتە بە تیشک خستنە سەر ڕاستییەکانی [[ویکیپیدیا]]. ئەم ئەکاونتە لە [[ئینستاگرام]] لەلایەن ئانی ڕاوێردا لە ساڵی ٢٠٢٠ دروست کراوە و بەشێک لە بابەتەکانی ویکیپیدیای جۆراوجۆر لەسەر کۆمەڵێک بابەت بڵاودەکاتەوە. == دروستکردن == [[پەڕگە:Annie2023Wikimania.jpg|وێنۆک|ڕاوێردا لە ساڵی ٢٠٢٣ لە [[ویکیمانیا]]]] ئانی ڕاوێردا، پسپۆڕی ئەوکاتە لە زانستی دەمار لە زانکۆی میشیگان،<ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Stiernberg|یەکەم=Bonnie|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=How One Instagram Account Finds the Weirdest Stuff on Wikipedia|ناونیشان=https://www.insidehook.com/article/internet/how-one-instagram-account-finds-the-weirdest-stuff-on-wikipedia|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211031041642/https://www.insidehook.com/article/internet/how-one-instagram-account-finds-the-weirdest-stuff-on-wikipedia|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=InsideHook}}</ref> لە مانگی نیسانی ٢٠٢٠ ئەکاونتی ئینستاگرامی قووڵایی [[ئینستاگرام|ویکیپیدیای]] دروست کرد وەک پڕۆژەیەکی کەسی لەسەرەتای [[گشتگیربوونی ڤایرۆسی کۆرۆنای ٢٠١٩–٢٠|پەتای کۆڤید-19]],<ref name="NYT2022">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|دوایین=Kambhampaty|یەکەم=Anna P.|ڕێکەوت=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|سەردێڕ=Want to See the Weirdest of Wikipedia? Look No Further.|ئیش=[[The New York Times]]|ناونیشان=https://www.nytimes.com/2022/03/31/style/wikipedia-instagram-depths-annie-rauwerda.html|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20220331213300/https://www.nytimes.com/2022/03/31/style/wikipedia-instagram-depths-annie-rauwerda.html|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣١ی ئازاری ٢٠٢٢}}</ref> بەنیازی ئەوەی ڕاستییە جۆراوجۆرەکانی [[ویکیپیدیای ئینگلیزی]] لە نێوان ھاوڕێیاندا ھاوبەش بکات.<ref name="NYT2022"/> بەپێی وتەی ڕاوێردا، پڕۆژەکە ئیلھامێکی لە کۆلاجێک لە بڕگەکانی ویکیپیدیا وەرگرتووە کە بۆ زینی ھاوڕێی دروستی کردووە،<ref name=":1"/> و لە وێنەیەک لە وتارێکی ویکیپیدیا سەبارەت بە بڕینی مانگا.<ref name=":1"/> پێش دەستپێکردنی پڕۆژەکە حەزی لە ویکیپیدیا بووە، لە منداڵیدا کاتێکی بەسەر بردووە بۆ خوێندنەوەی و لەگەڵ ھاوڕێکانیدا تا قۆناغی ناوەندی و ئامادەیی کاتی لە ویکیپیدیا بەسەر بردووە.<ref name="mash">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Cavender|یەکەم=Elena|ڕێکەوت=٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=Travel down a Wikipedia rabbit hole with the mastermind behind DepthsOfWikipedia Instagram|ناونیشان=https://mashable.com/article/depths-of-wikipedia-instagram-tiktok-account|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20211026225359/https://mashable.com/article/depths-of-wikipedia-instagram-tiktok-account|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١|بڵاوکەرەوە=[[Mashable]]}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|تەکنۆلۆژیا|ژیاننامە|ڕۆژنامەوانی|کۆمیدیا}} {{پۆلی کۆمنز|Depths of Wikipedia}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} k5utl9powoxg55wmv9nrvp6hdzo6y9t 0 251667 1675273 1674116 2026-09-25T20:13:15Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1675273 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} {{زس}} '''فیلمی شەڕ''' [[چەشنی فیلم|چەشنێکی فیلمە]] کە پەیوەندی بە [[شەڕ|شەڕەوە]] ھەیە، بە شێوەیەکی گشتی باس لە [[ھێزی دەریایی|شەڕی دەریایی]]، [[ھێزی ئاسمانی|ئاسمانی]]، یان [[سپا|وشکانی]] دەکات، لەگەڵ دیمەنەکانی شەڕکردن کە ناوەندی دراماکەن. پەیوەندییەکی بەھێزی بە سەدەی بیستەمەوە ھەبووە. {{Sfn|Neale|2000}}<ref name="Manchel1990">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Manchel|یەکەم=Frank|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=BebEAji_wH4C&pg=PA200|سەردێڕ=Film Study: An Analytical Bibliography|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ١٩٩٠|بڵاوکەرەوە=Fairleigh Dickinson Univ Press|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٣٨٦-٣١٨٦-٧|پەڕە=٢٠٠}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|شەڕ|فیلم|مێژوو}} {{پۆلی کۆمنز|War films}} {{فیلم-کۆلکە}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:چەشنەکانی فیلم]] 7hz4muxgbgp4fjyzajoih021711fyjo 0 251898 1675387 1512169 2026-09-26T01:35:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە) 1675387 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Reading_High_School_(PA).jpg|وێنۆک|270x270پیکسڵ| بە ٥٬٤٩٨ خوێندکار لە ساڵی خوێندنی ٢٠٢١–٢٢، قوتابخانەی ئامادەیی باڵای ڕیدینگ لە ڕیدینگ، پێنسیلڤانیا، گەورەترین قوتابخانەی ویلایەتییە لە [[پێنسیلڤانیا]] و یەکێکە لە گەورەترین قوتابخانەکانی ویلایەتی لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] .]] '''قوتابخانەی دەوڵەتی''', '''قوتابخانەی گشتی''', یان '''قوتابخانەی حکومی''' قوتابخانەیەکی سەرەتایی یان ناوەندییە کە ھەموو خوێندکاران بەبێ بەرامبەر تێیدا دەخوێنن. ئەم جۆرە قوتابخانانە بە تەواوی یان بەشێکیان لە ڕێگەی [[باج|باجەوە]] پارەیان بۆ دابین دەکرێت و لەلایەن [[حکوومەت|حکومەتی]] ویلایەتەوە بەڕێوەدەبرێن. قوتابخانەکان کە لەلایەن دەوڵەتەوە پارەیان بۆ دابین دەکرێت، بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە ھەموو وڵاتێکی جیھاندا ھەن، ھەرچەندە گۆڕانکارییەکی بەرچاو لە پێکھاتە و بەرنامە پەروەردەیییەکانیاندا ھەیە. خوێندن کە حکوومەت پارەی بۆ دابین دەکرێت بەگشتی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی (تەمەن ٤ ساڵ تا ١٨ ساڵ) دەگرێتەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٩ی نیسانی ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|پەروەردە|ئابووری|وڵاتەکان|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Public schools}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ویلایەتە یەکگرتووەکان-کۆلکە}} bn5n3l80xebvh9s8oj765uz4hzxjwky 0 253006 1675286 1674011 2026-09-25T20:15:17Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675286 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization|name=فیدراسیۆنی نێونەتەوەیی ڕەخنەگرانی فیلم|native_name=فیدراسیۆنی نێونەتەوەیی ڕەخنەگرانی فیلم|native_name_lang=فەڕەنسی|named_after=|image=|image_size=|alt=<!-- see [[WP:ALT]] -->|caption=|map=<!-- map image -->|map_size=<!-- defaults to 250px -->|map_alt=|map_caption=|map2=<!-- second map image, if required -->|map2_size=|map2_alt=|map2_caption=|abbreviation=FIPRESCI|motto=|predecessor=|merged=<!-- Any other organizations with which the organization was merged -->|successor=|formation=٦ی حوزەیرانی ١٩٣٠|founder=<!-- or: | founders = -->|founding_location=[[ئەکادێمی پالاس]]، [[بروکسێل]]، [[بەلجیکا]]|extinction=<!-- or: | dissolved = --> <!--e.g. use {{end date and age|YYYY|MM|DD}}-->|merger=<!-- Other organizations (if any) merged to constitute the organization -->|type=ڕێکخراوی ڕەخنەگرانی فیلم|status=<!-- Organization's legal status and/or description (company, charity, foundation, etc) -->|purpose=<!-- or: | focus = --> <!--(humanitarian, activism, peacekeeping, etc)-->|professional_title=<!-- for professional associations -->|headquarters=[[میونشن]]، [[ئەڵمانیا]]|location=|coords=<!-- location's {{coord}}s -->|region=<!-- or: | region_served = --> <!--Any particular region or regions associated with or served by the organization-->|services=|membership=<!-- Usually the number of members -->|membership_year=<!-- Year to which membership number/data apply -->|language=ئینگلیزی، فەڕەنسی|sec_gen=<!-- Name of the organization's Secretary General (if post exists) -->|leader_title=سەرۆک|leader_name=ئەحمەد شەوقی|leader_title2=جێگرانی سەرۆک|leader_name2=پاولۆ کاسێلا، ئیلینا روباشێڤسکا|leader_title3=سکرتێری گشتی|leader_name3=کلاوس ئێدێر|leader_title4=جێگری سکرتێری گشتی|leader_name4=ئالین تاسکیان|board_of_directors=|key_people=|main_organ=<!-- or: | publication = --> <!--Organization's principal body (assembly, committee, board, etc) or publication-->|parent_organization=<!-- or: | parent_organisation = -->|subsidiaries=|secessions=|affiliations=|budget=|budget_year=|staff=<!-- Numbers and/or types of staff -->|staff_year=<!-- Year to which staff numbers/data apply -->|volunteers=<!-- Numbers and/or types of volunteers -->|volunteers_year=<!-- Year to which volunteer numbers/data apply -->|slogan=<!-- in quotemarks / inverted commas -->|website={{official URL}}|remarks=|formerly=<!-- Any former names by which the organization known -->|footnotes=}} '''فیدراسیۆنی نێونەتەوەیی ڕەخنەگرانی فیلم''' (کورتکراوە: '''''FIPRESCI''''') کۆمەڵێک ڕێکخراوی نەتەوەیین کە لە ڕەخنەگران و ڕۆژنامەوانی فیلمی پیشەگەر پێکهاتوون. ڕێکخراوەکان بۆ مەبەستی بانگەشەکردن و پەرەپێدانی کلتووری فیلمن. فیدراسیۆنەکە لە مانگی حوزەیرانی ١٩٣٠ لە [[بروکسێل]]، [[بەلجیکا]] دامەزراوە،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Historical background 1925–1945|ناونیشان=http://www.fipresci.org/about/history.htm|ڕەوشی ناونیشان=مردوو|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20101029105607/http://fipresci.org/about/history.htm|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠|ڕێکەوتی سەردان=٣١ی تەممووزی ٢٠١٠|وێبگە=fipresci.org|بڵاوکەرەوە=International Federation of Film Critics|df=dmy-all}}</ref> و ئەندامی لە زیاتر لە ٥٠ وڵاتدا هەیە. == مێژوو == لەگەڵ [[ھێرشی ڕووسیا بۆ ئوکراینا]]، ڕێکخراوەکان بڕیاری ئەوەیان دا کە هیچی دیکە بەشداری لەو فیستیڤاڵ و بۆنانە نەکەن کە لەلایەن حکومەتی ڕووسیا ڕێکخراون. لە پاڵ ئەوەدا بەشداری کۆنفرانسێکیان نەکرد لە [[سەنت پیتەرزبورگ]]، کە بۆ ئامانجی ئاشناکردنیان بوو بە فیلمە ڕووسییەکان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Ukrainian Letters|ناونیشان=https://fipresci.org/news/ukrainian-letters/}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|فەڕەنسا}} {{فیلم-کۆلکە}} {{فەڕەنسا-کۆلکە}} [[پۆل:ئەو ڕێکخراوانەی لە ١٩٣٠ دامەزراون]] [[پۆل:ڕێکخراوەکانی فیلم لە بەلجیکا]] lxsay158wnwn8g5zkyvkv1piv1nph7f 0 254422 1675029 1650776 2026-09-25T13:35:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675029 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادر زمە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قادر زمة}} <br>{{lang-en| Qadr Zma}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.68526| 44.39303}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قادر زمە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.68526| 44.39303 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شوان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٣١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادر زمە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری (١٢کم).<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قادر زمە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[تۆراغ، شوان|تۆراغ]]. * لە باشوورەوە گوندی [[وەلی پاشا]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[جانقزی خواروو]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[بیبانی گەورە]].<ref>https://www.openstreetmap.org/node/7983887509#map=13/35.6862/44.4012</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(١٣٤) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(١٣٥) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی شوان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 21hvhq0rokznd6mg5gotwlk93rzt8cr 0 254427 1675329 1650714 2026-09-25T22:33:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675329 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزلقایە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قزلقایة}} <br>{{lang-en| Qzlqaia}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.64253| 44.42794}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قزلقایە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.64253| 44.42794 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شوان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٦٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزلقایە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری (١٧کم).<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قزلقایە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[حەساری تەھا]]. * لە باشوورەوە گوندی [[کۆچەکی گەورە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[قادر عەلی]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[وەلی پاشا]].<ref>https://www.openstreetmap.org/way/820363312#map=13/35.6571/44.4490</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٥٨) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٨٧) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی شوان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] rr236w004cedj33mc3ft00e7i20shud 0 254428 1675031 1650775 2026-09-25T13:35:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675031 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادر عەلی | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قادر علي}} <br>{{lang-en| Qadr Ali}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.64667| 44.44472}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قادر عەلی''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.64667| 44.44472 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شوان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٧٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادر عەلی''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باشووری ڕۆژاوای شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری (١٦کم).<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قادر عەلی''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[قوڵیبەگ]]. * لە باشوورەوە گوندی [[گۆگجە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[ئۆمەر بەگ]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[قزلقایە]].<ref>https://www.openstreetmap.org/node/2488265827#map=13/35.6477/44.4613</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(١٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٣٧) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی شوان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] rgny9xf1boxy1ermhegmmmyfblj8i5d 0 254434 1675533 1644760 2026-09-26T10:33:06Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675533 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوڵیبەگ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قولیبک}} <br>{{lang-en| Qulibeg}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 35.73667| 44.43892}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوڵیبەگ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.73667| 44.43892 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شوان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٦٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوڵیبەگ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە ڕۆژاوای شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری (٣کم).<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قوڵیبەگ''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی عه‌لی به‌یان. * لە باشوورەوە گوندی [[دەرماناو]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[ڕێدار|ڕێدار+ جه‌وه‌ جه‌وه‌]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[بیراڵک]]+ کارێز.<ref>https://www.openstreetmap.org/node/2488265829#map=12/35.7553/44.4744</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٧٣) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە(٣٥١) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی شوان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] gfy8gy9wzhl3i4imf9mauyw8l6durio 0 254771 1675296 1673966 2026-09-25T20:16:57Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675296 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''ئەلکەریم''' یەکێکە لە [[ناوەکانی خودا لە ئیسلامدا|ناوەکانی خودا لەئیسلامدا]]، واتا بەڕێزی نیعمەت بەخش بە بەنداکانی و بێ ھەڵەو ناتەواوی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أسماء اللە الحسنی کما وردت فی القرآن الکریم والسنة|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/12383/أسماء-اللھ-الحسنی-کما-وردت-فی-القرآن-الکریم-والسنة|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref> == لەقورئاندا == {{قورئان|سوورەت=٨٢|ئایەت=٦|کوردی=ئەی مرۆڤ چی تۆی لە خشتە بردووە بە پەروەردگاری بەڕێزت.}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}} [[پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا]] 069k41vyyt8eyj82sjnje7mmov42tpp 0 254790 1675189 1512074 2026-09-25T19:34:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675189 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''ئەلقاھر''' یەکێکە لە [[ناوەکانی خودا لە ئیسلامدا|ناوەکانی خودا لەئیسلامدا]]، واتا بەتواناو دەستەڵاتدار بەسەر ھەموو شتێک دا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أسماء اللە الحسنی کما وردت فی القرآن الکریم والسنة|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/12383/أسماء-اللھ-الحسنی-کما-وردت-فی-القرآن-الکریم-والسنة|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref> == لەقورئاندا == {{قورئان|سوورەت=٦|ئایەت=١٨|کوردی= و خوای گەورە باڵادەستە بەسەر بەندەکانیداو ھەموویان ملکەچ و بێدەسەڵاتن لە ئاستیدا و خوای گەورە زۆر دانایەو زانیارییەکی وردی ھەیە.}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا]] b411my4lcjw7bbub1jmnyk01mf27lox 0 254800 1675025 1512025 2026-09-25T13:34:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675025 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} '''ئەلقادر''' یەکێکە لە [[ناوەکانی خودا لە ئیسلامدا|ناوەکانی خودا لەئیسلامدا]]، واتا بەتوانایە بەسەر ھەموو شتێکداو ھیچ ماندووی ناکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=أسماء اللە الحسنی کما وردت فی القرآن الکریم والسنة|ناونیشان=https://www.islamweb.net/ar/fatwa/12383/أسماء-اللھ-الحسنی-کما-وردت-فی-القرآن-الکریم-والسنة|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=www.islamweb.net|زمان=ar}}</ref> == لەقورئاندا == {{قورئان|سوورەت=٦|ئایەت=٣٧|کوردی= ئەی محمد- صلی اللە علیە وسلم - پێیان بفەرمە: خوای گەورە تواناو دەسەڵاتی ھەیە کە ئایەت و نیشانەو موعجیزەیەک بۆ ئەوان دابەزێنێ و بەچاوی خۆتان بیبینن بەڵام ئەگەر دایبەزێنێت و ئیمان نەھێنن ئەو کاتە مۆڵەتتان نادات و یەکسەر سزاتان ئەدات وەکو ئوممەتانی تر.}} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|قورئان}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ناوە پیرۆزەکانی خوا لە ئیسلامدا]] hdqq4zjbct83j6bimviq7gxfs973m0y 0 259095 1675245 1674851 2026-09-25T20:05:48Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675245 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''گوچی مانێ''' ({{بە ئینگلیزی|Gucci Mane}}؛ لەدایکبووی ١٢ی شوباتی ١٩٨٠ لە [[بێسێمەر، ئەلاباما]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ٢٠٠١ دەستی بە چالاکی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|3042771}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن|مۆسیقا}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Gucci Mane}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠]] [[پۆل:مۆسیقاژەنانی پیاوی ئەمریکی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ڕاپەڕە نێرە ئەفریقی-ئەمریکییەکان]] [[پۆل:بەڕێوەبەرانی پیشەسازی مۆسیقایی ئەمریکی]] [[پۆل:بازرگانانی ئەتلەنتا]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ڕاپەران لە ئەتلەنتا]] [[پۆل:ڕاپەرە ئەمریکییەکانی سەدەی ٢٠ەم]] [[پۆل:ئەو کەسانەی کە نەخۆشی دوو جەمسەرییان ھەیە]] cynyffwwpqn84owxnsrh0hq5ozo1atj 0 261160 1675295 1673968 2026-09-25T20:16:47Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675295 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''کەریم ئەلکەرێم''' ({{بە ئینگلیزی|Karim El-Kerem}}؛ لەدایکبووی ٢ی تشرینی دووەمی ١٩٨٧ لە [[بڕۆکلین]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە. لە ٢٠٠٧ دەستی بە چالاکی کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|2863319}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{پۆلی کۆمنز|Karim El-Kerem}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٧]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی فیلمە پیاوە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:ئەکتەرەکانی تەلەڤیزیۆنی پیاوی ئەمریکی]] [[پۆل:زیندووان]] f4yuadut7iey8rv4yspyyustslrbyy1 0 261161 1675291 1673973 2026-09-25T20:16:07Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675291 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{داتابۆکس}} '''کەریم پرینس''' ({{بە ئینگلیزی|Karim Prince}}؛ لەدایکبووی ٥ی ئابی ١٩٧٤ لە [[ئۆکلاند، کالیفۆرنیا]]) [[ئەکتەر]]ێکی [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکی]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٥ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|0697679}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|فیلم|ئەکتەران|ژیاننامە|ھونەرەکان|تەلەڤیزیۆن}} {{ئەکتەر-کۆلکە}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} [[پۆل:زنجیرەی تەلەفزیۆنی خەیاڵی زانستی ئەمریکی لە دەیەی ١٩٩٠]] ssv02ewnjunu4b5aajf2adkuu52w59g 0 266541 1675459 1539293 2026-09-26T05:45:46Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675459 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|ناو=ھوانگ ئین-یۆپ|وێنە=28052024 Hwang In Youp.png|ڕێکەوتی لەدایکبوون={{ڕۆژی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٩١|١|١٩}}|شوێنی لەدایکبوون=[[پارێزگای گیۆنگگی]]، [[کۆریای باشوور]]|نەتەوە=[[کۆری]]|citizenship=کۆماری کۆریای باشوور|خوێندنگە=کۆلێژی ژنانی فلیپین|پیشە=[[ئەکتەر]]، [[مۆدێل]]|باڵا=١٨٥سم|ئایین=[[مەسیحی]]|واژوو=Hwang In-youp signature.png|caption=ھوانگ لە ٢٠٢٤}} '''ھوانگ ئین-یۆپ''' ({{بە کۆری|황인엽}}، بە [[ھانجا]]: 黃寅燁)<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Hwang In-Youp {{!}} Actor|ناونیشان=https://www.imdb.com/name/nm11972842/|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=IMDb|زمان=en-US}}</ref> [[ئەکتەر]] و [[مۆدێل]]ێکی [[کۆریای باشوور]]ە لە ١٩ی کانوونی دووەمی ١٩٩١ لە [[پارێزگای گیۆنگگی]] لە [[کۆریای باشوور]] لە دایکبووە، ھوانگ ئین یۆپ لە ساڵانی خوێندنی ئامادەیی و [[کۆلێژ]]دا لە وڵاتی [[فلیپین]] ژیاوە و ھەر لەوێ [[بڕوانامە]]ی [[ھونەرە جوانەکان]]ی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Bachelor of Fine Arts {{!}} Faculty Arts Design Architecture {{!}} Study UNSW|ناونیشان=https://www.unsw.edu.au/study/undergraduate/bachelor-of-fine-arts1|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤|وێبگە=UNSW Sites|زمان=en}}</ref> بەدەست ھێناوە، لە [[زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی|زنجیرە درامایە]] دیارانەی کە بەشداری تێدا کردووە بریتین لە [[جوانی ڕاستەقینە]]<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Yeoshingangrim|ڕێکەوت=٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt13274038/|type=Comedy, Drama, Romance|ئەوانی تر=Moon Ga-young, Cha Eun-woo, Hwang In-Youp|بڵاوکەرەوە=Bon Factory Worldwide, Studio Dragon, Studio N|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> و [[دووبارە ١٨]]<ref>{{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Eitin Eogein|ڕێکەوت=٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.imdb.com/title/tt12846096/|type=Comedy, Drama, Fantasy|ئەوانی تر=Kim Ha-neul, Yoon Sang-Hyun, Lee Do-hyun|ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٤}}</ref> و چەندانی تر، ھوانگ ئین یۆپ لە ساڵانی ٢٠١٧ەوە دەستی بە کاری [[ھونەر]]ی کردووە و تا ئێستاش بەردەوامە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == {{پۆلی کۆمنز|Hwang In-yeop}} * {{HanCinema person|Hwang_In-yeop}} * {{IMDb name|11972842}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|کۆریا|کۆریای باشوور|ئەکتەران|تەلەڤیزیۆن|فیلم|ژیاننامە}} [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی فیلم لە کۆریای باشوور]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە تەلەڤیزیۆن]] [[پۆل:ئەکتەرە کوڕەکانی کۆریای باشوور لە سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:کوڕە مۆدێلەکانی کۆریای باشوور]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩١]] j72j05fn8kqgrl1l0rjurkuaksm7y8t 0 267881 1675339 1563194 2026-09-25T22:35:29Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، شیعە-کۆلکە، ئەفغانستان-کۆلکە) 1675339 wikitext text/x-wiki '''قزڵباش''' ({{langx|tr|Kızılbaş}}) کۆمەڵەیەکی [[تورکمان]] بوون،<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://www.academia.edu/43267006/Reflections_on_the_19_th_Century_Missionary_Reports_as_Sources_for_the_History_of_the_Kurdish_Kizilbash|سەردێڕ=Reflections on the 19 th Century Missionary Reports as Sources for the History of the (Kurdish) Kizilbash}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Syncretistic religious communities in the Near East : collected papers of the International Symposium "Alevism in Turkey and comparable sycretistic religious communities in the Near East in the past and present" : Berlin, 14-17 April 1995|ناونیشان=https://archive.org/details/syncretisticreli0000unse}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://hub.uoa.gr/wp-content/uploads/2023/08/Turkologentag-2023-program_2023-07-04_14-50-33-11.pdf|سەردێڕ=Turkologentag}}</ref><ref name=":0">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Van Bruinessen|یەکەم=Martin|سەردێڕ=The kurds and islam}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=National Geographic Magazine volume LIV number 4|پەڕەکان=٤٨٥}}</ref> ئەو ناوچانە لەژێر دەستی قزڵباشەکان بوون [[ئازەربایجان]]، [[کوردستان]]، [[ئێران]]، [[قەوقاز|قەفقاز]] و [[تورکیا|ڕۆژهەڵاتی ئەنادۆڵ]]، لە کۆتایی سەدەی پازدەهەمەوە گەشەیان کرد و بەدواوە بەشدارییەکی زۆریان لە دامەزراندنی [[سەفەوییەکان]] و [[خانەدانی ئەفشاری|ئەفشارییەکان]] کرد.<ref name=":0" /><ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Empires: Safavid and Qajar {{!}} Encyclopedia.com |ناونیشان=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/empires-safavid-and-qajar |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.encyclopedia.com}}</ref><ref name=":2">{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١|سەردێڕ=5.2: Safavid Empire |ناونیشان=https://human.libretexts.org/Courses/Lumen_Learning/Book%3A_History_of_World_Civilization_II-2_(Lumen)/05%3A_3%3A_Islamic_World/05.2%3A_Safavid_Empire |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=Humanities LibreTexts |زمان=en}}</ref><ref name=":3">{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Abbas I {{!}} Encyclopedia.com |ناونیشان=https://www.encyclopedia.com/people/history/iranian-history-biographies/abbas-i |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.encyclopedia.com}}</ref> [[پەڕگە:Banner of Safavid Qezelbash Special Forces.jpg|وێنۆک|ئەمەش ئاڵای قزڵباشەکان لە سەردەمی [[سەفەوییەکان]] دا]] ==مێژوو== سەرتا قزڵباشەکان لە [[شا ئیسماعیلی یەکەم|شا ئیسماعیل]] دەستی پێکرد کە بەخۆی قزڵباش بوو، قیزیلباش سوپایەکی بەهێزی بە شاهەکانی [[سەفەوییەکان|سەفەوی]] بەخشی و لە درێژکردنەوەی کایەکانی خانەدانەکەدا زۆر گرنگ بوو. قزڵباشەکان بە توندی تەرخان بوون بۆ [[سەفەوییەکان|ئیمپراتۆریەتی سەفەوی]] سوپایەکی بەهێز کە لە دژی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] چارەنووسساز بوون بۆ هێشتنی [[شیعە|مەزهەبی شیعە]] لە [[ئێران]] و [[عێراق]] و [[ئازەربایجان]] ،قزڵباشەکان زیاتر گرینگیان پێدرا لەلایەن [[شا ئیسماعیلی یەکەم]] و [[شا عەباسی یەکەم]] و [[نادر شا]]<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://projects.mcah.columbia.edu/nehasian/shahnamah/flash/text/safavid.pdf|سەردێڕ=The Safavid empire prospered under shah abbas I}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Abbas I {{!}} Biography, History, Architecture, & Significance {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Abbas-I-Safavid-shah-of-Persia |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|ناونیشان=https://archive.org/details/safavidiranrebir0000newm/page/n10/mode/1up?q=Qizilbash|سەردێڕ=Safavid Iran : rebirth of a Persian empire}}</ref> ==مانای ناوەکە== قزڵباش لە دوو وشەی [[زمانی تورکی|تورکی]] پێک هاتووە (kızıl و baş) وشەی(kızıl) بە مانای سوور دێت، و وشەی (baş) بە مانای سەر دێت، سەربازی [[سەفەوییەکان|سەفەوی]] ئەم ناوەیان وەرگرد چونکی [[سەرپۆش|سەرپۆشێکی]] سەربازیان هەبوو کە ڕەنگی [[سوور]] بوو، [[سەرپۆش|سەرپۆشەکە]] تایبەت بو بەوان، بە شێوەیەکی گاڵتە لە لایەن [[عوسمانییەکان]] پێیان دەگوترێت قزڵباش بەڵام ئەوان بە شانازییەوە بەخۆیان دەگوت قزڵباش<ref name=":5">{{بیرخستنەوەی وێب|سەردێڕ=Qizilbash history|ناونیشان=https://study.com/academy/lesson/qizilbash-history-beliefs-culture.html#:~:text=The%20Qizilbash%20were%20a%20group,reference%20to%20their%20red%20headdresses}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Qizilbash {{!}} Encyclopedia.com |ناونیشان=https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/qizilbash |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.encyclopedia.com}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Isma’il I {{!}} Biography, History, & Significance {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/biography/Ismail-I-shah-of-Iran |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥|وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|سەردێڕ=Christianity and Islam under the sultans|بڵاوکەرەوە=The Clarendon Press, Oxford|پەڕەکان=١٢٦|ناونیشان=https://archive.org/details/dli.ministry.11154/page/126/mode/1up?q=Kizilbash}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئەفغانستان|ئێران|ئیسلام|شیعە|تورکیا}} {{پۆلی کۆمنز|Qizilbash}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{شیعە-کۆلکە}} {{ئەفغانستان-کۆلکە}} [[پۆل:مێژووی تورکیا]] [[پۆل:مێژووی ڕۆژاوای ئاسیا]] 76wgo3mwl760ka1sbpl96cry25pwo4y 0 267961 1675463 1539298 2026-09-26T05:46:26Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675463 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''ھوانگ زیان فان''' ([[زمانی چینی|بە چینی]] :黄玻璠، [[پین-ین|پینین]]: Huáng Xiànfán) [[مێژووناس|مێژوونووس]] و یەکێکە لە پێشەنگەکانی [[مرۆڤناسی]] چینی. == ژیان == لە [[پارێزگا]]ی [[گوانگشی]] [[چین]] لەدایکبووە. [[باوک]]ی کارمەندێکی ھەژار بووە و شوێنی نیشتەجێبوونیان ناوچەیەکی گوندنشین بووە و نزیک لە لادێیەک. لە تەمەنی نۆ ساڵییەوە چووەتە قوتابخانە و مێژووی خوێندووە، خوێندنی سەرەتایی لە ھەمان شار تەواو کردووە. دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی گوانگشی و بەسەربردنی نۆ ساڵ لە زانکۆی ئاسایی پەکین، چووە پەکین بۆ خوێندنی مێژوو. لە ساڵی ١٩٣٢ بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە مێژوو لە زانکۆی ئاسایی پێکین وەرگرتووە و سێ ساڵ دواتر بڕوانامەی [[ماستەر]]ی لە قوتابخانەی مێژووی ھەمان زانکۆ وەرگرتووە. دوای بەدەستھێنانی بڕوانامەی ماستەر، چووە [[ژاپۆن]]. لە ساڵی ١٩٣٥ چووە قوتابخانەی [[مێژوو]]ی زانکۆی تۆکیۆ و دوای دوو ساڵ گەڕایەوە بۆ شارەکەی خۆی بۆ ئەوەی لە [[زانکۆ]]ی [[گوانگشی]] وانە بڵێتەوە. دوای چوار ساڵ وەک پرۆفیسۆری [[مێژوو]] چووە [[گوانگدۆنگ]] و لە وەزارەتی پەروەردە دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٣ تا ١٩٨٢ مامۆستا بووە لە فاکەڵتی مێژوو لە زانکۆی گوانگشی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٨ی ئازاری ٢٠٢٤}} {{تووڵی دەروازە|چین|ژیاننامە|مێژوو|سیاسەت}} {{پۆلی کۆمنز|Huang Xianfan}} [[پۆل:خەڵکی ژوانگ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٩٩]] [[پۆل:مردووانی ١٩٨٢]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی تۆکیۆ]] [[پۆل:مێژووناسەکانی کۆماری چین]] [[پۆل:وتارەکان بە بەستەرە دەرەکییە مردووەکان]] rwiibzo67r6xix7b4f62rpiea369m4b 0 269807 1675288 1673977 2026-09-25T20:15:37Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675288 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = کەرەشتە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = {{lang|fa|کرشته}} | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = [[پێڕستی شارەکانی ئێران|شار]] <!------ وێنەکان، ناسناو، دروشم ------> | وێنە = | قەبارەی_وێنە = 300px | شرۆڤەی_وێنە = دیمەنی شاری کەرەشتە | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!--- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ---> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |zoom=10 |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} | قەبارەی_نەخشە = 70px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شاری کەرەشتە''' | دەرزیی_نەخشە = Iran#Asia | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 270px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی کەرەشتە لە [[ئێران]]دا##جێگەی کەرەشتە لە [[ئاسیا]]دا | پۆتانەکان = {{coord|35|59|56|N|51|06|05|E|region:IR|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!--------------- شوێن --------------> | جۆری_دابەشکراو = [[پێڕستی دەوڵەتانی جیھان|وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|ئێران}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[پارێزگاکانی ئێران|پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو١ = [[پارێزگای تاران|تاران]] | جۆری_دابەشکراو٢ = [[شارستانەکانی ئێران|شارستان]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[شارستانی شەھریار|شەھریار]] | جۆری_دابەشکراو٣ = | ناوی_دابەشکراو٣ = | جۆری_دابەشکراو٤ = | ناوی_دابەشکراو٤ = <!---------- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = دامەزران | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!----- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ----> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = [[دەسەڵاتی شارەوان–ئەنجومەن|شارەوان–ئەنجومەن]] | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = <!----------- ڕووبەر ---------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-------------- بەرزایی -----------> | بەرزایی_بە_م = | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-------- ژمارەی_دانیشتووان -------> | ژمارەی_دانیشتووان = {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} | دانیشتووان_لە = {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}} | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!----------- کاتناوچە -------------> | کاتناوچە١ = [[یوو تی سی +٣:٣٠|+٣:٣٠]] ([[کاتی فەرمیی ئێران|کاتی ئێران]]) | جیاوازی١_لە_utc = | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!------ کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ----> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = | کۆدی_ناوچە = <!-- وێبگە، پەراوێزەکان ------------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''کەرەشتە''' ({{بە فارسی|کرشته}}) شارێکە لە [[پارێزگای تاران]]، [[ئێران]].{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|normal+|P1082}}|{{ئەگەر||{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| بەپێی ئاماری {{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}،}} ژمارەی دانیشتووانی {{#invoke:wd|property|normal+|P1082}} کەسە{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|references|P1540}}| {{#invoke:wd|property|references|P1540}} نێر و {{#invoke:wd|property|references|P1539}} مێن}}.{{#invoke:wd|references|P1082|10026773}}}}{{ئەگەر||{{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}{{#invoke:wd|qualifier|normal+|single|P1082|P585}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}} و چڕیی دانیشتووانی {{چڕیی دانیشتووان لە ویکیدراوە ٢}} کەسە لە ھەر کیلۆمەتری چوارگۆشەدا.|{{ئەگەر|| {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}| ڕووبەری شارەکە {{#invoke:wd|property|qualifier|normal+|P2046}}یە.}}}}<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی فارسی | سەردان = ٢٧ی ئابی ٢٠٢٤}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی شارەکانی ئێران]] * [[پێڕستی شارەکانی پارێزگای تاران]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پارێزگای تاران}} {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|شارەکان|ئێران}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:شارەکانی پارێزگای تاران]] j1km61qwg65za2ex5ep72xmr9g1q83z 0 271123 1675269 1674181 2026-09-25T20:12:43Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675269 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''هەستبزوێنی سیاسی''' ({{بە ئینگلیزی|Political thriller}}) بریتییە لە [[چەشنی فیلم|چەشنێکی فیلم]]. ئەم فیلمانە چیرۆکی پڕ لە گرژی و ئاڵۆزی سیاسی دەگێڕنەوە، زۆر جار پیلانگێڕی و گەندەڵی حکومی تێدا دەردەکەوێت.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ڕۆمانەکان|سیاسەت|فیلم}} {{فیلم-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} [[پۆل:چەشنەکانی فیلم]] [[پۆل:ھەستبزوێنەکان]] c69dsvil9q2zvanbxe96y100lfvblnr 0 272548 1675322 1660921 2026-09-25T22:19:10Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675322 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = دورس | settlement_type = شارەوانی و شار | image_skyline = {{Photomontage |position = center |photo1a = Panorama_of_Durres_Port.jpg |photo2a = Amphitheatre of Durrës 2013-09 005.jpg |photo2b = Torra ne Durres.jpg |photo3a = Albanian College of Durres.jpg |photo3b = Kisha_Durres_02.jpg |photo4a = Stare mury miejskie Durrës.jpg |photo4b = Amphitheatre_of_Durrës_01.jpg |photo5a = Drač,_panorama_náměstí.jpg |size = 300 |spacing = 2 |color = #FFFFFFu |border = 0 |foot_montage =}} | image_alt = | image_caption = '''لە سەرەوە بۆ خوارەوە، چەپ بۆ ڕاست''': دیمەنی گشتیی دورس، تاوەری ڤێنیز، مۆزایکێک لەنێو شانۆی گەورە، کڵێسای سانت ئاستی و پۆڵسی نێردراوی خودا، کۆلێژی ئەلبانی، شانۆی ئامفی، دیوارە کۆنەکان، گۆڕەپانی ئیلیریا. | image_flag = Flag of Durrës.gif | flag_alt = ئاڵای دورس | image_seal = [[پەڕگە:Stema e Bashkisë Durrës.svg|80px]] | seal_alt = نیشانی دورس | coordinates = {{Coord|41|18|48|N|19|26|45|E|type:adm1st_region:AL|display=inline,title}} | subdivision_name = [[ئەلبانیا]] | established_title = دامەزراندن | established_date = سەدەی حەوتەمی پێش زایین | unit_pref = Metric | area_blank1_title = شارەوانی<ref name="PV">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Porta Vendore |سەردێڕ=Pasaporta e Bashkisë Durrës |ناونیشان=https://portavendore.al/bashkia-durres/pasaporta-e-bashkise-durres/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210929124352/https://portavendore.al/bashkia-durres/pasaporta-e-bashkise-durres/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|زمان=sq |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref><ref name="municipalitiy area">{{بیرخستنەوەی وێب|بڵاوکەرەوە=Albanian Association of Municipalities (AAM) |سەردێڕ=Bashkia Durrës |ناونیشان=https://aam.org.al/en/bashkia-durres/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٩ی ئەیلوولی ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201205115305/https://aam.org.al/en/bashkia-durres/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ |زمان=sq |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | area_blank1_km2 = ٣٣٨٫٣٠ | area_blank2_title = یەکەی کارگێڕی | area_blank2_km2 = | population_as_of = ٢٠١١ | population_blank1_title = شارەوانی | population_blank1 = ١٧٥٫١١٠ | population_density_blank1_km2 = ٥١٧ | population_blank2_title = یەکەی کارگێڕی | population_blank2 = ١١٣٫٣٤٩ | population_demonym = ئەلبانی | timezone1 = CET | utc_offset = +٠١:٠٠ | postal_code_type = پۆست کۆدی ئەلبانیا | postal_code = ٢٠٠٠ | elevation_m = ٠ | website = {{URL|http://www.durres.gov.al|Durrës.gov.al}} | subdivision_type = وڵات }} '''دورس''' ({{IPAc-en|ˈ|d|ʊr|ə|s}} {{Respell|DUURR|əs}}) دووەم خاوەن زۆرترین دانیشتووانی شارە لە [[ئەلبانیا|کۆماری ئەلبانیا]] و [[ناوەندی شارستان|ناوەندی]] ناوچەی دورس و شارەوانی دورسە. یەکێکە لە کۆنترین شارەکانی ئەلبانیا.{{Sfn|Sedlar|2013}} نزیکەی ٢٥٠٠ ساڵ مێژووی تۆمارکراوی ھەیە. دەکەوێتە دەشتێکی تەخت بەدرێژایی کەناری دەریای ئادریاتیک لە نێوان دەمی ئێرزێن و ئیشێم لە گۆشەی باشووری ڕۆژھەڵاتی [[دەریای ئادریاتیک]]. کەشوھەوای دورس بە قووڵی کاریگەری کەشوھەوای وەرزیی دەریای ناوەڕاستی لەسەرە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.durres.gov.al/ durres.gov.al]{{Spaced ndash}}ماڵپەڕی فەرمی {{In lang|sq}} {{تووڵی دەروازە|ئەلبانیا|ئەورووپا|شارەکان|جوگرافیا}} {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Durrës}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:ناوچەکانی کۆماری ڤێنیز]] [[پۆل:پایتەختە پێشووەکان]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکان، دامەزرانی سەدەی ٧ەمی پ.ز]] [[پۆل:دامەزرانەکانی سەدەی ٧ەمی پ.ز]] [[پۆل:شارەکانی ئالبانیا]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] svy0m5tqgfztd9p4l0zf7tv562kx4ri 0 272719 1675055 1512045 2026-09-25T13:39:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپانیا-کۆلکە) 1675055 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''قازانج پێش سوو و باج''' ({{بە ئینگلیزی|Earnings before interest and taxes}}) کورتکراوەکەی EBIT ە، پێوەرێکی دارایییە کە قازانجی کۆمپانیایەک پێش دەرکردنی سوو و باج پیشان دەدات. ئەم پێوەرە یارمەتیدەرە بۆ بەراوردکردنی کارایی کۆمپانیاکان لە بوارە جیاوازەکاندا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئابووری|کۆمپانیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کۆمپانیا-کۆلکە}} byf7q4iqr4gsdnbyembe0g1cpglqyju 0 273468 1675289 1673975 2026-09-25T20:15:47Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675289 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''کەرێ''' ({{بە ئینگلیزی|Butter}}) فیلمێکی درامای ئەمریکییە لە ساڵی ١٩٩٨. لە ڕێکەوتی (١٩ی شوباتی ١٩٩٨) لە [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] بڵاوکرایەوە، و ماوەی فیلمەکە ١٠٥ خولەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|فیلم|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ھۆڵیوود|دەیەی ١٩٩٠|تەلەڤیزیۆن}} {{کۆلکە}} [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکانی دەیەی ١٩٩٠]] [[پۆل:فیلمەکانی دەیەی ١٩٩٠ کە بە زمانی ئینگلیزین]] [[پۆل:فیلمەکانی ١٩٩٨]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییە-ئەفریقییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەکشنییە ھەستبزوێنە ئەمریکییەکان]] [[پۆل:فیلمە ئەمریکییەکان دەربارەی تۆڵەسەندنەوە]] [[پۆل:فیلمە وروژێنەرە ئاکشنە ئینگلیزی-زمانەکان]] je2cvzm6wdry2nnc7ymdgbrwr5a8wjc 0 274815 1675436 1650664 2026-09-26T04:36:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675436 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوشتەپە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوشتبە }}<br>{{lang-en| Qushtapa }}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[شارەدێ]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.00193| 44.03827 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''شارۆچکەی قوشتەپە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.00193| 44.03827 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |سەردێڕ=Kurdistan Regional Government |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠١٢|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = بوون بە [[شارەدێ]] | ڕێکەوتی_دامەزران = ١٨٧٥ | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = بژار خدر | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = ٢٫٨٨ | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٩٦ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٨٠٠<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = قەراجی | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوشتەپە''' یەکێکە لە شارەدێیەکانی [[قەزای قوشتەپە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]]. قوشتەپە ناوەندی [[قەزای قوشتەپە]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = نەخشەی ھەرێمی کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ | نووسەر = ناوەندی زانیارییە مرۆییە ھاوبەشەکان | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124053955/https://www.kurdipedia.org/files/relatedfiles/2018/148438/0001.PDF?ver=131678453340000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = یەکە کارگێڕیەکانی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان، لەسەر ئاستی پارێزگا و قەزا و ناحیە و ژینگە گەڕەک/گوند | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/a212.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = دەستەی ئاماری حکوومەتی ھەرێمی کوردستان |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = رووپێوی دیمۆگرافی لە ھەرێمی کوردستان 2017 | ناونیشان = https://krso.gov.krd/content/upload/1/root/080519013929.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = IOM |زمان = [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣ | نووسەر = د.عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> شارەدێی قوشتەپە بەدووریی ٢١ کیلۆمەتر دەکەوێتە باشووری شاری [[ھەولێر]]، بەدووریی ٣٠ کیلۆمەتر دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[پردێ]].<ref> https://www.wishe.net/details.aspx?=hewal&jmare=18419&Jor=4</ref> == ناو == وشەی قوشتەپە وشەیەکی لێکدراوی [[زمانی تورکی]]یە، لە دوو وشەی(قوش + تەپە) پێکھاتووە، قوش بە واتای [[باڵندە]] یا [[چۆلەکە]] دێت و تەپەش بە واتای [[گرد]] دێت، ناوەکە بەسەر یەکەوە دەبێتە گردی باڵندە یا گردی چۆلەکە. گردێک لە ناو شارەدێی [[قوشتەپە]]دا ھەیە کە پێشتر ئەو گردە بۆ چاودێری کردنی رێگایەکان و ھەروەھا وەک نیشانەیەک بۆ رێبوارەکان بۆ دیارکردنی رێگاکان بە کارھاتووە, گردی لەم شێوەیە لە سنوری قەزای قوشتەپە زۆرن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = أصول أسماء المدن و المواقع العراقیة؛ الجزء الاول | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2019/369547.PDF?ver=132115590250000000 | نووسەر = جەمال بابان | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی شوباتی ٢٠٢٣ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20230224093119/https://www.kurdipedia.org/files/books/2019/369547.PDF?ver=132115590250000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قوشتەپە}} {{شار، شارۆچکە و شارەدێیەکانی ھەرێمی کوردستان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] snsq9mk81fbexv353u745mfxo1d85ov 0 276194 1675428 1512195 2026-09-26T04:34:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، لوبنان-کۆلکە) 1675428 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox|تەنیا کوردی=بەڵێ}} '''قوزەح''' یەکێکە لە گوندەکانی [[لوبنان]] لە ناوچەی بنت جبیل لە پارێزگای نەباتیە، ١٢٩ کم لە [[بەیرووت]] پایتەختی لوبنانەوە دوورە. بەرزییەکەی ٧٣٠ م لە ئاستی دەریاوە و درێژدەبێتەوە بە ڕووبەری ٥٤١ [[ھەکتار|ھێکتار]]. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}{{تووڵی دەروازە|لوبنان|جوگرافیا}} {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی|سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{لوبنان-کۆلکە}} fdz98uloxtth5flx682busbxyhtd02z 0 276243 1675442 1512200 2026-09-26T04:37:01Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (فیزیک-کۆلکە، تەکنۆلۆژیا-کۆلکە) 1675442 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[پەڕگە:Solex 99 30 padlock with keys (DSCF2659).jpg|وێنۆک|وێنەی قوفڵ و کلیلێک]] '''قوفڵ''' ئامێرێکی [[میکانیک]]ی یان [[ئەلەکترۆنیک]]ە کە بەھۆی شتێکی فیزیکی (وەک کلیل، کارتی کلیل، پەنجەمۆر، کارتی ئاڕ ئێف ئای دی، نیشانەی ئاسایش یان پارە) دەکرێتەوە، یان بە پێدانی زانیاری نھێنی (وەک ژمارە یان [[تێپەڕوشە]])، یان بە تێکەڵەیەک لەمانە، یان تەنھا لە یەک لایەنەوە دەکرێتەوە، وەک زنجیری دەرگا. کلیل ئامێرێکە کە بۆ کارپێکردنی قوفڵ بەکاردێت (بۆ داخستن یان کردنەوە). کلیلێکی ئاسایی پارچە کانزایەکی بچووکە کە لە دوو بەش پێکھاتووە: بەشی پێشەوە یان تیغ، کە دەخزێتە ناو کونی قوفڵەکەوە و جیاوازی دەکات لە نێوان کلیلە جیاوازەکان، و بەشی دواوە، کە دەرپەڕیوە بۆ ئەوەی بەکارھێنەر بتوانێت ھێز بەکاربھێنێت. لە سادەترین جێبەجێکردندا، کلیلێک یەک قوفڵ یان کۆمەڵێک قوفڵی ھاوشێوە دەکاتەوە، سیستەمێکی قوفڵ/کلیل کە ھەر قوفڵێکی ھاوشێوە پێویستی بە ھەمان کلیلی تایبەت ھەیە. '''کلیل''' وەک نیشانەیەکی ئاسایش خزمەت دەکات بۆ دەستگەیشتن بە ناوچەی داخراو؛ قوفڵەکان بۆ ئەوە دروستکراون کە تەنھا ڕێگە بە کەسانێک بدەن کە کلیلی دروستیان ھەیە بیکەنەوە و بچنە ژوورەوە. لە سیستەمە ئاڵۆزترەکانی قوفڵ/کلیلی میکانیکی، دوو کلیلی جیاواز، کە یەکێکیان بە کلیلی سەرەکی ناسراوە، قوفڵەکە دەکەنەوە. کانزا باوەکان بریتین لە [[مسی سپی|برۆنز]]، بڕۆنزی ڕووپۆشکراو، زیوی نیکڵ و پۆڵا. کردەی کردنەوەی قوفڵ بەبێ کلیل پێی دەوترێت ھەڵکردنی قوفڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Locks (security devices)}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|تەکنۆلۆژیا}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{فیزیک-کۆلکە}} {{تەکنۆلۆژیا-کۆلکە}} tvnrew3vgtz2eaak6c5myu89i0085kb 0 276244 1675444 1512202 2026-09-26T04:37:21Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کۆمپیوتەر-کۆلکە) 1675444 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{داتابۆکس}} '''قوفڵی پسوولە''' یان '''قوفڵی کارتی کلیل''' ({{بە ئینگلیزی|Keycard Lock}}) [[قوفڵ و کلیل|قوفڵێکە]] کە بە کارتی کلیل کاردەکات، کە کارتێکی پلاستیکی تەختە و لاکێشەیییە. کارتەکە زۆربەی کات، بەڵام نەک ھەمیشە، قەبارەی ھاوشێوەی [[کرێدت کارد]] ھەیە، واتە فۆرماتی ID-1. کارتەکە نەخشێکی فیزیکی یان دیجیتاڵی تێدایە کە میکانیزمی دەرگاکە قبووڵی دەکات پێش ئەوەی قوفڵەکە بکاتەوە. چەند جۆرێکی باوی کارتی کلیل لە بەکارھێناندان، لەوانە کارتی کونکراوی میکانیکی، بارکۆد، شریتی موگناتیسی، کارتی تێھێڵراوی تەلی ویگاند، کارتی زیرەک (کە چیپێکی ئەلیکترۆنی خوێندنەوە/نووسینی تێدایە)، ئاڕ ئێف ئای دی، و کارتەکانی نزیکبوونەوەی [[ئێن ئێف سی]]. کارتی کلیل زۆر جار لە [[ھۆتێل]]ەکان وەک بەدیلێک بۆ کلیلی میکانیکی بەکاردێت. یەکەم بەکارھێنانی بازرگانی کارتی کلیل بۆ بەرزکردنەوە و داگرتنی دەروازە لە شوێنی وەستانی ئۆتۆماتیکی ئۆتۆمبێل بوو کە بەکارھێنەران کرێی مانگانەیان دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Access control systems}} {{تووڵی دەروازە|کۆمپیوتەر}} {{کۆمپیوتەر-کۆلکە}} [[پۆل:دەرگاکان]] 240xzv9jc8w8cvay1kwqgfxw5ta95xg 0 276381 1675304 1673804 2026-09-25T20:18:17Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675304 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}}'''فڕانکی بەلجیکی''' ({{بە ھۆلەندی|Belgische frank}}) ({{بە فەڕەنسی|Franc belge}}) ({{بە ئەڵمانی|Belgischer Franken}}) [[دراو|دراوی]] [[بەلجیکا]] بووە لە [[١٨٣٢|ساڵی ١٨٣٢]] تا [[٢٠٠٢|ساڵی ٢٠٠٢]] کاتێک [[یۆرۆ]] بووە دراوی فەرمیی. دراوی کاغەز و دراوی ئاسنین بۆ ماوەیەکی ئینتقالی تا [[١ی ئازار|یەکەمی ئازاری]] [[٢٠٠٢]] لە دەستاودەست کردن بەردەوام بوون. فڕانک دابەشکراوە بەسەر ١٠٠ سانتیمدا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|بەلجیکا|ئابووری|دراوەکان|ئەورووپا}} {{بیرخستنەوەی ویکیی عەرەبی | سەردان = ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤}} {{پۆلی کۆمنز|Money of Belgium}} {{بەلجیکا-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} lnn9nhhb0593jdfpruuk6h0eqlw86db 0 277217 1675380 1512161 2026-09-26T01:34:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە، نژیاروانی-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675380 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{زانیاریدانی زانکۆ |ناو = قوتابخانەی قوبەھان{{ھن}}<small>Qubahan School</small>{{ھن}}<small>مدرسة قباهان</small> |ناوی خۆماڵی = |ناوی وێنە = Amedi Qobhan Madrasa ruins 01.jpg |قەبارەی وێنە = |وێنە_لێدوان = |سەردێڕ =دیمەنێک لە قوتابخانەی قوبەھان |ناوی لاتینی = |دروشم = |دروشم بە کوردی = |دامەزراندن = ١٥٣٤ |جۆر =[[ئیسلامی]] |پابەندبوون = |بودجە = |بەڕێوەبەر = |سەرۆکی زانکۆ = |خوێندکاران = |شار =[[ئامێدی]] |ویلایەت = |پارێزگا =[[پارێزگای دھۆک]] |وڵات =[[عێراق]] |ھێڵ = |کامپ = |یاریزانە وەرزشییەکان = |وەرزشەکان = |نازناو = |پابەندییەکان = |ماڵپەڕ = |لۆگۆ =}} '''قوتابخانەی قوبەھان''' لە شاری [[ئامێدی]]یە، یەکێکە لە قوتابخانە مێژوویی و شوێنەوارییەکانی [[عێراق]]، کە دەکەوێتە [[پارێزگای دھۆک]]، لە سەدەی سێزدەهەمدا دروستکراوە، هەروەها لە ساڵی ٩٤٠ کۆچی/١٥٣٤ی زایینی، تا ساڵی ٩٧٧ی کۆچی/١٥٧٠ز، لەلایەن سوڵتان حسێن وەلییەوە کاری نۆژەنکردنەوەی لەسەر ئەنجامدراوە، لە سەردەمی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی]].<ref>دليل الجوامع والمساجد التراثية والأثرية - ديوان الوقف السني في العراق - صفحة 304.</ref> == ناو == ناوی ئەم فێرگەیە لە وشەی [[زمانی عەرەبی]] (قبة)ەوە ھاتووە واتای [[گومبەز]]. لەبەرئەوەی لەو سەردەمەدا خوێندن و نووسین عەرەبی بووە زۆرتر وشەی عەرەبی بەکارھێنراوە، ھەروەھا ئەم فێرگەیە لەبەرئەوەی گومبەز(قبة)یەکی زۆر لە پێکھاتەی تەلارەکەیدا ھەبووە، ناویان ناوە قوبەھان، ئامڕازی کۆی(ان)ی [[زمانی کوردی]]یان خستووەتە سەر وشەی عەرەبی قبة. (قبھ + ان) بووەتە قوبەھان. == مێژوو == مێژووی ئەم قوتابخانەیە دەگەڕێتەوە بۆسەدەی شازدەھەم واتە ساڵانی "١٥٣٤"ی زایینی و بە دیاریکراوی لە سەردەمی "میر حسێن وەلی"، میری [[میرنشینی بادینان]] و بە فەرمانی ئەو میرە دروست کراوە. ئەم قوتابخانەیە وەک ناوەندێکی ئایینی و فێرکاری بۆ فێرکردنی زانستەکانی "ئایین، فەلسەفە و بابەتە کۆمەڵایەتییەکان" بەکارھاتووە و قوتابییان وانەی "ئایینی و زانستی و مرۆییان" تێدا خوێندووە. مەیدانی قوتابخانەکە و پلیکانە پێچاوپێچەکانی و پایە مەزن و نووسینە ھەڵکەندراوەکانی سەر بەردەکان، گەواھیدەری مێژووی گرنگن نەک تەنھا بۆ [[ئامێدی]] بەڵکوو بۆ تەواوی [[کوردستان]]. بەڵام لە ئێستادا بەشی زۆری قوتابخانەکە ڕووخاوە.<ref>https://knwe.org/KU/Details/6012{{بەستەری مردوو|url=https://knwe.org/KU/Details/6012 |date=تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ }}</ref> بیناکە چەندین قەوس و تاقی تێدایە لەگەڵ نووسینی بەشێوەی بەرز لەسەر دیواری خوێندنگەکە. پانیی خوێندنگەی قوبەھان (٢٥٫٣٠)مەتر و درێژییەکەی دەگاتە (٢٨)مەتر. لە ڕۆژئاوای تەلاری خوێندنگەکە بەرزییەکەی دەگاتە (٣٫٨٠)مەتر و فراوانیی دەرگەی (٢٫٨٠)مەترە. قوتابخانەکە لە بەردی کلس دروست کراوە و قوبەکانیش لە بەردی حەلانی سوور دروست کراون، ھەروەھا ئاوی سۆلاڤ سەرچاوەی ئاوی خوێندنگەکە بووە.<ref>https://www.rudaw.net/sorani/kurdistan/0706201913</ref> == جوگرافیا == {{Maplink|frame=yes |type=point|coord={{coord|37|06|00|N|43|29|07|E}}|title=Point|description=Description of point }} قوتابخانەی "قوبەھان" یەکێکە لە شوێنەوارە دێرینەکانی [[ھەرێمی کوردستان]] و دەکەوێتە سنووری [[قەزای ئامێدی]] لە بەشی باشووری ھاوینەھەواری سۆلاڤ لە سنووری [[پارێزگای دھۆک]]ی ناوچەی بادینان و لە ناو باخچە و دار و درختێکی چڕدا ھەڵکەوتووە.<ref>https://www.openstreetmap.org/node/2488237512#map=17/37.100001/43.486551</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|نژیاروانی|عێراق}} {{ئیسلام-کۆلکە}} {{نژیاروانی-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنەوارناسیی عێراق]] b50qckedtxmxog0ixuh6cuxdhzctn2h 0 277686 1675347 1545657 2026-09-25T22:36:49Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (سیاسەت-کۆلکە، فەلسەفە-کۆلکە) 1675347 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} [[File:Petrus_alphonsi_dialogues.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Petrus_alphonsi_dialogues.jpg|وێنۆک|وێنەیەکی سەدەی ۱۳یەم کە تێیدا جوولەکەیەک و مەسیحییەک خەریکی قسەملانێ نیشان دراون]] '''دیبەیت''' یا '''قسەملانێ''' بریتییە لە پرۆسەیەک کە تێیدا ئەغڵەب لە بەردەم ناوجیکەرێک و کۆمەڵێ گوێگرا، لە بابەت مژارێ یا کۆمەڵێ مژارەوە، لە چوارچێوەی ڕێوشوێن و ئادابی تایبەت بە خۆیا، وتار پێشکەش دەکرێ و، باسی جۆربەجۆر دەھێنرێتە پێشەوە و، بیروڕا دەگۆڕدرێتەوە. جۆرێ ڕابەشەڕدانە کە تێیدا ڕوانگە دژوەستاوەکان بۆ پشتیوانی لە بیروڕای خۆیان، ھەم [[بەڵگەھێنانەوە|بەڵگە دێننەوە]]، ھەمیش ھەوڵ ئەدەن بە بەکارھێنانی ھونەری [[ڕەوانبێژی]] و، بە ورووژاندنی ھەستی گوێگرەکان، قسەکەی خۆیان بسەپێنن. لە باری مێژوویییەوە، دیبەتەکان لە زۆر شوێنا بەڕێوە چووگن: لە چاوپێکەوتن و کۆبوونەوەگەلی جەماوەریدا، لە دامەزراوەگەلی ئاکادیمیکدا، لە تالارەکاندا، لە [[پەرلەمان|پەرلەمانەکاندا]] و، تەنانەت لە [[قاوەخانە|قاوەخانەکانیشدا]]. == سەرچاوەکان == * [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Debate Debate (enwiki)] {{پۆلی کۆمنز|Debating}} {{تووڵی دەروازە|سیاسەت|زانستی سیاسەت|فەلسەفە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{فەلسەفە-کۆلکە}} o8mhz4frr5avpxc9az4o2x2ffmc5h11 0 279455 1675054 1650757 2026-09-25T13:39:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675054 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قازانبڵاخ | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.37576| 44.50549}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قازانبڵاخ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.37576| 44.50549 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی لەیلان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قازانبڵاخ''' (''{{lang-ar| قازانبلاخ}})، ({{lang-en| Qazanbllakh }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی لەیلان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارەدێی [[لەیلان]] بە دووری (١٣)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قازانبڵاخ''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[چیمەنی گەورە]]. * لە باشوورەوە گوندی [[لەیلان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[خدربەگ شێخ موحەممەد]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[حەسەناوا، لەیلان|حەسەناوا]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قازانبڵاخ | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2488265835 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوورکرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٥٨) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٤٣) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی لەیلان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 86n08pdb2wg7fietv5o61moxza2oxgc 0 279564 1675041 1650766 2026-09-25T13:37:27Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675041 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادسیە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.31908| 44.27121}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قادسیە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.31908| 44.27121 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی تازەخورماتوو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٤٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) و [[زمانی تورکمانی|تورکمانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادسیە''' (''{{lang-ar| قادسیة}})، ({{lang-en| Qadsia }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی تازەخورماتوو]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارەدێی [[تازەخورماتوو]] بە دووری (١٥)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قادسیە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[قەتش تەپە]]. * لە باشوورەوە گوندی [[بەشیر]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە شارەدێی [[تازەخورماتوو]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[نەوافل]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قادسیە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/8882924636 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە [[کورد]] و [[عەرەب]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (-) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (-) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی تازەخورماتوو]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 1u94lj00m6ptmrvaqo7fy6nv915xm2s 0 279581 1675392 1650686 2026-09-26T01:36:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675392 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوتانی خەلیفە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.60142| 44.26623}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوتانی خەلیفە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.60142| 44.26623 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی یایچی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٦٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوتانی خەلیفە''' (''{{lang-ar| قوتان خلیفة}})، ({{lang-en| Qutan Khalifa }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی یایچی]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارەدێی [[یایچی]] بە دووری (٢٥)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قوتانی خەلیفە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[کەڵوڕی بنار]]. * لە باشوورەوە گوندی [[ھەنجیرە، یایچی|ھەنجیرە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[دارەمانی بچووک]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[مەرعی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قوتانی خەلیفە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2479362134#map=14/35.60156/44.26675 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٥٠) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٢١٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی یایچی]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] blkzcdfb6oi4vur46s258r780icl8kn 0 279640 1675391 1650687 2026-09-26T01:36:33Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675391 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوتانی بچووک | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.58550| 44.24529}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوتانی بچووک''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.58550| 44.24529 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی یایچی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٣٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوتانی بچووک''' (''{{lang-ar| قوتان الصغیر}})، ({{lang-en| Little Qutan }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی یایچی]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارەدێی [[یایچی]] بە دووری (٢٤)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قوتانی بچووک''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[قەزنەفەر]]. * لە باشوورەوە گوندی [[خەرابەی قوتان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[سەقزلی]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[قوشقایە، دووبز|قوشقایە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قوتانی بچووک | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2488265500#map=14/35.58571/44.24563 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٢٤٤) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٢٢٢) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی یایچی]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 715q42nfo5xh1aygpzz7yiixxlpr4hs 0 279641 1675393 1650684 2026-09-26T01:36:53Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675393 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوتانی گەورە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.56861| 44.22812}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوتانی گەورە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.56861| 44.22812 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی یایچی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٠٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوتانی گەورە''' (''{{lang-ar| قوتان الکبیر}})، ({{lang-en| Great Qutan }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی یایچی]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارەدێی [[یایچی]] بە دووری (٢١)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قوتانی گەورە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[خەرابەی قوتان]]. * لە باشوورەوە گوندی [[چراغ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[ھەنجیرە، یایچی|ھەنجیرە]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[ئیدریس تەمر]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قوتانی گەورە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/4560141236#map=14/35.56861/44.22804 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (-) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (-) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی یایچی]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] d8y2n7gagccdhoppn06k8x7in6ndwdd 0 279778 1675331 1650712 2026-09-25T22:34:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675331 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزلیار | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.46922| 44.2478}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قزلیار''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.46922| 44.2478 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی یایچی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٧٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزلیار''' (''{{lang-ar| قزلیار}})، ({{lang-en| Qzliar }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی یایچی]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارەدێی [[یایچی]] بە دووری (٥)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قزلیار''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[قەرەتەپە، یایچی|قەرەتەپە]]. * لە باشوورەوە شارەدێی [[یایچی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بڵاوە]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[قزلیاری تازە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قزلیار | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/11377158324#map=14/35.46833/44.24661 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٣١٢) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٥٥١) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی یایچی]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] mf420nd1309m0692te1z83agocauhaj 0 279779 1675332 1650711 2026-09-25T22:34:19Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675332 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزلیاری تازە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.46410| 44.23422}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قزلیاری تازە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.46410| 44.23422 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی یایچی]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٧٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزلیاری تازە''' (''{{lang-ar| قزلیار الجدیدة}})، ({{lang-en| New Qzliar }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی یایچی]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارەدێی [[یایچی]] بە دووری (٤)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قزلیاری تازە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[ئەبوسەباح]]. * لە باشوورەوە شارەدێی [[یایچی]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[قزلیار]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[کەساحیە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قزلیاری تازە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/9954313069 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (-) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (-) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی یایچی]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای کەرکووک}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] qjk8s8rtlvvqhu09fxq36br08kt5si4 0 280761 1675408 1661944 2026-09-26T01:39:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، قورئان-کۆلکە، ئیسلام-کۆلکە) 1675408 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}'''ئەبوو عەبدوڵڵا محەممەد کوڕی ئەحمەدی کوڕی ئەبووبەکر ئەنساری قورتوبی''' ({{Langx|ar|أبوو عبداللە القرطبی}}) (١٢١٤{{Spaced ndash}}٢٩ی نیسانی ١٢٧٣)<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Nasr|یەکەم=Seyyed Hossein|سەردێڕ="Commentator key [[The Study Quran]]|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠١٥|بڵاوکەرەوە=[[HarperOne]]|شوێن=San Francisco|بەستەری نووسەر=Seyyed Hossein Nasr}}</ref> زانایەکی [[موسڵمان]]ی [[سوننە]]ی [[ئەندەلوس]]ی و فیقھی [[مالیکی]] و [[زانستی تەفسیر|موفەسیر]] و [[فەرموودەناس]] و شارەزای [[زمانی عەرەبی]] بووە. لەلایەن زانایانی ناسراوی شاری [[کۆردۆبا (ئیسپانیا)|کۆردۆبای ئیسپانیاوە]] وانەی پێگوتراوە، بەناوبانگە بەتەفسیری قورئان کە ناسراوە بە بەتەفسیری قورتوبی. == ژیاننامە == لە سەدەی ١٣ لە [[کۆردۆبا (ئیسپانیا)|شاری قورتوبە]] (کۆردۆبای ئێستا)، [[ئەندەلوس]] لەدایک بووە. باوکی جووتیار بووە و لە کاتی ھێرشێکی ئیسپانیا لە ساڵی ١٢٣٠ گیانی لەدەستداوە. لە تەمەنی گەنجیدا بە ھەڵگرتنی گڵ بۆ بەکارھێنانی لە کۆفەدا بەشداری لە خێزانەکەیدا کردووە. خوێندنی لە قورتووبە (کۆردۆبا) تەواو کردووە، لە زانایانی بەناوبانگی کوڕی ئەبو حوجە و عەبدوڕەحمانی کوڕی ئەحمەد ئەشعەری خوێندوویەتی. دوای ڕووخانی کۆردۆبا لە ساڵی ١٢٣٦ بەرەو ئەسکەندەرییە بەڕێکەوت و لەوێ [[فەرموودە]] و [[زانستی تەفسیر|تەفسیری]] خوێند. پاشان گواسترایەوە بۆ قاھیرە و لە مونیا ئەبیلخوساوب نیشتەجێ دەبێت و تا کۆتایی ژیانی لەوێ بەسەر بردووە. بە بێگەردی و شێوازی ژیانی خۆبەزلزانی ناسراوە، لە ساڵی ١٢٧٣ لە شاری مونیا ئەبیلخوساوب [[زانستی تەفسیر|لە میسر]] بە خاک سپێردرا. گۆڕەکەی گواسترایەوە بۆ مزگەوتێک کە لە ساڵی ١٩٧١دا گۆڕستانێک لەژێر ناوی ئەودا دروست کرا، تا ئەمڕۆش کراوەیە بۆ سەردانکردن. == کتێبەکان == قورتوبی چەندین کتێبە لە زانستە جیاوازەکانی ئیسلام نوسیوە لەوانە: {{عەرەبی| * تفسیر القرطبی|الجامع لأحکام القرآن ھو کتاب جمع تفسیر القرآن کاملًا. * التذکرة بأحوال الموتی وأمور الآخرة. * التذکار فی أفضل الأذکار. * الأسنی فی شرح أسماء اللە الحسنی. * الإعلام بما فی دین النصاری من المفاسد والأوھام واجتھار محاسن دین الإسلام. * قمع الحرص بالزھد والقناعة. * المقتبس فی شرح موطأ مالک بن أنس. * اللمع اللؤلؤیة فی شرح العشرینات النبویة. }} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.muslimscholars.info/manage.php?submit=scholar&ID=70024 بایۆداتای لە MuslimScholars.info] * {{In lang|en}} [http://bewley.virtualave.net/ulum.html ھەڵبژاردەکان لە ناساندنی تەفسیر القورتوبی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111130205357/http://bewley.virtualave.net/ulum.html |date=٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١١ }} * {{In lang|fr}} [https://web.archive.org/web/20120517012749/http://www.at-tawhid.net/article-les-differentes-manieres-d-aborder-les-versets-ambigus-du-coran-al-qurtubi-78983770.html فەتوای ئەلقورتوبی سەبارەت بە ئایەت موتەشابیحات] * {{In lang|fr}} [https://web.archive.org/web/20110817030107/http://www.at-tawhid.net/article-la-spiritualite-de-l-adhan-al-qurtubi-75802901.html نھێنی ئەدھان لە نووسینی ئیمام القورتوبی] {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|ئیسلام|قورئان|مەغریب}} {{پۆلی کۆمنز|Al-Qurtubi}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{قورئان-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:ئیمامەکانی سوننە]] [[پۆل:زانا سونییە موسڵمانەکان]] [[پۆل:ئەشعەرییەکان]] [[پۆل:مردووانی ١٢٧٣]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٢١٤]] [[پۆل:زانایانی تەفسیر]] [[پۆل:عەرەبەکانی سەدەی ١٣یەم]] sjarq1498a69c4h9xzw6d52ihbmhcep 0 281343 1675440 1650660 2026-09-26T04:36:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675440 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوشقایە | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.58811| 44.19414}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوشقایە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.58811| 44.19414 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای دووبز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٠٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوشقایە''' (''{{lang-ar| قوشقایة}})، ({{lang-en| Qushqaya }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای دووبز]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[دووبز]] بە دووری (١٥)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قوشقایە''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[قەڵاھەربەت]]. * لە باشوورەوە گوندی [[چراغ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[قوتانی بچووک]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[تەلعەزیز]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قوشقایە | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/11332410921#map=14/35.58789/44.19713 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٢١٤) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٣٠٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی ناوەندی قەزای دووبز]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 7yn9mrfy0w06977m9nrjvw9gsslxa3r 0 282565 1675565 1650614 2026-09-26T10:38:26Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675565 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قۆدی چای | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.427| 44.02371}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قۆدی چای''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.427| 44.02371 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای دووبز]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٣٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قۆدی چای''' (''{{lang-ar| قودي جاي}})، ({{lang-en| Qodi Chai }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای دووبز]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[دووبز]] بە دووری (٤١)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قۆدی چای''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[خەرابەڕووت]]. * لە باشوورەوە گوندی [[عەتشانەی گەورە]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[مەنسوریە]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[ئەبوسەخڕە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قۆدی چای | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/11169802630#map=13/35.43088/44.02943 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[عەرەب]] و [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٩٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (-) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی ناوەندی قەزای دووبز]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 18eiux1t5oexv8c3t1m293221tn6aau 0 282637 1675037 1650770 2026-09-25T13:36:47Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675037 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادرباغر | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.71032| 44.27327}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قادرباغر''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.71032| 44.27327 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی پردێ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٠٩ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادرباغر''' (''{{lang-ar| قادرباغر}})، ({{lang-en| Qadrbaghr }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی پردێ]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[پردێ]] بە دووری (١٦)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> لە نزیک گوندەکە مەزارگەی بەناوبانگی (ئیمام عەکاش) ھەیە کە خەڵک سەردانی دەکەن، ھەروەھا دوو شوێنی شوێنەواریی پەیوەست بە گوندەکەوە ھەن، ئەوانیش شوێنی (کونەڕێوی و گردی گۆپتەپە). گوندی قادرباغر زەوییە بەرفراوانەکانی بۆ کشتوکاڵ ھەیە، بەتایبەتی بەروبوومی [[گەنم]] و [[جۆ]] نزیکەی ٣٨٠٠ دۆنمە کە بەشێکی ئاودێری و بەشەکەی تریش بە دێمی. == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قادرباغر''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[خوڕخوڕ]]. * لە باشوورەوە گوندی [[یارمجەی کۆن]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[بیرەسپانی گەورە]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[کتکەی تازە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قادرباغر | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2479362132 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == * دانیشتوانی گوندەکە لە ھۆزەکانی [[ساڵەیی]]، [[ھەمەوەند]] و [[جاف]] پێکدێن، لە ساڵی ١٩٨٦دا نزیکەی ٦٥ بنەماڵە لە گوندەکەدا دەژیان، پێش ئەوەی لەلایەن ڕژێمی [[سەددام حوسێن]]ەوە بڕووخێنرێت. * لە ڕابردوودا ئاوی سەرزەوی زۆر بوو لەم گوندەدا، کە دانیشتووانی ئەو گوندە [[برنج]]یان لێ دەچاند، کێڵگەی برنجی گەورەی وەک (باریکە و بانی ئاسیاو)، و ئەوانی تریش بە کێڵگە وەرزییە بەناوبانگەکانی وەک [[تەماتە]]، [[خەیار]]، [[باینجان]]، [[کولەکە]]، [[بامێ]]، [[فاسۆلیا]]، [[لۆبیا]]، [[سڵق]] و [[توور]] بەناوبانگە. * بە ناوچەیەکی گەشتیاری دادەنرێت بەھۆی بوونی مەزارگەی بەناوبانگی (ئیمام عەکاشا) کە سەردانکەران لە شارەکانی نزیک وەک [[کەرکووک]]، [[پردێ]]، [[ھەولێر]]، [[دووبز]]، و ئەوانی ترەوە دێنە ئەوێ، بەتایبەتی لە وەرزی [[بەھار]]دا کە قەرەباڵغی سەردانکەر دەبێت. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٤٩) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٢٤٧) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی پردێ]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] 5f8v881lhn211di4io0ueodi5xxyya5 0 283064 1675494 1650644 2026-09-26T07:35:12Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675494 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قووچ | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.73978| 43.90521}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قووچ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.73978| 43.90521 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سەرگەڕان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٨٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قووچ''' (''{{lang-ar| قوج}})، ({{lang-en| Quch }}'') یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی سەرگەڕان]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[سەرگەڕان]] بە دووری (٦)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == ناو == == جوگرافیا == گوندی '''قووچ''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[پیرەبات]]. * لە باشوورەوە گوندی [[سەرگەڕان]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[سەربەشاخ]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[سێ قوچان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = قووچ | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/11363755145 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> == مێژوو == == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٧٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٢٥٦) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی سەرگەڕان]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] nx592xxbdqt084elcj29qe02wqac8n4 0 283078 1675005 1674910 2026-09-25T12:34:57Z Dana Mohammed Othman 79005 بەسەرداچوونەوە 1675005 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:(دەربەندى گۆمى سیانان) دەربەندی گۆم}} {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = دەربەندی گۆم | ناوی_فەرمی = | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord= {{Coord| 35.78843| 43.95457}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی دەربەندی گۆم''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[باشووری کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.78843| 43.95457 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێم]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا| کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای کەرکووک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای دووبز]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی سەرگەڕان]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٤٧ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = | دانیشتووان_لە = | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }}'''دەربەندی گۆم یاخود دەربەندى سیانان (دەربەندى گۆمى سیانان)'''، (''{{lang-ar| دربند کوم}})، ({{lang-en| Darbandi Gom: Darbandi Gomi Siyanan}}'')، ''({{lang-en|Derbendî Gom: Derbendî Gomî Siyanan}}'')، یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی سەرگەڕان]]، [[قەزای دووبز]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[باشووری کوردستان]]، لە [[عێراق]]([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ماددەی ١٤٠ | ناونیشان = http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە باکووری شارۆچکەی [[سەرگەڕان]] بە دووری (١٤)کم.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> بەپێى ئینسایکلۆپیدیاى هەولێر و بەڵگەنامە کۆنەکانى پەیوەست بە سەرژمێرى گوندەکانى [[ناحیەی کەندێناوە|ناوچەى کەندێناوە]]/ [[مەخموور|مەخمور]]، لە سەردەمى هاتنى ئینگلیزەکاندا، دەربەندى گۆم، لە ڕووى ژمارەى دانیشتوانەوە گەورەترین گوندى سیانان بوو لە [[ناحیەی کەندێناوە|کەندێناوە]] بووە، ئەم گوندە بەر لە جێبەجێکردنى [[تەعریب|سیاسەتى تەعریب]]، بە شێک بووە لە [[ناحیەی کەندێناوە|ناحیەى کەندێناوە]]، [[قەزای مەخموور|قەزاى مەخمور]]، [[پارێزگای ھەولێر|پارێزگاى هەولێر]]، بەڵام بەهۆى دەوڵەمەندى گوندەکە بە نەوت، حکومەتى بەعس، لە چوارچێوەى [[تەعریب|پڕۆسەى تەعریب]] و گۆڕینى دیمۆگرافى ناوچەکە، ئەم گوندەى لە ڕووى ئیدارییەوە خستە سەر [[پارێزگای کەرکووک|پارێزگاى کەرکوک]].<ref name=":0" /> دواى ڕووخانى ڕژێمى بەعس لە ساڵى ٢٠٠٣، ئەم گوندە دوبارە لە لایەن خەڵکى گوندەکەى ئاوەدان کراوەتەوە. == دانیشتوان == دانیشتوانی ئەم گوندە لە نەتەوەی [[کورد]] پێکهاتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتوان لە باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (٥١٧) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتوانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتوانی ئەم گوندە (١٩٥) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتوانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 | ڕێکەوتی سەردان = ١ی ئایاری ٢٠٢٤ | نووسەر = دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == مێژوو == بنەماڵەى (عەلى خضر قادر ئاغا) کە بە بنەماڵەى ([[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|حەماغایی]]) ناسراون و ([[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|حەماغا]]) باپیرە گەورەی ئەم بنەماڵەیە بووە، ئەم بنەماڵەیە، دامەزرێنەرى ئەم گوندەن و لە کۆندا گەورە و ئاغاى ئەم گوندە و عەشیرەتى سیان بوونە، ئەم بنەماڵەیە ([[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|حەماغەییەکان]])، لەوانەبوونە کە پاڵپشتى (خانى لەپزێڕین)ـیان کردووە، بۆیە ڕوویا لە باشوور کردووە و سەرەتا لە ناوچەى ([[سەرسیان]]) گیرساونەتەوە و دواتر ڕوویان ناوچەی هەولێر کردووە و گوندى ([[ئیلنجاغ]])ـیان بنیاتناوە، دواتر بۆ ماوەیەک لە ناوچەى باشتەپە گوندێک بنیات دەنێن و ئینجا ڕوویان لە ناوچەى [[ناحیەی کەندێناوە|کەندێناوە]] کردووە و گوندى (دەربەندى گۆم)ـیان بنیاتناوە. بەڵام دواى مردنى (عەلى ئاغا) لە تەمەنێکى زوو، تەنها دوو کوڕى بچوکى بە ناوەکانى (عەزیز ئاغا و عثمان ئاغا) لە دواى خۆى بەجێهێشت، سەربارى بچوکی تەمەنیان، بەڵام بە هۆى خاکی بوون و خزم دۆستییان بە خۆشەویستى خزمانى عەشیرەتەکە و گوندەکەیان مانەوە، بەڵام دواى مردنى (عەلى ئاغا) بە هۆى بچوکى تەمەنی کوڕەکانی و خراپپبوونى بارودۆخى سیاسى و ئابورى ناوچەکە، بە هۆى جەنگ و ئاڵۆزییەکانى ناوچەکە و نەچوونە پاڵ هیچ ڕژێمێکى سیاسى بێگانە، ئەم بنەماڵەیە، بێ پاڵپشت مانەوە و دەسەڵاتى بنەماڵەکە بەسەر عەشیرەتەکە کەمبووەوە. (عەزیز ئاغا) کە برا گەورە بووە، پێنج کوڕى هەبووە بە ناوەکانى (حسین ئاغا، حمدامین ئاغا، حەماغا "ناوى (محەمەدە) و بەناوى[[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|"حەماغا]]"ى باپیرە گەورەیان کراوەتەوە"، داراغا، شێرزاد ئاغا). هەروەها پێنج کچیشى هەبووە بە ناوەکانى (کتان "دایکى شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادریە"، حەمدیە، نەجیە، خانێ، پەریخان). بەڵام عثمان ئاغا کە کوڕە بچوکى (عەلى ئاغا) بووە، ئەویش لە تەمەنێکى گەنجى کۆچی دوایی دەکات، دوو کوڕ بە ناوەکانى (محمد ئاغا،" بە ([[کاکە حەمە (محمد عوسمان عەلى ئاغا)|کاکە حەمە]]) ناسراوە و بەناوى "[[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|حەماغا]]"ى باپیرە گەورەیان کراوەتەوە"، شەمسەدین ئاغا)، و چوار کچىشى بە ناوەکانى (گولیخان، گوڵى سۆر، خچۆل، ئەیشان) هەبووە.<ref name=":0" /> هەر لەسەر دەستى ئەم بنەماڵەیە یەکەم قوتابخانە لە گوندەکە دەکرێتەوە. عەزیزى عەلى ئاغا، زۆر بە پەرۆش بووە بۆ داهاتووى منداڵانى سیان و گوندەکەى، حەزى نەکردووە دواکەوتوو و نەخوێندەوار بن، بۆیە لە یەکەمین ئەو ئاغایانەى ناوچەى کەندێناوە بووە، کە چۆتە هەولێر و داواى کردنەوەى قوتابخانەى بۆ گوندەکەى کردووە و دیوەخانى گوندەکەى کردۆتە قوتابخانە. بەم جۆرە یەکەم قوتابخانەى سەرەتایی لە ساڵى ١٩٥٥ لە گوندى دەربەندى گۆم کراوەتەوە.<ref name=":0" /> == '''<small>تەعریبکردنى گوندەکە</small>''' == ئەم گوندە دووجار بەر شاڵاوى تەعریبکردن کەوتووە خەڵکەکەى دەرکراون و گوندەکە سوتێندراوە. سوتانى یەکەمى گوندەکە بۆ هاتنى (حەرەس قەومىیەکان) و ساڵى ١٩٦٣ دەگەڕێتەوە، کە سێ هاوڵاتى گوندەکە بە ناوەکانى (حامد حەمەد عەبدوڵڵا " هاوسەرى حەمدییەى کچى عەزیز ئاغاى"، قادر عمر عەیشێ، خەلیفە کاخدر) شەهید دەکەن، هەرچى پیر و پەککەوتە و ژن و منداڵ گەنج و پیاوى گوندەکەش هەیە ڕاپێچى گرتوخانەى (موسەیەب) دەکرێن، هەرچى مەڕ و ماڵات و ماڵ و موڵکى گوندەکە هەیە، خراوتە ژێر چەپۆکى خێلە گەڕۆکە عەرەبەکان. ئەوانەى توانیبوویان لەو ڕەشەکوژییەى گوندەکە ڕزگاریان بێت، ڕوو لە هەولێر دەکەن، خەڵکە گیراوەکەش دواتر بە مەرجى ئەوەى کە ناوچەکە چۆڵ بکەن و نەگەڕێنەوە ئازاد کراون.<ref name=":0" /> بەڵام دواى گۆڕانى بارودۆخى سیاسى عێراق، لە ساڵی ١٩٦٧ خەڵکەکە دوبارە دەگەڕێنەوە گوندەکە و ئاوەدانى دەکەنەوە، بەڵام بۆ جارى دووەم دواى هەرەسهێنانی شۆڕشى ئەیلول، دوبارە لە ١٩٧٦ گوندەکە خاپور دەکرێت و تەواوی ماڵەکان دەڕوخێنرێن و خەڵکەکەى دەردەکرێن و ئاوارەی هەولێر دەبن. دواتر خەڵکى عەرەبى ناوچەکانى ناوەڕاستى عێراق دەهێنن و لە شوێنى دانیشتوانە ڕەسەنى گوندەکە نیشتەجێى دەکەن. == '''<small>عەشیرەتەکانى گوندەکە</small>''' == بەهۆى جوامێرى و خانەدانى و گەورەیی و بەخشندەیى بنەماڵەى (عەلی ئاغا)، چەندین بنەماڵەى تر هاتونەتە گوندەکە و شوێنیان بۆ دابینکراوە و وەک خەڵکێکى گوندەکە مامەڵەیان لەگەڵ کراوە و ئەوبنەماڵانەش خۆیان بە بەشێک لە گوندەکە زانیوە. هەروەها گوندەکە لانکەى لێقەوماوان و ڕەنجدەران بووە و هەمیشە دیوەخانى گوندەکە بە خەڵکى گوند و ڕێبواران ئاوەدان بووە، بێجگە لەوە کە عەشیرەتى سیان زۆرینەى بنەماڵەکانى ئەم گوندە پێکدەهێنن، بەڵام چەند بنەماڵەیەکىترى هەن کە سەر بە عەشیرەتەکانیترى ناوچەکەن و لە گوندى دەربەندى گۆم شوێنیان بۆ دابینکراوە و وەک خەڵکى ڕەسەنى گوندەکە مامەڵەیان لەگەڵ کراوە، وەک (لەک، قزلباشى، شێخەکانى بەرزنجى).<ref name=":0" /> == <small>'''پێشمەرگە و خەباتگێڕانى گوندەکە'''</small> == [[پەڕگە:خوێندنەوەى بەیان نامەى ١١ى ئازارى.jpg|وێنۆک|350x350px|خوێندنەوەى بەیاننامەى [[ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار|ڕێککەوتننامەى ١١ى ئازارى ١٩٧٠]]، گۆڕەپانى (کۆترى سەلام/هەولێر)، [[کاکە حەمە (محمد عوسمان عەلى ئاغا)|کاکە حەمە (محمد عثمان عەلى ئاغا]]) لەگەڵ سەرکردەى خوالێخۆشبوو مام قادر شۆڕش. لە ڕاستەوە (عزەت جەمال کۆیی، سەرکردە مام قادر شۆڕش، [[کاکە حەمە (محمد عوسمان عەلى ئاغا)|کاکە حەمە]] (گەنجەکەى دواوە کاکە حەمەیە کە لە ساڵی ١٩٦٩ لە تەمەنی ١٧ ساڵییەوە دەستى بە خەباتى سیاسى کردووە)، حەسەن ئەحمەد.[[پەڕگە:تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵەتوى بنارى قەند یل، بوڕهانى سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، کاکە حەمە و مەجید سۆفى.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|349x349پیکسڵ|ساڵی ١٩٨٢، دۆڵەتوى بنارى قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، وەستاوەکان لای ڕاستەوە (بورهان سەعید سۆفی، شەهید مەلا سلێمان، [[کاکە حەمە (محمد عوسمان عەلى ئاغا)|کاکە حەمە]]) دانیشتوو (مەجید سۆفی).]][[پەڕگە:بوڕهان_سەعید_سۆفى،_نەهرۆ_سەعید_سۆفى،_شەهید_سەردار_سەعید_سۆفى.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|277x277پیکسڵ|بوڕهان سەعید سۆفى، نەهرۆ سەعید سۆفى، شەهید سەردار سەعید سۆفى]]]] کورد بوونى خەڵکەکە و دەوڵەمەندى ناوچەکە بە نەوت و بوونى چەندین بیرى نەوت لە گوندەکەدا، بووەتە هۆکارى ئەوەى کە ئەم گوندە چەندینجار ڕووبەڕووى شاڵاوەکانى تەعریب و دەرکردن و ڕاگواستنى خەڵکەکەى ببێتەوە. بۆیە ڕۆڵەکانى ئەم گوندە هەر لە سەرەتاى شێستەکانەوە، لە ڕیزى پارتە کوردییەکان خەباتیان کردووە و بەشداریانکردووە لە ڕیزى شۆڕشەکانى کورد لە باشوردا، وەک شۆڕشى ئەیلو شۆڕشى نوێى گەلەکەمان، لەم ڕێگایەشدا چەندین ڕۆڵەى ئەم گوندە زیندانى کراوە و شەهید کراوە.<ref name=":0">دیبەگەیی، عەبدوڵڵا (١٩٩٣)، ''مێژووى عەشیرەتى سیان،'' چاوپێکەوتنى لەگەڵ مێژوونوسان و ڕیش سپى و ناودارانى عەشیرەتى سیان و بەتەمەنەکانى گوندى دەربەندى گۆمى سیانان و دەڤەرەکە. ڕۆژنامەى کوردستانى نوێ</ref> لە دیارترین پێشمەرگە و خەباتگێرانى ئەم گوندە پێکهاتووە لە ([[کاکە حەمە (محمد عوسمان عەلى ئاغا)|محمد عثمان على ئاغا]] "ناسراوە بە [[کاکە حەمە (محمد عوسمان عەلى ئاغا)|کاکە حەمەى]] کوڕى عوسمانى عەلی ئاغاى"، ڕەفعەت عەبدوڵا پیرداود "شەهید ڕێباز"، تەڵعەت خضر سەیفەدین، سلێمان عارەب ئیسماعیل "شەهید مەلا سلێمان"،شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادر (نەوەى عەلی ئاغاى)، بوڕهان سەعد سۆفى، شەهید سەردار سەعید سۆفى، نەهرۆ سەعید سۆفى، مەجید سۆفى حەمەد، ناسر دەروێش خدر، شاسوار ڕەسول، کانەبى عوسمان، حسن خضر احمد، احمد خضر احمد، شەهید محەمەد احمد تاژدین (نەوەى قادر براى عەلى ئاغا)یە ). <ref name=":0" /> [[پەڕگە:کەرتى ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ساڵی ١٩٨٢، لە دۆڵە توی بناری قەندیل (کاکە حەمە).jpg|ناوەڕاست|چوارچێوە|هەندێک لە پێشمەرگەکانى گوندى دەربەندى گۆم، لە کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ساڵی ١٩٨٢، لە دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، دووەم و سێیەم و چوارەم کەس لە لاى ڕاستەوە لە وەستاوەکان (بوڕهانی سەعید سۆفى، [[کاکە حەمە (محمد عوسمان عەلى ئاغا)|کاکە حەمە "کوڕى عوسمانى عەلى ئاغای]]"، شەهید مەلا سلێمان) و پێنجەم کەس (مەجید سۆفى)]] <gallery> پەڕگە:شەهید سەردارى سەعید سۆفى.jpg|alt=|شەهید سەردار سەعید سۆفى پەڕگە:شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادر.png|شەهید عەبدوڵڵا مەلا قادر پەڕگە:ڕەفعەت عەبدوڵڵا (شەهید ڕێباز).jpg|ڕەفعەت عەبدوڵڵا (شەهید ڕێباز) پەڕگە:شەهید مەلا سلێمان.jpg|شەهید مەلا سلێمان </gallery> == جوگرافیا == گوندی '''دەربەندی گۆمی''' ھاوسنوورە لەگەڵ: * لە باکوورەوە گوندی [[باشتەپە]]. * لە باشوورەوە گوندی [[قووچ]]. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[سەربەشاخ]]. * لە ڕۆژئاواوە گوندی [[جاستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = دەربەندی گۆمی | ناونیشان = https://www.openstreetmap.org/node/2488229307 |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی شوباتی ٢٠٢٣| نووسەر = openstreetmap |زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref> [[پەڕگە:دەربەندى گۆم ٢.jpg|دەربەندی گۆم، سەرگەڕان، دوبز، کەرکوک|ناوەڕاست|چوارچێوە]][[پەڕگە:دەربەندى گۆم.jpg|دەربەندی گۆم، سەرگەڕان، دوبز، کەرکوک|ناوەڕاست|چوارچێوە]] == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی سەرگەڕان]] * [[قەزای دووبز]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|جوگرافیا|عێراق|کوردستان|مێژوو}} {{گوندەکانی قەزای دووبز}} {{سەرچاوەکان}}{{DEFAULTSORT:(دەربەندى گۆمى سیانان) دەربەندی گۆم}} [[پۆل:پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای کەرکووک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]] bmkbiv39woesednppwpdmjes763thqr 0 283298 1675451 1650657 2026-09-26T04:38:31Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675451 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قولی بەگ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی شوان]]، [[قەزای کەرکووک]]، [[پارێزگای کەرکووک]]، [[ھەرێمی کوردستان]]، لە [[عێراق]] (بەشێک لە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]]ە).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |نووسەر=دکتۆر عبدوڵڵا غفور |سەردێڕ=جوگرافیای کوردستان |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٤ |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250124052556/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19922.PDF?ver=129815958210000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |نووسەر=دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |سەردێڕ=کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997 |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٤ |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240509082807/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014033100400797421&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ماددەی ١٤٠ |ناونیشان=http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٤ |زمان=[[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئایاری ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240509082804/http://www.com140.com/pdf/karkok%20morahalin.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> دەکەوێتە ڕۆژاوای شارەدێی [[ڕێدار]] بە دووری ٣ کیلۆمەتر.<ref>https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html</ref> == جوگرافیا == سنوورەکانی قولی بەگ: * لە باکوورەوە گوندی عەلی بەیان. * لە باشوورەوە گوندی دەرماناو. * لە ڕۆژھەڵاتەوە گوندی [[ڕێدار]] و جەوە جەوە. * لە ڕۆژاواوە گوندی [[بیراڵک]].<ref>https://www.openstreetmap.org/node/2488265829#map=12/35.7553/44.4744</ref> == مێژوو == لە پاش [[شاڵاوی ئەنفال]] ئەم گوندە خاپوور کرا، لەدوای [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣]]دا ئەم گوندە ئاوەدان کرایەوە. == دانیشتووان == دانیشتووانی ئەم گوندە سەرجەمیان [[کورد]]ن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |نووسەر=دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |سەردێڕ=پێکھاتەی نەتەوەیی دانیشتووان لە باشووری کوردستان |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٤ |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٩ی ئابی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240809161721/https://www.kurdipedia.org/files/books/2010/19861.PDF?ver=129816712610000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> لە سەرژمێری دانیشتووانی ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە ٧٣ کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |نووسەر=دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |سەردێڕ=گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتووانی عێڕاقدا - ١٩٥٧، |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٤ |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * لە سەرژمێری دانیشتووانی ساڵی ١٩٧٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتووانی ئەم گوندە(٣٥١) کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |نووسەر=دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور |سەردێڕ=گوندەکانی باشووری کوردستان لە سەرژمێری دانیشتووانی عێڕاقدا - ١٩٧٧ |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕێکەوتی سەردان=١ی ئایاری ٢٠٢٤ |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]] |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> مێژووی گوندی قوڵی بەگ پەیوەستە بە مێژووی فراوانی گەلی کورد لە دەڤەری کەرکووک. ناوی گوندەکە بە ناوی قولی بەگ ناونراوە، کە پێدەچێت سەرکردەیەکی دیاری ناوچەکە بوو بێت و ڕۆڵێکی گرنگی ھەبووبێت لە بەڕێوەبردنی خۆجێی و چارەسەرکردنی ناکۆکی و پاراستنی ناوچەکە. گوندی قولی بەگ وەک زۆرێک لە گوندەکانی تری شوان و ناوچەکانی دەوروبەری پەیوەندییەکی بەھێزی بنەماڵەیییان ھەبووە. لە کۆتایی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوو گوندەکە و ناوچەکانی دەوروبەری ڕاستەوخۆ کەوتنە ژێرکاریگەری ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی حکوومەتی عێراقی و کە دژی گوندە کوردنشینەکان ئەنجامدرا. گوندی قولی بەگ بە تەواوی خاپور کرا، و ھەروھا دانیشتووانەکەی ئاوارە بوون بۆ ئۆردوگاکانی دەوروبەری شاری ھەولێر. دوای ڕووخانی ڕژێمی سەدام حسێن لە ساڵی ٢٠٠٣، ھەندێک خێزان گەڕانەوە بۆ گوندەکە و بە کاری ئاژەڵداری و کوشتوکاڵەوە خەریکن. == ئەمانەش ببینە == * [[ناحیەی شوان]] * [[قەزای کەرکووک]] * [[پارێزگای کەرکووک]] * [[پێڕستی گوندەکانی پارێزگای کەرکووک]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} 04tm1rrjbjkebcyrp15yk8kpo9o66ng 0 283338 1675250 1674845 2026-09-25T20:06:38Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675250 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''گووگڵ تراڤڵ'''، کە پێشتر بە '''گووگڵ تریپس''' ناسرابوو، خزمەتگوزارییەکی پلاندانانی گەشتە کە لەلایەن [[گووگڵ]]ەوە گەشەی پێدراوە. لە سەرەتادا وەک ئەپڵیکەیشنێکی مۆبایل لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦دا بۆ [[ئەندرۆید]] و [[ئای ئۆ ئێس]] دەستی بەکار کرد، کە لە ٥ی ئابی ٢٠١٩دا داخرا.<ref name="keyword">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://blog.google/products/trips/see-more-plan-less-try-google-trips/ |سەردێڕ=See more, plan less – try Google Trips |دوایین١=Frank |یەکەم١=Stefan |وێبگە=The Keyword |ڕێکەوت=١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦|ڕێکەوتی سەردان=٢٢ی ئابی ٢٠١٨}}</ref> ئێستا خزمەتگوزارییەکە تەنھا لەسەر ماڵپەڕەکە بەردەستە. == مێژوو == ئەپڵیکەیشنی مۆبایلەکە لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠١٦دا بۆ ئەندرۆید و ئایئۆئێس دەستی بەکار کرد. گووگڵ لە ئایاری ٢٠١٩دا ڕای گەیاند کە ئەرکی کۆمپیوتەری مێزی بۆ پلاندانانی گەشت دابین دەکات و ھەندێک لە تایبەتمەندییەکانی پلاندانانی گەشت لەناو [[گووگڵ ماپس]] تێکەڵ دەکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.blog.google/products/flights-hotels/planning-trip-google-can-help/ |سەردێڕ=There's an easier way to plan and organize your trips—here's how |یەکەم١=Richard |دوایین١=Holden |ڕێکەوت=١٤ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=The Keyword |ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩}}</ref> لە حوزەیرانی ٢٠١٩دا، گووگڵ ڕای گەیاند کە پشتگیری گووگڵ تریپس لە ٥ی ئابی ٢٠١٩دا کۆتایی پێدێت. دواتر بەکارھێنەران ڕەوانەکران بۆ بەکارھێنانی ماڵپەڕی گووگڵ تراڤێڵ بۆ پلاندانانی گەشتەکانیان.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://support.google.com/travel/answer/9337634 |سەردێڕ=Use Google Trips app features in Google Search & Maps |وێبگە=Google Trips Help |بڵاوکەرەوە=Google Inc. |ڕێکەوتی سەردان=٤ی حوزەیرانی ٢٠١٨|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی ئایاری ٢٠٢١|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210512150907/https://support.google.com/travel/answer/9337634 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ئینتەرنێت}} [[پۆل:خزمەتگوزارییەکانی گووگڵ]] fgmjgq9j73xw2suwarboru18vn2t1dx 0 283369 1675287 1674004 2026-09-25T20:15:27Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1675287 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}}'''فیتنەی کوژرانی عوسمان'''، '''فیتنەی گەورە''' کە بە '''فیتنەی یەکەم''' ناسراوە، کۆمەڵێک نائارامی و پشێوی و ململانێیە کە بووە ھۆی کوشتنی خەلیفە [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمانی کوڕی عەفان]] لە ساڵی ٣٥ی کۆچی، و دواتر بووە ھۆی ناکۆکی و شەڕ لە سەرانسەری خەلافەتی [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|عەلی کوڕی ئەبوو تالیب]]، و یەکەم شەری ناوخۆی موسڵمانانە. ئەو فیتنەیە کاریگەرییەکی زۆری ھەبوو لەسەر گۆڕینی ڕەوتی [[مێژووی ئیسلام]]ی، بۆ یەکەم جار موسڵمانان سەرقاڵ بوون بەخۆیانەوە و وازیان لەجیھاد ھێنا، و ھەروەھا بووە ھۆی ململانێی تائیفی لەنێوان موسڵمانان و دەرکەوتنی [[خەواریج]] کە داوای چاکسازی و گۆڕینی دەسەڵاتداریان دەکرد، لەگەڵ دەرکەوتنی سەبەئییەکان کە زیادەڕەویان دەکرد لە خۆشویستن و پیاھەڵدانی [[ئەھلولبەیت|ئالوبەیت]]. کاریگەرییەکانی ئەو ململانێیە بریتی بوون لە کوشتنی ژمارەیەکی زۆر لە ھاوەڵان، دیارترینیان [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمانی کوڕی عەفان]] [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|و عەلی کوڕی ئەبوو تالیب بوون]]. لە دیارترین گۆڕانکارییەکانی ئەو سەردەمە کۆتایی سەردەمی [[خەلافەتی ڕاشیدون|خەلافەتی ڕەشیدون]] و خەلافەتی شورا و دامەزراندنی [[دەوڵەتی ئەمەوی|دەوڵەتی ئومەوی]] و سەرھەڵدانی خەلافەتی بۆماوەیی بوون. == ھەروەھا سەیری بکە == * [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمان بن عەفان]]. * [[عەلی کوڕی ئەبووتاڵیب|عەلی بن دەبی تالیب]]. * [[شەڕی جەمەل]]. * [[شەڕی سەفین|شەڕی سەفیم]]. * مەزھەبی یاخیبوو * غیلان زەبی * حەمران بن ئەبان == ئاماژە دەرەکییەکان == * [http://islamstory.com/ar/قصة-الفتنة چیرۆکی فیتنە - ماڵپەڕی چیرۆکی ئیسلام - د.] [http://islamstory.com/ar/قصة-الفتنة ڕاغب ئەلسەرجانی.] * ئینسایکلۆپیدیای سادەکراوی مێژووی ئیسلامی - د. ڕاغب ئەلسەرجانی == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} ==کتێبنامە== * {{Cite encyclopedia|url=https://archive.org/details/princetonencyclo0000unse/mode/2up|title=Ali b. Abi Talib (ca. 599–661)|encyclopedia=The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought|publisher=Princeton University Press|year=2013|isbn=978-0691134840|editor-last=Bowering|editor-first=Gerhard|editor-last2=Crone|editor-first2=Patricia|editor-last3=Kadi|editor-first3=Wadad|editor-last4=Mirza|editor-first4=Mahan|editor-last5=Stewart|editor-first5=Devin J.|editor-last6=Zaman|editor-first6=Muhammad Qasim}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین١=Donner|یەکەم١=Fred M.|بەستەری نووسەر=Fred Donner|سەردێڕ=Muhammad and the Believers, at the Origins of Islam|ڕێکەوت=٢٠١٠|بڵاوکەرەوە=[[Harvard University Press]]|ژپنک=٩٧٨-٠-٦٧٤-٠٥٠٩٧-٦|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=YM8RBAAAQBAJ}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|author-last=Gibbon |author-first=Edward |سەردێڕ=The History of the Decline and Fall of the Roman Empire |شوێن=New York |بڵاوکەرەوە=Fred de Fau and Co. Publishers |ساڵ=١٩٠٦}} * {{Cite encyclopedia |year=2003 |title=The New Encyclopedia of Islam |publisher=[[AltaMira Press]] |url=https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas |editor-last=Glassé |editor-first=Cyril |series=Revised Edition of the Concise Encyclopedia of Islam |isbn=978-0-7591-0190-6 |url-access=registration}} * {{cite encyclopedia |title=Ali ibn Abi Talib |encyclopedia=Encyclopaedia of Islam, Three |publisher=Brill Online |url=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/ali-b-abi-talib-COM_26324 |access-date=29 March 2013 |last=Gleave |first=Robert M. |date=2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130402034949/http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/ali-b-abi-talib-COM_26324 |archive-date=2 April 2013 |url-status=live}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Holt |یەکەم= P. M. |نووسەر٢= Bernard Lewis |بەستەری نووسەر٢= Bernard Lewis |سەردێڕ= Cambridge History of Islam, Vol. 1 |ساڵ= ١٩٧٧|بڵاوکەرەوە= Cambridge University Press |ژپنک= ٠-٥٢١-٢٩١٣٦-٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Lapidus|یەکەم= Ira |سەردێڕ= A History of Islamic Societies |بڵاوکەرەوە= Cambridge University Press |ساڵ= ٢٠٠٢| edition = 2nd |ژپنک= ٩٧٨-٠-٥٢١-٧٧٩٣٣-٣}} * {{EI2|last=Levi Della Vida|first=G.|author-link=Giorgio Levi Della Vida|title=Khāridjites|pages=1074–1077|volume=4|url=http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_COM_0497}} * {{The Prophet and the Age of the Caliphates |edition = 3rd}} * {{cite encyclopedia |author-last=Lecker |author-first=M. |title=Ṣiffīn |encyclopedia=Encyclopaedia of Islam |edition=2nd |editor1-first=P. |editor1-last=Bearman |editor2-first=Th. |editor2-last=Bianquis |editor3-first=C.E. |editor3-last=Bosworth |editor4-first=E. |editor4-last=van Donzel |editor5-first=W.P. |editor5-last=Heinrichs |url=http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_SIM_7018 |year=2012 |doi=10.1163/1573-3912_islam_SIM_7018 |isbn=978-9004161214}} * {{Cite encyclopedia|year=2021|title=Siffin|encyclopedia=Encyclopaedia of Islam|publisher=Brill Reference Online|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/siffin-SIM_7018?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&s.q=%E1%B9%A2iff%C4%ABn|last=Lecker|first=M.|edition=2nd}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Lewis |یەکەم= Bernard |بەستەری نووسەر= Bernard Lewis |سەردێڕ= Arabs in History |ناونیشان= https://books.google.com/books?id=FPJv_0EfVhIC |ساڵ= ٢٠٠٢|بڵاوکەرەوە= [[Oxford University Press]] |شوێن= Oxford |ژپنک= ٩٧٨-٠١٩١٦٤٧١٦١}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین= Madelung |یەکەم= Wilferd |بەستەری نووسەر= Wilferd Madelung |سەردێڕ= The Succession to Muhammad: A Study of the Early Caliphate |بڵاوکەرەوە= Cambridge University Press |ساڵ= ١٩٩٧|ژپنک= ٠-٥٢١-٦٤٦٩٦-٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mavani|یەکەم=Hamid|ناونیشان=https://archive.org/details/religiousauthori0000mava/mode/|سەردێڕ=Religious Authority and Political Thought in Twelver Shi'ism: From Ali to Post-Khomeini|بڵاوکەرەوە=Routledge|ساڵ=٢٠١٣|ژپنک=٩٧٨-٠٤١٥٦٢٤٤٠٤}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Tabatabai|یەکەم=Muhammad Husayn|سەردێڕ=Shi'ite Islam|بڵاوکەرەوە=State University of New York Press|ساڵ=١٩٧٧|ژپنک=٩٧٨-٠٨٧٣٩٥٢٧٢٩|پەڕەکان=٥٢, ٥٣|translator-last=Nasr|translator-first=Hossein}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Wellhausen |یەکەم=Julius |ساڵ=١٩٠١|سەردێڕ=Die religiös-politischen Oppositionsparteien im alten Islam |زمان=de |ناونیشان=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.358135 |بڵاوکەرەوە=Weidmannsche Buchhandlung |شوێن=Berlin |oclc=٤٥٣٢٠٦٢٤٠}} * {{The Arab Kingdom and its Fall}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Abbas|یەکەم=Hassan|سەردێڕ=The Prophet's Heir: The Life of Ali ibn Abi Talib|بڵاوکەرەوە=Yale University Press|ساڵ=٢٠٢١|ژپنک=٩٧٨-٠٣٠٠٢٥٢٠٥٧}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Hazleton|یەکەم=Lesley|ناونیشان=https://archive.org/details/aftertheprophettheepicstoryoftheshiasunnisplitinislampdfdrive.com/mode/2up|سەردێڕ=After the Prophet: The Epic Story of the Shia-Sunni Split in Islam|بڵاوکەرەوە=Knopf Doubleday Publishing Group|ساڵ=٢٠٠٩|ژپنک=٩٧٨-٠٣٨٥٥٣٢٠٩٩}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rogerson|یەکەم=Barnaby|ناونیشان=https://archive.org/details/heirsofprophetmu0000roge/mode/2up|سەردێڕ=The Heirs of the Prophet Muhammad: And the Roots of the Sunni-Shia Schism|بڵاوکەرەوە=Abacus|ساڵ=٢٠٠٦|ژپنک=٩٧٨-٠٣٤٩١١٧٥٧٧}} * {{Cite encyclopedia|year=2013|title=Ali b. Abi Talib|encyclopedia=The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought|publisher=Princeton University Press|url=https://archive.org/details/princetonencyclo0000unse/|editor-last=Bowering|editor-first=Gerhard|isbn=978-0691134840}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Jafri|یەکەم=S.H.M|ناونیشان=https://archive.org/details/OriginsAndEarlyDevelopmentOfShiaIslamBySyedHusainMohammadJafri/mode/2up|سەردێڕ=Origins and Early Development of Shia Islam|بڵاوکەرەوە=Longman|ساڵ=١٩٧٩|شوێن=London}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Glassé|یەکەم=Cyril|ناونیشان=https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas/mode/2up|سەردێڕ=The new encyclopedia of Islam|بڵاوکەرەوە=AltaMira Press|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠٧٥٩١٠١٨٩٠}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Aslan|یەکەم=Reza|ناونیشان=https://archive.org/details/nogodbutgodorigi0000asla_n9k1/mode/2up|سەردێڕ=No god but God: The origins, evolution, and future of Islam|بڵاوکەرەوە=Random House|ساڵ=٢٠١١|ژپنک=٩٧٨-٠٨١٢٩٨٢٤٤٢}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Momen|یەکەم=Moojan|سەردێڕ=An introduction to Shi'i Islam|بڵاوکەرەوە=Yale University Press|ساڵ=١٩٨٥|ژپنک=٩٧٨-٠٨٥٣٩٨٢٠٠٥}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Avi-Yonah|یەکەم=Michael|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=AhasMr2F3i8C&q=muawiyah+jerusalem&pg=PA210|سەردێڕ=History of Israel and the Holy Land|بڵاوکەرەوە=A&C Black|ساڵ=٢٠٠١|ژپنک=٩٧٨-٠٨٢٦٤١٥٢٦٤}} * {{Cite encyclopedia|year=2021|title=Ali|encyclopedia=Encyclopedia Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Ali-Muslim-caliph|last1=Nasr|first1=Seyyed Hossein|last2=Afsaruddin|first2=Asma}} * {{Cite encyclopedia|year=1982|title=Ali b. Abi Taleb I. Life|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|url=http://www.iranicaonline.org/articles/ali-b-abi-taleb#pt1|last=Poonawala|first=I.K.|edition=Online}} * {{Cite encyclopedia|year=2021|title=Ali b. Abi Talib|encyclopedia=Encyclopaedia of Islam|publisher=Brill Reference Online|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/ali-b-abi-talib-COM_0046?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&s.q=%CA%BFAl%C4%AB+b.+Ab%C4%AB+%E1%B9%AC%C4%81lib|last=Veccia Vaglieri|first=L.|edition=2nd}} * {{Cite encyclopedia|year=2021|title=Ali b. Abi Talib|encyclopedia=Encyclopaedia of Islam|publisher=Brill Reference Online|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/ali-b-abi-talib-COM_26324|last=Gleave|first=Robert M.|edition=3rd}} * {{Cite encyclopedia|year=2021b|title=Al-Djamal|encyclopedia=Encyclopaedia of Islam|publisher=Brill Reference Online|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-djamal-SIM_1962?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.cluster.Encyclopaedia+of+Islam&s.q=al-D%CC%B2j%CC%B2amal|last=Veccia Vaglieri|first=L.|edition=2nd}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Bodley|یەکەم=R.V.C.|ناونیشان=https://archive.org/details/messengerlifeofm00bodl/mode/2up|سەردێڕ=The Messenger; the Life of Mohammed|بڵاوکەرەوە=Doubleday & Company, Inc.|ساڵ=١٩٤٦}} * {{Cite encyclopedia|year=2021|title=Al-Nahrawan|encyclopedia=Encyclopaedia of Islam|publisher=Brill Reference Online|last=Morony|first=M.|edition=2nd}} * {{Cite encyclopedia|year=2021c|title=Al-Ashari, Abu Musa|encyclopedia=Encyclopaedia of Islam|publisher=Brill Reference Online|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-ashari-abu-musa-SIM_0781?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.cluster.Encyclopaedia+of+Islam&s.q=al-As%CC%B2h%CC%B2%CA%BFar%C4%AB%2C+Ab%C5%AB+M%C5%ABs%C4%81|last=Veccia Vaglieri|first=L.|edition=2nd}} * {{Cite encyclopedia|year=2021|title=Muawiya I|encyclopedia=Encyclopaedia of Islam|publisher=Brill Reference Online|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/muawiya-i-SIM_5279?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&s.q=muawiya|last=Hinds|first=M.|edition=2nd}} == خوێندنەوەی زیاتر == * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Djaït |یەکەم=Hichem |سەردێڕ=La Grande Discorde: Religion et politique dans l'Islam des origines |بڵاوکەرەوە=Editions Gallimard |ڕێکەوت=٢٠٠٨|ژپنک=٩٧٨-٢-٠٧-٠٣٥٨٦٦-٣}} Arabic translation by Khalil Ahmad Khalil, Beirut, 2000, Dar al-Tali'a. * {{cite encyclopedia | encyclopedia = [[Encyclopædia Iranica]] | publisher = Center for Iranian Studies, Columbia University| isbn = 1-56859-050-4| title = Encyclopedia Iranica| date = 1997}} {{مێژووی ئیسلام}} {{پۆلی کۆمنز|First Fitna}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام|مێژووی ئیسلام|شەڕ|محەممەد}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:عەلی کوڕی ئەبووتالیب]] [[پۆل:مێژووی ئیسلام]] [[پۆل:شیعە]] [[پۆل:٦٥٦]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] [[پۆل:فیتنەی یەکەم]] 0ulqkj9vm312pji7f8y63e721h1b1n0 0 283678 1675186 1512072 2026-09-25T19:34:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە) 1675186 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}}'''''قامەت یان ئیقامە'''''({{Langx|ar|إِقَامَة}}) دووەم بانگەوازی [[ئیسلام|ئیسلامییە]] بۆ نوێژ کە دوای ''[[بانگ]]'' دەخوێنرێت. بانگی نوێژخوێنانی ناو [[مزگەوت]] دەکا بۆ ئامادەبوون و ڕیزبوون بۆ [[نوێژ لە ئیسلام|نوێژ]].<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Th.W. |یەکەم=Juynboll |ڕێکەوت=٢٤ی نیسانی ٢٠١٢|editor-last=Bearman |editor-first=P. |editor2-last=Bianquis |editor2-first=Th. |editor3-last=Bosworth |editor3-first=C.E. |editor4-last=van Donzel |editor4-first=E. |editor5-last=Heinrichs |editor5-first=W.P. |سەردێڕ=Iḳāma |ناونیشان=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/ikama-SIM_3510?s.num=0&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&s.q=ikama |journal=Encyclopaedia of Islam |زمان=en |edition=2}}</ref> کە بریتییە لە گوتنی {{عەرەبی|اللە أکْبَرُ اللە أکْبَرُ أشْھَدُ أنْ لاَّ إلَە إلاَّ اللە أشْھَدُ أنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللە حَیَّ عَلَی الصَّلاةِ حَیَّ عَلَی الفَلاحِ قَدْ قَامَت الصَّلاةُ قَدْ قَامَت الصَّلاةُ اللە أکْبَرُ اللە أکْبَرُ لاَ إلَە إلاَّ اللە .}} == ھەروەھا سەیری بکە == * [[بانگ]] * [[شایەتمان]] * [[تەحیات]] * سەڵاوات * ڕێزلێنانی ئیسلامی * [[ویرد|زیکر]] * [[یەکتاپەرستی لە ئیسلامدا|تەوحید]] * بارێچو - بانگەوازی [[جوو|جولەکەکان]] بۆ نوێژ * زەنگی کڵێسا == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.youtube.com/watch?v=im-oRJxk-bc خوێندنی قامەت پێش نوێژ لە مەککە] * [http://www.al-islam.org/encyclopedia/chapter7/4.html بانگەواز بۆ نوێژکردن بەپێی پێنج مەکتەبی بیرکردنەوە: ئینسایکلۆپیدیایەکی شیعە] {{پۆلی کۆمنز|Iqama}} {{تووڵی دەروازە|ئیسلام}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:زاراوەکانی نوێژ]] [[پۆل:نوێژ لە ئیسلامدا]] [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:ویرد]] hou3305c2ee2mrsjqfuww91fvaztmqf 0 283977 1675267 1674198 2026-09-25T20:12:23Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675267 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{داتابۆکس}} '''فیلیپی پێنجەم'''، (لەدایکبووی ١٩ی کانوونی یەکەم ١٦٨٣ و لە ٩ی تەممووزی ١٧٤٦ کۆچی دوایی کرد) ئەو لە ١ی تشرینی دووەمی ١٧٠٠ تا ١٤ی کانوونی دووەمی ١٧٢٤ و دووبارە لە ٦ی ئەیلوولی ١٧٢٤ تا ڕۆژی مردنی لە ساڵی ١٧٤٦ پاشای ئیسپانیا بوو. کۆی ماوەی حوکمڕانی (٤٥ ساڵ و ١٦ ڕۆژ) درێژترین ماوەی حوکمڕانییە لە مێژووی پاشایەتی ئیسپانیا کە پێشی فیلیپی چوارەمی کەوتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی ویکیی ئینگلیزی | سەردان = ١٢ی ئازاری ٢٠٢٥}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئیسپانیا|سیاسەت|فەڕەنسا}} {{پۆلی کۆمنز|Philip V of Spain}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{ئیسپانیا-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٦٨٣]] [[پۆل:مردووانی ١٧٤٦]] jb8jwhakv9npsy8zpzpr9ci3tutquve 0 284186 1675284 1674019 2026-09-25T20:14:57Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675284 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''فیرقەی سێیەم''' یەکێکە لە پێکھاتەکانی [[ھێزە وشکانییەکانی عێراق|سوپای عێراق]]. ساڵی ١٩٤١ چالاک بوو، لە ساڵی ٢٠٠٣ لەگەڵ باقی سوپای عێراق ھەڵوەشایەوە، بەڵام تا ساڵی ٢٠٠٥ چالاککرایەوە. == مێژوو == پێش ھەڵوەشاندنەوەی لە ساڵی ٢٠٠٣، فیرقەی سێی پێشوو یەکێک بوو لە چوار فیرقە ڕەسەنەکەی [[سوپای عێراق|سووپای عێراق]]، کە لە ساڵی ١٩٤١ لە کاتی شەڕی ئینگیزی‒عێراقیدا چالاک بوو. دیارترین چالاکیی ئەو فیرقەیە لە شەڕەکەدا لە ٢٢ی ئایاردا بوو کاتێک لیوای ٦ی پیادەی فیرقەکە ھێرشی پێچەوانەیان کردە سەر ھێزەکانی بەریتانیا لە [[فەلووجە|فەللووجە]] و بەرپەرچدرایەوە. لە تەممووزی ساڵی ١٩٥٨ توخمەکانی ئەو فیرقەیە حکوومەتی عێراقیان لە کودەتاکەی ساڵی ١٩٥٨ی عێراق ڕووخاند، [[عەبدولکەریم قاسم]] فەرماندەیی لیوای ٢٠ی پیادەی (یان لیوای زرێپۆش)ی کرد کە لە نزیک [[بەعقوبە]] جێگیر بوون. بەڵام ڕووخانی ڕاستەقینەی حکوومەت لەلایەن فەرماندەیەکی فەوجی بە ناوی [[عەبدولسەلام عارف]]، لە لیوای ١٩ی پیادە سەرپەرشتی دەکرا.<ref>Darwish & Alexander 1991</ref><ref>Pollack 2002</ref> ھەروەھا ئەم فیرقەیە لە [[شەڕی کەنداو]]، ئۆپەراسیۆنەکانی ساڵانی نەوەدەکان، و [[داگیرکردنی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣|لەشکرکێشی عێراق لە ساڵی ٢٠٠٣دا]] ماوەیەکی کەم پێش [[جەنگی عێراق]]، بەشێک بووە لە فەیلەقی دووەم، لەسەر سنووری ئێران. پێکھاتبوو لە لیوای زرێپۆشی شەشەم و لیوای زرێپۆشی ١٢ و لیوای میکانیزەکراوی ھەشتەم. کاتێک ھەڵوەشایەوە کە ھێزە چەکدارەکانی عێراق بەفەرمی بە فەرمانی [[ھاوپەیمانیی دەسەڵاتی کاتی لە عێراق|دەسەڵاتی کاتی ھاوپەیمانی]] ژمارە ٢.<ref>Cordesman 2002</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شەڕی ئێران و عێراق]] [[پۆل:شەڕی یۆم کیپور]] gvbgqk9hd295v5xp957ey6td9vf5ty5 0 284206 1675198 1512090 2026-09-25T19:36:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1675198 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}}'''قاھیر ٣١٣''' [[مەکۆی ئاسمانیی شەڕکەر|فڕۆکەیەکی جەنگی]] پلان بۆ داڕێژراوی [[ئێران]]ە کە تاک کورسییە بە تواناکانی شەبیحە لە نەوەی پێنجەم و لە ١ی شوباتی ٢٠١٣ ھاوکات لەگەڵ ساڵڕۆژی سەرکەوتنی [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ئیسلامیدا]] ڕاگەیەندرا. <ref name="PressTV_2013-02-02_a">{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|سەردێڕ=Iran president unveils Qaher-313 indigenous fighter jet|ناونیشان=https://www.presstv.com/detail/2013/02/02/286841/iran-unveils-new-indigenous-fighter-jet|بڵاوکەرەوە=[[برس تي في]]|شوێن=[[إيران]]|ڕێکەوت=٢ی شوباتی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٢ی شوباتی ٢٠١٣|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160110134720/http://www.presstv.ir/detail/2013/02/02/286841/iran-unveils-new-indigenous-fighter-jet|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦}}</ref> لە [[٢ی شوبات|٢ی شوباتی]] [[٢٠١٣]] پێشکەشکردنێکی ڕۆژنامەوانی لەسەر پڕۆژەکە لەلایەن سەرۆک مەحموود ئەحمەدی نەژاد و وەزیری بەرگریی ئەحمەد وەحیدی پێشکەشکرا. == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|IAIO Qaher-313}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|شەڕ|فڕین}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئێران-کۆلکە}} j3lxf6tesgh68anfmzdmgxvapsbjqr4 0 284216 1675271 1674117 2026-09-25T20:13:05Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1675271 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} فۆکس فیلم (Middle East) کەناڵێکی تەلەفزیۆنی کۆدکراوە و خاوەندارێتی کۆمپانیایەکی هاوبەشی نێوان ڕۆتانا و کەناڵە نێودەوڵەتییەکانی فۆکس دەکات. {{تووڵی دەروازە|ڕۆژنامەوانی|عەرەبستانی سعوودی|تەلەڤیزیۆن|فیلم}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{عەرەبستانی سعوودی-کۆلکە}} [[پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکانی دیزنی]] [[پۆل:کەناڵەکانی فیلم]] a5gni9nekvqflvmlhkpznj8vb3dkb5h 0 284219 1675275 1674082 2026-09-25T20:13:35Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بنبەست|بنبەست]]}} 1675275 wikitext text/x-wiki {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} فیلمی ستار کەناڵێکی تەلەفزیۆنی بە پارەی هیندییە و خاوەنەکەی ستار تیڤییە. {{تووڵی دەروازە|ھیندستان|تەلەڤیزیۆن}} {{تەلەڤیزیۆن-کۆلکە}} {{ھیندستان-کۆلکە}} [[پۆل:تۆڕە تەلەڤیزیۆنییەکانی دیزنی]] [[پۆل:کەناڵەکانی فیلم]] [[پۆل:کەنالە تەلەڤیزیۆنییەکان و وێستگانەی کە لە ١٩٩٤ دامەزراون]] c4i9x1kgyva67ruc05khtwxsajebp2f 0 284414 1675202 1512092 2026-09-25T19:36:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە، تورکیا-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675202 wikitext text/x-wiki {{Databox}}[[پەڕگە:صورة_لافتة_قائم_مقامية_قضاء_سامراء.jpeg|چەپ|وێنۆک|قایمقامییەت لە عێراق کاری قایمقامەکانە ھەروەھا ئەو بینایەی کە کارەکانی تێدا ئەنجام دەدات]] لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتی عوسمانیدا]] '''قایم مەقام''' یان '''قایمقام''' ({{بە تورکی|Kaymakam}}).<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.almaany.com/ar/dict/ar-tr/%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85/|سەردێڕ=ترجمة و معنى d9 82 d8 a7 d8 a6 d9 85 d9 85 d9 82 d8 a7 d9 85 بالعربي في قاموس المعاني. قاموس عربي تركي المعاني مصطلحات صفحة 1 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20180704034653/https://www.almaany.com/ar/dict/ar-tr/قائممقام/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٤ی تەممووزی ٢٠١٨|ڕێکەوتی سەردان=10 يناير 2017}}</ref> ئەو کەسەیە کە جێگەی کەسێکی تر دەگرێتەوە لە پۆستەکەیدا، وەک قایمقامی [[ئەستەمبوڵ|ئەستەنبوڵ]] کە بەرزترین پۆستی کارگێڕییە لە [[قەزا|قەزاکاندا]].<ref name="صابان">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=صابان|یەکەم=سهيل|سەردێڕ=المعجم الموسوعي للمصطلحات العثمانية التاريخية|بڵاوکەرەوە=مطبوعات مكتبة الملك فهد الوطنية|ساڵ=١٤٢١ هـ / ٢٠٠٠ م|ژپنک=٩٩٦٠٠٠١٤٩٠|شوێن=الرياض|پەڕە=١٧٠}}</ref> ھەروەھا یەکێکە لە پلە سەربازییەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتی عوسمانی]] دوای ھەڵوەشاندنەوەی [[یێنیچێری|یێنیچێرییەکان]], ھاوتایە لەگەڵ پلەی [[سەرھەنگ|عەقید]] لە زاراوەی ھاوچەرخی ئێمەدا. قایمقام وشەیەکی عەرەبییە کە لەلایەن تورکەکانەوە داڕێژراوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=صخر |یەکەم=محمد الشارخ- |ناونیشان=https://archive.alsharekh.org/Articles/263/19116/432662|سەردێڕ=الألفاظ التركية في اللهجة العراقية |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20210825121537/https://archive.alsharekh.org/Articles/263/19116/432662 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی ئابی ٢٠٢١|ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی ئابی ٢٠٢١|وێبگە=أرشيف الشارخ للمجلات الأدبية والثقافية العربية |زمان=ar}}</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Kaymakam}} {{تووڵی دەروازە|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئێران|تورکیا|عێراق}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ئێران-کۆلکە}} {{تورکیا-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} qrtt57ztkt9gxbsew6sbvm15ihpoo3s 0 284442 1675259 1674530 2026-09-25T20:08:50Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675259 wikitext text/x-wiki '''یووسف کوردنەژاد''' (سەرماوەزی 1301- ڕەزبەری 1374ی هەتاوی) 1922-1995ی زایینی، شاعیری کوردە. {{کەسایەتی | ناو = یووسف کوردنەژاد | وێنە = | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[ورمێ]]، [[کوردستان]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = 1922 | ڕێکەوتی مردن = 1995 | شوێنی مردن = تاران | ھۆکاری مردن = شێرپەنجە | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = گوندی نایبین (ورمێ) | نیشتەجێ = ورمێ | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = پسپۆڕی ئەدەبیاتی فارسی | دایەن = | پیشە = پارێزەر | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = ئیسلام | ھاوسەر = شكۆفە | یار = | منداڵەکان = ئیرەج، مەحموود، حەسەن، [[حوسێن كوردنەژاد|حوسێن]]، سەلاح، سەعید | دایک و باوک = | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان =}} == ژیان == دکتۆر یووسف کوردنەژاد ناسراو بە «کورد»، لە بنەماڵەیەکی ئایینی و ناسراو و کۆنی شاری ورمێی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لە دایك بووە. باوكی میرزا دەروێش و دایكی ئیستەرەم خانم کچی خەیرووڵا بەگی نایبین بوو. بە زمانەکانی فارسی و توركی شێعری گوتووە و زمانی عەڕەبی و فەڕانسەشی زانیوە. دکتۆرای ئەدەبیاتی فارسی لە زانستگەی تاران وەرگرت و پیشەی مامۆستایەتی و پارێزەری هەبوو. لە باری کۆمەڵایەتی و سیاسییەوە یارمەتیدەر و داڵدەدەری خوێندکاران و چالاکان بووە و کوڕێکی بە نێوی ئیرەج بە دەستی ساواكی سەردەمی پاڵەوی شەهید کراوە. == نموونەی شێعر == ''وەرگێڕان لە فارسییەوە بۆ كوردی: ساماڵ ئەحمەدی'' لە ئەم دنیا ڕەزیلەی، ئاقڵ و دیوانە هەر دەمرێ یەکێ لەو دەشتە وەک مەجنوون، یەکێ جێی خانە هەر دەمرێ یەکێ چاوی چنۆک دەیخاتە ناو چاڵی چرووکی سەر یەکێ سەرخۆش و بەدحاڵی دەری مەیخانە هەر دەمرێ یەکێ ئابڕووتکاوی دەربەدەر وێڵ و پەرێشان حاڵ یەکیش وەک گەوهەری یەکدانە لای یارانە هەر دەمرێ گەلێ سوڵتانی ژین بەشکۆ لە دووریی تاج و تەختی خۆ هەژار و بێکەسی نێو دەوڵەتی بێگانە هەر دەمرێ گەلێ خوێنمژ، گەلێ خاوەن پلە و سامان و زەبر و هێز بە دەستەنگی لە سووچێکی کپی وێرانە هەر دەمرێ یەکێ وەک کۆیلە بندەستی هەوای نەفسی بەڕەڵڵایە یەکێ ئازاد، شەهیدی عیشقە، بێباکانە هەر دەمرێ یەکێ وا تێکەڵی شەیتان و بەزمی وی دەبێ لەوڕا لە شەرما خۆوەشێری قوژبن و کونجانە هەر دەمرێ یەکێ ترسنۆکە وەک ڕێوی لە کون دەخزێ، یەکی دیکەش نەترسی سەنگەری عیشقی وەتەن مەردانە هەر دەمرێ یەکێ ڕووناک دەروون و پاک وەک ئاونگی لەسەر گوڵ بێ یەکیش عاشق لە دەوری مۆم وەکوو پەروانە هەر دەمرێ یەکێ ڕیسوای ئەوینی حەق، بەدایم هەر ئەنەلحەقیە و دەکا هاوار مەنسوورێ چلۆن مەستانە هەر دەمرێ کە پیاوی مەزنی سیاسەتوان لە ڕۆژێ ناڕوا دەستی بە گومناوی وەکوو باوی هەموو ڕۆژانە هەر دەمرێ یەکێ تاریکە هەروەک شەو کە دەمرێ ڕۆژ لەدووی هەڵدێ یەکێکیش وەک چرای ڕوونی شەوی ماڵانە هەر دەمرێ تەماشای شێری شەڕزەی نیشتمان کەن چۆن لە زیندانا لە زنجیری بەئازاردا چ بێباکانە هەر دەمرێ لە مەیدان غەرقی خوێنی خۆی، زمانی حەقخواز سوورە بە تیری دڵڕەشانی شەڕگە بێڕەحمانە هەر دەمرێ یەکێ خۆشیی ئەوینی دڵبەری چەشنێ لە دڵدایە بە دەوری ڕووی ئەوا ئێژی کە شای مێرانە هەر دەمرێ لەسەر پەیمانی خۆی دەڕوا هەموو دەم مەرد کە بشزانێ لە بەزمی ژین بە لێوی سەر لەوی پەیمانە هەر دەمرێ مەناڵێنە لەدەست کورتیی تەمەن وا شەونمی سەر گوڵ بەیانیان زوو لەپێناو سونبول و ڕێحانە هەر دەمرێ بنازم من بە عێشقی حەق لە واری یاهوەلمەولا کە دایم عاشقی شێتە و کەچی فەرزانە هەر دەمرێ وەرە و ئەی ''کورد''ی سەرگەردان! سۆراخی دڵبەرت بگرە کە هەر کەس ڕووی لەوێ کرد بەرزە لێ جانانە هەر دەمرێ == لە بابەت شاعیرەوە == - نووسەر و لێکۆڵەری ناسراوی كورد [[ئەحمەد بەحری]]، ساڵی 1401ی هەتاوی کتێبێکی لە ژێر ناوی «فراموشی نشاید آن مرد را» (ئەو پیاوە لە بیر ناچێتەوە) لە سەر ژیان و کەسایەتیی دوكتور یووسف کوردنەژاد، بڵاو کردەوە.<ref>بحری، احمد، یوسف کردنژاد؛ فراموشی نشاید آن مرد را، مهاباد، بیر، 1401.</ref> - مامۆستا سەید عەبدولحەمید سەجادی لە کتێبە ناسراوەکەی خۆیدا (شاعران کُرد پارسی گوی) لە سەر دوكتور کوردنەژادی نووسیوە.<ref>حیرت سجادی، سید عبدالحمید، شاعران کرد پارسی گوی، احسان، 1375. </ref> - «شەریف عەزیمی» وتارێکی لە سەر ئەو شاعیرە لە [[کۆواری مەھاباد|گۆڤاری مەهاباد]]دا بڵاو کردۆتەوە.<ref>عظیمی، شریف، شرح حال و آثار یوسف کردنژاد، مجله مهاباد، شماره 73 سال 1386.</ref> == کۆچی دوایی == 12ی ڕەزبەری 1374ی کۆچی هەتاوی بە هۆی نەخۆشیی شێرپەنجەی گەدە لە شاری تاران کۆچی دوایی کرد. ئەو کات پەرلەمانی ئێران فڕۆکەیەکی تایبەتی بۆ کوردەکانی تاران تەرخان کرد بۆ ئەوەی تەرمی کوردنەژاد بەرنەوە شاری ورمێ و دواتر لە تەنیشت باوانی خۆی لە گوندی نایبین بە خاک سپێردرا. == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} d5vzz0rtigqk3h1xb4bvb927vhl9jfi 14 284695 1675150 1437045 2026-09-25T17:28:10Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675150 wikitext text/x-wiki {{پۆلی کۆمنز|Minerals}} [[پۆل:تێکئاڵاوە کیمیایییەکان]] [[پۆل:بلوورەکان]] [[پۆل:کانناسی]] [[پۆل:ماددە سروشتییەکان]] [[پۆل:سەرچاوە سروشتییەکان]] 3d0454t22hsdt26qw5l1vghddwka9q8 0 285170 1675236 1674962 2026-09-25T20:03:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675236 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{Databox}}'''فەوجی ئیمام مووسای کازم''' یەکەم پێکھاتەی سەربازی بوو لە [[ھێزە چەکدارەکانی عێراق|سوپای عێراقدا.]] ناوکەکەی لە [[٦ی کانوونی دووەم|٦ی کانوونی دووەمی]] ١٩٢١ دامەزرا، لەلایەن یەکەم حکوومەتی عێراقەوە دوای داگیرکردنی عێراقی لەلایەن بەریتانیا کە لە ئەنجامی [[شۆڕشی عێراق|شۆڕشی ١٩٢٠]] پێکھێنرا، ھەروەھا پێش تاج خستنە سەری [[فەیسەڵی یەکەم]] وەک پاشای عێراق لە [[٢٣ی ئاب|٢٣ی ئابی]] ١٩٢١. پێکھاتبوو لە ئەفسەرانی پێشووی عێراق کە لە سوپای عوسمانیدا خزمەتیان کردبوو. بارەگاکەی [[سوارە|سەربازگەی سوارەی]] [[کازمیە|کازیمیە]] بوو لە [[بەغدا|بەغدای]] پایتەخت. پاشان گواسترایەوە بۆ خان کابوولی لە [[کازمیە|کازیمیە]] و لە [[١٧ی ئازار|١٧ی ئازاری]] ١٩٢١ جارێکی دیکە گواسترایەوە بۆ [[حللە|شاری حللە]] دوای ئەوە فەوجێکی تر لە [[بەغدا]] پێکھێنرا. <ref>[[حللە|https://www.ankawa.com/forum/index.php?topic=514367.0;wap2]] {{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.ankawa.com/forum/index.php?topic=514367.0;wap2|سەردێڕ=شئ عن ثورة العشرين وأهازيجها الشعبية |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170922100654/http://www.ankawa.com/forum/index.php?topic=514367.0;wap2 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=6 فبراير 2015}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.aljaredah.com/paper.php?source=akbar&mlf=interpage&sid=13378|سەردێڕ=Page Not Found |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20160306162552/http://aljaredah.com/paper.php?mlf=interpage&sid=13378&source=akbar |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٦ی ئازاری ٢٠١٦}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://alhikmeh.org/?p=14702|سەردێڕ=مؤسسة الحكمة للثقافة الاسلامية |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20141225155505/http://www.alhikmeh.org/news/?p=14702 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> <ref name=":1">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ankawa.com/forum/index.php?topic=514367.0;wap2|سەردێڕ=شئ عن ثورة العشرين وأهازيجها الشعبية |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170922100654/http://www.ankawa.com/forum/index.php?topic=514367.0;wap2 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|وێبگە=www.ankawa.com}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=ZAYNI |یەکەم=ALI |ناونیشان=http://nbraas.com/inp/view.asp?ID=331|سەردێڕ=نبراس الذاكره ::::: كيف تأسست دولة العراق ونالت استقلالها ؟ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170922145109/http://nbraas.com/inp/view.asp?ID=331 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ڕێکەوتی سەردان=أكتوبر 2020 |وێبگە=nbraas.com}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.iraqnla.org/fp/journal37/40.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20170922095938/http://www.iraqnla.org/fp/journal37/40.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠١٧}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://al-madinanews.com/index.php/permalink/15427.html|سەردێڕ=al-madinanews.com |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20161005090614/http://al-madinanews.com/index.php/permalink/15427.html |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦}}</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 66mvhp2ypktkxysvn5s4pk3xp94v0w7 0 286169 1675474 1539311 2026-09-26T05:48:16Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675474 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Logo huda حجم كبير.gif|وێنۆک|380x380پیکسڵ|لۆگۆی کەناڵی ھودا تیڤی]] '''ھودا تیڤی''' ({{بە ئینگلیزی|Huda TV}}) کەناڵێکی [[دیشی مانگی دەستکرد|تەلەڤیزیۆنیی مانگی دەستکرد]] و ئینتەرنێتیی میسریی بەخۆڕایییە، ناوەڕۆکی [[ئیسلام|ئیسلامی]] بە زمانی ئینگلیزی پەخش دەکات. لە ساڵی ٢٠٠٥ خراوەتە بازاڕەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشان=https://huda.tv/huda-tv-programs/huda-tvs-new-programs/is-a-new-live-program-to-shed-lights-on-the-deeds-that-have-to-do-with-the-heart-such-as-the-love-of-allah-and-trust-in-him-the-program-comes-to-you-by-junaid-dar-joined-by-sh-ibrahim-zidan-on-wednesd/|سەردێڕ=Gems of the Heart {{!}} Huda TV Channel |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.assimalhakeem.net/category/videos/ask-huda/|سەردێڕ=Ask Huda – Sheikh Assim Al Hakeem |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=en-GB}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٥ی نیسانی ٢٠١٥|ناونیشان=https://huda.tv/huda-tv-programs/huda-tvs-new-programs/ask-huda/|سەردێڕ=Ask Huda {{!}} Huda TV Channel |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=en-US}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=کانوونی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشان=https://huda.tv/huda-tv-programs/huda-tvs-new-programs/gardens-of-the-pious/|سەردێڕ=Gardens of the Pious {{!}} Huda TV Channel |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=en-US}}</ref> == کەسانی دیار == * [[حەمەد ئەلغامس]]، سەرۆکی دەستەی کارگێڕی. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٣١ی تەممووزی ٢٠١٦|ناونیشان=https://www.arabnews.com/node/962476/saudi-arabia|سەردێڕ=Islam channel in German to remove misconceptions |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=Arab News |زمان=en}}</ref> * جەمیل ڕەشید، بەڕێوەبەری کەناڵی ھودا تیڤی. <ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=5Pillars |ڕێکەوت=١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٠|ناونیشان=http://5pillarsuk.com/2020/09/14/henry-jackson-society-apologises-and-pays-damages-to-huda-tv/|سەردێڕ=Henry Jackson Society apologises and pays damages to Huda TV |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢١|وێبگە=5Pillars}}</ref> === وتاردەران === * [[یووسف ئێستێس]] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشان=https://huda.tv/huda-tv-programs/huda-stars/shaikh-yusuf-estes/|سەردێڕ=Shaikh. Yusuf Estes {{!}} Huda TV Channel |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=en-US}}</ref> * [[زاکر نایک|زاکیر نایک]] <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشان=https://huda.tv/huda-tv-programs/huda-stars/dr-zakir-abdul-karim-naik/|سەردێڕ=Dr. Zakir Abdul Karim Naik {{!}} Huda TV Channel |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=en-US}}</ref> * ئەبوو ئوسامە لە تەھابی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشان=https://huda.tv/huda-tv-programs/huda-stars/shaikh-abu-usamah-at-thahabi/|سەردێڕ=Shaikh. Abu Usamah at-Thahabi {{!}} Huda TV Channel |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=en-US}}</ref> * بیلال فیلیپس <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٠|ناونیشان=https://huda.tv/huda-tv-programs/huda-stars/dr-bilal-philips/|سەردێڕ=Dr. Bilal Philips {{!}} Huda TV Channel |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئازاری ٢٠٢١|زمان=en-US}}</ref> * عاسم ئەلحەکیم <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٨ی شوباتی ٢٠١٠|ناونیشان=https://huda.tv/huda-tv-programs/huda-stars/shaikh-assim-l-alhakeem/|سەردێڕ=Shaikh. Assim L. Alhakeem {{!}} Huda TV Channel |وێبگە=huda.tv}}</ref> == ئاماژەکان == {{Reflist-}} == بەستەری دەرەکی == * [https://huda.tv ماڵپەڕی فەرمی] * [https://www.youtube.com/@Al-Huda-TV ھودا تیڤی] لە [[یووتیووب]] {{شریتی دەروازە|ئیسلام|میسر|عەرەبستانی سعوودی|تەلەڤیزیۆن}} [[پۆل:کەناڵە ئیسلامییەکان]] [[پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان]] [[پۆل:کەناڵە تەلەڤیزیۆنییەکان بە عەرەبی]] qjwovcyldq8f80dwtl32rrtmn7peq5g 0 286373 1675398 1512175 2026-09-26T01:37:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675398 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}}'''قودامە مولاح''' (١٩٤٩–١٩٩٩) زانای [[فیزیکی ناوکی|ئەتۆمی]] [[عێراق|عێراقی]] و کەسایەتی میدیایی بوو. == ژیاننامە == قودامە عەبدوڵڵا سیدیق ئەلمولاح لە شاری [[مووسڵ]] لەدایک بووە و خوێندنی [[بەکالۆریۆس]]ی لەوێ تەواو کردووە و بڕوانامەی [[ماستەر]] و [[دکتۆرا]]ی لە ئەندازیاری لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] بەدەستھێناوە. بۆ چەند پۆستێک دامەزرا، لەوانە یاریدەدەری سەرتیپی کۆلێژی ئەندازیاری لە [[زانکۆی بەغدا]]. ئەندامی کۆمەڵەی ئەندازیاری ئەڵمانی (VDI) و کۆمەڵەی تەکنیکی ئەڵمانی (KTG) بووە. بەشداری لە چل کۆنفرانسی نێونەتەوەییی و عەرەبی سەبارەت بە بەکارھێنانی ئاشتییانەی وزەی ئەتۆمی (١٩٩٠) و لێکچوونە دیجیتاڵییەکان (١٩٩٠) کردووە. سەرۆکی بەشی ئەندازیاری ئەتۆمی بووە لە زانکۆی بەغدا کاتێک لە ساڵی ١٩٨٨ دامەزرا، ھاوکات لە ڕێگەی کارەکانی لە بەرنامەی «زانست بۆ ھەمووان» لەگەڵ کامیل دەباغ لەلایەن ڕای گشتی عێراقەوە ناسرابوو، دوای کۆچی دوایی [[کامیل دەباغ]] بەرنامەکەی گرتە ئەستۆ. یەکێک بوو لە نووسەرە دیارەکانی گۆڤاری بەناوبانگی «زانستی عێراق»ی لە [[جیھانی عەرەبی]]دا. ھەروەھا لە بەرنامەی ئەتۆمی عێراق و لە بەرنامەی زانستی «جیھان لە ساڵی ٢٠٠٠» لە کەناڵی [[کەناڵی ئاسمانیی عێراق|تەلەڤیزیۆنی عێراق]] کاری کردووە. لە ساڵی ١٩٩٩ لە [[نەمسا]] دوای ئەوەی تووشی [[شێرپەنجەی پەنکریاس]] بوو، کۆچی دوایی کرد.<ref>ايراهيم العلاف ، موسوعة الموصل الحضارية ، دار الحرية للطباعة ، جامعة الموصل ، 1999، ج 3 ، ص 43</ref> == سەرچاوەکان == == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|عێراق|ژیاننامە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} gq2inr6idfyv47bexuy0ptfx9gue3io 0 286683 1675125 1512054 2026-09-25T16:36:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، فیلم-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675125 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}}'''قاسم عەبد''' [[دەرھێنەر]] و [[بەرھەمھێنەر]] و [[سینەماکار]]ێکی [[خەڵکی عێراق|عێراقی]] خاوەن خەڵاتە و کامێرامانی ھەموو فیلمەکانییەتی. دەرچووی پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی [[بەغدا|بەغدایە]] و بڕوانامەی [[ماستەر]]ی لە پەیمانگای سینەما لە [[مۆسکۆ]] بەدەستھێناوە. پاشان لە ساڵی ١٩٨٢ ڕووی لە [[لەندەن]] کردووە و لەوێ بەردەوام بووە لە ژیان و کارکردنی وەک دەرھێنەر. لە ساڵی ٢٠٠٤ لەگەڵ ھاوڕێی دەرھێنەری عێراقی-بەریتانیی میسۆن عەدنان باجی، کۆلێژی فیلم و تەلەڤیزیۆنی سەربەخۆ و قازانج نەویستیان لە بەغدا دامەزراندووە و خوێندکارەکانی لە فێستیڤاڵە سینەمایییە ناوخۆیی و نێونەتەوەیییەکان لە [[عێراق]] ٢٢ خەڵاتیان بەدەستھێناوە. لەم دواییانەدا قاسم ئەندامی لیژنەی دادوەری بووە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی ئەبووزەبی|فێستیڤاڵی سینەمایی ئەبووزەبی]] لە ساڵی ٢٠١٠ و فێستیڤاڵی نێونەتەوەیی سینەمایی ئیسماعیلییە ساڵی ٢٠١٣ و سەرۆکی دەستەی دادوەری بووە لە فێستیڤاڵی سینەمایی سەربەخۆی سوودان لە ساڵی ٢٠٢٠. ھەروەھا بەڕێوەبەری ڕێکخەری فێستیڤاڵی فیلمی [[فیلمی بەڵگەنامەیی|بەڵگەنامەیی]] بەغدا و ساڵی ٢٠١٢ی فێستیڤاڵی چاوی بەغدا لە عێراق بووە. لە کەناڵی مانگی دەستکردی عەرەبی ئێم بی سی لە لەندەن وەک بەرپرسی بەشی بەرنامە بەڵگەنامەیییەکان و لە کەناڵی مانگی دەستکردی ئەی ئێن ئێن سەرۆکی بەشی [[فۆتۆگرافی]] لە ساڵانی نەوەدەکاندا کاری کردووە.<ref>https://web.archive.org/web/20160821041238/http://montalvoarts.org/participants/kasim_abid/</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|فیلم|عێراق|ژیاننامە|بەغدا}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{فیلم-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شیعە عێراقییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی بەغدا]] f8ht1sy1tvc6gj080zogvt5tlnafkyv 0 286697 1675239 1674919 2026-09-25T20:04:12Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675239 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{نەرمەکاڵا | ناو = گووگڵ ئەی ئای ستۆدیۆ | لۆگۆ = Google ai studio logo.png | گەشەپێدەر = [[گووگڵ]] | دامەزراندن = {{ڕێکەوتی سەرەتا و تەمەن|2023|12|13}}<br />(وەک ئەی ئای ستۆدیۆ، لەگەڵ جێمینای) | مۆڵەت = خاوەندارێتیی تایبەت، لەگەڵ پلەیەکی بەکارھێنانی خۆڕایی | سیستمی بەکارخەری = [[وێب ئەپڵیکەیشن|بنکە لەسەر وێب]] (کڕۆس-پلاتفۆرم) | ماڵپەڕ = {{ماڵپەڕی فەرمی|https://aistudio.google.com/}} | جۆر = [[ئای دی ئی|ژینگەیەکی پەرەپێدانی یەکخراوی]] بۆ [[ژیریی دەستکردی بەرھەمھێنەر]] | جێگرەوەی = Google MakerSuite }} '''گووگڵ ئەی ئای ستۆدیۆ''' (Google AI Studio) [[ئای دی ئی|ژینگەیەکی پەرەپێدانی یەکخراوی]] (IDE) بنکە-لەسەر-وێبە کە لەلایەن کۆمپانیای [[گووگڵ|گووگڵەوە]] دروست کراوە بۆ دروستکردنی نموونەی سەرەتایی (پرۆتۆتایپ) و بنیاتنانی ئەپڵیکەیشنەکان بە بەکارھێنانی مۆدێلەکانی [[ژیریی دەستکردی بەرھەمھێنەر]]. ڕووکارێکی بەکارھێنەر-دۆستی ھەیە کە ڕێگە بە گەشەپێدەران و ئارەزوومەندان دەدات ئەزموون لەگەڵ نوێترین مۆدێلەکانی گووگڵدا بکەن، بەتایبەتی خێزانی مۆدێلی [[جێمینای (مۆدێلی زمان)|جێمینای]]، لە ڕێگەی ئەندازیاریی پرۆمپت، دەستکاریکردنی پارامەترەکان، و دروستکردنی کلیلی API.<ref name="KitnGeminiLaunch">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=KITN |ڕێکەوت=٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشان=https://kitn.net/babat/97697 |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ |وێبگە=کەی ئای تی ئێن |سەردێڕ=گووگڵ مۆدێلی زمانیی Geminiـی ڕاگەیاند }}{{بەستەری مردوو|url=https://kitn.net/babat/97697 |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> ئەی ئای ستۆدیۆ وەک خاڵێکی دەستپێکی خێرا و ئاسان بۆ بنیاتنان بە زیرەکیی دەستکردی بەرھەمھێنەر داڕێژراوە، کە بۆشایی نێوان چاتباتێکی بەکاربەری گشتی و پلاتفۆرمێکی تەواوی ھەوری پڕ دەکاتەوە. پرۆتۆتایپە دروستکراوەکان لە ئەی ئای ستۆدیۆدا دەتوانرێت وەک کۆد ھەناردە بکرێن یان بگوازرێنەوە بۆ ڤەرتێکس ئەی ئای، کە پلاتفۆرمی بەڕێوەبردنی زیرەکیی دەستکردی گووگڵە، بۆ پەرەپێدانی زیاتر، فراوانکردن، و بڵاوکردنەوە لە ژینگەی کارگێڕیدا.<ref name="GoogleDevBlogLaunch">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Ennser |یەکەم=Jeanine |ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشان=https://developers.googleblog.com/2023/12/build-with-gemini-google-ai-studio-and-google-ai-sdk.html |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ |وێبگە=Google for Developers Blog |سەردێڕ=Build with Gemini: The Google AI Studio and Google AI SDK }}{{بەستەری مردوو|url=https://developers.googleblog.com/2023/12/build-with-gemini-google-ai-studio-and-google-ai-sdk.html |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> == مێژوو == گووگڵ ئەی ئای ستۆدیۆ بە فەرمی لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ خرایە بەردەست، ھاوکات لەگەڵ بڵاوکردنەوەی گشتیی Gemini Pro API.<ref name="TechCrunchGeminiLaunch">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lardinois |یەکەم=Frederic |ڕێکەوت=١٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣ |ناونیشان=https://techcrunch.com/2023/12/13/google-launches-ai-studio-and-the-gemini-pro-api/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ |وێبگە=TechCrunch |سەردێڕ=Google launches AI Studio and the Gemini Pro API }}{{بەستەری مردوو|url=https://techcrunch.com/2023/12/13/google-launches-ai-studio-and-the-gemini-pro-api/ |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> ئەم ئامرازە جێگرەوەی '''گووگڵ مەیكەرسویت''' (Google MakerSuite)ـە، کە ئامرازێکی ھاوشێوەی بنکە-لەسەر-وێب بوو و لە کۆنفرانسی [[گووگڵ ئای/ئۆ]] لە مانگی ئایاری ٢٠٢٣ ناسێندرا. مەیكەرسویت بۆ ئەوە دروست کرابوو کە گەشەپێدەران دەستیان بە نەوەی پێشووتری مۆدێلە زمانییە گەورەکانی گووگڵ بگات، بەتایبەتی خێزانی مۆدێلی [[پام]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lardinois |یەکەم=Frederic |ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠٢٣ |ناونیشان=https://techcrunch.com/2023/05/10/google-launches-makersuite-a-new-tool-for-prototyping-and-building-ai-powered-apps/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ |وێبگە=TechCrunch |سەردێڕ=Google launches MakerSuite, a new tool for prototyping and building AI-powered apps }}{{بەستەری مردوو|url=https://techcrunch.com/2023/05/10/google-launches-makersuite-a-new-tool-for-prototyping-and-building-ai-powered-apps/ |date=تەممووزی ٢٠٢٥ }}</ref> گۆڕانکاری لە مەیكەرسویتەوە بۆ ئەی ئای ستۆدیۆ گۆڕانێکی ستراتیژیی گرنگ بوو لە ستراتیژی گەشەپێدەرانی گووگڵدا، کە تیشکی خستە سەر مۆدێلە بەتواناتر و فرەمۆدەکانی جێمینای. ئەم ناوگۆڕینە ناسنامەی ئامرازەکەی لەگەڵ دەستپێشخەرییە گشتییەکانی گووگڵ لە بواری زیرەکیی دەستکرددا لەژێر براندی "Google AI"دا یەکخست. پڕۆژە و کلیلەکانی APIـی پێشووی مەیكەرسویت بەشێوەیەکی خۆکارانە گواسترانەوە بۆ گووگڵ ئەی ئای ستۆدیۆ، کە گواستنەوەیەکی ئاسانی بۆ بەکارھێنەرە سەرەتایییەکان مسۆگەر کرد.<ref name="GoogleDevBlogLaunch" /> == تایبەتمەندییەکان == ئەی ئای ستۆدیۆ کۆمەڵێک ئامرازی گشتگیر بۆ کارلێککردن لەگەڵ مۆدێلە بەرھەمھێنەرەکاندا دابین دەکات. تایبەتمەندییە سەرەکییەکان بریتین لە: === ڕووکاری پرۆمپتکردن === بەکارھێنەران دەتوانن جۆرەھا پرۆمپت دروست بکەن بۆ ڕێنماییکردنی دەرئەنجامی مۆدێلەکە: * '''پرۆمپتی شێوە-ئازاد:''' شوێنێکی کراوەیە کە بەکارھێنەران دەتوانن دەق، وێنە، یان تێکەڵەیەک لە ھەردووکیان تێبنووسن بۆ ڕێنماییکردنی مۆدێلەکە. ئەمە بۆ کۆمەڵێکی بەرفراوان لە ئەرکە داھێنەرانە و شیکارییەکان بەکاردێت. * '''پرۆمپتی داڕێژراو:''' نموونەی ھەردوو "داواکاری" و "دەرئەنجام" دەدات بە مۆدێلەکە، و ڕێنمایی دەکات کە پەیڕەوی لە فۆرماتێکی دیاریکراو بکات یان ئەرکێک بە شێوازێکی تایبەت ئەنجام بدات (پرۆمپتکردنی چەند-نموونەیی). ئەمە بۆ ئەرکەکانی وەک پۆلێنکردنی داتا، دەرکێشانی زانیاری، و بەرھەمھێنانی دەقی فۆرماتکراو بەسوودە. * '''پرۆمپتی وتووێژ:''' کارلێکێکی شێوە-گفتوگۆیی دروست دەکات، کە نموونەییە بۆ بنیاتنانی چاتبات یان ئەو ئەپڵیکەیشنانەی کە پێویستیان بە دیالۆگی نۆبە-لەسەر-نۆبەیە. مۆدێلەکە چوارچێوەی گفتوگۆکە دەپارێزێت. === ڕێکخستنی مۆدێل === بۆ پوختەکردنەوەی وەڵامەکانی مۆدێل، بەکارھێنەران دەتوانن چەندین پارامەتر دەستکاری بکەن: * '''ھەڵبژاردنی مۆدێل:''' بەکارھێنەران دەتوانن لەنێوان وەشانە جیاوازەکانی مۆدێلی جێمینایدا ھەڵبژێرن، وەک ''جێمینای پرۆ'' بۆ ھاوسەنگی نێوان توان و تێچوو، و ''جێمینای پرۆ ڤیژن'' بۆ ئەرکە فرەمۆدەکان. * '''پلەی گەرمی (Temperature):''' پلەی ھەڕەمەکیبوون لە دەرئەنجامی مۆدێلەکەدا کۆنترۆڵ دەکات. بەھای بەرزتر (بۆ نموونە: ١.٠) دەبێتە ھۆی وەڵامی داھێنەرانەتر و جۆراوجۆرتر، لەکاتێکدا بەھای نزمتر (بۆ نموونە: ٠.٢) دەبێتە ھۆی دەرئەنجامی دیاریکراوتر و پێشبینیکراوتر. * '''سەلامەتی:''' بەکارھێنەران دەتوانن ئاستی ڕێگریکردن لە ناوەڕۆکی پەیوەست بە گێچەڵ، ڕقەبەرایەتی، بابەتی سێکسی، و ناوەڕۆکی مەترسیدار ڕێکبخەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://ai.google.dev/docs/safety_setting_gemini |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=Google for Developers |سەردێڕ=Safety settings}}</ref> === فرەمۆدی (Multimodality) === تایبەتمەندییەکی سەرەکیی ئەی ئای ستۆدیۆ بریتییە لە پشتگیریی ڕاستەوخۆ بۆ پرۆمتی فرەمۆد، کە لە ڕێگەی مۆدێلی "جێمینای پرۆ ڤیژن"ەوە چالاک کراوە. بەکارھێنەران دەتوانن ڕاستەوخۆ وێنە لە ڕووکاری پرۆمپتدا بار بکەن و داوا لە مۆدێلەکە بکەن شیکاری بکات، وەسفی بکات، یان وەڵامی پرسیارەکان بداتەوە دەربارەی ناوەڕۆکە بینراوەکە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Pichai |یەکەم=Sundar |ڕێکەوت=٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٣|ناونیشان=https://blog.google/technology/ai/google-gemini-ai/ |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی حوزەیرانی ٢٠٢٤|وێبگە=The Keyword (Google Blog) |سەردێڕ=Introducing Gemini: our largest and most capable AI model}}</ref> === ھەناردەکردنی کۆد و یەکخستنی API === کاتێک بەکارھێنەرێک لە پرۆتۆتایپەکەی ڕازی بوو، ئەی ئای ستۆدیۆ دەتوانێت کۆدی پێویست بۆ دووبارەکردنەوەی کارلێکەکە لە ئەپڵیکەیشنێکدا دروست بکات. * '''وەرگرتنی کۆد:''' تایبەتمەندیی "وەرگرتنی کۆد" پارچە کۆدی ئامادەکراو بە چەندین زمانی پرۆگرامسازیی باو دابین دەکات، وەک [[پایتن]]، [[نۆد.جەی ئێس]]، کەتڵن بۆ ئەندرۆید، و سویفت.<ref name="GoogleDevBlogLaunch" /> * '''دروستکردنی کلیلی API:''' بەکارھێنەران دەتوانن ڕاستەوخۆ لە ڕووکاری ئەی ئای ستۆدیۆوە کلیلی APIـی خۆڕایی دروست بکەن. === یەکخستن لەگەڵ Vertex AI === بۆ ئەو گەشەپێدەرانەی کە پێویستیانە لە قۆناغی پرۆتۆتایپەوە بچنە قۆناغی بەرھەمھێنان، ئەی ئای ستۆدیۆ یەکخستنێکی بێ کێشە لەگەڵ پلاتفۆرمی [[Vertex AI]]ـی [[پلاتفۆرمی ھەوریی گووگڵ|ھەوریی گووگڵدا]] دابین دەکات. بە یەک کرتە، دەتوانرێت پرۆمپتێک و ڕێکخستنەکانی لە Vertex AI پاشەکەوت بکرێن. == پێشوازی == گووگڵ ئەی ئای ستۆدیۆ بە گشتی وەک ئامرازێکی ستراتیژی و بەکارھێنەر-دۆست لە ھەوڵی گووگڵدا بۆ ڕکابەریکردن لە بواری زیرەکیی دەستکردی بەرھەمھێنەردا پێشوازی لێ کراوە، بەتایبەتی لە دژی OpenAI Playground. شرۆڤەکارانی تەکنەلۆژیا ئاسانیی دەستڕاگەیشتنیان بەرز نرخاندووە، و ئاماژەیان بەوە کردووە کە پلەی خۆڕایی بۆ Gemini Pro API بەربەستی چوونەژوورەوە بۆ گەشەپێدەران و ئارەزوومەندان کەم دەکاتەوە.<ref name="TechCrunchGeminiLaunch" /> == ئەمانەش ببینە == * [[جێمینای (مۆدێلی زمان)]] * [[ژیریی دەستکرد]] * [[گووگڵ ئەی ئای]] * [[چات جی پی تی]] * [[دیپسیک]] * [[چاتبۆت]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{ماڵپەڕی فەرمی|https://aistudio.google.com/}} * [https://ai.google.dev/docs دۆکیومێنتی فەرمی] لە Google for Developers [[پۆل:ژیریی دەستکرد]] [[پۆل:ژیریی دەستکردی درووستکەر]] [[پۆل:گووگڵ]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی گووگڵ]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ٢٠٢٣]] dum6cl5c0b8zign45wdpqh35ibo1m68 0 286833 1675476 1613091 2026-09-26T05:48:36Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675476 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی کەسایەتی|name=ھورمز مەلیک چیکۆ|native_name=ܗܘܪܡܘܙ ܡܵܠܸܟ ܟ̰ܝܟܘ|image=Hurmiz Malik Chikko and his men.jpg|caption=ھورمز چیکۆ لە وێنەیەکدا (دووەم کەسی ڕیزی پشتەوەی لای چەپ)|birth_date=١٩٣٤|birth_place=[[سۆران]] ،[[شانشینی عێراق]]|death_date=٢ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٣ (٢٨-٢٩ ساڵی)|death_place=ئالۆکا، عێراق|death_cause=[[کوژراو لە شەڕدا]]|relatives={{unbulleted list|مەلیک چیکۆ (باوک)|[[مالیک یاقۆ]] (مام)|گەوارگیس مەلیک چیکۆ (برا)}}}} '''ھورمز مەلیک چیکۆ''' ({{Langx|syr|ܗܘܪܡܘܙ ܡܵܠܸܟ ܟ̰ܝܟܘ}}؛ ١٩٣٤ - ٢ی کانوونی دووەمی ١٩٦٣)<ref name="leaders">{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠١٤|ناونیشان=http://www.tyareh.org/leaders--heroes.html|سەردێڕ=Leaders & Heroes |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> داکۆکیکار و سەرکردەی سوپای [[ئاشوورییەکان|ئاشووری]] بووە. لە کۆتایییەکانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوو تا کۆچی دواییی لە ساڵی ١٩٦٣ خەباتی چەکداریی ئاشووری لە دژی [[حیزبی بەعسی عێراق|پارتی بەعسی]] دەسەڵاتدار لە عێراق سەرکردایەتیی کردووە و لە ماوەی ژیانیدا ئۆتۆنۆمیی ئاشووری لە [[دەشتی نەینەوا|دەشتەکانی نەینەوا]] بەرەوپێش بردووە.<ref name="leaders" /><ref name="aina">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Hanna |یەکەم=Reine |ڕێکەوت=٢٥ی ئەیلوولی ٢٠١٧|ناونیشان=http://www.aina.org/reports/erasingassyrians.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Assyrian Confederation of Europe}}</ref><ref name="rutledge">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Rowe|یەکەم=Paul|ناونیشان=http://worldcat.org/oclc/1135999690|سەردێڕ=The Routledge Handbook of Minorities in the Middle East|ساڵ=٢٠١٩|ژپنک=٩٧٨-١-١٣٨-٦٤٩٠٤-٠|پەڕەکان=١٢٣|oclc=١١٣٥٩٩٩٦٩٠}}</ref> == ژیانی سەرەتایی و خێزان == چیکۆ لە ساڵی ١٩٣٤ لە گوندی [[سۆران (شار)|دیانا]] لە باکووری عێراق لەدایکبووە.<ref name="leaders"/> کوڕی مەلیک چیکۆ بوو لە خێڵی دادۆش، [[تیاری|تیاریی سەرەوە]]، و برازای [[مالیک یاقۆ|مەلیک یاقۆ ئیسماعیل]]، سەرۆکی ھۆزی تیاریی سەرەوە بوو.<ref name="leaders" /> برا گەورەکەی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.ancestry.com/search/?name=_CHIKKO&name_x=1_1|سەردێڕ=CHIKKO - Ancestry.com |ڕێکەوتی سەردان=٢٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Ancestry}}</ref> گەوارگیس مەلیک چیکۆ بوو، یەکێکی دیکە لە داکۆکیکارە ئاشوورییەکان کە سەرۆکی لیژنەی باڵای کارووباری مەسیحییەکان بوو لە عێراق و ئەندامی دامەزرێنەری لقی شیکاگۆی ھاوپەیمانیی گشتگیریی ئاشوورییەکان بوو.<ref name="donabed">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Donabed|یەکەم=Sargon|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=bwLdCQAAQBAJ|سەردێڕ=Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century|ڕێکەوت=٢٠١٥|ژپنک=٩٧٨٠٧٤٨٦٨٦٠٥٦}}</ref> == چالاکیی ئاشوری == چیکۆ لە کۆتایییەکانی پەنجاکان و سەرەتای شەستەکانی سەدەی ڕابردوودا فەرماندەییی بەرەی ئاشووری لە دژی ڕژێمی [[ڕژێمی بەعس|بەعسیی عێراق]] دەکرد.<ref name="aina"/> ئامانجەکانی بریتی بوون لە بەدەستھێنانی ئۆتۆنۆمی بۆ ئاشوورییەکان لە عێراق، پاراستنی زەوییە ئاشوورییەکان و [[ئێزیدییەکان]] لە باکووری عێراق لە سیاسەتی [[عەرەباندن|بەعەرەبکردن]] (تەعریب) و [[کورداندن|بەکوردکردن]] (کورداندن) و پاراستنی پێکھاتە ناوخۆیییەکانی ئاشووری و ئێزیدی لە ئاگری ململانێی نێوان حکوومەتی ناوەندیی عێراق و سەرکردایەتیی [[کورد|کوردی]].<ref name="leaders"/><ref name="aina" /><ref name="rutledge"/><ref name="thesis">{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Donabed |یەکەم=Sargon |ڕێکەوت=٢٠١٠|ناونیشان=https://tspace.library.utoronto.ca/bitstream/1807/32925/3/Donabed_Sargon_G_201006_PhD_thesis.pdf |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> == مردن == چیکۆ لە [[Battle of Aloka|شەڕی ئالۆکا]] لە ٢ی کانوونی دووەمی ١٩٦٣ لە تەمەنی ٢٩ ساڵیدا لەگەڵ شەش شەڕکەری دیکەی ئاشووری کوژرا.<ref name="leaders"/><ref name="donabed"/><ref name="thesis"/> مردنی لەلایەن زۆر کەسەوە بە خاڵی وەرچەرخانێک وا بیردەکرایەوە کە ڕێگە بە گۆشەگیریی زیاتری ئاشوورییەکان دەدات لە کۆرێ گاڤانا، گوندی ئاشوورییەکان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=١٦ی ئازاری ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,36446.html|سەردێڕ=Kore Gavana |ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠}}</ref> کە زۆربەی ژیانی تێیدا ژیاوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Aprim |یەکەم=Fred |ناونیشان=http://www.fredaprim.com/pdfs/2009/Kurdish_oppression_against_Assyrians.pdf |سەردێڕ=Wayback Machine |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٧ی نیسانی ٢٠٢٤ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20240407033530/https://www.fredaprim.com/pdfs/2009/Kurdish_oppression_against_Assyrians.pdf |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> کۆرێ گاڤانا لەگەڵ زۆرێک لە گوندەکانی دیکەی زۆرینەی ئاشوورییەکان لە [[پارێزگای دھۆک]] لە عێراق، لە کۆتاییدا بە [[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە]] لکێنران. <ref>{{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Eshoo |یەکەم=Majed |ناونیشان=http://www.aina.org/reports/avod.htm|سەردێڕ=The Fate Of Assyrian Villages Annexed To Today's Dohuk Governorate In Iraq And The Conditions In These Villages Following The Establishment Of The Iraqi State In 1921 |ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Assyrian International News Agency}}</ref> == میرات == چیکۆ لەمڕۆدا لەلایەن زۆرێک لە ئاشوورییەکان و ئێزیدییەکانەوە وەک شەھیدێک بۆ پاراستنیان لە سەردەمی ناسەقامگیریدا سەیر دەکرێت، ھەروەھا وەک شەھیدێک بۆ ناسیۆنالیسزمی ئاشووری.<ref name="leaders"/><ref name="aina"/> ئەو و خێزانەکەی لە گۆرانییە ئاشوورییەکانی <nowiki><i id="mweg">چیکۆ</i></nowiki> لە نووسینی سارگۆن گابرێل<ref>{{یووتیووب|id=SN9ZNeAM4do|title=Sargon Gabriel-Chikko 2006}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.assyrianlyrics.com/lyrics/458/chikko|سەردێڕ=Chikko by Sargon Gabriel {{!}} Assyrian Lyrics|ڕێکەوتی سەردان=٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|وێبگە=Assyrian Lyrics|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200626150912/http://www.assyrianlyrics.com/lyrics/458/chikko|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://music.mathwatha.com/music/chikko/|سەردێڕ=Chikko - Mathwatha Music|وێبگە=Mathwatha Music|ڕێکەوتی سەردان= ٤ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200627040425/http://music.mathwatha.com/music/chikko/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> و ''کۆرێھگاوانا'' لە نووسینی جولیانا جێندۆدا باسکراون.<ref name="juliana">{{یووتیووب|id=Eu6F_EBVFn8|title=Juliana Jendo Korehgawana}}</ref><ref>{{یووتیووب|id=wc3gkTua4yI|title=Juliana Jendo - Korehgawana (2013)}}</ref> لە کاتی [[گشتپرسیی سەربەخۆییی باشووری کوردستان (٢٠١٧)|ڕیفراندۆمی سەربەخۆییی ھەرێمی کوردستان لە ساڵی ٢٠١٧]] دا مشتوومڕ لەنێو کۆمەڵگەی نوێونەتەوەیی ئاشووری دروستبوو، کاتێک وێنەیەکی پەیکەری چیکۆ لە گوندی کۆرێ گاڤانا کە بە ئاڵای کوردی داپۆشرابوو، دەرکەوت. ئەمەش لەلایەن زۆرێک لە ئاشوورییەکانەوە وەک ھەوڵێک لەلایەن حکوومەتی ھەرێمی کوردستانەوە بۆ [[کورداندن|بەکوردکردنی]] میراتی ناسیۆنالیستیی ئاشووری چیکۆ سەیرکرا.<ref name="aina"/><ref name="donabed"/> == سەرچاوەکان == [[پۆل:مردووانی ١٩٦٣]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٤]] [[پۆل:مەسیحییەکانی عێراق]] [[پۆل:ئاشوورییەکانی عێراق]] [[پۆل:مردووان]] [[پۆل:ئاشوورییەکانی باشووری کوردستان]] <references />{{شریتی دەروازە|ژیاننامە|شەڕ|کوردستان|عێراق}} q5sjjymlcnh5ctymh5pw6q7gy5z7b2x 0 287321 1675471 1462699 2026-09-26T05:47:46Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1675471 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}}'''ھوبەل''' ({{Langx|ar|ھُبَل}}) [[خوداوەندی|خوداوەندێک]] بووە لە عەرەبستانی پێش ئیسلام لەلایەن عەرەبەکانەوە پەرستراوە، بەتایبەتی لەلایەن [[قوڕەیش|قوڕەیشەکانەوە]] کە پەیکەرەکەی لە [[کەعبە]] لە [[مەککە]] داندرابوو، کە دوای [[فەتحی مەککە]] لەگەڵ ٣٠٦ بتی تر کە لەکەعبەدا بوون تێکشکێندران.<ref>Hommel, First Encyclopaedia of Islam, Vol. 1. p. 380</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{بیرخستنەوەی وێب|دوایین=Mohd Elfie Nieshaem Juferi |ڕێکەوت=٢٩ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ناونیشان=https://bismikaallahuma.org/history/pre-islamic-hubal-worship/|سەردێڕ=Homepage {{!}} Bismika Allahuma |ڕێکەوتی سەردان=٢١ی شوباتی ٢٠٢٤}} {{شریتی دەروازە|ئیسلام|عەرەبستانی سعوودی}} [[پۆل:وتارەکان بە دەقی زمانی عەرەبی]] [[پۆل:خوداکانی عەرەب]] hui2bivfr61s2kwxi8d4l9kapm5d108 0 287374 1675235 1674984 2026-09-25T20:03:30Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:یەک سەرچاوە|یەک سەرچاوە]]}} 1675235 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەبوو عەبدوڵڵا فەیرووز دەیلەمی''' ({{Langx|ar|ابو عبداللە فیروز الدیلمی}}، [[زمانی فارسی|فارسی]]: فیروز دیلمی، ''فیروزی [[دیلم|دەیلەمی]]'') [[ھاوەڵان|ھاوەڵێکی]] [[فارسەکان|فارسی]] [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەد]] بووە.<ref name="O">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}</ref> == ژیان == فەیروز دەیلەمیسەر بە نەوەکانی (''دەبنە'') ئەو فارسانە بوو کە لەلایەن [[ئەنووشەڕەوان]] ڕەوانەی [[یەمەن]] کرابوون و داگیریان کرد و حەبەشەکانیان دەرکرد.<ref name=>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="true" id="CITEREFal-Tabari1998">[[محەممەد کوڕی جەریر تەبەری|al-Tabari, Jarir]] (1998). [https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz ''The History of al-Tabarī'']. Vol. &nbsp;39: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors. Translated by Ella Landau-Tasseron. [[State University of New York]]. pp. &nbsp;<span class="nowrap">94–</span>95. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-07-91-42820-7|<bdi>978-07-91-42820-7</bdi>]].</cite> </ref> باس لەوە کراوە کە شاندێک کە فەیروزیان لەگەڵ بووە لە ساڵی ٦٣١ لە یەمەنەوە ھاتوونەتە مەدینە و ئیسلامیان لە باوەش گرتووە. دوو ژنی ھەبوو کە خوشک بوون. دوای موسڵمان بوون بە فەرمانی پێغەمبەر یەکێکیانی تەڵاقدا چونکە موسڵمان ناتوانێ لەیەک کاتدا دوو خوشک بێنێ. فەیروز لە سەردەمی خەلیفەی سێیەم [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمان]] (٦٤٤–٦٥٦) کۆچی دوایی کردووە.<ref name=>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="true" id="CITEREFal-Tabari1998">[[محەممەد کوڕی جەریر تەبەری|تەبەری]] (1998). [https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz ''The History of al-Tabarī'']. Vol. &nbsp;39: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors. Translated by Ella Landau-Tasseron. [[State University of New York]]. pp. &nbsp;<span class="nowrap">94–</span>95. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-07-91-42820-7|<bdi>978-07-91-42820-7</bdi>]].</cite> </ref> بەڵام ھەندێک سەرچاوە باسیان لەوە کردووە کە ئەو ناوچەی سنەی بەڕێوە بردووە و دواتر لە ساڵی ٦٧٣ لە سەردەمی [[موعاویە کوڕی ئەبوو سوفیان|موعاوییەدا]] کۆچی دوایی کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20060523043216/http://www.usc.edu/dept/MSA/history/biographies/sahaabah/bio.FAYRUZ_AD_DAYLAMI.html ژیاننامە] لە کۆمەڵەی دەقە موسڵمانەکانی USC-MSA. {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{شریتی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|ژیاننامە|مێژووی ئیسلام}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:CS1: long volume value]] [[پۆل:CS1: long volume value]] [[پۆل:ھاوەڵەکان]] [[پۆل:سەحابە فەرموودە گێڕەڕەوەکان]] kh9j2ry3d4ku0kc6xikl9980sge44bd 1675272 1675235 2026-09-25T20:13:13Z مامۆستا 39489 1675272 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەبوو عەبدوڵڵا فەیرووز دەیلەمی''' ({{Langx|ar|ابو عبداللە فیروز الدیلمی}}، [[زمانی فارسی|فارسی]]: فیروز دیلمی، ''فیروزی [[دیلم|دەیلەمی]]'') [[ھاوەڵان|ھاوەڵێکی]] [[فارسەکان|فارسی]] [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەد]] بووە.<ref name="O">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}</ref> == ژیان == فەیروز دەیلەمی سەر بە نەوەکانی (''دەبنە'') ئەو فارسانە بوو کە لەلایەن [[ئەنووشەڕەوان]] ڕەوانەی [[یەمەن]] کرابوون و داگیریان کرد و حەبەشەکانیان دەرکرد.<ref name>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}} </ref> باس لەوە کراوە کە شاندێک کە فەیروزیان لەگەڵ بووە لە ساڵی ٦٣١ لە یەمەنەوە ھاتوونەتە مەدینە و ئیسلامیان لە باوەش گرتووە. دوو ژنی ھەبوو کە خوشک بوون. دوای موسڵمان بوون بە فەرمانی پێغەمبەر یەکێکیانی تەڵاقدا چونکە موسڵمان ناتوانێ لەیەک کاتدا دوو خوشک بێنێ. فەیروز لە سەردەمی خەلیفەی سێیەم [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمان]] (٦٤٤–٦٥٦) کۆچی دوایی کردووە.<ref name>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}} </ref> بەڵام ھەندێک سەرچاوە باسیان لەوە کردووە کە ئەو ناوچەی سنەی بەڕێوە بردووە و دواتر لە ساڵی ٦٧٣ لە سەردەمی [[موعاویە کوڕی ئەبوو سوفیان|موعاوییەدا]] کۆچی دوایی کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20060523043216/http://www.usc.edu/dept/MSA/history/biographies/sahaabah/bio.FAYRUZ_AD_DAYLAMI.html ژیاننامە] لە کۆمەڵەی دەقە موسڵمانەکانی USC-MSA. {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{شریتی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|ژیاننامە|مێژووی ئیسلام}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:CS1: long volume value]] [[پۆل:CS1: long volume value]] [[پۆل:ھاوەڵەکان]] [[پۆل:سەحابە فەرموودە گێڕەڕەوەکان]] 4knguusik212d7sfoqw56rjcesabqpg 1675276 1675272 2026-09-25T20:13:44Z مامۆستا 39489 دەستکاریی [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] ([[User talk:مامۆستا|لێدوان]]) بۆ دوایین پێداچوونەوەی [[User:AramBot|AramBot]] گەڕێندرایەوە 1675235 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەبوو عەبدوڵڵا فەیرووز دەیلەمی''' ({{Langx|ar|ابو عبداللە فیروز الدیلمی}}، [[زمانی فارسی|فارسی]]: فیروز دیلمی، ''فیروزی [[دیلم|دەیلەمی]]'') [[ھاوەڵان|ھاوەڵێکی]] [[فارسەکان|فارسی]] [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەد]] بووە.<ref name="O">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}</ref> == ژیان == فەیروز دەیلەمیسەر بە نەوەکانی (''دەبنە'') ئەو فارسانە بوو کە لەلایەن [[ئەنووشەڕەوان]] ڕەوانەی [[یەمەن]] کرابوون و داگیریان کرد و حەبەشەکانیان دەرکرد.<ref name=>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="true" id="CITEREFal-Tabari1998">[[محەممەد کوڕی جەریر تەبەری|al-Tabari, Jarir]] (1998). [https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz ''The History of al-Tabarī'']. Vol. &nbsp;39: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors. Translated by Ella Landau-Tasseron. [[State University of New York]]. pp. &nbsp;<span class="nowrap">94–</span>95. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-07-91-42820-7|<bdi>978-07-91-42820-7</bdi>]].</cite> </ref> باس لەوە کراوە کە شاندێک کە فەیروزیان لەگەڵ بووە لە ساڵی ٦٣١ لە یەمەنەوە ھاتوونەتە مەدینە و ئیسلامیان لە باوەش گرتووە. دوو ژنی ھەبوو کە خوشک بوون. دوای موسڵمان بوون بە فەرمانی پێغەمبەر یەکێکیانی تەڵاقدا چونکە موسڵمان ناتوانێ لەیەک کاتدا دوو خوشک بێنێ. فەیروز لە سەردەمی خەلیفەی سێیەم [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمان]] (٦٤٤–٦٥٦) کۆچی دوایی کردووە.<ref name=>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="true" id="CITEREFal-Tabari1998">[[محەممەد کوڕی جەریر تەبەری|تەبەری]] (1998). [https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz ''The History of al-Tabarī'']. Vol. &nbsp;39: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors. Translated by Ella Landau-Tasseron. [[State University of New York]]. pp. &nbsp;<span class="nowrap">94–</span>95. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-07-91-42820-7|<bdi>978-07-91-42820-7</bdi>]].</cite> </ref> بەڵام ھەندێک سەرچاوە باسیان لەوە کردووە کە ئەو ناوچەی سنەی بەڕێوە بردووە و دواتر لە ساڵی ٦٧٣ لە سەردەمی [[موعاویە کوڕی ئەبوو سوفیان|موعاوییەدا]] کۆچی دوایی کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20060523043216/http://www.usc.edu/dept/MSA/history/biographies/sahaabah/bio.FAYRUZ_AD_DAYLAMI.html ژیاننامە] لە کۆمەڵەی دەقە موسڵمانەکانی USC-MSA. {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{شریتی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|ژیاننامە|مێژووی ئیسلام}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:CS1: long volume value]] [[پۆل:CS1: long volume value]] [[پۆل:ھاوەڵەکان]] [[پۆل:سەحابە فەرموودە گێڕەڕەوەکان]] kh9j2ry3d4ku0kc6xikl9980sge44bd 1675277 1675276 2026-09-25T20:14:10Z مامۆستا 39489 1675277 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەبوو عەبدوڵڵا فەیرووز دەیلەمی''' ({{Langx|ar|ابو عبداللە فیروز الدیلمی}}، [[زمانی فارسی|فارسی]]: فیروز دیلمی، ''فیروزی [[دیلم|دەیلەمی]]'') [[ھاوەڵان|ھاوەڵێکی]] [[فارسەکان|فارسی]] [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەد]] بووە.<ref name="O">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}</ref> == ژیان == فەیروز دەیلەمی سەر بە نەوەکانی (''دەبنە'') ئەو فارسانە بوو کە لەلایەن [[ئەنووشەڕەوان]] ڕەوانەی [[یەمەن]] کرابوون و داگیریان کرد و حەبەشەکانیان دەرکرد.<ref name>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}} </ref> باس لەوە کراوە کە شاندێک کە فەیروزیان لەگەڵ بووە لە ساڵی ٦٣١ لە یەمەنەوە ھاتوونەتە مەدینە و ئیسلامیان لە باوەش گرتووە. دوو ژنی ھەبوو کە خوشک بوون. دوای موسڵمان بوون بە فەرمانی پێغەمبەر یەکێکیانی تەڵاقدا چونکە موسڵمان ناتوانێ لەیەک کاتدا دوو خوشک بێنێ. فەیروز لە سەردەمی خەلیفەی سێیەم [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمان]] (٦٤٤–٦٥٦) کۆچی دوایی کردووە.<ref name>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}} </ref> بەڵام ھەندێک سەرچاوە باسیان لەوە کردووە کە ئەو ناوچەی سنەی بەڕێوە بردووە و دواتر لە ساڵی ٦٧٣ لە سەردەمی [[موعاویە کوڕی ئەبوو سوفیان|موعاوییەدا]] کۆچی دوایی کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20060523043216/http://www.usc.edu/dept/MSA/history/biographies/sahaabah/bio.FAYRUZ_AD_DAYLAMI.html ژیاننامە] لە کۆمەڵەی دەقە موسڵمانەکانی USC-MSA. {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{شریتی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|ژیاننامە|مێژووی ئیسلام}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:CS1: long volume value]] [[پۆل:CS1: long volume value]] [[پۆل:ھاوەڵەکان]] [[پۆل:سەحابە فەرموودە گێڕەڕەوەکان]] 4knguusik212d7sfoqw56rjcesabqpg 1675283 1675277 2026-09-25T20:14:47Z مامۆستا 39489 دەستکاریی [[Special:Contributions/مامۆستا|مامۆستا]] ([[User talk:مامۆستا|لێدوان]]) بۆ دوایین پێداچوونەوەی [[User:AramBot|AramBot]] گەڕێندرایەوە 1675235 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ئەبوو عەبدوڵڵا فەیرووز دەیلەمی''' ({{Langx|ar|ابو عبداللە فیروز الدیلمی}}، [[زمانی فارسی|فارسی]]: فیروز دیلمی، ''فیروزی [[دیلم|دەیلەمی]]'') [[ھاوەڵان|ھاوەڵێکی]] [[فارسەکان|فارسی]] [[محەممەد|پێغەمبەر محەممەد]] بووە.<ref name="O">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}</ref> == ژیان == فەیروز دەیلەمیسەر بە نەوەکانی (''دەبنە'') ئەو فارسانە بوو کە لەلایەن [[ئەنووشەڕەوان]] ڕەوانەی [[یەمەن]] کرابوون و داگیریان کرد و حەبەشەکانیان دەرکرد.<ref name=>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="true" id="CITEREFal-Tabari1998">[[محەممەد کوڕی جەریر تەبەری|al-Tabari, Jarir]] (1998). [https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz ''The History of al-Tabarī'']. Vol. &nbsp;39: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors. Translated by Ella Landau-Tasseron. [[State University of New York]]. pp. &nbsp;<span class="nowrap">94–</span>95. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-07-91-42820-7|<bdi>978-07-91-42820-7</bdi>]].</cite> </ref> باس لەوە کراوە کە شاندێک کە فەیروزیان لەگەڵ بووە لە ساڵی ٦٣١ لە یەمەنەوە ھاتوونەتە مەدینە و ئیسلامیان لە باوەش گرتووە. دوو ژنی ھەبوو کە خوشک بوون. دوای موسڵمان بوون بە فەرمانی پێغەمبەر یەکێکیانی تەڵاقدا چونکە موسڵمان ناتوانێ لەیەک کاتدا دوو خوشک بێنێ. فەیروز لە سەردەمی خەلیفەی سێیەم [[عوسمان کوڕی عەفان|عوسمان]] (٦٤٤–٦٥٦) کۆچی دوایی کردووە.<ref name=>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=al-Tabari|یەکەم=Jarir|ناونیشان=https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz|سەردێڕ=The History of al-Tabarī|بڵاوکەرەوە=[[State University of New York]]|ساڵ=١٩٩٨|ژپنک=٩٧٨-٠-٧٩١٤-٢٨٢٠-٧|بەرگ=٣٩: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors.|پەڕەکان=٩٤–٩٥|translator-last=Ella Landau-Tasseron|بەستەری نووسەر=Al-Tabari}}<cite class="citation book cs1 cs1-prop-long-vol" data-ve-ignore="true" id="CITEREFal-Tabari1998">[[محەممەد کوڕی جەریر تەبەری|تەبەری]] (1998). [https://archive.org/details/tabarivolume39/page/n124/mode/1up?q=Fayruz ''The History of al-Tabarī'']. Vol. &nbsp;39: Biographies of the Prophet's Companions and Their Successors. Translated by Ella Landau-Tasseron. [[State University of New York]]. pp. &nbsp;<span class="nowrap">94–</span>95. [[ژمارەی پێوانەییی نێونەتەوەییی کتێب|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/978-07-91-42820-7|<bdi>978-07-91-42820-7</bdi>]].</cite> </ref> بەڵام ھەندێک سەرچاوە باسیان لەوە کردووە کە ئەو ناوچەی سنەی بەڕێوە بردووە و دواتر لە ساڵی ٦٧٣ لە سەردەمی [[موعاویە کوڕی ئەبوو سوفیان|موعاوییەدا]] کۆچی دوایی کردووە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://web.archive.org/web/20060523043216/http://www.usc.edu/dept/MSA/history/biographies/sahaabah/bio.FAYRUZ_AD_DAYLAMI.html ژیاننامە] لە کۆمەڵەی دەقە موسڵمانەکانی USC-MSA. {{زانیارییە کتێبخانەیییەکان}} {{شریتی دەروازە|ئیسلام|محەممەد|ژیاننامە|مێژووی ئیسلام}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:CS1: long volume value]] [[پۆل:CS1: long volume value]] [[پۆل:ھاوەڵەکان]] [[پۆل:سەحابە فەرموودە گێڕەڕەوەکان]] kh9j2ry3d4ku0kc6xikl9980sge44bd 0 287827 1675183 1512068 2026-09-25T19:33:30Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە، وزە-کۆلکە) 1675183 wikitext text/x-wiki '''قامیشی شەکر''' (بە ئینگلیزی: Sugarcane، ناوی زانستی: Saccharum officinarum) جۆرێکە لە ڕووەکی گژوگیایی فرەساڵەی بەرز کە سەر بە ڕەگەزی Saccharumـە. قەدەکانی پتەو، بەنددار، و پڕ لە ڕیشاڵن و دەوڵەمەندن بە ساکارۆز (sucrose)، کە لە ناو شلەی قەدەکەیدا کۆدەبێتەوە. ئەم ڕووەکە لە ناوچە گەرم و شێدارەکانی باشوور و باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیاوە سەری ھەڵداوە و ئێستا لە سەرانسەری جیھاندا لە ناوچە گەرمەکاندا دەچێنرێت. قامیشی شەکر لە ڕووی بڕی بەرھەمھێنانەوە گەورەترین بەرھەمی کشتوکاڵیی جیھانە.<ref name="fao">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=www.fao.org |سەردێڕ=FAOSTAT}}</ref> شەکر و ئیسانۆڵ (بۆ بایۆفیوڵ) دوو بەرھەمی سەرەکیی ئەم ڕووەکەن. {{زانیاریدانی تاکسۆنۆمی|ناو=قامیشی شەکر|وێنە=CSIRO ScienceImage 10529 Sugarcane and bowl of sugar.jpg|لێدوانی_وێنە=قەدە بڕاوەکانی قامیشی شەکر کە شەکرەکەی تێدا کۆبووەتەوە|دۆخی_پاراستن=DOM|شانشین=[[ڕووەکەکان]] (Plantae)|تۆرەمە=[[Poales]]|خێزان=[[گژوگیاکان|Poaceae]]|ڕەگەز=''[[Saccharum]]''|جۆر=''S. officinarum''|ناوی_دوانی=Saccharum officinarum|نووسەری_دوانی=[[کارڵۆس لینێوس|Linnaeus]], 1753}} == شرۆڤەی ڕووەکناسی == قامیشی شەکر ڕووەکێکی گژوگیاییە کە دەتوانێت باڵای لە نێوان ٢ بۆ ٦ مەتر بەرز ببێتەوە. قەدەکانی چەندین بەندیان ھەیە و لەوێوە گەڵاکانی گەشە دەکەن. ئەم قەدانە سەرچاوەی سەرەکیی شەکرن، کە نزیکەی ١٢-١٥٪ی کێشی قەدەکە پێکدەھێنن. قامیشی شەکر لە خێزانی گژوگیاکانە (Poaceae)، کە خێزانێکی گرنگی ئابوورییە و دانەوێڵەکانی وەک گەنم، گەنمەشامی، و برنج لەخۆدەگرێت. == مێژوو == بنەچەی قامیشی شەکر دەگەڕێتەوە بۆ دوورگەی نیوگینیا، کە نزیکەی ٦٠٠٠ ساڵ پێش زایین بۆ یەکەمجار ماڵی کراوە. لەوێوە بۆ ناوچەکانی تری باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا و [[ھیندستان]] بڵاوبووەتەوە. ھیندستان یەکەم وڵات بوو کە توانی تەکنیکی بەرھەمھێنانی شەکر بە شێوەی کریستاڵ پەرە پێ بدات لە دەوروبەری ٣٥٠ی زایینی.<ref>cite book|last1=Kieschnick|first1=John|title=The Impact of Buddhism on Chinese Material Culture|date=2003|publisher=Princeton University Press|isbn=0-691-09676-7|pages=258</ref> لەسەردەمی ئەسکەندەری مەکەدۆنیدا، سەربازەکانی باسی "قامیشێکیان دەکرد کە ھەنگوین بەبێ ھەنگ بەرھەم دەھێنێت". دواتر لە ڕێگەی بازرگانە عەرەبەکانەوە، کشتوکاڵی قامیشی شەکر و تەکنیکی دروستکردنی شەکر گەیشتە ناوچەکانی دەریای ناوەڕاست، باکووری ئەفریقا، و ئەندەلوس. کریستۆفەر کۆڵۆمبس لە دووەم گەشتیدا بۆ ئەمریکا لە ساڵی ١٤٩٣، تۆوی قامیشی شەکری لەگەڵ خۆی بردە کاری بی، کە بووە ھۆی گەشەسەندنێکی گەورەی پیشەسازیی شەکر لەوێ و ھاوکات بووە ھۆکارێکی سەرەکیی گەشەکردنی بازرگانیی کۆیلە لە ئەفریقاوە بۆ دابینکردنی ھێزی کاری ھەرزان. == بەرھەمھێنان و کشتوکاڵ == [[پەڕگە:Transport_von_geerntetem_Zuckerrohr_per_Moto.jpg|وێنۆک|ماتۆڕسکیلێک بە ڕەکیلەوە، کە پڕ کراوە لە قامیشی شەکری تازە دروێنەکراو. لە ڕێگای پنۆم پێن، کەمبۆدیا.]] قامیشی شەکر لە ناوچە گەرم و شێدارەکانی جیھاندا گەشە دەکات. وڵاتانی وەک بەڕازیل، ھیندستان، و چین گەورەترین بەرھەمھێنەرانی جیھانن. کشتوکاڵی قامیشی شەکر پێویستی بە بڕێکی زۆر ئاو و خۆری گەرم ھەیە. چاندنی لە ڕێگەی قەڵەم (بڕینی بەشێک لە قەد)ـەوە دەکرێت، نەک بە تۆو. دروێنەکردن کارێکی قورس و تاقەتپڕووکێنە و دەتوانێت بە دەست یان بە ئامێری میکانیکی ئەنجام بدرێت. لە ھەندێک ناوچەدا، پێش دروێنە کێڵگەکە دەسووتێنرێت بۆ لابردنی گەڵا ಒಣکەکان و ئاسانکردنی کاری بڕینەوە. == بەکارھێنان == قامیشی شەکر چەندین بەکارھێنانی گرنگی ھەیە: * '''شەکر''': بەکارھێنانی سەرەکییەتی. شەکر لە شلەی ناو قەدەکانییەوە بەرھەم دێت. پاشماوەکانی ئەم پرۆسەیە بریتین لە مۆلاس (کە بۆ دروستکردنی خواردنەوەی کحولی بەکاردێت) و باگاس (پاشماوەی ڕیشاڵیی قەدەکە). * '''بایۆفیوڵ (ئیسانۆڵ)''': بەڕازیل گەورەترین بەرھەمھێنەری ئیسانۆڵە لە قامیشی شەکر، کە وەک سووتەمەنی بۆ ئۆتۆمبێل بەکاری دێنێت. * '''ڕەم (Rum)''': خواردنەوەیەکی کحولیی بەناوبانگە کە لە ڕێگەی ھەوێنکردنی مۆلاسەوە بەرھەم دێت. * '''خۆراکی ئاژەڵ''': باگاس و گەڵاکانی دەتوانرێت وەک خۆراکی ئاژەڵ بەکاربھێنرێت. * '''وزەی کارەبا''': سووتاندنی باگاس دەتوانێت وزەیەکی زۆر بەرھەم بھێنێت، کە کارگەکان بۆ کارپێکردنی ئامێرەکانیان بەکاری دێنن و پاشماوەکەشی دەفرۆشنەوە بە تۆڕی کارەبای نیشتمانی. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}لەسەر بنەمای وتارەکانی ویکیپیدیای [[:en:Sugarcane|ئینگلیزی]] و سەرچاوەی دەرەکیی ترەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە. {{تووڵی دەروازە|ژینناسی|وزە|ڕوەک}} {{پۆلی کۆمنز|Sugar cane}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ژینناسی-کۆلکە}} {{وزە-کۆلکە}} kcj4t28on9rf8pzej2tb9703bx71hqk 0 287907 1675210 1512098 2026-09-25T19:38:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژینناسی-کۆلکە) 1675210 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قرتێنەری ئاگووتی''' (بە ئینگلیزی: Agouti، ناوی زانستیی ڕەگەز: Dasyprocta) ڕەگەزێکە لە قرترێنەرە قەبارە مامناوەندەکان کە لە دارستانە باراناوییەکانی ئەمریکای ناوەڕاست و باشووری دەژین. لە ڕووکەشدا شێوەیان لە نێوان [[بەرازی گینیی حەبەشی|بەرازێکی گینیی]] زەبەلاح و سمۆرەیەکی قاچدرێژدایە. ئەم ئاژەڵانە ڕۆڵێکی ژینگەیی یەکجار گرنگیان ھەیە وەک بڵاوکەرەوەی سەرەکیی تۆوی زۆرێک لە دارەکانی دارستانی [[دارستانی ئەمازۆن|ئەمازۆن]]، بەتایبەتی داری گوێزی بەڕازیلی، کە بەبێ قرتێنەرە ئاگووتییەکان ناتوانێت بە شێوەیەکی کاریگەر بڕوێنەوە. {{زانیاریدانی تاکسۆنۆمی|ناو=قرتێنەری ئاگووتی|وێنە=Central American agouti (Dasyprocta punctata) Paz de las Aves.jpg|لێدوانی_وێنە=قرتێنەرێکی ئاگووتی لە ژینگەی سروشتیی خۆیدا|دۆخی_پاراستن=LC|شانشین=[[ئاژەڵ]] (Animalia)|فایلەم=[[مازەداران]] (Chordata)|پۆل=[[شیردەرەکان]] (Mammalia)|تۆرەمە=[[قرترێنەرەکان]] (Rodentia)|خێزان=[[Dasyproctidae]]|ڕەگەز='''''Dasyprocta'''''|نووسەری_دوانی=[[یۆھان کارڵ ویلھێلم ئیلیگەر|Illiger]], 1811}} == تایبەتمەندییە جەستەییەکان == قرتێنەرە ئاگووتییەکان جەستەیەکی ڕێک و باریکیان ھەیە کە بە فەرووێکی کورت بەڵام زبری بریقەدار داپۆشراوە. ڕەنگیان لە نێوان قاوەیی، سوورباو، پرتەقاڵیی کاڵ، و ڕەشی مەیلەو زەرددایە. ناوی "ئاگووتی" خۆی لە بنەڕەتدا ئاماژەیە بۆ شێوازێکی ڕەنگی قژ کە ھەر تاڵێک چەند باندێکی ڕەنگی جیاوازی ھەیە، ئەمەش وا دەکات فەرووەکەیان لە گۆشەی جیاوازەوە بریقە بداتەوە. درێژییان دەگاتە نزیکەی ٤٠ بۆ ٦٠ سانتیمەتر و کێشیان لە نێوان ٢ بۆ ٤ کیلۆگرامدایە. قاچەکانی دواوەیان لە قاچەکانی پێشەوەیان درێژترە، کە شێوەیەکی ھاوشێوەی کەروێشکیان پێدەبەخشێت و یارمەتییان دەدات بۆ بازدانی بەرز و ڕاکردنی خێرا.<ref name="az-animals">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://a-z-animals.com/animals/agouti/ |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=A-Z Animals |سەردێڕ=Agouti}}</ref> == ژینگە و بڵاوبوونەوە == قرتێنەرە ئاگووتییەکان لە ژینگەی زۆر جیاوازدا دەژین، لە دارستانە باراناوییەکانەوە تا لەوەڕگە و کەناری ڕووبارەکان. ئەوان بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر زەوی دەمێننەوە و زۆربەی کاتەکانیان بە گەڕان بەدوای خۆراکدا لەژێر دارەکاندا بەسەر دەبەن. کون و کەلێنی بەرد و بنکی دارەکان وەک حەشارگە بەکاردەھێنن. بڵاوبوونەوەیان لە باشووری مەکسیکەوە دەست پێدەکات تا دەگاتە باکووری ئەرجەنتین. == ڕەفتار و خۆراک == قرتێنەرە ئاگووتییەکان ئاژەڵی ڕۆژگەڕن (diurnal) و بە شێوەیەکی سەرەکی خۆراکیان لەسەر میوە و گوێز و تۆوی کەوتووی سەر زەوییە. ئەوان بە [[شەویلگەی خواروو|شەویلکەی]] بەھێز و ددانە تیژەکانیان ناسراون، کە توانای شکاندنی توێکڵی زۆر ڕەقیان پێدەبەخشێت. یەکێک لە دیارترین نموونەکانی ئەمە بریتییە لە پەیوەندییان لەگەڵ داری گوێزی بەڕازیلی (Brazil nut tree). قرتێنەری ئاگووتی یەکێکە لەو ئاژەڵە زۆر کەمانەی کە دەتوانێت بەرە ڕەق و دارینەکەی ئەم دارە بکاتەوە. دوای کردنەوەی، ھەندێک لە گوێزەکان دەخوات و ئەوانی تریش لە شوێنی جیاوازدا دەنێژێت بۆ ئەوەی دواتر بیخوات (پێی دەوترێت scatter-hoarding). زۆرجار شوێنی ھەندێک لەم گوێزە شاردراوانەی بیر دەچێت، کە ئەمەش دەرفەت بە تۆوەکان دەدات چرۆ بکەن و ببنە داری نوێ. بەم شێوەیە، قرتێنەری ئاگووتی ڕۆڵێکی ژیانی و سەرەکی دەگێڕێت لە مانەوە و بڵاوبوونەوەی ئەم دارە گرنگەدا.<ref name="nat-geo">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.nationalgeographic.com/animals/mammals/facts/agouti |ڕێکەوتی سەردان=٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣|وێبگە=National Geographic |سەردێڕ=Agouti}}</ref> == زاوزێ == قرتێنەرە ئاگووتییەکان بە شێوەیەکی گشتی یەک ھاوبەشی ژیانیان ھەیە (monogamous) و بە جووت لەناو خاکێکی دیاریکراودا دەژین. ماوەی سکپڕیی mێینە نزیکەی سێ مانگە و بە گشتی یەک بۆ دوو بێچووی دەبێت. بێچووەکانیان زۆر پێشکەوتوون لە کاتی لەدایکبووندا (precocial)؛ بە فەرووی تەواوەوە لەدایک دەبن، چاویان کراوەیە، و لە ماوەی یەک کاتژمێردا دەتوانن ڕابکەن. ئەمە یارمەتییان دەدات بۆ خۆپاراستن لە ڕاوکەرەکان. == ڕاوکەر و ھەڕەشەکان == قرتێنەرە ئاگووتییەکان نێچیری سەرەکیی زۆرێک لە گۆشتخۆرەکانی دارستانن، وەک: جاگوار و ئۆسێلۆت ماری گەورە (وەک بۆوا) ھەڵۆی ھارپی جگە لەمانە، مرۆڤیش بۆ گۆشتەکەی ڕاویان دەکات. لەدەستدانی ژینگە (بڕینەوەی دارستانەکان) گەورەترین ھەڕەشەیە لەسەر مانەوەیان. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}}لەسەر بنەمای وتارەکانی ویکیپیدیای [[:en:Agouti|ئینگلیزی]] و سەرچاوەی دەرەکیی ترەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە. {{تووڵی دەروازە|ئاژەڵ|ژینناسی|گیانلەبەران|ئەمریکای لاتین}} {{پۆلی کۆمنز|Dasyprocta}} {{ژینناسی-کۆلکە}} [[پۆل:قرترێنەرەکان]] [[پۆل:شیردەرەکانی ئەمریکای باشووری]] [[پۆل:شیردەرەکانی ئەمریکای ناوەندی]] [[پۆل:ئاژەڵە وەسفکراوەکان لە ١٨١١]] [[پۆل:خورۆکەکان]] 7vyw4wtbwk9zuuhz7kyql93tu5n3rjx 0 288728 1675285 1674017 2026-09-25T20:15:07Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675285 wikitext text/x-wiki {{Databox}}'''فیرقەی دووەم''' پێکھاتەی [[ھێزە وشکانییەکانی عێراق|سوپای عێراق]] بوو. لە ڕووی [[تیۆری]]یەوە بنکەکەی لە [[مووسڵ]] بوو، بەڵام لەلایەن داعشەوە دەرکرا. لە مانگی حوزەیران و تەممووزی ٢٠١٤ەوە تا ئێستا ھیچ ڕاپۆرتێکی باوەڕپێکراو لەبارەی بەردەوامبوونی بوونی نەبووە. پێشتر فیرقەی دوو یەکێک بوو لە پێکھاتە بەئەزموونەکانی ناو سوپای عێراق. فیرقەی ٢ی پێشوو یەکێک بوو لە چوار فیرقە ڕەسەنەکەی سوپای عێراق، و لە ساڵی ١٩٤١ چالاک بوو. ئەو فیرقەیە لە ساڵی ١٩٤١ لە [[کەرکووک|کەرکوک]] جێگیر بوو، کاتێک [[شەڕی ئینگلیز و عێراق]] سەریھەڵدا، لەوێ بوو. لە سەردەمی [[سەددام حوسێن|سەددام حوسێن]]، لە ساڵی ١٩٦١ تا ١٩٧٠ شەڕی کوردی کرد، لە پاییزی ساڵی ١٩٦١دا توانی زۆربەی دەستکەوتەکانی کورد لە ھێرشی سەرەتاییدا پێچەوانە بکاتەوە؛ بەڵام پاشان تووشی کێشە و ھەڵھاتن بوو. ساڵی ١٩٦٣ لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان چڕبووەتەوە و ڕەنگە لە ھێرشەکانی دواتردا بەشداری کردبێت. شەڕی یەکەمی کورد بە پێدانی ئۆتۆنۆمی بە کورد کۆتایی ھات. لە ساڵی ١٩٧٧ تا ١٩٧٨ لە باکوور بوو، بنکەکەی لە [[کەرکووک|کەرکوک]] بوو وەک بەشێک لە فەیلەقی یەکەم، لەنێویاندا پێنج لیوا (دوو یەدەگ) بەپێی ڕاپۆرتە سەربازییەکانی بەریتانیا ئێستا دەستدەکەوێت لە ئەرشیفی نیشتمانی، کیو. دواتر ئەو فیرقەیە لە کاتی [[شەڕی کەنداو|ئۆپەراسیۆنی زریانی بیابان]] لە [[کووەیت]] جێگیر بوو. سەرەتا لە ناوەڕاستی مانگی یەکی ساڵی ١٩٩١ لە فەیلەقی دووەم لە ناوچەی کۆشکی سوبیە دامەزرا،<ref>[[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|United States Army]], ''Certain Victory: The U.S. Army in the Gulf War'', Brassey's, London/Washington, 1997, {{ISBN|1-57488-136-1}}, map of Iraqi dispositions, Mid January 1991, p.161</ref> ٢٤ی شوباتی ١٩٩١دا تەنھا لە باکووری جەھرا گواسترایەوە. ھێشتا لە باکوور بوو وەک بەشێک لە فەیلەقی یەکەم لە ساڵی ٢٠٠٢، پێکھاتبوو لە لیواکانی ٢ و ٤ و ٣٦ی پیادە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.rjlee.org/iraq2002-1.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241127124246/http://www.rjlee.org/iraq2002-1.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=www.rjlee.org |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> سوپای عێراق دوای [[داگیرکردنی عێراق ٢٠٠٣|لەشکرکێشی عێراق]] لە ناوەڕاستی ساڵی ٢٠٠٣ ھەڵوەشایەوە. ئەو فیرقەیە دوای دروستکردنی [[ھێزە وشکانییەکانی عێراق|سوپای نوێی عێراق]] لەلایەن [[ھاوپەیمانیی دەسەڵاتی کاتی لە عێراق|دەسەڵاتی کاتی ھاوپەیمانییەوە]] پێکھێنرایەوە. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦دا بەرپرسیارێتی ئۆپەراسیۆنی لە ئۆپەراسیۆنەکانی [[دژە سەرھەڵدان|بەرەنگاربوونەوەی یاخیبوون]] لە شاری [[مووسڵ]] وەرگرت و لە ئەستۆی گرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.mnf-iraq.com/index.php?option=com_content&task=view&id=8357&Itemid=21|سەردێڕ=Multi-National Force - Iraq - 2nd IA assumes control of security operations in Mosul |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20090911185728/http://www.mnf-iraq.com/index.php?option=com_content&task=view&id=8357&Itemid=21 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١١ی ئەیلوولی ٢٠٠٩|ڕێکەوتی سەردان=١١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤}}</ref> کەتیبەکانی فیرقەی ٢ یەکەکانی پێشووی پاسەوانی نیشتمانی عێراق بوون، و زۆربەیان لە ھێزە کوردییەکان پێکھاتبوون، کە بەشێکی زۆریان یەکەکانی میلیشیای [[پێشمەرگە]]ی پێشوو بوون. سێ کەتیبەی ئەوکاتەی کە بە لیوای چوارەمی سوپای عێراق ناسرابوو، لە مەراسیمێکی «پەیوەندیکردن» دا لە بنکەی مەشقی سەربازیی کاسیک لە ڕۆژاوای مووسڵ، لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤، لە مەشقی سەرەتایی دەرچوون.<ref>Globalsecurity.org; The Al Kasik Military Base appears to be located near Kisik Kupri -- PPL 36°28'31"N 042°40'01"E [variants: Kisik, Kisik Køpr, Kisick Keupri, or Kasik Kubri]. Al-Kasik is {{Convert|50|km|mi}} north and west of downtown [[مووسڵ|Mosul]].</ref> ڕاپۆرتەکانی ساڵی ٢٠٠٥ ئاماژەیان بەوە دەکرد کە لیوای ٤ی ئەوکات پێکھاتەیەکی پێش پێشمەرگە بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.commondreams.org/headlines05/1228-03.htm |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20130617132913/http://www.commondreams.org/headlines05/1228-03.htm |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٣ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=www.commondreams.org |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> لیوای ٢، فیرقەی ٢، پێشتر بە لیوای ٧ ناسرابوو، پێش ڕێکخستنەوەی سوپای عێراق. لیوای ٢ی فیرقەی ٢ لە فەوجی یەکەم و ٢ و ٣ پێکدێت. فیرقەی دووەم لە مانگی ئازاری ٢٠٠٨ەوە بارەگاکەی لە بنکەی ئاسمانی ئەلکیندی بوو، و فەرماندەیی فەریق موتاویع ئەلخەزرەجی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٢٠ی ئازاری ٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.military-quotes.com/forums/threads/in-mosul-new-test-of-rebuilt-iraqi-army.57124/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20241203060205/https://www.military-quotes.com/forums/threads/in-mosul-new-test-of-rebuilt-iraqi-army.57124/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤ |ڕێکەوتی سەردان=١٩ی ئابی ٢٠٢٥|وێبگە=International Military Forum - IMF |زمان=en-US |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> ئەو فیرقەیە بووە بەشێک لە فەرماندەیی نوێ دوای دروستکردنی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی نەینەوا لە ساڵی ٢٠٠٨. ئەو دابەشبوونە دوای ٦–٧ی حوزەیرانی ٢٠١٤ داڕما، کاتێک ڕێکخراوی داعش دەستی بەسەر ناوچەیەکی بەرفراوان لە ناوچەکانی باکووری عێراقدا گرت، لەنێویاندا مووسڵ.<ref>{{بیرخستنەوەی ھەواڵ|ڕێکەوت=١ی تەممووزی ٢٠١٤|سەردێڕ=Inside the Collapse of the Iraqi Army's 2nd Division - War on the Rocks|زمان=en-US|ئیش=War on the Rocks|ناونیشان=https://warontherocks.com/2014/07/inside-the-collapse-of-the-iraqi-armys-2nd-division/|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧|ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250708183608/https://warontherocks.com/2014/07/inside-the-collapse-of-the-iraqi-armys-2nd-division/|ڕێکەوتی ئەرشیڤ= ٨ی تەممووزی ٢٠٢٥|ڕەوشی ناونیشان=زیندوو}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|شەڕ|عێراق}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شەڕی ئێران و عێراق]] h3mngjpftb67r6m12zmgpmx3qh1ctef 0 288927 1675001 1669536 2026-09-25T12:08:29Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675001 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''سەرچاوەکانی ئاو''' [[سەرچاوەی سروشتی]]ی [[ئاو|ئاون]] کە توانای ئەوەیان ھەیە بۆ مرۆڤ بەسوود بن، بۆ نموونە وەک سەرچاوەیەکی [[دابینکردنی ئاو|دابینکردنی ئاوی خواردنەوە]] یان ئاوی [[ئاودێری]]. ئەم سەرچاوانە دەکرێت یان ئاوی شیرین بن لە سەرچاوە سروشتییەکانەوە، یان ئاوی بەرھەمھێنراوی دەستکرد بن لە سەرچاوەکانی ترەوە، وەک ئاوی پاککراوە ([[ئاوی پیس]])یان ئاوی [[سازگارکردن|سوێری لابراو]] ([[ئاوی دەریا]]). ٩٧٪ی ئاوی سەر زەوی ئاوی سوێرە و تەنھا سێ لەسەد ئاوی شیرینە؛ کەمێک زیاتر لە دوو لەسەر سێی ئەمەش لە [[سەھۆڵبەند|سەھۆڵبەندەکان]] و کڵاوە سەھۆڵییە [[کەشوھەوای جەمسەری|جەمسەرییەکاندا]] بەستوویەتی.<ref name="USGS dist">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://ga.water.usgs.gov/edu/waterdistribution.html|سەردێڕ=Water distribution: Where is water on, above, and in the Earth? |ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئایاری ٢٠٠٩}}</ref> [[ئاوی شیرین]]ی نەبەستووی ماوەتەوە بە شێوەیەکی سەرەکی وەک ئاوی ژێرزەوی دەدۆزرێتەوە، و تەنھا بەشێکی بچووکی لەسەر زەوی یان لە ھەوادا بوونی ھەیە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=http://www.greenfacts.org/en/water-resources/index.htm#2|سەردێڕ=Water Resources |ڕێکەوتی سەردان=٣١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٨}}</ref> سەرچاوە سروشتییەکانی [[ئاوی شیرین]] بریتین لە [[سەھۆڵ|ئاوی بەستوو]]، [[ئاوی ژێرزەوی]]، ئاوی سەرزەوی، و ڕۆیشتنی ژێر ڕووبار. خەڵک سەرچاوەکانی ئاو بۆ چالاکییە [[وەرزێری|کشتوکاڵی]]، ماڵیی، و پیشەسازییەکان بەکاردەھێنن. سەرچاوەکانی ئاو لەژێر ھەڕەشەی چەندین کێشەدان. [[کێشەی کەمئاوی|کەمئاوی]]، [[پیسبوونی ئاو]]، ململانێی ئاو و [[گۆڕانی ئاووھەوا|گۆڕانی کەشوھەوا]] ھەن. ئاوی شیرین لە بنەڕەتدا سەرچاوەیەکی نوێبووەوەیە؛ بەڵام، دابینکردنی [[ئاوی ژێرزەوی]]ی جیھان بە شێوەیەکی بەردەوام لە کەمبوونەوەدایە. کەمبوونەوەی ئاوی ژێرزەوی (یان زیادەڕۆیی لە ڕاکێشان) بۆ نموونە لە ئاسیا، ئەمریکای باشوور و ئەمریکای باکوور ڕوودەدات. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{شریتی دەروازە|جوگرافیا|وزە|ئاو}} {{پۆلی کۆمنز|Water resources}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} [[پۆل:دابینکەری ئاو]] [[پۆل:بەڕێوەبردنی ئاو]] [[پۆل:ئاو و ژینگە]] [[پۆل:ئاوناسی]] [[پۆل:ژینگەناسیی ئاوی]] [[پۆل:سەرچاوە سروشتییەکان]] 2ukw110wh01ezzw9p1qfx4obqdcf6sd 0 289119 1675491 1512216 2026-09-26T07:34:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (پزیشکی-کۆلکە) 1675491 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} '''قووتدان'''، کە لە چوارچێوەی زانستی و پزیشکیدا پێی دەوترێت ''دیگلوتیشن'' یان ''ئین گلوتیشن''،<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://www.oed.com/dictionary/inglutition_n?tl=true&tab=meaning_and_use|سەردێڕ=inglutition, n. meanings, etymology and more {{!}} Oxford English Dictionary |وێبگە=[[Oxford English Dictionary]]}}</ref> پرۆسەیەکی فیزیکیی کۆئەندامی ھەرسکردنی [[گیانلەبەر]]ێکە (بۆ نموونە، ھی [[لەشی مرۆڤ|جەستەی مرۆڤ]]) کە ڕێگە بە ماددەیەکی [[خواردن|خورا و]] (بە شێوەیەکی گشتی [[خۆراک]]) دەدات لە [[دەم|دەمەوە]] بۆ [[ئەوک|قوڕگ]] و پاشان بۆ ناو [[سوورێنە|سوورێنچک]] تێپەڕێت. لە زمانی ئاخاوتندا، زاراوەی «قووتدان» ھەروەھا بۆ وەسفکردنی کرداری ''ھەڵلووشین'' بەکاردێت، واتە وەرگرتنی پاروویەکی گەورەی خۆراک بەبێ ھیچ جوینێک. قووتدان بە پاڵنانێکی سەرەتایی لە بەشی دواوەی [[زمان (ئەندام)|زمانەوە]] (لەگەڵ بەرکەوتنی نووکی زمان بە مەڵاشووی ڕەقدا بۆ جێگیربوونی میکانیکی) و گرژبوونە ھاوئاھەنگەکانی دواتری ماسولکەکانی قوڕگ ئەنجام دەدرێت. ئەو بەشەی خۆراک، [[خواردنەوە]] و/یان کەرەستەی تر (بۆ نموونە، لینج، دەردراوەکان و [[دەرمان|دەرمانەکان]]) کە لە یەک قووتداندا دەچێتە ناو گەرووەوە، پێی دەوترێت '''بۆڵەس'''، کە پاشان بەرەو [[گەدە]] پاڵ دەنرێت بۆ [[ھەرسکردن]]ی زیاتر لە ڕێگەی جووڵەی کرمئاسای خۆکارانەی سوورێنچکەوە. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Swallowing}} {{شریتی دەروازە|پزیشکی|ژینناسی}} {{پزیشکی-کۆلکە}} [[پۆل:وتارەکان کە ڤیدیۆ کلیپەکان لەخۆدەگرن]] [[پۆل:فیزیۆلۆژیا]] s4gs5s24f2se63j4xgao81jh97sk6uq 0 290336 1675121 1512052 2026-09-25T16:35:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675121 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{ژکزی یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تشرینی دووەمی ٢٠٢٥}} }} {{Databox}}'''قاسم ئەعەرەجی''' (١٩٦٤)، [[سیاسەتوان]]ێکی [[خەڵکی عێراق|عێراقی]]یە، لە سەردەمی حکوومەتی [[حەیدەر عەبادی]] پۆستی وەزیری ناوخۆی عێراقی ھەبووە، و ئەندامێکی دیاری [[ڕێکخراوەی بەدر|ڕێکخراوی بەدر]] بووە. دوای ڕووخانی ڕژێمی [[سەددام حوسێن]]، چەندین پۆستی لە حکوومەتی خۆجێیی لە [[پارێزگای واسیت|پارێزگای واست وەرگرتووە،]] کە ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگا و سەرۆکی لیژنەی ئەمنی بووە لە ئەنجومەنی پارێزگای واست. ساڵی ٢٠١٠ لە ھەڵبژاردنی پەرلەماندا سەرکەوتنی بەدەستھێنا و بووەتە ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران و ئەندامی لیژنەی ئاسایش و بەرگریی پەرلەمان. لە مانگی تەممووزی ٢٠٢٠ەوە وەک ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ڕێکەوت=٤ی تەممووزی ٢٠٢٠|ناونیشان=https://www.basnews.com/en/babat/616241|سەردێڕ=Former Interior Minister Appointed as Iraq’s New National Security Advisor: Report |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200705045344/http://www.basnews.com:80/en/babat/616241 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٥ی تەممووزی ٢٠٢٠|وێبگە=Basnews}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Qasim al-Araji}} {{شریتی دەروازە|ژیاننامە|سیاسەت|عێراق}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق]] m9c4nclgngqala1u0qumfagtrwgzebt 0 291691 1675573 1672717 2026-09-26T11:53:35Z ~2026-51817-29 79363 /* بنەماڵەکانی ڕەشاڤە */ 1675573 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} '''ڕشاڤا، ڕەشاڤا''' یان '''ڕۆشاڤا''' یان ڕشاڤە گوندێکە لە [[باشووری کوردستان]]، دەکەوێتە قەزای [[دێرەلووک]]، لە پارێزگای [[دھۆک]]. [[Wêne:Rosava02.png|وێنۆک|شاخەکانی ناوچەی ڕیشاڤا.]] گوندی ڕیشاڤێ یەکێکە لە گوندەکانی ناوچەی نھێلێ. ئێستا گوندی ڕیشاڤێ وێرانە و زۆربەی خەڵکی گوندەکە لە ناحیەی [[دێرەلووک|دێرەلوک]] و لە شارەکانی [[ئامێدی|ئامێدییە]] و [[دھۆک]] و ناوچەکانی دیکەی کوردستان دەژین. ئێستا زۆرێکیان لە ئەورووپا و ئەمریکا و ئوسترالیا دەژین و نیشتەجێ دەبن. == کانیاوی گوند == * [[Kaniya Ava Vexwarinê|کانیاوی ئاوی خواردنەوە]] دەڕژێتە ناو ڕووباری [[زێی گەورە]] لە خوار گوندەکەوە. * [[Kaniya Serokaniy|کانیاوی سەروکانیێ]] لەژێر گوندەکەدا بە درێژایی لای دۆڵەکە دەڕژێت. * [[Kaniya Binêvê|ڕووباری بنێڤیێ]] لە پشت گوندەکەوە دەڕژێت. * [[Kaniya Pişta Gundî|چەمی ئاوی پشتەوەی گوندەکە،]] وەک ناوەکەی دەردەکەوێت، لە پشت گوندەکەوە دەڕوات. * ھەروەھا [[Kaniya Sêvê|ڕووباری سێوێ(سێڤێ)]] دەچێتە پشت گوندەکەوە. * [[Kaniya Şîva Ziliyê û Kanîsarkê|ڕووباری زلیێ و ڕووباری کانیسارکێ]] لە باکووری گوندەکە دەڕژێتە ناو ڕووباری زیلییە. * [[Kaniya Kanî Hilîkê û birka gûndî|بەھاری کانی ھیلیک و بیرکەی گوندی]] دەکەوێتە ژێر پەردەی ئێوارەخوانی گزیکەوە. == بنەماڵەکانی ڕەشاڤە == گوندی ڕەشاڤە لە [[٨ (ژمارە)|ھەشت]] بنەماڵەی سەرەکی پێکدێت. ناوی بنەماڵە سەرەکییەکان بریتین لە: # بنەماڵەی [[Hesê Behdîn|حەسێ بەھدین]] # بنەماڵەی فەقێ عەمەر # بنەماڵەی ماڵی مەڵا # بنەماڵەی ماڵی کیویشا # بنەماڵەی مەسیحا یان ماڵەکانی مەسیحا. # بنەماڵەی ئێزدینا یان ماڵی ئێزدینا # بنەماڵەی ژێری یان مالی ژێری # بنەماڵەی حەجیکا یان ماڵێن حەجیکا # بنەمالەی زلی یان زلیان ئەمانە [[٨ (ژمارە)|ھەشت]] بنەماڵەی سەرەکین لە ناو گوندەکەدا. == دانیشتووانی ڕەشاڤە == گوندی ڕەشاڤێ گوندێکی باش دروستکراو و چڕ دانیشتوو بوو. بەھۆی خراپی باری گوزەرانی گوندەکانی دەوروبەری، بەشێکی زۆر لەو گوندانە وێران بوون و خەڵک بۆ درێژەدان بە ژیانی خۆیان ڕوویان لە گوندی دراوسێ کردووە. دەتوانین بڵێین نزیکەی ٣کم لە ڕۆژھەڵاتی گوندەکەوە گوندێک ھەبوو بە ناوی قایدا. گوندێکی باش نەبوو، بەڵام سەختی زۆری تێدا بوو. بەھۆی ئەمەوە ژیان لەوێ بەردەوام نەبوو، بۆیە خەڵکی گوندی قەیدە ڕوویان لە گوندی ڕێشاڤا کرد و لەوێ نیشتەجێ بوون، ئێستاش بە خەڵکی گوندەکە ناسراون. جگە لە گوندی قایدێ، گوندەکانی "گیویزیێ" و "زلیێ" بوونەتە شوێنی نیشتەجێبوونی گوندنشین و بە ڕەشاڤەی ناسراون. جگە لەو گوندانە، زۆر کەسی دیکەش بۆ نیشتەجێبوون ھاتوونەتە گوندی ڕێشاڤا. وەک خەڵکی گوندی [[Seriyê|سێرییە]]، زۆر کۆچبەری دیکەش ھاتوونەتە گوندەکە و لەوێ نیشتەجێ بوون، وەک: * منداڵەکانی [[Elîkê Derwêş|عەلیکێ دەروێش]] بە [[Beşîrê û Derwêş|ناوەکانی بێشیرێ و دەروێش]] کە بە ڕەچەڵەک خەڵکی گوندی [[Şinîn|شینین]]، لە ھوزی زێباری * منداڵەکانی [[Ebdulayê Êmokê|عەبدوڵڵا ئامۆک]]، وەک محەممەد و ئیبراھیم، خەڵکی گوندی [[Bêbanê|بێبانێنێ]]، سەر بە ھوزی [[بارزان|بارزانین]]. * [[Xalidê Xizêmê|خالدێ خزێمێ]] کە ھاوکات خەڵکی خێڵی [[بارزان|بارزانییە]]، [[Mizûrî Jorî|خەڵکی میزۆری سەرەوە]] نە. ئەم کۆچبەرانەی کە ھاتبوونە گوندی ڕەشاڤە و لەوێ نیشتەجێ بوون، وەک گوندنشین مامەڵەیان لەگەڵ دەکرا و بوونە دانیشتووی ئەم گوندە. ھۆکاری سەرەکی ھاتنی ئەو کەسانە بۆ گوندی ڕیشەوا ئەوەیە کە خەڵکی ڕەشاڤە بوونەتە خەلکێکێ زۆر بەڕێز و ڕێزێکی زۆریان بۆ کۆچبەران نیشانداوە و وەک گوندنشینەکان لەگەڵیاندا کارلێکیان کردووە. جگە لەوەش ڕەشاڤە گوندێکی دروست کردبوو و زۆر گەنج بوو. == پەنابەرانی ڕەشاڤە == ھەروەھا چەند کۆچبەرێکی دیکەش گەیشتوونەتە گوندەکە، کە ئێستا بەو ناوانەی سەرەوە ناسراون. . * گوندی [[Giwîziyê|گیویزیێ]]: خانۆ، حەجیێ شێخۆ. * گوندی [[Ziliyê|زلیێ]]: ڕەشێ سەلیمایێ و براکانی و ماڵی عەبدوڵڵاھییە ئەحمو. * گوندی [[Sêriyê|سێریێ]]: ماڵی ئەبیزەکێ. == سەرچاوەکان == ئیبراھیم ڕەشاڤەی مەحێل ئێنس چەلەبی ڕەشاڤەی {{سەرچاوەکان}}ماھێل ئێنێس ڕیشاوی == ناوی گوند ڕشاڤە یان ڕەشاڤا یان ڕۆشئاڤا == لێکدانەوەی ناوی گوندەکە بە ٣ شێوە کراوە. ھەروەھا، لە ڕووی مێژوویییەوە، بە ناوی گوندی ڕ''شاڤە'' ناونراون، کە بە ''ڕێش-ئاڤا'' ناسراوە، واتە کەسێک بە ناوی ڕێش ئەم گوندەی دامەزراندووە و ناوی گوندەکەش لەلایەن بەشێک لە خەڵکی ئەم گوندەوە بە ''ڕشێ-ئاڤا'' دەخوێندرێتەوە. بەڵام زۆربەی مێژوونووسانی ئەم گوندە دەڵێن کە ھیچ ڕاستییەک لەم بابەتەدا نییە و ئەگەر ئەم گوندە دەکەوێتە ژێر شاخێکەوە، و [[ڕۆژ (ڕوونکردنەوە)|خۆر]] زوو ئاوا بوو، ئەوا پێی دەڵێن ''ڕۆژئاڤا'' یان ''ڕۆشاڤا''. تا خەڵک زیاتر لێگەریان لەسەر ناوی گوندەکە بکەن، ئەگەری ئەوە زیاترە باوەڕیان بە ناوی ڕشاڤە ھەبێت و ڕاستییەکەش ئەوەیە کە ناوی دروستی گوندەکە ڕشاڤە. چونکە گوندی ڕشاڤە یان ڕشاڤا دەکەوێتە سەر لووتکەی [[Çiyaye Metîn|چیای مێتین]] بە بەرزی ٩٨٠م. کانیاوەکانی ئەم گوندە زۆرن و گوندێکە ئاو و کانیاوی تێدایە. ئاوی ئەم کانیانە بە درێژایی دامێنی ئەم شاخەدا دەڕژێت یان دەڕژێت. ناوی گوندەکە بەھۆی بوونی ئاوەوە ناونراوە، <nowiki>[[av]]</nowiki> -riş یان Riş-av کە دواتر بووە بە Rishava. == مێژوو == مێژووی گوندی ڕەشاڤە نایدارە چونکە ڕێگە نادڕێت لێکولینەوە لە شینەواراکانی بکڕیت بەڵام پێ دەچێت بە مێژوویکی کونی ھەبێت چونکە چەندین ئاسەواری کونی ھەیە __INDEX__ __NEWSECTIONLINK__{{DEFAULTSORT:ڕەشاڤە}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥}} oj2ttoya9y3yv0e0nmkndan6zpwm7xd 0 292193 1675117 1650749 2026-09-25T16:35:00Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675117 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قازیخانە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قازیخانة}}<br>{{lang-en| Qazikhana }} ''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|35.90389| 43.98778}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قازیخانە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.90389| 43.98778 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٤٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٥٣٣ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قازیخانە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] لە [[قەزای قوشتەپە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قوشتەپە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] ohdfp7cdmew6ews0139ykh5scrv8dgk 0 292195 1675504 1650636 2026-09-26T07:36:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675504 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوچە بڵباس | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوجةبلباس}}<br>{{lang-en| Qucha Bllbas }} ''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|36.05183| 43.99075}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوچە بڵباس''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.05183| 43.99075 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٩٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٢ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوچە بڵباس''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] لە [[قەزای قوشتەپە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قوشتەپە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] kul03psm0d9jdnxwh9sycmkn2dt9yod 0 292199 1675410 1650676 2026-09-26T01:39:43Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675410 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قورشاغلو | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قورشاغلو}}<br>{{lang-en| Qurshaghlu }} ''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|35.92213| 43.92871}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قورشاغلو''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.92213| 43.92871 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٣٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩٩٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قورشاغلو''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] لە [[قەزای قوشتەپە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قوشتەپە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] hqo8tev2ecmmo7qyk5qaoixolj7u2uz 0 292200 1675437 1650663 2026-09-26T04:36:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675437 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوشتەپەی گەورە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوشتبة الکبیر}}<br>{{lang-en| Great Qushtapa}} ''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|36.00481| 44.00831}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوشتەپەی گەورە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.00481| 44.00831 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٩٩٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوشتەپەی گەورە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] لە [[قەزای قوشتەپە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قوشتەپە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] fagf1274q64cdvav4n714mnk0esk27l 0 292201 1675515 1650627 2026-09-26T07:38:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675515 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوڵتەپە ڕەشید | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قولتبة رشید}}<br>{{lang-en| Qultapa Rashid}} ''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|35.94316| 44.01876}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوڵتەپە ڕەشید''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.94316| 44.01876 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوڵتەپە ڕەشید''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] لە [[قەزای قوشتەپە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قوشتەپە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] pmerzowqik5a6xf9jb5kwhkp2czqaza 0 292202 1675516 1650626 2026-09-26T07:38:52Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675516 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوڵتەپە یابە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قولتبة یابة}}<br>{{lang-en| Qultapa Yaba}} ''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12|coord= {{Coord|35.95691| 44.03311}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوڵتەپە یابە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.95691| 44.03311 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٨٤ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوڵتەپە یابە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای قوشتەپە]] لە [[قەزای قوشتەپە]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای قوشتەپە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] smspu7p7c11a58c3gw9skmuxu2zmj5j 0 292254 1675349 1650702 2026-09-25T22:37:09Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675349 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قشلە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قشلة}}<br>{{lang-en| Qshla}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 36.08101| 43.74361}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قشلە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.08101| 43.74361 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شەمامک]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٨٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = - کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قشلە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی شەمامک]] لە [[قەزای ھەولێر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای ھەولێر]] * [[ناحیەی شەمامک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەولێر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 58u06iltzayoa3p3lqnav2xfdcn7lee 0 292257 1675490 1650647 2026-09-26T07:34:32Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675490 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قونیان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قونیان}}<br>{{lang-en| Qunian}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 36.12792| 43.94033}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قونیان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.12792| 43.94033 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شەمامک]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٦٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٣٣٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قونیان''' یان '''سەردار''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی شەمامک]] لە [[قەزای ھەولێر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای ھەولێر]] * [[ناحیەی شەمامک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەولێر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 4acgy4dkzh5v5m4qcytsmvpw5097ajy 0 292258 1675572 1650600 2026-09-26T10:39:36Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675572 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قۆریتانی جوکل | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوریتان جوکل}}<br>{{lang-en| Qoritan Jukl}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Arbil Districs.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەولێر|ھەولێر]]، [[قەزای عەنکاوە|عەنکاوە]]، [[قەزای بەحرکە|بەحرکە]]، [[قەزای خەبات|خەبات]]، [[قەزای قوشتەپە|قوشتەپە]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان). | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 36.0776| 43.9474}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قۆریتانی جوکل''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.0776| 43.9474 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەولێر|ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی شەمامک]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = قایمقام | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٥٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٠٧٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان= ٣ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قۆریتانی جوکل''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی شەمامک]] لە [[قەزای ھەولێر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. == ئەمانەش ببینە == * [[قەزای ھەولێر]] * [[ناحیەی شەمامک]] ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەولێر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 6oicl3atejrr4b2a184a0cinhtqxcix 0 292499 1675190 1650734 2026-09-25T19:34:40Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675190 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاوخ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قاوخ}}<br>{{lang-en| Qawkh}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 36.15187| 43.69313}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قاوخ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.15187| 43.69313 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی گوێڕ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٨٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٤٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاوخ''' یان '''قاوغ''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی گوێڕ]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] hqqiulk1r1dqwxxgvtf3j284ggk07mz 0 292506 1675040 1650767 2026-09-25T13:37:17Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675040 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادریە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قادریة}}<br>{{lang-en| Qadrya}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 36.12318| 43.66064}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قادریە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.12318| 43.66064 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی گوێڕ]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٦١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٧٨ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادریە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی گوێڕ]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] dlklf354dbaby16pnrdqio23yvlfy76 0 292535 1675495 1650643 2026-09-26T07:35:22Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675495 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قووچە سپیلکە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوجة سبیلکة}}<br>{{lang-en| Qocha Spilka}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.61528| 43.63363}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قووچە سپیلکە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.61528| 43.63363 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی قەراج]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢١٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٦٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قووچە سپیلکە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی قەراج]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 4u2vowed58zjl3cwsg0q0tip12q4drk 0 292537 1675209 1650725 2026-09-25T19:37:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675209 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قدیلە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قدیلة}}<br>{{lang-en| Qdila}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.68937| 43.39316}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قدیلە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.68937| 43.39316 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی قەراج]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢١١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٣٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قدیلە''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی قەراج]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] ij66118z97dyczo0grt23v5ub1p8t8r 0 292542 1675503 1650637 2026-09-26T07:36:42Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (جوگرافیا-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675503 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوچی حەسەن ئەستێری | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوج حسن استیري}}<br>{{lang-en| Quch Hassan Asteri}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = قەزای مەخموور.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی [[قەزای مەخموور]] و ناحیەکانی و ناحیەکانی دەورووبەری | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe|zoom=12 |coord={{Coord| 35.64565| 43.45306}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوچی حەسەن ئەستێری''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 35.64565| 43.45306 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مەخموور|مەخموور]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی قەراج]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢١٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٧٦ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |سەردێڕ=وەشانی ئەرشیڤکراو |ڕێکەوتی سەردان=١٢ی شوباتی ٢٠٢٦ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250922210517/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوچی حەسەن ئەستێری''' یەکێکە لە کوندەکانی [[ناحیەی قەراج]] لە [[قەزای مەخموور]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref>. ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مەخموور}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|جوگرافیا|عێراق}} {{جوگرافیا-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:شارەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:ھەولێر]] 6bx5b5garstbn0mdflq65hnbn8vu99p 0 293214 1675511 1650630 2026-09-26T07:38:02Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675511 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوڕەبەگ | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوربک}}<br>{{lang-en| Qurabag}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.60378| 44.14052}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوڕەبەگ''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.60378| 44.14052 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧١ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوڕەبەگ''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای ھەریر]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 01uu034vos9u7xnjtzds47jvh4jl26a 0 293582 1675044 1650765 2026-09-25T13:37:57Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675044 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادیانە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قادیانة}}<br>{{lang-en| Qadyana}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.47396| 44.36292}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قادیانە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.47396| 44.36292 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٧٠٣ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٦٧ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادیانە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] t3a4a297fieijz11ukwfvawd34j136s 0 293589 1675377 1650689 2026-09-26T01:34:13Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675377 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قوبە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قوبة}}<br>{{lang-en| Quba}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.56532| 44.20266 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قوبە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.56532| 44.20266 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٤٨٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٦٥ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قوبە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] hy840w54xmd4m5hn7tc8mxt3v63td6h 0 293593 1675131 1650745 2026-09-25T16:37:20Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە، عێراق-کۆلکە) 1675131 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قاسمیە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قاسمیة}}<br>{{lang-en| Qasmia}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = Maps of Pirmam, Shaqlawa & Harir districts.png | شرۆڤەی_وێنە = نەخشەی کارگێڕی قەزاکانی([[قەزای ھەریر|ھەریر]]، [[قەزای شەقڵاوە|شەقڵاوە]]، [[قەزای پیرمام|پیرمام]] و [[ناحیە]]کانیان و [[دێ|گوند]]ەکانیان) | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.52975| 44.30102 }}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قاسمیە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.52975| 44.30102 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/kagb/|سەردێڕ= دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم|بڵاوکەرەوە=KRG |ڕێکەوتی سەردان=٩ی ئابی ٢٠٢٣}}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای ھەریر|ھەریر]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باسرمە]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٥٦٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٩٢ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[١٩٧٧]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]]([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]]([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = [[بنەمای پەرەسەندنی مرۆڤی|ب پ م]](٢٠١٧) | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = ٠٬٧٥٨<ref name="GlobalDataLab">{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/|سەردێڕ=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab|وێبگە=hdi.globaldatalab.org|زمان=en|ڕێکەوتی سەردان=١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨}}</ref><br/>{{color|#0c0|بەرز}} · ٢٦مین <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٣٠ | کاتناوچە١_DST = [[ھاوین]] | جیاوازی١_لە_DST = +٤:٣٠ <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قاسمیە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باسرمە]] لە [[قەزای ھەریر]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref> https://www.hawlergov.org/app/node/393</ref><ref>‎{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = جوگرافیای کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 | نووسەر = د. عەبدوڵڵا غەفوور | زمان = کوردی | ڕێکەوتی سەردان = ١٦ی نیسانی ٢٠٢١ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢١ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20210613052421/https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2010122702075619922&lng=1 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref><ref>زانیارینامەی سەرھێڵی [http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1&q=20151016205816127552 کورد پیدیا] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207090912/http://www.kurdipedia.org/default.aspx?lng=1 |date= ٧ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ }}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای ھەریر}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان|عێراق}} {{کوردستان-کۆلکە}} {{عێراق-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] duy1j0ospdjtr1wxjm7nmfbjqsd70hu 0 294271 1675378 1573389 2026-09-26T01:34:23Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئیسلام-کۆلکە) 1675378 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=نیسانی ٢٠٢٦}} {{Databox}} '''قوبەتولسەخرە''' ({{Langx|ar|قبة الصخرة}}) مەزارگەیەکی [[ئیسلام|ئیسلامی]] ھەشتگۆشەیە لە ناوەندی کۆمەڵگەی مزگەوتی [[مزگەوتی قودس|ئەقسا]] لەسەر [[کێوی پەرستگا]] لە شاری کۆن لە [[ئورشەلیم]]. کۆنترین بەرھەمی [[نژیاروانیی ئیسلامی|تەلارسازی ئیسلامییە]] لە جیھاندا کە مابێتەوە، سەرەتایییترین پێکھاتەی ئایینییە کە لە ڕووی شوێنەوارییەوە پشتڕاستکراوەتەوە کە لەلایەن فەرمانڕەوایەکی موسڵمانەوە دروستکراوە و سەرەتایییترین نووسراوەکانی تێدایە کە [[ئیسلام]] و [[پێغەمبەرەکان لە ئیسلامدا|پێغەمبەر]] [[محەممەد|محەممەدی]] پشتڕاست دەکاتەوە. {{Sfn|Johns|2003}} <ref name="George 2010 p.">{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=George|یەکەم=A.|ناونیشان=https://books.google.com/books?id=xpxEAQAAIAAJ|سەردێڕ=The Rise of Islamic Calligraphy|بڵاوکەرەوە=Saqi|ساڵ=٢٠١٠|ژپنک=٩٧٨-٠-٨٦٣٥٦-٦٧٣-٨|پەڕە=٦٠|وتەگێڕانەوە=The answer to this question begins with the oldest surviving Islamic monument : the Dome of the Rock}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Dome of the Rock}} {{شریتی دەروازە|ئیسرائیل|ئوردن|ئیسلام|مێژووی ئیسلام|نژیاروانی|فەلەستین|مزگەوت}} {{ئیسلام-کۆلکە}} [[پۆل:مزگەوتەکانی ئورشەلیم]] [[پۆل:نژیاروانیی عەرەبی]] [[پۆل:مزگەوتەکانی سەدەی ٧ەم]] [[پۆل:ئەو پۆتانانەی لەسەر ویکیدراوە ھەن]] 3x5geray1ze5itvy7qqfx0ecsjmvgx3 0 294433 1675477 1574901 2026-09-26T05:48:46Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}} 1675477 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''ھورمزدی دووەم''' (ھەروەھا دەنووسرێت '''ھورموزد''' یان '''ئوھرمازد'''؛ {{Langx|pal|𐭠𐭥𐭧𐭥𐭬𐭦𐭣}}) [[شا]]یەک بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی ساسانی]]. شەش ساڵ و پێنج مانگ حوکمڕانی کردووە، لە ساڵی ٣٠٣ تا ٣٠٩ز. کوڕ و جێنشینی [[نەرسە]] (٢٩٣–٣٠٣ز) بوو. لە ماوەی دەسەڵاتیدا، [[شانشینی ئەرمەنستان (سەردەمی کۆن)|شانشینی ئەرمەنستان]] لەژێر دەسەڵاتی [[تیرداتی سێیەمی ئەرمەنستان|تیرداتی سێیەم]]دا [[مەسیحییەت]]ی وەک ئایینی فەرمیی خۆی وەرگرت، بەمەش دەستی لە میراتە کۆنە [[زەردەشتی|زەردەشتییەکەی]] ھەڵگرت کە لەگەڵ ئێرانی ساسانیدا ھەیبوو. سەردەمی دەسەڵاتی ھورمزدی دووەم ھەروەھا بە پشێویی ناوخۆیی دیاری کرابوو، کە ئەو توانی بە سەرکەوتوویی مامەڵەیان لەگەڵ بکات. ھورمزدی دووەم ھەروەھا لە ھەوڵەکانیدا لە ڕۆژاوا سەرکەوتوو بوو، بە شکستپێھێنان و کوشتنی پاشای [[غەسانییەکان]] لە [[سووریا (ناوچە)|سووریا]]. بەڵام دەسەڵاتەکەی بەھۆی پیلانی خانەدانە ئێرانییەکانەوە کورتکرایەوە، کە لە شوێنێکی دوورەپەرێزدا کوشتیان. لەلایەن کوڕەکەیەوە [[ئادوور نارسی]] شوێنی گیرایەوە، کە ئەویش دوای چەند مانگێک لە دەسەڵاتداری لەلایەن خانەدانەکانەوە کوژرا. لە جیاتی ئەوە، کوڕە شیرەخۆرەکەی ھورمزدی دووەم، [[شاپووری دووەم]]یان لەسەر تەخت دانا. == ڕەگناسی == ناوی ھورمزد (ھەروەھا بە «ئوھورمەزد»، «ھورمۆزد» دەنووسرێت) وەشانی [[پاڵەوی|فارسیی ناوەڕاست]]ی ناوی خودای باڵایە لە [[زەردەشتی]]دا، کە لە [[ئاڤێستا]]دا بە [[ئەھورامەزدا]] ناسراوە.{{sfn|Shayegan|2004|pp=462–464}} ھاوتا [[فارسیی کۆن]]ەکەی {{Lang|peo-Latn|ئەورامەزدا}}یە، لەکاتێکدا وەرگێڕانی پیتیی [[زمانی یۆنانی|یۆنانی]]یەکەی «ھۆرمیسداس»ە.{{sfn|Shayegan|2004|pp=462–464}}{{sfn|Vevaina|Canepa|2018|page=1110}} ناوەکە لە [[زمانی ئەرمەنی|ئەرمەنی]]دا وەک {{Lang|hy-Latn|ئۆرمیزد}} و لە [[زمانی گورجی|گورجی]]دا وەک {{Lang|ka-Latn|ئورمیزد}} ھاتووە.{{sfn|Schmitt|Bailey|1986|pages=445–465}}{{sfn|Rapp|2014|pages=341–343}} ==جێنشینی== دوای مردنی ھورمزد، کوڕە گەورەکەی [[ئادوور نارسی]] شوێنی گرتەوە، کە دوای ماوەیەکی کورت لە دەسەڵاتداری کە چەند مانگێکی خایاند، لەلایەن ھەندێک لە خانەدانەکانی ئیمپراتۆرییەتەکەوە کوژرا.{{sfn|Tafazzoli|1983|p=477}} پاشان دووەمیان کوێر کرد،{{sfn|Al-Tabari|1985–2007|loc=v. 5: p. 50}} و سێیەمیان بەند کرد ([[ھورمزد (کۆنستانتینۆپل)|ھورمزد]]، کە دواتر بۆ ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم ھەڵات).{{sfn|Shahbazi|2004b|pp=461–462}} تەختەکە بۆ منداڵە لەدایک نەبووەکەی ھاوسەری ھورمزدی دووەم، ئیفرا ھورمزد، پارێزرا کە شاپووری دووەم بوو. شاپووری دووەم وەک باس دەکرێت تاقە پاشا بووە لە مێژوودا کە [[منداڵدان|لە ناو منداڵداندا]] تاجی لەسەر نراوە، چونکە ئەفسانەکە دەڵێت تاجەکە لەسەر سکی دایکی دانراوە کاتێک دووگیان بووە.{{sfn|Daryaee|2014|p=16}} بەڵام بە گوێرەی شەھبازی، دوورە لە ڕاستی کە شاپوور وەک پاشا تاجی لەسەر نرابێت کاتێک ھێشتا لە سکی دایکیدا بووە، چونکە خانەدانەکان نەدەبوو ڕەگەزی ئەو لەو کاتەدا بزانن. ئەو زیاتر دەڵێت شاپوور چل ڕۆژ دوای مردنی باوکی لەدایک بووە، و خانەدانەکان ئادور نارسییان کوشتووە و تاجیان لەسەر شاپووری دووەم ناوە تا کۆنترۆڵی زیاتری ئیمپراتۆرییەتەکە بەدەستبھێنن، کە توانییان ئەوە بکەن تا [[شاپووری دووەم]] گەیشتە تەمەنی پێگەییشتنی لە تەمەنی ١٦ ساڵیدا.{{sfn|Al-Tabari|1985–2007|loc=v. 5: p. 50}} == سەرچاوەکان == {{پۆلی کۆمنز|Hormizd II}} {{شریتی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە|ئێران}} [[پۆل:لەدایکبووانی سەدەی ٣یەم]] [[پۆل:مردووانی ٣٠٩]] h1rzfuoxp7ehp4yydnkd44o73k1bye5 0 296247 1675118 1589480 2026-09-25T16:35:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە) 1675118 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:A_Cadi_Asker_or_Judge_-_Travels_in_Turkey,_Asia_Minor,_Syria,_and_across_the_desert_into_Egypt_during_the_years_1799,_1800,_and_1801.jpg|چەپ|وێنۆک|قازیعەسکەر، سەرۆکی دادوەریی ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی، ساڵی ١٧٩٩]] '''قازیعەسکەر''' (بە [[زمانی تورکیی عوسمانی|تورکیی عوسمانی]]: قاضی عسكر، «دادوەری سەربازی») سەرۆکی دادوەری بوو لە [[ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانیدا]]، بەم شێوەیە ناوی لێنراوە چوونکە دەسەڵاتی دادوەری درێژدەبووەوە بۆ دۆسیەی سەربازەکان، کە دواتر تەنھا لەلایەن ئەفسەرەکانی خۆیانەوە دادگایی دەکران.<ref>Webster (1913), ''sub voce''</ref> دوو قازیعەسکەر دادەمەزران، بە ناوەکانی ''قازیعەسکەری ڕۆمی'' و ''قازیعەسکەری [[ئاناتۆلیا|ئانادۆڵی]]''، کە دەسەڵاتی دادوەرییان بەسەر بەشی ئەورووپی و ئاسیاییی ئیمپراتۆریەتەکەدا ھەبوو. ئەوان ملکەچی وەزیری گەورە (سەدری ئەعزەم) و دواتر شەیخولئیسلام دەبوون و ھیچ دەسەڵاتێکی دادوەرییان بەسەر شاری [[ئەستەمبوڵ|قوستەنتینیەدا]] نەبوو. جگە لەوەش بەشداریی کۆبوونەوەکانی ئەنجوومەنی ئیمپراتۆرییان دەکرد.<ref>Mantran (1995), pp. 115-16</ref> قازیعەسکەرێک مامەڵەی لەگەڵ تانەدان لە بڕیارەکانی [[قازی (ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی)|قازی]] دەکرد، دەسەڵاتی ئەوەی ھەبوو کە ئەمانە ھەڵبوەشێنێتەوە و کاندیدی قازی پێشنیار دەکرد بۆ وەزیری گەورە (سەدری ئەعزەم). [[پەڕگە:İdris-i Bitlisi.png|وێنۆک|[[ئیدریسی بەدلیسی]]، کوردێکی عوسمانی بوو، کە ئەم پلەیەی قازیعەسکەرەی ھەبوو]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} * {{بیرخستنەوە|سەردێڕ=Webster's Revised Unabridged Dictionary |ساڵ=١٩١٣}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Mantran|یەکەم=Robert|سەردێڕ=La vita quotidiana a Constantinopoli ai tempi di Solimano il Magnifico e dei suoi successori (XVI e XVII secolo)|بڵاوکەرەوە=Rizzoli|ساڵ=١٩٩٨|edition=3|شوێن=Milan|زمان=Italian}} * {{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=E.S. CREASY|سەردێڕ=HISTORY OF THE OTTOMAN TURKS: FROM THE BEGINNING OF THEIR EMPIRE TO THE PRESENT TIME|بڵاوکەرەوە=RICHARD BENTLEY|ساڵ=١٨٥٤|بەرگ=I|شوێن=London|پەڕە=١٥٨}} {{پۆلی کۆمنز|Kazasker}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|شەڕ|ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی}} {{مێژوو-کۆلکە}} [[پۆل:حکوومەتی ئیمپڕاتۆرییەتیی عوسمانی]] m14u4wei61h6qpyewzz6494de9wt6p5 0 297064 1675249 1674846 2026-09-25T20:06:28Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675249 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''گووگڵ تیڤی'''، کە پێشتر بە '''گووگڵ پلەی مووڤیز و تیڤی''' ناسرابوو، خزمەتگوزارییەکی [[دابەشکردنی دیجیتاڵی|دابەشکردنی دیجیتاڵییە]] بۆ فیلم و زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان کە لەلایەن [[گووگڵ]]ەوە پەرەی پێدراوە. ئەم خزمەتگوزارییە لە ساڵی ٢٠١١دا وەک بەشێک لە زنجیرە بەرھەمەکانی [[گووگڵ پلەی]] دەستی پێ کرد، و گەڕان و دۆزینەوەی ناونیشانی ڤیدیۆکان لە نێوان چەندین خزمەتگوزاریی ستریمینگدا دابین دەکات، کە بژاردەکانی بەکرێگرتن یان کڕین لەخۆدەگرێت، لەگەڵ تایبەتمەندییەکانی لیستی بینین بۆ دەستگەیشتن بە ناونیشانەکان لە ئامێر و سەکۆ گونجاوەکانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://support.google.com/googleplay/topic/2438922|سەردێڕ=Rent or buy movies & TV shows - Google Play Help |ڕێکەوتی سەردان=١٤ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧|وێبگە=Google Play Help}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://play.google.com/store/movies/editorial?id=mc_movies_and_tv_moving_fcp&gl=US|سەردێڕ=The Google TV app is your new home for entertainment}}</ref> لە ئەیلوولی ٢٠٢٠دا، جارێکی تر بە ناوی گووگڵ تیڤی ڕاگەیەندراوەوە. ناونیشانە ڤیدیۆیییە کڕدراو یان بەکرێگیراوەکان دەتوانرێت لەلایەن بەکارھێنەرێک کە چووەتە ناو ھەژمارەکەیەوە لەسەر ئامێرەکانی [[ئەندرۆید تی ڤی]]، ئامێرەکانی [[ئەندرۆید تی ڤی|گووگڵ تیڤی]]، ئەپڵیکەیشنی مۆبایلی گووگڵ تیڤی ([[ئەندرۆید]] و [[ئای ئۆ ئێس]])، و [[یووتیووب]] ببینرێن. ئەپڵیکەیشنی مۆبایلی گووگڵ تیڤی دەتوانێت ڤیدیۆکان بۆ بینینی بێ ھێڵ دابگرێت. بژاردەکانی گەڕان، دۆزینەوە و لیستی بینین ھەروەھا لەسەر وێبگەی [[گەڕانکاری گووگڵ|گەڕانی گووگڵ]]، ئەپڵیکەیشنی گووگڵ تیڤی لەسەر ئامێرە مۆبایلەکان، تەلەڤیزیۆنەکانی خاوەن یاریدەدەری گووگڵ، و ئامێرەکانی گووگڵ تیڤی بەردەستن. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Google TV}} {{تووڵی دەروازە|ئەندرۆید|تەکنۆلۆژیا}} [[پۆل:خزمەتگوزارییەکانی گووگڵ]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] q819g5acwr3ormor94zr5einfhj888j 0 297215 1675248 1674847 2026-09-25T20:06:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675248 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{داتابۆکس}} '''گووگڵ نێست''' کە پێشتر بە ناوی گووگڵ ھۆم دەناسرا، زنجیرەیەک بەرھەمی ماڵی زیرەکە کە بڵندگۆ زیرەکەکان، شاشە زیرەکەکان، ئامێرەکانی ستریمینگ، تێرمۆستاتەکان، ئاشکەرکەرەکانی دووکەڵ، [[ڕاوتەر|ڕاوتەرەکان]] و سیستەمەکانی پاراستن لەوانە زەنگە زیرەکەکانی دەرگا، کامێراکان و قفڵە زیرەکەکان لەخۆدەگرێت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Statt |یەکەم=Nick |دوایین٢=Bohn |یەکەم٢=Dieter |ڕێکەوت=٩ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.theverge.com/2019/5/7/18530609/google-nest-smart-home-brand-merging-hub-max-rebrand-io-2019|سەردێڕ=Google Nest: Why Google finally embraced Nest as its smart home brand |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201107230914/https://www.theverge.com/2019/5/7/18530609/google-nest-smart-home-brand-merging-hub-max-rebrand-io-2019 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩|وێبگە=The Verge |زمان=en-us}}</ref> ناوی براندی نێست لە بنەڕەتدا خاوەندارێتییەکەی بۆ نێست لابس دەگەڕایەوە، کە لە ساڵی ٢٠١٠ لەلایەن ئەندازیارانی پێشووی [[ئەپڵ]] تۆنی فادێڵ و مات ڕۆجەرس دامەزرێنرا.<ref name="Wired: Lowly Smoke Detector">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Levy |یەکەم=Steven |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Nest Gives the Lowly Smoke Detector a Brain — And a Voice |ناونیشان=https://www.wired.com/business/2013/10/nest-smoke-detector/all/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Wired |بڵاوکەرەوە=Condé Nast |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140316025519/http://www.wired.com/business/2013/10/nest-smoke-detector/all |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> بەرھەمی سەرەکییان کە یەکەمین بەرھەمی کۆمپانیاکە بوو، تێرمۆستاتی فێربوونی نێستە کە لە ساڵی ٢٠١١ ناسێنرا. بەرھەمەکە دەتوانرێت پڕۆگرام بکرێت، خۆ-فێربێت، لە ڕێگەی ھەستەوەرەکانەوە کار بکات و پشتگیریی [[وای-فای]] بکات؛ ئەمانە ئەو تایبەتمەندییانەن کە زۆرجار لە بەرھەمەکانی تری نێستدا دەبینرێن. دواتر لە تشرینی یەکەمی ٢٠١٣دا ئاشکەرکەرەکانی دووکەڵ و یەکەم ئۆکسیدی کاربۆنی نێست پرۆتێکت بەدوایدا ھات.<ref name="Verge introduces Nest Protect">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Patel |یەکەم=Nilay |بەستەری نووسەر=Nilay Patel |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ناونیشان=https://www.theverge.com/2013/10/8/4790896/nest-protect-smoke-detector|سەردێڕ=Fire drill: can Tony Fadell and Nest build a better smoke detector? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20131008172326/http://www.theverge.com/2013/10/8/4790896/nest-protect-smoke-detector |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|ڕێکەوتی سەردان=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|وێبگە=[[The Verge|دە ڤێرج]]}}</ref> دوای کڕینی درۆپکام لە ساڵی ٢٠١٤، کۆمپانیاکە لە سەرەتای حوزەیرانی ٢٠١٥وە براندی نێست کامی بۆ کامێراکانی پاراستن ناساند. کۆمپانیاکە بە خێرایی گەشەی کرد و تا کۆتایی ساڵی ٢٠١٢ ژمارەی کارمەندانی گەیشتە زیاتر لە ١٣٠ کەس.<ref name="Wired: Lowly Smoke Detector">{{بیرخستنەوەی گۆڤار |دوایین=Levy |یەکەم=Steven |ڕێکەوت=٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣|سەردێڕ=Nest Gives the Lowly Smoke Detector a Brain — And a Voice |ناونیشان=https://www.wired.com/business/2013/10/nest-smoke-detector/all/ |ڕەوشی ناونیشان=زیندوو |journal=Wired |بڵاوکەرەوە=Condé Nast |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20140316025519/http://www.wired.com/business/2013/10/nest-smoke-detector/all |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی ئازاری ٢٠١٤|ڕێکەوتی سەردان=٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣}}</ref> گووگڵ لە کانوونی دووەمی ٢٠١٤دا نێست لابسی بە بڕی ٣٫٢ ملیار [[دۆلاری ئەمریکی]] کڕی، کاتێک کۆمپانیاکە ٢٨٠ کارمەندی ھەبوو. ھەتا کۆتایی ساڵی ٢٠١٥، نێست زیاتر لە ١٬١٠٠ کارمەندی ھەبوو و سەنتەرێکی ئەندازیاریی سەرەکیی لە [[سیاتڵ]] زیاد کرد.<ref name="nestseattle">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Demmitt |یەکەم=Jacob |ڕێکەوت=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|ناونیشان=http://www.geekwire.com/2015/nest-labs-teases-top-secret-project-for-seattle-as-it-opens-new-engineering-center-with-big-growth-plans/|سەردێڕ=Google’s Nest Labs plans ‘top secret’ project at new Seattle engineering center |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20200630055802/https://www.geekwire.com/2015/nest-labs-teases-top-secret-project-for-seattle-as-it-opens-new-engineering-center-with-big-growth-plans/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=٢٣ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥|وێبگە=Geekwire}}</ref><ref name="Tony Fadell next Steve Jobs">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Lashinsky |یەکەم=Adam |ڕێکەوت=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|ناونیشان=http://fortune.com/2014/06/12/tony-fadell-nest/|سەردێڕ=Is Tony Fadell the next Steve Jobs or … the next Larry Page? |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201112022959/http://fortune.com/2014/06/12/tony-fadell-nest/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٥ی حوزەیرانی ٢٠١٤|وێبگە=Fortune}}</ref> دوای ئەوەی گووگڵ خۆی لەژێر کۆمپانیای ھۆڵدینگی [[ئەلفابێت (کۆمپانیا)|ئەلفابێت]] ڕێکخستەوە، نێست لە ساڵانی ٢٠١٥ تا ٢٠١٨ بە سەربەخۆ لە گووگڵ کاری دەکرد؛ بەڵام لە ساڵی ٢٠١٨دا، نێست لەگەڵ یەکەی ئامێرەکانی ماڵەوەی گووگڵ بە سەرۆکایەتی ڕیشی چاندرا یەکخرا، بەمەش کارەکانی وەک بازرگانییەکی سەربەخۆ کۆتایی ھات.<ref name=":0">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Amadeo |یەکەم=Ron |ڕێکەوت=١٠ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://arstechnica.com/gadgets/2019/05/nest-the-company-died-at-google-io-2019/|سەردێڕ=Nest, the company, died at Google I/O 2019 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190510164537/https://arstechnica.com/gadgets/2019/05/nest-the-company-died-at-google-io-2019/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٠ی ئایاری ٢٠١٩|ڕێکەوتی سەردان=١٠ی ئایاری ٢٠١٩|وێبگە=Ars Technica |زمان=en-us}}</ref> لە تەممووزی ٢٠١٨دا ڕاگەیەندرا کە ھەموو بەرھەمە ئەلیکترۆنییەکانی گووگڵ ھۆم لەمەودوا لەژێر براندی گووگڵ نێستدا دەخرێنە بازاڕەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Statt |یەکەم=Nick |دوایین٢=Bohn |یەکەم٢=Dieter |ڕێکەوت=٧ی ئایاری ٢٠١٩|ناونیشان=https://www.theverge.com/2019/5/7/18530609/google-nest-smart-home-brand-merging-hub-max-rebrand-io-2019|سەردێڕ=Google Nest: Why Google finally embraced Nest as its smart home brand |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20201107230914/https://www.theverge.com/2019/5/7/18530609/google-nest-smart-home-brand-merging-hub-max-rebrand-io-2019 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠|ڕێکەوتی سەردان=١٢ی تەممووزی ٢٠٢١|وێبگە=The Verge |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Google Nest}} {{تووڵی دەروازە|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|کۆمپانیا|ئینتەرنێت}} [[پۆل:ئەو کۆمپانیا تەکنۆلۆژیانەی دەکەونە کەنار دەریای سان فرانسیسکۆ]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئای ئۆ ئێس]] [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:یەکگرتنەوە و دەستکەوتن ساڵی ٢٠١٤]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] avn30iuf4syb1lqwlkqwtgbvxr6iiaz 0 297216 1675470 1596161 2026-09-26T05:47:36Z SakuraBot 51806 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675470 wikitext text/x-wiki {{داتابۆکس}} '''ھوبێرت سیسیل بووت''' (٤ی تەممووزی ١٨٧١ – ١٤ی کانوونی دووەمی ١٩٥٥)<ref name="ice_obit">{{بیرخستنەوەی ژوورناڵ |دوایین=Institution of Civil Engineers |ساڵ=١٩٥٥|سەردێڕ=Obituary. Hubert Cecil Booth. 1871–1955 |journal=ICE Proceedings |بەرگ=٤|issue=4 |پەڕەکان=٦٣١–٦٣٢|doi=10.1680/iicep.1955.11412 |doi-access=free}}</ref> ئەندازیارێکی ئینگلیز بوو، کە زیاتر بەوە دەناسرێت کە یەکێک لە یەکەم گسکە کارەبایییە ھێزدارەکانی داھێناوە.<ref>Gantz, Carroll (21 September 2012). ''The Vacuum Cleaner: A History''. McFarland. p. 49 {{ISBN|0786465522}}</ref><ref name="americanheritage">{{بیرخستنەوەی وێب |دوایین=Wohleber |یەکەم=Curt |ڕێکەوت=بەھاری ٢٠٠٦|ناونیشان=http://www.americanheritage.com/articles/magazine/it/2006/4/2006_4_4.shtml|سەردێڕ=AmericanHeritage.com / The Vacuum Cleaner |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20100313170420/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/it/2006/4/2006_4_4.shtml |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٣ی ئازاری ٢٠١٠|وێبگە=Invention & Technology Magazine}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|دوایین=Cole|یەکەم=David|سەردێڕ=Encyclopedia of modern everyday inventions|دوایین٢=Browning|یەکەم٢=Eve|دوایین٣=E. H. Schroeder|یەکەم٣=Fred|بڵاوکەرەوە=Greenwood Press|ساڵ=٢٠٠٣|ژپنک=٩٧٨-٠-٣١٣-٣١٣٤٥-٥}}</ref> ئەو ھەروەھا چەرخوفەلەک،<ref name="ice_obit"/><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=٤ی حوزەیرانی ٢٠٠٨|ناونیشان=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/austria/2074162/Far-right-fury-over-British-bid-for-Vienna-wheel.html |ڕێکەوتی سەردان=٢٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٠|وێبگە=The Telegraph}}</ref> [[پردی ھەڵواسراو|پردە ھەڵواسراوەکان]] و کارگەکانی دیزاین کردووە.<ref name="ice_obit"/> دواتر بوو بە سەرۆک و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای گسکە کارەبایی و ئەندازیاریی بریتانی.<ref name="ice_obit"/> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٢}} {{پۆلی کۆمنز|Hubert Cecil Booth}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|شانشینی یەکگرتوو}} [[پۆل:داھێنەرانی بریتانی]] [[پۆل:مردووانی ١٩٥٥]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٧١]] [[پۆل:Articles with hCards]] [[پۆل:ئەو پەڕانەی وەرگێڕانی بەسەردانەچووەوەیان ھەیە]] asy9fw6myki099xjba250c8ej7uunu0 0 298720 1675538 1616286 2026-09-26T10:33:56Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (مێژوو-کۆلکە، ئێران-کۆلکە) 1675538 wikitext text/x-wiki {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=تەممووزی ٢٠٢٦}} }} [[پەڕگە:Iran_provinces_in_Abbasid_Caliphate.jpg|چەپ|وێنۆک|300x300پیکسڵ|شوێنی قوهستان ( [[خۆراسان|خۆراسانی]] باشوور ) لەسەر نەخشەی ئێران لە سەردەمی خەلافەتی عەباسیدا، کە لە کتێبی جوگرافیای مێژوویی سەرزەمینی خەلافەتی ڕۆژهەڵات وەرگیراوە]] [[پەڕگە:Kohestan_in_Iran.svg|وێنۆک|'''قوهستان کۆهستان''' ئەم شارانەی خوارەوە لەخۆدەگرێت:{{ھن}}<br /><br /><br /> '''لە [[پارێزگای خۆراسانی باشوور|پارێزگای خوراسانی باشوور]]''' : [[شارستانی قاینات|قاینات]], [[شارستانی فیردەوس|فیردەوس]], [[شارستانی سەرایان|سەرایان]], [[شارستانی بۆشروویە|بۆشروویە]], [[شارستانی تەبەس|تەبەس]], [[شارستانی زیرکووھ|زیرکووهـ]], [[شارستانی دەرمیان|دەرمیان]], [[شارستانی سەربیشە|سەربیشە]], [[شارستانی بیرجەند|بیرجەند]], [[شارستانی خووسف|خووسف]]{{ھن}}<br /><br /><br /> '''لە [[پارێزگای خۆراسانی ڕەزەوی|پارێزگای خوراسانى ڕەزەوی]]''' : [[شارستانی تۆربەت جام|تۆربەت جام و]] [[شارستانی ساڵحاباد|ساڵحاباد]] و [[شارستانی باخەرز|باخەرز و تایباد]] [[شارستانی تایباد|و]] [[شارستانی خاف|خەاف و]] [[شارستانی تۆربەت حەیدەریە|تۆربەت حەیدەرییە]] و [[شارستانی زاوە|زاوە]] و [[شارستانی ڕۆشتخار|ڕۆشتخار]] [[شارستانی مەھوەلات|و مەهوەلات]] و [[شارستانی گۆناباد|گۆناباد]] و [[شارستانی بەجەستان|بەجەستان]] و [[شارستانی کاشمەر|کاشمەر]] و [[شارستانی کووھسۆرخ|کووهسۆرخ]] و [[شارستانی خەلیل ئاباد|خەلیل ئاباد]] و [[شارستانی بەردەسکەن|بەردەسکەن]]]] '''قۆهستان''' ( '''کۆهستان''', کوێستان ) هەرێمێکە دەکەوێتە ناوەندی بانووى ناسراو بە فەلاتی ئێران, و ناوچەیەکی شاخاوی فراوانە کە شارەکانی [[قاین]] و [[فیردەوس]] و [[تەبەس|تەبەس و]] بیرجەند و [[بیرجەند|کاشمەر]] و [[کاشمەر|تۆربەت]] [[تۆربەت حەیدەریە|حەیدەریە]] و [[تۆربەت جام]] و [[خاف، ئێران|خاف]] و [[گۆناباد]] و [[بەجەستان]] و [[تایباد]] ی لەخۆ گرتووە. == ناو == قوهستان کوهستان واتە ناوچەى ناوچیای سارد کە لە کوردی کوێستانە . قوهستان شیوەیێکی عەرەبیی وەرگرتووە هۆکاری ناونانی کوهستان بوونی چەندین شاخ بوو لەم ناوچەیەدا. ئەم شاخانە سنووری جوگرافی نێوان ناوچە گەرمیان (بیابان و دەشتەکان)ی باشووری ئێران و جوگرافیای سارد و شاخەکانی باکووری ڕۆژهەڵاتی ئێرانن. هەروەها ئەم ناوچەیە بە شێوەزاری ناوخۆیی ناوچەکە پێی دەوترێت قوهێستون یان قۆهێستو. == وشەی باو لە ناوچەی قوهستان == هەندێک وشە لە شێوەزاری ناوچەی قوهستان لە زمانی کوردی نزیکن وەک: گۆ (گا)، خەو (خەو)، ئاو (ئاو)، چالاک (چالاک)، پییەر (باوک)، مار، مەدەر (دایک)، پیر (پیری رابەڕ)، پێتو (پڕتاو هەتاو)، نسێر (نسار نسێ)، نیزم (نم، شەونم)، چاش (چاشت تاشت)، ماندە (ماندوو بێچارە)، دروست (تەن دروست ساغ)، خەش (خۆش)، خاش (خەسوو)، خوسور (خەزوور)، و... == هەندێک لە کەسایەتییە ناودارەکان و کەسایەتییە دیارەکان == * میر سەید حسێن ئەخلاتی * حکیم نزاری قوهستانی * ئیبن حسام خوسفی * حسێن قاینی * [[ئەسەدوڵڵا عەلەم|ئەسەدوڵڵا علم]] * حیرەتی تونی * غوڵامحوسێن شوکوهی * قوتبەدین حەیدەر تونی * بەدیعوزەمان فۆرۆزانفەر * مەلا عەبدوڵڵا فازڵ تونی * محەمەد بەدیع تونی * سەلیمی تونی * بورهاندین تونی * محمد حسێن فازڵ تونی * موعینودین تونی == پەراوێزەکان == {{سەرچاوەکان|۲}} == سەرچاوەکان == *   * اقوام و اقلیتها در قهستان مرکز کهن خراسان * یکی از معروفترین ترانه‌های فلکلور قهستانی. زلفای یارم بی نظیر [https://www.youtube.com/watch?feature=fvwp&NR=1&v=EWlqcYf_LQA] * [https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=RLjMW5yLkcI#!] * ترانه و آواز: بچه صیدم را نزن-خرگوش دشتم را نزن-خواب خرگوش به خواب یار می‌ماند ولهٔ * حماسه دوازده رخ، همشهری ۲۵ اردیبهشت 1379 [http://hamshahrionline.ir/details/405528/Culture/Artnews] {{پۆلی کۆمنز|Quhistan}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|مێژوو}} {{مێژوو-کۆلکە}} {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:ھەرێمە مێژوویییەکانی ئەفغانستان]] [[پۆل:مێژووی ھەرات]] [[پۆل:مێژووی ڕۆژھەڵاتی ناوین]] [[پۆل:مێژووی ئێران]] ceqaiimmzn933lrmw3v0lue4w1i4ics 0 298975 1675373 1650692 2026-09-26T01:33:14Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675373 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قلێتان | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar| قلیتان}}<br>{{lang-en| Qletan}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.81020| 44.64728}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قلێتان''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.81020| 44.64728 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٩٥٥ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١٨٢ کەس <ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قلێتان''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢١ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٨٨)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٣) [[خێزان]] و (١٨٢) کەس، کە (٨٤) [[نێر]] و (٩٨) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] smhuif6qsec92efy8dsvrtsc6ivjib1 0 299403 1675419 1644889 2026-09-26T04:33:11Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675419 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قورناف | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|قورناف}}<br>{{lang-en| Qurnaf}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.907799| 44.652734}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قورناف''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.907799| 44.652734|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای ھەولێر]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای سیدەکان|سیدەکان]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ١١٨٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = چۆڵ<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قورناف''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای سیدەکان]] لە [[قەزای سیدەکان]] لە [[پارێزگای ھەولێر]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (-) [[خێزان]] و (-) کەس، کە (-) [[نێر]] و (-) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{قەزای سیدەکان}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای ھەولێر]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] cvm372fv2j1zx62qyjo784yk0elfic4 0 299753 1675217 1644555 2026-09-25T19:39:10Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675217 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قزفخرە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|قزفخرة}}<br>{{lang-en| Qzfkhra}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.25524| 43.19311}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قزفخرە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.25524| 43.19311|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای حەمدانیە|حەمدانیە]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی ناوەندی قەزای حەمدانیە|ناحیەی ناوەند]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢١٢ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٢٦٨٩ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی تورکمانی|تورکمانی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام|ئیسلام]] ([[شیعە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قزفخرە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی ناوەندی قەزای حەمدانیە]] لە [[قەزای حەمدانیە]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]]. ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای مووسڵ و دھۆک) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (-)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٦٦٧)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٣٧٥) [[خێزان]] و (٢٦٨٩) کەس، کە (١٤٠٧) [[نێر]] و (١٥٢٩) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای حەمدانیە}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] hjx00e83xlnnfwezpvrt260u6xva2m9 0 300250 1675018 1656771 2026-09-25T13:33:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ژیاننامە-کۆلکە، سیاسەت-کۆلکە، کوردستان-کۆلکە) 1675018 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئابی ٢٠٢٦}} {{زانیاریدانی کەسایەتی | پێشگری ڕێزلێنان = | ناو = فەیسەڵ عەباس | وێنە = | قەبارەی وێنە = | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = فەیسەڵ عەباس عەولا قادر | ڕێکەوتی لەدایکبوون = {{ڕێکەوتی لەدایکبوون و تەمەن|١٩٦٤|٧|١}} | شوێنی لەدایکبوون = گەڕەکی سەعدوناوە، [[ھەولێر]] | ڕێکەوتی مەرگ = | شوێنی مەرگ = | ھۆکاری مەرگ = | شوێنی تەرم = | شوێنی گۆڕ = | نیشتەجێ = [[ھەولێر]] | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = | شارومەندێتی = [[عێراق]] | پەروەردە = دەرچووی ئامادەیی | خوێندنگە = | پیشە = [[سیاسەتمەدار]] | ساڵانی چالاکی = | ناوبانگ = | کارە دیارەکان = ئەندامی خولی پێنجەمی [[پەرلەمانی کوردستان]] | پێش = | پاش = | حیزب = {{flagicon image|Flag of PUK.svg}} [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] | بەرامبەرەکان = | ئایین = [[ئیسلام]] | تۆمەت = | سزا = | دۆخی دادوەری = | ھاوسەر = | مناڵەکان = | باوان = | خزمەکان = | خەڵاتەکان = | ڕێزلێنان = | واژوو = | جێگری واژوو = | قەبارەی واژوو = | ماڵپەڕ = }} '''فەیسەڵ عەباس عەولا قادر''' (لەدایکبووی ١ی تەمموزی ١٩٦٤ لە [[ھەولێر]]) سیاسەتمەدارێکی کوردە، و ئەندامی خولی پێنجەمی [[پەرلەمانی کوردستان]] بووە لەسەر لیستی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=فەیسەڵ عەباس عەولا (قادر) |ناونیشان=https://www.parliament.krd/english/members-and-parties/previous-mps/mps-of-fifth-term/mps-normal/faesal-qadir-puk/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٦ |وێبگە=پەرلەمانی کوردستان |زمان=ckb}}</ref> == خوێندن و پاشخان == فەیسەڵ عەباس لە گەڕەکی سەعدوناوەی شاری [[ھەولێر]] لەدایکبووە و خوێندنی ئامادەیی تەواو کردووە. لەسەرەتای ژیانی سیاسیییەوە پەیوەندی بە ڕێکخستنەکانی [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] کردووە و بەرپرسیارییەتی حزبی و ئەمنی جیاوازی ھەبووە، لەوانە کارگێڕ و جێگری لێپرسراوی مەڵبەندی ٣ی ھەولێری یەکێتی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پڕۆفایلی فەیسەڵ عەباس لە کوردیپێدیا |ناونیشان=https://www.kurdipedia.org/ |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٦ |وێبگە=کوردیپێدیا |زمان=ckb |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٩ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20190125033326/https://kurdipedia.org/ |ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> == ژیانی سیاسی == پێش بوونی بە ئەندامی پەرلەمان، وەک بەرپرسێک لە [[دەزگای زانیاری|دەزگای زانیاریی]] یەکێتی لە پارێزگای ھەولێر کاری کردووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=پاشخانی سیاسی و ئەمنی |ناونیشان=https://pukmedia.com |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٦ |وێبگە=PUKmedia |زمان=ckb}}</ref> لە ھەڵبژاردنی ساڵی ٢٠١٨ی [[پەرلەمانی کوردستان]]، لەسەر لیستی یەکێتی دەرچوو بۆ خولی پێنجەم (٢٠١٨–٢٠٢٣). لە ماوەی پەرلەمانتاریدا ئەندامی لیژنەی ڕۆشنبیری و کۆمەڵگەی مەدەنی و وەرزش و لاوان و ھەروەھا لیژنەی ئەوقاف و کاروباری ئایینی بوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=ئەندامانی خولی پێنجەمی پەرلەمانی کوردستان |ناونیشان=https://www.parliament.krd |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٦ |وێبگە=پەرلەمانی کوردستان |زمان=ckb}}</ref> === ھەڵوێستە دیارەکان === * '''کۆنگرەی چوارەمی یەکێتی (٢٠١٩):''' لە کاتی بەڕێوەچوونی کۆنگرەی چوارەمی حیزبەکەیدا، یەکێک بوو لە دەنگە ناڕازییەکان کە ڕەخنەی لە شێوازی بەڕێوەچوون و ڕێکەوتنی بەرپرسانی حزب گرت.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=کۆنگرەی ٤ی یەکێتی و هەڵوێستی کادیران |ناونیشان=https://www.rudaw.net |ڕێکەوتی سەردان=١٦ی ئابی ٢٠٢٦ |وێبگە=رووداو |زمان=ckb}}</ref> * '''پرسی مووچە و شایستە داراییەکان:''' لە پەرلەماندا واژۆی لەسەر چەندین یاداشت کرد بۆ دابینکردنی مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێم و بەدواداچوون بۆ شایستە داراییەکان لەگەڵ حکومەتی ھەرێم و بەغدا. == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|کوردستان|سیاسەت}} {{ژیاننامە-کۆلکە}} {{سیاسەت-کۆلکە}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٤]] [[پۆل:خەڵکی ھەولێر]] [[پۆل:سیاسییەکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]] [[پۆل:ئەندامانی پەرلەمانی کوردستان]] [[پۆل:زیندووان]] lb8iblqg3718ertiwxgaj8r701w73h5 3 300330 1675519 1674913 2026-09-26T08:01:04Z SakuraBot 51806 Bot: open advanced-rights requests 1675519 wikitext text/x-wiki {{Center|''This page collects SakuraBot's notes about advanced-rights requests on Meta and Simple English Wikipedia, which used to be posted on [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|the talk page]]. New notes are added here automatically.''}} <!--- ئەرشیڤ بۆت ---> {{بەکارھێنەر:Dexbot/Archivebot |archive = User_talk:Sakura_emad/Meta/ئەرشیڤی %(counter)s |algo = old(20d) |counter = 1 |maxarchivesize = 150K |archiveheader = {{ئەرشیڤی وتووێژ}} |minthreadsleft = 0 |minthreadstoarchive = 2 }} {{ئەرشیڤەکان}} == Global permission requests on Meta == The following request is open at [[m:Steward requests/Global permissions|Steward requests/Global permissions]] and may be worth your comment: * [[m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for NDG|Global sysop for NDG]] — <small>Requests for global sysop permissions</small> : <small>4 other requests are also open (rename / IP block exemption); stewards action those without a vote.</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٧:٥٩، ١٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests on Meta (13 August 2026) == The following requests are open on Meta and may be worth your comment: === [[m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[m:Steward requests/Permissions#Htawmonzel@mnw.wiktionary|Htawmonzel@mnw.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-02</small> * [[m:Steward requests/Permissions#B722N@lgwikipedia|B722N@lgwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-12</small> * [[m:Steward requests/Permissions#B722N@lgwikipedia_2|B722N@lgwikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-12</small> * [[m:Steward requests/Permissions#Astroneering@global|Astroneering@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-12</small> === [[m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[m:Meta:Requests for adminship/Icodense|Icodense]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٢٨، ١٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (16 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Der-Wir-Ing|Global rollback for Der-Wir-Ing]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-08-15</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#RAPTOR7762@bol.wikipedia|RAPTOR7762@bol.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Anthonymunthali44@tumwikipedia|Anthonymunthali44@tumwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Viyowoyero-vya-Malaŵi@tumwikipedia|Viyowoyero-vya-Malaŵi@tumwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tumbuka Arch@tumwikipedia|Tumbuka Arch@tumwikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-15</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Gerges|Gerges]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (17 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse Filter Helper for XaxeLoled|Abuse Filter Helper for XaxeLoled]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-08-16</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#DERDAKI ILIAS@ary.wikipedia|DERDAKI ILIAS@ary.wikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-16</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#GryffindorD@itwikiquote|GryffindorD@itwikiquote]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-16</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#XXBlackburnXx@nlwiki|XXBlackburnXx@nlwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-17</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (18 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Satirdan kahraman@trwiktionary|Satirdan kahraman@trwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-17</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kinenkey@lg.wikipedia|Kinenkey@lg.wikipedia]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-08-17</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (19 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#787IYOIncubator.wikimedia.org|787IYOIncubator.wikimedia.org]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-18</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (20 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Pac.macX@global|Pac.macX@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#苏东东坡@global|苏东东坡@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-20</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Nirajan pant@newiktionary|Nirajan pant@newiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Billinghurst@global|Billinghurst@global]] — <small>Removal of access · filed 2024-08-19</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#The.shahab@fawiktionary|The.shahab@fawiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Billinghurst@labswiki|Billinghurst@labswiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamad100s@global|Mamad100s@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-22</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Borhan|Borhan]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Anass Sedrati@arywikipedia|Anass Sedrati@arywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-23</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#İmmortalance@trwiki|İmmortalance@trwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-23</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Danjuma Anthony@kcgwikipedia|Danjuma Anthony@kcgwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-24</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-24</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٥ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#だ＊ぜ@global|だ＊ぜ@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-08-24</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-25</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Sadads|Sadads]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>10 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٦ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (27 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for HouseBlaster|Abuse filter helper for HouseBlaster]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-08-26</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#TFerenczy@global|TFerenczy@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-08-26</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٧ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (28 August 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#MilicevicBot@srwiki|MilicevicBot@srwiki]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-28</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for oversight/EggRoll97|EggRoll97]] — <small>Requests for Oversight access</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٨ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (29 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Zrsv07@global|Zrsv07@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-08-28</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٩ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (30 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for CentralNotice adminship/Aude|Aude]] — <small>Requests for CentralNotice adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣٠ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (31 August 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Lemonaka|Global rollback for Lemonaka]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-08-30</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣١ی ئابی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (1 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for PaterMcFly|Abuse filter helper for PaterMcFly]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-01</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#HERODOE@yowiki|HERODOE@yowiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-08-31</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#787IYO@Wt/nup (https://incubator.wikimedia.org)|787IYO@Wt/nup (https://incubator.wikimedia.org)]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-01</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ow! That Hurts!@iswiktionary|Ow! That Hurts!@iswiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-08-31</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (3 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for NguoiDungKhongDinhDanh|Global sysop for NguoiDungKhongDinhDanh]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-03</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for bot status/NellieBly Bot|NellieBly Bot]] — <small>Requests for bot flags</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (4 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Saroj|Global sysop for Saroj]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-03</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Alan Colin Arce (WMCA)|Alan Colin Arce (WMCA)]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>10 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (5 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-04</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lee@siwiktionary|Lee@siwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lee@siwikibooks|Lee@siwikibooks]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#El-hussain14@bolwiki_2|El-hussain14@bolwiki]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-05</small> : <small>9 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ١٢:٤٧، ٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (6 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Shahadusadik@dagwiki|Shahadusadik@dagwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Dnshitobu@dagwiki|Dnshitobu@dagwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-05</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (8 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Débora@pt.wikivoyage|Débora@pt.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-07</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Débora@pt.wikivoyage_2|Débora@pt.wikivoyage]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-07</small> === [[:simple:Wikipedia:Requests for permissions|Simple English Wikipedia]] === * [[:simple:Wikipedia:Requests_for_adminship/Wikipedian2025|Wikipedian2025]] — <small>Current requests for adminship</small> : <small>8 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (9 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Wikihez@kuwiktionary|Wikihez@kuwiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-08</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Elli@Global|Elli@Global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-08</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Floricord@global|Floricord@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-08</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (10 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Nytexcome@global|Nytexcome@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-09</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alfiyah_Rizzy_Afdiquni@madwikt|Alfiyah_Rizzy_Afdiquni@madwikt]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-10</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (11 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ@satwiki|ᱯᱨᱚᱯᱷᱮᱥᱥᱚᱨ@satwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Bennylin|Bennylin]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (12 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ibrahim abusufyan@ha.wikipedia|Ibrahim abusufyan@ha.wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tvcccp@th.wikiquote|Tvcccp@th.wikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-11</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (13 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global exemption to CAPTCHA and global IP block exempt for TienMinh-mun6xnChing|Global exemption to CAPTCHA and global IP block exempt for TienMinh-mun6xnChing]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-12</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (14 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWiktionary|Ballardmaize@bclWiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#YaThaWinTha@Arakan Wikipedia|YaThaWinTha@Arakan Wikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-13</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/DERDAKI ILIAS|DERDAKI ILIAS]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (15 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global rollback for Morkoz|Global rollback for Morkoz]] — <small>Requests for global rollback permissions · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for The Squirrel Conspiracy|Abuse filter helper for The Squirrel Conspiracy]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-15</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Missileboi@pntwikipedia|Missileboi@pntwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-14</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Laurbereth@lmowiktionary|Laurbereth@lmowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-15</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Savfisk@da.wikipedia|Savfisk@da.wikipedia]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-14</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/Kurdanparez|Kurdanparez]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (17 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Abuse filter helper for Icodense|Abuse filter helper for Icodense]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-16</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for CentralNotice adminship/Lucas Werkmeister (WMDE)|Lucas Werkmeister (WMDE)]] — <small>Requests for CentralNotice adminship</small> : <small>5 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (18 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#API high limit requestor for Ikan|API high limit requestor for Ikan]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-17</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bharathesha Alasandemajalu@tcywiktionary|Bharathesha Alasandemajalu@tcywiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-17</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for translation adminship/روتانا|روتانا]] — <small>Requests for translation adminship</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (19 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Santhosh Notagar99@tcywikipedia|Santhosh Notagar99@tcywikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-19</small> : <small>4 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (20 September 2026) == The following request is open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#陈少举@global|陈少举@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-19</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (21 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@bclWikiquote|Ballardmaize@bclWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Ballardmaize@tlWikiquote|Ballardmaize@tlWikiquote]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Tmv@jawikivoyage|Tmv@jawikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Bijay Chaurasia@maiwikipedia|Bijay Chaurasia@maiwikipedia]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Àncilu@itwiktionary|Àncilu@itwiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mamouri@fa.wiktionary|Mamouri@fa.wiktionary]] — <small>Interface administrator access · filed 2026-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fanzhou1113@global|Fanzhou1113@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#PabloStraub@global|PabloStraub@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-20</small> === [[:m:Meta:Requests for adminship|Meta adminship]] === * [[:m:Meta:Requests for adminship/Neriah|Neriah]] — <small>Requests for regular adminship</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (22 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#J. Patrick Fischer@tetwiki|J. Patrick Fischer@tetwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-21</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage|Mai Thanh Bang@vi.wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Lynumiss@ms.wiktionary|Lynumiss@ms.wiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Kanjy@ja.wikibooks|Kanjy@ja.wikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٢ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (23 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#knutux@ltWikisource|knutux@ltWikisource]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Fwldom@fawikibooks|Fwldom@fawikibooks]] — <small>Administrator access</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Alhen@eswikibooks|Alhen@eswikibooks]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Peter Horn@global|Peter Horn@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-22</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٣ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (24 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global sysop for Sakura emad|Global sysop for Sakura emad]] — <small>Requests for global sysop permissions · filed 2026-09-23</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#AFlorence@fa.Wikivoyage|AFlorence@fa.Wikivoyage]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-23</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠٠، ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (25 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Global permissions|Global permissions]] === * [[:m:Steward requests/Global permissions#Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện|Global CAPTCHA exemptions for Làm Việc Thiện]] — <small>Requests for other global permissions · filed 2026-09-25</small> === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Bunnypranav@abstractwiki|Bunnypranav@abstractwiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Hydrogina@global|Hydrogina@global]] — <small>Removal of access · filed 2026-09-24</small> : <small>3 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) == Advanced-rights requests (26 September 2026) == The following requests are open and may be worth your comment: === [[:m:Steward requests/Permissions|Steward requests (local rights)]] === * [[:m:Steward requests/Permissions#Castelobranco@eowiktionary|Castelobranco@eowiktionary]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Salihu Aliyu@hawiki|Salihu Aliyu@hawiki]] — <small>Administrator access · filed 2026-09-25</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#Spacebirdy@is.wiktionary|Spacebirdy@is.wiktionary]] — <small>Bureaucrat access · filed 2026-09-26</small> * [[:m:Steward requests/Permissions#佛祖西来@global|佛祖西来@global]] — <small>Removal of access · filed 2025-09-25</small> : <small>6 other requests are also open in categories that are not voted on (renames, IP block exemptions and the like).</small> — [[User:Sakura emad|Sakura emad]] [[بەکارھێنەر:SakuraBot|SakuraBot]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:SakuraBot|لێدوان]]) ٠٨:٠١، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) l5204aqwdm98hi3nwflm38olrnza7nk 0 300480 1675446 1644507 2026-09-26T04:37:41Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675446 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قولان تەپە | ناوی_فەرمی = '''{{lang-ar|قولان تبة}}<br>{{lang-en| Qulan Tapa}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.37990| 43.22717}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قولان تەپە''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.37990| 43.22717|region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}[[باشووری کوردستان]]{{ھن}}([[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق|ناوچە جێناکۆکەکان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = کوردی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای نەینەوا]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای مووسڵ|مووسڵ]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی باشیک|باشیک]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٣٧٠ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ٤٠٠ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[شەبەکی]]) و [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[شەبەک (دین)|شەبەک]] و [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قولان تەپە''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی باشیک]] لە [[قەزای مووسڵ]] لە [[پارێزگای نەینەوا]] لە [[باشووری کوردستان]] لە [[عێراق]]. ھەروەھا دەکەوێتە [[ناوچە جێناکۆکەکانی عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای مووسڵ و دھۆک) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=20220828220741430931&lng=1q=20220828220324430930&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئابی ٢٠٢٦ }}</ref> == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (٥٤)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (١١١)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (٦٦) [[خێزان]] و (٤٠٠) کەس، کە (٢٠٦) [[نێر]] و (١٩٤) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای مووسڵ}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای موسڵ]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] i9i3zimcexzkmp78n5psn2j294v1pvn 0 303787 1675085 1674724 2026-09-25T15:32:27Z Bilalinfo 57400 1675085 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=Blindness TV series.png|italic_title=کوێری|genre=تاوانکاری|writer=ئەمیر ئەبیلی|director=سەجاد پەهلەوانزادە|producer=کاظم دانشی|music=حیسام ناسری|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=1|num_episodes=12|company=فیلمنێت|first_aired=۱۰ی تەممووزی ٢٠٢٦|last_aired=۲ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦|website=https://filmnet.ir/contents/sceD49Z/Blindness-1404}}کوێری (بە [[زمانی فارسی|فارسی]] کوری) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە جۆری چیرۆکی ڕووداوە تاوانکارییەکان؛ دەرهێنانی لەلایەن ''سەجاد پەهلەوانزادە''، بەرهەمهێنانی ''کاظم دانشی'' و نووسینی ئەمیر ئەبیلییە. ئەم زنجیرەیە بەرهەمی هاوبەشی پەخشکەرەکانی ''[[فیلمنێت]]'' و ''نماوایە'' و یەکەم ئەڵقەی لە ۱۰ی تەممووزی ٢٠٢٦پەخشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1405042011457/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-06-21 |سەردێڕ=سریال «کوری» - پلاتو هنر |ناونیشان=https://didhonar.ir/project/%d8%b3%d8%b1%db%8c%d8%a7%d9%84-%da%a9%d9%88%d8%b1%db%8c/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=didhonar.ir |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-10 |سەردێڕ=چرا سریال «کوری» عرضه نشد؟ |ناونیشان=https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-32/4277744-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D9%86%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=روزنامه دنیای اقتصاد |زمان=fa}}</ref> == چیرۆک == چیرۆکی زنجیرەکە بە کەوتنەبازاڕی خواردنەوە کحولییە ساختەکان دەست پێدەکات؛ ڕووداوێک کە دەبێتە هۆی کوێر بوون و گیانلەدەستدانی ژمارەیەک لە خەڵکی. دوای ئەوەی یەکێک لە قوربانییەکان منداڵی کەسایەتییەکی دەستڕۆیشتوو و بەدەسەڵاتە، دۆسیەکە ئاڵۆزتر دەبێت و ڕابردوو، دەسەڵات و نهێنییە شاراوەکان ڕۆڵێکی گەورە لە ڕێڕەوی ڕووداوەکاندا دەگێڕن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-07-13 |سەردێڕ=درباره قسمت اول سریال «کوری»/ مرگ در می‌زند! - فیلم‌ نت نیوز |ناونیشان=https://filmnet.ir/news/%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%d9%87-%d9%82%d8%b3%d9%85%d8%aa-%d8%a7%d9%88%d9%84-%da%a9%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%85%d8%b1%da%af-%d8%af%d8%b1-%d9%85%db%8c%d8%b2%d9%86%d8%af/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=armanmeli.ir |ڕێکەوت=2026-05-30 |سەردێڕ=تیزر سریال کوری با بازی مریلا زارعی و امیر جعفری |ناونیشان=https://www.armanmeli.ir/fa/news/1511371/%D8%AA%DB%8C%D8%B2%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=armanmeli.ir |بڵاوکەرەوە=armanmeli.ir |زمان=fa}}</ref> == ئەکتەرەکان == * [[مەریلا زارعی]] * [[ئەمیر جەعفەری]] * سارا بەهرامی * موحسین قەسابیان * عەباس جەمشیدی‌فەر * پویا نوروزی * محمد اشکان‌فر * غزاله اکرمی * مریم کاویانی * میثم نوروزی * ئەمیر نوروزی * پەرویز فەلاحی‌پوور * سحر لطفی * شارام قائیدی * سید عەلی ساڵحی * یسنا میرطهماسب * وحید منتظری * حەدیس میرئامینی * مجید نوروزی * ستایش دهقان == بەرهەمهێنان == وێنەگرتنی زنجیرەی «کوری» لە گوڵانی ساڵی ۲۰۲۵ دەستی پێکرد و مەریلا زاریعی وەک یەکەم ئەکتەری ئەم زنجیرەیە ناسێنرا. وێنەگرتنی ئەم بەرهەمە تا تشرینی دووەمی هەمان ساڵ بەردەوام بوو و دواتر قۆناغی بڕین و ڕێکخستنی دیمەنەکان دەستی پێکرد. == پەخشکردن == بڕیار بوو «کوری» لە حوزەیرانی ٢٠٢٦پەخش بکرێت، بەڵام پەخشەکەی بۆ چەند هەفتەیەک دواکەوت. سەرەنجام یەکەم بەشی ئەم زنجیرەیە لە ۱۰ی تەممووزی ٢٠٢٦بە شێوەیەکی تایبەت لە پەخشکەرەکانی فیلم‌نێت و نماوا بڵاوکرایەوە. بەشەکانی دواتر هەموو هەفتەیەک ڕۆژانی هەینی کاتژمێر ۱۲ی نیوەڕۆ دەخرانە بەردەست بینەران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=سفیدی |first=هوشمند |ڕێکەوت=2026-07-13 |سەردێڕ=کوری؛ درامی جنایی و عدالت محور ! |ناونیشان=https://armandaily.ir/%DA%A9%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%9B-%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=روزنامه آرمان امروز |زمان=fa-IR}}</ref> == بەستەرە دەرەکییەکان == * ''[https://www.namava.ir/series/272343-blindness کوری]'' لە نماوا * ''[https://filmnet.ir/contents/sceD49Z/Blindness-1404 کوری]'' لە فیلم‌نت * {{IMDb title|tt43597215}} == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} qlpy1dhyhumao1gclx6lly9tghl9lys 0 303848 1675415 1673401 2026-09-26T01:57:21Z Bilalinfo 57400 1675415 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=DRUNKARD MORNING Poster.jpg|native_name={{Infobox name module|fa|بامداد خمار}}|genre={{plainlist| * [[درامای مێژوویی]] * [[فیلمی ڕۆمانسی|ڕۆمانسی]] }}|based_on=[[کازیوەی خومار (ڕۆمان)]]|writer=حسێن کیانی|director=[[نێرگز ئابیار]]|starring=[[تەرلان پەروانە]] - [[نەوید پورفەرەج]]|end_theme="Bamdad-e Khomar" by [[Mohsen Chavoshi]]|country={{IRN}}|language=فارسی|num_seasons=3|num_episodes=35|producer=محەمەد حسێن قاسمئ|cinematography=پوویان کەفیلی|editor=پوویان کەفیلی|runtime=60 خولەک|network=شەیدا|first_aired={{Start date|2025|10|20|df=y}}|last_aired=present}} '''کازیوەی خومار''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]] بامداد خمار) زنجیرەیەکی تەلەڤزیۆنیی درامی و مێژوویی و ڕۆمانسیی [[ئێران|ئێرانییە]] لە دەرهێنانی [[نێرگز ئابیار]] و بەرهەمهێنانی محەممەد حسێن قاسمی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1405040201243/%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%DB%B5-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref>. زنجیرەکە لە سەر بنەمای [[کازیوەی خومار (ڕۆمان)|ڕۆمانی (بامداد خمار)ی]] ساڵی ١٩٩٥ی نووسەر [[فەتانە حاج سەید جەوادی]] داڕێژراوە و لە نووسینی حسێن کیانییە. زنجیرەکە باسی ژیانی محبووبە دەکات، کچە گەنجێک لە خێزانێکی بەڕێز و دەستڕۆیشتوو کە خۆشەویستییە قەدەغەکراوەکەی لەگەڵ شاگرد دارتاشێکی چینی کرێکار ڕووبەڕووی نەریتە کۆمەڵایەتییەکان و چاوەڕوانییەکانی خێزانەکەی دەبێتەوە. وەرزى یەکەم بۆ یەکەمجار لە ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ لە پلاتفۆرمی «شەیدا» پەخشکرا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Vista |سەردێڕ=«بامداد خمار» خرداد می‌رسد؛ عرضه اولین سریال پرویز شهبازی در پاییز |ناونیشان=https://vista.ir/2505/213/9vxxq/%C3%82%C2%AB%C3%98%C2%A8%C3%98%C2%A7%C3%99%C2%85%C3%98%C2%AF%C3%98%C2%A7%C3%98%C2%AF-%C3%98%C2%AE%C3%99%C2%85%C3%98%C2%A7%C3%98%C2%B1%C3%82%C2%BB-%C3%98%C2%AE%C3%98%C2%B1%C3%98%C2%AF%C3%98%C2%A7%C3%98%C2%AF-%C3%99%C2%85%C3%9B%C2%8C-%C3%98%C2%B1%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%AF%C3%98%C2%9B-%C3%98%C2%B9%C3%98%C2%B1%C3%98%C2%B6%C3%99%C2%87-%C3%98%C2%A7%C3%99%C2%88%C3%99%C2%84%C3%9B%C2%8C%C3%99%C2%86-%C3%98%C2%B3%C3%98%C2%B1%C3%9B%C2%8C%C3%98%C2%A7%C3%99%C2%84-%C3%99%C2%BE%C3%98%C2%B1%C3%99%C2%88%C3%9B%C2%8C%C3%98%C2%B2-%C3%98%C2%B4%C3%99%C2%87%C3%98%C2%A8%C3%98%C2%A7%C3%98%C2%B2%C3%9B%C2%8C-%C3%98%C2%AF%C3%98%C2%B1-%C3%99%C2%BE%C3%98%C2%A7%C3%9B%C2%8C%C3%9B%C2%8C%C3%98%C2%B2 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=vista.ir |زمان=fa}}</ref>. وەرزی دووەمیش لە ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٦دا دەستی بە پەخشکردن کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=شهرآرانیوز |ڕێکەوت=۱۴۰۵/۰۴/۲۱ - ۱۴:۴۳ |سەردێڕ=آغاز فصل دوم سریال «بامداد خمار» از فردا (۲۲ تیر ۱۴۰۵) |ناونیشان=https://shahraranews.ir/fa/news/430029/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7-%DB%B2%DB%B2-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=fa |بڵاوکەرەوە=شهرآرانیوز |زمان=fa}}</ref>. == '''پێشینەی چیرۆک''' == چیرۆکی زنجیرەکە هی سەردەمی [[قاجاڕەکان|قاجاڕ]] و سەرەتای سەردەمی پەهلەوی (لە دەوروپشتی هەڵگیرسانی [[جەنگی جیھانیی یەکەم|جەنگی جیهانیی یەکەم]])، لەگەڵ دەیەی ١٩٨٠ لە سەردەمی [[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگی ئێران و عێراقدا]]. چیرۆکەکە لەسەر خۆشەویستییەکی قەدەغەکراوی نێوان دوو چینە جیاوازەکەی کۆمەڵگە دەسوڕێتەوە؛ لە نێوان محبووبە، کچە گەنجێکی خێزانی دەوڵەمەند و بەڕێزی خانسالار، لەگەڵ ڕەحیم، شاگرد دارتاشێکی چینی کرێکار. ئەم پەیوەندییە لە هەردوو هێڵە کاتییەکەدا ڕەنگدەداتەوە، لە کاتێکدا ڕووبەڕووی دژایەتیی خێزان، جیاکاریی چینی، و نەریتە کۆمەڵایەتییە باوکسالارییەکان دەبێتەوە. == '''ئەکتەرەکان''' == * [[تەرلان پەروانە]] لە ڕۆڵی محبووبە * [[نەوید پورفەرەج]] لە ڕۆڵی ڕەحیم * لالە ئیسکەندەری لە ڕۆڵی نازەنین * عەلی موسەفا لە ڕۆڵی بەسیرولمولوک * ڕەزا کیانیان لە ڕۆڵی حسامولمولوک * گوڵاب ئادینە لە ڕۆڵی زیوەر * گوڵارە عەباسی لە ڕۆڵی نوزھەت * مەرجان گوڵچین لە ڕۆڵی دایە خانمی * بەھنۆش بەختیاری لە ڕۆڵی دێدە * ئيحترام بڕومەند لە ڕۆڵی محبووبەی بەسالاچوو * ئەیلمیرا دەھقانی لە ڕۆڵی سۆدابە * پەریوەش نەزەرەیییە لە ڕۆڵی پورە کەشوەر * حەمید سیفەت لە ڕۆڵی ئەرەسڵان * ڕۆزیتا غەفاری لە ڕۆڵی ئیفتخارولمولوک * حسێن کیانی لە ڕۆڵی عەتائودەولە * لیندا کیانی لە ڕۆڵی عیسمەت * کازم ھەژیرئازاد لە ڕۆڵی مەشیرودەولە * سۆڵماز غەنی لە ڕۆڵی ناز بانوو * شیدا یوسفی لە ڕۆڵی تاووس * بەھناز جەعفەری لە ڕۆڵی شاهزادە خانم * زەھرا فەراهانی لە ڕۆڵی نیمتاج * عەلی نەفیسی لە ڕۆڵی نەصیر خان * ئاردەشیر ڕوستەمی لە ڕۆڵی د. گیتی ئارا * دانیال پورصەباح لە ڕۆڵی مەنسوور * فرزانە فرنام لە ڕۆڵی خوجەستە == '''بەرهەمهێنان''' == === '''پەرەپێدان''' === پلانەکان بۆ بەرهەمهێنانی زنجیرەیەکی تەلەڤزیۆنی لە ڕۆمانی پرفرۆشی (بامداد خمار)ی نووسەر فەتتانه حاج سەید جەوادی بۆ ساڵی ٢٠١٨ دەگەڕێتەوە، کاتێک ڕاپۆرتەکان ئاماژەیان بەوە کرد کە پڕۆژەکە پێشنیارکراوە بۆ دەرهێنەر [[حەسەن فەتحی]] بەڵام ڕەتیکردووه‌تەوە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Entekhab.ir |first=پایگاه خبری تحلیلی انتخاب {{!}} |ڕێکەوت=2018-06-16 |سەردێڕ=انصراف حسن فتحی از ساخت «بامداد خمار» |ناونیشان=https://www.entekhab.ir/fa/news/414289/%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D9%81%D8%AA%D8%AD%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=پایگاه خبری تحلیلی انتخاب {{!}} Entekhab.ir |بڵاوکەرەوە=پایگاه خبری تحلیلی انتخاب {{!}} Entekhab.ir |زمان=fa}}</ref>. هەروەها دەرهێنەران کیانوش عەیاری و ئەمیرحسێن عەسگەری وەک بەربژێری ئەگەری بۆ دروستکردنی زنجیرەکە ناوبرابوون. فیلمنامەنووس محەممەد داوودی لە ئازاری ٢٠٢١دا دەستی بە پەرەپێدانی پڕۆژەکە کرد وەک سەرۆکی نووسەران<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2024-06-19 |سەردێڕ=انصراف نویسنده «بامداد خمار» از حضور در پروژه/ نامم را حذف کنید |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6141770/%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%85-%D8%B1%D8%A7-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref>. لە شوباتی ٢٠٢٤، دوای کۆتایی هاتنی وێنەگرتنی زنجیرەی «سوووشوون»، [[نێرگز ئابیار]] وەک دەرهێنەری وەرگێڕانی ڕۆمانەکە ڕاگەیەندرا. لەو کاتەدا، محەممەد داوودی وەک فیلمنامەنووس و حەسەن موستەفەوی وەک بەرهەمهێنەر لە پڕۆژەکەدا دەستنیشانکرابوون، لە کاتێکدا تارلان پەروانە و سینا مێهراد وەک ئەکتەرە سەرەکییەکان ڕاگەیەندرا بوون <ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1402111712432/%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%86%D8%B1%DA%AF%D8%B3-%D8%A2%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%B7%D8%B9%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=روایت |ڕێکەوت=2024-07-07 |سەردێڕ=تهیه‌کننده سریال «بامداد خمار»: حاشیه همیشه هست/ هدف همه‌ ما مخاطب است |ناونیشان=https://www.ravayatirani.ir/%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=روایت ایرانی {{!}} پایگاه خبری تحلیلی |زمان=fa-IR}}</ref>. ==== '''وێنەگرتن''' ==== وێنەگرتنی سەرەکی لە ساڵی ٢٠٢٤ لە شارۆچکە مێژووییەکەی [[قەزوین]] دەستی پێکرد، و چەندین دیمەن لە شوێنە کەلەپوورییەکانی سەرانسەری شارەکەدا وێنەگیران<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=روایت |ڕێکەوت=2024-07-07 |سەردێڕ=تهیه‌کننده سریال «بامداد خمار»: حاشیه همیشه هست/ هدف همه‌ ما مخاطب است |ناونیشان=https://www.ravayatirani.ir/%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=روایت ایرانی {{!}} پایگاه خبری تحلیلی |زمان=fa-IR}}</ref>. لە تەممووزی ٢٠٢٤دا، ڕاپەر و ئەکتەر حەمید سیفەت پەیوەندی بە دەستەی ئەکتەرانەوە کرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=روایت |ڕێکەوت=2024-07-07 |سەردێڕ=تهیه‌کننده سریال «بامداد خمار»: حاشیه همیشه هست/ هدف همه‌ ما مخاطب است |ناونیشان=https://www.ravayatirani.ir/%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%87/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=روایت ایرانی {{!}} پایگاه خبری تحلیلی |زمان=fa-IR}}</ref>. لە کانوونی یەکەمی ٢٠٢٤دا، دەستەی بەرهەمهێنان ناوی ئەکتەرە سەرەکییەکانی ڕاگەیاند، لەوانە تارلان پەروانە، نەوید پورفەرەج، عەلی موسەفا، ڕەزا کیانیان، گوڵاب ئادینە، گوڵارە عەباسی، لالە ئیسکەندەری، مەرجان گوڵچین، بەهناز بەختیاری، بەهناز جەعفەری، پەریوەش نەزەریە، ئیحترام بڕومەند، ڕۆزیتا غەفاری، کازم هەژیرئازاد، و حەمید سیفەت<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-10 |سەردێڕ=اسامی بازیگران سریال بامداد خمار نرگس آبیار/ زمان پخش مشخص شد؟ |ناونیشان=https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4135770-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B1%DA%AF%D8%B3-%D8%A2%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=روزنامه دنیای اقتصاد |زمان=fa}}</ref>. وێنەگرتنی وەرزی دووەم لە زستانی ساڵی ٢٠٢٤دا دەستی پێکرد<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-10-28 |سەردێڕ=آغاز تصویربرداری فصل پایانی «بامداد خمار» |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/989802/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref>. لە تشرینی دووەمی ٢٠٢٥دا، بەرهەمهێنانی وەرزی سێیەم و کۆتایی ڕاگەیەندرا<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-10-28 |سەردێڕ=آغاز تصویربرداری فصل پایانی «بامداد خمار» |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/989802/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref>. لە مانگی دوای ئەوەدا، عەلی موسەفا پێش وێنەگرتنی وەرزی سێیەم لە زنجیرەکە کشایەوە. بەپێی ڕاپۆرتەکان، کشانەوەی ناوبراو لە ئەنجامی ناکۆکیی داراییی نێوان ئەکتەرەکە و پلاتفۆرمی«شەیدا» بووە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.isna.ir/news/1404092818600/%D8%AC%D8%AF%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D9%81%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D9%85%D8%A7%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-10 |وێبگە=www.isna.ir}}</ref>. == مۆسیقا == [[موحسین چاوەشی|موحسین چاوشی]] گۆرانی زنجیرەکەی لە شیعرێکی [[حافز]] وەرگرتووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وب|پاشناو=سعیدی|ناو=علیرضا|سەردێڕ=محسن چاوشی تک آهنگ «بامداد خمار» را منتشر کرد|ماڵپەڕ=خبرگزاری مهر|ڕێکەوت=2025-10-23|بەستەر=https://www.mehrnews.com/news/6631771/محسن-چاوشی-تک-آهنگ-بامداد-خمار-را-منتشر-کرد|کۆدی زمان=fa|سەردان=2025-11-20}}</ref> دواتر دوو گۆرانی دیکەی بە ناوەکانی «پناه» و «عجب اومدی» بۆ زنجیرەکە بڵاوکردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وب|پاشناو=سعیدی|ناو=علیرضا|سەردێڕ=انتشار دومین آهنگ محسن چاوشی برای «بامداد خمار»؛ «پناه» شنیدنی شد|ماڵپەڕ=خبرگزاری مهر|ڕێکەوت=2025-10-30|بەستەر=https://www.mehrnews.com/news/6639365/انتشار-دومین-آهنگ-محسن-چاوشی-برای-بامداد-خمار-پناه-شنیدنی|کۆدی زمان=fa|سەردان=2025-11-20}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وب|سەردێڕ=تازه‌ترین تک آهنگ محسن چاوشی منتشر شد؛ شنیدن «عجب اومدی»|ماڵپەڕ=خبرگزاری مهر|ڕێکەوت=2025-12-16|بەستەر=https://www.mehrnews.com/news/6691101/تازه-ترین-تک-آهنگ-محسن-چاوشی-منتشر-شد-شنیدن-عجب-اومدی|کۆدی زمان=fa|سەردان=2025-12-20}}</ref> == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.sheyda.com/p/f2f7b5a8e88 ''کازیوەی خومار''] لە شیدا * {{IMDb title|tt31189898}} == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:بەرنامەی تەلەڤیزیۆن لە ڕۆمانەکانەوە وەرگیراوە]] nninor3ygy75geibrn8kuvxtjt5hyqc 0 303917 1675099 1671891 2026-09-25T15:47:15Z Aza 86 /* */ 1675099 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Mediaeval archery reenactment.jpg|وێنۆک|کاتێ تیرھاوێژێک ژێی کەوانەکەی بەرەو دواوە ڕادەکێشێ، بەشێک لە وزەی کیمیاییی لەشی دەگۆڕێ و دەبێ بە وزەی ئیلاستیکی و لە باڵە چەماوەکانی کەوانەکەدا خۆی مات دەدا. کاتێ ژێیەکە بەر دەدرێ، ئەو وزە خۆماتداوە دەبێ بە جووڵەوزە و تیرەکە فڕێ دەدا.]] '''ماتەوزە''' یا '''وزەی شیاوی بەدیھاتن''' بەو [[وزە|وزەیە]] دەڵێن کە بابەتێک یا سیستمێک بە ھۆی شوێنەکەی لە حاند تەنەکانی تردا، یا بە ھۆی دەقی پارچۆلکەکانی، ھەیەتی یان دەیبێ. ئەم وزەیە ڕێک بە قەد ئەو [[کار (فیزیک)|کارەیە]] کە دژ بە [[ھێز (فیزیک)|ھێزە]] گەڕێنەرەوەکان بە ئەنجام دەگات. ھێزی گەڕێنەرەوە ئەو ھێزەیە کە ھەمیشە دەیەوێ سیستم بگەڕێنێتەوە بۆ حاڵەتە سەرەتایییەکەی. بۆ نموونە، کاتێ بەردێ لە زەوی بەرز دەکرێتەوە، [[گرانایی|ھێزی گرانکەر]] ھەوڵ دەدا ھەمیسان بیکێشێتە خوارەوە و بیھێنێتەوە سەر حاڵەتە سەرەتایییەکەی. یا کاتێ فەنەرێ دەکێشرێ یا دەگووشرێ، ھەوڵ دەدا زۆر بێنێ و بگەڕێتەوە بۆ بارە ئاسایییەکەی. بۆیە، بۆ ئەوەی تەنێک لە حاڵەتی ھاوسەنگی بترازێ، دەبێ ھێزێک لە دەرەوە دژی ھێزی گەڕێنەرەوە کار بکا. بەرزکردنەوەی بەرد یانی کارکردن پێچەوانەی ھێزی گرانکەری زەوی، یا کێشان و گووشانی فەنەر یانی کارکردن پێچەوانەی ھێزی ئیلاستیکی فەنەرەکە. ئەم کارە کە بۆ زاڵبوون بە سەر ئەو ھێزە گەڕێنەرەوانە دەکرێ، لە سیستمەکەدا ون نابێ یا لە بەین ناچێ، بەڵکوو لە ناو دەق و پێکھاتەیدا پاشەکەوت دەبێ. بەم وزە پاشەکەوتبووە دەڵێن ماتەوزە یا وزەی بەدینەھاتوو.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-04 |سەردێڕ=Potential energy {{!}} Definition, Examples, & Facts {{!}} Britannica |ناونیشان=https://www.britannica.com/science/potential-energy |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-12 |وێبگە=www.britannica.com |زمان=en}}</ref><ref>[http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/pegrav.html HyperPhysics: Work and Potential Energy]</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=Moebs |first=William |last2=Ling |first2=Samuel J. |last3=Sanny |first3=Jeff |ڕێکەوت=2016-09-19 |سەردێڕ=8.1 Potential Energy of a System - University Physics Volume 1 {{!}} OpenStax |ناونیشان=https://openstax.org/books/university-physics-volume-1/pages/8-1-potential-energy-of-a-system |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-12 |وێبگە=openstax.org |بڵاوکەرەوە=OpenStax |زمان=English}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[جووڵەوزە]] * [[ماتەوزەی کارەبایی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{پۆلی کۆمنز|Potential energy}} {{تووڵی دەروازە|فیزیک|وزە}} [[پۆل:ووزە (فیزیا)]] [[پۆل:شێوەکانی وزە]] 7ly77qkwx70xw862o36b8i4l8jzcsl8 0 303996 1675084 1673404 2026-09-25T15:31:42Z Bilalinfo 57400 1675084 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|image=Savage-Vahshi (2025 Iranian Series).jpg|native_name=وحشی|genre={{plainlist| * دراما * هەستبزوێن * تاوانکاری }}|creator=[[ھومەن سەیدی]]|writer=[[ھومەن سەیدی]]|director=[[ھومەن سەیدی]]|starring={{plainlist| * [[جەواد عیزەتی]] * نیگار جەواھریان }}|composer=Nick Reich<br />Jaro Messerschmidt|country={{IRN}}|language=زمانی فارسی|num_seasons=٢|num_episodes=٢٠|producer=محەممەدڕەزا صابری|cinematography=مرتضی نجفی<br />داوود ملک|editor=[[ھومەن سەیدی]]|network=[[فیلمنێت]]|first_aired=١٤ی نیسانی ٢٠٢٥|last_aired=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٦}} '''''دڕندە''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: {{lang|fa|وحشی}}) زنجیرەیەکی تەلەفیزیۆنی [[ئێران|ئێرانی]] ساڵی ٢٠٢٥ە کە لە دروستکردنی [[ھومەن سەیدی]] و [[جەواد عیزەتی]] ڕۆڵی سەرەکیی تێدا دەگێڕێت. یەکەم ئەڵقەی زنجیرەکە لە ١٤ی نیسانی ٢٠٢٥ لەسەر [[فیلمنێت|پلاتفۆرمی فیلمنێت]] پەخشکرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-04-10 |سەردێڕ=سریال جدید هومن سیدی بر اساس یک اتفاق واقعی است! |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/6428604/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C-%D9%87%D9%88%D9%85%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3-%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%82-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-14 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> زنجیرەی دڕندە خەڵاتەکانی باشترین زنجیرەی تەلەفیزیۆنی و باشترین دەرهێنەری تەلەفیزیۆنی (هومەن سەیدی) لە ٢٤ەمین خەڵاتەکانی حافظ بەدەستھێنا. هەروەها زنجیرەکە کاندیدکرا بۆ خەڵاتەکانی باشترین سیناریۆی تەلەفیزیۆنی، باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەفیزیۆنی (جەواد عیزەتی)، و باشترین ئەکتەری ژنی درامای تەلەفیزیۆنی ([[نیگار جەواھریان]])، لەگەڵ چەندین بەشی تردا. == ئەکتەرەکان == * [[جەواد عیزەتی]] لە ڕۆڵی داوود ئەشرەف * [[نیگار جەواھریان]] لە ڕۆڵی ڕەها جەھانشاهی * [[ھومەن سەیدی]] لە ڕۆڵی خسڕەو * إحسان مەنسووری لە ڕۆڵی سەعید محێبی * إحسان ئامانی لە ڕۆڵی نیکمەنەش * عەلیرەزا سەنانیفەر لە ڕۆڵی مووەحیدی * مەهدی سەباغی لە ڕۆڵی ڕامین * محەممەد سەبەغی لە ڕۆڵی سەلین * نیگار مەقەددەم لە ڕۆڵی سارا * زەھرا مەدەدی لە ڕۆڵی شکوفە * تورەج ئەلڤەند * [[نەوید پورفەرەج]] * محەممەد ئامین شێرباف * مرتضی عەلیدادی * نادەر شەهسوار * مەھری برجاڵیزادە لە ڕۆڵی دایکی داوود ئەشرەف * دانیال فرجی لە ڕۆڵی نەوید سەڵتانی * شەهاب کارلو * حەمید حەسامی * موعین شاهچراغی لە ڕۆڵی یەعقووب * ئارمین خودستن * محەممەد عەلی دەشتی * ئەبووزەر داوودی * ئەحمەد عەتایی * سەرڤناز عەزیزی * پانته‌ئا وەفا * عەتییە جاوید * ئەحمەد یاوەری شاد * ئیسماعیل فتووحی * سیامەک ڕەسوڵپوور * نادەر سەڵتانشا * ناسر بەهگۆزین * یەسنا قاڵری * کیاشاه تەنگستانیپوور * سهیل ئەبرووش * محەممەد ڕەهپەیما * شکوفە چەرخی * ئەرغەوان شەعبانی * کامیاب حاجی‌نەورۆزی * نەوید سیاھتیری * محەممەد ڕەزوانی * مارال قولی‌زادە * محەممەد حەسەن حوسێنیان لە ڕۆڵی فرامەرز سەڵتانی * هودا ئەحمەدی<ref>{{Cite web |date=2025-03-14 |url=https://www.mehrnews.com/news/6407647/%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C-%D9%88%D9%85%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B5-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF |access-date=2025-04-14 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=«وحشی» هومن سیدی از ۲۵ فروردین پخش می‌شود}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-07-30 |url=https://www.mehrnews.com/news/6180863/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D9%88%D9%85%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D8%B2%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C |access-date=2025-04-14 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=سریال جدید هومن سیدی کلید خورد/ تصویر جواد عزتی در «وحشی»}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/12/25/3275518/%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%88%D8%AD%D8%B4%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D8%B2%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-25-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86 |access-date=2025-04-14 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=شروع سریال «وحشی» جواد عزتی از 25 فروردین - تسنیم}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/05/09/3131139/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%87%D9%88%D9%85%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D8%B2%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF |access-date=2025-04-14 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=سریال جدید هومن سیدی با جواد عزتی کلید خورد - تسنیم}}</ref> == خەڵاتەکان و کاندیدبوونەکان == خشتەی خوارەوە خەڵاتەکان و کاندیدبوونەکانی زنجیرەکە لە ساڵی ٢٠٢٥دا (١٤٠٤ی کۆچیی ھەتاوی) دەخاتە ڕوو. === وەرزی ١ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" !ساڵ !خەڵات !بەش !وەرگر !ئەنجام |- | rowspan="11" |٢٠٢٥ | rowspan="11" |٢٤ەمین خەڵاتەکانی حافظ |باشترین زنجیرەی تەلەفیزیۆنی |محەممەدڕەزا صابری | style="background:#cfc;" |بردیەوە |- |باشترین دەرهێنەری تەلەفیزیۆنی |هۆمەن سەیدی | style="background:#cfc;" |بردیەوە |- |باشترین سیناریۆی تەلەفیزیۆنی |هۆمەن سەیدی | style="background:#fdd;" |کاندیدکرا |- |باشترین ئەکتەری پیاو لە درامای تەلەفیزیۆنی |جەواد عێزەتی | style="background:#fdd;" |کاندیدکرا |- |باشترین ئەکتەری ژن لە درامای تەلەفیزیۆنی |نیگار جەواھریان | style="background:#fdd;" |کاندیدکرا |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و ھونەری (تەلەفیزیۆنی) |هۆمەن سەیدی و پەیوەند ئیکتیسادی | style="background:#fdd;" |کاندیدکرا |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و ھونەری (تەلەفیزیۆنی) |عەزیم فەرایین | style="background:#fdd;" |کاندیدکرا |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و ھونەری (تەلەفیزیۆنی) |مرتضی نجفی | style="background:#fdd;" |کاندیدکرا |- |باشترین دەستکەوتی تەکنیکی و ھونەری (تەلەفیزیۆنی) |Nick Reich و Jaro Messerschmidt | style="background:#fdd;" |کاندیدکرا |- |باشترین گۆرانیبێژی گۆرانیی سەرەکی (تەلەفیزیۆنی) |شێرڤین حاجی‌پوور | style="background:#fdd;" |کاندیدکرا |- |باشترین گۆرانیبێژی گۆرانیی سەرەکی (تەلەفیزیۆنی) |هێیدوو هیدایەتی | style="background:#fdd;" |کاندیدکرا |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|id=32085440}} * [https://www.imdb.com/video/vi1940769561/?playlistId=tt32085440&ref_=tt_ov_pr_ov_vi تیزەری فەرمی لە IMDb] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} tkvwac73uygpqg4iqj58xkdy9h7jqhe 0 303998 1675090 1674723 2026-09-25T15:37:53Z Bilalinfo 57400 1675090 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|image=Hooman seyedi khashm hayahoo.jpg|caption=سەیدی لە ساڵی ٢٠١٦دا|native_name=هومن سیدی|native_name_lang=fa|imagesize=|name=هومەن سەیدی|birth_date=٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٨٠|birth_place=ڕەشت، ئێران|height=|occupation={{flatlist| * ئەکتەر * دەرهێنەر * سیناریۆنووس * دەستکاریکەر }}|years_active=٢٠٠٤–ئێستا|spouse={{plainlist| * ئازادە سەمدی (ھ. ٢٠٠٧–٢٠١٤) * بیتا ئاسلانی (ھ. ٢٠١٧) }}|children=١}} '''''ھومەن سەیدی''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: {{lang|fa|هومن سیدی}}؛ لەدایکبووی ٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٨٠) ئەکتەر، دەرهێنەر، سیناریۆنووسی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Tehran Times |ناونیشان=https://www.tehrantimes.com/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-14 |وێبگە=Tehran Times |زمان=en}}</ref> چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە شەش سیمورغی بلوورین—کە دەیکاتە تاقە دەرهێنەر سێ جار لە بەشی خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەراندا بباتەوە، دوو [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافظ]]، پێنج خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی فیلمی ئێران، خەڵاتێکی نێتپاک (NETPAC) و خەڵاتێکی بەهرەمەندی نوێی ئاسیایی. شەشەمین فیلمی بەناوی جەنگی جیهانیی سێیەم (٢٠٢٢) خەڵاتی ئۆریزۆنتی بۆ باشترین فیلم لە ٧٩ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ڤێنیز]] بەدەستھێنا. سەیدی لە ڕێگەی فیلمەکانییەوە چەندین ئەکتەری بە سینەما ناساند، کە زۆربەیان لە قوتابخانەی فیلمسازیی ٨ میلی‌مەتریی خۆیدا ڕاهێنانیان پێکرابوو. لە نێو ئەم ئەکتەرانەدا: ئەمیر جەدید، [[نەوید پورفەرەج]]، [[ئازادە سەمەدی|ئازادە سەمدی]]، مەرجان ئیتفاقیان، مەھسا حێجازی، ئامین شێرباف، یەسنا میرتەھماسب، لادەن ژاوەوەند، نەوید نوسرەتی، نیما مەزاهیری، ئاشکان حەسەنپوور، إحسان مەنسووری و هادی تەسلیمی.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=از بازیگری تا کشف استعدادهای سینمایی/ هومن سیدی چه کسانی را کشف کرده است؟ {{!}} منظوم |ناونیشان=https://www.manzoom.ir/post/1431826/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-14 |وێبگە=Manzoom |زمان=fa-ir}}</ref> == سەرەتای ژیان == هومەن سەیدی لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ١٩٨٠ لە [[ڕەشت]]، ئێران لەدایکبووە. ئەو منداڵی دووەمی خێزانەکەیەتی، خوشکێکی بەناوی هیلدا و دوو برای بەناوی هاموون و حامید هەیە. باوکی فەرمانبەری خانەنشینکراوی بانکی کشاوەرزییە و دایکی پێشتر فەرمانبەری هێزی دەریاییی ئێران بووە. سەیدی برازایەکی هەیە بەناوی مبینا. لە ساڵی ٢٠٠٦ لەگەڵ [[ئازادە سەمەدی|ئازادە سەمدی]] هاوسەرگیری کرد، بەڵام هاوسەرگیرییەکەیان لە ساڵی ٢٠١٣ بە جیابوونەوە کۆتایی هات.<ref>{{Cite web |url=http://www.cinemakhabar.ir/NewsDetails.aspx?ID=77256 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150102164437/http://www.cinemakhabar.ir/NewsDetails.aspx?ID=77256 |archive-date=2015-01-02 |access-date=2025-07-05 |website=www.cinemakhabar.ir |title=یک طلاق در سینما/جدایی «هومن سیدی» از «آزاده صمدی»}}</ref> دواتر دووبارە هاوسەرگیری کردەوە و کچێکی هەیە بەناوی نیل.<ref>{{Cite web |date=2018-02-20 |url=https://www.zoomg.ir/biography/272024-houman-seyedi-biography/ |access-date=2025-07-05 |website=زومجی |language=fa |title=بیوگرافی هومن سیدی}}</ref> دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی و بەدەستهێنانی دیپلۆم لە دیزاینی گرافیک، سەیدی دەستی بە کارەکەی کرد بە بەشداریکردن لە کۆرسەکانی لقی ڕەشتی ئەنجومەنی سینەمای گەنجانی ئێران، کە لەوێدا چەندین فیلمی کورتی بەرهەمهێنا. دواتر ڕووی لە [[تاران]] کرد و لە کۆرسەکانی نواندن لە پەیمانگای کارنامە بە بەڕێوەبەریی پەروێز پەرستوویی ناونووس کرا.<ref>{{Cite web |url=https://www.aparat.com/v/m8o9b/%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%BE_%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88%DB%8C_%D9%87%D9%88%D9%85%D9%86_%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AE%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87_23_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86_95_(%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84) |archive-url=https://web.archive.org/web/20180806055043/https://www.aparat.com/v/m8o9b/%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%BE_%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88%DB%8C_%D9%87%D9%88%D9%85%D9%86_%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%AE%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87_23_%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86_95_(%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84) |archive-date=2018-08-06 |access-date=2025-07-05 |website=آپارات - سرویس اشتراک ویدیو |language=fa |title=کلیپ گفتگوی هومن سیدی در خندوانه 23 فروردین 95 (کامل)}}</ref> == پیشە == === نواندن === لە ناوەڕاستی دەیەی ٢٠٠٠دا، هومەن سەیدی لەگەڵ [[ڕەزا کیانیان]] لە فیلمی ''پارچەیەک نان'' دەرکەوت و دواتر ڕۆڵێکی کەمی لە فیلمی [[چوارشەممەسوورە|''چوارشەممەسووری''ی]] [[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادیدا]] گێڕا. بەھۆی ڕۆڵی سەرەکی لە یەکەم فیلمی درێژی بەھرام تەوەکولی بەناوی ''پێپەتی لە بەهەشتدا'' ناوبانگی دەرکرد، کە ناساندنی بۆ ھەردووکیان بەدەستھێنا. نواندنەکەی کاندیدبوونی بۆ خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاو لە خەڵاتەکانی جەژنی سینەمای ئێران بۆ هێنا. سەیدی لە شانۆشدا ڕۆڵی گێڕاوە، لەوانە لە شانۆگەرییەکانی حوسێن کیانی بەناوی ''دراوسێی ئاغا'' و ''ژنی مەشرووتە''. بەشداریکردنەکانی لە تلویزیۆندا زنجیرەی ''ڕێگای بێکۆتا'' لە دەرهێنانی هومایۆن ئەسەدیان، ''تا ثورەیا'' لە دەرهێنانی سیروس موقەددەم، و فیلمە تەلەفیزیۆنەکانی وەک ''سەیاب''ی محەممەدعەلی سەتجادی و ''ئەگەر باران ببارێت''ی ڕۆحوڵڵا حجازی دەگرێتەوە. ڕۆڵەکەی لە زنجیرەی ''عاشقانە'' جەماوەرییەکی زۆری بۆ ھێنا و وەک سەرکەوتووترین پرۆژەی نواندنی تا ئەوکاتە ئەژمار دەکرێت.<ref>{{Cite news|last=زندگی|first=تبیان، دستیار|title=منفیِ محبوب. واقعا چرا؟|url=https://article.tebyan.net/Article/AmpShow/367360|archive-url=https://web.archive.org/web/20241205060758/https://article.tebyan.net/Article/AmpShow/367360|archive-date=2024-12-05|access-date=2025-07-05|work=تبیان}}</ref> فیلمە بەرچاوەکانی دیکەی پیشەی نواندنی سەیدی بریتیین لە ''شەوگەڕی''، ''ھێڵی تایبەت''ی مصطفی کیایی، ''پڕۆفایلەکان''ی ئیرەج کەریمی، ''لە سەربانەکەدا''، ''پردی خەو''، ''دایکایەتی''، ''کۆمیدیای ئینسانی''، ''دەستبەسەرداگرتن''، و ''زێڕ''ی پەروێز شەھبازی. بۆ نواندنەکەی لە ''من دیێگۆ مارادۆنام''، سەیدی خەڵاتی باشترین ئەکتەری یاریدەدەری لە هەردوو فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر و ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی فیلمی ئێران بەدەستھێنا. === دەرهێنەرایەتی === دوای دەرهێنانی چەندین فیلمی کورت، لەوانە ''٣٥ مەتر لە سەرووی ئاو'' و ''ددانی شین''، کە چەندین خەڵاتی لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی کورتی تاران بۆ دەستەبەر کرد، سەیدی لە ساڵی ٢٠١٠دا یەکەم فیلمی درێژی خۆی بەناوی ''[[ئەفریقا]]'' دەرهێنا. فیلمەکە خەڵاتی باشترین فیلم و باشترین ئەکتەری ژن (بۆ [[ئازادە سەمەدی|ئازادە سەمدی]]) لە بەشی ڤیدیۆییی ٢٩ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر بەدەستھێنا. سەیدی وەک نووسەر و دەستکاریکەری فیلمەکەش کاری کردووە. ڕەخنەگران فیلمی ''ئەفریقا''یان وەک بەشێک لە بزووتنەوەی فیلمی نواری ئێران پۆلێن کردووە، و هەندێکیش سەیدی بە شوێنگرەوەی سینەمای کۆمەڵایەتیی [[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]] دەزانن، هەروەها شانۆگەریی ''گێڕانەوەیەکی تەواونەکراوی وەرزێکی هەڵپەسێردراو''ی دەرهێنا.<ref>{{Cite web |url=http://www.rahesabz.net/story/59853/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20121209053337/http://www.rahesabz.net/story/59853/ |archive-date=2012-12-09 |access-date=2025-07-05 |website=www.rahesabz.net |title=جنبش راه سبز - توقف نمایش "روایت‌های ناتمام یک فصل معلق" به دلیل مشکل حراستی}}</ref> سەیدی لە ڕێگەی فیلمەکانییەوە چەندین ئەکتەری نوێی بە سینەمای ئێرانی ناساندووە، لەوانە ئەمیر جەدید، یەسنا میرتەھماسب، نەوید پورفەرەج، لادەن ژاوەوەند، و هاموون سەیدی. بەرهەمە دەرهێنراوەکانی بریتیین لە ''ئەفریقا''، ''سێزدە''، ''دانپێدانانەکانی مێشکی مەترسیدارم''، ''خەشم و ھەرای''، ''مێشکە بچووکە ڕەقبووەکان''، و ''جەنگی جیهانیی سێیەم''. فیلمی ''مێشکە بچووکە ژەنگگرتووەکان'' یەکێک بوو لە پڕفرۆشترین فیلمەکانی ئێران لە کاتی پەخشکردنیدا لە ساڵی ٢٠١٨دا. یەکەم ئەزموونی سەیدی لە بەرهەمهێنانی زنجیرە بریتی بوو لە ''[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]]''، کە پێشوازییەکی بەربلاوی لێکرا و بووە بەرزترین پلەی زنجیرەی ئێرانی لە IMDb.<ref>{{Cite web |date=2021-03-31 |url=https://akharinkhabar.ir/cinema/7510212/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%88%D9%81%D9%82%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%82%D9%88%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%BA%D9%87 |access-date=2025-07-05 |website=akharinkhabar.ir |title=نگاهی به دلایل موفقیت و شهرت سریال «قورباغه»}}</ref> === وانەوتنەوە === سەرەڕای کارەکانی لە سینەما و شانۆدا، سەیدی لە ئەکادیمیای تایبەتی خۆیدا وانەی نواندن دەڵێتەوە و ڕاهێنان بە ئەکتەرە گەنجەکان دەکات. == ژیانی کەسی == === ڕوانگە سیاسییەکان === دوای بەدەستھێنانی خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری ٢٠١٣ بۆ فیلمی ''سێزدە''، سەیدی خەڵاتەکەی پێشکەش بە سەرۆککۆماری ئەوکاتی ئێران حەسەن ڕۆحانی کرد و وەک کەسێک وەسفی کرد کە «زەردەخەنەی هێنایەوە سەر لێوی خەڵک».<ref>{{Cite web |url=https://www.irna.ir/news/81040329/ |access-date=2025-07-05 |website=www.irna.ir |title=هومن سیدی جایزه خود را به رییس جمهوری تقدیم كرد}}</ref> ساڵانێک دواتر، لە کاتی خۆپیشاندانەکانی ساڵی ٢٠٢٢ی ئێراندا، سەیدی لە [[ئینستاگرام]] پەشیمانیی خۆی بۆ ئەم کارەی دەربڕی<ref>{{Cite web |date=2022-09-25 |url=https://www.hamshahrionline.ir/news/708285/%D9%87%D9%88%D9%85%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%DA%A9%D9%87-%D8%AC%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DA%AF%D9%8Word_%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF_%D8%B1%D8%A7 |access-date=2025-07-05 |website=همشهری آنلاین |language=fa |title=هومن سیدی و این عکس عجیب که جنجالی شد {{!}} چقدر ساده گول امید را خوردیم!}}</ref> و نووسی: {{Quote|ئەم پەڵەیە هەرگیز لەسەر من ناسڕێتەوە. ڕقم لە خۆم دەبێتەوە کە بە سادەیییەوە هەنگاوم بەرەو سبەینەیەکی باشتر نا. شەرم لە خۆم دەکەمەوە و هەرگیز خۆم نابوورم.|}} لە ٤ی شوباتی ٢٠٢٦دا، سەیدی ڕەخنەی لەو کەسایەتییە بەناوبانگانە گرت کە لە بەرامبەر خۆپیشاندانەکانی ساڵی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ی ئێراندا بەشدارییان لە فێستیڤاڵی فیلمی فەجردا کردبوو لە ئینستاگرامەکەیەوە و گوتی: «سینەما ئەو کاتە مانای هەیە کە لە تەنیشت مرۆڤەکان بوەستێت؛ کاتێک بە سەریاندا تێدەپەڕێت، تەنها وێنەیەکی بێبەهایە.»<ref>https://aftabnews.ir/fa/news/کنایه-هومن-سیدی-به-هنرمندان-حاضر-در-جشنواره-فجر</ref> == خەڵاتەکان و ڕێزلێنان == هومەن سەیدی بڕوانامەی دکتۆرای شانازی لە ئەنجومەنی باڵای شۆڕشی بەرهەمهێنانی فەرهەنگیی ئێران وەرگرتووە بەھۆی دەستکەوتە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکانییەوە.<ref>{{Cite web |url=http://fajrfilmfestival.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170912132637/http://fajrfilmfestival.com/ |archive-date=2017-09-12 |access-date=2025-07-05 |website=fajrfilmfestival.com |title=Fajrfilmfestival.com}}</ref> بەرهەمەکانی خەڵاتی جۆراوجۆریان لە فێستیڤاڵەکانی وەک فەجر، [[وارشۆ]] ([[پۆڵەندا]])، [[بوسان]] ([[کۆریای باشوور]])، [[شانگھای|شانگهای]] ([[چین]])، ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی فیلمی ئێران، و فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شار بەدەستھێناوە. ئەم خەڵاتانە بەخشینی باشترین سیناریۆ، باشترین دەرهێنەر، باشترین فیلم، خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران، و باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە دەگرێتەوە. لە ساڵی ٢٠٢٠دا، سەیدی یەکەم زنجیرەی خۆی بەناوی [[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]] دەرهێنا. فیلمەکەی بەناوی جەنگی جیهانیی سێیەم خەڵاتی باشترین فیلمی لە بەشی ئۆریزۆنتی ٧٩ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز]] بەدەستھێنا.<ref>{{Cite web |url=https://www.irna.ir/news/84883771/%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%A7%D9%81%D9%82-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF |access-date=2025-07-05 |website=www.irna.ir |title=جایزه بهترین فیلم افق‌های ونیز به «جنگ جهانی سوم» رسید}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |نیشانە ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" |تێبینییەکان ! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوە |- ! scope="row" |٢٠٠٥ |پارچەیەک نان |قەیس |کەمال تەبریزی | | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٠٦ |چوارشەممەسووری |عەبدولڕەزا |ئەسغەر فەرهادی | | |- |پێپەتی لە بەهەشتدا |یەحیی |بەھرام تەوەکولی | | |- ! scope="row" |٢٠٠٦ |ئەوەی دەچێتە سەر دەريا |سەرباز |ئارەش موعەیریان | | |- ! scope="row" |٢٠٠٧ |برینی سەر شانی حەوا | |حوسێن قەناعەت | | |- ! scope="row" |٢٠١١ |ئەفریقا | |هۆمەن سەیدی |هەروەها وەک سیناریۆنووس و دەستکاریکەر | |- ! scope="row" |٢٠١٢ |ڕێگای ئازاد (فری وەی) |مرتضی |عەباس ڕافعی | | |- ! rowspan="3" scope="row" |٢٠١٤ |[[سێزدە (فیلم)|سێزدە]] | |هۆمەن سەیدی |هەروەها وەک سیناریۆنووس و دەستکاریکەر | |- |شەو، دەرەوە | |کاوە سەجادی حوسێنی | | |- |ھێڵی تایبەت |کاوە |مصطفی کیایی | | |- ! rowspan="4" scope="row" |٢٠١٥ |گاومێش |پەیمان |کاوە سەجادی حوسێنی | | |- |من دیێگۆ مارادۆنام |بابەک |بەھرام تەوەکولی | | |- |دانپێدانانەکانی مێشکی مەترسیدارم |پیاوی ئایپۆد |هۆمەن سەیدی |وەک سیناریۆنووس و دەستکاریکەر | |- |لە کاتی دیاریککراودا |سەعید |وەحید ئەمیرخانی | | |- ! rowspan="4" scope="row" |٢٠١٦ |پڕۆفایلەکان | |ئیرەج کەریمی | | |- |هیچ کەسێک نامرێت |ئاشکان |حوسێن کۆندۆری | | |- |پردی خەو |محسن |ئۆکتای بڕاهەنی | | |- |خەشم و ھەرا | |هۆمەن سەیدی |هەروەها وەک سیناریۆنووس و دەستکاریکەر | |- ! rowspan="3" scope="row" |٢٠١٧ |ئازەر |صابر |محەممەد حەمزەیی | | |- |کۆمیدیای ئینسانی | |محەممەدھادی کەریمی | | |- |دایکایەتی |سەعید |ڕوقییە تەبەرکولی | | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٨ |دەستبەسەرداگرتن |زەکەریا |مێهران ئەحمەدی | | |- |مێشکە بچووکە ڕەقبووەکان | |هۆمەن سەیدی |هەروەها وەک سیناریۆنووس و دەستکاریکەر | |- ! scope="row" |٢٠١٩ |زێڕ |مەنسوور |پەروێز شەھبازی | | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢٢ |بێ ئەو | |ئاریان وەزیردەفتەری |وەک بەرهەمهێنەر | |- |جەنگی جیهانیی سێیەم | |هۆمەن سەیدی |هەروەها وەک سیناریۆنووس و دەستکاریکەر | |} === تۆڕی نمایش خانگی === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |نیشانە ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" |تێبینییەکان ! scope="col" |پلاتفۆرم ! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوە |- ! scope="row" |٢٠١٦ |عاشقانە |پەیمان ڕەستاق |مەنووچەهر هادی |ڕۆڵی سەرەکی |سی دی ڤیدیۆیی |<ref>{{Citation |title=Asheghaneh (TV Series 2017– ) - IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt6217938/ |access-date=2021-10-24 |language=en-US}}</ref> |- ! scope="row" |٢٠١٨ |گڵشیفتە |هۆمەن |بەهرووز شوعەیبی |ڕۆڵی سەرەکی |[[فیلیمۆ]] |<ref>{{Citation |title=Golshifte (TV Series 2018– ) - IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt8469938/ |access-date=2021-10-24 |language=en-US}}</ref> |- ! scope="row" |٢٠٢٠–٢٠٢١ |[[بۆق (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|بۆق]] |ئامیرعەلی شەمسئابادی |هۆمەن سەیدی |ڕۆڵی یاریدەدەر؛ هەروەها وەک سیناریۆنووس و دەستکاریکەر | rowspan="5" |نماوا |<ref>{{Citation |title=The Frog (TV Series 2020–2021) - IMDb |url=https://www.imdb.com/title/tt12920838/ |access-date=2021-10-24 |language=en-US}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢١ |گیسوو |پەیمان ڕەستاق |مەنووچەهر هادی |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |url=https://www.namava.ir/series/84117-%DA%AF%DB%8C%D8%B3%D9%88 |access-date=2021-10-24 |website=www.namava.ir |title=Namava}}</ref> |- |ھاواڕێیەتیی دوولایەنە |خۆی |شەهاب حسێنی |بەرنامەی ئاخاوتن؛ ١ ئەڵقە | |- ! scope="row" |٢٠٢٢ |میوانی |خۆی |ئیرەج تەهماسب |وەک میوان | |- ! scope="row" |٢٠٢٣ |سەرگیجە |ڕەزا بەدیعی |بەهڕەنگ توفیقی |ڕۆڵی سەرەکی |<ref>{{Cite web |last=زاده |first=زهرا رجبعلی |date=2023-06-13 |url=https://www.plaza.ir/140203/469916/vertigo-series-plot-cast-news/ |access-date=2024-03-11 |website=پلازا |language=fa |title=معرفی سریال ایرانی سرگیجه ؛ مروری بر جدیدترین سریال نمایش خانگی بهرنگ توفیقی}}</ref> |- ! scope="row" |٢٠٢٤ |ماری تاران |خۆی |سامان موقەددەم |ڕۆڵی کورت (کامیۆ) |[[فیلمنێت]] |<ref>{{Cite web |url=https://www.isna.ir/news/1403031610508/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF/ |access-date=2024-12-20 |website=www.isna.ir |title=ماجرای «افعی تهران» تمام شد - ایسنا}}</ref> |- ! scope="row" |٢٠٢٥ |[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]] |خسڕەو |هۆمەن سەیدی |هەروەها وەک سیناریۆنووس و دەستکاریکەر |[[فیلمنێت]] |<ref>{{Cite web |url=https://www.isna.ir/news/1403050905870/%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%87%D9%88%D9%85%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%DB%8C/ |access-date=2024-07-30 |website=www.isna.ir |title=تصویر جدید از سریال هومن سیدی - ایسنا}}</ref> |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |نیشانە ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" |تۆڕ ! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوە |- ! scope="row" |٢٠٠٧ |ڕێگای بێکۆتا |مەنسوور پوروەتان |هومایۆن ئەسەدیان |کەناڵی ٣ی کۆماری ئیسلامیی ئێران |<ref>{{Citation |title=Rahe bi payan |date=2007-04-24 |type=Drama |url=https://www.imdb.com/title/tt2322572/?ref_=nm_flmg_act_24 |access-date=2021-10-25 |publisher=Kelk -e- Khial Film and Advertisement Company}}</ref> |- ! scope="row" |٢٠٠٩–٢٠١٠ |لە چاوی با دە | |مەسعود جەعفەری جوزانی |کەناڵی ١ی کۆماری ئیسلامیی ئێران |<ref>{{Citation |title=Dar Cheshm-e Baad |date=2008-11-05 |type=Drama, History |url=https://www.imdb.com/title/tt1757050/?ref_=nv_sr_srsg_0 |access-date=2021-10-25 |publisher=Jozan Film, Cinema Libre Studio}}</ref> |- ! scope="row" |٢٠١٠ |ڕۆژی سییەم |سیاوەش کیانی |جەواد ئەفشار |کەناڵی ١ی کۆماری ئیسلامیی ئێران | |- ! scope="row" |٢٠١١ |تا ثورەیا |حەمید |سیروس موقەددەم |کەناڵی ١ی کۆماری ئیسلامیی ئێران |<ref>{{Citation |title=Ta Soraya |date=2011-08-08 |type=Drama |url=https://www.imdb.com/title/tt2671418/?ref_=nm_flmg_act_21 |access-date=2021-10-25}}</ref> |- ! scope="row" |٢٠١٣ |مێهرئاباد | |فەرید سەجادی حوسێنی |کەناڵی ٥ی کۆماری ئیسلامیی ئێران | |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|1982933|هۆمەن سەیدی}} * [https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138307260027 هۆمەن سەیدی] لە سوورەسینەما (بە فارسی) == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Houman Seyyedi}} {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|فیلم}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٠]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] q08vo74gc5qwm1wre16n4545862jwl6 0 304042 1675042 1668796 2026-09-25T13:37:37Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (کوردستان-کۆلکە) 1675042 wikitext text/x-wiki {{زانیاریدانی نیشتنگە | ناو = قادسیە مەزن | ناوی_فەرمی ='''{{lang-ar|قادسية الکبیر}}<br>{{lang-en| Great Qadsia}}''' | ناوی_خۆماڵی = | زمانی_ناوی_خۆماڵی = | ناوەکانی_تر = | جۆری_نیشتنگە = '''[[دێ|گوند]]''' <!--- وێنەکان، ناسناو، دروشم ---> | وێنە = | شرۆڤەی_وێنە = | وێنەی_ئاڵا = | قەبارەی_ئاڵا = 300px | وێنەی_مۆر = | قەبارەی_مۆر = | وێنەی_نیشان = | قەبارەی_نیشان = | ناسناو = | دروشم = <!-- نەخشەکان و شوێنی جوگرافیایی ------> | وێنەی_نەخشە = {{Infobox mapframe | zoom=12 |coord={{Coord| 36.44527| 43.53962}}}} | قەبارەی_نەخشە =200px | شرۆڤەی_نەخشە = '''گوندی قادسیە مەزن''' | دەرزیی_نەخشە = Kurdistan Region#Iraq#Asia | ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = | شوێنی_ناونیشانی_دەرزیی_نەخشە = top | قەبارەی_دەرزیی_نەخشە = 300px | شرۆڤەی_دەرزیی_نەخشە = جێگەی لە [[ھەرێمی کوردستان]]دا##جێگە لە [[عێراق]]دا##جێگە لە [[ئاسیا]]دا | بەرزونزمیی_دەرزیی_نەخشە = ١ | پۆتانەکان = {{coord| 36.44527| 43.53962 |region:IQ|display=inline,title}} | دەرزیی_دیاریکردنی_پۆتانەکان = <!-- شوێن ------------------> | جۆری_دابەشکراو = [[وڵات]] | ناوی_دابەشکراو = {{ئاڵا|عێراق}} | جۆری_دابەشکراو١ = [[ھەرێمی فێدراڵ]] | ناوی_دابەشکراو١ = {{ئاڵا|ھەرێمی کوردستان}}<ref>{{بیرخستنەوەی وێب|ناونیشان=https://gov.krd/information-and-services/press-material/|سەردێڕ= ئاڵای ھەرێمی کوردستان |بڵاوکەرەوە=[[حکوومەتی ھەرێمی کوردستان|KRG]] |زمان=[[زمانی کوردی|کوردی]]}}</ref>{{ھن}}([[باشووری کوردستان]])<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتنۆدیمۆگرافیای باشووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 | نووسەر = د.عەبدوڵا غەفور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/docviewer.aspx?lng=1&book=2010122214410518828 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> | جۆری_دابەشکراو٢ = [[پارێزگا]] | ناوی_دابەشکراو٢ = [[پارێزگای دھۆک|دھۆک]] | جۆری_دابەشکراو٣ = [[قەزا]] | ناوی_دابەشکراو٣ = [[قەزای بەردەڕەش|بەردەڕەش]] | جۆری_دابەشکراو٤ = [[ناحیە]] | ناوی_دابەشکراو٤ = [[ناحیەی دارەتوو|دارەتوو]] <!-- دامەزران ---------------> | سەردێڕی_دامەزران = | ڕێکەوتی_دامەزران = | سەردێڕی_دامەزران١ = | ڕێکەوتی_دامەزران١ = | سەردێڕی_لەناوچوون = | ڕێکەوتی_لەناوچوون = | دامەزرێنەر = | ھۆکاری_ناونران = <!-- ڕێبەرەکان، شێوازی دەسەڵات ---> | پەراوێزەکانی_دەسەڵات = | جۆری_دەسەڵات = | حیزبی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک = | ناوی_سەرۆک = | سەرناوی_سەرۆک١ = | ناوی_سەرۆک١ = | سەرناوی_سەرۆک٢ = | ناوی_سەرۆک٢ = <!-- ڕووبەر ----------------------> | سەرجەمی_ڕووبەر_بە_کم٢ = | ڕووبەری_وشکایی_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_بە_کم٢ = | ڕووبەری_ئاو_لەسەددا = | ڕووبەری_شاری_بە_کم٢ = | ڕووبەری_لادێیی_بە_کم٢ = <!-- بەرزایی ---------------------> | بەرزایی_بە_م = ٢٩٨ | بەرزترین_بەرزایی_بە_م = | نزمترین_بەرزایی_بە_م = <!-- ژمارەی_دانیشتووان ----------------> | ژمارەی_دانیشتووان = ١١٣٤ کەس<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> | دانیشتووان_لە = [[٢٠٢٤]] | چڕیی_دانیشتووان_بە_کم٢ = | مەزندەی_دانیشتووان = | مەزندەی_دانیشتووان_لە = | دانیشتووانی_شاری = | چڕیی_دانیشتووانی_شاری_بە_کم٢ = | دانیشتووانی_لادێیی = | چڕیی_دانیشتووانی_لادێیی_بە_کم٢ = | سەرناوی_دانیشتووان = | ئاگاداریی_دانیشتووان = <!-- دانیشتوواناسی (بەشی ١) --------> | جۆری_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] و [[دین|ئایین]] | سەرناوی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمان]] | زانیاریی١_دانیشتووانناسی١ = [[زمانی کوردی|کوردی]] ([[کوردیی ناوەندی|سۆرانی]]) | سەرناوی٢_دانیشتووانناسی١ = [[دین|ئایین]] | زانیاریی٢_دانیشتووانناسی١ = [[ئیسلام]] ([[سوننە]]) | سەرناوی٣_دانیشتووانناسی١ = | زانیاریی٣_دانیشتووانناسی١ = <!-- کاتناوچە --------------> | کاتناوچە١ = [[ناوچەی کاتی]] | جیاوازی١_لە_utc = +٣:٠٠ | کاتناوچە١_DST = | جیاوازی١_لە_DST = <!-- کۆدی_پۆستە، کۆدی_ناوچە ---> | جۆری_کۆدی_پۆستە = | کۆدی_پۆستە = | جۆری_کۆدی_پۆستە٢ = | کۆدی_پۆستە٢ = | جۆری_کۆدی_ناوچە = [[تەلەفۆن]] | کۆدی_ناوچە = ٠٠٩٦٤ <!-- وێبگە، پەراوێزەکان --------> | وێبگە = | پەراوێزەکان = }} '''قادسیە مەزن''' یان '''چیازەرک''' یەکێکە لە گوندەکانی [[ناحیەی دارەتوو]] لە [[قەزای بەردەڕەش]] لە [[پارێزگای دھۆک]] لە [[ھەرێمی کوردستان]] لە [[عێراق]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = ئەتڵەسی کارگێڕی باشووری کوردستان(بەرگی دووەم، پارێزگای ھەولێر) | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/?q=20220828220324430930&lng=1 | نووسەر = شەھید مامۆستا سوھەیل خورشید عەزیز - شەماڵ | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] | ڕێکەوتی سەردان = ٢٦ی تەممووزی ٢٠٢٦ | ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ |ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20251024200508/https://www.kurdipedia.org/?lng=1&q=20220828220324430930 }}</ref> <ref>{{بیرخستنەوەی وێب | سەردێڕ = سنووری کوردستان | ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 | نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور | زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]] }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.kurdipedia.org/default.aspx?q=2014091223195377420&lng=1 |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref> == ناو == == دانیشتوان == * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٥٧)دا، (١٠٩)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٥٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٢٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221127031704/https://www.kurdipedia.org/files/books/2021/394960.PDF?ver=132724670930000000|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق لە ساڵی (١٩٧٧)دا، (٢٠٦)کەس بووە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێری گوندەکانی باشووری کوردستان لە ساڵی ١٩٧٧| ناونیشان = https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/| ڕێکەوتی سەردان = ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = د.عبدوڵا غەفوور| زمان = [[زمانی کوردی|کوردی]]| ڕێکەوتی ئەرشیڤ = ٦ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢|ناونیشانی ئەرشیڤ= https://web.archive.org/web/20221106061125/https://www.kurdipedia.org/files/books/2011/62722.PDF?ver=129817313510000000/|ڕەوشی ناونیشان=مردوو}}</ref> * دانیشتوانی ئەم گوندە بە پێی [[سەرژمێریی دانیشتووانی عێراق (٢٠٢٤)]]، پێکھاتووە لە (١٤٨) [[خێزان]] و (١١٣٤) کەس، کە (٥٦٩) [[نێر]] و (٥٦٥) [[مێ]]یە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب| سەردێڕ = سەرژمێریی دانیشتوانی عێراق لە ساڵی ٢٠٢٤دا|ناونیشان= https://www.cosit.gov.iq/ar/?option=com_content&view=article&layout=edit&id=1234 |ڕێکەوتی سەردان= ١ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٢| نووسەر = وەزارەتی پلاندانانی عێراق |زمان = [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]}}</ref> ==سەرچاوەکان== {{سەرچاوەکان}} {{گوندەکانی قەزای بەردەڕەش}} {{تووڵی دەروازە|کوردستان}} {{کوردستان-کۆلکە}} [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی پارێزگای دھۆک]] [[پۆل:گوندەکانی باشووری کوردستان]] [[پۆل:نیشتەجێبوونی کوردەکان لە عێراق]] [[پۆل:شوێنە ئاوەدانەکانی باشووری کوردستان]] 4skdbfzfbu3hude4baj7wxfo6dygcml 0 304180 1675089 1672197 2026-09-25T15:36:15Z Bilalinfo 57400 1675089 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=جەمشید مەحموودی|image=JamshidMahmoodi.jpg|caption=مەحمودی لە ساڵی ٢٠١٥|birth_date={{birth date and age|1983|01|03}}|birth_place=[[پارێزگای پەروان|پەروان]]، ئەفغانستان|occupation={{hlist|دەرھێنەری فیلم|نووسەری فیلمنامە|بەرھەمھێنەری فیلم|دەستکاریکەر}}|years_active=٢٠١٠–ئێستا|relatives=نەوید مەحمودی {{small|(برا)}}}} '''جەمشید مەحمودی''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: جمشید محمودی، لەدایکبووی ١٩٨٣) دەرھێنەر، فیلمنامەنووس، بەرھەمھێنەری [[ئەفغانییەکان|ئەفغانییە]].<ref>{{Cite web |url=https://www.manzoom.ir/name/nm8270615/%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C |access-date=2021-11-28 |website=Manzoom |language=fa-ir |title=جمشید محمودی - عکس ها و تصاویر، بیوگرافی و زندگی نامه {{!}} منظوم}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://moshakhasat.ir/person/%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C-(%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86) |access-date=2021-11-28 |website=moshakhasat.ir |title=جمشید محمودی - بیوگرافی جمشید محمودی {{!}} مشخصات}}</ref> مەحمودی زیاتر بە نووسین و دەرھێنانی فیلمەکانی ''چەند مەتر سێجا خۆشەویستی'' (٢٠١٤)، ''ڕۆنا، دایکی عەزیم'' (٢٠١٨)، و زنجیرەی ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' (٢٠٢٢–٢٠٢٣) ناسراوە. لە ساڵی ٢٠٢٣دا، دوو خەڵاتی حافزی بۆ ''پێستی شێر'' بەدەستھێنا. == ژیانی پێشینە == مەحمودی لە ساڵی ١٩٨٣ لە [[پارێزگای پەروان|پەروان]] لە [[ئەفغانستان]] لەدایکبووە.<ref>{{Cite web |url=https://www.dreamlabfilms.com/jamshid-mahmoudi/ |access-date=2021-11-28 |website=www.dreamlabfilms.com |title=Jamshid Mahmoudi {{!}} Dreamlab Films}}</ref> برای دەرھێنەری فیلم نەوید مەحمودییە.<ref>{{Cite web |url=https://www.salamcinama.ir/profile/4u7afiz2tefw1k0/%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C |access-date=2021-11-28 |website=www.salamcinama.ir |title=جمشید محمودی {{!}} بیوگرافی + عکس‌های جمشید محمودی {{!}} سلام‌سینما}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/ |access-date=2021-11-28 |website=www.filimo.com |language=fa |title=جستجو}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-12-20 |url=https://www.starbino.com/58918/بیوگرافی-جمشید-محمودی.html |access-date=2021-11-28 |website=مجله اینترنتی استاربینو |language=fa-IR |title=بیوگرافی جمشید محمودی به همراه داستان زندگی شخصی و عکس های اینستاگرامی }}{{بەستەری مردوو|url=https://www.starbino.com/58918/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C.html |date=ئەیلوولی ٢٠٢٦ }}</ref><ref>{{Cite web |last=filcin.com |url=https://filcin.com/person/52780/%D8%AC%D9%85%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF%DB%8C |access-date=2021-11-28 |website=filcin.com {{!}} فیلسین |language=fa |title=بیوگرافی جمشید محمودی}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناو !دەرھێنەر !فیلمنامەنووس !بەرھەمھێنەر !تێبینییەکان |- |٢٠١٤ |''چەند مەتر سێجا خۆشەویستی'' |{{بەڵێ}} |{{بەڵێ}} |{{نەخێر}} | |- |٢٠١٦ |''چوونەدەرەوە'' |{{نەخێر}} |{{بەڵێ}} |{{بەڵێ}} | rowspan="2" |وەک دەستکاریکەریش |- |٢٠١٨ |''ڕۆنا، دایکی عەزیم'' |{{بەڵێ}} |{{بەڵێ}} |{{نەخێر}} |- |٢٠١٩ |''حەوت و نیو'' |{{نەخێر}} |{{نەخێر}} |{{بەڵێ}} | |- |٢٠٢٠ |''نوقمبوون لە ئاوی پیرۆزدا'' |{{نەخێر}} |{{نەخێر}} |{{بەڵێ}} | |- |٢٠٢٣ |''دوا ڕۆژی لەدایکبوون'' |{{نەخێر}} |{{نەخێر}} |{{بەڵێ}} | |} === زنجیرەی تۆڕی === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناو !دەرھێنەر !فیلمنامەنووس !بەرھەمھێنەر !'''پلاتفۆرم''' !تێبینییەکان |- |٢٠٢٢–٢٠٢٣ |''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' |{{بەڵێ}} |{{بەڵێ}} |{{نەخێر}} |[[فیلمنێت]] |٢٤ ئەڵقە |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناو !دەرھێنەر !فیلمنامەنووس !کەناڵ !تێبینییەکان |- |٢٠١٠ |''دەکرێت دوایین کەس بێت'' |{{بەڵێ}} |{{بەڵێ}} |IRIB TV5 |فیلمی تەلەڤیزیۆنی |- |٢٠١٧–٢٠١٨ |''Awning'' |{{بەڵێ}} |{{بەڵێ}} |IRIB TV2 |٥٠ ئەڵقە |- |٢٠١٩ |''دڵدار'' |{{بەڵێ}} |{{نەخێر}} |IRIB TV2 |٣٢ ئەڵقە |} == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|6264175}} == سەرچاوە == {{پۆلی کۆمنز|Jamshid Mahmoudi}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٣]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم لە ئەفغانستان]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی فارسی]] cxij5e6pej6npwkdxrrthuxwwxqdcuv 0 304187 1675078 1672245 2026-09-25T15:10:38Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1675078 wikitext text/x-wiki {{short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٩٢)}}{{Infobox person|name=پەرپێس ئەحمەدیە|image=Pardis Ahmadieh.jpg|image_upright=|caption=ئەحمەدیە لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجری ٢٠١٥|native_name=پردیس احمدیه|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1992|06|29}}|birth_place=[[مەراغە]]، [[پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات|ئازەربایجانی ڕۆژھەڵات]]، ئێران|native_name_lang=Fa|other_names=|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠٠٦–ئێستا}} '''پەردیس ئەحمەدیە''' ({{langx|fa|پردیس احمدیه}}؛ لەدایکبووی ٢٩ی حوزەیرانی ١٩٩٢) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138509210205 |access-date=2021-01-15 |website=www.sourehcinema.com |title=.: Iranian Movie DataBase پرديس احمديه :.}}</ref><ref>{{Cite news|title=پردیس احمدیه در "لامینور"|url=https://www.ilna.news/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/802629-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%8BD9%88%D8%B1|access-date=2021-01-15|website=خبرگزاری ایلنا|language=fa}}</ref> زیاتر بە ڕۆڵەکانی لە ''لاک قرمز'' (٢٠١٦) و ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' (٢٠٢٢–٢٠٢٣) ناسراوە. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتێکی حافز]] و خەڵاتێکی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شار، سەرەڕای پاڵێوراوکردنی بۆ خەڵاتی ماڵی سینەمای ئێران. == پیشە == === ٢٠٠٧–٢٠١٥: سەرەتای پیشە === لە تەمەنی ١٥ ساڵیدا، لەلایەن دەرھێنەر حەمید نێعمەتوڵڵاوە بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی ''Imitator of The Devil&#x20;'' (٢٠٠٧) بە ئەفشین سادقی ناسێنرا. دواتر لە ساڵی ٢٠١٠دا، لە دوو فیلمی ''پەپوولەکان'' و ''شکاو''دا ڕۆڵی گێڕا. وەک فرشتە لە درامای ''یادآوری'' ساڵی ٢٠١١دا بەشداری کرد. لە ساڵی ٢٠١٢ تا ٢٠١٥ لە سێ فیلم و فیلمێکی کورتدا ڕۆڵی گێڕا: ''شاراوە لە کراوەییدا'' (فیلمی کورت، ٢٠١٢)، ''ستۆدیۆی ئەکتەران'' (٢٠١٣)، ''سڵاو و خۆر،'' و ''ماڵی کچەکە''.<ref>{{Cite web |date=2021-01-06 |url=https://photokade.com/بیوگرافی-پردیس-احمدیه/ |access-date=2021-11-26 |language=fa-IR |title=بیوگرافی پردیس احمدیه، بازیگر، با عکس و ناگفته‌های زندگی}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 December 2018 |url=https://www.nazweb.ir/258628-%d8%a8%db%8c%d9%88%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%81%db%8c-%d8%ac%d8%af%db%8c%d8%af-%d9%be%d8%b1%d8%af%db%8c%d8%b3-%d8%a7%d8%ad%d9%85%d8%af%db%8c%d9%87-%d9%87%d9%85%d8%b3%d8%b1%d8%b4.html |access-date=2021-11-26 |website=نازوب |title=بیوگرافی جدید پردیس احمدیه و همسرش ستاره نوظهور + تصاویر}}</ref> === ٢٠١٦: یەکەم ڕۆڵی سەرەکی === یەکەم ڕۆڵی سەرەکی خۆی لە فیلمی ''لاک قرمز'' (٢٠١٦)ی سەید جەمال سەید حاتەمیدا بەدەستھێنا، کە لە نێوان ٥٠٠ ئەکتەردا ھەڵبژێردرا کە تاووتوێی ڕۆڵەکەیان دەکرد. بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکەدا، سەرنجی ڕەخنەگرانی ڕاکێشا و ستایشیێکی زۆر کرا، خەڵاتی باشترین ئەکتەری ژنی لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شار بردەوە، جگە لە پاڵێوراوکردنی بۆ خەڵاتی حافز و خەڵاتێکی ماڵی سینەمای ئێران. === ٢٠١٧–٢٠١٩: ڕۆڵە گرنگەکان === لەگەڵ [[نەوید محەممەدزادە]] و [[ئێلناز شاکردوست|ئێلناز شاکردۆست]] لە فیلمی ''خفه‌گی'' (٢٠١٧)ی فەرەیدوون جەیرانی ڕۆڵی گێڕا، کە دووەم پاڵێوراوکردنی خەڵاتی حافزی بۆ ھێنا. لە ساڵی ٢٠١٩دا، لەگەڵ باران کۆسەری، [[سارا بەھرامی]] و جەمشید ھاشمپوور لە فیلمی درامیی ''سەرکوت''دا ڕۆڵی گێڕا. لە ئەیلوولی ٢٠١٩دا، پەیوەندی بە دەستەی ئەکتەرانی فیلمی ''لامینۆر'' بە دەرھێنانی داریوش مێھرجوویی کرد. فیلمەکە لە ساڵی ٢٠٢٢ نمایشکرا. === ٢٠٢٠–ئێستا: ناسرانی بەربڵاو === لە ساڵی ٢٠٢٠دا لە فیلمی ''تومان'' بە دەرھێنانی مورتەزا فەرشباف ڕۆڵی گێڕا و ستایشی ڕەخنەگرانی بەدەستھێنا و خەڵاتی باشترین ئەکتەری ژنی لە ٢١ەمین خەڵاتەکانی حافز وەرگرت. لە ئەڵقەی پێنجەمی درامای ترسناکی ''ئەوان'' (٢٠٢١) لەگەڵ مجتبی پیرزادە هاوبەشە بەردەوامەکەی ڕۆڵی گێڕا. لە ٣ی ئەیلوولی ٢٠٢١دا، ڕاگەیەندرا کە ئەحمەدیە وەک لیلی لە زنجیرەی درامیی خەیاڵیی ''نۆبەی لیلی'' بە دەرھێنانی ڕووحوڵڵا حێجازی ڕۆڵ دەگێڕێت. لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٢دا، ڕاگەیەندرا کە ئەحمەدیە وەک ساحل لە زنجیرەی درامیی تاوانکاریی ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' لەگەڵ [[شەھاب حسێنی]]، [[هادی حیجازی‌فەر|ھادی حیجازی‌فە]] و پانتێئا بەھرام بە دەرھێنانی [[جەمشید مەحموودی]] ڕۆڵ دەگێڕێت. == فیلمۆگرافی == === سینەما === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناوی فیلم !دەرهێنەر !ڕۆڵ |- | rowspan="2" |١٤٠٢ |پول و پارتی |سەعید سوەیلی |دونیا |- |دو روز دیرتر |ئەسغەر نەعیمی |مەریەم |- | rowspan="2" |١٣٩٨ |لامینور |داریوش مێهرجوویی |نادی |- |مجبوریم<ref>{{Citation |title=پردیس احمدیه به «مجبوریم» پیوست |date=١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ |work=خبرگزاری ایسنا |url=https://www.isna.ir/news/97081808281/پردیس-احمدیه-به-مجبوریم-پیوست |language=fa}}</ref> |ڕەزا دەرمی |گوڵبەهار |- | rowspan="2" |١٣٩٧ |تومان<ref>{{Citation |title=ارائه فیلم سینمایی «تومان» به جشنواره فجر و برلین |date=٢٧ی ئابی ٢٠١٨ |work=باشگاه خبرنگاران |url=https://www.yjc.ir/fa/news/7049938/ارائه-فیلم-سینمایی-تومان-به-جشنواره-فجر-و-برلین |language=fa}}</ref> |مورتەزا فەرشباف |ئایلین |- |سرکوب<ref>{{Citation |title=در جامعه‌ای که ناشایسته‌ها جایگاه‌ها را پرکنند، خشونت رایج می‌شود |date=٦ی ئابی ٢٠١٩ |work=خبرگزاری ایلنا |url=https://www.ilna.ir/بخش-فرهنگ-هنر-6/794778-در-جامعه-ای-که-ناشایسته-ها-جایگاه-ها-را-پرکنند-خشونت-رایج-می-شود-گفتند-شخصیت-جمشید-هاشم-پور-در-فیلم-حذف-شود |language=fa}}</ref> |ڕەزا گۆران |پەروانە |- |١٣٩٥ |خفه‌گی |فەرەیدوون جێرانی |نەسیم سازگار |- |١٣٩٤ |لاک قرمز |جەمال سەیدحاتەمی |ئەکرەم |- | rowspan="2" |١٣٩٣ |تگرگ و آفتاب |ڕەزا کەریمی |گوڵی |- |خانه دختر |شەهرام شاه حسێنی |ستارە |- |١٣٩٢ |دلم می‌خواد |بەهمەن فەرمانئارا |کچی سی‌دی‌فڕۆش |- |١٣٩٠ |کلاس هنرپیشگی |عەلیرەزا داوودنەژاد |نیکی |- |١٣٨٥ |مقلد شیطان |ئەفشین صادقی | |- |} === تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناوی زنجیرە !دەرهێنەر !ڕۆڵ |- |١٣٩٢ |یادآوری |حوجەت قاسملوو ئەسڵ |فریشتە |- |} === زنجیرە === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناوی زنجیرە !دەرهێنەر !ڕۆڵ !پلاتفۆرمی بڵاوکەرەوە |- |١٤٠٥ |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |[[جەمشید مەحموودی|جەمشید مەحمودی]] | |فیلم نێت |- |١٤٠٤ |از یاد رفته |بورزو نیک‌نژاد |پەریسا ئەمین‌پوور | rowspan="2" |فیلم نێت |- |١٤٠١ |[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] |[[جەمشید مەحموودی|جەمشید مەحمودی]] |ساحل مەولایی |- |١٤٠١ |نوبت لیلی |رووحوڵڵا حوجازی |لیلی |نماوا |- |١٤٠٠ |آنها |مەهدی ئاقاجانی و میلاد جەرمووز |باران |فیلم نێت |- |} === شانۆ{{ژێدەر پێویستە|date=ئەپریلی ٢٠٢٢}} === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناوی نمایش !دەرهێنەر |- |١٣٩٢ |ناتمام |سیما تیرئەنداز |- |١٣٩٤ |کشتن کفتر چاهی |ڕەزا حەدداد |- |١٤٠٣ |نبرد رستم و سهراب<ref>{{Citation |title=چرا کنسرت نمایش «رستم و سهراب» را حتماً باید دید؟ |date=٢٨ی ئابی ٢٠٢٤ |url=http://blbrd.ir/6244 |access-date=٢٢ی ئاداری ٢٠٢٥ |publisher=بیلبورد فارسی |language=fa}}</ref> |حوسێن پارسایی |} == خەڵاتەکان و کاندیدبوونەکان == {| class="wikitable sortable" |+ !ساڵ !پۆلێن !فێستیڤاڵ !خەڵات !فیلم |- |١٣٩٦ | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری ژن |شەشەمین فێستیڤاڵی فیلمی شار | | rowspan="2" |لاک قرمز |- |١٣٩٦ |نۆزدەھەمین ڕێوڕەسمی ئاهەنگی گەورەی سینەمای ئێران | |- |١٤٠٠ |[[خەڵاتەکانی حافز|ئاهەنگی حافز]] | |تومان |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|4963295}} == سەرچاوە == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Pardis Ahmadieh}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٢]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:خانمەکتەرانی تەلەڤیزیۆنیی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] 51j2xnejndiqx040mra52pbwyuuxs51 0 304203 1675086 1672750 2026-09-25T15:34:29Z Bilalinfo 57400 1675086 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=مجتەبا پیرزادە|image=Mojtaba Pirzadeh attends the 37th Fajr Film Festival on February 4, 2019 in Tehran.jpg|caption=پیرزادە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|native_name=مجتبی پیرزاده|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1986|01|01}}|birth_place=[[تاران]]، ئێرانی|education=[[زانکۆی نێودەوڵەتیی سورە]]|occupation=ئه‌كته‌ر|years_active=٢٠١٢–ئێستا|spouse=فەرزانە تەفرەشی|children=١}} '''مجتەبا پیرزادە''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: مجتبی پیرزاده؛ لەدایکبووی ١ی کانوونی دووەمی ١٩٨٦) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. ئەو زیاتر بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]]'' (٢٠١٦) ناسراوە، کە خەڵاتی [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|ئۆسکاری بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی]] بەدەستھێنا. ھەروەھا بە ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''رۆنا، دایکى عەزیم'' (٢٠١٨) و ''مەجبوریم'' (٢٠٢٠) ناسراوە. پیرزادە پاڵێورا بۆ خەڵاتی سیمورغی بلورین بۆ باشترین ئەکتەری یاریدەدەر بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی درامای ''تومان'' (٢٠٢٠).<ref>{{Cite web |url=https://namnamak.com/فرهنگ-و-هنر/بیوگرافی-بازیگران/بیوگرافی-مجتبی-پیرزاده |access-date=2021-11-11 |website=نم نمک |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده بازیگر و همسر و دخترش رونا}}</ref><ref>{{Cite web |last=پاسخ |first=محدثه پنج شنبه ۱۵ شهریور ۱۳۹۷ |date=2017-11-23 |url=https://ariapix.net/بیوگرافی-مجتبی-پیرزاده-و-همسرش/ |access-date=2021-11-11 |website=آریا پیکس |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده و همسرش +عکسها ( بازیگر سریال سایه بان)}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/مجتبی-پیرزاده.p61232 |access-date=2021-11-11 |website=نمناک |language=fa |title=مجتبی پیرزاده از فروشنده تا سایه بان+تصاویر}}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-07-02 |url=http://www.banbak.com/mojtaba-pirzade/ |access-date=2021-11-11 |website=بنبک |language=fa-IR |title=بیوگرافی مجتبی پیرزاده و همسرش+تصاویر جدید |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=١٦ی نیسانی ٢٠٢٣ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416101042/http://www.banbak.com/mojtaba-pirzade/ |url-status=dead}}</ref> ھەروەھا ڕۆڵی سەرەکی گێڕاوە لە درامای تەلەڤیزیۆنیی ''سایەبان'' (٢٠١٧–٢٠١٨)، فیلمی ژیاننامەییی ''غۆلامڕەزا تەختی'' (٢٠١٩)، زنجیرەی ئینتەرنێتیی نهێنیئامێزی ''وەرگێڕ'' (٢٠٢٣)، فیلمی جەنگیی ''سینەما مترۆپۆل'' (٢٠٢٣)، و زنجیرەی ئینتەرنێتیی تاوانکاریی ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' == فیلم‌ناسی == === فیلمی سینەمایی === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینییەکان |- !2023 |سینما متروپل | |محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر | |- !2022 |کلاغ‌ها | |شیوا سەرمەست |فیلمی کورته |- !2021 |عوارض خروج | |سەعید حەسەنلو |فیلمی کورته |- ! rowspan="2" |2020 |تومان |عەزیز |مورتەزا فەرشباف | |- |مجبوریم |مجتبی |ڕەزا دُرمیشیان | |- !2019 |غلامرضا تختی |دوستی غولامڕەزا تەختی |بەهرام تەوەکولی | |- ! rowspan="2" |2018 |گلدن تایم |فەراز سەڕابی |پووریا کاکاوەند | |- |شکستن همزمان بیست استخوان |فاروق |جەمشید مەحموودی | |- !2017 |دریاچه ماهی |ڕەحمان |مەریم دووستی | |- ! rowspan="2" |2016 |[[فرۆشیار (فیلم)|فرۆشیار]] |مجید |[[ئەسغەر فەرھادی|ئەسغەر فەرهادی]] | |- |یک روز بخصوص |بەهروز |هومایون ئەسعدیان | |- !2015 |پل خواب |شۆفێری ئاژانس |ئۆکتای بەراهەنی | |} === زنجیرەی تەلەفیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینییەکان |- !2018 |سایه‌بان |سۆهراب ئیقبالی |[[جەمشید مەحموودی]]، نەوید مەحموودی |[[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] |} === زنجیرەی پلاتفۆرم === {| class="wikitable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !ڕوونکردنەوەکان |- !2025 |جان‌سخت |ئەشکان |مستەفا تەقیزادە |پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلم‌نێت]] |- ! rowspan="3" |2024 |مرداب |کۆهیار |بۆرزوو نیک‌نژاد |پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلم‌نێت]] |- |قهوه‌ی ترک |پەرهام پاشایی |عەلیرەزا ئامینی |پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلم‌نێت]] |- |آمستردام |شوجاع |مەسعوود قەرەگۆزلۆ |پەخش لە پلاتفۆرمی تەماشاخانە |- ! rowspan="2" |2023 |مترجم |داوود |بەهرام تەوەکولی |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا |- |[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] |مەنسوور باجلان |[[جەمشید مەحموودی]] |پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلم‌نێت]] |- !2022 |آنها |مازیار |مەهدی ئاغاجانی، میلاد جەرمووز |پەخش [[فیلمنێت|لە پلاتفۆرمی فیلم‌نێت]] |- !2013 |قلب یخی | |محەممەداحسێن لەتیفی، سامان موقەددەم |پەخش لە تۆڕ |} {| class="wikitable plainrowheaders sortable" | |- !2020 |پروانه الجزایری | | | |- !2018 |صبحانه در غروب | | | |- !2018 |عالیجناب | | | |- !2017 |سقراط''<ref>{{Cite web |date=2016-07-22 |url=https://www.isna.ir/news/95050100073/پرونده-سقراط-امسال-بسته-می-شود |access-date=2019-04-28 |website=ایسنا |language=fa |title=پرونده «سقراط» امسال بسته می‌شود}}</ref>'' | | | |- !2017 |به گزارش باروت | | | |- !2016 |سفر به نهایت دور | | | |- !2016 |شب بخیر جناب کنت | | | |- !2016 |B5_6''<ref>{{Cite web |url=http://theaterfestival.ir/˝-b5-6-مستقیم-از-جشنواره-فجر-به-تالار-مول/ |access-date=2019-04-28 |language=fa-IR |title=˝ B5-6 “ مستقیم از جشنواره فجر به تالار مولوی می‌آید {{!}} تئاتر فستیوال}}</ref>'' | | | |- !2015 |آنچه می‌شنوی سازِ کجِ کوکِ سکوت است | | | |- !2015 |مونولوگ پینتر | | | |- !2015 |مرگ فروشنده | | | |- !2014 |باغ آرزوها | | | |} == خەڵاتەکان و پاڵێوراوییەکان == {| class="wikitable" !ساڵ !فێستیڤاڵ !پۆل !کاری پاڵێوراو !ئەنجام !ژێدەر |- |'''٢٠٢٠''' |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |باشترین ئەکتەری یاریدەدەری پیاو |تومان |{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2020-02-10 |url=https://www.isna.ir/news/98112115997/اعلام-نامزدهای-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2021-08-08 |website=ایسنا |language=fa |title=اعلام نامزدهای سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر}}</ref> |- |'''٢٠١٨''' |ئاهەنگی حافز |باشترین ئەکتەری پیاوی درامای تەلەڤیزیۆنی |سایەبان |{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2018-08-06 |url=https://www.mehrnews.com/news/4367271/اعلام-نامزدهای-بخش-تلویزیون-هجدهمین-جشن-حافظ |access-date=2021-08-08 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=اعلام نامزدهای بخش تلویزیون هجدهمین جشن «حافظ»}}</ref> |- |'''٢٠١٩''' |فێستیڤاڵی جامی جەم |باشترین ئەکتەری پیاو |سایەبان |{{nom}} |<ref>{{Cite web |last=10 |date=2019-03-04 |url=https://www.irna.ir/news/83231179/نامزدهاي-بخش-نمايش-جشنواره-جام-جم-معرفي-شدند |access-date=2021-08-08 |website=ایرنا |language=fa |title=نامزدهای بخش نمایش جشنواره جام جم معرفی شدند}}</ref> |} == بەستەری دەرەکی == * {{IMDb name|8511148}} == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Mojtaba Pirzadeh}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٦]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] e7gyvgoe2g6ng31gs7i3n2kmeczpgdg 0 304219 1675101 1671702 2026-09-25T16:10:37Z Bilalinfo 57400 1675101 wikitext text/x-wiki {{Infobox website|name=فیلیمۆ|native_name=فیلیمو|native_name_lang=fa|logo=Filimo logo (en) 2025.svg|logo_alt=لۆگۆی فیلیمو|logo_caption=لۆگۆی فیلیمۆ|screenshot=|collapsible=|collapsetext=وێنەی شاشە|caption=|company_type=تایبەت|type=[[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری]]|language=فارسی، ئینگلیزی|location=تاران، ئێران|country_of_origin=ئێران|parent=سەبا ئایدیای|url=https://www.filimo.com|registration=پێویستە|num_users={{increase}} ١,٠٨٠,٠٠٠ (تا ساڵی ٢٠٢٢)|revenue={{increase}} ٧٣٠٫٥ {{nbsp}}میلیار [[تومانی ئێرانی|تمەن]] (٢٠٢٢)<ref>{{cite news |last1=آستانه |first1=مجتبی |title=گزارش عملکرد فیلیمو تا نیمه نخست ۱۴۰۱: درآمد ۵۷۴ میلیارد تومانی طی شش ماه |url=https://digiato.com/article/2023/04/21/filimo-report-1401 |access-date=22 April 2025 |work=دیجیاتو |date=21 April 2024 |language=fa-IR}}</ref>|launch_date=کانوونی دووەمی ٢٠١٥|current_status=چالاک}} '''فیلیمۆ''' ({{langx|fa|فیلیمو}}) خزمەتگوزارییەکی پەخشی [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|ڤیدیۆ بەپێی داواکاریی]] ئێرانییە، کە لەلایەن کۆمپانیای سەبا ئایدیایەوە خاوەندارێتی و دەکرێت.<ref>{{Cite web |url=https://digiato.com/article/2015/05/19/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A2%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%8و%D9%8B-%D8%A7%D9%BE%D9%84%DB%8C%DA%A9%DB%8C%D8%B4%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7 |access-date=2024-12-12 |website=دیجیاتو |language=fa-IR |title=A look at Filmo; Watch HD movies and animations online}}</ref> فیلیمۆ کۆمەڵێک فیلم، زنجیرەی تلەفیزیۆنی، [[فیلمی بەڵگەنامەیی|بەڵگەنامەیی]]، و ناوەڕۆکی ڤیدیۆیی دیکەی ھەمەجۆر لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی پێشکەش دەکات. ئەم پلاتفۆرمە بە شێوەیەکی بەربڵاو لە [[ئێران|ئێراندا]] بەکاردێت و زیاتر لە ٥٠٪ی پشکی بازاڕی لە پیشەسازیی پەخشی ئێرانی بەدەستەوەیە. زیاتر لە ٤٠٠,٠٠٠ بەشداربووی مانگانەی ھەیە، و بەکارھێنەرانی مانگانە زیاتر لە ٤٥٠ ملیۆن خولەک ناوەڕۆکی ڤیدیۆیی تێدا تەماشا دەکەن.<ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/ |access-date=2023-06-30 |website=Filimo |language=fa |title=Filimo from the point of view of Filimo's statistics}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://digiato.com/article/2018/06/10/گفتگو-با-مدیرعامل-صبا-ایده |access-date=2023-06-30 |website=دیجیاتو |language=fa-IR |title=Saba Idea says about the unexpected}}</ref> == مێژوو == فیلیمۆ لە شوباتی ٢٠١٥دا بە ناوی «آپارات فیلیمو» دەستی بە خزمەتگوزاری کرد، وەک بەشێک لە گەشەپێدانی فراوانتری پلاتفۆرمی ھاوبەشکردنی ڤیدیۆیی آپارات. دوای ماوەیەکی کورت، ناوی خزمەتگوزارییەکە گۆڕدرا بۆ فیلیمۆ. یەکەم وەشانی ئەپڵیکەیشنی فیلیمۆ لە حوزەیرانی ٢٠١٥ بۆ بەکارھێنەرانی [[ئەندرۆید]] بڵاوکرایەوە. تا ئازاری ٢٠١٥، فیلیمو گەیشتە وەرچەرخانێکی گرنگ بە زیاتر لە یەک ملیۆن بینینی ڤیدیۆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/filimobox |access-date=2023-06-30 |website=Filimobox |language=fa |title=Filmobox transforms home TV into cinema}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا، فیلیمۆ گەشەکردنێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی، بەجۆرێک کە بڕی بینینی ناوەڕۆکی ڤیدیۆیی ١ ملیار خولەکی تێپەڕاند و ٤٤٥٪ زیادی کرد. جگە لەوەش، بنکەی بەکارھێنەرانی پلاتفۆرمەکە لەو ساڵەدا ٥٨١٪ زیادی کرد.<ref>{{Cite web |date=2023-06-30 |url=https://www.filimo.com/shot/ |access-date=2023-06-30 |website=فیلیموشات |language=fa-IR |title=Filmoshot magazine of moviegoers and serial watchers}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-01-30 |url=https://www.zoomit.ir/2018/7/7/283978/filimo-statistical-report-published-96/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190130220525/https://www.zoomit.ir/2018/7/7/283978/filimo-statistical-report-published-96/ |archive-date=2019-01-30 |access-date=2023-06-30 |title=Filmo published the statistical report of 2016}}</ref> لە ساڵی ٢٠١٦دا، فیلیمو وەشانێکی تایبەتی ئەپەکەی بۆ ئەندرۆید تیڤی خستەڕوو، کە دەستگەیشتنی بە ئامێرەکان زیاتر ئاسان کرد.<ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/filimobox |access-date=2023-06-30 |website=Filimobox |language=fa |title=Filmo box transforms home TV into cinema}}</ref> تا ئابی ٢٠١٧، فیلیمو دەستی کرد بە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی بەشداربووان بە شێوەی ٢٤/٧ بۆ وەڵامدانەوەی پرسیار و کێشە تەکنیکییەکانی بەکارھێنەران. لە ئابی ٢٠١٩دا، فیلیمو بەرھەمێکی ڕەقەکاڵایی بە ناوی «فیلیمو بۆکس» خستە بازارەوە، کە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات ناوەڕۆکەکانی فیلیمۆ لەسەر تەلەفیزیۆنەکانیان بە ڕوونیی [[ڕەزۆلیوشنی ٤کەی]] پەخش بکەن.<ref>{{Cite web |url=https://digiato.com/article/2020/08/03/فیلیمو-باکس-معرفی-شد |access-date=2023-06-30 |website=دیجیاتو |language=fa-IR |title=Filmo Box was introduced; The first hardware of Saba Idea Holding entered the market}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2020-09-14 |url=https://www.zoomit.ir/review/361583-filimo-box-review/ |access-date=2023-06-30 |website=زومیت |language=fa |title=Filmobox review}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=2020-08-03 |url=https://www.khabaronline.ir/news/1417656/ورود-باکس-اختصاصی-فیلیمو-به-بازار-تکنولوژی-فیلیمو-باکس-را-از |access-date=2023-06-30 |website=خبرآنلاین |language=fa |title=Where to buy the entry of exclusive filmo box in the filmo box technology market?}}</ref> == بەرھەمەکان == === فیلیمو بۆکس === لە ئابی ٢٠١٩دا، سەبا ئایدیای «فیلیمو بۆکس» ڕاگەیاند، کە ئامێرێکی ڕەقەکاڵاییە و بۆ باشترکردنی ئه‌زموونی پەخشی بەکارھێنەران دیزاین کراوە. ئەم بۆکسە لەسەر بنەمای [[ئەندرۆید]] کار دەکات و خاوەنی ٢ گێگابایت [[ڕام|ڕامی]] DDR4 و ١٦ گێگابایت بیرگەی ناوەکییە. ئامێرەکە ڕێگە بە بەکارھێنەران دەدات ناوەڕۆکی فیلیمو لەسەر تەلەفیزیۆنەکانیان بە ڕوونیی 4K پەخش بکەن، کە ئەزموونێکی بینینی سەرنجڕاکێشتر پێشکەش دەکات.<ref>{{Cite web |url=https://digiato.com/article/2020/08/03/فیلیمو-باکس-معرفی-شد |access-date=2023-06-30 |website=دیجیاتو |language=fa-IR |title=Filmo Box was introduced; The first hardware of Saba Idea Holding entered the market}}</ref><ref name=":02" /><ref name=":12" /> === پێشکەشکردنی ناوەڕۆکی خۆڕایی === لە بۆنە تایبەتەکاندا وەکو پشووەکان، فیلیمو بەشێک لە ناوەڕۆکەکانی بە خۆڕایی پێشکەش دەکات، کە بە شێوەیەکی ئاسایی پێویستیان بە بەشداربوونی بەپارەیە. بۆ نموونە، پلاتفۆرمەکە لە سەری ساڵی ئێرانی(کوردی) ([[نەورۆز]]) و مانگی پیرۆزی [[ڕەمەزان]] لە ساڵی ٢٠٢١دا دەستگەیشتنی خۆڕایی بۆ بەشێک لە ناوەڕۆکەکانی دابین کرد.<ref>{{Cite web |date=2025-03-15 |url=https://www.tehrantimes.com/news/511007/Iran-welcomes-Nowruz-a-season-of-renewal |access-date=2025-07-07 |website=Tehran Times |language=en |title=Iran welcomes Nowruz, a season of renewal}}</ref> == تلویکا == فیلیمۆ پلاتفۆرمی تلویکا (Televika)ی خستە گەڕ، کە خزمەتگوزارییەکی پەخشە و بۆ بینەرانی دەرەوەی ئێران دیزاین کراوە، و فیلم و زنجیرە تلویزیۆنییەکانی [[ڕۆژاوای ئاسیا]] پێشکەش دەکات. ئەم پلاتفۆرمە کۆمەڵێک ناوەڕۆک دابین دەکات کە ڕەنگدانەوەی کلتوورە جیاوازەکان، مێژوو و چیرۆکە ھاوچەرخەکانی ناوچەکەیە، و بە ژێرنووسی [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]، [[زمانی کوردی|کوردی]]، و [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]] بەردەستە. تلویکا کۆمەڵێک ژانری جۆراوجۆر دەگرێتەوە، لەوانە [[درامای مێژوویی|دراما مێژوویییەکان]]، دەقە ھاوچەرخەکان، [[فیلمی بەڵگەنامەیی|بەڵگەنامەیییەکان]]، و ڕاھێنانی خێزانی. لەکاتێکدا جەخت لەسەر بەرھەمی دروستکەرانی ڕۆژاوای ئاسیا دەکاتەوە، ناوەڕۆکی پلاتفۆرمەکە دەکرێت سەرنجی ھەر کەسێک ڕابکێشێت کە بەدوای چیرۆکخوێنەوەی تایبەت و ڕوانگەی نوێدا دەگەڕێت لە چوارچێوەیەکی کلتووری جیاوازەوە. تلویکا ئامانجی بازاڕی نێودەوڵەتییە و دەستگەیشتن بۆ بەکارھێنەرانی سەرانسەری جیهان دابین دەکات. ئەم خزمەتگوزارییە پشتگیری لە ڕێگە جیاوازەکانی پارەدانی نێودەوڵەتی دەکات، کە ڕێگە بە بینەرانی وڵاتە جیاوازەکان دەدات بەشدارببن. ئەمەش مەودای پلاتفۆرمەکە فراوانتر دەکات و دەیکاتە بژاردەیەکی دەستگەیشتوو بۆ بینەرانی جیهانی کە ئارەزووی کۆڵینەوە لە سینەما و تلویزیۆنی ڕۆژاوای ئاسیا دەکەن. بە پێشکەشکردنی ئەو چیرۆکانەی کەمتر بینراون، تلویکا دەرفەتی کۆڵینەوە لە ڕەھەندە ھونەری و کۆمەڵایەتییەکانی ڕۆژاوای ئاسیا دەستەبەر دەکات.<ref>{{Cite web |last=ملکی |first=شیدا |date=2021-04-04 |url=https://way2pay.ir/228534/ |access-date=2024-12-31 |website=راه پرداخت |language=fa-IR |title=آیا پلتفرم‌های ایرانی می‌توانند از درگاه‌های پرداخت بین‌المللی استفاده کنند؟ / تلویکا شعبه اروپایی فیلیمو}}</ref><ref>{{Cite web |last= |date= |url=https://borna.news/fa/news/1482061/%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%DB%80-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%DB%80-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%85%D9%8و-%D9%88-%D8%AA%D9%84%D9%8و%DB%8C%DA%A9%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA |access-date=2024-12-31 |website=borna.news |language=fa |title=پشت پردۀ رابطۀ «فیلیمو» و «تلویکا» چیست؟}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.televika.com/about |title=televika}}</ref> == ئەمەش ببینە == [[فیلمنێت]] نماوا تلویکا == بەستەرە دەرەکییەکان == * [https://www.filimo.com/ ماڵپەڕی ڕەسمی] * [https://cafebazaar.ir/app/com.aparat.filimo?l=en فیلیمو لە کافە بازاڕ] == سەرچاوەکان == <references /> {{پۆلی کۆمنز|Filimo}} [[پۆل:نەرمامێرەکانی ئەندرۆید]] [[پۆل:خزمەتگوزاری پەخشی تەلەڤزیۆنی ئینتەرنێت]] [[پۆل:خزمەتگوزارییەکانی بەشداریکردنی ڤیدیۆ لەسەر داواکاری]] [[پۆل:نەرمەکاڵای تی ڤی ئۆ ئێس]] [[پۆل:بەرنامەکانی یوونیڤەرساڵ ویندۆز پلاتفۆڕم]] 3qvk8cemoeesaaijzcih2k7oahm9wxr 0 304224 1675303 1673862 2026-09-25T20:18:07Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675303 wikitext text/x-wiki {{یەک سەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} یەکەم '''دراوە سککەییەکانی عێراق''' لە [[شانشینی عێراق]] لە سەردەمی شا [[فەیسەڵی یەکەم]] لە [[١٩٣١|ساڵی ١٩٣١]] دەرچووە و دەرچوونیان بەردەوام بوو تا لە [[١٩٩١|ساڵی ١٩٩١]] دوای [[شەڕی کەنداو]] لەلایەن [[سەددام حوسێن|سەدام حوسێن]] سەرۆکی پێشووی عێراقەوە وەستا، و لە [[٢٠٠٤|ساڵی ٢٠٠٤]] دا دووبارە دەرکرانەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.aljazeera.net/ebusiness/2005/1/4/%d8%b7%d8%b1%d8%ad-%d8%a3%d9%88%d9%84-%d8%b9%d9%85%d9%84%d8%a9-%d9%85%d8%b9%d8%af%d9%86%d9%8a%d8%a9-%d8%b9%d8%b1%d8%a7%d9%82%d9%8a%d8%a9-%d9%85%d9%86%d8%b0-1991 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20231224190101/https://www.aljazeera.net/ebusiness/2005/1/4/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A3%D9%88%D9%84-%D8%B9%D9%85%D9%84%D8%A9-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%D9%8A%D8%A9-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%D9%8A%D8%A9-%D9%85%D9%86%D8%B0-1991 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=2023-12-24 |ڕێکەوتی سەردان=2023-12-24 |وێبگە=الجزيرة نت |زمان=ar}}</ref> هەروەها لیستەکە پشتی بەو بەروارانە بەستووە کە بۆ دراوەکان باسکراون نەک بەرواری ڕاستەقینەی بازرگانیکردن. بۆ نمونە یەکەم ژمارەی دراوی عێراقی بەرواری 1931ی لەسەر بوو، بەڵام بەرواری ڕاستەقینەی بازرگانی ساڵی 1932 بوو، هەندێک دراو چەند ساڵێک دواکەوت تا سووڕانەوەیان دەستی پێکرد. بۆ نموونە ژمارەی 100 فیلسی ساڵی 1955 هەرگیز بە هیچ شێوەیەک نەخرایە بازاڕەوە و ئەوەی لە دەستی خەڵکدا بوو لە خەزنەکانی [[بانکی ناوەندیی عێراق|بانکی ناوەندی عێراقەوە]] دزەپێکرد، بەو پێیەی ئەم ژمارەیە لە خەزنەکاندا مابووەوە و دراوە زیوییەکانی لە دوای شۆڕشی 14ی تەمموزی 1958 گۆڕدرا بۆ ئەوەی لە دەرکردنی دراوی دیکەدا بەکاربهێنرێت. لەم لیستەدا هەندێک بابەتم لابردووە کە تیراژیان نادیارە بەڵام لە پێوەرەکانی دراودا باسکراون، وەک ژمارەی ٥ فیل و ژمارەی ١٠ فیل لە ساڵی ١٩٨٠. هەروەها دراوی تاقیکاریم لابردووە کە لە پێوەرەکانی دراویشدا باسکراون و تەنها نمونەیان لە نەعناکاندا هەیە. == دیناری عێراقی == {{سەرەکی|دينار عراقي}}دیناری عێراقی [[دراو|دراوی]] فەرمی [[عێراق|عێراقە]] و لەلایەن [[بانکی ناوەندیی عێراق|بانکی ناوەندی عێراقەوە]] دەردەچێت. دینار دابەشکراوە بەسەر هەزار فلس. == شانشینی عێراق ١٩٣١ - ١٩٥٨ == === بڵاوکراوەکانی شا فەیسەڵی یەکەم (١٩٢١ - ١٩٣٣) === ==== یەک فیلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= 1 فيلس (١٩٣٦) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 1 فلس لعام 1931.jpg | وێنە2=عكس عملة 1 فلس لعام 1931.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک بووە لە ساڵی ١٩٣١ تا ٦ی کانوونی دووەمی ١٩٦١ بەکارهاتووە. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، ساڵی ١٣٤٩ی کۆچی وەستانی، ١٩٣١ی زایینی، و بەهای دراوەکە ١ فیلس بوو. | بارستایی= ٢.٥ غم | کانزا=بڕۆنز | تيره= ١٩.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٢ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٦ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ٤ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= 1 فيلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1=1 iraqi coin fils (obverse, 1933).jpg | وێنە2=1 iraqi coin fils (reverse, 1933).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، ساڵی ١٣٥٢ی کۆچی، ١٩٣٣ی زایینی، و بەهای پارچە دراوەکە ١ فەلس بوو. | بارستایی= ٢.٥ غم | کانزا=بڕۆنز | تيره= ١٩.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٢ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٦ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ٦ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= 1 فيلس (١٩٣٨) - سکەی هیندی. | وێنە= | وێنە1=Iraq-1-fils-1938.jpg | وێنە2= Iraq-1-fils-1938 (1).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فەلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٥٧ی کۆچی، ١٩٣٨ی زایینی. | بارستایی= ٢.٥ غم | کانزا=بڕۆنز | تيره= ١٩.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٢ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=193٦ - 193٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ٣ دانە }} ==== دوو فیلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= 2 فیلس (١٩٣١) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 2 فلس لعام 1931.jpg | وێنە2=عكس عملة 2 فلس لعام 1931.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک بووە لە ساڵی ١٩٣١ تا ٦ی کانوونی دووەمی ١٩٦١ بەکارهاتووە. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، و بەهای پارچە دراوەکە «٢ فيلس» بوو. | بارستایی= ٥ گرام | کانزا=بڕۆنز | تيره= ٢٤ میلیمەتر | ئەستووری= ١.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ ٢ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= 2 فیلس (١٩٣٣) | وێنە= | وێنە1=Iraq-2-fils-1933 (1).jpg | وێنە2=Iraq-2-fils-1933.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، و بەهای پارچە دراوەکە «٢ فيلس» بوو. | بارستایی= ٥ گرام | کانزا=بڕۆنز | تيره= ٢٤ میلیمەتر | ئەستووری= ١.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ١ دانە }} ==== 4 فيلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ٤ فیلس (١٩٣١) | وێنە= | وێنە1=عكس عملة 4 فلس لعام 1931.jpg | وێنە2=وجه عملة 4 فلس لعام 1931.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣١ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، و بەهای پارچە دراوەکە «٤ فيلس» بوو. | بارستایی= ٤ گرام | کانزا=نیکل | تيره= ٢١ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٥ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ ٤ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ٤ فیلس (١٩٣٣) | وێنە= | وێنە1=4 Fils, 1933, obverse.jpg | وێنە2=4 Fils, 1933 reverse.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، و بەهای پارچە دراوەکە «٤ فيلس» بوو. | بارستایی= ٤ گرام | کانزا=نیکل | تيره= ٢١ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٥ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ ٦ دانە }} ==== 10 فیلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ١٠ فیلس (١٩٣١) | وێنە= | وێنە1=Iraq-10-fils-1931.jpg | وێنە2=Iraq-10-fils-1931 (1).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣١ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فەلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٤٩ی کۆچی، ١٩٣١ی زایینی | بارستایی= ٦.٧٥ گرام | کانزا=نیکل | تيره= ٢٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٧ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= هەموار | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ ٤ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ١٠ فیلس (١٩٣٣) | وێنە= | وێنە1= 4 Fils, 1933, obverse.jpg | وێنە2=4 Fils, 1933 reverse.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فەلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٥٢ی کۆچی، ١٩٣٣ی زایینی. | بارستایی= ٦.٧٥ گرام | کانزا=نیکل | تيره= ٢٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٧ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= هەموار | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٢٠٠ ٢ دانە }} ==== 20 فیلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ٢٠ فیلس (١٩٣١) | وێنە= | وێنە1=Iraq-20-fils-1931.jpg | وێنە2=Iraq-20-fils-1931 (1).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣١ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ٢٠ فەلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٤٩ی کۆچی، ١٩٣١ی زایینی. | بارستایی= ٣.٦ گرام | کانزا=زیو: ٠.٥٠٠ | تيره= ٢٠.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ ١ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ٢٠ فیلس (١٩٣٣) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 20 فلسا لعام 1933.jpg | وێنە2=عكس عملة 20 فلسا لعام 1933.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ٢٠ فەلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٥٢ی کۆچی، ١٩٣٣ی زایینی. | بارستایی= ٣.٦ گرام | کانزا=زیو: ٠.٥٠٠ | تيره= ٢٠.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ١٠٠ ١ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ٢٠ فیلس (١٩٣٣) - هەڵەی بەرواری کۆچی | وێنە= | وێنە1=Iraq-20-fils-1933 f Wrong date.jpg | وێنە2=Iraq-20-fils-1933 Wrong date.jpg | قەبارەی وێنە = |لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە=٢٠ فەلس، پاشایەتی عێراق، ١٢٥٢ی کۆچی، ١٩٣٣ی زایینی. | بارستایی= ٣.٦ گرام | کانزا=زیو: ٠.٥٠٠ | تيره= ٢٠.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= نەزانراو – زۆر دەگمەن }} ==== 50 فيلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ٥٠ فیلس (١٩٣١) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 50 فلسا لعام 1931.jpg | وێنە2=عكس عملة 50 فلسا لعام 1931.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣١ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٩ گرام | کانزا=زیو: ٠.٥ | تيره= ٢٦.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٨٨ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٨٠٠ ٨ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ٥٠ فیلس (١٩٣٣) | وێنە= | وێنە1=Iraq-50-fils-1933.jpg | وێنە2= Iraq-50-fils-1933 (1).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ٢٠ فەلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٥٢ی کۆچی، ١٩٣٣ی زایینی. | بارستایی= ٣.٦ گرام | کانزا=زیو: ٠.٥٠٠ | تيره= ٢٠.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣١ - ١٩٣٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠ ٨ دانە }} ==== نرخی ڕیال (٢٠٠ فیلسی) ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ٢٠٠ فیلس (١٩٣١) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة ريال عراقي لعام 1932.jpg | وێنە2=عكس عملة ريال عراقي لعام 1932.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣١ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٢٠ گرام | کانزا=زیو: ٠،٥٠٠ | تيره= ٣٤ میلیمەتر | ئەستووری= ٢.٦ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= | شێوازەکان=١٩٣٢ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ دانە }} === بڵاوکراوەکانی مەلیک غازی یەکەم (١٩٣٣-١٩٣٩) === ==== یەک فیلس ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ١ فیلس (١٩٣٦) | وێنە= | وێنە1= Iraq-1-fils-1936.jpg | وێنە2= Iraq-1-fils-1936 (1).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٦ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازيی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فیلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٥٧ی کۆچی، ١٩٣٨ی زایینی. | بارستایی= ٢.٥ گرام | کانزا= برۆنز | تيره= ١٩.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٣ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣٦ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ٣ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ١ فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1= وجه عملة 1 فلس لعام 1938.jpg | وێنە2= عكس عملة 1 فلس لعام 1938.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازيی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فیلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٥٧ی کۆچی، ١٩٣٨ی زایینی. | بارستایی= ٢.٥ گرام | کانزا= برۆنز | تيره= ١٩.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٣ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣٦ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ٣٦ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ١ فیلس (١٩٣٨) - سکەی هیندی | وێنە= | وێنە1= Iraq-1-fils-1938.jpg | وێنە2= Iraq-1-fils-1938 (1).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازيی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فیلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٥٧ی کۆچی، ١٩٣٨ی زایینی. | بارستایی= ٢.٥ گرام | کانزا= برۆنز | تيره= ١٩.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٣ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣٦ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ٣ دانە }} ==== 4 فيلس ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= 4 فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1= وجه عملة 4 فلس لعام 1938.jpg | وێنە2= عكس عملة 4 فلس لعام 1938.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازيی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ٤ فیلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٥٧ی کۆچی، ١٩٣٨ی زایینی. | بارستایی= ٤ گرام | کانزا= برۆنز | تيره= ٢١ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٧ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ٨ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= 4 فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1= وجه عملة 4 فلوس لعام 1938.jpg | وێنە2= عكس عملة 4 فلوس لعام 1938.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازيی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ٤ فیلس، پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٤ گرام | کانزا= مسی - نیکڵ. | تيره= ٢١ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٧ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= خاڵێکی بچووک لە ژێر وێنەی ڕووی غازیی یەکەم لەسەر سکەکە<br /> ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٧٥٠ ٢ دانە<br /> }} {{زانستی دراو | ناونیشان= 4 فیلس (١٩٣٨) – سکەی هیندی | وێنە= | وێنە1= Iraq-4-fils-1938 (2).jpg | وێنە2= Iraq-4-fils-1938 (3).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازيی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ٤ فیلس، پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٤ گرام | کانزا= مسی - نیکڵ. | تيره= ٢١ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٧ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= پیتی «I» ـە کە لە ژێر وێنەی پاشا غازیی یەکەم لەسەر سکەکە نووسراوە<br /> ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ ٢ دانە<br /> }} {{زانستی دراو | ناونیشان= 4 فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 4 فلس لعام 1939.jpg | وێنە2= Iraq-4-fils-1938 (1).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازيی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ٤ فیلس، پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٤ گرام | کانزا= نیکڵ. | تيره= ٢١ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٧ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣٨ - ١٩٣٩ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= خاڵێکی بچووک لە ژێر وێنەی ڕووی غازیی یەکەم لەسەر سکەکە<br /> ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ١ دانە<br /> }} {{زانستی دراو | ناونیشان= 4 فیلس (١٩٣٩) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 4 فلس لعام 1939.jpg | وێنە2= عكس عملة 4 فلس لعام 1939.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٩ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازيی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ٤ فیلس، پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٤ گرام | کانزا= نیکڵ. | تيره= ٢١ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٧ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٣٨ - ١٩٣٩ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= خاڵێکی بچووک لە ژێر وێنەی ڕووی غازیی یەکەم لەسەر سکەکە<br /> ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ١ دانە<br /> }} ==== 10 فیلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ١٠ فیلس (١٩٣٧) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 10 فلس لعام 1937.jpg | وێنە2=عكس عملة 10 فلس لعام 1937.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٧ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازیی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فەلس، پاشایەتی عێراق، ١٣٥٦ی کۆچی، ١٩٣٧ی زایینی. | بارستایی= ٦.٧ گرام | کانزا=نیکل | تيره= ٢٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٨ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٧ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= خاڵێک لە ژێر وێنەی پاشا غازی نییە<br /> ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠ ٤ دانە<br /> }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ١٠ فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 10 فلس لعام 1938.jpg | وێنە2=عكس عملة 10 فلس لعام 1938.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازیی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فەلس، پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٦.٧٥ گرام | کانزا=مسی-نیکل | تيره= ٢٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٨ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٧ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= خاڵێک لە ژێر وێنەی پاشا غازی نییە<br /> ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ١٠٠ ١ دانە<br /> }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ١٠ فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1= Iraq-4-fils-1938.jpg | وێنە2=عكس عملة 10 فلس لعام 1938.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازیی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فەلس، پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٦.٧٥ گرام | کانزا=مسی-نیکل | تيره= ٢٥.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٨ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٧ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= پیتی «I» لە ژێر وێنەی پاشا غازی هەیە.<br /> ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ ١ دانە<br /> }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ١٠ فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 10 فلوس لعام 1938.jpg | وێنە2=عكس عملة 10 فلوس لعام 1938.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازیی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فەلس، پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٦.٧٥ گرام | کانزا=مسی-نیکل | تيره= ٢٥.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٨ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٧ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= خاڵێک لە ژێر وێنەی پاشا غازی هەیە.<br /> ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٢٥٠ ٨ دانە<br /> }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ١٠ فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 10 فلس لعام 1937.jpg | وێنە2=Iraq-10-fils-1938.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازیی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ١٠ فەلس، پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٦.٧٥ گرام | کانزا=مسی-نیکل | تيره= ٢٥.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٨ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٧ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= خاڵێک نییە لە ژێر وێنەی پاشا غازی.<br /> ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٦٠٠ دانە<br /> }} ==== 20 فیلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ٢٠ فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1=Iraq-20-fils-1938.jpg | وێنە2=Iraq-20-fils-1938 (1).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازیی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ٢٠ فەلس، پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٣.٦ گرام | کانزا=زیو | تيره= ٢٦.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ٢.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٧ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٢٠٠ ١ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ٢٠ فیلس (١٩٣٨) - سککەی هیندی | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 20 فلسا لعام 1938.jpg | وێنە2=عكس عملة 20 فلسا لعام 1938.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازیی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= ٢٠ فەلس، پاشایەتی عێراق | بارستایی= ٣.٦ گرام | کانزا=زیو | تيره= ٢٦.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ٢.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٧ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= پیتی «I» لە ژێر وێنەی پاشا غازی هەیە. ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٣٥٠ ١ دانە }} ==== نرخی درهەم (50 فيلسی) ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= درهەم - ٥٠ فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1=Iraq-50-fils-1937 (1).jpg | وێنە2=Iraq-50-fils-1937.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٧ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازیی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= درهەم ٥٠ فیلس | بارستایی= ٩ گرام | کانزا=زیو | تيره= ٢٦.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ٢.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٧ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٢٠٠ ١ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= درهەم - ٥٠ فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1=Iraqi coin 50 fils 1938.jpg | وێنە2=Iraqi coin 50 fils 1938 r.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٧ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازیی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= درهەم ٥٠ فیلس | بارستایی= ٩ گرام | کانزا=زیو | تيره= ٢٦.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ٢.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٧ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ ٧ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= درهەم - ٥٠ فیلس (١٩٣٨) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 50 فلسا لعام 1938.jpg | وێنە2=عكس عملة 50 فلسا لعام 1938.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٣٨ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=غازیی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= درهەم 50 فیلس | بارستایی= ٩ گرام | کانزا=زیو | تيره= ٢٦.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ٢.١ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پێرسی مێتکالف]] | لێوارەکان= ساف | شێوازەکان=١٩٣٧ - ١٩٣٨ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٣٠٠ ٥ دانە }} === بڵاوکراوەکانی شا فەیسەڵی دووەم (١٩٣٩-١٩٥٨) === ==== یەک فیلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ١ فیلس (١٩٥٣) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 1 فلس لعام 1953.jpg | وێنە2=عكس عملة 1 فلس لعام 1953.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٥٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی دووەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، 1 فلس. | بارستایی= ٢.٥ گرام | کانزا=برۆنز | تيره= ١٩.٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٢٢ میلیمەتر | دیزاینەر= [[هەمفری پاگێت]] | لێوارەکان= | شێوازەکان=١٩٣٢ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ٤١ دانە }} ==== دوو فیلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ٢ فیلس (١٩٥٣) | وێنە= | وێنە1=وجه عملة 2 فلس لعام 1953.jpg | وێنە2=عكس عملة 2 فلس لعام 1953.jpg | قەبارەی وێنە = | کۆمێنت= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٥٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی دووەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، ٢ فلس. | بارستایی= ٥ گرام | کانزا=برۆنز | تيره= ٢٤ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٧ میلیمەتر | دیزاینەر= [[هەمفری پاگێت]] | لێوارەکان= | شێوازەکان=١٩٥٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ دانە }} ==== 4 فيلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ٤ فیلس (١٩٥٣) - سکەی هیند | وێنە= | وێنە1= وجه عملة 4 فلس لعام 1943.jpg | وێنە2= عكس عملة 4 فلس لعام 1943.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، ٤ فیلس. | بارستایی= ٤ گرام | کانزا= برۆنز | تيره= ٢١ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٧ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پاتريک برێندلی]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٥٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ ١ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ٤ فیلس (١٩٥٣) | وێنە= | وێنە1= وجه عملة 4 فلس لعام 1953.jpg | وێنە2= عكس عملة 4 فلس لعام 1953.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٥٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، ٤ فیلس. | بارستایی= ٤ گرام | کانزا= مسی–نیکڵ | تيره= ٢١ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٦ میلیمەتر | دیزاینەر= [[هەمفری باگێت]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٥٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٧٥٠ ٢٠ دانە }} ==== 10 فیلسی ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ١٠ فیلس (١٩٥٣) - سکەی هیند | وێنە= | وێنە1= وجه عملة 10 فلوس لعام 1943.jpg | وێنە2= عكس عملة 10 فلوس لعام 1943.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٤٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، ١٠ فیلس. | بارستایی= ٦.٧٥ گرام | کانزا= برۆنز | تيره= ٢٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٨ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پاتريک برێندلی]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٤٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٥٠٠ ١ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ١٠ فیلس | وێنە= | وێنە1= وجه عملة 10 فلوس لعام 1953.jpg | وێنە2= عكس عملة 10 فلوس لعام 1953.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٥٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، ١٠ فیلس. | بارستایی= ٦.٧٥ گرام | کانزا= برۆنز | تيره= ٢٥ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٨ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پاتريک برێندلی]] | لێوارەکان= سکەدراو | شێوازەکان=١٩٤٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = پەڕەوانەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٤٠٠ ١١ دانە }} ==== 20 فیلس ==== {{زانستی دراو | ناونیشان= ٢٠ فیلس (١٩٥٣) | وێنە= | وێنە1= Iraq-20-fils-1953.jpg | وێنە2= Iraq-20-fils-1953 (1).jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٥٣ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، ٢٠ فیلس. | بارستایی= ٢.٨ گرام | کانزا= زیو ٠.٥٠٠ | تيره= ١٩ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٢ میلیمەتر | دیزاینەر= [[پاتريک برێندلی]] | لێوارەکان= | شێوازەکان=١٩٥٣ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٢٥٠ دانە }} {{زانستی دراو | ناونیشان= ٢٠ فیلس (١٩٥٣) | وێنە= | وێنە1= وجه عملة 20 فلسا لعام 1955.jpg | وێنە2= عكس عملة 20 فلسا لعام 1955.jpg | قەبارەی وێنە = | لێدوان= دراوێک کە لە ساڵی ١٩٥٥ تا ٦ی کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦١ لە بەکارهێنانی دابوو. | ڕووی پێشەوە=فەیسەڵی یەکەم، پاشای عێراق | ڕووی پشتەوە= پاشایەتی عێراق، ٢٠ فیلس. | بارستایی= ٢.٨ گرام | کانزا= زیو ٠.٥٠٠ | تيره= ١٩ میلیمەتر | ئەستووری= ١.٢ میلیمەتر | دیزاینەر= [[هەمفری باگێت]] | لێوارەکان= | شێوازەکان=١٩٥٥ |بەشی سەردێڕ= شێوە | بەشی ناوەڕۆک = بازنەیی | بەڵگەنامە= ژمارەی چاپکردن: ٠٠٠ ٠٠٠ ٤ دانە }} == هەروەها سەیری بکە == * لیستی دراوی یادگاری عێراقی == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{تووڵی دەروازە|عێراق}} [[پۆل:ئابووری عێراق]] [[پۆل:دراوەکانی عێراق]] [[پۆل:Webarchive template wayback links]] jetxqgahn020js9uyyghqw69epeuva9 0 304247 1675165 1671991 2026-09-25T18:03:54Z Bilalinfo 57400 1675165 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|image=Cause of death Unknown2.jpg|caption=پۆستەری ڕیکلامیی نێودەوڵەتی|name=هۆکاری مرگ: نادیار|native_name={{Infobox name module|fa|علت مرگ: نامعلوم}}|director=عەلی زەرنگار|producer=[[مەجید بەرزگەر]]|screenplay=عەلی زەرنگار|starring={{Plainlist| * بانیپال شووموون * [[عەلیرەزا سەنێفەر]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * عەلی محەممەد ڕادمەنەش * زەکیکە بەهبەهانی * ڕەزا عەموزاد * سوهەیل باڤی }}|music=عیسا حەبیبزادە|cinematography=داوود مەەلەک حوسێنی|editing=حەمید نەجەفیڕاد|studio=ڕەینی پیکچەرز|distributor=[[ڕافت فیلمز]]|released={{Film date|df=yes|2023|6|13|[[فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شانگهای|شانگهای]]}}|runtime=١٠٤ خولەک|country=ئێران|language=فارسی}} '''''ھۆکاری مردن: نادیار''''' ({{langx|fa|علت مرگ: نامعلوم|Ellat-e Marg: Nâmaloum|italic=yes}}) فیلمێکی [[فیلمی دراما|درامای]] [[فیلمی ڕێگا|ڕێگاییی]] ئێرانیی ساڵی ٢٠٢٣یە کە لە نووسین و دەرهێنانی عەلی زەرنگار و بەرھەمھێنانی [[مەجید بەرزگەر|مەجید بەرزگەڕە]]. فیلمەکە کە بانیپال شووموون، عەلیرەزا سەنێفەر و [[نەدا جەبرائیلی]] ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن، چیرۆکی حەوت سەرنشین دەگێڕێتەوە کە گەشت دەکەن بەناو [[بیابانی دەشتی لووت|دەشتی لوت]] لە [[ئێران]]، و گەشتەکەیان تێکدەچێت کاتێک یەکێکیان بە شێوەیەکی لەناکاو دەمرێت، ئەمەش کۆمەڵەکە دەخاتە نێو دڵەڕاوکێیەکی ئەخلاقییەوە دوای دۆزینەوەی بڕێک پارەی شاراوە لەسەر تەرمەکە. فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شانگهای لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ نمایشکرا، کە لەوێ خەڵاتی باشترین وێنەگرتنی سینەمایی لە پێشبڕکێی بەهرەمەندە نوێییەکانی ئاسیا بەدەستهێنا.<ref>{{Cite web |url=https://www.siff.com/english/content?aid=2023061301 |access-date=2025-10-16 |website=Shanghai International Film Festival |language=en |title=Asian New Talent Award Winners Announced at Shanghai International Film Festival}}</ref> دواتر لە فێستیڤاڵە نێودەوڵەتییە سەرەکییەکانی وەک فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی هۆف لە [[ئەڵمانیا]]، فێستیڤاڵی تۆرینۆ ئەندەرگراوند لە [[ئیتاڵیا|ئیتالیا]]، و فێستیڤاڵی فیلمی ئێرانی لە [[زوریخ]] نمایشکرا، کە لەوێدا خەڵاتی شێری زێڕینی [[کورووشی مەزن|کوروشی]] بۆ باشترین فیلمی درێژ بەدەستهێنا.<ref>{{Cite web |date=2024-09-25 |url=https://www.tehrantimes.com/news/517990/Iran-submits-Cause-of-Death-Unknown-to-2026-Oscars-in-best |access-date=2025-10-16 |website=Tehran Times |language=en |title=Iranian Film Festival Zurich Announces Winners}}</ref> زەرنگار چەندین ڕێزلێنانی نیشتمانیی وەرگرت، لەوانە باشترین دەرهێنەر و باشترین سیناریۆی ڕەسەن لە ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران لە ساڵی ٢٠٢٥. لە هەمان ساڵدا، هۆکاری مرگ: نادیار لەلایەن دەزگای سینەمایی فارابییەوە وەک نوێنەری فەرمیی ئێران بۆ [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی نێودەوڵەتی]] لە نود و هەشتەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار ھەڵبژێردرا، بەڵام کاندید نەکرا.<ref>{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-09-16 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/iran-picks-cause-of-death-unknown-for-oscar-race-1236372443/ |access-date=2025-09-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US |title=Oscars: Iran Picks ‘Cause of Death: Unknown’ as Best International Feature Submission}}</ref> == چیرۆک == ڤانێک کە حەوت سەرنشینی هەڵگرتووە بەناو [[بیابانی دەشتی لووت|دەشتی لوتی]] بەرین لە [[ئێران]] گەشت دەکات کاتێک گەشتەکەیان ئاڕاستەیەکی چاوەڕواننەکراو وەردەگرێت دوای ئەوەی یەکێک لە گەشتیاران بە شێوەیەکی لەناکاو دەمرێت. بەهۆی نەبوونی هیچ پزیشکێک بۆ دەرکردنی بڕوانامەی مردن، داوای هاوکاری کۆمەڵەکە ڕەتدەکەرێتەوە و لە ناوەڕاستی چۆڵەوانییەکی وێراندا گیر دەخۆن. کە شەو دادێت، پشکنین بۆ کەلوپەلەکانی کۆچکردووەکە دەکەن بە هیوای دۆزینەوەی ناسنامەیەک یان زانیاری پەیوەندیکردن، بەڵام ئەوەی دەیدۆزنەوە قەیرانەکەیان قووڵتر دەکاتەوە. ترس، گومان، و گرژیی ئەخلاقی دەست دەکات بە لێکترازانی کۆمەڵەکە کاتێک هەوڵ دەدەن بڕیار بدەن چی ڕاستە و چی نا ڕاستە تا بەیانی بە زیندوویی دەیانھێڵێتەوە.<ref>{{Cite web |url=https://raftfilms.com/films/cause-of-death-unknown/ |access-date=2025-10-16 |website=Raft Films |title=Cause of Death: Unknown |publisher=Raft Films}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://home-of-films.com/en/festival-film/cause-of-death-unknown/ |access-date=2025-10-16 |website=Hof International Film Festival |title=Cause of Death: Unknown}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://letterboxd.com/film/cause-of-death-unknown-2023/ |access-date=2025-10-16 |website=Letterboxd |title=Cause of Death: Unknown (2023)}}</ref> == ئەکتەرەکان == * بانیپال شووموون لە ڕۆڵی ئەحمەد، شۆفێری ڤانەکە.<ref>{{Cite web |url=https://raftfilms.com/films/cause-of-death-unknown/ |access-date=2025-10-16 |website=Raft Films |title=Cause of Death: Unknown}}</ref> * عەلیرەزا سەنێفەر لە ڕۆڵی ناسر، سەرنشینێک.<ref>{{Cite web |url=https://home-of-films.com/en/festival-film/cause-of-death-unknown/ |access-date=2025-10-16 |website=Hof International Film Festival |title=Cause of Death: Unknown – Cast}}</ref> * [[نەدا جەبرائیلی]] لە ڕۆڵی بەهار، سەرنشینێک.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm5781340/ |access-date=2025-10-16 |website=IMDb |title=Neda Jebraeili}}</ref> * عەلی محەممەد ڕادمەنەش لە ڕۆڵی مەجید، سەرنشینێک.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm9513449/ |access-date=2025-10-16 |website=IMDb |title=Ali Mohammad Radmanesh}}</ref> * زەکیکە بەهبەهانی لە ڕۆڵی نەجوە، سەرنشینێک. * ڕەزا عەموزاد لە ڕۆڵی ئیسماعیل، سەرنشینێک. * سوهەیل باڤی لە ڕۆڵی پەیمان، سەرنشینێک. * سەعید ڕەزاییکیا لە ڕۆڵی تەرمەکە، گەشتیارە کۆچکردووەکە. * مەنسوور غەنیجاهەد لە ڕۆڵی پۆلیس. * محەممەدرەزا حوسێنیان لە ڕۆڵی پۆلیس. * ئەشکان عاشووری لە ڕۆڵی شۆفێر. * سەحەر بابایی لە ڕۆڵی ژنی [[بەلۆچەکان|بەلووچ]] (ڕۆڵی کورت). == بەرھەمھێنان == ''ھۆکاری مردن: نادیار'' لە نووسین و دەرھێنانی عەلی زەرنگارە، کە یەکەم دەستپێکی کارکردنی بوو وەک دەرھێنەری فیلمی درێژ.<ref>{{Cite web |url=https://raftfilms.com/films/cause-of-death-unknown/ |access-date=2025-10-16 |website=Raft Films |title=Cause of Death: Unknown}}</ref> زەرنگار لە ساڵی ١٩٨٣ لە تاران لەدایکبووە، پێشتر وەک شاعیر و سیناریۆنووس ناسرابوو. دوو جار پاڵێوراو کراوە بۆ خەڵاتی باشترین سیناریۆ لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] — یەکەمیان بۆ فیلمی ''چوارشەممە، ٩ی ئایار'' (٢٠١٤) و دواتر بۆ فیلمی ''بێ ڕێکەوت، بێ ئیمزا'' (٢٠١٦)، کە ئەمەی دووەمیان چەندین خەڵاتی نێودەوڵەتی بەدەستھێنا، لەوانە خەڵاتی باشترین نووسین لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ستۆکھۆڵم.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm7860268/ |access-date=2025-10-16 |website=IMDb |title=Ali Zarnegar – Biography}}</ref> فیلمەکە لە بەرھەمھێنانی مەجید بەرزگەڕە، کە کەسایەتییەکی دیاری سینەمای سەربەخۆی ئێرانییە و بە فیلمەکانی ''پەروێز'' (٢٠١٢) و ''باران لەو شوێنەی بیوێت دەبارێت'' (٢٠٢٠) ناسراوە.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm2901060/ |access-date=2025-10-16 |website=IMDb |title=Majid Barzegar}}</ref> بەرزگەڕ سیناریۆکەی بە "تەواو ورد و بەھێز ھۆنراوە" وەسف کرد، و ئاماژەی بەوەدا کە شوێنی بەرتەسکی فیلمەکە دەرفەتی داوە بۆ "چڕییەکی ئەخلاقیی دەگمەن." بەرھەمھێنانی فیلمەکە لەلایەن ڕەینی پیکچەرز ئەنجامدرا، و کۆمپانیای ڕافت فیلمز سەرپەرشتی فرۆشتنی نێودەوڵەتی و دابەشکردنی کرد.<ref>{{Cite web |url=https://faranemaa.ir/cause-of-death-unknown-interview/ |access-date=2025-10-16 |website=Faranemaa |title=The Success of “Cause of Death: Unknown” Is a Victory for Iran's Independent Cinema}}</ref> وێنەگرتنی سینەمایی لەلایەن داوود مەەلەک حوسێنییەوە بەڕێوەچوو، کە دیمەنە سەرنجڕاکێشەکانی ھەم چۆڵەوانییە بەرفراوانەکەی [[بیابانی دەشتی لووت|دەشتی لوتی]] و ھەم شوێنە بەرتەسکەکەی ناو [[ڤان|ڤانەکەی]] تۆمارکردووە. کارەکەی خەڵاتی باشترین وێنەگرتنی سینەمایی لە پێشبڕکێی بەھرەمەندە نوێییەکانی ئاسیای ساڵی ٢٠٢٣ی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شانگهای بەدەستھێنا.<ref>{{Cite web |url=https://www.siff.com/english/content?aid=2023061301 |access-date=2025-10-16 |website=Shanghai International Film Festival |title=Asian New Talent Award Winners Announced at Shanghai International Film Festival}}</ref> مۆنتاژی فیلمەکە لەلایەن حەمید نەجەفیڕاد ئەنجامدرا، بە مۆسیقایەکی ھێمنی عیسا حەبیبزادە، و دیزاینی دەنگ لەلایەن عەلیرەزا عەلەوییان، کە یەکێکە لە ناودارترین میکسەرەکانی دەنگ لە ئێران.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm4124561/ |access-date=2025-10-16 |website=IMDb |title=Alireza Alavian – Profile}}</ref> بەپێی ڕاپۆرتەکان، فیلمەکە لە سەرەتادا لە ٤٠ەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] (٢٠٢٢) وەرگیرا، بەڵام دواتر چەند ڕۆژێک پێش نمایشکردنی بە ھۆکاری نەزانراو لەلایەن بەرپرسانی ئێرانییەوە لە بەرنامەکە لابرا.<ref>{{Cite web |url=https://www.iranintl.com/en/202509160191 |access-date=2025-10-16 |website=Iran International |title=Iran selects 'Cause of Death: Unknown' as official Oscar submission}}</ref> زەرنگار ڕەخنەی لەم بڕیارە گرت و ڕایگەیاند کە "سینەمای کۆمەڵایەتی ڕەنگدانەوەی کۆمەڵگەیە" و بێدەنگکردنی فیلمسازان تەنیا بێھیوایی خەڵک قووڵتر دەکاتەوە. فیلمەکە بە شێوەیەکی سەربەخۆ تەواو کرا و بووە ھێمایەک بۆ خۆڕاگریی ھونەری لە ناو ژینگەی بەرتەسکی سینەمایی ئێراندا.<ref>{{Cite web |url=https://www.tehrantimes.com/news/517990/Iran-submits-Cause-of-Death-Unknown-to-2026-Oscars-in-best |access-date=2025-10-16 |website=Tehran Times |title=Iran submits “Cause of Death: Unknown” to 2026 Oscars in Best International Feature Film Category}}</ref> == نمایش کردن == فیلمەکە بۆ یەکەمجار لە ئاستی جیهاندا لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠٢٣ لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شانگهای لە پێشبڕکێی بەهرەمەندە نوێییەکانی ئاسیا نمایشکرا، کە دواتر خەڵاتی باشترین وێنەگرتنی سینەمایی بۆ داوود مەلەک حوسێنی بەدەستھێنا.<ref>{{Cite web |date=2023-06-17 |url=https://www.siff.com/english/content?aid=101230617141411439756204521033733940 |access-date=2025-10-17 |website=Shanghai International Film Festival |title=Winners of the 25th SIFF Asian New Talent Award}}</ref> یەکەم نمایشکردنی لە ئەورووپا لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی هۆف لە ئەڵمانیا لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ بەڕێوەچوو.<ref>{{Cite web |url=https://home-of-films.com/en/festival-film/cause-of-death-unknown/ |access-date=2025-10-17 |website=Hof International Film Festival |title=CAUSE OF DEATH: UNKNOWN}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٤دا فیلمەکە بەردەوام بوو لە بەشداریکردنی لە فێستیواڵەکانی ئەورووپا و ئەمریکای باکوور: لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی سالێنتۆ ([[ئیتاڵیا|ئیتالیا]])،<ref>{{Cite web |url=https://salentofilmfestival.com/selected-feature-films/?lang=en |access-date=2025-10-17 |website=Salento International Film Festival |title=Selected Feature Films – SIFF}}</ref> فێستیڤاڵی تۆرینۆ ئەندەرگراوند سینێفێست (ئیتالیا) کە خەڵاتی باشترین فیلمی بەدەستهێنا —،<ref>{{Cite web |date=2024-10-07 |url=https://www.instagram.com/p/DA0cCwaNJPF/ |access-date=2025-10-17 |website=Torino Underground Cinefest (official Instagram) |title=Feature Film Awards 2024}}</ref> فێستیڤاڵی فیلمی ئێرانی لە زوریخ ([[سویسڕا|سویسرا]])،<ref>{{Cite web |url=https://www.iranianfilmfestival.ch/films/cause-of-death-unknown/ |access-date=2025-10-17 |website=Iranian Film Festival Zurich |title=Cause Of Death: Unknown – IFF Zurich}}</ref> فێستیڤاڵی فیلمی جیرۆنا ([[ئیسپانیا]])،<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/name/nm7860268/awards/ |access-date=2025-10-17 |website=IMDb |title=Ali Zarnegar – Awards}}</ref> فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی پیجن ([[ئایسلەند]])،<ref>{{Cite web |url=https://raftfilms.com/films/cause-of-death-unknown/ |access-date=2025-10-17 |website=Raft Films |title=Cause Of Death: Unknown selected for PIFF (round-up)}}</ref> و فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی مونادنۆک ([[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]) نمایشکرا.<ref>{{Cite web |url=https://moniff2024.eventive.org/films |access-date=2025-10-17 |website=Monadnock International Film Festival |title=Film Guide – MONIFF 2024}}</ref> لە ئەیلوولی ٢٠٢٤، خەڵاتی شێری زێڕینی [[کورووشی مەزن|کوروشی]] (باشترین فیلمی درێژ) لە فێستیڤاڵی فیلمی ئێرانی لە [[زوریخ]] بەدەستهێنا.<ref>{{Cite web |url=https://www.imdb.com/event/ev0029935/2024/1/ |access-date=2025-10-17 |website=IMDb |title=Iranian Film Festival Zurich (2024) – Winners}}</ref> لە ساڵی ٢٠٢٥، فیلمەکە خەڵاتی فیلمی دڵخوازی بینەرانی لە سێیەمین فێستیڤاڵی فیلمی ئێرانی لە [[نیوویۆرک|نیویۆرک]] وەرگرت.<ref>{{Cite web |date=2025-09-16 |url=https://www.iranintl.com/en/202509160191 |access-date=2025-10-17 |website=Iran International |title="Cause Of Death: Unknown" Wins Audience Award in NY}}</ref> دواتر لەلایەن دەزگای سینەمایی فارابییەوە وەک نوێنەری فەرمیی ئێران بۆ [[خەڵاتەکانی ئۆسکار|نەوەد و هەشتەمین خەڵاتەکانی ئۆسکار]] ھەڵبژێردرا.<ref>{{Cite web |last=Roxborough |first=Scott |date=2025-09-16 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/iran-picks-cause-of-death-unknown-for-oscar-race-1236372443/ |access-date=2025-10-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US |title=Oscars: Iran Picks ‘Cause of Death: Unknown’ as Best International Feature Submission}}</ref> == خەڵاتەکان و کاندیدبوونەکان == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="width:100%; text-align:center;" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ڕێکەوتی مەراسیم ! scope="col" |پۆلێن ! scope="col" |وەرگر(ەکان) ! scope="col" class="unsortable" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |سەرچاوە |- ! rowspan="4" scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شانگهای | rowspan="4" |٢٠٢٣ |باشترین فیلم |عەلی زەرنگار | {{nom}} | rowspan="3" | |- |باشترین دەرهێنەر |عەلی زەرنگار | {{nom}} |- |باشترین وێنەگرتنی سینەمایی |داوود مەەلەک حوسێنی | {{won}} |- |باشترین دەرهێنەر |عەلی محەممەد ڕادمەنەش | {{nom}} |<ref>{{Cite web |date=18 June 2023 |title=Winners of Asian New Talent under Golden Goblet Awards Announced' |url=https://www.siff.com/english/content?aid=101230617141411439756204521033733940/ |website=Shanghai film festival}}</ref> |- ! rowspan="1" scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی هۆف | rowspan="1" |٢٠٢٣ |باشترین فیلم |عەلی زەرنگار | {{nom}} | |- ! rowspan="1" scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی سالێنتۆ | rowspan="1" |٢٠٢٤ |باشترین فیلم |عەلی زەرنگار | {{nom}} | |- ! rowspan="1" scope="row" |فێستیڤاڵی تۆرینۆ ئەندەرگراوند سینێفێست | rowspan="1" |٢٠٢٤ |باشترین فیلم |عەلی زەرنگار | {{won}} | |- ! rowspan="1" scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی مونادنۆک | rowspan="1" |٢٠٢٤ |باشترین فیلم |عەلی زەرنگار | {{nom}} | |- ! rowspan="1" scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی پیجن | rowspan="1" |٢٠٢٤ |باشترین فیلم |عەلی زەرنگار | {{nom}} | |- ! rowspan="1" scope="row" |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی جیرۆنا | rowspan="1" |٢٠٢٤ |باشترین فیلم |عەلی زەرنگار | {{nom}} | |- ! rowspan="1" scope="row" |فێستیڤاڵی فیلمی ئێرانی لە [[زوریخ]] | rowspan="1" |٢٠٢٤ |باشترین فیلم |عەلی زەرنگار | {{won}} | |- ! rowspan="1" scope="row" | | rowspan="1" |٢٠٢٤ |باشترین فیلم |عەلی زەرنگار | {{nom}} | |- ! rowspan="1" scope="row" |فێستیڤاڵی فیلمی ئێرانی لە نیویۆرک | rowspan="1" |٢٠٢٤ |باشترین فیلم |عەلی زەرنگار | {{nom}} | |- ! rowspan="6" scope="row" |جەژنی سینەمای ئێران | rowspan="6" |٢٠٢٥ |باشترین فیلم |مەجید بەرزگەڕ | {{won}} | rowspan="6" | |- |باشترین دەرهێنەر |عەلی زەرنگار | {{won}} |- |باشترین سیناریۆ |عەلی زەرنگار | {{won}} |- |باشترین ئەکتەری پیاو |بانیپال شووموون | {{won}} |- |باشترین ئەکتەری یاریدەدەر |عەلیرەزا سەنێفەر | {{won}} |- |باشترین دەنگ |عەلیرەزا عەلەوییان | {{nom}} |- ! rowspan="9" scope="row" |ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران | rowspan="9" |٢٠٢٥ |باشترین ڕۆڵگێڕانی ئەکتەری ژنی یاریدەدەر (خەڵاتی دەستەی داوەران) |زەکیکە بەهبەهانی | {{nom}} | rowspan="9" | |- |باشترین ڕۆڵگێڕانی ئەکتەری پیاوی یاریدەدەر (خەڵاتی دەستەی داوەران) |عەلیرەزا سەنێفەر | {{nom}} |- |باشترین ڕۆڵگێڕانی ئەکتەری پیاوی یاریدەدەر (خەڵاتی دەستەی داوەران) |عەلی محەممەد ڕادمەنەش | {{nom}} |- |باشترین دەستکەوت لە دەرهێنانی (خەڵاتی دەستەی داوەران) |عەلی زەرنگار | {{won}} |- |باشترین سیناریۆی ڕەسەن (خەڵاتی دەستەی داوەران) |عەلی زەرنگار | {{won}} |- |باشترین فیلمی ساڵ (خەڵاتی دەستەی داوەران) |مەجید بەرزگەڕ | {{won}} |- |باشترین ڕۆڵگێڕانی ئەکتەری پیاوی سەرەکی (خەڵاتی تایبەت) |بانیپال شووموون | {{won}} |- |باشترین ڕۆڵگێڕانی ئەکتەری پیاوی یاریدەدەر (خەڵاتی تایبەت) |عەلیرەزا سەنێفەر | {{won}} |- |باشترین ڕۆڵگێڕانی ئەکتەری پیاوی سەرەکی (خەڵاتی دەستەی داوەران) |بانیپال شووموون | {{nom}} |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|21094124|ھۆکاری مردن: نادیار}} == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:فیلمەکان کە لە ئێران داندراون]] [[پۆل:فیلمە درامییە ئێرانییەکان]] hiiihy59ierjl4lmzt73ewxdw1dohas 0 304326 1675278 1674034 2026-09-25T20:14:17Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675278 wikitext text/x-wiki {{Short description|دەرهێنەر، نووسەر و سیناریۆنووسی ئێرانی}} {{Infobox person|name=نێرگز ئابیار|image=Narges abyar in fajr festival 2019.jpg|caption=ئابیار لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر| سی و حەوتەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|native_name=نرگس آبیار|native_name_lang=Fa|birth_date={{ birth date and age |1970|8|8|df=yes}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران|ئێران]]|nationality=|spouse=مەحەممەدحوسێن ئاسمی|occupation=نووسەر، دەرهێنەری فیلم، سیناریۆنووس|alma_mater=|notable_works=|children=|relatives=|years_active=١٩٩٦–ئێستا}} '''نێرگز ئابیار''' ({{langx|fa|نرگس آبیار}}؛ لەدایکبووی ٨ی ئابی ١٩٧٠) دەرهێنەری فیلم، نووسەر و سیناریۆنووسێکی [[ئێران|ئێرانییە]]،<ref>{{cite web |author= |date= |url=http://biographyha.com/9248/ |website= |language=Persian |title=بیوگرافی نرگس آبیار |publisher= |accessdate=October 20, 2015}}</ref> کە زیاتر بە دەرهێنانی فیلمەکانی ''شیاری ١٤٣''، ''نەفەس'' و ''[[ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو]]'' ناسراوە.<ref>{{cite web |author= |date= |url=http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13930830000207 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304085745/http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13930830000207 |archive-date=4 March 2016 |website= |language= |title=ایدۀ اصلی فیلم ''شیار ۱۴۳'' را از کتاب ''چشم سوم'' گرفتم |publisher= |accessdate=26 October 2015 |url-status=dead}}</ref> فیلمی شیاری ١٤٣ لە ڕۆمانێکی ئابیار بە ناونیشانی ''چاوی سێیەم'' وەرگیراوە کە چەمکی ئازاری ژنێک و کوڕەکەی لە سەردەمی جەنگدا دەگێڕێتەوە.<ref>{{cite web |author= |date= |url=http://biographyha.com/8954/interview-with-narges-abyar-winning-simorgh-fajr-festival.html |website= |language= |title=گفت‌وگو با نرگس آبیار، برندۀ سیمرغ بلورین جشنوارۀ فیلم فجر |publisher= |accessdate=October 26, 2015}}</ref> فیلمەکانی بە شێوازێکی هەستیارانە ئازارەکانی ژنان و منداڵان کە بەهۆی کۆمەڵگە، جەنگ یان توندڕەوییەوە دروست دەبن نیشان دەدەن. ئابیار دەرچووی بەشی [[وێژەی فارسی|ئەدەبیاتی فارسییە]]؛ لە ساڵی ١٩٩٧دا دەستی بە نووسینی پەرتووک کردووە. تا ئێستا زیاتر لە ٣٠ پەرتووکی چیرۆک و داستانی بۆ منداڵان، مێرمنداڵان و گەورەساڵان نووسیوە.<ref>{{Cite web |date=November 19, 2014 |url=https://www.mehrnews.com/news/2424688 |title=''شیار ۱۴۳'' در اسلامشهر اکران می‌شود}}</ref> == ژیننامە == ئابیار دەرچووی بەشی [[وێژەی فارسی|ئەدەبیاتی فارسییە]]؛ چەندین پەرتووکی چیرۆک و داستانی بۆ منداڵان، مێرمنداڵان و گەورەساڵان نووسیوە. دەستپێکی کاری دەرهێنەریی بە فیلمی ''کەلوپەلەکانی ناو ئاوێنە لەوەی دەبینرێن نزیکترن'' لە ساڵی ٢٠٠٥ و چەندین فیلمی کورت و بەڵگەفیلم دەستپێکرد، کە زۆربەیان لەسەر [[جەنگی ئێران و عێراق]] بوون.<ref>{{cite web |author= |date=February 19, 2014 |url=http://hamshahrionline.ir/details/250295 |website= |language= |title=زندگینامه: نرگس آبیار (۱۳۴۹-) |publisher= |accessdate=October 26, 2015}}</ref> ئەگەرچی چوار فیلمی درامای نووسیوە، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە چەندین بەڵگەفیلمی کورت و درێژیشی دروستکردووە. یەکەم ئەزموونی لە بواری داستاندا فیلمی کورت بە ناوی "کۆڵانی بەستراوی میهرەبان" بوو، کە براوەی باشترین فیلمی کورتی فێستیڤاڵی ستایش بوو، و لە چەندین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیشدا بۆ بەشی کێبڕکێ پێشکەش کرا. == ژیانی کەسی == ئابیار هاوسەرگیری لەگەڵ بەرهەمهێنەر مەحەممەدحوسێن قاسیمی کردووە.<ref>{{cite web |author= |date= |url=https://www.tabnak.ir/fa/news/394503 |website= |language= |title="ازدواج نرگس آبیار با تهیه‌کننده ''شیار ۱۴۳''" |publisher= |accessdate=October 26, 2015}}</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناونیشان !{{Tooltip|سەرچاوە|سەرچاوە}} |- |2014 |''شیاری ١٤٣'' |<ref>{{Citation |title=Track 143 (2014) - IMDb |date=12 November 2014 |url=https://www.imdb.com/title/tt3839906/ |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> |- |2015 |کەلوپەلەکانی ناو ئاوێنە لەوەی دەبینرێن نزیکترن |<ref>{{Citation |title=Objects in Mirror (2013) - IMDb |date=6 August 2015 |url=https://www.imdb.com/title/tt3421354/ |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> |- |2016 |''نەفەس'' |<ref>{{Citation |title=Breath (2016) - IMDb |date=9 November 2016 |url=https://www.imdb.com/title/tt6272704/ |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> |- |2019 |''[[ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو]]'' |<ref>{{Citation |title=When the Moon Was Full (2019) - IMDb |date=5 June 2019 |url=https://www.imdb.com/title/tt9817018/ |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> |- |2021 |''ئەبلەغ'' |<ref>{{Citation |title=Ablagh (2021) - IMDb |date=February 2021 |url=https://www.imdb.com/title/tt13982026/ |access-date=2021-08-22 |language=en-US}}</ref> |} === تۆڕی پەخشی ماڵەوە === {| class="wikitable sortable" !ساڵ !ناونیشان !سەکۆ !{{Tooltip|سەرچاوە|سەرچاوە}} |- |2025 |''سووشوون'' |شیدا |<ref>{{Cite news|title=بهنوش طباطبایی به عنوان اولین بازیگر سریال ''سووشون'' انتخاب شد|url=https://www.mojnews.com/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-6/386649-%D8%A8%D9%87%D9%86%D9%88%D8%B4-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%8BD9%88%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%88%D9%88%D8%B4%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%AF|access-date=2021-08-22|website=خبرگزاری موج|language=fa}}</ref> |- |2025–2026 |[[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|کازیوەی خومار]] |شیدا |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" !ساڵ !فێستیڤاڵ !بەش !بەرهەم !ئەنجام !خەڵات !سەرچاوە |- |2013 |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شانگهایی [[چین]] |خەڵاتی بەهرە نوێییەکانی ئاسیا | rowspan="2" |کەلوپەلەکانی ناو ئاوێنە لەوەی دەبینرێن نزیکترن | {{nom}} | | |- | rowspan="2" |2015 |فێستیڤاڵی فیلمی کرتێلی ژنانی [[فەڕەنسا]] |باشترین دەرهێنەری | {{won}} | | |- |فێستیڤاڵی فیلمی ڤالاکۆلومسکی ڕوبژی [[ڕووسیا]] |خەڵاتی تایبەتی دەستەی داوەران | rowspan="2" |شیاری ١٤٣ | {{won}} | |<ref>{{Cite web |date=۳۰ آبان ۱۳۹۴ |url=https://www.borna.news/fa/tiny/news-341634 |access-date=۱ اسفند ۱۴۰۰ |website=خبرگزاری برنا |language=fa |title=«شیار ۱۴۳» جایزه هیئت داوران جشنواره فیلم روسیه را دریافت کرد}}</ref> |- | rowspan="3" |2016 |فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی داکای [[بەنگلادێش]] |باشترین فیلمسازانی ژن | {{won}} | | |- |فێستیڤاڵی فیلمی شەوە ڕەشەکانی تالینی [[ئیستۆنیا|ئەستۆنیا]] |باشترین دەرهێنەری | rowspan="3" |نەفەس | {{won}} |خەڵاتی دەستەی داوەران | |- | rowspan="2" |دەیەمین جەژنی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەماییی ئێران |باشترین دەرهێنەری | {{nom}} | rowspan="2" | | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=۱۵ شهریور ۱۳۹۵ |url=https://www.aecinema.ir/1395/06/15/نامزدهای-دریافت-تندیس-دهمین-جشن-منتقد-2/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922055059/https://www.aecinema.ir/1395/06/15/%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%AA%D9%8DA%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%AF%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D9%82%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%AF-2/ |archive-date=۲۲ سپتامبر ۲۰۲۲ |access-date=۱ اسفند ۱۴۰۰ |website=سایت خبری هنر و تجربه |language=fa |title=نامزدهای دریافت تندیس دهمین جشن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران اعلام شدند |url-status=dead}}</ref> |- |باشترین سیناریۆ | {{nom}} |- |2017 |فێستیڤاڵی فیلمی ژنانی ڤانکۆڤەری [[کەنەدا]] |باشترین دەرهێنەری |نەفەس | {{won}} | | |- | rowspan="4" |2019 | rowspan="3" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|سی و حەوتەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |باشترین دەرهێنەری | rowspan="8" |''[[ئەو شەوەی کە مانگ پڕ بوو]]'' | {{won}} | rowspan="3" |سیمورغی بلورین | rowspan="3" |<ref>{{Cite web |date=۲۲ بهمن ۱۳۹۷ |url=https://www.asriran.com/fa/news/653667/برندگان-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر-37-شبی-که-ماه-کامل-شد-سیمرغ‌ها-را-برد-متری-شیش-و-نیم-آراء-مردمی-را-عکس |access-date=2023-12-08 |website=عصر ایران |title=برندگان سیمرغ جشنواره فیلم فجر 37 / «شبی که ماه کامل شد» سیمرغ‌ها را برد، «متری شیش و نیم» آراء مردمی را (+عکس)}}</ref> |- |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە | {{nom}} |- |باشترین سیناریۆ | {{nom}} |- |بیست و یەکەمین جەژنی سینەمای ئێران |باشترین دەرهێنەری | {{nom}} |تەندیسی ماڵی سینەما | |- | rowspan="3" |2019 | rowspan="3" |فێستیڤاڵی فیلمی شەوە ڕەشەکانی تالینی [[ئیستۆنیا|ئەستۆنیا]] |باشترین فیلم | {{nom}} |خەڵاتی گەورە | rowspan="3" | |- |باشترین دەرهێنەری | {{nom}} | |- |خەڵاتی بینەران | {{won}} | |- | rowspan="4" |2020 | rowspan="2" |بیستەمین جەژنی حافز |باشترین دەرهێنەری | {{nom}} | rowspan="2" |تەندیسی حافز | rowspan="2" | |- |باشترین سیناریۆ | {{won}} |- | rowspan="2" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|سی و نۆیەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |باشترین دەرهێنەری | rowspan="2" |ئەبلەغ | {{nom}} | rowspan="2" |سیمورغی بلورین | rowspan="2" |<ref name="گزارش نامزدها و برندگان جشنواره فجر 99">[https://vesaleh.com/festival-fajr-film-99/ گزارش کامل نامزدها و برندگان جشنواره فجر 99]{{dead link}}</ref> |- |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە | {{won}} |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=3492802}} == سەرچاوەکان == <references /> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئێران|ژن|فیلم|نووسین}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٠]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:سیناریۆنووسانی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلم بە زمانی فارسی]] iwr02anqd8przdd5lhc488yifluau92 0 304327 1675281 1674030 2026-09-25T20:14:37Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675281 wikitext text/x-wiki {{Short description|ڕۆماننووسی ئێرانی}} {{Infobox person|name=فەتانە حاج سەیدجەوادی|image=Fattaneh Haj Seyed Javadi.jpg|alt=|caption=|birth_name=|birth_date=1945|birth_place=[[کازیروون]]، [[پارێزگای فارس|فارس]]، [[ئێران]]|death_date=|death_place=|other_names=پەروین<ref>{{Cite web |date=2007-05-10 |title=ادبیات عامه پسند: با کلاس ها |url=https://www.hamshahrionline.ir/news/21664/%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%B3%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%B3-%D9%87%D8%A7 |access-date=2025-10-28 |website=همشهری آنلاین |language=fa}}</ref>|occupation=|years_active=|known_for=[[کازیوەی خومار (ڕۆمان)|کازیوەی خومار]]|notable_works=}} '''فەتانە حاج سەیدجەوادی''' ({{langx|fa|فتانه حاج‌سیدجوادی}}؛ لەدایکبووی ١٩٤٥) [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{cite web |url=http://www.suhrkamp.de/autoren/fattaneh_haj_seyed_javadi_1714.html |language=German |title=Fattaneh Haj Seyed Javadi |publisher=Suhrkamp / Insel |accessdate=21 March 2015}}</ref><ref>{{cite web |author=Nazila Fathi |date=29 June 2005 |url=https://www.nytimes.com/2005/06/29/books/29wome.html?_r=0 |work=New York Times |language= |title=Women Writing Novels Emerge as Stars in Iran |accessdate=21 March 2015}}</ref> لە [[کازیروون]] لەدایکبووە، سەیدجەوادی لە [[تاران]] و [[ئەسفەھان]] خوێندوویەتی، و دوای ئەوە بۆ ماوەی چەندین ساڵ وانەی وتووەتەوە. لە سەرەتای دەیەی ١٩٩٠دا، ڕۆمانی «کین و ئابێل»ی جێفری ئارچەری وەرگێڕایەوە. یەکەم ڕۆمانی، ''[[کازیوەی خومار (ڕۆمان)|کازیوەی خومار]]'' کە بە [[زمانی ئەڵمانی|ئەڵمانی]] بە ناوی ''Der Morgen der Trunkenheit'' بڵاوکرایەوە، بۆ ماوەی چوار ساڵ لەسەر یەک پڕفرۆشترین پەڕتووک بوو لە [[ئێران]]<ref name="Foreign Rights">{{cite web |url=http://www.suhrkamp.de/buecher/in_the_lonesomeness_of_sleep-fattaneh_haj_seyed_javadi_17222.html?d_view=english |language= |title=Fattaneh Haj Seyed Javadi: In the Lonesomeness of Sleep |publisher=Foreign Rights |accessdate=21 March 2015}}</ref> و لە ساڵی ٢٠٠٢دا گەیشتە چاپکردنی ٢٩یەمی.<ref name="Mahloujian (2002)">{{cite web |last1=Mahloujian |first1=Azar |date=2002 |url=http://www.iranchamber.com/literature/articles/tale_of_book_iran.php |title=Phoenix From the Ashes: A Tale of the Book in Iran |publisher=Iran Chamber Society |accessdate=24 March 2015}}</ref> دواتر کۆمەڵە چیرۆکێکی کورتی نوسی: (لە گۆشەگیریی خەودا).<ref name="Foreign Rights" /> ''[[کازیوەی خومار (ڕۆمان)|کازیوەی خومار]]'' ({{langx|fa|بامداد خمار}})، چیرۆکی ژنێکی ئەشرافزادە دەگێڕێتەوە کە ھاوسەرگیری لەگەڵ دارتاشێکدا دەکات بۆ ئەوەی ڕووبەڕووی خێزانەکەی بێتەوە<ref name="Burke2010">{{cite book|last=Burke|first=Andrew|url=https://books.google.com/books?id=gEca_4iSNCUC&pg=PA75|title=Iran|date=15 September 2010|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74220-349-2|pages=75–}}</ref> و بڵاوبوونەوەی ئەم پەڕتووکە خاڵی وەرچەرخان بوو بۆ نووسەرانی ژن. یاسا توندەکانی دوای [[شۆڕشی ١٩٧٩ی ئێران|شۆڕشی ١٩٧٩]] بوونە ھۆی ئەوەی ئەو دەربڕینانەی لە ژیانی گشتیدا وەرگیراو نەبوون، بپڕژێنرێنە ناو کەسایەتییە خەیاڵییەکانەوە. [[کازیوەی خومار (ڕۆمان)|ڕۆمانی ''کازیوەی خومار''ی]] جەوادی ئاماژەی بەوە دا کە بابەتی کۆمەڵایەتی دەکرێت تەنانەت لە ناو سنوورەکانی سانسۆریشدا بنوسرێتەوە.<ref name="Khalaj (2013)">{{cite news|last1=Khalaj|first1=Monavar|title=Women in vanguard of writing about Iran|url=https://www.ft.com/content/dfedbcbe-81dd-11e2-b050-00144feabdc0|accessdate=23 March 2015|publisher=Financial Times|date=March 5, 2013|location=Tehran}}</ref> وەشانی [[ئینگلیزیی ئەمریکی|ئینگلیزیی]] پەڕتووکەکە لەژێر ناونیشانی ''The Morning After'' لەلایەن فیروز میدیا لە ساڵی ٢٠٢٢دا بڵاوکرایەوە.<ref>{{Cite web |url=https://www.firouzmedia.com/the-morning-after |access-date=August 30, 2026 |website=Firouzmedia.com |title=Persian Best-Selling Novel of All Time |url-status=live}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٤٥]] [[پۆل:ڕۆماننووسانی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] 16ko0hqpoq15zz4mei4wemcu3jhtiw2 0 304330 1675087 1674031 2026-09-25T15:35:23Z Bilalinfo 57400 /* فیلم */ 1675087 wikitext text/x-wiki {{short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٩٨)}} {{Infobox person|name=تەرلان پەروانە|image=Tarlan Parvaneh (cropped).jpg|alt=|caption=پەروانە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٤٠ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر لە ساڵی ٢٠٢٢]]|birth_name=<!-- خۆگەر جیاواز بێت لە ناو -->|birth_date={{birth date and age|1998|07|09}}|birth_place=[[شیراز]]، ئێران|death_date=|death_place=|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠٠٢–ئێستا}} '''تەرلان پەروانە''' ({{langx|fa|ترلان پروانه}}؛ لەدایکبووی ٩ی تەممووزی ١٩٩٨) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە پاڵێوراوکردن بۆ [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]] و خەڵاتی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شار. خەڵاتی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵانی بەدەستھێناوە بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''ئۆکتۆپۆس ١: ئەنکەوت سەپید'' (٢٠١١). == کاری ھونەری == تەرلان پەروانە یەکەم دەرکەوتنی سینەمایی خۆی لە ساڵی ٢٠٠٥دا بە فیلمی «چەپدەست» ئەنجامدا و لەو کاتەوە لە زیاتر لە ٦٠ پڕۆژەی سینەمایی و تەلەڤیزیۆنیدا بەشداری کردووە. تواناکانی خۆی لە فیلمی منداڵانی «ئۆکتۆپۆس» (٢٠١١) پیشاندا. بەشێک لەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە تێیاندا دەرکەوتووە بریتیین لە «خەڵاتی گەورە» (٢٠٠٤)، «لەژێر تیغ» (٢٠٠٦)، «مەلەکوت» (٢٠١٠) و «سەرزەمینی دایکم» (٢٠١٣).<ref>{{Cite web |url=https://www.entekhab.ir/fa/news/817171/ |title=Tarlan Parvaneh}} Entekhab News</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/07/19/163378/ |title=Tarlan Parvaneh}} [[ئاژانسی هەواڵی تەسنیم]]</ref><ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/%D8%AA%D8%B1%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87.p67299 |title=Tarlan Parvaneh}} Namnak News</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |٢٠٠٤ |''دوا خەون'' | |مێھرداد خۆشبەخت | |- ! rowspan="3" scope="row" |٢٠٠٦ |''چەپدەست'' |کچی سارا |ئارش مەعیریان | |- |''عاشق'' | |ئەفشین شێرکەت | |- |''نیوەی من، نیوەی تۆ'' | |وەحید نیکاھـ ئازاد | |- ! scope="row" |٢٠٠٧ |''پاپیتال'' |کچی جەلیلی |ئەردەشێر شالیلە | |- ! scope="row" |٢٠١١ |''ئۆکتۆپۆس ١: ئەنکەوت سەپید'' |ئەنکەوت سەپید |جەواد ھاشمی | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٢ |''بێ ماڵئاوایی'' |مەریەم |ئەحمەد ئەمینی | |- |''مرۆڤەکان'' | |موحسین تەوەکولی | |- ! scope="row" |٢٠١٣ |''بەخاطری پۆنە'' | |ھاتف عەلیمەردانی | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٤ |''ژیانی ھاوسەرگیریی بەڕێز مەحموودی و ھاوسەرەکەی'' |نگین مەحموودی |ڕووحوڵڵا حیجازی | |- |''مردن لە شەھریوەردا'' | |ھاتف عەلیمەردانی | |- ! scope="row" |٢٠١٥ |''شەفتی شەو'' |سارا |[[نیکی کەریمی]] | |- ! scope="row" |٢٠١٦ |''دەستەکانی سیاوەش'' | |ئەمیر ئەسکەندەری | |- ! rowspan="3" scope="row" |٢٠١٧ |''فێراری'' |گوڵنار |عەلیرەزا داوودنژاد | |- |''گەیست ٢'' |نوقرە |سائید سۆھیلی | |- |''پەریسا'' | |مەحمەدرەزا ڕەحمانی | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٨ |''جادەی کۆن'' |شەیدا |مەنیژە حیکمەت | |- |''ئەنکەوت سەپید ٢'' |ئەنکەوت سەپید |جەواد ھاشمی | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٩ |''ئەنکەوت سەپید ٣'' |ئەنکەوت سەپید |جەواد ھاشمی | |- |''مصائب شیرین ۲'' |مانا |عەلیرەزا داوودنژاد | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢٠ |''پشیلەی ڕەش'' |ڕەھا |کەریم مەحەمەد ئەمینی | |- |''بۆ ھەمیشە'' | |ئومێد ئەمین نگارشی | |- ! scope="row" |٢٠٢١ |''خەونی سۆھراب'' | |عەلی قەویتەن | |- | scope="row" |٢٠٢٢ |''عەلەفزار'' |ئیلھام |کازم دانشی | |} === زنجیرە === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |پلاتفۆرم |- ! scope="row" |٢٠١٣ |''نفوذ'' |مێھرنووش |ئارش تەمورنژاد | rowspan="3" |[[ڤی سی دی|ڤیدیۆ سی دی]] |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٩ |''ڕالی ئێرانی'' |خۆی |ئارش مەعیریان |- |''ڕەقس لەسەر شووشە'' |نگار |مەھدی گوڵستانە |- ! scope="row" |٢٠٢٠ |''ئێم شوو'' |خۆی |[[مەجید ساڵحی]] |نماوا |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢١ |''سیاوەش'' |مارال خالقی |سرووش مەحەمەدزادە |نماوا |- !''شەوەکانی مافیا'' |خۆی |سەعید ئەبوتالیب |[[فیلیمۆ]] |- ! scope="row" |٢٠٢٢–٢٠٢٣ |''باوکی ڕۆحی'' |خۆی |سەعید ئەبوتالیب |[[فیلمنێت]] |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢٤ |''گەردنبڕین'' |تناز سابتی |سامان سالوور |[[فیلمنێت]] |- |''غەریبی'' |وەحیدە |ئەمیر پورکیان |نماوا |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢٥–٢٠٢٦ |''سووشوون'' |فیردەوس |[[نێرگز ئابیار]] |نماوا |- |[[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] |مەحبوبە |[[نێرگز ئابیار]] |شەیدا |} == خەڵات و ڕێزلێنانەکان == * ھەڵبژێردراوی ھەمایشی «ڕۆڵی مێرمنداڵان لە پێشبردنی ئامانجەکانی شۆڕشی ئیسلامی»<ref>[http://isna.ir/fa/news/93041609371/نویسندگان-و-هنرمندان-برگزیده-حوزه-نوجوان برگزیده همایش «نقش نوجوانان در پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی»]</ref> * وەرگرتنی پەڕوانەی زێڕین لە بیست و پێنجەمین فێستیڤاڵی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵانی [[ئەسفەھان|ئیسفەھان]] (لە ساڵی ٢٠١١دا)<ref>[http://www.sourehcinema.com/Festival/People/Activity.aspx?Id=138403170113&Kind=Full جشنواره‌های مربوط به ترلان پروانه]</ref> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=nm5503403}} * {{Instagram|tarlan_parvanee}} == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:ئەکتەرانی شیراز]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] b8rsfgydlzlc439hlaya96xrc4pzrmq 1675231 1675087 2026-09-25T20:02:50Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675231 wikitext text/x-wiki {{short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٩٨)}} {{Infobox person|name=تەرلان پەروانە|image=Tarlan Parvaneh (cropped).jpg|alt=|caption=پەروانە لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٤٠ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر لە ساڵی ٢٠٢٢]]|birth_name=<!-- خۆگەر جیاواز بێت لە ناو -->|birth_date={{birth date and age|1998|07|09}}|birth_place=[[شیراز]]، ئێران|death_date=|death_place=|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠٠٢–ئێستا}} '''تەرلان پەروانە''' ({{langx|fa|ترلان پروانه}}؛ لەدایکبووی ٩ی تەممووزی ١٩٩٨) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]]. چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە پاڵێوراوکردن بۆ [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]] و خەڵاتی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی شار. خەڵاتی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵانی بەدەستھێناوە بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''ئۆکتۆپۆس ١: ئەنکەوت سەپید'' (٢٠١١). == کاری ھونەری == تەرلان پەروانە یەکەم دەرکەوتنی سینەمایی خۆی لە ساڵی ٢٠٠٥دا بە فیلمی «چەپدەست» ئەنجامدا و لەو کاتەوە لە زیاتر لە ٦٠ پڕۆژەی سینەمایی و تەلەڤیزیۆنیدا بەشداری کردووە. تواناکانی خۆی لە فیلمی منداڵانی «ئۆکتۆپۆس» (٢٠١١) پیشاندا. بەشێک لەو زنجیرە تەلەڤیزیۆنییانەی کە تێیاندا دەرکەوتووە بریتیین لە «خەڵاتی گەورە» (٢٠٠٤)، «لەژێر تیغ» (٢٠٠٦)، «مەلەکوت» (٢٠١٠) و «سەرزەمینی دایکم» (٢٠١٣).<ref>{{Cite web |url=https://www.entekhab.ir/fa/news/817171/ |title=Tarlan Parvaneh}} Entekhab News</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1392/07/19/163378/ |title=Tarlan Parvaneh}} [[ئاژانسی هەواڵی تەسنیم]]</ref><ref>{{Cite web |url=https://namnak.com/%D8%AA%D8%B1%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87.p67299 |title=Tarlan Parvaneh}} Namnak News</ref> == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |٢٠٠٤ |''دوا خەون'' | |مێھرداد خۆشبەخت | |- ! rowspan="3" scope="row" |٢٠٠٦ |''چەپدەست'' |کچی سارا |ئارش مەعیریان | |- |''عاشق'' | |ئەفشین شێرکەت | |- |''نیوەی من، نیوەی تۆ'' | |وەحید نیکاھـ ئازاد | |- ! scope="row" |٢٠٠٧ |''پاپیتال'' |کچی جەلیلی |ئەردەشێر شالیلە | |- ! scope="row" |٢٠١١ |''ئۆکتۆپۆس ١: ئەنکەوت سەپید'' |ئەنکەوت سەپید |جەواد ھاشمی | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٢ |''بێ ماڵئاوایی'' |مەریەم |ئەحمەد ئەمینی | |- |''مرۆڤەکان'' | |موحسین تەوەکولی | |- ! scope="row" |٢٠١٣ |''بەخاطری پۆنە'' | |ھاتف عەلیمەردانی | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٤ |''ژیانی ھاوسەرگیریی بەڕێز مەحموودی و ھاوسەرەکەی'' |نگین مەحموودی |ڕووحوڵڵا حیجازی | |- |''مردن لە شەھریوەردا'' | |ھاتف عەلیمەردانی | |- ! scope="row" |٢٠١٥ |''شەفتی شەو'' |سارا |[[نیکی کەریمی]] | |- ! scope="row" |٢٠١٦ |''دەستەکانی سیاوەش'' | |ئەمیر ئەسکەندەری | |- ! rowspan="3" scope="row" |٢٠١٧ |''فێراری'' |گوڵنار |عەلیرەزا داوودنژاد | |- |''گەیست ٢'' |نوقرە |سائید سۆھیلی | |- |''پەریسا'' | |مەحمەدرەزا ڕەحمانی | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٨ |''جادەی کۆن'' |شەیدا |مەنیژە حیکمەت | |- |''ئەنکەوت سەپید ٢'' |ئەنکەوت سەپید |جەواد ھاشمی | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٩ |''ئەنکەوت سەپید ٣'' |ئەنکەوت سەپید |جەواد ھاشمی | |- |''مصائب شیرین ۲'' |مانا |عەلیرەزا داوودنژاد | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢٠ |''پشیلەی ڕەش'' |ڕەھا |کەریم مەحەمەد ئەمینی | |- |''بۆ ھەمیشە'' | |ئومێد ئەمین نگارشی | |- ! scope="row" |٢٠٢١ |''خەونی سۆھراب'' | |عەلی قەویتەن | |- | scope="row" |٢٠٢٢ |''عەلەفزار'' |ئیلھام |کازم دانشی | |} === زنجیرە === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |پلاتفۆرم |- ! scope="row" |٢٠١٣ |''نفوذ'' |مێھرنووش |ئارش تەمورنژاد | rowspan="3" |[[ڤی سی دی|ڤیدیۆ سی دی]] |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠١٩ |''ڕالی ئێرانی'' |خۆی |ئارش مەعیریان |- |''ڕەقس لەسەر شووشە'' |نگار |مەھدی گوڵستانە |- ! scope="row" |٢٠٢٠ |''ئێم شوو'' |خۆی |[[مەجید ساڵحی]] |نماوا |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢١ |''سیاوەش'' |مارال خالقی |سرووش مەحەمەدزادە |نماوا |- !''شەوەکانی مافیا'' |خۆی |سەعید ئەبوتالیب |[[فیلیمۆ]] |- ! scope="row" |٢٠٢٢–٢٠٢٣ |''باوکی ڕۆحی'' |خۆی |سەعید ئەبوتالیب |[[فیلمنێت]] |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢٤ |''گەردنبڕین'' |تناز سابتی |سامان سالوور |[[فیلمنێت]] |- |''غەریبی'' |وەحیدە |ئەمیر پورکیان |نماوا |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢٥–٢٠٢٦ |''سووشوون'' |فیردەوس |[[نێرگز ئابیار]] |نماوا |- |[[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)]] |مەحبوبە |[[نێرگز ئابیار]] |شەیدا |} == خەڵات و ڕێزلێنانەکان == * ھەڵبژێردراوی ھەمایشی «ڕۆڵی مێرمنداڵان لە پێشبردنی ئامانجەکانی شۆڕشی ئیسلامی»<ref>[http://isna.ir/fa/news/93041609371/نویسندگان-و-هنرمندان-برگزیده-حوزه-نوجوان برگزیده همایش «نقش نوجوانان در پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی»]</ref> * وەرگرتنی پەڕوانەی زێڕین لە بیست و پێنجەمین فێستیڤاڵی فیلمی منداڵان و مێرمنداڵانی [[ئەسفەھان|ئیسفەھان]] (لە ساڵی ٢٠١١دا)<ref>[http://www.sourehcinema.com/Festival/People/Activity.aspx?Id=138403170113&Kind=Full جشنواره‌های مربوط به ترلان پروانه]</ref> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|id=nm5503403}} * {{Instagram|tarlan_parvanee}} == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٨]] [[پۆل:ئەکتەرانی شیراز]] [[پۆل:خانمەکتەرە ئێرانییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] bfiyk1l4nzo3jd7eh4xz4y9vxgfrtri 0 304332 1675092 1674032 2026-09-25T15:39:40Z Bilalinfo 57400 /* زنجیرەی پلاتفۆرم */ 1675092 wikitext text/x-wiki {{short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٨٨)}} {{Infobox person|name=نەوید پورفەرەج|image=Bone Marrow movie press conference 2020-02-05 16.jpg|caption=پورفەرەج لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٣٨ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر لە ساڵی ٢٠٢٠]]|native_name=نوید پورفرج|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1988|04|22}}|birth_place=[[ئەراک]]، [[پارێزگای مەرکەزی|مەرکەزی]]، ئێران|nationality=|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٢–ئێستا}} '''نەوید پورفەرەج''' ({{langx|fa|نوید پورفرج}}؛ لەدایکبووی ٢٢ی نیسانی ١٩٨٨) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=https://www.salamcinama.ir/profile/nzAm/%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%AC |access-date=2021-11-15 |website=www.salamcinama.ir |title=نوید پورفرج {{!}} بیوگرافی + عکس‌های نوید پورفرج {{!}} سلام‌سینما}}</ref> زیاتر بە ڕۆڵی ئەمیر لە فیلمی ''مێگەل'' (٢٠١٨) ناسراوە کە بەھۆیەوە پاڵێوراو کرا بۆ خەڵاتەکانی سیمورغی بلورین، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]]، خەڵاتی جەژنی سینەمای ئێران و خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران. خەڵاتی باشترین ئەکتەری لە [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک|هەشتەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی دهۆک]] بەدەستھێنا بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی [[زاڵاوا|''زاڵاوا'' (٢٠٢١).]] == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |٢٠١٨ |''مێگەل'' |ئەمیر حەرەکەت |[[ھومەن سەیدی]] | |- ! scope="row" |٢٠٢٠ |''مۆخی ئێسک'' |ئەمیر بووداغی |حەمید قوربانی | |- ! scope="row" |٢٠٢١ |''[[زاڵاوا]]'' |مسعود ئەحمەدی |ئەرسەلان ئەمیری | |- ! scope="row" |٢٠٢٣ |''بارانبارین'' |بەھمەن |تۆراج ئەسڵانی | |- ! scope="row" |٢٠٢٤ |''بێ جەستە'' |مەحمود شوکووھی |مورتەزا عەلیزادە | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢٥ |''ئاسکی سەر جادە'' |عابس |ئەبولفەزل سەفاری | |- |''ساتێک لە ئەبەدیەتدا'' |وەحید |مەھدی نەورۆزیان | |-|{{TBA}} |''ڕوخ'' |شاهرۆخ |حەمید نیعمەتۆڵڵا |لە قۆناغی دوای بەرھەمھێناندا |} === زنجیرەی پلاتفۆرم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |پلاتفۆرم ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |٢٠٢١ |''ھاوڕێیەتیی دوو لایەنە'' |خۆی |[[شەھاب حسێنی]] |نماوا |بەرنامەی گفتوگۆ؛ ١ ئەڵقە |- ! scope="row" |٢٠٢٥–٢٠٢٦ |[[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|کازیوەی خومار]] |ڕەحیم دارتاش |[[نێرگز ئابیار]] |شەیدا |ڕۆڵی سەرەکی |- ! scope="row" |٢٠٢٥ |''[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]]'' |فەرووھەر |[[ھومەن سەیدی|ھۆمەن سەیدی]] |[[فیلمنێت]] |ئەکتەری میوان؛ ١ ئەڵقە |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |تۆڕ ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |٢٠١٢ |''دیوار'' |عەباسی |سیرووس موقەددەم |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی ١]] |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی؛ ڕۆڵی لاوەکی |- ! scope="row" |٢٠١٣ |''دایکایەتی'' |برای مەریەم |جەواد ئافشار |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی ٣]] |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی؛ ڕۆڵی لاوەکی |} == شانۆ == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |شانۆنامەنووس ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" |شانۆ |- ! scope="row" |٢٠٢٣ |''گۆرانیی خۆشەویستیی کچی شێت'' |تەڵا موعتەزیدی |ئاروەند دەشتئارای، مارین ڤان هۆلک |شانۆخانەی شاری تاران |- |} == خەڵات و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |بەش ! scope="col" |بەرھەمی پاڵێوراو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! scope="row" |[[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک]] |٢٠٢١ |باشترین ئەکتەری فیلمی درێژی کوردی |''[[زاڵاوا]]''|{{won}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.isna.ir/news/00061824582/%DB%B4-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%88%DA%A9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ |access-date=2024-12-04 |website=www.isna.ir |title=۴ جایزه جشنواره دهوک برای سینماگران ایران - ایسنا}}</ref> |- ! rowspan="4" scope="row" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |٢٠١٨ | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکیی لاوەکی |مێگەل|{{Nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/11/21/1653567/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%8BD8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%B4%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |access-date=2021-11-15 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=اسامی نامزدهای سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر- اخبار فرهنگی تسنیم {{!}} Tasnim}}</ref> |- |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٢٠٢٠]] |مۆخی ئێسک|{{Nom}} |<ref>{{Cite web |date=2020-02-10 |url=https://www.irna.ir/news/83670038/نامزدهای-بخش-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر-اعلام-شد |access-date=2021-11-15 |website=ایرنا |language=fa |title=نامزدهای بخش سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر اعلام شد}}</ref> |- |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٢٠٢١]] | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکی |''[[زاڵاوا]]''|{{Nom}} |<ref>{{Cite web |date=2021-02-07 |url=https://www.isna.ir/news/99111914615/اعلام-نامزدهای-سی-و-نهمین-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2021-11-15 |website=ایسنا |language=fa |title=اعلام نامزدهای سی و نهمین جشنواره فیلم فجر}}</ref> |- |٢٠٢٥ |ئاسکی سەر جادە|{{draw|دیپڵۆمی فەخری}} |<ref>{{Cite web |date=2025-02-10 |url=https://www.mehrnews.com/news/6375311/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87%D9%84-%D9%88%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-02-10 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=اختتامیه «فیلم فجر» ۴۳؛ سیمرغ‌ها به پرواز درآمدند}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] |٢٠١٩ | rowspan="3" |باشترین ئەکتەر – فیلمی سینەمایی |مێگەل|{{Nom}} |<ref name=":0">{{Cite web |url=https://filcin.com/person/allawards/72791 |access-date=2021-11-15 |website=filcin.com {{!}} فیلسین |language=fa |title=همه جوایز نوید پورفرج}}</ref> |- |٢٠٢٤ |بێ جەستە|{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2024-11-20 |url=https://www.mehrnews.com/news/6293940/%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-20 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=کدام آثار سینمایی نامزد تندیس حافظ شدند؟}}</ref> |- |٢٠٢٥ |ئاسکی سەر جادە|{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2025-12-17 |url=https://www.isna.ir/news/1404092617770/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-12-19 |website=ایسنا |language=fa |title=فیلم حاتمی‌کیا از رقابت «حافظ» حذف شد}}</ref> |- ! scope="row" |جەژنی سینەمای ئێران |٢٠١٩ |باشترین ئەکتەری سەرەکیی لاوەکی |مێگەل|{{Nom}} |<ref name=":0" /> |- ! scope="row" |ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران |٢٠١٨ |باشترین ئەکتەری سەرەکیی لاوەکی |مێگەل|{{Nom}} |<ref name=":0" /> |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|9621114}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]] [[پۆل:زیندووان]] 348qgbohtmfjdd3h8xk6wthr2zdv058 1675229 1675092 2026-09-25T20:02:30Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675229 wikitext text/x-wiki {{short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٨٨)}} {{Infobox person|name=نەوید پورفەرەج|image=Bone Marrow movie press conference 2020-02-05 16.jpg|caption=پورفەرەج لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٣٨ەمین فێستیڤاڵی فیلمی فەجر لە ساڵی ٢٠٢٠]]|native_name=نوید پورفرج|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1988|04|22}}|birth_place=[[ئەراک]]، [[پارێزگای مەرکەزی|مەرکەزی]]، ئێران|nationality=|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٢–ئێستا}} '''نەوید پورفەرەج''' ({{langx|fa|نوید پورفرج}}؛ لەدایکبووی ٢٢ی نیسانی ١٩٨٨) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=https://www.salamcinama.ir/profile/nzAm/%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B1%D9%81%D8%B1%D8%AC |access-date=2021-11-15 |website=www.salamcinama.ir |title=نوید پورفرج {{!}} بیوگرافی + عکس‌های نوید پورفرج {{!}} سلام‌سینما}}</ref> زیاتر بە ڕۆڵی ئەمیر لە فیلمی ''مێگەل'' (٢٠١٨) ناسراوە کە بەھۆیەوە پاڵێوراو کرا بۆ خەڵاتەکانی سیمورغی بلورین، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتی حافز]]، خەڵاتی جەژنی سینەمای ئێران و خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران. خەڵاتی باشترین ئەکتەری لە [[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک|هەشتەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی دهۆک]] بەدەستھێنا بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی [[زاڵاوا|''زاڵاوا'' (٢٠٢١).]] == فیلمۆگرافی == === فیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |٢٠١٨ |''مێگەل'' |ئەمیر حەرەکەت |[[ھومەن سەیدی]] | |- ! scope="row" |٢٠٢٠ |''مۆخی ئێسک'' |ئەمیر بووداغی |حەمید قوربانی | |- ! scope="row" |٢٠٢١ |''[[زاڵاوا]]'' |مسعود ئەحمەدی |ئەرسەلان ئەمیری | |- ! scope="row" |٢٠٢٣ |''بارانبارین'' |بەھمەن |تۆراج ئەسڵانی | |- ! scope="row" |٢٠٢٤ |''بێ جەستە'' |مەحمود شوکووھی |مورتەزا عەلیزادە | |- ! rowspan="2" scope="row" |٢٠٢٥ |''ئاسکی سەر جادە'' |عابس |ئەبولفەزل سەفاری | |- |''ساتێک لە ئەبەدیەتدا'' |وەحید |مەھدی نەورۆزیان | |-|{{TBA}} |''ڕوخ'' |شاهرۆخ |حەمید نیعمەتۆڵڵا |لە قۆناغی دوای بەرھەمھێناندا |} === زنجیرەی پلاتفۆرم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |پلاتفۆرم ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |٢٠٢١ |''ھاوڕێیەتیی دوو لایەنە'' |خۆی |[[شەھاب حسێنی]] |نماوا |بەرنامەی گفتوگۆ؛ ١ ئەڵقە |- ! scope="row" |٢٠٢٥–٢٠٢٦ |[[کازیوەی خومار (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|کازیوەی خومار]] |ڕەحیم دارتاش |[[نێرگز ئابیار]] |شەیدا |ڕۆڵی سەرەکی |- ! scope="row" |٢٠٢٥ |''[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]]'' |فەرووھەر |[[ھومەن سەیدی|ھۆمەن سەیدی]] |[[فیلمنێت]] |ئەکتەری میوان؛ ١ ئەڵقە |} === تەلەڤیزیۆن === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |ڕۆڵ ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" class="unsortable" |تۆڕ ! scope="col" class="unsortable" |تێبینییەکان |- ! scope="row" |٢٠١٢ |''دیوار'' |عەباسی |سیرووس موقەددەم |[[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی ١]] |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی؛ ڕۆڵی لاوەکی |- ! scope="row" |٢٠١٣ |''دایکایەتی'' |برای مەریەم |جەواد ئافشار |[[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی ٣]] |زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی؛ ڕۆڵی لاوەکی |} == شانۆ == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="font-size:100%" ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |ناونیشان ! scope="col" |شانۆنامەنووس ! scope="col" |دەرهێنەر ! scope="col" |شانۆ |- ! scope="row" |٢٠٢٣ |''گۆرانیی خۆشەویستیی کچی شێت'' |تەڵا موعتەزیدی |ئاروەند دەشتئارای، مارین ڤان هۆلک |شانۆخانەی شاری تاران |- |} == خەڵات و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |ساڵ ! scope="col" |بەش ! scope="col" |بەرھەمی پاڵێوراو ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|سەرچاوە|سەرچاوەکان}} |- ! scope="row" |[[فێستیڤاڵی نێونەتەوەییی فیلمی دھۆک]] |٢٠٢١ |باشترین ئەکتەری فیلمی درێژی کوردی |''[[زاڵاوا]]''|{{won}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.isna.ir/news/00061824582/%DB%B4-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%D8%B2%D9%87-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D9%87%D9%88%DA%A9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/ |access-date=2024-12-04 |website=www.isna.ir |title=۴ جایزه جشنواره دهوک برای سینماگران ایران - ایسنا}}</ref> |- ! rowspan="4" scope="row" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |٢٠١٨ | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکیی لاوەکی |مێگەل|{{Nom}} |<ref>{{Cite web |url=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1396/11/21/1653567/%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%8BD8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%B4%D8%B4%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1 |access-date=2021-11-15 |website=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim |language=fa |title=اسامی نامزدهای سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر- اخبار فرهنگی تسنیم {{!}} Tasnim}}</ref> |- |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٢٠٢٠]] |مۆخی ئێسک|{{Nom}} |<ref>{{Cite web |date=2020-02-10 |url=https://www.irna.ir/news/83670038/نامزدهای-بخش-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر-اعلام-شد |access-date=2021-11-15 |website=ایرنا |language=fa |title=نامزدهای بخش سودای سیمرغ جشنواره فیلم فجر اعلام شد}}</ref> |- |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|٢٠٢١]] | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکی |''[[زاڵاوا]]''|{{Nom}} |<ref>{{Cite web |date=2021-02-07 |url=https://www.isna.ir/news/99111914615/اعلام-نامزدهای-سی-و-نهمین-جشنواره-فیلم-فجر |access-date=2021-11-15 |website=ایسنا |language=fa |title=اعلام نامزدهای سی و نهمین جشنواره فیلم فجر}}</ref> |- |٢٠٢٥ |ئاسکی سەر جادە|{{draw|دیپڵۆمی فەخری}} |<ref>{{Cite web |date=2025-02-10 |url=https://www.mehrnews.com/news/6375311/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%87-%DA%86%D9%87%D9%84-%D9%88%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-02-10 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=اختتامیه «فیلم فجر» ۴۳؛ سیمرغ‌ها به پرواز درآمدند}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |[[خەڵاتەکانی حافز]] |٢٠١٩ | rowspan="3" |باشترین ئەکتەر – فیلمی سینەمایی |مێگەل|{{Nom}} |<ref name=":0">{{Cite web |url=https://filcin.com/person/allawards/72791 |access-date=2021-11-15 |website=filcin.com {{!}} فیلسین |language=fa |title=همه جوایز نوید پورفرج}}</ref> |- |٢٠٢٤ |بێ جەستە|{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2024-11-20 |url=https://www.mehrnews.com/news/6293940/%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B2%D8%AF-%D8%AA%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B3-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |access-date=2024-11-20 |website=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |language=fa |title=کدام آثار سینمایی نامزد تندیس حافظ شدند؟}}</ref> |- |٢٠٢٥ |ئاسکی سەر جادە|{{nom}} |<ref>{{Cite web |date=2025-12-17 |url=https://www.isna.ir/news/1404092617770/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B4%D8%AF |access-date=2025-12-19 |website=ایسنا |language=fa |title=فیلم حاتمی‌کیا از رقابت «حافظ» حذف شد}}</ref> |- ! scope="row" |جەژنی سینەمای ئێران |٢٠١٩ |باشترین ئەکتەری سەرەکیی لاوەکی |مێگەل|{{Nom}} |<ref name=":0" /> |- ! scope="row" |ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران |٢٠١٨ |باشترین ئەکتەری سەرەکیی لاوەکی |مێگەل|{{Nom}} |<ref name=":0" /> |} == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|9621114}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨٨]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە کوردەکان]] [[پۆل:زیندووان]] fpml8ftxhq8odhjohlqzk7ojc628rq7 0 304338 1675279 1674033 2026-09-25T20:14:27Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675279 wikitext text/x-wiki {{Infobox former country | native_name = {{lang|ett|𐌀𐌍𐌍𐌄𐌔𐌀𐌛}}<br>Rasenna | conventional_long_name = شارستانی ئەتروسکەکان | common_name = ئەتروسکەکان | era = [[سەردەمی ئاسن]]، [[مێژووی دێرین]] | status = [[دەوڵەت شار|دەوڵەت شارەکان]] | year_start = ٩٠٠ پ.ز | year_end = ٢٧ پ.ز | event_start = چاندنی ڤیلانۆڤا | event_end = تێکەڵبوونی کۆتا شارەکانی ئەتروسک لەگەڵ ڕۆما | p1 = چاندنی پرۆتۆ-ڤیلانۆڤا | s1 = [[کۆماری ڕۆمانی]] | currency = دراوی ئەتروسکی (لە سەدەی پێنجەمی پ.ز بەدواوە) | image_map = Etruscan civilization map.png | image_map_caption = نەخشەی شارستانیەتی ئەتروسک و دوازدە شاری یەکێتیی ئەتروسک | common_languages = [[زمانی ئەتروسکی]] | religion = فرەخوایی ئەتروسکی | legislature = یەکێتیی ئەتروسک | today = {{plainlist| * [[ئیتاڵیا]] * [[ڤاتیکان]] * [[سان مارینۆ]] * [[کورسیکا]] }} | government_type = [[دەوڵەت شار|دەوڵەت شاری]] پاشایەتی و ئەرستۆکراتی }} '''ئەتروسکەکان''' یان '''خەڵکی ئەتروسکی'''، خاوەنی '''شارستانی ئەتروسکەکان''' بوون لە ھەرێمی ئێترووریا لە [[ئیتاڵیا]]ی کۆندا؛ خاوەن زمان و [[چاند]]ێکی یەکگرتوو بوون و فیدراسیۆنێکیان لە [[دەوڵەت شار|دەوڵەت شارەکان]] پێکھێنابوو.<ref name="Potts2022">{{cite journal |last1=Potts |first1=Charlotte R. |last2=Smith |first2=Christopher J. |title=The Etruscans: Setting New Agendas |journal=Journal of Archaeological Research |year=2022 |volume=30 |issue=4 |pages=597–644 |doi=10.1007/s10814-021-09169-x |pmid=40477445 |pmc=8546786 }}</ref> دوای فراوانبوونی دەسەڵاتیان بەسەر زەوییەکانی دەوروبەریاندا، سنووری خاکەکەیان لە لووتکەی فراوانبوونیدا تەواوی ئەو ناوچانەی دەگرتەوە کە ئەمڕۆ دەکەونە [[تاسکەنی]]، ڕۆژاوای [[ئومبریا]] و باکووری [[لاتسیۆ (ئیتاڵیا)]]،<ref name="Goring2004">{{cite book |last1=Goring |first1=Elizabeth |year=2004 |title=Treasures from Tuscany: the Etruscan legacy |location=Edinburgh |publisher=National Museums Scotland Enterprises |page=13 |isbn=978-1-901663-90-7}}</ref><ref name="Leighton2004">{{cite book |last1=Leighton |first1=Robert |year=2004 |title=Tarquinia. An Etruscan City |location=London |publisher=Duckworth |page=32 |isbn=0-7156-3162-4}}</ref> ھەروەھا بەشێکی فراوان لە دۆڵی پۆ لە [[ئیمیلیا-رۆمانیا]]، باشووری ڕۆژھەڵاتی [[لۆمباردیا]]، باشووری [[ڤێنیتۆ]] و ڕۆژاوای کامپانیا.<ref name="Camporeale2004">{{cite book |editor1-last=Camporeale |editor1-first=Giovannangelo |title=The Etruscans Outside Etruria |location=Los Angeles |publisher=Getty Trust |year=2004 |isbn=978-0-89236-767-2}}</ref><ref name="dellafina2005">{{cite book |last1=Della Fina |first1=Giuseppe |year=2005 |title=Etruschi, la vita quotidiana |location=Rome |publisher=L'Erma di Bretschneider |page=15 |isbn=978-88-8265-333-0}}</ref> لەبارەی بنەچەی ئەتروسکەکانەوە پەڕتووک و لێکۆڵینەوەیەکی زۆر نووسراون، و کۆدەنگیی نێوان زانایانی سەردەم ئەوەیە کە ئەتروسکەکان دانیشتووی ڕەسەنی ناوخۆی نیمچەدوورگەی ئیتاڵیا بوون.<ref name="Barker2000">{{cite book |last1=Barker |first1=Graeme |last2=Rasmussen |first2=Tom |year=2000 |title=The Etruscans |location=Oxford |publisher=Blackwell |page=44 |isbn=978-0-631-22038-1}}</ref><ref name="DeGrummond2014">{{cite book |last1=De Grummond |first1=Nancy T. |year=2014 |title=A Companion to Ethnicity in the Ancient Mediterranean |editor1-last=McInerney |editor1-first=Jeremy |location=Chichester |publisher=John Wiley & Sons |pages=405–422 |doi=10.1002/9781118834312 |isbn=978-1-4443-3734-1}}</ref><ref name="Turfa2017">{{cite book |last1=Turfa |first1=Jean MacIntosh |year=2017 |title=The Peoples of Ancient Italy |editor1-last=Farney |editor1-first=Gary D. |editor2-last=Bradley |editor2-first=Gary |location=Berlin |publisher=De Gruyter |pages=637–672 |doi=10.1515/9781614513001 |isbn=978-1-61451-520-3}}</ref> کۆنترین بەڵگەی شوێنەواری لەسەر چاندێک کە بە شێوەیەکی ڕوون ئەتروسکی بێت دەگەڕێتەوە بۆ دەوروبەری ساڵی ٩٠٠ پێش زایین.<ref name="Bartoloni2012h">{{cite book |year=2012 |editor1-last=Bartoloni |editor1-first=Gilda |title=Introduzione all'Etruscologia |location=Milan |publisher=Hoepli |isbn=978-88-203-4870-0}}</ref> ئەم قۆناغە ھاوکاتە لەگەڵ چاندنی ڤیلانۆڤا لە [[سەردەمی ئاسن]]دا، کە وەک سەرەتاییترین قۆناغی شارستانیەتی ئەتروسک دەناسرێت،<ref name="Neri2012">{{cite book |title=Gli etruschi tra VIII e VII secolo a.C. nel territorio di Castelfranco Emilia (MO) |first=Diana |last=Neri |publisher=All'Insegna del Giglio |location=Florence |year=2012 |page=9 |isbn=978-88-7814-533-7}}</ref> و خۆی لە چاندنی پرۆتۆ-ڤیلانۆڤای کۆتایی [[سەردەمی بڕۆنز]]ەوە لە ھەمان ناوچەدا پەرەی سەندووە.<ref name="Moser1996">{{cite book |last1=Moser |first1=Mary E. |year=1996 |title=Etruscan Italy: Etruscan Influences on the Civilizations of Italy from Antiquity to the Modern Era |editor1-last=Hall |editor1-first=John Franklin |location=Provo, UT |publisher=Museum of Art, Brigham Young University |pages=29–43 |isbn=0-8425-2334-0}}</ref> پانتایی خاکی شارستانیەتی ئەتروسک لە دەوروبەری ساڵی ٥٠٠ پێش زایین گەیشتە بەرزترین ئاست، کەمێک دوای ئەوەی [[شانشینی ڕۆم]] گۆڕدرا بۆ [[کۆماری ڕۆمانی]].<ref name="Cary1979">{{cite book |first1=M. |last1=Cary |first2=H. H. |last2=Scullard |title=A History of Rome |edition=3rd |year=1979 |page=28 |publisher=Bedford/St. Martin's |isbn=0-312-38395-9}}</ref> لە کۆتایی سەدەی چوارەمی پێش زایینەوە، دەسەڵاتیان لە کاتی شەڕەکانی نێوان ڕۆم و ئەتروسکدا بەرەو کزببوون چوو و کەوتە ژێر دەسەڵاتی [[ڕۆما]]؛ لە ساڵی ٩٠ پێش زایین مافی ھاووڵاتیبوونی ڕۆمانی درا بە ئەتروسکەکان، و تا ساڵی ٢٧ پێش زایین تەواوی خاکی ئەتروسک خرایە نێو پێکھاتەی فەرمیی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم]]ەوە.<ref name="Bartoloni2012h"/> == ناو و ڕیشەناسی == [[File:Tular Rasnal 1.jpg|thumb|بەردی سنووری لە کۆرتۆنا بە نووسینی ئەتروسکی: {{lang|ett|𐌕𐌖𐌋𐌀𐌛 𐌛𐌀𐌔𐌍𐌀𐌋}} (تولار ڕاسنال)، بە واتای «سنووری گەل»]] بەپێی گێڕانەوەی مێژوونووس دیۆنیسیۆسی ھالیکارناسۆس، ئەتروسکەکان خۆیان بە ناوی '''ڕاسێننا''' (بە یۆنانی: Ῥασένنا) بانگ دەکرد، کە لە وشەی ئەتروسکیی ڕاسنا ({{lang|ett|𐌛𐌀𐌔𐌍𐌀}}) بە واتای «گەل» سەرچاوەی گرتووە. بوونی بەردەنووسەکانی وەک «تولار ڕاسنال» (سنووری گەل) و «مێخلوم ڕاسنال» (کۆمەڵگەی گەل)، سەلمێنەری بەکارھێنانی ئەم ناوەن لەلایەن خۆیانەوە.<ref name="Pallottino1975">{{cite book |last1=Pallottino |first1=Massimo |year=1975 |title=The Etruscans |location=Bloomington |publisher=Indiana University Press |page=133 |isbn=978-0-253-32001-8}}</ref> لە [[زمانی یۆنانیی کۆن]]دا، ئەتروسکەکان بە ناوی تیڕێنییەکان (Τυρρηνοί) دەناسران، و ڕۆمانییەکان لەم ناوەوە دەستەواژەی تیڕێنیا (واتە ئێترووریا) و دەریای تیڕێنییان وەرگرت.<ref name="Grummond2006">{{cite book |last1=Thomson de Grummond |first1=Nancy |date=2006-05-11 |title=Etruscan Myth, Sacred History, and Legend |pages=201–208 |location=Philadelphia |publisher=Penn Museum of Archaeology |isbn=978-1-931707-86-2}}</ref> ڕۆمانییە کۆنەکان ناوی «توسکی» (Tuscī) یان «ئیتروسکی» (Etruscī)یان بەکاردەھێنا، کە ناوی ھەرێمی [[تاسکەنی]]ی ئەمڕۆ لەو ناوە ڕۆمانییەوە وەرگیراوە. ھەندێک لە زمانەوانان پێیان وایە ڕەگی ئەم وشەیە بە واتای «قەڵا» یان «تاوەر» دێت، و ئەتروسکەکان بە مانای «تاوەرسازان» ناسراون بەھۆی دروستکردنی شارەکانیان لەسەر بەرزایی و شوێنی قایمکراو.<ref name="Bonfante2002">{{cite book |last1=Bonfante |first1=Giuliano |last2=Bonfante |first2=Larissa |year=2002 |title=The Etruscan language. An introduction |edition=Rev. |publisher=Manchester University Press |page=51 |isbn=0-7190-5540-7}}</ref> == بنەچە == === سەرچاوە دێرینەکان === لەبەر ئەوەی تێکستی ئەدەبی و مێژوویی تێروتەسەل بە زمانی ئەتروسکی نەماونەتەوە، تێگەیشتنی نوێ لە کۆمەڵگە و بنەچەی ئەوان زۆر پشت بە سەرچاوە یۆنانی و ڕۆمانییەکان دەبەستێت. نووسەرانی کۆن بۆچوونی جیاوازیان لەسەر بنەچەی ئەتروسکەکان ھەبووە. [[ھێرۆدۆت]] لە سەدەی پێنجەمی پێش زایین باسی لەوە کردووە کە بەشێک لە خەڵکی [[لیدیا]] بە سەرکردایەتیی تیڕێنۆس لە ئاسیای بچووکەوە بە کەشتی بەرەو ناوەڕاستی ئیتاڵیا کۆچیان کردووە و لەوێ نیشتەجێ بوون.<ref name="Herodotus1920">{{cite book |last1=Herodotus |year=1920 |title=The Histories |location=Cambridge |publisher=Harvard University Press |at=Book 1, Chapter 94}}</ref> لە بەرامبەردا، دیۆنیسیۆسی ھالیکارناسۆس لە سەدەی یەکەمی پێش زایین ئەم بیردۆزەی ڕەتکردەوە و ڕایگەیاند کە ئەتروسکەکان خەڵکی ڕەسەنی ناوچەکەن؛ ئەو ئاماژەی بەوە کرد کە ئەتروسکەکان لە ڕووی زمان، دابونەریت و ئایینەوە ھیچ لە لیدییەکان ناچن و خەڵکێکی زۆر کۆنی ھەر ئەو خاکەن.<ref name="Dionysius1937">{{cite book |last1=Dionysius of Halicarnassus |year=1937 |title=Roman Antiquities |location=Cambridge |publisher=Harvard University Press |at=Book 1, Chapter 30}}</ref> === بەڵگە شوێنەوارییەکان === [[File:Etruscan pendant with swastika symbols Bolsena Italy 700 BCE to 650 BCE.jpg|thumb|خشلێکی ئەتروسکی لەگەڵ نیشانەی [[سواستیکا]] لە بۆلسێنا، ٧٠٠–٦٥٠ پ.ز، مۆزەخانەی [[لووڤر]]]] لە سەردەمی نوێدا، تەواوی بەڵگە شوێنەوارییەکان پیشانی دەدەن کە ئەتروسکەکان خەڵکێکی ڕەسەنی خۆجێیی بوون و ھیچ بەڵگەیەکی کۆچکردنی بەکۆمەڵ لە ڕۆژھەڵاتەوە بۆ ئێترووریا بوونی نییە.<ref name="Barker2000"/><ref name="DeGrummond2014"/> پشکنینەکان دەریدەخەن کە چاندنی ماددی لە نێوان قۆناغی درەنگانی [[سەردەمی بڕۆنز]] و سەردەمی ئاسندا بەبێ پچڕان بەردەوام بووە، و چاندنی ڤیلانۆڤا لە دڵی ھەمان ناوچەدا گەشەی کردووە.<ref name="Moser1996"/> سەردەمی ناسراو بە «ڕۆژھەڵاتگەرایی» (Orientalizing period) کە لە سەدەی ھەشتەم و حەوتەمی پێش زایین لە ھونەری ئەتروسکدا دەرکەوت، دەرئەنجامی پەیوەندیی بازرگانی بووە لەگەڵ بازرگانانی یۆنانی و فینیقی، نەک بەھۆی کۆچی خەڵکەوە.<ref name="Burkert1992">{{cite book |last1=Burkert |first1=Walter |year=1992 |title=The Orientalizing Revolution: Near Eastern Influence on Greek Culture in the Early Archaic Age |location=London |publisher=Thames and Hudson |isbn=978-0-674-64364-2}}</ref> === جینۆمی شوێنەوارناسی === لێکۆڵینەوەیەکی گەورەی جینۆمی لە ئەیلوولی ٢٠٢١ لە گۆڤاری زانستیی ''Science Advances'' بڵاوکرایەوە کە تێیدا لەشەکڕۆمۆسۆم و دی ئێن ئەی ٤٨ کەسی سەردەمی ئاسن لە [[تاسکەنی]] و [[لاتسیۆ (ئیتاڵیا)]] (لە نێوان ٨٠٠ تا ١ پ.ز) پشکنران. ئەنجامەکان دەریانخست کە ئەتروسکەکان ڕەچەڵەکێکی ناوخۆیی و ڕەسەنیان ھەبووە و پێکھاتەی بۆماوەیی ئەوان لەگەڵ دراوسێ لاتینییەکانیان یەک بووە.<ref name="Posth2021">{{cite journal |last1=Posth |first1=Cosimo |last2=Zaro |first2=Valentina |last3=Spyrou |first3=Maria A. |date=2021-09-24 |title=The origin and legacy of the Etruscans through a 2000-year archeogenomic time transect |journal=Science Advances |volume=7 |issue=39 |pages=eabi7673 |pmid=34559560 |doi=10.1126/sciadv.abi7673 |pmc=8462907 }}</ref> ئەم ئەنجامانە بە تەواوی پشتیوانییان لە لێکۆڵینەوەیەکی پێشووتری گۆڤاری ''[[Science (journal)|Science]]'' لە ساڵی ٢٠١٩ کرد، کە تێیدا دەرکەوتبوو ئەتروسکەکان پێکھاتەیەکی بۆماوەیی ئەورووپییان ھەبووە و ھیچ ئاماژەیەکی کۆچی نوێ لە [[ئاناتۆلیا]] یان [[ڕۆژھەڵاتی نزیک]] لە بۆماوەی ئەواندا بەدی ناکرێت.<ref name="Antonio2019">{{cite journal |last1=Antonio |first1=Margaret L. |last2=Gao |first2=Ziyue |date=2019-11-08 |title=Ancient Rome: A genetic crossroads of Europe and the Mediterranean |journal=Science |volume=366 |issue=6466 |pages=708–714 |doi=10.1126/science.aay6826 |pmid=31699931 |pmc=7093155 }}</ref> == قۆناغەکانی مێژوو == شارستانیەتی ئەتروسک بە چەند قۆناغێکی سەرەکیدا تێپەڕی:<ref name="Bartoloni2012h"/> * '''سەردەمی ڤیلانۆڤا (٩٠٠–٧٢٠ پ.ز)''': قۆناغی پێکھاتنی سەرەتایی لە سەردەمی ئاسندا کە بە دروستکردنی گۆزەی خۆڵەمێشی سووتێنراوان دەناسرێتەوە. * '''سەردەمی ڕۆژھەڵاتگەرایی (٧٢٠–٥٨٠ پ.ز)''': پەرەسەندنی بازرگانی لەگەڵ یۆنانییەکان و فینیقییەکان و کاریگەریی ھونەری ڕۆژھەڵاتی ناوین. * '''سەردەمی ئەرکایک (٥٨٠–٤٨٠ پ.ز)''': لووتکەی دەسەڵات، بازرگانی، دروستکردنی دەوڵەت شارەکان و فراوانبوونی یەکێتیی ئەتروسک. * '''سەردەمی کلاسیک (٤٨٠–٣٢٠ پ.ز)''': دەستپێکی ناکۆکی و ململانێ لەگەڵ یۆنانییەکان لە باشوور و گەلی گال لە باکوور. * '''سەردەمی ھێلینیستی (٣٢٠–٢٧ پ.ز)''': قۆناغی تێکشکانی ھێزی سەربازی لە بەرامبەر ڕۆم و توانەوەی تەواوەتی لەناو کۆماری ڕۆمانیدا. == یەکێتیی ئەتروسک == [[File:0 Mars de Todi - Museo Gregoriano Etruscano (1).JPG|thumb|پەیکەری برۆنزی ناسراو بە «مارسی تۆدی»، دەوروبەری ٤٠٠ پ.ز]] ئەتروسکەکان لە چوارچێوەی یەکێتییەکی شل لە دوازدە [[دەوڵەت شار]] کۆببوونەوە کە بە «دۆدێکاپۆلیس» ناسرابوو.<ref name="Dennis1848">{{cite book |last1=Dennis |first1=George |year=1848 |title=The Cities and Cemeteries of Etruria |location=London |publisher=John Murray |pages=562–565}}</ref> شارە سەرەکییەکان بریتی بوون لە: ڤێیی، تارکوینیا، چێرڤێتێری، ڤولچی، ڤۆڵتێرا، ئارێتسیۆ، پێروجا، کۆرتۆنا، کیووسی، پۆپۆلۆنیا، ڤێتوولۆنیا و ڤۆلسینی. نوێنەرانی ئەم شارانە ساڵانە لە پەرستگای پیرۆزی ڤۆلتومنا (Fanum Voltumnae) لە نزیک شاری ڤۆلسینی کۆدەبوونەوە تا ڕێوڕەسمی ئایینی بەڕێوەببەن و پێشەوایەکی ھاوبەش بۆ کاروباری یەکێتییەکە ھەڵبژێرن.<ref name="Dennis1848"/> سەرەڕای ئەم یەکێتییە، ھەر شارێک سەربەخۆیی سیاسی و ئابووریی خۆی دەپاراست، ئەمەش لە کاتی ھێرشی دوژمناندا دەبووە ھۆی نەبوونی بەرگرییەکی یەکگرتوو. == کۆمەڵگە و ئایین == === پێکھاتەی کۆمەڵایەتی === کۆمەڵگەی ئەتروسک لە سەرەتادا سیستمی [[پاشایەتی]]ی ھەبوو و پاشاکان بە نازناوی «لوکومۆ» فەرمانڕەواییان دەکرد، بەڵام لە سەدەی شەشەمی پێش زایینەوە دەسەڵات کەوتە دەست ئەرستۆکراتەکان و سیستمێکی ھاوشێوەی [[کۆمار]] لە شارەکاندا جێگیر بوو.<ref name="Thuillier2006">{{cite book |last1=Thuillier |first1=Jean-Paul |year=2006 |title=Les Étrusques |location=Paris |publisher=Éditions du Chêne |page=142 |isbn=978-2-84277-658-9}}</ref> پێگەی ژنان لە کۆمەڵگەی ئەتروسکدا زۆر جیاواز و پێشکەوتوو بوو بەراورد بە [[یۆنانی کۆن]] و [[ڕۆمای کۆن]]؛ ژنانی ئەتروسک مافی خاوەندارێتیی سەربەخۆیان ھەبوو، ناوی خۆیان لەسەر کێلی گۆڕەکان دەنەخشێنرا، بەشدارییان لە خوان و ئاھەنگە گشتییەکاندا دەکرد و ڕێزیان لێدەگیرا، ئەمەش بووبووە ھۆی سەرسوڕمان و ھەندێک جار ڕەخنەی نووسەرانی یۆنانی و ڕۆمانی.<ref name="Briquel2007">{{cite book |last1=Briquel |first1=Dominique |year=2007 |title=Etruskerna |location=Furulund |publisher=Alhambra |isbn=978-91-88992-97-0}}</ref> === ئایین === ئایینی ئەتروسک بریتی بوو لە [[فرەخوایی]]یەکی توند کە باوەڕی وابوو ھەموو دیاردەیەکی سروشتی نیشانەیەکە لەلایەن خوداوەندەکانەوە. پێشینە و ئیرادەی خوداوەندەکان لە ڕێگەی دەروێش و فالگرەوە دەخوێندرایەوە، بەتایبەت لە ڕێگەی لێکدانەوەی بروسکە و پشکنینی جگەری ئاژەڵان کە بە «ھاروسپێکس» دەناسران.<ref name="Simon2009">{{cite book |last1=Simon |first1=Erika |date=2009-04-20 |title=The Religion of the Etruscans |location=Austin |publisher=University of Texas Press |pages=1–25 |isbn=978-0-292-70687-3}}</ref> لە دیارترین خوداوەندەکانی ئەوان: * '''تین''' یان '''تینیا''': خوداوەندی ئاسمان و باڵاترینی خوداوەندەکان (ھاوتای زئووس و یوپیتەر). * '''ئونی''': ھاوسەری تینیا و خوداوەندی باڵا (ھاوتای ھێرا و [[جوونۆ]]). * '''مێنرڤا''': خوداوەندی ژیری و پیشەگەری (کە دواتر بوو بە مینێرڤای ڕۆمانی). * '''توران''': خوداوەندی ئەوین و جوانی (ھاوتای ئافرۆدیت و ڤینوس). * '''فوڤلونس''': خوداوەندی شەراب و بووژانەوە. == ئابووری == ئابووریی ئەتروسک لەسەر سێ بنەمای سەرەکی دامەزرابوو: کشتوکاڵ، پیشەسازیی دەرھێنانی کانزاکان، و بازرگانی لە [[دەریای ناوین]]دا.<ref name="Cerchiai2012">{{cite book |last1=Cerchiai |first1=Luca |editor1-last=Bartoloni |editor1-first=Gilda |title=Introduzione all'Etruscologia |location=Milan |publisher=Hoepli |year=2012 |pages=145–150 |isbn=978-88-203-4870-0}}</ref> خاکی دەوڵەمەندی ناوچەکە بۆ بەرھەمھێنانی گەنم، زەیتوون و ترێ بەکاردەھات، و ئەتروسکەکان ئەندازیاری شارەزا بوون لە دروستکردنی کەناڵی ژێرزەمینی بۆ ئاودێری و وشککردنەوەی زۆنگاوەکان.<ref name="Haynes2000">{{cite book |last1=Haynes |first1=Sybille |title=Etruscan Civilization: A Cultural History |location=Los Angeles |publisher=J. Paul Getty Museum |year=2000 |page=210 |isbn=978-0-89236-600-2}}</ref> دەوڵەمەندیی سەرەکیی ئەوان لە دەرھێنانی [[مس]] و ئاسن بوو لە ناوچەی مۆنتێ مێتالیفێرێ و دوورگەی [[ئیلبا]]. شاری پۆپۆلۆنیا ناوەندی سەرەکیی توانەوە و دروستکردنی کەرەستەی ئاسن و برۆنز بوو. بەرھەمە کانزاییەکانی ئەتروسک بە تەواوی ناوچەکانی دەریای ناویندا بڵاودەکرانەوە و بازرگانییەکی بەرفراوانیان لەگەڵ [[کارتامۆش]]، یۆنانییەکان و [[کێلتەکان]]دا ھەبوو.<ref name="Cerchiai2012"/> == زمان و ئەلفوبێ == [[File:Perugia, Museo archeologico Nazionale dell'Umbria, cippo di Perugia.jpg|thumb|بەردەنووسی پێروجا بە زمانی ئەتروسکی، سەدەی سێیەم تا دووەمی پ.ز]] [[زمانی ئەتروسکی]] زمانێکی ناسراوی نێو خێزانی زمانە ھیندۆئەورووپییەکان نییە، بەڵکوو سەر بە خێزانی زمانە تیڕێنییەکانە کە زمانێکی دابڕاوە لە ئەورووپای کۆندا.<ref name="Rix2008">{{cite book |last1=Rix |first1=Helmut |title=The Ancient Languages of Europe |editor1-last=Woodard |editor1-first=Roger D. |publisher=Cambridge University Press |year=2008 |pages=141–164 |isbn=978-0-521-68495-8}}</ref> ئەتروسکەکان لە سەدەی ھەشتەمی پێش زاییندا ئەلفوبێی یۆنانییان لە ڕێگەی کۆلۆنییەکانی یۆنان لە باشووری ئیتاڵیا وەرگرت و گونجاندیان لەگەڵ زمانی خۆیاندا، کە بە [[ئەلفوبێی ئەتروسکی]] دەناسرێت. زۆربەی تێکستە بەجێماوەکان بریتین لە بەردەنووسی سەر کێلی گۆڕەکان و دەقی ئایینی، وەک پەڕتووکی کەتانی زاگرێب (Liber Linteus) کە دەقێکی درێژی ئایینییە لەسەر کەتان نووسراوە، لەگەڵ تابلۆی پیرگی و بەردەنووسی پێروجا. ڕۆمانییەکان ئەلفوبێی لاتینییان لە ئەلفوبێی ئەتروسکییەوە وەرگرت و پەرەیان پێدا.<ref name="Bonfante2002"/> == ھونەر و تەلارسازی == [[File:Danseurs et musiciens, tombe des léopards.jpg|thumb|فرێسکۆی گۆڕستانی پلنگەکان لە تارکوینیا، سەدەی پێنجەمی پ.ز]] ھونەری ئەتروسک بە دەرکەوتنی سروشتی، ڕەنگی پڕ لە ژیان و پەیکەرتاشیی جیاواز لە قوڕی سوورکراوە (تێراکۆتا) و برۆنز دەناسرێتەوە. گۆڕستانە کۆنەکانی ئەتروسک کە بە شێوەی ژووری نەخشێنراو لەژێر زەویدا دروست دەکران، پڕن لە [[فرێسکۆ]]ی دەوڵەمەند کە دیمەنی ڕاو، ئاھەنگگێڕان، مۆسیقا و یارییە وەرزشییەکان نیشان دەدەن.<ref name="Spivey1997">{{cite book |last1=Spivey |first1=Nigel |year=1997 |title=Etruscan Art |location=London |publisher=Thames and Hudson |isbn=978-0-500-20304-0}}</ref> لە تەلارسازیدا، ئەتروسکەکان داھێنەری کەوانی دەروازە و کۆڵەکەی شێوازی توسکانی بوون، کە دواتر کاریگەرییەکی بنەڕەتیی لەسەر تەلارسازیی [[ڕۆمای کۆن]] دانا.<ref name="Boethius1994">{{cite book |last1=Boëthius |first1=Axel |last2=Ling |first2=Roger |last3=Rasmussen |first3=Tom |year=1994 |title=Etruscan and Early Roman Architecture |location=New Haven |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-05290-9}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ڕۆمای کۆن]] * [[مێژووی ئیتاڵیا]] * [[تاسکەنی]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{DEFAULTSORT:Etruscan civilization}} {{تووڵی دەروازە|ئەورووپا|مێژوو}} [[پۆل:ئەتروسکەکان]] [[پۆل:شارستانیەتییە دێرینەکان]] [[پۆل:مێژووی دێرینی ئیتاڵیا]] [[پۆل:مێژووی ئیتاڵیا]] [[پۆل:سەردەمی ئاسن]] [[پۆل:دەوڵەت شارەکان]] [[پۆل:ویلایەتەکان و مەڵبەندەکان، ھەڵوەشانەوەی سەدەی ١ەمی پ.ز]] 735oec6dniowop0qf3esay28hagtjg4 0 304367 1675266 1674233 2026-09-25T20:11:52Z AramBot 39807 بۆت: لابردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675266 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = ڤیلهێلم کاناریس | honorific_suffix = | image = Bundesarchiv Bild 146-1979-013-43, Wilhelm Canaris.jpg | image_size = | caption = کاناریس لە ساڵی ١٩٤٠دا | order = پێنجەمین | office = سەرۆکی [[ئابڤێر]] | term_start = ١ی کانونی دووەمی ١٩٣٥ | term_end = ١٢ی شوباتی ١٩٤٤ | deputy = [[هانس ئۆستەر]] | predecessor = [[کۆنڕاد پاتسیگ]] | successor = [[گەورگ هانسن]] | birth_name = ڤیلهێلم فرانز کاناریس | birth_date = {{birth date|df=y|١٨٨٧|٠١|٠١}} | birth_place = [[ئاپلێربێک]]، دورتموند، [[پارێزگای ڤێستفالیا]]، [[شانشینی پرووسیا]]، [[ئیمپراتۆریەتیی ئەڵمانی]] | death_date = {{death date and age|df=y|١٩٤٥|٠٤|٠٩|١٨٨٧|٠١|٠١}} | death_place = کامپی دەستبەسەرکردنی فلۆسنبوورگ، [[فلۆسنبوورگ]]، [[ئەڵمانیای نازی]]<br/>{{Coord|49.734958|12.35577|display=inline|region:DE-BY_type:landmark|name=شوێنی لەسێدارەدانی ئەندامانی پیلانی ٢٠ی تەممووز}} | death_cause = لەسێدارەدان بە هەڵواسین | resting_place = | citizenship = | party = | spouse = ئێریکا ڤاگ (١٩١٩) | children = ٢ | education = ئەکادیمیای دەریاییی ئیمپراتۆریی ئەڵمانی | allegiance = [[ئیمپراتۆریەتیی ئەڵمانی]]<br />[[کۆماری ڤایمەر]]<br />[[ئەڵمانیای نازی]]<br />[[بەرەنگاربوونی ئەڵمانی بۆ نازیزم]] | branch = {{plainlist| * [[هێزی دەریاییی ئیمپراتۆریی ئەڵمانی]] * ''[[ڕایخسمارینە]]'' * ''[[کریگسمارینە]]'' }} | service_years = ١٩٠٥–١٩٤٤ | rank = ئەدمیراڵ | unit = | commands = {{plainlist| * SM U-38 * SM UC-27 * SM U-47 * SM U-34 * SM UB-128 * [[کەشتیی شلێزیەن|SMS Schlesien]] * [[قەڵای سوینەموندە]] * [[ئابڤێر]]}} | battles = {{tree list}} * [[جەنگی جیهانیی یەکەم]] ** [[شەڕی کۆرۆنێل]] ** [[شەڕی دوورگەکانی فۆڵکلاند]] ** [[شەڕی ماس ئا تیێرا]] * [[جەنگی جیھانیی دووەم]] {{tree list/end}} | mawards = [[خاچی ئاسنین]] (پۆلی یەکەم)<br>[[نیشانەی جەنگی ژێردەریایی]]<br>[[خاچی ئەڵمانی]] (زیو) }} '''ڤیلهێلم فرانز کاناریس''' (١ی کانونی دووەمی ١٨٨٧ – ٩ی نیسانی ١٩٤٥) ئەدمیراڵێکی ئەڵمانی و سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی سەربازیی ئەڵمانیا (''[[ئابڤێر]]'') بوو لە ساڵانی ١٩٣٥ تا ١٩٤٤.{{sfn|Höhne|1979|p=4}} لە سەرەتادا پشتیوانی [[ئەدۆڵف ھیتلەر|ئەدۆلف هیتلەر]] و [[پارتی نازی]] بوو، بەڵام لە دوای داگیرکردنی پۆڵەندا لە ساڵی ١٩٣٩دا، کاناریس هەڵوێستی دژبەریانەی بەرامبەر هیتلەر وەرگرت و لە سەردەمی [[جەنگی جیھانیی دووەم|جەنگی جیهانیی دووەمدا]] دەستی کرد بە ئەنجامدانی جۆرەکانی بەرەنگاریی چالاک و ناچالاک.{{sfn|Höhne|1979|p=4}} وەک سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی سەربازیی [[ئەڵمانیای نازی]]، لە پێگەیەکی بەهێزدا بوو بۆ بەشداری لە بەرەنگاربوونەوە و تێکدانی هەوڵە جەنگییەکانی نازییەکاندا. کاتێک دۆخی جەنگەکە لە دژی ئەڵمانیا شکایەوە، کاناریس و چەندین ئەفسەری تر دژایەتییە نهێنییەکانی خۆیانیان بۆ دەسەڵاتی نازییەکان بەهێزتر کرد. تا ساڵی ١٩٤٥، کارەکانی بەرەنگاربوونەوە و تێکدانی پلانەکانی لە دژی ڕژێمی نازی ئاشکرا بوون؛ لە ئەنجامدا کاناریس بە تۆمەتی «خیانەتی گەورە» لە کامپی فلۆسنبوورگدا لەسێدارە درا، ڕێک لەو کاتەی هێزەکانی هاوپەیمانان بەرەو باشووری ئەڵمانیا پێشڕەوییان دەکرد.{{sfn|Bassett|2011|pp=63–65}} == سەرچاوەکان == {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|ئەڵمانیا}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٨٨٧]] [[پۆل:مردووانی ١٩٤٥]] [[پۆل:دژە جوولەکەکان لە ئەڵمانیا]] 3x22qwzq9t9kg5np6at0smmblnqitqx 0 304371 1675302 1673863 2026-09-25T20:17:57Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675302 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox film|name=لێکۆڵەری بەڕێکەوت|image=The_Accidental_Detective-poster.jpg|alt=|caption=پۆستەری پەخشکردن لە سینەماکاندا|native_name={{Infobox Korean film name|hangul=^탐정: 더 비기닝|hanja=探偵: 더 비기닝}}|director=کیم جونگ-ھوون|producer=|writer=کیم جونگ-ھوون|screenplay=|story=|based_on=|starring=کوان سانگ-وو _ سونگ دۆنگ-ئیل|narrator=|music=|cinematography=|editing=|studio=Cree Pictures|distributor=سی جەی ئینتەرتێنمنت|released={{film date|2015|9|24|South Korea}}|runtime=١٠٤ خولەک|country={{KOR}}|language=کۆری|budget=|gross={{USD|17.6 million}}<ref>{{cite web |title=The Accidental Detective (2015) |url=https://www.the-numbers.com/movie/Accidental-Detective-The-(Korea)#tab=international |accessdate=2024-04-04 |website=The Numbers |archive-date=2024-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404075035/https://www.the-numbers.com/movie/Accidental-Detective-The-(Korea)#tab=international |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url= http://www.filmbiz.asia/news/intern-climbs-ladder-at-south-korea-box-office|title= Intern climbs ladder at South Korea box office|author= Kevin Ma|date= October 5, 2015|accessdate= October 5, 2015|work= [[Film Business Asia]]|url-status= dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20160304075012/http://www.filmbiz.asia/news/intern-climbs-ladder-at-south-korea-box-office|archive-date= March 4, 2016}}</ref>}} '''''لێکۆڵەری بەڕێکەوت''''' ({{langx|ko|탐정: 더 비기닝}}) فیلمێکی [[کۆمیدیای ئەکشن|کۆمیدیای ئاکشنی]] [[کۆریای باشوور|کۆریای باشوورە]] لە ساڵی ٢٠١٥، لە دەرھێنانی کیم جونگ-ھوونە. فیلمەکە لە ٢٤ی ئەیلوولی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە. ناوەڕۆکی سەرەکیی فیلمەکە تا ڕادەیەک لە فیلمی ''نامۆکانی ناو شەمەندەفەر'' وەرگیراوە.<ref>{{cite web |date=24 August 2015 |url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2015/09/386_185464.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925091011/https://www.koreatimes.co.kr/www/news/culture/2015/09/386_185464.html |archive-date=25 September 2015 |website=[[The Korea Times]] |title=Actor Kwon Sang-woo felt most like self in ''Accidental Detective'' |accessdate=20 September 2015 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.koreanfilm.or.kr/eng/news/news.jsp?blbdComCd=601006&seq=4234&mode=VIEW |archive-url=https://web.archive.org/web/20211203092917/http://www.koreanfilm.or.kr/jsp/news/news.jsp?blbdComCd=601006&seq=4234&mode=VIEW |archive-date=2021-12-03 |access-date=2017-04-02 |title=KWON Sang-woo and SUNG Dong-il Return for ACCIDENTAL DETECTIVE |url-status=live}}</ref> بەشێکی تری فیلمەکە بە ناوی ''لێکۆڵەری بەڕێکەوت ٢''بەرھەم ھێنراوە و لە ١٣ی حوزەیرانی ٢٠١٨ بڵاوکرایەوە. == چیرۆک == پیاوێکی ئاسایی کە خولیایی لێکۆڵینەوەی هەیە لە دۆسییە تاوانکارییەکان، بە ڕێکەوت خۆی لە ناو کێشەیەکی کوشتنی پڕ لە نهێنی دەبینێتەوە، لەگەڵ پۆلیسێکی خانەنشین بوو، دەست بە دۆزینەوەی ڕاستییەکان دەکەن، بەڵام لەگەڵ هەر هەنگاوێکدا نزیکتر دەبنەوە لە تاوانێکی گەورەتر == کاست == * کوان سانگ-وو لە ڕۆڵی کانگ دای-مان * سونگ دۆنگ-ئیل لە ڕۆڵی نۆھ تای-سو * سۆ یۆنگ-ھی لە ڕۆڵی می-ئۆک (ژنی دای-مان) * [[لی ئیل-ھوا]] لە ڕۆڵی ژنی نۆھ * پارک ھای-جون لە ڕۆڵی جون-سو * لی سونگ-جون لە ڕۆڵی کیم کۆنگ-گیو * جۆ بپک-ڕای لە ڕۆڵی لی یو-نۆ * کوان-ھیۆک لە ڕۆڵی ھان تای-ووۆنگ * یون کیۆنگ-ھۆ لە ڕۆڵی دەستگیرۆش ما == سەرچاوەکان == <references /> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb title|tt5031892|The Accidental Detective}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 1gu1p7za6g84zyz4s5ziq3bgbo3p1yn 0 304374 1675274 1674093 2026-09-25T20:13:25Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگەکانی {{[[داڕێژە:بێسەرچاوە|بێسەرچاوە]]}}، {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} و {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675274 wikitext text/x-wiki {{سخ| نائینسایکلۆپیدیایی}} {{چەند کێشەیەک| {{بێسەرچاوە|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} }} لە کۆمەڵگەی کوردیدا، دیاردەی تێکەڵکردنی زمانی کوردی لەگەڵ زمانە بیانییەکان بە شێوەیەکی نا ئاسایی پەرەی سەندووە؛ ئەمەش وا دەکات نەوە دوای نەوە بەکارهێنانی زمانی کوردیی ڕەسەن لاوازتر ببێت. ئەو کەسانەی ئەم کارە دەکەن، دەتوانرێت بەسەر دوو بەرەی سەرەکی دابەش بکرێن: '''بەرەی یەکەم: ئەوانەی بە ئاگاییەوە زمانەکە تێکەڵ دەکەن''' ئەو کەسانەی بە ئەنقەست ڕستەکانیان بە وشەی بیانی دەڕازێننەوە، هۆکارەکە لە کەموکورتیی زمانی کوردی نییە؛ چونکە کوردی زمانێکی دەوڵەمەندە و توانای دەربڕینی بیر و واتا جۆراوجۆرەکان هەیە. بەڵکو، لە هەندێک بارودۆخدا، کاتێک چەند وشەیەکی بیانی دەهێنن و تێکەڵی ئاخاوتنی خۆیان دەکەن، وا هەست دەکەن کە کەسێکی داناتر، ڕۆشنبیرتر، یان شارستانی‌ترن. ئەم ڕەفتارە لە هەندێک دۆخدا پەیوەندی بە هەستی خۆبەکەمزانین و کەمبوونی باوەڕ بە زمانی دایکییەوە هەبێت. هەر ئەم هەستەش دەتوانێت وایان لێ بکات زمانی دایکی خۆیان بە هەند وەرنەگرن و بەهای ناسنامەی زمانیی خۆیان کەم ببینن. زانینی زمانی بیانی شارەزاییەکی بەنرخە، بەڵام تێکەڵکردنی لەگەڵ زمانی ڕەسەنی خۆت نیشانەی شارەزایی نییە؛ بەڵکو دەتوانێت نیشانەی کەمبوونی باوەڕ بە زمانی دایکی بێت. دڵنیابن، ئاخاوتن و نووسین بە زمانی کوردیی ڕوون و ڕەسەن، دەتوانێت جوانی و توانای دەربڕینی زمانەکەمان زیاتر پیشان بدات. '''بەرەی دووەم: ئەوانەی بێئاگایانە زمانەکە تێکەڵ دەکەن''' ئەم بەرەیەش بەسەر دوو بەشی سەرەکی دابەش دەبێت: '''بەشی یەکەم: بەهۆی مێژووەوە''' بەهۆی مێژووی داگیرکاری و کاریگەرییە مێژووییەکان، زمانەکانی وەک عەرەبی، فارسی و تورکی لە ماوەیەکی درێژدا بە شێوەیەکی بەرچاو کاریگەریان لەسەر دامودەزگاکان، خوێندن و ئاخاوتنی ڕۆژانەی کوردی هەبووە. ئەم کاریگەرییە درێژخایەنە وای کردووە گەلێک وشەی ناڕەسەن ببنە بەشێک لە نووسین و ئاخاوتنی ڕۆژانەمان و تەنانەت وەک وشەی کوردی سەیر بکرێن، بەبێ ئەوەی هەستی پێ بکەین یان سەرچاوەی ڕاستەقینەیان بزانین. '''بەشی دووەم: بەهۆی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە''' بڵاوبوونەوەی هۆکارە نوێکانی ڕاگەیاندن و تۆڕە جیهانییەکان، بە تایبەتی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، وای کردووە وشەی ڕۆژئاوایی و ئینگلیزییەکان بە شێوەیەکی بێئاگایانە بێنە ناو نووسین و ئاخاوتنی ڕۆژانەمان. جیاوازیی ئەم بەشە لەگەڵ وشە مێژووییەکان ئەوەیە کە زۆرجار ناسینەوە و جیاکردنەوەی وشە نوێ و بیانییەکان ئاسانترە؛ چونکە بەشێکی زۆریان بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ لە میدیای نوێ و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە دێن. '''پەیامی کۆتایی''' داوام لە هەموو هاووڵاتییان ئەوەیە کە بۆ هەر وشەیەکی بیانی کە بەکاری دەهێنن، بەدوای مانا و هاوتای کوردییەکەیدا بگەڕێن؛ جا لە ڕێگەی فەرهەنگە باوەڕپێکراوەکانەوە بێت یان هۆکارە نوێیەکان، وەک زیرەکیی دەستکرد، بۆ دۆزینەوە و تێگەیشتن لە واتای وشەکە بەکاربهێنن. ئەمە دەتوانێت هێواش هێواش یارمەتیمان بدات بگەڕێینەوە سەر ڕەسەنایەتیی زمانی خۆمان. هاوکات، داواکارم لە دایک و باوکان کە منداڵەکانیان بە خۆشەویستیی نیشتمان و بەهادان بە زمانی کوردی و بەکارهێنانی وشە ڕەسەنەکان پەروەردە بکەن. زمانی کوردی یەکێکە لە گرنگترین بنەماکانی ناسنامەی نەتەوەییمان؛ با بە شانازییەوە بیپارێزین و بە نەوەکانی داهاتووشی بگەیەنین. {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 15bo9ue53p4mtftegouj5p3ktywze5q 0 304382 1675238 1674933 2026-09-25T20:04:02Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675238 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox writer | name = سویتۆنیوس | birth_name = گایۆس سویتۆنیوس ترانکویلوس | image = Suetonius etching (cropped).jpg | caption = نەخشاندنێکی سەدەی نۆزدەھەم کە سویتۆنیوس نیشان دەدات | birth_date = نز. ٦٩ی زایینی | birth_place = ھیپۆ ڕیجیۆس، باکووری ئەفریقا (عەننابەی ئێستا لە [[جەزائیر]])<ref name="auto">{{Cite book |title=Lives of the Caesars |volume=1 |author=Suetonius |translator-last=Rolfe |translator-first=J. C. |publisher=Harvard University Press |year=1997 |location=Cambridge |page=4}}</ref> | death_date = دوای نز. ١٢٢ی زایینی (لە تەمەنی نز. ٥٣ ساڵیدا) | death_place = | occupation = سکرتێر، [[مێژووناس]] | genre = [[ژیاننامە]] | subject = [[مێژوو]]، [[ژیاننامە]]، وتاربێژی | movement = سەردەمی زیوینی زمانی لاتینی | notable_works = ''[[دوازدە قەیسەرەکە]]'' }} '''گایۆس سویتۆنیوس ترانکویلوس''' (بە [[زمانی لاتینی|لاتینی]]: Gaius Suetonius Tranquillus؛ نز. ٦٩ی زایینی – دوای ١٢٢ی زایینی)،<ref name="Britannica">{{cite encyclopedia |encyclopedia=[[زانیارینامەی بریتانیکا]] |url=https://www.britannica.com/biography/Suetonius |access-date=2017-05-15 |title=Suetonius |author=((The Editors of Encyclopaedia Britannica)) |publisher=Cambridge University Press}}</ref> کە زیاتر بە '''سویتۆنیوس''' ناسراوە، [[مێژووناس]]ێکی ڕۆمانی بوو کە لە سەرەتای سەردەمی ئیمپراتۆریی [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم]]دا ژیاوە و نووسیویەتی. بەناوبانگترین بەرھەمی ڕزگاربووی بریتییە لە پەڕتووکی ''De vita Caesarum'' (ژیانی قەیسەرەکان) کە بە ''[[دوازدە قەیسەرەکە]]'' دەناسرێت؛ زنجیرە ژیاننامەیەکە باس لە ١٢ فەرمانڕەوای یەک لە دوای یەکی ڕۆم دەکات، لە [[جولیوس سێزار]]ەوە تا [[دۆمیتیان]]. بەرھەمەکانی تری سویتۆنیوس باسیان لە ژیانی ڕۆژانەی ناو [[ڕۆما]]، سیاسەت، [[فەساحەت|وتاربێژی]]، و ژیانی نووسەرە دیارەکانی وەک شاعیران، مێژوونوسان و ڕێزمانزانان دەکرد. لەو پەڕتووکانە، تەنیا چەند بەشێکی کەمیان پچڕپچڕ ماونەتەوە و زۆربەیان فەوتاون. == ژیان == گایۆس سویتۆنیوس ترانکویلوس بە ئەگەری زۆرەوە لە دەوروبەری ساڵی ٦٩ی زایینیدا لەدایک بووە؛ ئەم مێژووە لە قسەکانی خۆیەوە وەرگیراوە کاتێک خۆی وەک کەسێکی گەنج لە نزیکەی ٥٧ ساڵ دوای مردنی [[نیرۆ]] وەسف دەکات. شوێنی لەدایکبوونی جێگەی ناکۆکییە، بەڵام زۆربەی زانایان پێیان وایە کە لە شاری ھیپۆ ڕیجیۆس (عەننابەی ئێستا) لەدایک بووە، کە لەو سەردەمەدا شارۆچکەیەکی بچووکی باکووری ئەفریقا بوو لە نومیدیا، لە [[جەزائیر]]ی ئەمڕۆدا.<ref name="auto" /> دڵنیایی ھەیە کە سویتۆنیوس لە بنەماڵەیەکی خاوەن پێگەی کۆمەڵایەتیی مامناوەندەوە ھاتووە؛ باوکی، سویتۆنیوس لایتوس،<ref>{{cite book |author=Suetonius |title=Vita Othonis |page=10}}</ref> ئەفسەرێکی سەربازی بوو لە پلەی سوارچاکەکاندا (tribunus angusticlavius) لە فەیلەقی سێزدەیەمی گێمینا (Legio XIII Gemina)، و سویتۆنیوس لەو سەردەمەدا خوێندوویەتی کە قوتابخانەکانی فەساحەت و ڕەوانبێژی لە ڕۆمادا گەشەیان کردبوو. سویتۆنیوس ھاوڕێیەکی نزیکی سیناتۆر و نامەنووس پلینیی گەنجتر بوو. پلینی بەم شێوەیە وەسفی دەکات: «کەسێکی ھێمن و خوێنەر، پیاوێک کە خۆی بۆ نووسین تەرخان کردووە». پلینی یارمەتیی دا موڵکێکی بچووک بکڕێت و لەلای ئیمپراتۆر [[تراجان]] تکای بۆ کرد تاوەکوو لێخۆشبوونی باجی پێ بدات (ئەو لێخۆشبوونەی بەپێی یاسای ''ius trium liberorum'' بە باوکی سێ منداڵ دەدرا)، چونکە سەرەڕای ھاوسەرگیرییەکەی، منداڵی نەبوو؛ ئەو جۆرە لێخۆشبوونە باجییانە بە ھەزاران دانیشتووی ئیتاڵیاش دەدرا کە لەو سەردەمەدا بەشێک بوون لە ئیمپراتۆریەتەکە، کە ژمارەی دانیشتووانی ڕۆما لەو کاتەدا بە زیاتر لە ٦٠٠،٠٠٠ کەس دەخەمڵێنرا.<ref>{{cite book |author=Pliny the Younger |title=Epistulae |chapter=10.95 |chapter-url=http://attalus.org/old/pliny10b.html#95}}</ref> لە ڕێگەی پلینییەوە، سویتۆنیوس بووە جێگەی سەرنج و ڕەزامەندیی [[تراجان]] و [[ھادریان]]. لەوانەیە لە دەستەی کارگێڕیی پلینیدا خزمەتی کردبێت کاتێک پلینی حاکمی ئیمپراتۆری بوو لە بیتینیا و پۆنتۆس (باکووری ئاسیای بچووک) لە نێوان ساڵانی ١١٠ و ١١٢دا. لە سەردەمی تراجاندا، وەک سکرتێری لێکۆڵینەوەکان (a studiis) و بەڕێوەبەری ئەرشیفی ئیمپراتۆری (a bibliotecis) کاری کردووە؛ لە سەردەمی ھادریانیشدا، سویتۆنیوس بوو بە سکرتێری نامەنووسیی ئیمپراتۆر (ab epistulis).<ref>{{Cite web|title=Hippo Regius, Inscription of Suetonius - Livius|url=https://www.livius.org/pictures/algeria/annaba-hippo-regius/hippo-regius-museum-pieces/hippo-regius-inscription-of-suetonius/|access-date=2026-04-25|website=Livius.org}}</ref> بەپێی کۆمەڵە ژیاننامەی مشتومڕاوی و زۆرجار باوەڕپێنەکراوی «ھستۆریا ئۆگۆستا» (Historia Augusta)، کە زیاتر لە ١٥٠ ساڵ دوای دوازدە قەیسەرەکە نووسراوە، ھادریان دواتر سویتۆنیوسی لە پۆستەکەی دوورخستەوە، بەھۆی ئەوەی لە دەوروبەری ڤیبیا سابینای ئیمپراتۆریسەدا بە شێوازێکی زۆر ناڕەسمی و لە دەرەوەی نەریتی دەربار ھەڵسوکەوتی کردبوو. پەڕتووکی «دوازدە قەیسەرەکە» ھادریان وەک ئیمپراتۆری ڕۆما لەخۆناگرێت و ئەنجومەنی پیرانی ڕۆماش لە کاتی مردنی ھادریاندا کەمتەرخەم بوون لە پیرۆزکردنی ئەو وەک خوداوەند.<ref>{{cite encyclopedia |title=Suetonius Tranquillus, Gaius |volume=26 |encyclopedia=Encyclopædia Britannica Eleventh Edition |year=1911}}</ref><ref>{{cite book |title=Historia Augusta |author=Hadrianus |chapter-url=https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Historia_Augusta/Hadrian/1*.html#11 |chapter=11:3 |quote=Hadrian removed from office Septicius Clarus, the prefect of the guard, and Suetonius Tranquillus, the imperial secretary, and many others besides, because without his consent they had been conducting themselves toward his wife, Sabina, in a more informal fashion than the etiquette of the court demanded.}}</ref> == بەرھەمەکان == === دوازدە قەیسەرەکە === سویتۆنیوس زیاتر وەک نووسەری پەڕتووکی ''De Vita Caesarum'' لە یادەوەرییەکاندا ماوەتەوە—کە بە ناونیشانی «ژیانی قەیسەرەکان» یان ''دوازدە قەیسەرەکە'' ناسراوە—کە تاکە بەرھەمی تەواوی ماوەیەتی، جگە لە ژیاننامە کورتەکان و پارچە دەقەکانی تر. پەڕتووکی ''دوازدە قەیسەرەکە'' کە پێدەچێت لە سەردەمی ھادریاندا نووسرابێت، ژیاننامەیەکی بەکۆمەڵی یەکەمین سەرکردەکانی ئیمپراتۆریەتیی ڕۆمە، لەوانە: [[جولیوس سێزار]] (کە چەند بەشی یەکەمی دەقەکە فەوتاوە)، [[ئەگوستوس]]، [[تایبیریەس]]، [[کالیگولا]]، [[کلاودیوس]]، [[نیرۆ]]، [[گالبا]]، [[ئۆتۆ]]، ڤیتێلیوس، [[ڤێسپاسیان]]، [[تیتوس]] و [[دۆمیتیان]]. پەڕتووکەکە پێشکەش کرابوو بە ھاوڕێکەی، گایۆس سێپتیسیوس کلاروس کە لە ساڵی ١١٩دا فەرماندەی [[پاسەوانی پریتۆرین]] بوو.<ref>{{cite book |first=Leighton Durham |last=Reynolds |title=Texts and Transmission: A Survey of the Latin Classics |location=Oxford |year=1980 |publisher=[[چاپخانەی زانکۆی ئۆکسفۆرد|Clarendon Press]] |page=509 |isbn=978-0-19-814456-4}}</ref> ئەم بەرھەمە باسی ژیانی ھەر قەیسەرێک بەپێی نەخشەیەکی جێگیر دەکات: وەسفی ڕووخساری دەرەکی، پێشبینییەکان و نیشانەکان، مێژووی خێزان، وتە بەناوبانگەکان، و پاشان مێژووی ڕووداوەکان بە ڕێزبەندییەکی یەکگرتوو دەخاتە ڕوو. ھەروەھا کۆنترین تۆماری دەربارەی پەرکەم و گرژبوونی ماسوولکەکانی جولیوس سێزار لەم پەڕتووکەدا تۆمار کراوە. === بەرھەمەکانی تر === ==== ئەوانەی بەشێکیان ماونەتەوە ==== * ''De Viris Illustribus'' («دەربارەی پیاوانی ناودار»—لە بواری ئەدەبدا)، کە ئەمانە لەخۆدەگرێت: ** ''De Illustribus Grammaticis'' («ژیانی ڕێزمانزانان»؛ ٢٠ ژیاننامەی کورت کە وەک دیارە تەواون) ** ''De Claris Rhetoribus'' («ژیانی وتاربێژان»؛ ٥ ژیاننامەی کورت لە کۆی ١٦ ژیاننامەی بنەڕەتی ماونەتەوە) ** ''De Poetis'' («ژیانی شاعیران»؛ ژیانی [[ڤێرجیل]]، لەگەڵ پارچەیەک لە ژیانی تێرێنس، [[ھۆراس]] و لوکان ماونەتەوە) ** ''De Historicis'' («ژیانی مێژووناسان»؛ ژیاننامەیەکی کورتی پلینیی گەورە بۆ ئەم بەرھەمە دەگەڕێندرێتەوە) * ''Peri ton par' Hellesi paidion'' («یارییە یۆنانییەکان») * ''Peri blasphemion'' («دەستەواژەکانی سووکایەتیپێکردنی یۆنانی») دوو بەرھەمی دوایی بە زمانی یۆنانی نووسراون. وا دەردەکەوێت کە بەشێکیان لە شێوەی کورتەدەق لە فەرھەنگۆکە یۆنانییەکانی دواتردا پارێزراون. ==== بەرھەمە لەناوچووەکان ==== ئەم پێڕستەی بەرھەمە لەناوچووەکانی سویتۆنیوس لە پێشەکیی ڕۆبەرت گرەیڤز بۆ وەرگێڕانی ''دوازدە قەیسەرەکە'' وەرگیراوە:<ref>{{cite book |author=Suetonius |translator-last=Graves |translator-first=Robert |title=Suetonius: The Twelve Caesars |year=1957 |publisher=Penguin Books |location=Harmondsworth, Middlesex, England |page=7 |edition=1st}}</ref> * ''ژیاننامە پاشایەتییەکان'' * ''ژیانی سۆزانییە بەناوبانگەکان'' * ''دابونەریت و ڕەوشتی ڕۆمانی'' * ''ساڵی ڕۆمانی'' * ''فێستیڤاڵە ڕۆمانییەکان'' * ''پۆشاکی ڕۆمانی'' * ''یارییە یۆنانییەکان'' * ''فەرمانگەکانی دەوڵەت'' * ''دەربارەی کۆمارەکەی سیسرۆ'' * ''کەموکووڕییە جەستەییەکانی مرۆڤ'' * ''ڕێگاکانی ژماردنی کات'' * ''وتارێک دەربارەی سروشت'' * ''نەفرەتە یۆنانییەکان'' * ''کێشە ڕێزمانییەکان'' * ''نیشانە ڕەخنەییەکانی ناو پەڕتووکەکان'' پێشەکیی چاپی لۆب بۆ بەرھەمەکانی سویتۆنیوس، بە وەرگێڕانی جەی. سی. ڕۆڵف و پێشەکیی کەی. ئاڕ. برادلی، ئاماژە بە زانیارینامەی ''سودا'' دەکات بەم ناونیشانانەی خوارەوە: * ''دەربارەی یارییە یۆنانییەکان'' * ''دەربارەی نمایش و یارییە ڕۆمانییەکان'' * ''دەربارەی ساڵی ڕۆمانی'' * ''دەربارەی نیشانە ڕەخنەییەکان لە پەڕتووکدا'' * ''دەربارەی کۆمارەکەی سیسرۆ'' * ''دەربارەی ناو و جۆرەکانی پۆشاک'' * ''دەربارەی سووکایەتی و جنێوەکان'' * ''دەربارەی ڕۆما و دابونەریت و ڕەوشتەکانی'' ھەروەھا چەند ناونیشانێکی دیکەش دەخاتە ڕوو کە لە سودادا باسنەکراون: * ''دەربارەی سۆزانییە ناودارەکان'' * ''دەربارەی پاشاکان'' * ''دەربارەی دامەزراندنی فەرمانگەکان'' * ''دەربارەی کەموکووڕییە جەستەییەکان'' * ''دەربارەی نیشانەکانی کەشوھەوا'' * ''دەربارەی ناوی دەریا و ڕووبارەکان'' * ''دەربارەی ناوی باکان'' دوو ناونیشانی دیکەش ڕەنگە کۆکراوەی ھەندێک لەو بابەتانەی سەرەوە بن: * ''Pratum'' (تێکەڵە) * ''دەربارەی بابەتە جۆراوجۆرەکان'' === چاپەکان === چەندین وەرگێڕان و چاپی ناسراوی بەرھەمەکانی سویتۆنیوس بڵاوکراونەتەوە، لەوانە: * چاپی ڕۆبەرت گرەیڤز بە ناونیشانی ''Suetonius: The Twelve Caesars'' لە ساڵی ١٩٥٧. * چاپی لۆب (Loeb Classical Library) بە وەرگێڕانی جەی. سی. ڕۆڵف بە دوو بەرگ لە ساڵانی ١٩٩٧ و ١٩٩٨. * چاپی کتێبخانەی جیھانیی ئۆکسفۆرد (Oxford World's Classics) بە وەرگێڕانی کاترین ئێدواردز لە ساڵی ٢٠٠٨. * وەرگێڕانی دۆنا دەبلیوو. ھارلی لە ساڵی ٢٠١١. * وەرگێڕانی تۆم ھۆلاند لە ساڵی ٢٠٢٥ لەلایەن پەنگوین کلاسیکسەوە.<ref>{{cite book |author=Suetonius |title=The Lives of the Caesars |translator-last1=Holland |translator-first1=Tom |publisher=Penguin Classics |date=2025 |isbn=978-0-241-18689-3}}</ref><ref>{{Cite news |last=Creamer |first=Ella |date=2025-02-24 |title=2,000-year-old book about Roman emperors enters bestseller charts |url=https://www.theguardian.com/books/2025/feb/24/book-sex-scandals-roman-emperors-bestseller-charts-the-lives-of-the-caesars-tom-holland |access-date=2025-02-25 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[ڕۆمای کۆن]] * [[ئیمپراتۆریەتیی ڕۆم]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{DEFAULTSORT:Suetonius}} {{پۆلی کۆمنز|Suetonius}} {{تووڵی دەروازە|وێژە|ژیاننامە|مێژوو|یۆنان}} [[پۆل:لەدایکبووانی ٦٩]] [[پۆل:مردووانی سەدەی دووەم]] [[پۆل:مێژووناسانی ڕۆمای کۆن]] [[پۆل:مێژووناسانی سەدەی دووەم]] [[پۆل:مێژووناسانی زمانی لاتینی]] [[پۆل:نووسەرانی زمانی لاتینی]] [[پۆل:ڕۆمای کۆن]] [[پۆل:رۆمانی سەدەی یەکەم]] [[پۆل:ڕۆمانی سەدەی دووەم]] [[پۆل:مردووانی سەدەی ٢ەم]] [[پۆل:مێژوونووسانی سەدەی دووەم]] [[پۆل:ژیاننامەنووسانی سەردەمی ڕۆمان]] t6qr68zfhygyq5om5bnqpvp3kqe20tt 0 304388 1675237 1674935 2026-09-25T20:03:52Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675237 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox royalty | name = چونگھای<br>{{lang|ko|충혜왕}}<br>{{lang|ko|忠惠王}} | succession = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]<br />''سەردەمی یەکەم'' | reign = ١٣٣٠–١٣٣٢ | coronation = ١٣٣٠ | succession1 = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]<br />''سەردەمی دووەم'' | reign1 = ١٣٣٩–١٣٤٣ | coronation1 = ١٣٣٩ | predecessor1 = [[چونگسوکی گۆریۆ|پاشا چونگسوک]] | successor1 = [[چونگمۆکی گۆریۆ|پاشا چونگمۆک]] | spouse = * شازادە خاتوون دۆکنیۆنگ (١٣٣٠–١٣٤٤) * خاتوونی شاھانە ھوی (کۆچی دوایی: ١٣٨٠) * خاتوونی شاھانە ھوا (١٣٤٢–١٣٤٤) * شازادە خاتوون ئونچیۆن (١٣٤٠–١٣٤٣) * شازادە خاتوون گیۆنگھوا (کۆچی دوایی: ١٣٤٤) | issue = [[چونگمۆکی گۆریۆ]]<br />[[چونگجیۆنگی گۆریۆ]]<br />وانگ سۆکگی<br />شازادە خاتوون جانگنیۆنگ | full_name = * گۆریۆ: وانگ جۆنگ ({{lang|ko|왕정 / 王禎}})<br />* یوان: پۆتاشیری ({{lang|ko|부다시리 / 寶塔失里}}) | posthumous_name = * پاشای مەزن ھۆنھیۆ ({{lang|ko|헌효대왕 / 獻孝大王}}؛ لەلایەن خانەدانی گۆریۆوە)<br />* پاشا چونگھای ({{lang|ko|충혜왕 / 忠惠王}}؛ لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]ەوە) | house = [[خانەدانی وانگ|وانگ]] | dynasty = [[گۆریۆ]] | father = [[چونگسوکی گۆریۆ|پاشا چونگسوک]] | mother = [[شاژن گۆنگوۆن]] | predecessor = [[چونگسوکی گۆریۆ|پاشا چونگسوک]] | successor = [[چونگسوکی گۆریۆ|پاشا چونگسوک]] | birth_name = وانگ جۆنگ | birth_date = ٢٢ی شوباتی ١٣١٥ | birth_place = گایگیۆنگ، [[گۆریۆ]] | death_date = ٣٠ی کانوونی دووەمی ١٣٤٤ (لە تەمەنی ٢٨ ساڵیدا) | death_place = یوییانگ، [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]] | burial_place = یۆنگننگ ({{lang|ko|영릉 / 永陵}}) | religion = [[بودیزم]] }} '''چونگھای''' (٢٢ی شوباتی ١٣١٥ – ٣٠ی کانوونی دووەمی ١٣٤٤، ماوەی فەرمانڕەوایی: ١٣٣٠–١٣٣٢، ١٣٣٩–١٣٤٣)، بە ناوی کەسیی '''وانگ جۆنگ''' (بە [[ھانگول]]: 왕정؛ بە [[ھانجا]]: 王禎)، بیست و ھەشتەمین پاشای [[خانەدان|خانەدانی]] [[گۆریۆ]]ی کۆریا بوو. == ژیاننامە == لە پەڕتووکی مێژوویی ''گۆریۆسا''دا، چونگھای بەھۆی شێوازی ژیانی سەرکێش و ڕابواردنەکانی، بەتایبەت بە تاوانی ڕفاندن، دەستدرێژی و کوشتنی ژنان ناوی ماوەتەوە.<ref name="huffpost">{{Cite web |date=2016-10-13 |script-title=ko:고려 역사상 가장 왕답지 않고 기이했던 왕 이야기 |url=https://www.huffingtonpost.kr/news/articleView.html?idxno=38062 |access-date=2024-05-07 |website=HuffPost Korea |language=ko}}</ref> پاشا چونگھای کوڕی پاشا [[چونگسوکی گۆریۆ]] و [[شاژن گۆنگوۆن]] لە خێڵی ھۆنگ بوو. ھەندێک جار بە ناوە [[زمانی مەنگۆلی|مەنگۆلییەکەی]]، '''پۆتاشیری''' دەناسرێتەوە،<ref name="fan2009">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=EB4qAwAAQBAJ |title=事大與保國 ── 元明之際的中韓關係 |author=范永聰 |publisher=香港教育圖書公司 |year=2009 |isbn=9789882003019 |language=zh-hk |page=58}}</ref> کە لە ھانجای کۆریدا بە شێوەی ''پۆتاپسیلری'' ({{lang|ko|보탑실리 / 寶塔實里}}) دەنووسرێت. پاشا چونگھای لە ساڵی ١٣٢٨ گەشتی کرد بۆ [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]. لە ساڵی ١٣٣٠، پاشا چونگسوکی باوکی داوای لەسەرکارلاچوونی پێشکەش کرد، و ئیمپراتۆری یوان چونگھای ناردەوە بۆ گۆریۆ تا بچێتە سەر [[تەختی پاشا]]. بەڵام ساڵی دواتر، پاشا چونگسوک گەڕایەوە سەر تەختی پاشایەتی و چونگھایش گەڕایەوە بۆ چین. لە ساڵی ١٣٣٩ پاشا چونگسوک کۆچی دوایی کرد. دەستەیەک لە دەربارییەکان پشتیوانییان لە داوای وانگ گۆ کرد بۆ تەختی پاشایەتی، بەڵام ھەوڵی کودەتاکەیان شکستی ھێنا و دەسەڵاتی پاشا چونگھای گەڕێندرایەوە. ژنی پاشا چونگھای شازادە خاتوون دۆکنیۆنگ بوو، کە دایکی شازادە [[چونگمۆکی گۆریۆ|چونگمۆک]] بوو. پاش مردنی باوکی، چونگھای دەستدرێژی کردە سەر یەکێک لە کەنیزەکەکانی باوکی بە ناوی شازادە خاتوون گیۆنگھوا، کە ھەوڵی دابوو لە گۆریۆ ڕابکات. چونگھای شازادەکەی لەناو کۆشکدا بەند کرد. دواتر نێردراوی ئیمپراتۆریەتیی یوان سەردانی کۆشکی کرد بۆ بینینی شازادە خاتوون گیۆنگھوا، و شازادەکە لە تەواوی ڕووداوەکان ئاگاداری کردەوە.<ref name="goryeosa89">{{cite book |author=Chŏng Inji |script-title=zh:高麗史 |trans-title=History of Goryeo |language=zh-hant |date=1451 |volume=89 |url=https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&res=470509}}</ref> پاشان نێردراوەکەی یوان چونگھای دەستگیر کرد و بردی بۆ پەکین. لە سەرەتادا بەرپرسانی گۆریۆ گفتوگۆیان کرد لەسەر ئەوەی کە ئایا ڕزگاری بکەن یان نا، بەڵام زۆرێک لە بەرپرسانی دەرباری گۆریۆ بە ئەنقەست بڕیارەکەیان دواخست لەبەر ئەوەی ڕقێکی زۆریان لێی دەبووەوە.<ref name="huffpost" /> لە ئاکامدا چونگھای لە دەسەڵات لادرا،<ref name="goryeosa36">{{cite book |author=Chŏng Inji |script-title=zh:高麗史 |trans-title=History of Goryeo |language=zh-hant |date=1451 |volume=36 |url=https://ctext.org/wiki.pl?if=gb&res=470509}}</ref><ref name="mtnews">{{Cite web |url=https://news.mt.co.kr/mtview.php?no=2014061218537594424 |script-title=ko:'기황후'의 실제 주인공 충혜왕…패륜과 막장, 그 비극적 운명 - 머니투데이 |date=2014-06-14 |language=ko}}</ref> و ناچار کرا لە دەرباری ئیمپراتۆریەتیی یوان بمێنێتەوە، و کوڕەکەی چووە سەر تەختی پاشایەتیی گۆریۆ.<ref name="doopedia">{{Cite web |script-title=ko:충혜왕 |url=https://www.doopedia.co.kr/doopedia/master/master.do?_method=view&MAS_IDX=101013000861496 |access-date=2022-09-12 |website=Doopedia |language=ko}}</ref> == خێزان == * باوک: [[چونگسوکی گۆریۆ|پاشا چونگسوک]] ** باپیرە: [[چونگسۆنی گۆریۆ|پاشا چونگسۆن]] ** داپیرە: یاسۆکجین (خاتوونی ڕێزدار ئوی) * دایک: [[شاژن گۆنگوۆن|شاژن گۆنگوۆن لە خێڵی نامیانگ ھۆنگ]] ** باپیرە: ھۆنگ گیوو ** داپیرە: خاتوونی گەورەی دەوڵەتی سامھان لە خێڵی گوانگجو کیم * ھاوسەرەکان و نەوەکانیان: # شازادە خاتوون دۆکنیۆنگ لە خێڵی بۆرجیگینی یوان (ناوی کەسی: ئیرینچینپال) ## [[چونگمۆکی گۆریۆ|شازادەی جێنشین وانگ ھون (پاشا چونگمۆک)]]، ''کوڕی یەکەم'' ## شازادە خاتوون جانگنیۆنگ، ''کچی یەکەم'' # خاتوونی شاھانە ھوی لە خێڵی پاپیۆنگ یوون ## [[چونگجیۆنگی گۆریۆ|وانگ جۆ (پاشا چونگجیۆنگ)]]، ''کوڕی دووەم'' # خاتوونی شاھانە ھوا لە خێڵی نامیانگ ھۆنگ – بێ منداڵ # شازادە خاتوون ئونچیۆن لە خێڵی ئیم (لە پۆستەکەی دوورخرایەوە) ## وانگ سۆکگی، ''کوڕی سێیەم'' # شازادە خاتوون گیۆنگھوا (بایانخوتوگ؛ کۆچی دوایی: ١٣٤٤) – بێ منداڵ == لە کاری ھونەریدا == * لە زنجیرەی ساڵی ٢٠١٢ی [[سیستمی پەخشی سێئول|SBS]] بە ناوی ''باوەڕ''، لەلایەن ئۆھ ھیۆن-چۆل ڕۆڵی گێڕدراوە. * لە زنجیرەی ساڵی ٢٠١٣–٢٠١٤ی [[کۆمپانیای پەخشی مانھوا|MBC]] بە ناوی ''ئیمپراتۆر کی''، لەلایەن جوو جین-مۆ و ئان دۆ-گیوو ڕۆڵی گێڕدراوە. * لە زنجیرەی ساڵی ٢٠١٤ی [[کەی بی ئێس یەک|KBS1]] بە ناوی ''جیۆنگ دۆ-جیۆن''، لەلایەن لی دیۆک-ھی ڕۆڵی گێڕدراوە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا]] * [[گۆریۆ]] * [[تایجۆی گۆریۆ]] * [[گوانگجۆنگی گۆریۆ]] * [[مونجۆنگی گۆریۆ]] * [[سیۆنجۆنگی گۆریۆ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-hou|[[خانەدانی وانگ]]|٢٢ی شوباتی|١٣١٥|٣٠ی کانوونی دووەمی|١٣٤٤}} {{s-reg}} {{s-bef|before=[[چونگسوکی گۆریۆ|پاشا چونگسوک]]|rows=2}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٣٣٠–١٣٣٢}} {{s-aft|after=[[چونگسوکی گۆریۆ|پاشا چونگسوک]]}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٣٣٩–١٣٤٤}} {{s-aft|after=[[چونگمۆکی گۆریۆ|پاشا چونگمۆک]]}} {{s-end}} {{DEFAULTSORT:Chunghye Of Goryeo}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٣١٥]] [[پۆل:مردووانی ١٣٤٤]] [[پۆل:پاشاکانی گۆریۆ]] [[پۆل:پاشاکانی سەدەی ١٤یەمی کۆریا]] [[پۆل:پاشا بودییەکانی کۆریا]] [[پۆل:خانەدانی وانگ]] [[پۆل:خەڵکی کایسۆنگ]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٤یەم]] ek39zh25bqeii7ot3basph2a9k0r2jn 0 304399 1675072 1674506 2026-09-25T15:01:31Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1675072 wikitext text/x-wiki «'''حوسێن کوردنەژاد'''» (Houssein Kordnejad) (1954 - 2025) کوڕی دکتۆر «[[یووسف کوردنەژاد]]/ [https://fa.wikipedia.org/wiki/%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF یوسف كردنژاد]» و «شکۆفە خانمی کچی شێخ عەبدوڵای شێخ‌زادە»، بیرمەند و نووسەر و چالاكێكی سیاسی كوردە. {{کەسایەتی | ناو = حوسێن کوردنەژاد | وێنە = [[File:حوسێن كوردنەژاد.jpg|thumb|حوسێن كوردنەژاد]] | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[ورمێ]]، [[کوردستان]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = 1954 | ڕێکەوتی مردن = 2025 | شوێنی مردن = هەولێر | ھۆکاری مردن = نەخۆشی | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = پیرمام | نیشتەجێ = ورمێ، سۆئێد، هەولێر | نەتەوە = {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = ئیسلام | ھاوسەر = Agneta Barbro Standberg | یار = | منداڵەکان = میرۆ ، میلان | دایک و باوک= یووسف كوردنەژاد، شكۆفە | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = [[File:ئیمزای حوسێن كوردنەژاد.jpg|thumb|ئیمزای حوسێن كوردنەژاد]] | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان =}} === لە دایك بوون و خاوخێزان === ڕێكەوتی 6ی ئاگۆستی 1954 (15ی گەلاوێژی 1333 ک. هـ) لە گەڕەکی خەیامی شاری [[ورمێ]] لەدایک بووە. هاوینی 1984 لەگەڵ «ئاگنێتا باربرۆ ستاندبێرگ» (Agneta Barbro Standberg)، خەڵکی سۆئێد، «ئاگنێتا» کە وەرگێڕی زمانەکانی لاتین و ئەڵمانی بوو، ژیانی هاوبەشیان پێکهێنا و دوو کوڕیان بە ناوەکانی «میرۆ» و «میلان» هەیە. === پێگەی بنەماڵە === «حوسێن کوردنەژاد» لە بنەماڵەیەکی ناوداری شاری [[ورمێ]] بوو. بنەماڵەی «کوردنەژاد» لە کۆندا لە ناوچەی [[بۆکان]] هاتبوونە گوندی زمێی شاری [[شنۆ]] و دواتر چووبوونە گوندی نایبین کە لە (30) کیلۆمەتریی شاری ورمێیە و دواجار لە ناو شاری ورمێدا نیشتەجێ بوون.<ref>بەحری، ئەحمەد (2023)، یۆسف کوردنەژاد؛ ئەو پیاوەی نابێ فەرامۆش بێ، مەهاباد: نەشری بیر.</ref> ، <ref>انزلی، حسن (1384)، ارومیه در گذر زمان، ارومیه: انتشارات دستان.</ref> باپیری «حوسێن»، ناوی «حاجی میرزا دەروێش»ی کوڕی «نیعمەتوڵا» بوو کە زانایەکی ئایینی بووە. هەروەها دکتۆر «یووسف کوردنەژاد» (1995-1922)، (ناسراو بە کورد)، باوکی «حوسێن»، کەسایەتییەکی ئاکادێمیست و شاعیر بوو کە زمانی ئینگلیزی، فەڕەنسی و عەڕەبی دەزانی و بە زمانەکانی فارسی و ئازەریش شیعری نووسیوە. ئەو دکتۆرای لە ئەدەبیاتی فارسی لە زانکۆی تاران وەرگرتبوو و بەکالۆریۆسی یاسای هەر لەوێ بەدەست هێنا و، جگە لە کاری وانەبێژی، بووە پارێزەرێکی بوێر و حەقبێژ کە لە ئێراندا بێ بەرانبەر کاری بۆ زیندانیانی سیاسیی کورد دەکرد.<ref>حیرت سجادی، سید عبدالحمید (1375)، شاعران کرد پارسی گوی، تهران: نشر احسان.</ref> ، <ref>عظیمی، شریف (1386)، شرح حال و آثار یوسف کردنژاد، ماهنامه مهاباد، 5/2/1386، شماره 73.</ref> === خوێندن === «حوسێن کوردنەژاد» خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی "سوبحیی موهتەدی" و قۆناغی ناوەندی لە قوتابخانەی "فیردەوسی" لە شاری ورمێ خوێند و هەر لەوێ چووە هونەرستانی پیشەیی و قۆناغی ئامادەییشی لە دەبیرستانی "ئەلبورز" و "ئیرشاد" لە شاری تاران تەواو کرد. دوای خوێندن لە ئێران، چووە دەرەوەی وڵات. ماوەیەک لە ئیستانبۆڵ درێژەی بە خوێندن دا و دواتر چووە لەندەن و لەوێ دیپلۆمی وەرگرت. لە درێژەی خوێندندا لە وڵاتی سۆئێد بەکالۆریۆسی لە بواری جوگرافیای مرۆییدا بەدەست هێنا. لە قۆناغی خوێندنی باڵادا، ماستەرێکی لە بواری دیموگرافیادا لە زانکۆی "ئۆپساڵا" (Uppsala University) وەرگرت و ماستەری دووەمی، لە بواری گەشەی دیموکراسیدا، لە هەمان زانکۆ تەواو کرد.<ref>Kordnejad, Houssein (2008), Everyday life as restriction to political action [Master’s thesis, Uppsala University], Department of Archaeology and Ancient History.</ref>، <ref>کەریمخان، محەمەد (2026)، کاک حوسێن کوردنەژاد، نموونەی ژینێکی شکۆمەند، ڕۆژنامەی خەبات، 19/1/2026، ژماره 7140.</ref> === پسپۆڕی و زمان === جگە لە پسپۆرییە سەرەکییەکەی لە بواری جوگرافیای ئابووری، دیمۆگرافیا و دێمۆکراسی، لە بوارەکانی سیاسی، ئابووری، فەلسەفە، مێژوو، گەشەسەندن و نەخشەسازیی جوگرافیدا شارەزاییەکی قووڵی هەبوو. «حوسێن کوردنەژاد» زمانەکانی کوردی، فارسی، تورکی (ئیستانبۆڵی و ئازەری)، ئینگلیزی و سۆئێدی شارەزا بوو و بە زمانەکانی کوردی، ئینگلیزی و سۆئێدی توێژینەوە و وتاری زانستی هەبوون، هەروەها کتێبێکی لە زمانی سۆئێدییەوە کردووەتە کوردی و بەشێک لە کتێبی “Lee Kuan yew” لە ئینگلیزییەوە کردە کوردی، بەڵام بەر لە تەواوکردنی کۆچی دوایی کرد. === كار و كردە === لە ماوەی ژیانی لە دەرەوەی وڵات جگە لە کاری ئازاد کە سەختییەکی زۆری تێدا کێشاوە، ماوەیەک وەک وەرگێڕ کاری کردووە و هەروەها وەک مامۆستای بیرکاری و ئینگلیزیش وانەی گوتووەتەوە. چەند ساڵێکیش لە زیندانێکی سۆئێددا وەک چاودێری کۆمەڵایەتی چاودێری تاوانباران بووە و هەوڵی دەدا دەرفەتی نوێی ژیان بۆ زیندانیان ساز بکات.<ref>Malmberh, Bo (2025 Des 28), Minnesstund för HOUSSIN KORDNEJAD (1954 – 2025), Kista Träff - Kista Torg 7- 164 42 Kista – Stokholm. https://drive.google.com</ref> لە پەیوەندی لەگەڵ پسپۆڕییەکەیدا، چەندین ساڵ ئەندامی ئەنیستیتۆی دیراساتی داهاتووی ستۆکهۆڵم (Institute for Futures Studies) بووە. یەکێک لە ئارەزووەکانی ئەوە بوو بەشێک لە وڵاتەکەی ڕزگار ببێ و بگەڕێتەوە و خزمەتی پێ بکات. بەو ئارەزووەوە، قسەی سەر زاری ئەوە بوو کە: "هەرێمی کوردستان ناوەندی سیستەمی کوردییە و دەبێ بە هەموومان بیپارێزین." بەو ڕوانگەیەوە، لە دوای 2003 لە هەولێر کاری کردووە. لە ساڵی 2009 تا 2010 بەڕێوەبەری تەلەفزیۆنی هەولێر بووە. دواجار چووە ئەنیستیتۆی توێژینەوە و گەشەپێدانی کوردستان و لەوێ بوو بە بەرپرسی دیسکی ئابووری و چواردە ساڵ لەگەڵ سەرۆ قادر کاری توێژینەوەی لەسەر گەشەپێدانی ئابووریی هەرێمی کوردستان کرد.<ref>گۆڤاری ئەنیستیتۆی توێژینەوە و گەشەپێدان - کوردستان (IRDK) (2022)، پێشنیار بۆ سیاسەت، هەولێر: چاپخانەی تاران.</ref> هاوکات لە سەردەمی بەرپرسیارێتیی دکتۆر «عەبدولحەکیم خەسرەو» لە فەرمانگەی هەماهەنگی و بەدواداچوونی حکوومەتی هەرێمی کوردستان چەندین توێژینەوە و سیاسەتی پەیوەندیدار بە گەشەی ئابووری بۆ حکوومەت نووسیوە.<ref>خەسرۆ، عەبدولحەکیم (2025)، کۆڕیادی حوسێن کوردنەژاد، دیمانە بۆ دیکیۆمێنتیاری: زەهاوی سنجاوی، هەولێر: 28/12/2025، شێستا ترێف - ستۆکهۆڵم.</ref> لە کاتی گونجاویشدا زۆر جار لە زانکۆکانی هەرێمی کوردستان وەک خۆبەخش وانەی داوەتەوە. === ژیانی سیاسی === «حوسێن کوردنەژاد» لە تەمەنی گەنجییەوە لە ئێران چووەتە ناو کاری سیاسی و لە سەرەتای ژیانی سیاسیی خۆیدا لەگەڵ حزبە کوردییەکان کاری کردووە. دوای ئەوەی «ئیرەج»ی براگەورەکەی شەهید کرا، باوکی بڕیاری ناردنەوەی دەرەوەی دا. ساڵی ١٩٧٦ لە لەندەن، هاوتەریب لەگەڵ خوێندن، کاری سیاسی کردووە و لە چوارچێوەی "کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد" لە ئەورووپا و "ئەنجوومەنی خوێندکارانی ئێرانی" لە بریتانیا سەر بە "کۆنفیدراسیۆنی جیهانیی خوێندکاران" و "کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد" لە دەرەوەی وڵات (AKSA) کاری کردووە. لەو ماوەیەی لە لەندەن ژیا دوو جار هەوڵی تیرۆر کردنی درا. ساڵی ١٩٨٢ چووەتە فەڕانسا و بۆ ماوەی چوار ساڵ لە نووسینگەی نوێنەرایەتیی "[[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]]" درێژەی بە تێکۆشانی سیاسی داوە. دواتر لە لایەن دکتۆر «سەعید شەڕەفکەندی» داوای لێ دەکرێ کە خۆی بۆ دەفتەری سیاسیی حزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کاندید بکات بەڵام ئەوپەسەندی نەکرد. لە ساڵی ١٩٩١ لە کاتی کۆڕەوی خەڵکی باشووری کوردستان وێڕای ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ هاوکاریی گەلەکەی هاتووەتەوە کوردستان و چەندین وێنە دیکیۆمێنتی لە تاوانەکانی ڕژێمی بەعس تۆمار کردووە. بۆ جاری دووەم لە ساڵی 2003دا، دوو حەفتە دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس، بۆ خزمەت کردن بە هەرێمی کوردستان گەڕاوەتەوە. لەو ماوەیەدا زۆر کەس هاتنەوە کوردستان، بەڵام بەردەوام نەبوون، کەچی ئەو سەرەڕای مەینەتییەکی زۆر هەر مایەوە. لەو ژیانە سەختەی ئەو کاتدا دەیگوت: باوکم فێری کردووم "ئەگەر چوومە ناو کارێک تا بەری میچی شوێنەکە ڕەش نەکەم جێی نەهێڵم". [[File:حوسێن كوردنەژاد، كۆڕەوی 1991 ـ سنووری نێوان باشوور و باكووری كوردستان.jpg|thumb|حوسێن كوردنەژاد، كۆڕەوی 1991 ـ سنووری نێوان باشوور و باكووری كوردستان]] کاک حوسێن جگە لەوەی بە هۆی پێگەی بنەماڵەکەیان لەگەڵ کەسانی وەک «ئیحسان نووری پاشا»، «[[عەبدولڕەحمان قاسملوو|عەبدوڕەحمان قاسملوو]]»، «حاجی ڕەحمان ئاغای عەلیار»، «سەید عەزیز شەمزینی»، «سەید عەبدوڵا ئەفەندیی گەیلانی‌زادە»، «دکتۆر هاشم شیرازی»، «مەحموود مەردۆخ»، «ڕەحیم‌خانی شێرزاد فەیزوڵابەگی»، «شێخولئیسلام کوردستانی» و دکتۆر «حەسەنی حیسامی» دۆست بوو، دۆستی کەسایەتییە کۆمەڵایەتی، سیاسی و ئاکادێمیست و ڕووناکبیرەکانی کوردستان و وڵاتانی ڕۆژئاوایی بوو. هەروەها گرینگییەکی زۆری بە دروست‌کردنی تۆڕی پەیوەندیی نێوان دەستەبژێرە زانستی و فەرهەنگییەکانی کورد لە دەرەوە و ناوەوەی وڵات دەدا. ئەو لە مەیدانی سیاسیدا بیرێکی ئازادانە و سەربەخۆ و دوور لە ئایدۆلۆژیای هەبوو، دەیگوت: "هیچ ئایدۆلۆژیایەک جێگەی عەقڵ ناگرێتەوە و بەپێی عەقڵ چارەنووسی کورد لە مەیدانی ژیۆپۆلیتیک دایە؛ بۆیە پێویستە کورد خۆی بەهێز بکات." دژی ئەوە بوو بە پارچەکانی کوردستان بگوترێ باکوور، باشوور، ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا، چونکە پێی وابوو "ئەم وشانە سنووری فەرهەنگی لە نێوان نەتەوەکەماندا دروست دەکەن." لە دیدی ئەودا پێویست بوو کار بۆ کوردستانێکی سەربەخۆ و یەکخستنی پارچەکان بکرێت و نموونەکەشی لە شێوازی دروست‌بوونی ئەمریکا وەردەگرت کە چۆن لە ماوەی زیاتر لە سەدەیەک چەند ئیالەتێک یەکیان گرت و دواجار بوونە ئەو دەوڵەتە بەهێزە.<ref>کوردنەژاد، حوسێن (2017)، کۆنتینیۆم لە (نەخێر)ی ڕەهاوە تاکوو (بەڵێ)ی ڕەها بۆ سەربەخۆیی کوردستان، رۆژنامەی هەولێر، 21/6/2017 ژماره 2623.</ref> === بەرهەمی زانستی === «حوسێن کوردنەژاد» ئەزموونی توێژینەوەی مەیدانی لە واری گەشەسەندنی شارەکانی "ئۆپسالا"، "کۆپێنهاگ"، "تالین" و شارەکانی "هەولێر" و "سلێمانی" هەبوو. کتێبێکی بە ناوی '''''چەند دیالۆگێک دەربارەی ئابووری و سیاسەتی گەشەسەندن''''' نووسیوە.<ref>کوردنەژاد، حوسێن (2026)، چەند دیالۆگێک دەربارەی ئابووری و سیاسەتی گەشەسەندن، هەولێر: ئامازۆن.</ref> کتێبێکیشی بە ناوی '''''بازاڕ چییە؟'''''، نووسینی «ماڕش مەگنێسۆن»، لە زمانی سۆئێدییەوە کردووە بە کوردی.<ref>مەگنێسۆن، لارش (2025)، بازاڕ چییه؟، وەرگێڕانی حوسێن کوردنەژاد، دەزگای موکریانی، دهۆک: خانی.</ref> هەروەها دەیان توێژینەوە و سەدان وتاری زانستی و سیاسی نووسیوە. وێڕای نووسین، وەک بەڕێوەبەری زانستی، ڕێکخەری "کۆنفڕانسی گەشەسەندنی شاری شەقڵاوە" بووە. هەروەها، وەک جورنالیستێک لە ڕۆژنامەی هەولێر و گۆڤاری گوڵان وتاری دەنووسی<ref>کوردنەژاد، حوسێن (2025)، میللەت و تاک بەرهەمی مێژوویین، گۆڤاری گوڵان، 8ی جولای 2025.</ref> و لە سۆشیال مێدیاشدا بە بەردەوامی وتاری لە ژێر ناوی (یادداشتی ڕۆژ)دا بڵاو دەکردنەوە. === كۆچی دوایی === حوسێن كوردنەژاد شەوی ١٢/١٢/٢٠٢٥ بەهۆی نەخۆشییەوە، لە نەخۆشخانەی مەریەمانەی عەینکاوە لە شاری [[ھەولێر|هەولێر]]، کۆچی دوایی کرد. ڕۆژی 16/12/2025 لە گۆڕستانی ناودارانی شاری پیرمام بە خاک سپێردرا و تێیدا پەیامی ماتەمینی «سەرۆک [[مەسعوود بارزانی]]» خوێندرایەوە و پارێزگاری هەولێر بە نوێنەرایەتیی سەرۆکی حکوومەتی کوردستان وتارێکی پێشکەش کرد. هەورەها پرسەکەی بە بەشداری کەسایەتییە سیاسی و فەرهەنگییەکانی کورد و سۆئێدی لە ستۆکهۆڵم بەڕێوە چوو. شایانی باسە «ئەگنێتا»ی خێزانیشی دوای چەندین ساڵ نەخۆشی، دوو هەفتە دوای مردنی هاوسەرەکەی، لە شاری ئۆپسالای وڵاتی سۆئێد کۆچی دوایی کرد. === سەرچاوەكان === == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} cxgi8uukm451ixsjgblubfybxyug95z 1675233 1675072 2026-09-25T20:03:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675233 wikitext text/x-wiki «'''حوسێن کوردنەژاد'''» (Houssein Kordnejad) (1954 - 2025) کوڕی دکتۆر «[[یووسف کوردنەژاد]]/ [https://fa.wikipedia.org/wiki/%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF یوسف كردنژاد]» و «شکۆفە خانمی کچی شێخ عەبدوڵای شێخ‌زادە»، بیرمەند و نووسەر و چالاكێكی سیاسی كوردە. {{کەسایەتی | ناو = حوسێن کوردنەژاد | وێنە = [[File:حوسێن كوردنەژاد.jpg|thumb|حوسێن كوردنەژاد]] | قەبارەی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = | شوێنی لەدایکبوون = [[ورمێ]]، [[کوردستان]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = 1954 | ڕێکەوتی مردن = 2025 | شوێنی مردن = هەولێر | ھۆکاری مردن = نەخۆشی | شوێنی دۆزینەوەی تەرم = | شوێنی گۆڕ = پیرمام | نیشتەجێ = ورمێ، سۆئێد، هەولێر | نەتەوە = {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[کورد]] | ناوەکانی تر = | نەژاد = | شارومەندێتی = | ڕادەی خوێندەواری = | دایەن = | پیشە = | ساڵانی چالاکی = | خاوەنکار = | شار = | مووچە = | دارایی = | باڵا = | کێش = | ناسراو بە ھۆی = | سەرناو = | وادە = | پێشوو = | جێگر = | حیزب = | بەرانبەرەکان = | ئایین = ئیسلام | ھاوسەر = Agneta Barbro Standberg | یار = | منداڵەکان = میرۆ ، میلان | دایک و باوک= یووسف كوردنەژاد، شكۆفە | خزمەکان = | پەیوەندیەکان = | خەڵاتەکان = |واژوو = [[File:ئیمزای حوسێن كوردنەژاد.jpg|thumb|ئیمزای حوسێن كوردنەژاد]] | ماڵپەڕ = | پەراوێزەکان =}} === لە دایك بوون و خاوخێزان === ڕێكەوتی 6ی ئاگۆستی 1954 (15ی گەلاوێژی 1333 ک. هـ) لە گەڕەکی خەیامی شاری [[ورمێ]] لەدایک بووە. هاوینی 1984 لەگەڵ «ئاگنێتا باربرۆ ستاندبێرگ» (Agneta Barbro Standberg)، خەڵکی سۆئێد، «ئاگنێتا» کە وەرگێڕی زمانەکانی لاتین و ئەڵمانی بوو، ژیانی هاوبەشیان پێکهێنا و دوو کوڕیان بە ناوەکانی «میرۆ» و «میلان» هەیە. === پێگەی بنەماڵە === «حوسێن کوردنەژاد» لە بنەماڵەیەکی ناوداری شاری [[ورمێ]] بوو. بنەماڵەی «کوردنەژاد» لە کۆندا لە ناوچەی [[بۆکان]] هاتبوونە گوندی زمێی شاری [[شنۆ]] و دواتر چووبوونە گوندی نایبین کە لە (30) کیلۆمەتریی شاری ورمێیە و دواجار لە ناو شاری ورمێدا نیشتەجێ بوون.<ref>بەحری، ئەحمەد (2023)، یۆسف کوردنەژاد؛ ئەو پیاوەی نابێ فەرامۆش بێ، مەهاباد: نەشری بیر.</ref> ، <ref>انزلی، حسن (1384)، ارومیه در گذر زمان، ارومیه: انتشارات دستان.</ref> باپیری «حوسێن»، ناوی «حاجی میرزا دەروێش»ی کوڕی «نیعمەتوڵا» بوو کە زانایەکی ئایینی بووە. هەروەها دکتۆر «یووسف کوردنەژاد» (1995-1922)، (ناسراو بە کورد)، باوکی «حوسێن»، کەسایەتییەکی ئاکادێمیست و شاعیر بوو کە زمانی ئینگلیزی، فەڕەنسی و عەڕەبی دەزانی و بە زمانەکانی فارسی و ئازەریش شیعری نووسیوە. ئەو دکتۆرای لە ئەدەبیاتی فارسی لە زانکۆی تاران وەرگرتبوو و بەکالۆریۆسی یاسای هەر لەوێ بەدەست هێنا و، جگە لە کاری وانەبێژی، بووە پارێزەرێکی بوێر و حەقبێژ کە لە ئێراندا بێ بەرانبەر کاری بۆ زیندانیانی سیاسیی کورد دەکرد.<ref>حیرت سجادی، سید عبدالحمید (1375)، شاعران کرد پارسی گوی، تهران: نشر احسان.</ref> ، <ref>عظیمی، شریف (1386)، شرح حال و آثار یوسف کردنژاد، ماهنامه مهاباد، 5/2/1386، شماره 73.</ref> === خوێندن === «حوسێن کوردنەژاد» خوێندنی سەرەتایی لە قوتابخانەی "سوبحیی موهتەدی" و قۆناغی ناوەندی لە قوتابخانەی "فیردەوسی" لە شاری ورمێ خوێند و هەر لەوێ چووە هونەرستانی پیشەیی و قۆناغی ئامادەییشی لە دەبیرستانی "ئەلبورز" و "ئیرشاد" لە شاری تاران تەواو کرد. دوای خوێندن لە ئێران، چووە دەرەوەی وڵات. ماوەیەک لە ئیستانبۆڵ درێژەی بە خوێندن دا و دواتر چووە لەندەن و لەوێ دیپلۆمی وەرگرت. لە درێژەی خوێندندا لە وڵاتی سۆئێد بەکالۆریۆسی لە بواری جوگرافیای مرۆییدا بەدەست هێنا. لە قۆناغی خوێندنی باڵادا، ماستەرێکی لە بواری دیموگرافیادا لە زانکۆی "ئۆپساڵا" (Uppsala University) وەرگرت و ماستەری دووەمی، لە بواری گەشەی دیموکراسیدا، لە هەمان زانکۆ تەواو کرد.<ref>Kordnejad, Houssein (2008), Everyday life as restriction to political action [Master’s thesis, Uppsala University], Department of Archaeology and Ancient History.</ref>، <ref>کەریمخان، محەمەد (2026)، کاک حوسێن کوردنەژاد، نموونەی ژینێکی شکۆمەند، ڕۆژنامەی خەبات، 19/1/2026، ژماره 7140.</ref> === پسپۆڕی و زمان === جگە لە پسپۆرییە سەرەکییەکەی لە بواری جوگرافیای ئابووری، دیمۆگرافیا و دێمۆکراسی، لە بوارەکانی سیاسی، ئابووری، فەلسەفە، مێژوو، گەشەسەندن و نەخشەسازیی جوگرافیدا شارەزاییەکی قووڵی هەبوو. «حوسێن کوردنەژاد» زمانەکانی کوردی، فارسی، تورکی (ئیستانبۆڵی و ئازەری)، ئینگلیزی و سۆئێدی شارەزا بوو و بە زمانەکانی کوردی، ئینگلیزی و سۆئێدی توێژینەوە و وتاری زانستی هەبوون، هەروەها کتێبێکی لە زمانی سۆئێدییەوە کردووەتە کوردی و بەشێک لە کتێبی “Lee Kuan yew” لە ئینگلیزییەوە کردە کوردی، بەڵام بەر لە تەواوکردنی کۆچی دوایی کرد. === كار و كردە === لە ماوەی ژیانی لە دەرەوەی وڵات جگە لە کاری ئازاد کە سەختییەکی زۆری تێدا کێشاوە، ماوەیەک وەک وەرگێڕ کاری کردووە و هەروەها وەک مامۆستای بیرکاری و ئینگلیزیش وانەی گوتووەتەوە. چەند ساڵێکیش لە زیندانێکی سۆئێددا وەک چاودێری کۆمەڵایەتی چاودێری تاوانباران بووە و هەوڵی دەدا دەرفەتی نوێی ژیان بۆ زیندانیان ساز بکات.<ref>Malmberh, Bo (2025 Des 28), Minnesstund för HOUSSIN KORDNEJAD (1954 – 2025), Kista Träff - Kista Torg 7- 164 42 Kista – Stokholm. https://drive.google.com</ref> لە پەیوەندی لەگەڵ پسپۆڕییەکەیدا، چەندین ساڵ ئەندامی ئەنیستیتۆی دیراساتی داهاتووی ستۆکهۆڵم (Institute for Futures Studies) بووە. یەکێک لە ئارەزووەکانی ئەوە بوو بەشێک لە وڵاتەکەی ڕزگار ببێ و بگەڕێتەوە و خزمەتی پێ بکات. بەو ئارەزووەوە، قسەی سەر زاری ئەوە بوو کە: "هەرێمی کوردستان ناوەندی سیستەمی کوردییە و دەبێ بە هەموومان بیپارێزین." بەو ڕوانگەیەوە، لە دوای 2003 لە هەولێر کاری کردووە. لە ساڵی 2009 تا 2010 بەڕێوەبەری تەلەفزیۆنی هەولێر بووە. دواجار چووە ئەنیستیتۆی توێژینەوە و گەشەپێدانی کوردستان و لەوێ بوو بە بەرپرسی دیسکی ئابووری و چواردە ساڵ لەگەڵ سەرۆ قادر کاری توێژینەوەی لەسەر گەشەپێدانی ئابووریی هەرێمی کوردستان کرد.<ref>گۆڤاری ئەنیستیتۆی توێژینەوە و گەشەپێدان - کوردستان (IRDK) (2022)، پێشنیار بۆ سیاسەت، هەولێر: چاپخانەی تاران.</ref> هاوکات لە سەردەمی بەرپرسیارێتیی دکتۆر «عەبدولحەکیم خەسرەو» لە فەرمانگەی هەماهەنگی و بەدواداچوونی حکوومەتی هەرێمی کوردستان چەندین توێژینەوە و سیاسەتی پەیوەندیدار بە گەشەی ئابووری بۆ حکوومەت نووسیوە.<ref>خەسرۆ، عەبدولحەکیم (2025)، کۆڕیادی حوسێن کوردنەژاد، دیمانە بۆ دیکیۆمێنتیاری: زەهاوی سنجاوی، هەولێر: 28/12/2025، شێستا ترێف - ستۆکهۆڵم.</ref> لە کاتی گونجاویشدا زۆر جار لە زانکۆکانی هەرێمی کوردستان وەک خۆبەخش وانەی داوەتەوە. === ژیانی سیاسی === «حوسێن کوردنەژاد» لە تەمەنی گەنجییەوە لە ئێران چووەتە ناو کاری سیاسی و لە سەرەتای ژیانی سیاسیی خۆیدا لەگەڵ حزبە کوردییەکان کاری کردووە. دوای ئەوەی «ئیرەج»ی براگەورەکەی شەهید کرا، باوکی بڕیاری ناردنەوەی دەرەوەی دا. ساڵی ١٩٧٦ لە لەندەن، هاوتەریب لەگەڵ خوێندن، کاری سیاسی کردووە و لە چوارچێوەی "کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد" لە ئەورووپا و "ئەنجوومەنی خوێندکارانی ئێرانی" لە بریتانیا سەر بە "کۆنفیدراسیۆنی جیهانیی خوێندکاران" و "کۆمەڵەی خوێندکارانی کورد" لە دەرەوەی وڵات (AKSA) کاری کردووە. لەو ماوەیەی لە لەندەن ژیا دوو جار هەوڵی تیرۆر کردنی درا. ساڵی ١٩٨٢ چووەتە فەڕانسا و بۆ ماوەی چوار ساڵ لە نووسینگەی نوێنەرایەتیی "[[حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران|حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران]]" درێژەی بە تێکۆشانی سیاسی داوە. دواتر لە لایەن دکتۆر «سەعید شەڕەفکەندی» داوای لێ دەکرێ کە خۆی بۆ دەفتەری سیاسیی حزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کاندید بکات بەڵام ئەوپەسەندی نەکرد. لە ساڵی ١٩٩١ لە کاتی کۆڕەوی خەڵکی باشووری کوردستان وێڕای ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ هاوکاریی گەلەکەی هاتووەتەوە کوردستان و چەندین وێنە دیکیۆمێنتی لە تاوانەکانی ڕژێمی بەعس تۆمار کردووە. بۆ جاری دووەم لە ساڵی 2003دا، دوو حەفتە دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس، بۆ خزمەت کردن بە هەرێمی کوردستان گەڕاوەتەوە. لەو ماوەیەدا زۆر کەس هاتنەوە کوردستان، بەڵام بەردەوام نەبوون، کەچی ئەو سەرەڕای مەینەتییەکی زۆر هەر مایەوە. لەو ژیانە سەختەی ئەو کاتدا دەیگوت: باوکم فێری کردووم "ئەگەر چوومە ناو کارێک تا بەری میچی شوێنەکە ڕەش نەکەم جێی نەهێڵم". [[File:حوسێن كوردنەژاد، كۆڕەوی 1991 ـ سنووری نێوان باشوور و باكووری كوردستان.jpg|thumb|حوسێن كوردنەژاد، كۆڕەوی 1991 ـ سنووری نێوان باشوور و باكووری كوردستان]] کاک حوسێن جگە لەوەی بە هۆی پێگەی بنەماڵەکەیان لەگەڵ کەسانی وەک «ئیحسان نووری پاشا»، «[[عەبدولڕەحمان قاسملوو|عەبدوڕەحمان قاسملوو]]»، «حاجی ڕەحمان ئاغای عەلیار»، «سەید عەزیز شەمزینی»، «سەید عەبدوڵا ئەفەندیی گەیلانی‌زادە»، «دکتۆر هاشم شیرازی»، «مەحموود مەردۆخ»، «ڕەحیم‌خانی شێرزاد فەیزوڵابەگی»، «شێخولئیسلام کوردستانی» و دکتۆر «حەسەنی حیسامی» دۆست بوو، دۆستی کەسایەتییە کۆمەڵایەتی، سیاسی و ئاکادێمیست و ڕووناکبیرەکانی کوردستان و وڵاتانی ڕۆژئاوایی بوو. هەروەها گرینگییەکی زۆری بە دروست‌کردنی تۆڕی پەیوەندیی نێوان دەستەبژێرە زانستی و فەرهەنگییەکانی کورد لە دەرەوە و ناوەوەی وڵات دەدا. ئەو لە مەیدانی سیاسیدا بیرێکی ئازادانە و سەربەخۆ و دوور لە ئایدۆلۆژیای هەبوو، دەیگوت: "هیچ ئایدۆلۆژیایەک جێگەی عەقڵ ناگرێتەوە و بەپێی عەقڵ چارەنووسی کورد لە مەیدانی ژیۆپۆلیتیک دایە؛ بۆیە پێویستە کورد خۆی بەهێز بکات." دژی ئەوە بوو بە پارچەکانی کوردستان بگوترێ باکوور، باشوور، ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوا، چونکە پێی وابوو "ئەم وشانە سنووری فەرهەنگی لە نێوان نەتەوەکەماندا دروست دەکەن." لە دیدی ئەودا پێویست بوو کار بۆ کوردستانێکی سەربەخۆ و یەکخستنی پارچەکان بکرێت و نموونەکەشی لە شێوازی دروست‌بوونی ئەمریکا وەردەگرت کە چۆن لە ماوەی زیاتر لە سەدەیەک چەند ئیالەتێک یەکیان گرت و دواجار بوونە ئەو دەوڵەتە بەهێزە.<ref>کوردنەژاد، حوسێن (2017)، کۆنتینیۆم لە (نەخێر)ی ڕەهاوە تاکوو (بەڵێ)ی ڕەها بۆ سەربەخۆیی کوردستان، رۆژنامەی هەولێر، 21/6/2017 ژماره 2623.</ref> === بەرهەمی زانستی === «حوسێن کوردنەژاد» ئەزموونی توێژینەوەی مەیدانی لە واری گەشەسەندنی شارەکانی "ئۆپسالا"، "کۆپێنهاگ"، "تالین" و شارەکانی "هەولێر" و "سلێمانی" هەبوو. کتێبێکی بە ناوی '''''چەند دیالۆگێک دەربارەی ئابووری و سیاسەتی گەشەسەندن''''' نووسیوە.<ref>کوردنەژاد، حوسێن (2026)، چەند دیالۆگێک دەربارەی ئابووری و سیاسەتی گەشەسەندن، هەولێر: ئامازۆن.</ref> کتێبێکیشی بە ناوی '''''بازاڕ چییە؟'''''، نووسینی «ماڕش مەگنێسۆن»، لە زمانی سۆئێدییەوە کردووە بە کوردی.<ref>مەگنێسۆن، لارش (2025)، بازاڕ چییه؟، وەرگێڕانی حوسێن کوردنەژاد، دەزگای موکریانی، دهۆک: خانی.</ref> هەروەها دەیان توێژینەوە و سەدان وتاری زانستی و سیاسی نووسیوە. وێڕای نووسین، وەک بەڕێوەبەری زانستی، ڕێکخەری "کۆنفڕانسی گەشەسەندنی شاری شەقڵاوە" بووە. هەروەها، وەک جورنالیستێک لە ڕۆژنامەی هەولێر و گۆڤاری گوڵان وتاری دەنووسی<ref>کوردنەژاد، حوسێن (2025)، میللەت و تاک بەرهەمی مێژوویین، گۆڤاری گوڵان، 8ی جولای 2025.</ref> و لە سۆشیال مێدیاشدا بە بەردەوامی وتاری لە ژێر ناوی (یادداشتی ڕۆژ)دا بڵاو دەکردنەوە. === كۆچی دوایی === حوسێن كوردنەژاد شەوی ١٢/١٢/٢٠٢٥ بەهۆی نەخۆشییەوە، لە نەخۆشخانەی مەریەمانەی عەینکاوە لە شاری [[ھەولێر|هەولێر]]، کۆچی دوایی کرد. ڕۆژی 16/12/2025 لە گۆڕستانی ناودارانی شاری پیرمام بە خاک سپێردرا و تێیدا پەیامی ماتەمینی «سەرۆک [[مەسعوود بارزانی]]» خوێندرایەوە و پارێزگاری هەولێر بە نوێنەرایەتیی سەرۆکی حکوومەتی کوردستان وتارێکی پێشکەش کرد. هەورەها پرسەکەی بە بەشداری کەسایەتییە سیاسی و فەرهەنگییەکانی کورد و سۆئێدی لە ستۆکهۆڵم بەڕێوە چوو. شایانی باسە «ئەگنێتا»ی خێزانیشی دوای چەندین ساڵ نەخۆشی، دوو هەفتە دوای مردنی هاوسەرەکەی، لە شاری ئۆپسالای وڵاتی سۆئێد کۆچی دوایی کرد. === سەرچاوەكان === == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 6pde041x426vi15xakg65fhkd7fhx11 0 304424 1675254 1674794 2026-09-25T20:07:18Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675254 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|title=موسای کلیموڵڵا: کاتی لەدایکبوون|image=Musa Kalimullah Be Vaght-e Tolue Poster.jpg|caption=پۆستەری فیلمەکە|director=ئیبراھیم حاتەمی‌کیا|producer=سەید مەحموود ڕەزەوی|writer=ئیبراھیم حاتەمی‌کیا|based_on=ژیانی موسا|starring=* [[مەریلا زارعی]] * [[عەلیڕەزا کەمالی]] * بەھنام تەشەکور * [[بەھارە کیان ئەفشار]] * فەرھاد ئاییش * شەکیب شەجەرە * مەریم سەرمەدی * تۆفان مێھردادیان * مەسعوود ڕەحیم‌پوور * کامبیز ئەمینی * بەھار نووحیان * گەندەم شەیخی * دێلسا مُحەممەدی * [[نەوید پورفەرەج]]|cinematography=توورەج مەنسووری|editing=* پەیمان عەلیزادە * ئیبراھیم حاتەمی‌کیا|music=کارێن ھۆمایۆنفەر|production_companies=سیمافیلم - فیلم نێت (پەخشی ئۆنلاین)|distributor=شەھر فەرەنگ|released=[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر| چل و سێیەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]]|runtime=۱۳۵ خولەک|language=زمانی فارسی|country=ئێران}} '''''مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون''''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: موسی کلیم‌الله: به وقت طلوع) فیلمێکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە نووسین و دەرھێنانی ئیبراھیم حاتەمی‌کیا و بەرھەمھێنانی سەید مەحموود ڕەزەوی کە بەرھەمی ساڵی ٢٠٢٥ی زاینییە. ''موسا کلیموڵڵا'' چیرۆکی ژیانی [[موسا]] دەگێڕێتەوە و ''مەریلا زاریعی'' لەگەڵ [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] ڕۆڵی دایک و باوکی دەگێڕن. فەرەجۆڵا سەلەحشور، ڕەشنووسی سەرەتایی ئەم فیلمەی نووسیبوو، و دوای کۆچی دوایی ئەو، حاتەمی‌کیا دووبارە دەستکاریی کردەوە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2020-11-15 |سەردێڕ=حاتمی‌کیا و ریسک کارگردانی «موسی(ع)»/ آنچه بر یادگار سلحشور گذشت |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/5071508/%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%DB%8C%D8%B3%DA%A9-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%B9-%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D9%84%D8%AD%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-24 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> بەرھەمھێنانی زیاتر لە چوار ساڵی خایاند. ئەم فیلمە کە بە ئامرازەکانی تەکنۆلۆژیای بەرھەمھێنانی مەجازی لەلایەن سیمافیلم دروست کراوە، وەشانێکی سینەمایییە لە زنجیرەیەکی تەلەفیزیۆنی بە ھەمان ناوەوە کە لە قۆناغەکانی بەرھەمھێناندایە.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://www.irna.ir/news/85716988/%D8%B1%D8%AF%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D9%86-%DB%B4%DB%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-24 |وێبگە=www.irna.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=farhikhtegandaily |سەردێڕ=تکنولوژی تولید مجازی به کمک حاتمی‌کیا آمد {{!}} فرهیختگان آنلاین |ناونیشان=https://farhikhtegandaily.com/news/91959/%D8%AA%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%DB%8C%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%AF/ |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250330014253/https://farhikhtegandaily.com/news/91959/%D8%AA%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%DB%8C%D8%A7-%D8%A2%D9%85%D8%AF/ |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٣٠ی ئازاری ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-24 |وێبگە=farhikhtegandaily.com |زمان=fa |url-status=live}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=میزان |first=خبرگزاری |ڕێکەوت=2024-12-14 |سەردێڕ=موسی به فجر می‌رسد؟ / روز‌های پایانی فیلمبرداری نسخه سینمایی «موسی کلیم‌الله (ع)» به کارگردانی ابراهیم حاتمی‌کیا |ناونیشان=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4809502/%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B1%D8%B3%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%85%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%DB%8C%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-24 |وێبگە=خبرگزاری میزان |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری میزان |زمان=fa}}</ref> ''موسا کلیموڵڵا'' بۆ یەکەم جار لە ۱۸ی ڕێبەندانی ۱۴۰۳ لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|چلو سێیەمین خولی فێستیواڵی فیلمی فەجر]] نمایش کرا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-02-10 |سەردێڕ=سردی و سکوت جشنواره فیلم فجر ۱۴۰۳، آینه تمام‌نمای وضعیت امروز سینمای ایران |ناونیشان=https://www.bbc.com/persian/articles/cwywqlpx0lyo |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-24 |وێبگە=BBC News فارسی |زمان=fa}}</ref> ئەم فیلمە لە مانگی دووی ٢٠٢٥ لە سینەماکانی [[ئێران]] پەخش کرا. ڕەخنەگران ڕەخنەی جۆراوجۆریان ئاڕاستەی فیلمەکە کرد. بڕیارە زنجیرەی موسای کلیموڵڵاش لەلایەن حاتەمی‌کیاوە دروست بکرێت. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ئەکتەر !ڕۆڵ !ڕوونکردنەوەی ڕۆڵ |- |[[مەریلا زارعی]] |یووکابەد |دایکی [[موسا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بازیگر نقش فرعون «موسی کلیم الله (ع)» مشخص شد |ناونیشان=https://www.pririb.ir/portal/NewsView/108763 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250224182907/https://www.pririb.ir/portal/NewsView/108763 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-24 |وێبگە=www.pririb.ir |زمان=fa |url-status=live}}</ref> |- |[[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەماڵی]] |عومران |باوکی [[موسا]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بازیگر نقش فرعون «موسی کلیم الله (ع)» مشخص شد |ناونیشان=https://www.pririb.ir/portal/NewsView/108763 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250224182907/https://www.pririb.ir/portal/NewsView/108763 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-24 |وێبگە=www.pririb.ir |زمان=fa |url-status=live}}</ref> |- |بەھنام تەشەکور |[[فیرعەون]]<ref name=":0">{{یادکرد وب|کد زبان=fa|نشانی=https://www.pririb.ir/portal/NewsView/108763|عنوان=بازیگر نقش فرعون «موسی کلیم‌الله (ع)» مشخص شد}}</ref> |لە فیرعەونەکانی [[میسری کۆن]] |- |[[بەھارە کیان ئەفشار|بەھارە کیان‌ئەفشار]] |[[ئاسیە]]<ref name=":0" /> |ھاوسەری [[فیرعەون]] |- |شەکیب شەجەرە |رامۆس |فەرماندەی سوپای [[فیرعەون]]<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=بازیگر نقش فرعون «موسی کلیم الله (ع)» مشخص شد |ناونیشان=https://www.pririb.ir/portal/NewsView/108763 |ناونیشانی ئەرشیڤ=https://web.archive.org/web/20250224182907/https://www.pririb.ir/portal/NewsView/108763 |ڕێکەوتی ئەرشیڤ=٢٤ی شوباتی ٢٠٢٥ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-24 |وێبگە=www.pririb.ir |زمان=fa |url-status=live}}</ref> |- | rowspan="2" |فەرھاد ئاییش |ئانۆبیس |خەونڵێکدەرەوەی فیرعەون |- |ئۆرییەل |پیر و ڕێبەری ھۆزی لاوی لە [[بەنی ئیسرائیل|بەنی‌ئیسرائیل]] |- |تۆفان مێھردادیان<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2024-12-04 |سەردێڕ=آخرین اخبار از سریال موسی کلیم الله ابراهیم حاتمی‌کیا ؛ نمایش نسخه سینمایی در جشنواره فجر امسال |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1019092/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%DB%8C%D8%A7-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> |ئانخ‌ماھوور |سەرۆکی کاھینانی پەرستگای ئامۆن |- |مەریم سەرمەدی |فووعەد |مامانی دەربار |- |مەسعوود ڕەحیم‌پوور |ھامان |ڕاوێژکاری فیرعەون |- |کامبیز ئەمینی |ئانخۆی |پیاوی سەبەتەفڕۆش |- |بەھار نووحیان |ژنی عیبرانی |ژنێک لە بەنی‌ئیسرائیل |- |گەندەم شەیخی |میریام |خوشکی [[موسا]] |- |دێلسا مُحەممەدی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-01-19 |سەردێڕ=نخستین تصویر «موسی کلیم‌الله(ع)» ابراهیم حاتمی‌کیا {{!}} مریلا زارعی، علیرضا کمالی و... |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/news/918495/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%B9-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%84%D8%A7-%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B9%DB%8C |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=همشهری آنلاین |بڵاوکەرەوە=همشهری آنلاین، سایت خبری روزنامه همشهری {{!}} hamshahrionline |زمان=fa}}</ref> |[[ھاروون]] |برای [[موسا]] |- | | | |} == خەڵاتەکان == {| class="wikitable plainrowheaders" ! scope="col" |خەڵات ! scope="col" |پۆل ! scope="col" |کاندید ! scope="col" |ئەنجام ! scope="col" |سەرچاوە |- ! rowspan="13" scope="row" style="text-align:center;" |[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|چل و سێیەمین خولی فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] |باشترین فیلم |سەید مەحموود ڕەزەوی | {{nom}} | rowspan="13" style="text-align:center;" | |- |باشترین دەرھێنەری |ئیبراھیم حاتەمی‌کیا | {{nom}} |- |باشترین ئەکتەری سەرەکیی ژن |مەریلا زاریعی | {{nom}} |- | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو |فەرھاد ئاییش | {{won}} |- |بەھنام تەشەکور | {{nom}} |- |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی ژن |[[بەھارە کیان ئەفشار|بەھارە کیان‌ئەفشار]] | {{nom}} |- |باشترین کۆپیکار |ئیبراھیم حاتەمی‌کیا | {{nom}} |- |باشترین وێنەگرتن |توورەج مەنسووری | {{nom}} |- |باشترین ڕوخسارپەرژێنی |شەھرام خەلەج | {{won}} |- |باشترین سەرپەرشتیاری پۆشاک |ئازەر مُحەممەدی | {{won}} |- |باشترین دروستکردنی دیمەن |کەیوان مەقەدم | {{won}} |- |باشترین کاریگەرییە بینراوە تایبەتەکان |عەلیرەزا واعیز | {{won}} |- |باشترین فیلم لە ڕوانگەی بینەرانەوە |سەید مەحموود ڕەزەوی | {{nom}} |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * ''[https://www.imdb.com/title/tt35600090/?ref_=wl_i_7 مووسا کلیم‌اللە: کاتی لەدایکبوون]'' ''لە'' [[بنکەدراوەی ئینتەرنێتیی فیلمەکان|بنکەدراوەی ئینتەرنێتی فیلمەکان]] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} q1ph9wjahvwlbk7087v7gnumb7kv0dk 0 304448 1675122 1674946 2026-09-25T16:35:50Z SakuraBot 51806 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی کۆلکە (وتار لە ٣٠٠٠ بایت ناوەڕۆک کەمترە) (ئێران-کۆلکە) 1675122 wikitext text/x-wiki {{Short description|موشەکی بالیستیکیی ئێرانی}}{{Infobox weapon|name=قاسم بەسیر|image=<!-- add image from unveiling, e.g. televised reveal -->|caption=پەردەلادان لەسەر موشەکی قاسم بەسیر لەلایەن وەزیری بەرگری عەزیز نەسیرزادە، ئایاری ٢٠٢٥|type=موشەکی بالیستیکیی مەوداناوەند|origin=[[ئێران]]|is_missile=1|used_by=ئێران|designer=هێزی ئاسمانیی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|manufacturer=وەزارەتی بەرگری و پشتیوانیی هێزە چەکدارەکان (ئێران)|production_date=٢٠٢٥|diameter=<!-- unknown -->|propellant=سووتەمەنیی ڕەقی دوو قۆناغی|guidance=ڕێنوێنیی سڕمایی (ئینێرشی) + گەڕۆکی کۆتایی ئەلیکترۆ-ئۆپتیکی/ژێر سوور|launch_platform=سەکۆی هاویشتنی گۆڕاوی سەر ڕێگا (TEL)}}'''قاسم بەسیر''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: قاسم بصیر) موشەکێکی بالیستیکیی مەوداناوەندی [[ئێران|ئێرانییە]] کە لە ئایاری ٢٠٢٥دا پەردەی لەسەر لادرا.<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.defensemirror.com/news/39428 |access-date=2025-05-08 |website=www.defensemirror.com |title=Iran Unveils Qasem Basir Ballistic Missile With Optical Guidance}}</ref> بە سیستەمێکی دوو قۆناغی و [[سووتەمەنیی ڕەق]]، وەک وەشانی پێشکەوتووی زنجیرە موشەکی حاج قاسمی ئێران پێشکەش کراوە، کە بە ناوی فەرماندەی سوپای قودس [[قاسم سولەیمانی]] ناونراوە.<ref>{{Cite web |date=2020-08-20 |url=https://www.france24.com/en/20200820-iran-unveils-missiles-with-increased-range |access-date=2025-05-08 |website=France 24 |language=en |title=Iran unveils missiles with increased range}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-05-05 |url=https://www.intellinews.com/iran-unveils-new-ballistic-missile-vows-to-respond-to-israeli-aggression-379382/?source=iran |access-date=2025-05-08 |website=www.intellinews.com |language=en |title=Iran unveils new ballistic missile, vows to respond to Israeli aggression}}</ref> بەرپرسانی ئێرانی ڕایدەگەیەنن کە مەودای قاسم بەسیر نزیکەی ١٬٢٠٠&nbsp;کم و خاوەنی ڕێنوێنیی پێشکەوتوو و بەرگرییە لە بەرامبەر ڕێگرییە ئەلیکترۆنییەکاندا.<ref name=":0" /> موشەکەکان لەلایەن وەزیری بەرگریی ئێران سەرتیپ [[عەزیز نەسیرزادە]] لە تەلەڤیزیۆنی دەوڵەتی ئێران لە ٤ی ئایاری ٢٠٢٥دا ئاشکرا کران،<ref name=":0" /> و وەک پێشکەوتووترین موشەک لە کۆگای چەکی ئێراندا هەڵسەنگاندنی بۆ کراوە.<ref>https://sfg.media/en/a/iran-advanced-missiles-reserve-conflict-stage/</ref> == تاقیکردنەوەی تەقاندن و پەردەلادان == بەگوێرەی وەزارەتی بەرگریی ئێران، موشەکی قاسم بەسیر لە ١٦–١٧ی ئایاری ٢٠٢٥دا بەسەرکەوتوویی تاقیکرایەوە و پێکانی ئامانجێکی زیاتر لە ١٬٢٠٠&nbsp;کم دووری هەبوو.<ref name="defensemirror.com">{{Cite web |url=https://www.defensemirror.com/news/39428/Iran_Unveils_Qasem_Basir_Ballistic_Missile_With_Optical_Guidance |access-date=2025-05-13 |website=www.defensemirror.com |title=Iran Unveils Qassem Bassir Ballistic Missile With Optical Guidance}}</ref> لە ٤ی ئایاری ٢٠٢٥دا، پەردەلادانی فەرمی لەسەر موشەکەکە ئەنجامدرا، لەکاتێکدا دانوستانەکانی نێوان [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[ئێران]] بەهۆی داواکاریی وەزیری دەرەوەی [[عومان|عومانەوە]] ڕاگیرابوون.<ref name=":8">{{Cite news|agency=Associated Press|date=2025-05-04|title=Iran unveils new solid-fueled ballistic missile, state TV reports|url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/05/04/iran-us-israel-ballistic-missile/7c211cb0-292a-11f0-a724-3bc879c9f843_story.html|access-date=2025-05-08|newspaper=The Washington Post|language=en-US|issn=0190-8286}}</ref> لە لێدوانە گشتییەکاندا، وەزیری بەرگریی ئێران [[عەزیز نەسیرزادە]] و دەزگاکانی ڕاگەیاندن جەختیان لەوە کردەوە کە باشترکردنی ڕێنوێنی و مانۆڕدانی موشەکی بەسیر کەموکوڕییەکانی موشەکەکانی پێشووتری چارەسەر کردووە،<ref name=":9">{{Cite web |url=https://understandingwar.org/backgrounder/iran-update-may-5-2025 |access-date=2025-05-13 |website=Institute for the Study of War |language=en |title=Institute for the Study of War}}</ref><ref name="defensemirror.com" /><ref name=":7" /> هاوکات ڕاشیانگەیاند کە بنکەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا دەبنە ئامانجی ڕەوا ئەگەر ئاڵۆزییە سەربازییەکانی ناوچەکە زیاتر ببن.<ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref name=":10">{{Cite web |date=2025-05-05 |url=https://www.ilmessaggero.it/en/iran_unveils_new_ballistic_missile_amid_rising_tensions-8816862.html |access-date=2025-05-13 |website=www.ilmessaggero.it |language=en |title=Iran Unveils New Ballistic Missile Amid Rising Tensions}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=2025-05-04 |url=https://www.tehrantimes.com/news/512629/Iran-unveils-ballistic-missile-named-Qassem-Basir |access-date=2025-05-13 |website=Tehran Times |language=en |title=Iran unveils cutting-edge missile, says U.S. bases are targets if attacked}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] 81deuqf1ciah64igc6lez4nbatjaiuh 1675228 1675122 2026-09-25T20:02:20Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675228 wikitext text/x-wiki {{Short description|موشەکی بالیستیکیی ئێرانی}} {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{Infobox weapon|name=قاسم بەسیر|image=<!-- add image from unveiling, e.g. televised reveal -->|caption=پەردەلادان لەسەر موشەکی قاسم بەسیر لەلایەن وەزیری بەرگری عەزیز نەسیرزادە، ئایاری ٢٠٢٥|type=موشەکی بالیستیکیی مەوداناوەند|origin=[[ئێران]]|is_missile=1|used_by=ئێران|designer=هێزی ئاسمانیی سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی|manufacturer=وەزارەتی بەرگری و پشتیوانیی هێزە چەکدارەکان (ئێران)|production_date=٢٠٢٥|diameter=<!-- unknown -->|propellant=سووتەمەنیی ڕەقی دوو قۆناغی|guidance=ڕێنوێنیی سڕمایی (ئینێرشی) + گەڕۆکی کۆتایی ئەلیکترۆ-ئۆپتیکی/ژێر سوور|launch_platform=سەکۆی هاویشتنی گۆڕاوی سەر ڕێگا (TEL)}}'''قاسم بەسیر''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: قاسم بصیر) موشەکێکی بالیستیکیی مەوداناوەندی [[ئێران|ئێرانییە]] کە لە ئایاری ٢٠٢٥دا پەردەی لەسەر لادرا.<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.defensemirror.com/news/39428 |access-date=2025-05-08 |website=www.defensemirror.com |title=Iran Unveils Qasem Basir Ballistic Missile With Optical Guidance}}</ref> بە سیستەمێکی دوو قۆناغی و [[سووتەمەنیی ڕەق]]، وەک وەشانی پێشکەوتووی زنجیرە موشەکی حاج قاسمی ئێران پێشکەش کراوە، کە بە ناوی فەرماندەی سوپای قودس [[قاسم سولەیمانی]] ناونراوە.<ref>{{Cite web |date=2020-08-20 |url=https://www.france24.com/en/20200820-iran-unveils-missiles-with-increased-range |access-date=2025-05-08 |website=France 24 |language=en |title=Iran unveils missiles with increased range}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-05-05 |url=https://www.intellinews.com/iran-unveils-new-ballistic-missile-vows-to-respond-to-israeli-aggression-379382/?source=iran |access-date=2025-05-08 |website=www.intellinews.com |language=en |title=Iran unveils new ballistic missile, vows to respond to Israeli aggression}}</ref> بەرپرسانی ئێرانی ڕایدەگەیەنن کە مەودای قاسم بەسیر نزیکەی ١٬٢٠٠&nbsp;کم و خاوەنی ڕێنوێنیی پێشکەوتوو و بەرگرییە لە بەرامبەر ڕێگرییە ئەلیکترۆنییەکاندا.<ref name=":0" /> موشەکەکان لەلایەن وەزیری بەرگریی ئێران سەرتیپ [[عەزیز نەسیرزادە]] لە تەلەڤیزیۆنی دەوڵەتی ئێران لە ٤ی ئایاری ٢٠٢٥دا ئاشکرا کران،<ref name=":0" /> و وەک پێشکەوتووترین موشەک لە کۆگای چەکی ئێراندا هەڵسەنگاندنی بۆ کراوە.<ref>https://sfg.media/en/a/iran-advanced-missiles-reserve-conflict-stage/</ref> == تاقیکردنەوەی تەقاندن و پەردەلادان == بەگوێرەی وەزارەتی بەرگریی ئێران، موشەکی قاسم بەسیر لە ١٦–١٧ی ئایاری ٢٠٢٥دا بەسەرکەوتوویی تاقیکرایەوە و پێکانی ئامانجێکی زیاتر لە ١٬٢٠٠&nbsp;کم دووری هەبوو.<ref name="defensemirror.com">{{Cite web |url=https://www.defensemirror.com/news/39428/Iran_Unveils_Qasem_Basir_Ballistic_Missile_With_Optical_Guidance |access-date=2025-05-13 |website=www.defensemirror.com |title=Iran Unveils Qassem Bassir Ballistic Missile With Optical Guidance}}</ref> لە ٤ی ئایاری ٢٠٢٥دا، پەردەلادانی فەرمی لەسەر موشەکەکە ئەنجامدرا، لەکاتێکدا دانوستانەکانی نێوان [[ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا|ئەمریکا]] و [[ئێران]] بەهۆی داواکاریی وەزیری دەرەوەی [[عومان|عومانەوە]] ڕاگیرابوون.<ref name=":8">{{Cite news|agency=Associated Press|date=2025-05-04|title=Iran unveils new solid-fueled ballistic missile, state TV reports|url=https://www.washingtonpost.com/world/2025/05/04/iran-us-israel-ballistic-missile/7c211cb0-292a-11f0-a724-3bc879c9f843_story.html|access-date=2025-05-08|newspaper=The Washington Post|language=en-US|issn=0190-8286}}</ref> لە لێدوانە گشتییەکاندا، وەزیری بەرگریی ئێران [[عەزیز نەسیرزادە]] و دەزگاکانی ڕاگەیاندن جەختیان لەوە کردەوە کە باشترکردنی ڕێنوێنی و مانۆڕدانی موشەکی بەسیر کەموکوڕییەکانی موشەکەکانی پێشووتری چارەسەر کردووە،<ref name=":9">{{Cite web |url=https://understandingwar.org/backgrounder/iran-update-may-5-2025 |access-date=2025-05-13 |website=Institute for the Study of War |language=en |title=Institute for the Study of War}}</ref><ref name="defensemirror.com" /><ref name=":7" /> هاوکات ڕاشیانگەیاند کە بنکەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا دەبنە ئامانجی ڕەوا ئەگەر ئاڵۆزییە سەربازییەکانی ناوچەکە زیاتر ببن.<ref name=":8" /><ref name=":9" /><ref name=":10">{{Cite web |date=2025-05-05 |url=https://www.ilmessaggero.it/en/iran_unveils_new_ballistic_missile_amid_rising_tensions-8816862.html |access-date=2025-05-13 |website=www.ilmessaggero.it |language=en |title=Iran Unveils New Ballistic Missile Amid Rising Tensions}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |date=2025-05-04 |url=https://www.tehrantimes.com/news/512629/Iran-unveils-ballistic-missile-named-Qassem-Basir |access-date=2025-05-13 |website=Tehran Times |language=en |title=Iran unveils cutting-edge missile, says U.S. bases are targets if attacked}}</ref> == سەرچاوەکان == <references /> {{ئێران-کۆلکە}} [[پۆل:سپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی]] jn00kty7c0zn8xaze5ky2bvwbtgwc0f 0 304456 1675234 1674990 2026-09-25T20:03:20Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675234 wikitext text/x-wiki {{Short description|سیستمی زانکۆی تایبەت لە ئێران}} {{Infobox university|name=زانکۆی ئازادی ئیسلامی|native_name={{unbulleted list |{{lang|fa|دانشگاه آزاد اسلامی}}}}<br /> ''Dāneshgāh-e Āzād-e Eslāmi''|native_name_lang=fa|image=Islamic_Azad_University_logo_(2).png|image_size=120px|caption=[[مۆر (نیشانە)|مۆری]] زانکۆی ئازادی ئیسلامی|established={{start date and age|1982|5|21}}<ref name="statistics" />|founders=[[ئەکبەر ھاشمی ڕەفسەنجانی]]|type=[[زانکۆی تایبەتی|تایبەت]] سیستمی زانکۆ<ref>{{cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/education-vii-general-survey-of-modern-education|title=Education VII. Survey of Modern Education|work= Encyclopaedia Iranica| via= iranicaonline.org|archive-date=2012-01-26|archive-url= https://web.archive.org/web/20120126021932/http://www.iranicaonline.org/articles/education-vii-general-survey-of-modern-education|url-status=live |access-date= 2012-01-26}}</ref>|motto=دروشمی ڕەسمی: <br />{{lang|fa|پیشرفت علمی با خودباوری، امید و حرکت}} (٢٠٢٦) ([[زمانی فارسی|فارسی]])|motto_eng=هیچ دروشمێکی ڕەسمی نییە<ref name="statistics" /> دروشمی ناڕەسمییەکان بریتیین لە: زانیاری لە بێشکەوە تا گۆڕ بگەڕێ<br />ئاواتەکانی ئێرانی بۆ جیهانیبوون<br />فێر بە و بژی|endowment=١٠ ملیار دۆلار (٢٠٢٦)<ref name="statistics" />|budget=٠.٥ ملیار دۆلار (٢٠٢٦)<ref name="statistics" />|president=[[بیژەن ڕەنجبەر]]<ref>{{cite news|url=http://www.iau.ac.ir/fa/News/88333/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A8_%D8%B3%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C|title=انتصاب سرپرست دانشگاه آزاد اسلامی|date=23 April 2017|archive-date=26 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170426094210/http://www.iau.ac.ir/fa/News/88333/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B5%D8%A8_%D8%B3%D8%B1%D9%BE%D8%B1%D8%B3%D8%AA_%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C|url-status=live |access-date= 23 April 2017}}</ref><ref name="statistics2">{{cite web| website= mehrnews.com| url=https://www.mehrnews.com/news/4957303/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF|title=IAU General Catalog 2015-2016|date=24 June 2020 |archive-date=2020-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200626215002/https://www.mehrnews.com/news/4957303/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF|url-status=live |access-date= 2020-06-24}}</ref><ref name="statistics">{{cite web|url=https://intl.iau.ir/en/book/4/iau-statistics-2021-2022|title=General Catalog 2021-2022|website=intl.iau.ir|archive-date=2022-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220701211637/https://intl.iau.ir/en/book/4/iau-statistics-2022-2023|url-status= dead |access-date= 2022-01-15}}</ref>|vice_president=عەلی سورووری مەجد|chairman=عەلی ئەكبەر وەلایەتی|academic_staff=٤٩،٧٤٤ { ١٩،٤٥٤ (تەواوکات) & ٢٩٠ (پاربەش) + ٣٠،٠٠٠ (میوان، یاریدەدەر و [[یاریدەدەری مامۆستا|TA]]) } (٢٠٢٦)<ref name="statistics" />|administrative_staff=٢٣،٩٨٧ (٢٠٢٦)<ref name="statistics" />|students=١،٣٧٧،٩٧٧ (٢٠٢٦)<ref name="statistics" />|undergrad=~١،١١٦،٦٥٤<ref name="statistics" />|postgrad=~١٩٩،١٢٦<ref name="statistics" />|doctoral=~٦٢،١٩٧ (لەوانەش دکتۆرای پیشەیی، پزیشکی و نشینگەیی پزیشکی|city=|state=|province=|country={{ubl|ئێران|شانشینی یەکگرتوو|میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|لوبنان|ئەفغانستان}}|campus=٣٤ زانکۆ (٣ زانکۆی سەربەخۆ و ٣١ [[زانکۆی دەوڵەتی]] لە ٣٣٠ بەش) و ٨٤٥ قوتابخانەی سەما لەژێر ئیدارەی ڕاستەوخۆ (٢٠٢٦)|colours={{Color box|#0051BA}}{{Color box|#99c9ff}} شین و شینی کاڵ<ref>{{cite web|url=http://azad.ac.ir/uploads/1_23_Logotype%20usage%20guidelines.pdf|title=Islamic Azad University Logotype usage guidelines|publisher=Islamic Azad University|archive-date=November 12, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131112212806/http://azad.ac.ir/uploads/1_23_Logotype%20usage%20guidelines.pdf|url-status=live |access-date= January 26, 2012}}</ref>|academic_affiliations=[[ئەنجومەنی باڵای شۆڕشی کلتوری|SCRC]]<br />[[وەزارەتی زانست، توێژینەوە و تەکنۆلۆژیا (ئێران)|MSRT]]<br />[[وەزارەتی تەندروستی و پەروەردەی پزیشکی|MOHME]]<br />[[ئەنجومەنی دامەزراوەکانی خوێندنی باڵای باشووری ڕۆژھەڵاتی آسیا|ASAIHL]]<br />[[لیستی دامەزراوە پەروەردەیییەکانی ئیسلامی|FUIW]]|sporting_affiliations={{ubl|[[یانەی بەسکەی زانکۆی ئازادی تاران]]|[[یانەی پایسکیلسواری زانکۆی ئازادی تاران]]|[[تیمی گەورەی زانکۆی ئازاد]]}}|other_names=IAU، زانکۆی ئازاد|mascot=|free_label=ڕاگەیاندن|free=ڕۆژنامەی فەرهیختەگان، ئاژانسی هەواڵی ئازاد (ANA)، ئاژانسی هەواڵی ئیسکا|affiliations=[[ئەنجومەنی باڵای شۆڕشی کلتوری|SCRC]]<br />[[وەزارەتی زانست، توێژینەوە و تەکنۆلۆژیا (ئێران)|MSRT]]|website={{URL|www.iau.ac.ir}}|logo=Islamic Azad University logo.PNG|footnotes=}} '''زانکۆی ئازادی ئیسلامی''' ('''IAU'''؛ {{langx|fa|دانشگاه آزاد اسلامی}}، ''Dāneshgāh-e Āzād-e Eslāmi'') سیستمێکی [[زانکۆی تایبەتی|زانکۆیی تایبەتە]] کە بارەگای سەرەکی لە [[تاران]]، [[ئێران|ئێرانە]]. یەکێکە لە گەورەترین سیستمە گشتگیرەکانی [[زانکۆ|زانکۆکان]] لە جیهاندا.<ref>{{cite web |date=2018-03-15 |url=https://www.worldatlas.com/articles/universities-with-the-largest-enrollments-in-the-world.html |access-date=2021-11-03 |website=WorldAtlas.com |title=The Largest Universities in the World by Enrollment |publisher=}}</ref><ref>{{cite web |author=Staff Writers |date=2009-11-23 |url=https://collegestats.org/2009/11/top-10-largest-universities-in-the-world/ |access-date=2021-11-03 |website=collegestats.org |title=Top 10 Largest Universities in the World}}</ref> == مێژوو == زانکۆی ئازادی ئیسلامی کە بارەگای سەرەکی لە [[تاران|تارانی]] ئێرانە، پێنجەم گەورەترین زانکۆی جیهانە. لە ساڵی ١٩٨٢ لەلایەن ئەنجومەنی باڵای شۆڕشی کلتورییەوە پەسەندکرا، دوای ئەوەی لەلایەن [[ئەکبەر ھاشمی ڕەفسەنجانی|ئەکبەر ھاشمی ڕەفسەنجانییەوە]] دامەزرا.<ref>{{cite web |date=2011-07-01 |url=https://www.bbc.com/persian/iran/2011/07/110701_l06_university_entrance_omission |access-date=2020-10-07 |website=BBC.com |language=fa |title=کنکور سراسری در ایران به محاق می رود؟ |publisher=BBC News}}</ref><ref>{{cite web |url=http://nationalinterest.org/commentary/back-the-future-irans-election-8477 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426141406/https://nationalinterest.org/commentary/back-the-future-irans-election-8477 |archive-date=26 April 2019 |access-date=16 July 2015 |work=The National Interest |title=Back to the Future in Iran's Election |url-status=live}}</ref> وەک یەکەم زانکۆی تایبەتی گەورە لە کۆماری ئیسلامی، زانکۆی ئازادی ئیسلامی لە دەیەی ١٩٩٠دا بە خێرایی گەشەی کرد، و لە سەرەتای دەیەی ٢٠٠٠دا لە ڕووی کۆی ژمارەی خوێندکارانی تۆمارکراوەوە لە زانکۆ دەوڵەتییە ئاساییەکان تێپەڕی.<ref name="Outline">{{cite journal |last=Kalb |first=Zep |year=2017 |title=Neither Dulati nor Khosusi: Islam, Education and Civil Society in Post-1989 Iran |journal=Iranian Studies |volume=50 |issue=4 |pages=575–600 |doi=10.1080/00210862.2017.1295345}}</ref> IAU زیاتر لە ١.٥ ملیۆن خوێندکاری تۆمارکراوی هەیە.<ref name="Outline" /> IAU دروشمی 'خوێندنی باڵا بۆ هەمووان'ی وەک ئامانجی سەرەکی خۆی بەرەوپێش بردووە، و لە ڕووی جەستەیی و ئەکادیمییەوە گەشەی کردووە تا بێتە یەکێک لە گەورەترین دامەزراوەکانی خوێندنی باڵا لە ئاستی جیهاندا. IAU خاوەنی دوو لقی سەربەخۆ و ٣١ لقی [[زانکۆی گشتی|زانکۆی دەوڵەتییە]] لە سەرانسەری ئێراندا، و چوار لقی لە وڵاتانی تردا هەیە: [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیمارات]]، شانشینی یەکگرتوو، [[لوبنان]] و [[ئەفغانستان]].<ref name="IJRB">{{cite journal |last1=Rahimi |first1=Gholamreza |last2=Damirch |first2=Ghader Vazifeh |date=September–October 2011 |title=Islamic Azad University Roles in Scientific Development of Iran |url=http://www.idjrb.com/articlepdf/idjrb9n1p9.pdf |url-status=dead |journal=Interdisciplinary Journal of Research in Business |volume=1 |pages=84–91 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712170221/http://www.idjrb.com/articlepdf/idjrb9n1p9.pdf |archive-date=2012-07-12 |access-date=2013-09-21 |via=idjrb.com |number=9}}</ref> مەزەندە دەکرێت زانکۆکە سەرمایەی کۆکراوەی بە بەهای ٢٠-٢٥ ملیار دۆلار هەبێت.<ref name="statistics" /><ref name="Azadi">{{cite web |url=http://www.turquoisepartners.com/iraninvestment/IIM-Jul10.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205173835/http://www.turquoisepartners.com/iraninvestment/IIM-Jul10.pdf |archive-date=2016-02-05 |access-date=2010-08-01 |title=Archived copy |url-status=live}}</ref> چالاکییەکانی زانکۆی ئازادی ئیسلامی بە خێرایی لە سەرانسەری وڵاتدا بڵاوبووەوە، بەجۆرێک تا ساڵی ٢٠١٦، ساڵانە هەزاران خوێندکاری نوێ تۆمار دەکران. زانکۆکە پشت بە بوودجەی حکومەت نابەستێت، بەڵکو بەخشینی خێرخوازی وەردەگرێت و کرێی خوێندن وەردەگرێت.<ref name="Azadi" /> بڕوانامەکانی ئەم زانکۆیە لەلایەن وەزارەتی زانست، توێژینەوە و تەکنۆلۆژیا و وەزارەتی تەندروستی و پەروەردەی پزیشکی بۆ خوێندنی پزیشکی دانیان پێدا نراوە.<ref name="IJRB" /> == بەڕێوەبردن == * دەستەی دامەزرێنەران * دەستەی ئەمینداران * سەرۆکی زانکۆ * ئەنجومەنی زانکۆ === دەستەی دامەزرێنەران === دەستەکە لە نۆ کەس پێکهاتووە، لەوانەش [[عەلیئەکبەر ویلایەتی|عەلی ئەكبەر وەلایەتی]] (سەرۆکی دەستە)، عەبدوڵڵا جەسبی، عەلی ئەکبەر ناتق نووری، حەسەن خومەینی، موحسین قوومی، [[ئەکبەر ھاشمی ڕەفسەنجانی]]، عەبدولکەریم موسەوی ئەر دەبیلی، حەمید میرزادە و شوێنێکی چۆڵ. === دەستەی ئەمینداران === ئەندامان بریتیین لە: * سێ ئەندامی دەستەی مامۆستایانی تەواوکات بە پلەی دانراو یان بەرزتر لە زانکۆکان کە لەلایەن ئەنجومەنی باڵای شۆڕشی کلتورییەوە پەسەند کراون (محمد مەھدی تێھرانچی، فەرهاد ڕەھبەر، فەرەیدوون عەزیزی) * سێ ئەندامی دەستەی دامەزرێنەر، لەوانە لانی کەم یەک ئەندامی پیاوانی ئایینی ([[عەلیئەکبەر ویلایەتی|عەلی ئەكبەر وەلایەتی]] (سەرۆکی دەستە)، عەبدوڵڵا جەسبی، حەسەن خومەینی) * وەزیرەکانی زانست، توێژینەوە و تەکنۆلۆژیا و تەندروستی و پەروەردەی پزیشکی یان نوێنەرەکانیان * سەرۆکی نوێنەرایەتی [[عەلی خامنەیی|ڕێبەری باڵا]] لە زانکۆکان یان جێگرەکەی * سەرۆکی زانکۆ (سکرتێری دەستە) === دەستەی بەڕێوەبەری === ئیدارەی زانکۆ لەژێر دەسەڵاتی سەرۆکی دەستەی ئەمیندارانی زانکۆدایە، و بە پێشنیاری ئەنجومەنی باڵای شۆڕشی کلتوری و بڕیاری سەرۆکی دەستەی ئەمینداران بۆ ماوەی چوار ساڵ دەستنیشان دەکرێت. === سەرۆکەکان === {| class="wikitable" !سەرۆک !سەردەمی کارکردن !زانکۆ !پسپۆڕی |- |عەبدوڵڵا جەسبی |١٩٨٢–٢٠١٢ |{{flagicon|UK}} زانکۆی ئاستۆن |ئەندازیاری پیشەسازی و بەڕێوەبردن |- |فەرهاد دانژوو |٢٠١٢–٢٠١٣ |{{flagicon|UK}} زانکۆی وێستمنستەر |ئەندازیاری شارستانی و بوومەلەرزە |- |حەمید میرزادە |٢٠١٣–٢٠١٧ |{{flagicon|Australia}} زانکۆی نیو ساوس وێڵز |ئەندازیاری پۆلیمەر و بایۆمەتریال |- |عەلی محەممەد نوریان (بە وەکالەت) |٢٠١٧–٢٠١٧ |{{flagicon|UK}} زانکۆی وێڵز |ئەندازیاری کارەبا و فیزیا |- |فەرهاد ڕەھبەر |٢٠١٧–٢٠١٨ |{{flagicon|Iran}} [[زانکۆی تاران]] |ئابووری تیۆری |- |محمد مەھدی تێھرانچی |٢٠١٨–٢٠٢٥ |{{flagicon|Russia}} پەیمانگای فیزیا و تەکنەلۆژیای موسکۆ |فیزیای پراکتیکی و مەوادە پێشکەوتووەکان |- | | |} == ڕێکخستن و بەڕێوەبردن == {{div col|colwidth=30em}} ڕێکخراوی ناوەندی (سیستمی زانکۆ): * جێگری سەرۆک بۆ توێژینەوە، تەکنۆلۆژیا و داهێنان * جێگری سەرۆک بۆ کاروباری خوێندکاران و کلتوری * جێگری سەرۆک بۆ گەشەپێدان و بەڕێوەبردنی سەرچاوەکان (کاروباری دارایی و کارگێڕی) * جێگری سەرۆک بۆ کاروباری نێودەوڵەتی و خوێندکارانی غیرە ئێرانی * جێگری سەرۆک بۆ زانست، ئەندازیاری و ک کشتوکاڵ (کاروباری ئەکادیمی و خوێندنی باڵا) * جێگری سەرۆک بۆ زانستە پزیشکییەکان * جێگری سەرۆک بۆ زانستە مرۆڤایەتییەکان و هونەرەکان * جێگری سەرۆک بۆ کاروباری پەرلەمان و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان * جێگری سەرۆک بۆ پەروەردەی گشتی و مەشقکردنی بەهرەکان (سەما) * پەیمانگای توێژینەوە و تۆڕەکانی تاقیگە * پارکی زانست و تەکنۆلۆژیا * مەڵبەندی وەرگرتن * مەڵبەندی کاروباری شەهیدان و کۆنە سەربازان * مەڵبەندی دەستەی ئەمیندارانی پارێزگاکان * مەڵبەندی وردبینی دەستەی ئەمینداران * مەڵبەندی بیناسازی و موڵک و ماڵ * مەڵبەندی چاودێری، پشکنین و سکاڵاکان * پەیمانگای سیاسەتی توێژینەوە ستراتیژییەکان * نوسینگەی یاسایی * مەڵبەندی کلتوری ئیمام خومەینی و شۆڕشی ئیسلامی * ئەنجومەنی ئابووریی زانست‌بنیات و دارایی * کۆمیسیۆنی بازرگانی * سندوقی توێژینەوە و تەکنۆلۆژیا {{div col end}} == بەشەکان و کەمپەکان == زانکۆی ئازادی ئیسلامی دوو لقی سەربەخۆ<ref>{{cite web |date=22 September 2015 |url=http://www.ana.ir/news/39971 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222145322/http://www.ana.ir/news/39971 |archive-date=2015-12-22 |access-date=2015-12-14 |title=دانشگاه آزاد اسلامی نجف‌آباد، واحد جامع مستقل شد/ واحد جامع مستقل تابع استان نیست |url-status=live}}</ref> و ٣١ لقی زانکۆی دەوڵەتی بە ٣٦٧ کەمپ لە ئێراندا هەیە، هەروەها چوار لقی لە دەرەوەی وڵات هەیە، لەگەڵ کۆمەڵێک سەنتەری توێژینەوە، نەخۆشخانە، تاقیگە، وۆرکشۆپ، دامەزراوەی وەرزشی، شوێنی یاری و پشوو و ئامرازەکانی تەکنۆلۆژیای زانیاری و پەیوەندییەکان. ئێستا نەەک تەنها خوێندکارانی ناوخۆیی بەڵکو پێشوازی لە خوێندکارانی نێودەوڵەتیش دەکات. ١٠٥١ قوتابخانەی سەما سەر بەم زانکۆیەن، لەگەڵ ١١٨ کۆلێژی مەشق و لێهاتوویی و کار.<ref name="statistics2" /><ref>[http://iaun.ac.ir/index.php/progressive] {{Dead link|date=September 2018|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> بەشەکان لە خوارەوە لیرست کراون. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !بەش !جۆر !دامەزراندن !تۆمارکردن |- |زانست و توێژینەوە |گشتگیری سەربەخۆ |١٩٨٤ |~ ٥٠،٠٠٠ |- |ناوەندی تاران |گشتگیر، سەرۆکی زانکۆ دەوڵەتییەکانی [[پارێزگای تاران]] |١٩٨٢ |~ ٥٠،٠٠٠ |- |[[نەجەف ئاباد|نەجەفئاباد]] |گشتگیری سەربەخۆ |١٩٨٥ |~ ٢٠،٠٠٠ |- |[[باشووری ئێران|باشووری تاران]] |گشتگیر |١٩٨٥ |~ ٤٠،٠٠٠ |- |[[باکووری ئێران|باکووری تاران]] |گشتگیر |١٩٨٥ |~ ٤٠،٠٠٠ |- |پزیشکی تاران |گشتگیر |١٩٨٥ |~ ٢٥،٠٠٠ |- |[[کەرەج]] |گشتگیر |١٩٨٤ |~ ٤٠،٠٠٠ |- |[[تەورێز|تەبرێز]] |گشتگیر |١٩٨٢ |~ ٢٠،٠٠٠ |- |[[قەزوین]] |گشتگیر |١٩٩٢ |~ ١٥،٠٠٠ |- |[[مەشھەد|مەشهەد]] |گشتگیر |١٩٨٢ |~ ٣٠،٠٠٠ |- |[[ئەسفەھان|ئەسفەهان]] |گشتگیر |١٩٨٣ |~ ٢٠،٠٠٠ |- |} === کەمپەکان لە شارۆچکەی تاران === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" !بەش !جۆر !دامەزراندن !تۆمارکردن |- |ڕێکخراوی ناوەندی |سیستمی زانکۆ |١٩٨٢ |نادیار |- |زانست و توێژینەوە |گشتگیری سەربەخۆ |١٩٨٤ |~ ٥٠،٠٠٠ |- |[[ناوەندی ئێران|ناوەندی تاران]] |گشتگیر، سەرۆکی زانکۆ دەوڵەتییەکانی [[پارێزگای تاران]] |١٩٨٢ |~ ٥٠،٠٠٠ |- |[[باشووری ئێران|باشووری تاران]] |گشتگیر |١٩٨٥ |~ ٤٠،٠٠٠ |- |[[باکووری ئێران|باکووری تاران]] |گشتگیر |١٩٨٥ |~ ٤٠،٠٠٠ |- |ڕۆژئاوای تاران |نیمچە گشتگیر |١٩٩٤ |~ ٢٠،٠٠٠ |- |[[ڕۆژھەڵاتی ئێران|ڕۆژهەڵاتی تاران]] |نیمچە گشتگیر |٢٠٠١ |~ ١٠،٠٠٠ |- |پزیشکی تاران |پزیشکی، ددانپزیشکی، زانستەکانی دەرمانسازی و بایۆلۆجی |١٩٨٥ |~ ٢٥،٠٠٠ |- |ئەلیکترۆنی |ئەلیکترۆنی |٢٠٠٨ |~ ٢٠،٠٠٠ |- |فەرشتەگانی نێودەوڵەتی |کەسانی خاوەن پێداویستی تایبەت |٢٠١٩ |~ ١،٠٠٠ |- |فەرشچیان زانستی هونەری ئیسلامی ئێرانی |هونەری ئیسلامی ئێرانی |٢٠١٨ |~ ١،٠٠٠ |- |} === دامەزراوە دوو ساڵییەکان === جێگری سەرۆک بۆ پەروەردەی گشتی و مەشقکردنی بەهرەکان: * ١١٨ کۆلێژی مەشق و لێهاتوویی و کار * قوتابخانەکانی مەشقی بەهرەکان === دامەزراوە پەروەردەیییەکان (کەین - ١٢) === جێگری سەرۆک بۆ پەروەردەی گشتی و مەشقکردنی بەهرەکان: * قوتابخانەکانی سەما (١٠٥١ باخچەی ساوایان، قوتابخانەی سەرەتایی، ناوەندی، ئامادەیی و قوتابخانەی ئامادەکاری زانکۆ) === بڵاوکراوە و لقی دەرەوەی وڵات === زانکۆی ئازاد لە [[ئۆکسفۆرد]] (AUO) لە پەراوێزی شاری ئۆکسفۆرد لە [[شانشینی یەکگرتوو]] لە ساڵی ٢٠٠٤ دامەزرا بۆ پاڵپشتیکردنی چالاکییە هاوکارییە نێودەوڵەتییەکانی IAU. لە ڕێگەی پەیوەندییەکانی لەگەڵ زانکۆکانی شانشینی یەکگرتوو و سەنتەرەکانی توێژینەوە، AUO خزمەتگوزاری پێشکەش بە خوێندکاران و ستافی IAU و هەروەها خوێندکاران و ڕێکخراوەکانی تر لە سەرانسەری جیهاندا دەکات.<ref>{{cite web |last=رزمی |url=http://intl.iau.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=214&Itemid=600 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150703062141/http://intl.iau.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=214&Itemid=600 |archive-date=2015-07-03 |access-date=2015-07-02 |website=intl.iau.ir |title=General Directorate of International Affairs |publisher=Oxford Campus, International Office of Islamic Azad University |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٥، لقێک لە [[دوبەی]] کرایەوە.<ref>{{cite web |url=http://iau.ae/iau2/at-a-glance/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20161007121402/http://iau.ae/iau2/at-a-glance/ |archive-date=2016-10-07 |access-date=28 December 2016 |work=iau.ae |title=At a glance |publisher=U.A.E Branch, Islamic Azad University |url-status=dead}}</ref> === نوسینگەکانی نێودەوڵەتی === زانکۆی ئازادی ئیسلامی نوسینگەی نێودەوڵەتی لە [[ڕووسیا]]، [[ئیتاڵیا|ئیتالیا]]، [[ئەڵمانیا]]، [[فەڕەنسا|فەرەنسا]]، [[شانشینی یەکگرتوو]]، [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان|ئیمارات]]، [[لوبنان]] و [[ئەفغانستان]] هەیە.<ref>{{cite web |date=28 November 2016 |url=http://www.mehrnews.com/news/3835535/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%8BD8%A7%D8%B2%DB%8C-%DB%B1%DB%B6-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190421080529/https://www.mehrnews.com/news/3835535/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%8BD8%A7%D8%B2%DB%8C-%DB%B1%DB%B6-%D8%AF%D9%81%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 |archive-date=2019-04-21 |access-date=2020-10-07 |title=راه اندازی ۱۶ دفتر بین المللی دانشگاه آزاد در خارج از کشور - خبرگزاری مهر &#124; اخبار ایران و جهان &#124; Mehr News Agency |url-status=live}}</ref> === زانکۆ دەوڵەتییەکان === IAU ٣١ زانکۆی دەوڵەتی (زانکۆی پارێزگاکان)ی لە سەرانسەری پارێزگاکانی ئێراندا هەیە. ژمارەکانی ناو کەوانەکان نیشاندەری ژمارەی لقی زانکۆکەیە لە پارێزگای ئاماژەپێکراودا. {{div col|colwidth=31em}} * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی کەرەج|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای ئەلبورز]] (٣) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای ئەردەبیل (٨) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی تەبرێز|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژهەڵات]] (٢٧) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا (١٠) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای مازندەران (١١) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری (٣) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی شیراز|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای فارس]] (٣٠) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی ڕەشت|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای گێڵان]] (١٢) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی گورگان|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای گوڵستان]] (١٠) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای هەمەدان (٦) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای هورمزگان (١٢) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای ئیلام (٥) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی ئەسفەهان (خۆراسگان)|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای ئەسفەهان]] (٢٤) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای کرمان (١٢) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای کرماشان (٨) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی بوجنورد|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای خۆراسانی باکوور]] (٤) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی مەشهەد|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای خۆراسانی ڕەزەوی]] (١٤) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی بیرجەند|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای خۆراسانی باشوور]] (٤) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی ئەهواز|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای خوزستان]] (١٧) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای کۆهگیلویە و بۆیەر ئەحمەد (٣) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی سنە|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای کوردستان]] (٦) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای لۆڕستان (٦) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای مەرکزی (١٥) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای مازندەران (١٤) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای قەزوین (٤) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای قم (١) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای سمنان (٧) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای سیستان و بەلووچستان (٧) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی ناوەندی تاران|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای تاران]] (٢٤) * زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای یەزد (١٠) * [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی زنجان|زانکۆی ئازادی ئیسلامی، پارێزگای زنجان]] (٤) {{div col end}} == وەرگرتن == لە کاتی دامەزراندنی زانکۆی ئازادی ئیسلامییەوە لە ساڵی ١٩٨٢ تا ٢٠١٣، پرۆسەی وەرگرتنی خوێندکاران لە ڕێگەی تاقیکردنەوەی چوونەژوورەوەی زانکۆی ئازادی ئیسلامییەوە بوو کە بە شێوەیەکی سەربەخۆ لەلایەن سیستمی زانکۆی تایبەتەوە ئامادە، بەڕێوە و نمرەی بۆ دەستنیشان دەکرا. دوای ساڵی ٢٠١٣، تاقیکردنەوەی چوونەژوورەوەی لەگەڵ سیستمی زانکۆی دەوڵەتیدا تێکەڵ کرا. تاقیکردنەوەی چوونەژوورەوەی نیشتمانی بەڕێوەدەبات و هەندێک لەو خوێندکارانەی لە ڕێگەی ئەم پرۆسەیەوە وەردەگیرێن لە پەیداکردنی هەر شایستەییەکی خوێندن (کرێی خوێندن) ببەخشرێن. بەڵام زانکۆی ئازادی ئیسلامی پێویستی بە کرێی خوێندن هەیە کە بەپێی هۆکاری جیاوازی وەک بەرنامە، بڕوانامە، و شوێن دەگۆڕێت.<ref name="admissions">{{cite web |date=10 December 2012 |url=https://www.yjc.ir/fa/news/4191438/%DA%A9%D9%8BD8%A7%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%A7%D8%AF%D8%BA%D8%A7%D9%85-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF |access-date=2021-03-27 |title=کنکور سراسری و دانشگاه آزاد باهم ادغام می شوند}}</ref><ref name="tuition">{{cite web |url=https://www.iaun.ac.ir/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4/%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304122625/https://iaun.ac.ir/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4/%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C |archive-date=2021-03-04 |access-date=2021-03-27 |title=شهریه رشته ها و تسهیلات دانشجویی |url-status=dead}}</ref> زانکۆکە ساڵانە نزیکەی ٣٢٠،٠٠٠ خوێندکار وەردەگرێت (١٠،٠٠٠ دکتۆرا، ٣،٠٠٠ دکتۆرای پیشەیی و پزیشکی، ٥٧،٠٠٠ ماستەر، ٢٠٠،٠٠٠ بەکالۆریۆس و ٥٠،٠٠٠ دبلۆم). === دابەشبوونی خوێندکاران === لە ساڵی خوێندنی ٢٠٢١–٢٠٢٢: {| class="wikitable" style="text-align:center" !بواری خوێندن !ڕێژە |- !زانستە مرۆڤایەتییەکان و کۆمەڵایەتییەکان |٥٠٫١١٪ |- !ئەندازیاری و تەکنۆلۆژیا |٣٢٫٣٢٪ |- !هونەر و تەلارسازی |٨٫٧٢٪ |- !زانستی پزیشکی و پزیشکی ئاژەڵان |٤٫٤٦٪ |- !زانستە بنەڕەتییەکان |٢٫٩٧٪ |- !کشتوکاڵ و سەرچاوە سروشتییەکان |١٫٤٢٪ |- !کۆی گشتی<ref name="statistics3" /> |١٠٠٪ |} {| class="wikitable" style="text-align:center" !ئاستی خوێندن (بڕوانامە) !ڕێژە |- !دبلۆم |١٢٫٩٧٪ |- ![[بەکالۆریۆس]] |٦٤٫٢٣٪ |- ![[ماستەر]] |١٦٫٥٢٪ |- !دکتۆرای پیشەیی |١٫٦٧٪ |- !نشینگەیی (پزیشکی) |٠٫٠١٪ |- ![[دکتۆرا|دکتۆرا (Ph.D.)]] |٤٫٥٨٪ |- !کۆی گشتی<ref name="statistics3" /> |١٠٠٪ |} === دابەشبوونی دەرچووان === لە ساڵی خوێندنی ٢٠٢١–٢٠٢٢: {| class="wikitable" style="text-align:center" !بواری خوێندن !ڕێژە |- !زانستە مرۆڤایەتییەکان |٥٠٫٧١٪ |- !ئەندازیاری |٣٠٫٥٤٪ |- !هونەر و تەلارسازی |٨٫٩٩٪ |- !زانستە بنەڕەتییەکان |٢٫٤٧٪ |- !کشتوکاڵ و سەرچاوە سروشتییەکان |١٫٦٦٪ |- !زانستە پزیشکییەکان |١٫٣٣٪ |- !پزیشکی ئاژەڵان |١٫٠١٪ |- !زانستە دەستییەکان، مەشق و بەشە گشتییەکان |٣٫٣٠٪ |- !کۆی گشتی<ref name="statistics3" /> |١٠٠٪ |} {| class="wikitable" style="text-align:center" !ئاستی خوێندن (بڕوانامە) !ڕێژە |- !دبلۆم |٢٨٫٠٢٪ |- !بەکالۆریۆس |٥٦٫٣٠٪ |- !ماستەر |١٤٫٨٧٪ |- !دکتۆرای پیشەیی |٠٫٤٤٪ |- ![[دکتۆرا|دکتۆرا (Ph.D.)]] |٠٫٣٥٪ |- !کۆی گشتی<ref name="statistics3" /> |١٠٠٪ |} == مەڵبەندە پزیشکییەکان == مەڵبەندە پزیشکییەکانی زانکۆی ئازادی ئیسلامی بریتیین لە:<ref name="statistics4" /> (پزیشکی ئاژەڵان و دەروونناسی کلینیکی و تەندروستی ناگرێتەوە) * ١٠٧ لق لە زانستە پزیشکییەکاندا * ١٦٦٩ ئەندامی دەستەی مامۆستایان * ٤٣،٧٢٨ خوێندکاری زانستە پزیشکییەکان * ٧٢ بەش لە ئاستە جیاوازەکاندا ٨٢٥ تەختی چالاک لە ١٠ نەخۆشخانە لە ئێراندا هەیە، و ١٢٧٣ تەختی پەسەندکراوی هەیە. هەر مەڵبەندێکی پزیشکی وەک شوێنی سەرەکی نەخۆشخانەی فێرکاری خزمەت دەکات بۆ [[قوتابخانەی پزیشکی|کۆلێژی پزیشکی]] ئەو کەمپە. هەندێک لە نەخۆشخانەکان لە خوارەوە لیست کراون: * نەخۆشخانەی فەرهیختەگان لە تاران، ئێران<ref>{{cite web |url=http://srbiau.ac.ir/en/news/3290/farhikhtegan-hospital-at-srbiau-near-completion-in-near-future-development-vice-president-announces- |archive-url=https://web.archive.org/web/20180318054122/http://srbiau.ac.ir/en/news/3290/farhikhtegan-hospital-at-srbiau-near-completion-in-near-future-development-vice-president-announces- |archive-date=2018-03-18 |access-date=2018-03-17 |website=Islamic Azad University،Science And Research Branch |title=Farhikhtegan Hospital at SRBIAU near completion in near future, Development Vice President announces - Islamic Azad University،Science And Research Branch |url-status=live}}</ref> * نەخۆشخانەی بوعەلی (ئیبن سینا) لە تاران، ئێران * نەخۆشخانەی ئەمیرالموئمنین لە تاران، ئێران * نەخۆشخانەی جەواهێری لە تاران، ئێران * نەخۆشخانەی ٢٢ی بەهمەن لە [[مەشهەد]]، ئێران * نەخۆشخانەی ئاریا لە مەشهەد، ئێران * نەخۆشخانەی یەزد * نەخۆشخانەی خاتەمولئەنبیا * نەخۆشخانەی ڕازی * نەخۆشخانەی کتالم == کتێبخانەی سەرەکی == داریی کتێبخانەکانی زانکۆی ئازادی ئیسلامی بەڕێوەبردنی کتێبخانە جیاوازەکان بۆ زیاتر لە ٣٦٠ لقی زانکۆکانی ئازادی ئیسلامی لە سەرانسەری وڵاتدا دەکات. ئەم کتێبخانانە خزمەتگوزاریی بەنرخ پێشکەش بە زیاتر لە ١٫٢ ملیۆن خوێندکار، ئەندامانی دەستەی مامۆستایان، و توێژەران دەکەن. == گۆڤارەکان == لقەکانی زانکۆی ئازادی ئیسلامی ٥٠٨ گۆڤاری زانستی بڵاودەکەنەوە، کە ١٤٥یان بە زمانی ئینگلیزین. [https://centrallib.iau.ir/fa/page/91/%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D9%86%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C] == پلەبەندییەکان == === پلەبەندییەکانی ''یوو ئێس نیوز ئەند وۆرلدم ڕاپۆرت'' === : '''پلەبەندیی باشترین زانکۆ جیهانییەکانی ٢٠٢٥'''<ref name="usnews.coma">{{cite web |url=https://www.usnews.com/education/best-global-universities/iran |work=U.S. News & World Report |title=Islamic Azad University}}</ref> * پلەی جیهانی: ٤٦٠ * پلەی هەرێمی (ئاسیا): ١١٧ * پلەی وڵات: ٢ : '''پلەبەندیی باشترین زانکۆ جیهانییەکانی ٢٠٢٣'''<ref name="usnews.com">{{cite web |url=https://www.usnews.com/education/best-global-universities/islamic-azad-university-528829 |access-date=2026-06-22 |work=U.S. News & World Report |title=Islamic Azad University}}</ref> * پلەی جیهانی: ٣٩٤ * پلەی هەرێمی (ئاسیا): ٧٧ * پلەی وڵات: ٢ : پلەبەندیی بەپێی بابەت * زانستەکانی کشتوکاڵ: ١١٧ * ژیریی دەستکرد: ٥٥ * بایۆلۆجی و بایۆکیمیا: ٢٩٩ * بایۆتەکنۆلۆژی و میکرۆبایۆلۆجیی پراکتیکی: ١٣٦ * ئەندازیاریی کیمیایی: ٣٦ * کیمیا: ١٣٦ * ئەندازیاریی شارستانی: ١٤ * پزیشکیی کلینیکی: ٦٤٤ * زانستی کۆمپیوتەر: ٢٣٤ * فیزیکی ماددەی چڕکراوە: ١٢٤ * ئەندازیاریی کارەبا و ئەلیکترۆنیک: ١١٠ * ئەنەرجی و سووتەمەنییەکان: ٤٠ * ئەندازیاری: ٣٧ * ژینگە/ئیکۆلۆجی: ٣٦٧ * زانست و تەکنۆلۆژیای خۆراک: ٨٤ * زانستەکانی زەوی: ٣٨٥ * زانستی ماددەکان: ٢٦٧ * بیرکاری: ٢٩ * ئەندازیاریی میکانیکی: ٤ * ئۆپتیک: ٨٣ * دەرمانسازی و ژەهرناسی: ١٨١ * کیمیای فیزیکی: ٩٠ * فیزیک: ٢٠٠ * زانستی ڕووەک و ئاژەڵ: ٣٥٦ * زانستی پۆلیمەر: ٩ * سەرچاوەکانی ئاو: ٣٠ : '''پلەبەندیی باشترین زانکۆ جیهانییەکانی ٢٠٢٢'''<ref name="usnews.com" /> * پلەی جیهانی: ٤٣٤ * پلەی هەرێمی (ئاسیا): ٧٥ * پلەی وڵات: ٢ : پلەبەندیی بەپێی بابەت * زانستەکانی کشتوکاڵ: ١١٤ * بایۆلۆجی و بایۆکیمیا: ٣٧٩ * بایۆتەکنۆلۆژی و میکرۆبایۆلۆجیی پراکتیکی: ١٥٢ * ئەندازیاریی کیمیایی: ٣٦ * کیمیا: ١٤٥ * ئەندازیاریی شارستانی: ١٥ * پزیشکیی کلینیکی: ٦٩٤ * زانستی کۆمپیوتەر: ١٦٠ * فیزیکی ماددەی چڕکراوە: ١١٦ * ئەندازیاریی کارەبا و ئەلیکترۆنیک: ١١٥ * ئەنەرجی و سووتەمەنییەکان: ٣٦ * ئەندازیاری: ٤٤ * ژینگە/ئیکۆلۆجی: ٣٧٨ * زانست و تەکنۆلۆژیای خۆراک: ٧٧ * زانستەکانی زەوی: ٣٤٦ * زانستی ماددەکان: ٢٤٤ * بیرکاری: ٤٥ * ئەندازیاریی میخانیکی: ٣ * نانۆزانست و نانۆتەکنۆلۆژی: ٢٤٧ * ئۆپتیک: ١١٨ * دەرمانسازی و ژەهرناسی: ٢٢٩ * کیمیای فیزیکی: ٩٨ * فیزیک: ٢٠٥ * زانستی ڕووەک و ئاژەڵ: ٣٨٩ * زانستی پۆلیمەر: ٢٧ : '''پلەبەندیی باشترین زانکۆ جیهانییەکانی ٢٠٢١'''<ref name="usnews.com" /> * پلەی جیهانی: ٤٤٥ * پلەی هەرێمی (ئاسیا): ٧٢ * پلەی وڵات: ٢ : پلەبەندیی بەپێی بابەت * زانستەکانی کشتوکاڵ: ١١٧ * بایۆلۆجی و بایۆکیمیا: ٤٤١ * بایۆتەکنۆلۆژی و میکرۆبایۆلۆجیی پراکتیکی: ١٧٦ * ئەندازیاریی کیمیایی: ٢٩ * کیمیا: ١١٠ * ئەندازیاریی شارستانی: ٢٣ * پزیشکیی کلینیکی: ٧٢٥ * زانستی کۆمپیوتەر: ١٩٣ * ئەندازیاریی کارەبا و ئەلیکترۆنیک: ١٠٥ * ئەنەرجی و سووتەمەنییەکان: ٣٩ * ئەندازیاری: ٤٧ * ژینگە/ئیکۆلۆجی: ٣٧٣ * زانستی ماددەکان: ٢٣٢ * بیرکاری: ٣١ * ئەندازیاریی میخانیکی: ١ * نانۆزانست و نانۆتەکنۆلۆژی: ٢٠٤ * فیزیک: ٢٢٨ * زانستی ڕووەک و ئاژەڵ: ٣٩٧ : '''پلەبەندیی باشترین زانکۆ جیهانییەکانی ٢٠٢٠'''<ref name="usnews.com" /> * پلەی جیهانی: ٤٥٤ * پلەی هەرێمی (ئاسیا): ٦٩ * پلەی وڵات: ٢ : پلەبەندیی بەپێی بابەت * زانستەکانی کشتوکاڵ: ٨٤ * بایۆلۆجی و بایۆکیمیا: ٤٦٦ * کیمیا: ١٢١ * ئەندازیاریی شارستانی: ٣٥ * زانستی کۆمپیوتەر: ١١٠ * ئەندازیاریی کارەبا و ئەلیکترۆنیک: ٩٣ * ئەندازیاری: ٤٤ * زانستی ماددەکان: ٢٢٥ * بیرکاری: ٢٩ * ئەندازیاریی میخانیکی: ٥ * فیزیک: ٢٣٥ * زانستی ڕووەک و ئاژەڵ: ٤٣٢ '''پلەبەندیی باشترین زانکۆ جیهانییەکانی ٢٠١٨'''<ref name="usnews.com" /> * پلەی جیهانی: ٤٩٧ * پلەی هەرێمی (ئاسیا): ٧٦ * پلەی وڵات: ٢ : پلەبەندیی بەپێی بابەت * زانستەکانی کشتوکاڵ: ١٣٢ * کیمیا: ١٣٦ * زانستی کۆمپیوتەر: ١١٩ * ئەندازیاری: ٣٨ * زانستی ماددەکان: ١٠٤ * بیرکاری: ٢١ * فیزیک: ٣٦٩ === سەنتەری پلەبەندییەکانی زانکۆکانی جیهان === پلەبەندیی '''٢٠٢١-٢٠٢٢''':<ref>{{cite web |url=https://cwur.org/2021-22/Islamic-Azad-University.php |access-date=2026-06-22 |website=CWUR.org |title=Islamic Azad University 2021-2022 Ranking |publisher=The Center for World University Rankings}}</ref> * پلەی جیهانی: ٣٧٢ * پلەی نیشتمانی: ١ * پلەی کوالێتیی پەروەردە: دیاری نەکراوە * پلەی دامەزراندنی دەرچووان: دیاری نەکراوە * پلەی کوالێتیی دەستەی مامۆستایان: دیاری نەکراوە * پلەی ئەنجامدانی توێژینەوە: ٣٤٢ * نمرەی گشتی: ٧٥٫٧ === پلەبەندییەکانی سکیڤیژنز === '''٢٠١٧''': پلەی نێودەوڵەتی: ٩٣٨، پلەی نیشتمانی: ٥، پلەی هەرێمی: ٢٤ ([[زانکۆی ئازادی ئیسلامی، لقی زانست و توێژینەوە، تاران|لقی زانست و توێژینەوە]])<ref>{{cite web |url=http://www.scivisions.com/Ranking.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20180317233513/http://www.scivisions.com/Ranking.aspx |archive-date=2018-03-17 |access-date=2018-03-17 |website=scivisions.com |title=SciVisions |url-status=live}}</ref> === پلەبەندیی سیماگۆ === '''٢٠١٣''': پلەی نێودەوڵەتی: ٨٧، پلەی نیشتمانی: ١، پلەی هەرێمی: ١<ref>{{cite web |url=http://www.scimagoir.com/pdf/SIR%20Global%202013%20O.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921211927/http://scimagoir.com/pdf/SIR%20Global%202013%20O.pdf |archive-date=2013-09-21 |access-date=2013-09-15 |title=SIR Global 2013 - Rank: Output |url-status=dead}}</ref> '''٢٠١٢''': پلەی نێودەوڵەتی: ٢٣١، پلەی نیشتمانی: ١، پلەی هەرێمی: ٢<ref>{{cite web |url=http://www.scimagoir.com/pdf/SIR%20Global%202012%20O.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921111141/http://scimagoir.com/pdf/SIR%20Global%202012%20O.pdf |archive-date=2013-09-21 |access-date=2013-09-15 |title=SIR Global 2012 - Rank: Output |url-status=dead}}</ref> === پلەبەندیی لایدنی CWTS === '''٢٠١٤''': پلەی جیهانی: ٢٥٢، پلەی وڵات: ١١، پلەی هەرێمی: ١٩٤<ref>{{cite web |last=(CWTS) |first=Centre for Science and Technology Studies |url=http://www.leidenranking.com/ranking/2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150511220356/http://www.leidenranking.com/ranking/2014 |archive-date=11 May 2015 |access-date=28 December 2016 |work=leidenranking.com |title=CWTS Leiden Ranking 2016 |url-status=live}}</ref> === URAP – پلەبەندیی زانکۆ بەپێی ئەنجامدانی ئەکادیمی === '''٢٠١٣''': پلەی جیهانی: ١٦١، پلەی وڵات: ١، پلەی هەرێمی: ٢٥<ref>{{cite web |url=http://www.urapcenter.org/2013/university.php?q=Daneshgahe+Azad+Eslami |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531093631/http://www.urapcenter.org/2013/university.php?q=Daneshgahe+Azad+Eslami |archive-date=31 May 2015 |access-date=16 July 2015 |title=URAP - University Ranking by Academic Performance |url-status=live}}</ref> '''٢٠١٢''': پلەی جیهانی: ٢٢٦، پلەی وڵات: ٢، پلەی هەرێمی: ٣٤<ref>{{cite web |url=http://www.urapcenter.org/2012/university.php?q=Daneshgahe+Azad+Eslami |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531141128/http://www.urapcenter.org/2012/university.php?q=Daneshgahe+Azad+Eslami |archive-date=31 May 2015 |access-date=16 July 2015 |title=URAP - University Ranking by Academic Performance |url-status=live}}</ref> === پلەبەندییەکانی بنکەی وەرگێڕانی زانستی جیهانی ئیسلامی === <ref>{{cite web |date=28 December 2010 |url=http://www.khabaronline.ir/detail/119311/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723005144/http://khabaronline.ir/detail/119311 |archive-date=23 July 2015 |access-date=16 July 2015 |title=نخستین رتبه‌بندی رسمی دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی کشور اعلام شد |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |trans-title=Ranking of universities and research institutions in Iran and Islamic countries |url=http://ur.isc.gov.ir |archive-url=https://web.archive.org/web/20161124234042/http://ur.isc.gov.ir/ |archive-date=24 November 2016 |access-date=28 December 2016 |work=isc.gov.ir |language=fa |title=رتبه بندی دانشگاه ها و موسسات پژوهشی ایران و کشورهای اسلامی |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ur.isc.gov.ir/default.aspx?Lan=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223005025/http://ur.isc.gov.ir/default.aspx?Lan=en |archive-date=23 December 2016 |access-date=28 December 2016 |work=isc.gov.ir |title=Ranking of Iran Universities and Research Institution |url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:left;" |+'''١٠ باشتری لقەکانی زانکۆی ئازادی ئیسلامی لە ساڵی ٢٠١٠''' !پلە !لق !نمرە |- |١ |[[تەورێز]] |٤٫٢٧ |- |٢ |[[مەشھەد|مەشهەد]] |٣٫٥١ |- |٣ |[[ناوەندی ئێران|ناوەندی تاران]] |٣٫٠٦ |- |٤ |[[کەرەج]] |٢٫٦١ |- |٥ |[[باکووری ئێران|باکووری تاران]] |٢٫٤٨ |- |٦ |[[نەجەف ئاباد|نەجەفئاباد]] |١٫٣٧ |- |٧ |[[ئەسفەھان|ئەسفەهان (خۆراسگان)]] |١٫٣٥ |- |٨ |[[شەھری کورد|شەهری کورد]] |١٫٣٠ |- |٩ |[[قۆچان|قوچان]] |١٫٢٦ |- |١٠ |[[ئەردەوێڵ|ئەردەبیل]] |١٫١٩ |- |} {| class="wikitable" style="text-align:left;" |+'''١٠ باشتری لقەکانی زانکۆی ئازادی ئیسلامی لە ساڵی ٢٠١١''' !پلە !لق !نمرە |- |١ |زانست و توێژینەوە |١٠٠ |- |٢ |[[مەشھەد|مەشهەد]] |٢٣٫٧٥ |- |٣ |[[کەرەج]] |١٨٫٥٣ |- |٤ |باشووری تاران |١٨٫٢١ |- |٥ |ئەسفەهان (خۆراسگان) |١٣٫٥ |- |٦ |باکووری تاران |دیاری نەکراوە |- |٧ |[[نەجەف ئاباد|نەجەفئاباد]] |دیاری نەکراوە |- |٨ |[[قەزوین]] |دیاری نەکراوە |- |٩ |ناوەندی تاران |دیاری نەکراوە |- |١٠ |[[یەزد]] |دیاری نەکراوە |} {| class="wikitable" style="text-align:left;" |+'''١٠ باشتری لقەکانی زانکۆی ئازادی ئیسلامی لە ساڵی ٢٠١٢'''<ref>{{cite web |url=http://ur.isc.gov.ir/Home/RankIranAzadUniv |archive-url=https://web.archive.org/web/20170828183537/http://ur.isc.gov.ir/Home/RankIranAzadUniv |archive-date=28 August 2017 |access-date=1 January 2017 |title=Rank Iran Azad University |publisher=ur.isc.gov.ir |url-status=dead}}</ref> !پلە !لق !نمرە |- |١ |زانست و توێژینەوە |١٠٠ |- |٢ |[[کەرەج]] |٩٩٫٨٥ |- |٣ |[[مەشھەد|مەشهەد]] |٩٩٫٥٨ |- |٤ |[[تەورێز]] |٩٩٫٣٣ |- |٥ |ئەسفەهان (خۆراسگان) |٩٨٫٥٨ |- |٦ |ئاراک |٩٦٫٨٢ |- |٧ |[[باکووری ئێران|باکووری تاران]] |٩٥٫٥١ |- |٨ |[[ساوە]] |٩٥٫١٠ |- |٩ |[[شەھرەزا|شەهرەزا]] |٩٤٫٥٨ |- |١٠ |[[باشووری ئێران|باشووری تاران]] |٩٤٫٠٦ |} == وێنەکان == <gallery class> پەڕگە:بیمارستان_فرهیختگان.jpg|زانست و توێژینەوە، تاران پەڕگە:Srbiau_hotel.jpg|زانست و توێژینەوە، تاران پەڕگە:Iaum.jpg|[[مەشھەد|مەشهەد]] پەڕگە:Niau.jpg|[[نەجەف ئاباد|نەجەفئاباد]] پەڕگە:IAU_Lahijan.jpg|[[لاھیجان]] پەڕگە:RIAU_central_administration_building.jpg|[[ڕوودبۆنە|ڕوودھێن]] پەڕگە:Azad-University-Isfahan-Khorasgan.jpg|[[ئەسفەھان|ئەسفەهان]] پەڕگە:Dehaqan-gate.jpg|دھاقان </gallery> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{Commonscatinline}} * {{Official website|http://www.iau.ac.ir/}} {{in lang|fa}} * [http://www.aiau.ir/ دەرچووانی زانکۆی ئازادی ئیسلامی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191113112243/http://www.aiau.ir/|date=2019-11-13}} {{in lang|fa}} == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} ke9ty34pv3nksbb2uj4a4pj43b4dsph 0 304457 1675003 2026-09-25T12:25:20Z Dana Mohammed Othman 79005 -- دروستکردنی وتار بە بەکارھێنانی [[وپ:جادووگەری وتارەکان]] -- 1675003 wikitext text/x-wiki = '''کاکە حەمە''' = {{زانیاریدانی کەسایەتی|وێنە=(محەمەد عوسمان عەلى ئاغا ( کاکە حەمە.jpg|قەبارەی وێنە=|ناوی_خۆماڵی=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=1ى تەمموزى 1952|شوێنی لەدایکبوون=[[دەربەندی گۆمی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]]|نەتەوە=[[کورد]]|ناوەکانی تر=کاکە حەمەى ڕێکخستن، حەماغا|نەژاد=[[کورد]]|ڕادەی خوێندەواری=|پیشە=سیاسەتوان و کەسایەتى کۆمەڵایەتى|ساڵانی چالاکی=١٩٧٥-دەستپێکى خەبات ١٩٧٥-تا ئێستا [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|حیزب=[[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|ھاوسەر=بدریە عبدالواحید جمعە عبداللە|منداڵەکان=ڕۆژان، ژیان، دانا، ڕابەر، لاجان|دایک و باوک=عوسمانى عەلى ئاغاى سیانان، هەمین مەولود|name=(مـحـمـد عـثمـان عـلـی ئـاغـا) کـاکـە حەمە|ناوبانگ=|پێشگری ڕێزلێنان=سیاسەتوان، پێشمەرگەى دێرین، زیندانى سیاسى، کەمئەندامى سەنگەر|لێدوانی وێنە=جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێر|پاشگری ڕێزلێنان=}} [[پەڕگە:خوێندنەوەى بەیان نامەى ١١ى ئازارى.jpg|وێنۆک|339x339پیکسڵ|خوێندنەوەى بەیاننامەى [[ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار|ڕێککەوتننامەى ١١ى ئازارى ١٩٧٠]]، گۆڕەپانى (کۆترى سەلام/هەولێر)، کاکە حەمە (محمد عثمان عەلى ئاغا) لەگەڵ سەرکردەى خوالێخۆشبوو مام قادر شۆڕش. لە ڕاستەوە (عزەت جەمال کۆیی، سەرکردە مام قادر شۆڕش، [[کاکە حەمە (محمد عثمان على ئاغا)|کاکە حەمە]] (گەنجەکەى دواوە کاکە حەمەیە کە لە ساڵی ١٩٦٩ لە تەمەنی ١٧ ساڵییەوە دەستى بە خەباتى سیاسى کردووە)، حەسەن ئەحمەد.]] محەمەد عوسمان عەلی خضر قادر ئاغا (کاکە حەمە)'''،''' (''بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: محمد عثمان علي اغا)، (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Mohammed Othman Ali Agha'')، ''(بە[[لاتینی]]: Mihemed Osman Elî Ağa'')،ناسراوە بە (کاکە حەمەى ڕێکخستن، کاکە حەمە سیان، حەماغا)<ref name=":1">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٤ |title=شۆڕشگێڕانى کۆمەڵە و خەباتى شار و زیدان و شاخ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٣}}</ref>، لە ساڵی ١٩٥٢ لە گوندی ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندی گۆمی سیانان]]) لە دایک بووە، کوڕى (عوسمانى عەلى ئاغاى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆمە]])، کە لە نێو سیاناندا بە بنەماڵەى ([[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|حەماغایی]]) ناسراون. دایکیشى ناوى (هەمین مەولودە) لە عەشیرەتى (هۆرمزیارە) و خەڵکى گوندى ([[قورشاغلو]])ى دەشتى هەولێرە.<ref name=":2">{{Cite journal |last=کاکە سوور |first=فوئاد |date=١٩٩٣ |title=پڕۆسەى تەعریب و بنەماڵەکانى دیارەکانى کەندێناوە |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل.١٢.}}</ref> هەر لە گوندى ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) دەست بە خوێندنى سەرەتایی دەکات و لە خوێندنگەى گوندەکە ئەم قۆناغەى خوێندن تەواو دەکات.<ref name=":2" /> == '''دەسپێکى خەباتى سیاسى''' == بەهۆى هاتنە سەر دەسەڵاتى [[حیزبی بەعسی عێراق|حیزبى بەعس]] و هێرشى (حەرەس قەومییەکان)، بۆ سەر گوند و ناوچە کوردییەکان، بە مەبەستى جێبەجێکردنى سیاسەتى تەعریب و گۆڕینى دیمۆگرافى، لە ساڵى ١٩٦٣ گوندەکەیان دەسوتێنرێت و دیوەخانى (عەلى ئاغاى) باپیرى و تەواوى ماڵ و موڵک و مەڕو ماڵاتەکەیان دەخرێتە ژێر چەپۆکى (خێڵە عەرەبە گەڕۆکەکان) و تاڵاندەکرێت و سێ لە هاوڵاتییانى دانیشتووى گوندەکەشییان شەهید دەکرێت، ئینجا هەرچى پیر و پەککەوتە و گەنج و پیاوى گوندەکەش هەیە ڕاپێچى گرتوخانەى (موسەیەب) دەکرێن. ئەوانەى توانیبوویان لەو ڕەشبگیری و ڕەشەکوژییەى گوندەکە ڕزگاریان بێت، بە تایبەت ژن و منداڵەکان ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکەن، خەڵکە گیراوەکەش دواتر بە مەرجى ئەوەى کە ناوچەکە چۆڵ بکەن و نەگەڕێنەوە ئازاد دکرێن،<ref name=":2" /> بۆیە (کاکە حەمە) لەگەڵ بنەماڵەکەى کۆچ دەکەن بۆ گوندى ([[قورشاغلو]])ى هەوارگەى دایکیان، دواى چەند ساڵێک و دوورکەوتنەوەى [[حیزبی بەعسی عێراق|بەعسییەکان]] لە دەسەڵات و لە ساڵى ١٩٦٧ دووبارە بنەماڵەکەیان دەگەڕێنەوە بۆ گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]] و گوندەکە ئاوەدان دەکەنەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> بەڵام دواى گەڕانەوەیان بۆ گوندەکە، بۆ خوێندنى ناوەندى دەچێتە شارۆچکەى [[دیبەگە]] و دواى ماوەیەکى کەم (عوسمانى عەلى ئاغا)ی باوکى کۆچى دوایی دەکات.<ref name=":2" /> بە هۆى ئەو کارەسات و ڕەشەکوژیی و زیندانیکردنە و تاڵانکردنەى بەسەر بنەماڵەکەی و خەڵکى گوندەکەیان هات لە لایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|دەسەڵاتى بەعسییەکانەوە]]، لە شارۆچکەى [[دیبەگە]] تێکەڵ بە خەباتى سیاسى و کوردایەتى دەبێت و لە ساڵى ١٩٦٩ لە ڕێگەى (قاسم عەزیزە)وە، پەیوەندى بە یەکێتى قوتابیانى کوردستانەوە دەکات، سەربارى بچوکى تەمەنى بەڵام یەکێک بووە لە قوتابییە هەرە وریا و چالاکەکان و لە زۆرینەى چالاکییە سیاسییەکانى ئەو کات بەشداریکردووە و ڕۆڵى هەبووە لە ڕێکخستنى چالاکییەکان، دواتر پەیوەندی بە هێزی قوتابیانەوە دەکات و لە (سەربازگەى قوتابیان/معسکر طلبة) لە ([[قەڵادزێ|شارۆچکەى قەڵادزێ]]) بۆماوەی ساڵێک پەروەردەى سەربازى وەردەگرێت و پاش تکچوونى پەیوەندییەکانى کورد و حکومەتى بەعس، لە ساڵى ١٩٧٤ پەیوەندى بە هێزى پێشمەرگەى کوردستانەوە دەکات و لە (بەتالیۆنى ئاسۆس) لە ناوچەى (کوزینە) دەبێتە پێشمەرگە، دواى هەرەسهێنانى [[شۆڕشی ئەیلوول|شۆڕشى ئەیلول،]] لە ساڵی ١٩٧٥لەگەڵ پێشمەرگەکانیتری بەتالیۆنەکەیان ئاوارەى ئێران دەبێت و دواى چەند مانگێک مانەوە لە ئێران و گۆڕانى بارودۆخەکە، بە ئاواتى هەڵگیرسانەوەى شۆڕشێکى نوێ، دووبارە دەگەڕێتەوە کوردستان.<ref name=":1" /> == '''_{قۆناغى دووەمى خەبات و تێکۆشان لە ڕیزى (ى.ن.ک.) لە ڕێگەى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)ـەوە}''' == دواى گەڕانەوەى بۆ کوردستان، کە بەهۆى پێشمەرگایەتى و شۆڕشەوە ئاوارەى ئێران ببو، بە مەبەستى درێژەدان بە خوێندنى ئامادەیی ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکات. چونکە دواى هەرەسى شۆڕش دوبارە گوندەکەیان ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) لە لایەن دەسەڵاتى بەعسەوە، خاپور دەکرێت و خەڵکەکەى دەردەکرێن و بە زۆرەملێ ئاوارەى شارى هەولێر دەکرێنن، دواتر عەرەبى هاوردە لە گوندەکە جێگریر دەکرێت.<ref name=":3">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٥ |title=کۆمەڵە و خەباتى نهێنى و زیندان |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٠}}</ref> لە شارى هەولێر، بە ئومێدى یەکگرتنەوەى لەگەڵ شۆڕشگێڕان و دووبارە ڕێکخستنەوەیان و هەڵگیرسانى شۆڕشێکى نوێ دژ بە بەعس، لە ساڵی ١٩٧٥ لە ڕێگەى شەهید (عەلى ساڵح قادر)ـەوە پەیوەندى بە ڕێکخراوى نهێنى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])وە دەکات و کاری سیاسی و خەباتی نهێنی لە ڕیزەکانی ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])ـەوە دەستپێکردووە، کە ئەم ڕێکخراوە بووە هەوێنى لە دایک بوون و بەهێز بوونى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]])، شەهید (عەلى ساڵح) داوا لە (کاکە حەمە) دەکات لە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر هاوکاریبکات، ئەویش نازناوى (کاکە حەمە) وەک ناوى نێھنى بۆخۆى هەڵدەبژێرێت و لە کۆمیتەى هەرێمەکان دەبێتە ئەندامى لیژنە و سەرپەرشتى دامەزراندنەوەى بەشێکی فراوانی ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|هەولێری]] کردووە و بەهۆى ئەزموون و شارەزاییەوە لە ماوەیەکى کەمدا ڕێکخستنێکى فراوانیان لە شارەکە دامەزراندووە، کە چەندین بنەماڵە و پێشمەرگە و شەهیدى قارەمانى شۆڕشى نوێ لە ڕیزەکانى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیانى کوردستانەوە]]، لە ڕێگەى (کاکە حەمە)وە پەیوەندىان بە ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]])ـەوە کردووە و بەهۆى کاکە حەمەوە لە لایەن (شەهید عەلى سالح و ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە) پەسند دەکرێن کە لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى هەولێر کار بکەن، کە (شەهید ڕێباز، شەهید مەلا سلێمان و شەهید مامۆستا شەوقى عەباس و شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادر و تەلعەت خدر سەیفەدین، بوڕهان سەعید سۆفى) لە دیارترین ئەو ناوانەن کە لە ڕێگەى کاکە حەمەوە پەیوەندییان بە [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانەوە]] کردووە، هەرووها (شەهید ڕێباز و تەلعەت خدر) لە لیژنەی هەرێمەکان لەگەڵ کاکە حەمە دەستبەکار بوون و کاریانکردووە.<ref name=":3" /> هەر لەو بارەیەوە (شەهید ڕێباز)، لە کتێبى قەندیل بەغداى هەژاند ئاماژە بەوە دەکات، دواى گەڕانەوى زۆرێک لە شۆڕشگێران لە ئێران بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ، لەگەڵ (محەمەد عوسمان و تەلعەت خدر)، دەستمان بە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر کرد و پەیوەندیمان بە برادان کردەوە، بۆ دووبارە بنیاتنانەوەى ڕێکخستنەکان بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=شەهید ڕێباز|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=قەندیل بەغداى هەژاند.|publisher=زنجیرە بڵاوکراوەکانى بنکەى ڕۆشنبیرى شەهید|year=١٩٩٣|location=سلێمانى|page=ل. ٥٥.}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=عەبدولقادر|first=فەرەیدون|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=هەڵۆ سوورەکانی قەندیل|publisher=چاپخانەی سەردەم|year=٢٠١٧|location=سلێمانى}}</ref> [[پەڕگە:کەرتى_٣ی_تیپى_٨٣ى_هەورێ،_ساڵی_١٩٨٢،_لە_دۆڵە_توی_بناری_قەندیل_(کاکە_حەمە).jpg|وێنۆک|653x653پیکسڵ|هەندێک لە پێشمەرگەکانى گوندى دەربەندى گۆم، لە کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ساڵی ١٩٨٢، لە دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، وەستاوەکان لای ڕاستەوە (مشیر ئیسماعیل قادر، بورهان سەعید سۆفی، کاکە حەمە، شەهید مەلا سلێمان سلێمانی،  شەهید تەحسین عوسمان دیبەگەیی، مەجید سۆفی   دانیشتوەکان لە ڕاستەوە (شەهید تەنیا، بەشدار برای شەهید جوامێر، مام پۆڵ).]] [[پەڕگە:تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵەتوى بنارى قەند یل، بوڕهانى سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، کاکە حەمە و مەجید سۆفى.jpg|ناوەڕاست|وێنۆک|462x462پیکسڵ|کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، (بوڕهانی سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، [[کاکە حەمە (محمد عثمان على ئاغا)|کاکە حەمە]] ) و دانیشتووەکە (مەجید سۆفى)]] == '''قۆناغى زیندان و دەستگیرکردنى ئەندامانى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)''' == لە ٥/١١/ ١٩٧٧ بە هۆی ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە هەولێر، لە كاتژمێر (١) دوای نیوەڕۆ لەلایەن دەزگا داپڵۆسێنەرەکانى ئەمنى هەولێرى حکومەتى بەعس، (کاکە حەمە) لەگەڵ کۆمەڵێک لە ئەندامانى ڕێکخستنە نهێنییەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) لە شارى هەولێرى دەستگیر دەکرێن، کە پێکهاتبوون لە هەڤاڵان ( عەبدوڵڵا ڕەسول "کاک كۆسرەت"، محەمەد زەنگەنە، قاسم عزیز، تەلعەت خدر، خالید هەركی، هادی كارگەی جگەرە، حسن خدر و هەندێ‌ لە هەڤاڵانیتر.....)، هەر لە هەمانکاتدا هەریەک لە هەڤاڵان (شەهید شاخەوان عەباس، شەهید ڕێباز، شەهید محمد عەجەم و شەهید خالید سابیر) دەرباز بوون لە دەستگیرکردن و بوون بە پێشمەرگە.<ref name=":3" /> هەروەها (شەهید عەلى ساڵح قادر)، کە ئەوکات لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى دەوروبەرى هەولێرى کۆمەڵە بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، دەردەچێت و دەبێتە پێشمەرگە. چونکە لە ڕێکخستنى یەکێک لە گوندەکانى دەوروبەرى هەولێر، بە ڕاپۆرتێک کاکە حەمە ئاگاداردەکرێتەوە کە هەندێک کەسى دەرەوەى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، باسیان لە جوڵە و سەردانەکانى (عەلى ساڵح) کردووە وەک ئەندامى کۆمەڵە، دواتر (کاکە حەمە)، (شەهید عەلى ساڵح) لە زانیارییەکانى نێو ڕاپۆرتەکە ئاگاداردەکاتەوە، ئەویش زانیارى و سەردانى کەسایەتییەکانى نێو راپۆرتەکەى پشتڕاست دەکاتەوە و دەڵێت: "مادەم ئەو کەسانە زانیتیان کە من سەر بە کۆمەڵەم، کەواتە ئاشکرا بوومە و مانەوە بۆمن باش نییە و بەر لەوەى زانیارییەکان بگاتە دەست (ئەمنى بەعس) دەردەچم و دەبم بە پێشمەرگە." بۆیە لەکاتى ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، ئەو لەناو هەولێر نابێت و بۆتە پێشمەرگە.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> دوای ئاشکرابوون و دەستگیرکردنى ئەندامانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، هەڤاڵ [[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال تاڵەبانى]]، لە دەرەوەى [[عێراق]]، بۆ بەرگرتن لە ڕەشەکوژى و ڕەمیکردنى کوێرانە و بێ دادگاییکردنى ئەم ئەندامانەى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لەلایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|حکومەتى بەعس]]، بەیاننامەیەک دەردەکات و ناوى تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵەى لەگەڵ هاوپێچ دەکات و بۆ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانى مافى مرۆڤ و [[نەتەوە یەکگرتووەکان|نەتەوە یەکگرتووەکانى]] دەنێرێت. ئەمەش کاریگەرى دەبێت لە سەر ئەوەى بە بێ دادگاییکردن، ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە ڕەمی بکرێن و لەناوببرێن.<ref name=":3" /> کاکە حەمە و هەڤاڵە دەستگیرکراوەکانیترى کۆمەڵە، لەسەرەتا دەبردرێنە ئەمنى [[ھەولێر|هەولێر]]، بە توندترین شێوە ئازار و ئەشکەنجە دەدرێن دواتر دەگوازێنەوە بۆ ئەمنى [[کەرکووک]]، لەوێش بە دڕندانەترین شێوە هەموو جۆرە سزا قورسەکانیان لەسەر تاقیدەکەنەوە، بەڵام تەواوى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى خۆیان دەپارێزن و هیچ شتێک نادرکێنن. ماوە ئەشکەنجەدانى (کاکە حەمە)، لە تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، درێژتر و قورستر دەبێت، چونکە لە کاتى پشکنینى ماڵەکەیدا، کۆمەڵێک وێنەى دروشم و سەرکردەکانى کۆمەڵە ( [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر]] و [[ئەنوەر زۆراب]]) لە ماڵەکەیدا دەستی بەسەردادەگیرێت، کاکە حەمەش ئینکاری دەکات و ڕەتیدەکاتەوە کە ئەم شتانە هى ئەو بن و هیچ پەیوەندییەکى بە ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە هەبێت، کە ئەمەش دەبێتە هۆى ئەوەى کە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى درێژتر و قورستر بکرێت، بەجۆرێک کە چەندینجار بەهۆى لەهۆشچوونى لەژێر ئەشکەنجە، هەواڵى مەرگى کاکە حەمە لەنێو زیندانییەکاندا بڵاودەبێتەوە.<ref name=":1" /> هەر لەو بارەیەوە، (تەلعەت خدر) لە گێڕانەوەیەکیدا دەڵێت: "کاتێ کە هەواڵى شەهید بوونى (کاکە حەمە)مان لەژێر ئەشکەنجەدا بیست، ئاهێکى سوپاسگوزاریمان هەڵکێشا و گوتمان ئەلحەمدولیلا کە نەجاتى بوو لە دەست جەلادەکانى بەعس و ئێمەش ئیسراحەتمانکرد، چونکە (کاکە حەمە) تاکە کەس بوو لە نێو ئێمە کە بەڵگە لە ماڵەکەیدا دۆزرابووەوە، ئەویش ئینکاریدەکرد و دانى بە هیچ شتێکدا نەدەنا، بۆیە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى زیاترى خایاند و بەجۆرێک قورسکرابوو کە مرۆڤ نەیدەتوانى بەرگە بگرێت، ترسمان هەبوو لەوەى بەرگە نەگرێت و شتێک بدرکێنێت، چونکە (کاکە حەمە)، ئاگادارى بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکان بوو، بەمەش خەڵکێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى کۆمەڵە ڕاپێچى زیندان دەکرا، ڕەنگە خۆشى لە سێدارە بدرابوایە و ئێمەش دوچارى ئەشکەنجە و سزاى قورستر بوینایەتەوە، ڕەنگە لە سێدارەشبدراباین، بەڵام قارەمانانە هەموو شتێکى پاراست."<ref name=":3" /> سەربارى ئەوەى کە (کاکە حەمە) یەکێک بوو لەوانەى کە هیچ ئیعترافێکى نەکرد و دانى بەهیچ شتێکدا نەنا، بەڵام وێنەکان لە دادگا وەک بەڵگە لە دژى بەکارهاتن، بە (شەش ساڵ) زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]]) سزا دەدرێت. بە گشتى ئەو هەڤاڵانە جارێکیتر کونجى زیندان دەکەنەوە مەیدانى خەبات و خۆ ڕێکخستنەوە بو بەرزکردنەوەى ورەى ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|شارى هەولێر]]، هەواڵى خۆڕاگرى و قارەمانیێتى نێو زیندان بووە هۆى گەشەسەندن و متمانەى زیاترى خەڵکى هەولێر بە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە. سەربارى قارەمانیەتى و خۆڕاگرى ئەو پۆلە تێکۆشەرە بەڵام هەڤاڵ (عوسمان حەمەدەمین) لەژێر ئازار و ئەشکەنجەى قورسى [[حیزبی بەعسی عێراق|جەلادەکانى بەعس]] شەهید دەبێت و دواى خۆڕاگرییەکى قارەمانانە هەڤاڵان (کۆسرەت ڕەسول، تەلعەت خدر و قاسم عەزیز، موحسین کریم، بەهرەم خدر، کانەبى عوسمان، ئەسعەد مەحمود، خدر عەزیز، حەسەن شۆفەر، ئەسعەد مەحمود و چەند هەڤاڵێکیتر) ئازاد دەکرێن و ( خالید هەرکى و چەند هەڤاڵێکیتر) و بە چەند ساڵێک زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]])سزا دەدرێن، چوار کادیرى قارەمانیش، بە ناوەکانى (مەولود هەمزە (ئاراس)، محەمەد زەنگەنە، قادر عەریف عەلى و قادر حیکمەت) لە سێدارە دران و چوونە ڕیزى شەهیدانى گەل و سەر قافڵەى شەهیدان [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر عەبدولواحید]] و [[ئەنوەر زۆراب]]، کە ئەو کات لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] لە سێدارە دران.<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=هەرکى|first=خالید|title=بیرەوەرى نۆسەد و یەک شەو لە زیندانەکانى پێنج وڵات|year=٢٠٢٤|edition=چاپی چاپى یەکەم|location=هەولێر}}</ref><ref name=":4" /> کاکە حەمە، لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]]، ئاشنا دەبێت بە زۆرێک لە ڕابەران و سەرکردە و کادیرانى کۆمەڵە لە شارەکانیترى کوردستان، کە بەشێکیان دواتر لە خەباتى شاخ، بوونە کەسایەتى دیار و کاریگەرى نێو شۆڕش و بەشێکیشیان سەرکردایەتى شۆڕشیان کرد، وەک هەڤاڵان (فەرەیدون عەبدولقادر، [[جەبار فەرمان]]، شێخ دارۆى شێخ نورى، ئاوات غەفور، عومەرى سەید عەلى و چەند هەڤاڵىێکیتر...)<ref name=":3" /> هەروەها برادەرانیترى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] پێکهاتبوون لە ( [[ئەرسەلان باییز|ئەرسەلان بایز]]، شەهید جەمیل ڕەنجبەر، شێخ قادر، شێخ عزەدین، هۆشمەند عەبدولمەجید غەففار "براى شەهید ئازاد هەورامى"، سادق حاجى برایم، ئازاد مەلا، جەبار مستەفا، نەژاد محەمەد "نزار"، حەمەى میرزا سەعید، کاکە عەبەى مەلا عەلى، شەهید ئەنوەر حەسەن دوبزى، حاکم برایم خانەقینى، مامۆستا خدر عەبدولرەحمان، حەمەى حەمە کەریم، لەتیف شێخ عومەر، مەلا نەزیر، عەبدوڵڵا دهۆکى، عەلى کەرکوکى، سیروان کەرکوکى، حەمیدى کەریم شانە، نەوزاد کاکە ڕەش، ڕەفیق مەرگەیی، مام ئەنوەر تەقتەقى، سەلام کۆیی و فاروق عەلى مەولود داربەسەرى)، لەگەڵ ئەوانەشدا هەندێکیتر لە زیندانیانییە سیاسىیەکانى ئەوکات لەوانە دەبن کە سەر بە لایەنەکانیتر بوون، وەک ئەوەى کە بە مانگێک دواى ئەندامانى کۆمەڵە، (حیکمەت بەشار ئاغاى دهۆکى، حاجى برایم دهۆکى، محەمەد دینۆ) دەهێنرێنە زیندانى ئەبووغرێب کە سەر بە قیادە مەوقەتە بوون، هەروەها (خدر سوارە و صادق حاجى برایم) کە لە ساڵى ١٩٧٦ ـەوە لە زیندانى ئەبووغرێب دەستبەسەر بوون، چونکە چەکیان بەدەستەوە گیرابوو. بێجگە لە کوردەکان بە شێکى زۆریش لە کەسایەتییە شیعەکان و هەندێک لە کەسایەتیە سوونییەکانیش، بەتایبەتى ئەوانەى کە لە ڕیزى ڕێکخراوە سیاسییەکانى دژ بە بەعس خەباتیان دەکرد، کە زۆربەیان سەر بە ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شیوعیى عێراقى]]) و ([[حیزبی دەعوەی ئیسلامی|حیزبى دەعوەى ئیسلامی]]) بوون، کە لەوکاتدا وەک زیندانى سیاسى لە زیندانى ئەبوغرێب دەستبەسەر بوون.<ref name=":3" /> کاکە حەمە، دواى چەندینجار دابڕانى لە خوێندن، وەک یەکەمجار، بەهۆى سوتانى گوندەکەیان و دەربەدەرکردنیان، دواتر بەهۆى بوونى بە پێشمەرگە لە شۆڕشى ئەیلول، بۆ سێیەمجار بە هۆى زیندانەوە لە خوێندن دادەبڕێت، دواى حوکمدان و گواستنەوەى بۆ ([[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانی ئەبووغریب]])، لە زیندان دووبارە هەوڵى درێژەدان بە خوێندن دەدات، بەڵام  بەهۆی ئەنجامدانى چالاکى سیاسى لە زیندان، کە لەگەڵ شەهیدان (عەبدولڕەزاق و فەقێ گۆمەشینى)، خەریکى ڕێکخستنەوەی، ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) بوون لە زیندانى ئەبوغرێب و لەسەر داواى (شەهید عەبدولڕەزاق)، زانیارییەکانیان بۆ سەرکردایەتى کۆمەڵە دەنارد لە دەرەوەى زیندان. دواى گومانکردن و هەستپێکردنیان لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندان، (کاکە حەمە) لەگەڵ شەهید (فەقێ گۆمەشینى) لە لایەن بەڕێوبەرى خوێندنگەى ئامادەیی زیندان بانگدەکرێن و لە ساڵى ١٩٧٨ دوای ساڵێک لە خوێندن لە قۆناغى پێنجى ئامادەیی، لە خوێندنگەى زیندان دەردەکرێن و ڕێگرییان لێدەکرێت کە لە زیندانى ئەبووغرێب درێژە بە خوێندن بدەن و بۆ ماوەى سێ ڕۆژ لە ژوورى تاکەکەسى بەند دەکرێن. ئەو  گومان و هەستپێکردنەش لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندانەوە دواى ئەوە دروستدەبێت، کە (کاکە حەمە و شەهید عەبدولڕەزاق)، لە دوو بەشى جیاوازى زیندان دەبن، بەڵام بۆ دیدار و گۆڕینەوەى زانیارییەکانیان، خۆیان نەخۆش دێخست و لە نەخۆشخانەى زیندان یەکتریان دەبینى و زانیارییەکانیان ئاڵوگۆڕ دەکرد.<ref name=":3" /> لە ساڵی ١٩٧٩ دواى ئەوەى ([[سەددام حوسێن|سەدام حسین]])ى دیکتاتۆر دەسەڵات دەگرێتە دەست، فەرمانى لێبوردنى گشتى بۆ سەرجەم زیندانییانى سیاسى دەردەکات،<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /> بەم جۆرە (کاکە حەمە)، لەگەڵ سەرجەم دەستگیرکراوانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، بە لێبوردنى گشتى لە زیندان ئازاد دەکرێت، بە ماوەیەکى کەم دواى ئازادبوونى لە ڕێگەى (شەهید عەبدولڕەزاق)ـەوە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە ناو شار دەکاتەوە و بەردەوام دەبێت لە کارکردن لە ڕێزى ڕێکخستنە نهێنییەکانی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]] لە شاری هەولێر.<ref name=":1" /> هەر لە ساڵى ١٩٧٩ لەگەڵ بڕیارى لێبوردنە گشتییەکە، بە ئامانجى دوورکەوتنەوەیان لە سیاسەت، بڕیارى دامەزراندن بۆ زیندانییە سیاسییەکان دەردەکرێت، کاکە حەمە لەگەڵ مامۆستا (هۆشمەندى) براى (شەهید ئازاد هەورامى) دواى ئازاد بوونیان لە زیدانى ئەبووغرێب بە فەرمانبەر لە (بەڕێوبەرایەتى گشتى پەروەردەى هەولێر) دادەمەزرێت و تاکو دەبێتە پێشمەرگە بەردەوام دەبێت لە کارکردن لەم بەڕێوبەرایەتییە.<ref name=":3" /> هەر سەبارەت بەوکەسەى کە خیانەتى لە کۆمەڵە کرد و بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵەى لە هەولێر ئاشکراکرد و ناوەکانى دابوو بە دەزگا ئەمنىیەکانى بەعس لە هەولێر، بە چەند ساڵێک دواى ئەم ڕووداوە، ئەم کەسە بەسەردان دەچێتە یەکێک لە گوندەکان، لەوکاتەشدا (شەهید ڕێباز) و پۆلێک لە پێشمەرگە لە گەڕان و جەولەى گوندەکاندا دەبن و بە ڕێکەوت سەردانى ئەم گوندەش دەکەن، کاتێک (شەهید ڕێباز) لە گوندەکە چاوى بەم کەسە دەکەوێت، یەکسەر دەستگیرى دەکات، دواتر لە تۆڵەى شەهیدانى زیندان، بە سزاى گەل دەگەیەنرێت.<ref name=":1" /> == '''پەیوەندیکردن بە هێزى پێشمەرگەى کوردستان''' == لە ساڵى ١٩٨٢، لەگەڵ کچى بنەماڵەیەکى دێرین و دیارى [[ھەولێر|شاری هەولێر]]، بە ناوى (بەدریە عەبدلواحید جمعە [[عەبدوڵڵا ناڵبەند]]) هاوسەرگیرى دەکات، و دە بێتە ئاوەڵزاواى هەڤاڵ (کانەبى گەورە) کە فەرماندەیەکى سەربازى و لێپرسراوى مەکتەبی عەسکەرى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عراقى]]) بووە لە شاخ، بە چەند ڕۆژێک دواى هاوسەرگیریکردنى لە لایەن ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[ھەولێر|هەولێرى]] کۆمەڵەوە ئاگادار دەکرێتەوە، کە دوبارە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچووە، بۆیە دەردەچێت بۆ شاخ و دەبێتە [[پێشمەرگە]]، لە شاخ دەکرێتە (ڕابەرى سیاسى) کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، کە بە (قوەى خۆشناوەتى) ناسرابوو، (ملازم خولە)ش فەرماندەى تەواوى هێزەکە دەبێت و بارەگای ئەو هێزەش لە (بالیسان) دەبێت و سنورى چالاکییەکانیان تەواوى پارێزگاى هەولێرى دەگرتەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> هەر لەو ماوەیەدا لەسەرداواى هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])، هێزەکەیان وەک (هێزى پشتیوانى) دەچێتە ناوچەى دۆڵەتووى بنارى قەندیل، بەشداردەبێت لە ئۆپەراسیۆنی(هێزی پشتیوانی) لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بۆ بەهێزکردنی هێلى بەرگری هێزەکانی (حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران). هەر لەم ماوەیەشدا بۆ یەکەمجار لە نزیکەوە بە هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]]) ئاشنا دەبێت، کە لەگەڵ (شەهید رێباز) لەلایەن هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])ـەوە پێشوازییان لێدەکرێت و دواتر بە (عەبدولرەحمان قاسملو)یان ئاشنا دەکات. هەر لەو ماوەیەدا لەگەڵ (شەهید ڕێباز) سەردانى ([[ھەژار|هەژار موکریانى]]) شاعیر دەکەن. بەڵام دوا چەند مانگێک مانەوە لە شاخ ئاگادار دەکرێتەوە، کە فەرمانى دەستگیرکردنەکە بۆ (محەمەد عوسمان) ناوێکیتر بووە کە لە ڕێکخستنەکانى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عێراقى]]) کاریکردووە، بۆیە دەتوانێت بگەڕێتەوە بۆ شار و لە خەباتى نهێنى و لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[ھەولێر|هەولێر]] بەردەوام بێت.<ref name=":1" /> دواتر  لە ساڵی ١٩٨٥ دووبارە بە هۆى ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]، لەلایەن ئەمنی هەولێرەوە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەردەکرێت، بۆ یە دواى ئاگادارکردنەوەى لە لایەن ڕێکخستنەکانى هەولێر، بڕیار دەدات بچێتە شاخ و لە ڕیزەکانى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگە]] درێژە بە خەبات بدات. بۆیە پەیوەندی بە مەڵبەندى ٣ پێشمەرگایەتى هەولێر و ڕێکخراوى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]] لە ناوچەى ([[سوسێ]]) دەکات.<ref name=":3" /> لە شاخ دەکرێتە لێپرسراوى کۆمەڵایتى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى و بەشدارى لە چەندین نەبەردى و شەڕى قارەمانانەى بەرگرى لە ناوچەکانى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى کردووە لە کاتى هێرش و پەلامارەکانى دوژمن بۆ ناوچەکە. هەروەها لەگەڵ (شەهید شاخەوان، قادر قەرەچوغ و عەبدوڵڵا توفیق) ئیدارەى زۆرینەى شەرەکانى ئەم سنورەیان داوە، دواى ماوەیەک لە شاخ، حێزانەکەشى دێنە لاى و تاکو [[شاڵاوی ئەنفال|شاڵاوەکانى ئەنفال]] لە گوندى ([[سوسێ]]) نیشتەجێ دەبن، لە مانگى کانونى یەکەمى ساڵى ١٩٨٦ لە شاخ کوڕێکى دەبێت، ناوى دەنێت (کۆڕەک)، وەک کورتکراوەى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])، بەڵام بە هۆکارى ئەوەى کە بگەڕێتەوە شار، وەک ناوێکى قەدەغەکراو بۆ دواڕۆژ حکومەتى بەعس گرفتى بۆ دروستدەکات، بۆیە ناوەکەى دەگۆڕن بە (دانا).<ref name=":1" /> تاکو دواى کۆتایی هاتنى ([[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگى عێراق و ئێران]]) و دەستپێکردنى هێرشەکانى سوپاى عێراق، بە هاوکارى جاشەکان، بۆ سەر ناوچەکانى هێزى [[پێشمەرگە]] و دەستپێکردنى پڕۆسەکانى [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفال]] و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى کوردستان لە خەباتى  [[پێشمەرگە|پێشمەرگایەتى]] بەردەوام دەبێت، لەگەڵ هاتنى سوپاى عێراق بۆ ناوچە شاخاوییەکانى کوردستان و سنورى مەڵبەندى سێى هەولێر و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى ئەو سنورە، بە فەرمانى سەرکردایەتى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى]]، هێزى پێشمەرگەى کوردستان لە ساڵى ١٩٨٨ ناوچەکە چۆڵ دەکەن و دەکشێنەوە بۆ ناو خاکى [[ئێران]]. <ref name=":6">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٦ |title=یەکێتى نیشتیمانى کوردستان و سەرکردایەتیکردنى ڕاپەڕین و ئازادکردنى هەولێ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ٨-٩}}</ref> بۆیە بەر لە کشانەوەى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگەى کوردستان]]، خێزان و مندڵەکانى دەنێرێتەوە شارى [[ھەولێر|هەولێر]] و بۆ ماوەى ساڵێک و شەش مانگ لەگەڵ هێزى پێشمەرگەى کوردستان، وەک پەنابەرى سیاسى لە شارەکانى [[سەقز]] و [[شنۆ]] لە وڵاتى [[ئێران]] دەمێنێتەوە، دواى دەرکردنى لێبوردنى گشتى لە لایەن حکومەتى عێراقەوە، بە چەند مانگێک بەر لە جەنگى [[کووەیت|کوێت]] و دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، درێژکردنەوەى ئەم لێبوردنە گشتییە بۆ چەند جارێک لەلایەن حکومەتی عێراقییەوە. [[نەوشیروان مستەفا|نەوشێروان مستەفا]]، داوا لە هێزى پێشمەرگەى کوردستان (یەکێتى)دەکات، ئەو پێشمەرگانەى کە ئاوارەى [[ئێران]] ببوون، بەهۆى بارودۆخى خراپى دارایی یەکێتى، چیتر ناتوانین هاریکارى بەردەوامى هێزى پێشمەرگە بکەین و بە گونجاویشى نازانین کە بۆ دابینکردنى بژێوى ژیانیان پێشمەرگەکان کرێکارى بکەن، بۆیە پێمان باشە کە بەشێکى زۆرتان سود لەم لێبوردنى گشتییەى حکومەتى عێراقى وەربگرن و بگەڕێنەوە بۆ کوردستان و پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارەکانەوە بکەن و لە خەباتى نهێنى بەردەوام بن، یاخود ئەوانەى دەیانەوێت بچنە [[ئەورووپا|ئەوروپا]] ئەوا بڕێک هاوکارى مادیان پێشکەش دەکەین. بۆیە لەسەر داواى نەوشێروان مستەفا، کە ئەوکات جێگرى سکۆتێرى گشتى (ى.ن.ک) بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ڕاپەڕین لەگەڵ کۆمەڵێک پێشمەرگەیتر دەگەڕێنەوە شارى هەولێر، دواى ماوەیەکى کەم پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارى هەولێر دەکاتەوە.<ref name=":1" /> بە ماوەی چەند هەفتەیەک دواى گەڕانەوەى بۆ شارى [[ھەولێر|هەولێر]] لە لایەن هەندێک لە کوڕەکانى یەکێک لەو بنەماڵانەى ([[دەربەندی گۆمی|گوندى دەربەندى گۆم]])، کە پەیوەندییان لەگەڵ حکوومەتى [[بەعسیزم|بەعس]] دروستکردبوو و فەوجێک (جاشیان) دامەزراندبوو. هەوڵى دەستگیر کردنى (کاکە حەمە) دەدەن، دەڵێن: ڕاستە حکومەت لە پێشمەرگە موخەڕیبەکان خۆش بووە و لێبوردنى گشتى بۆ دەرکردوون، بەڵام ئێمە وەک خەڵکى گوند و عەشیرەت لێی خۆشنابین و دەستگیرى دەکەین. بەڵام خزمانى عەشیرەتى سیان و خەڵکى گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]، ڕێگرى لە کوڕانى ئەم بنەماڵە جاشە و هێزەکەیان دەکەن، بە توندى ڕووبەڕوویان دەبنەوە و سەرکۆنەیان دەکەن و ڕێگە بە دەستگیرکردنى (کاکە حەمە) نادەن. بە چەند مانگێک دواى ئەو ڕووداوە، [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]] ڕوودەدات.<ref name=":1" /> == '''بەشداریکردن لە ڕاپەڕین و دروستکردنى شانە چەکدارەکانى بروسک''' == بەر لە دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، لە گەڵ ئەندامانیترى ڕێکخستنە نهێنییەکانى شارى هەولێر ئامادەکارى تەواو دەکەن و هێزى چەکدارى دروست دەکەن، لەڕیزی (شانە چەکدارەکانی بروسک) لەگەڵ (شەهید شێخ تاریق) بەشداری لە ڕاپەڕین دەکات، و لێپرسراوی ڕەتڵی یەکی شانە چەکدارەکان بووە و شانبەشانی (بەتالیۆنی هەشتی شەهید مەلا سڵێمان) بەشداری لە شەڕەکانی ناو [[ھەولێر|شاری هەولێر]] و مەعسەکەر و ئازادکردنی [[گوێڕ]] دەکات.<ref name=":6" /> لە دوای [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]]، پێشنیارى چەندین پۆستى سیاسى و سەربازى و ئەمنى و ئیدارى بۆ دەکرێت، وەک: ( ڕابەرى سیاسى لیواى تایبەتى هێز پێشمەرگە)، (لێپرسراوى بەشى تەوجیهى سیاسى لە ئاسایشى گشتی هەولێر)، (لێپرسراوى گومرگى مجێسەر لە ناوچەى برادۆست)، بەڵام کاکە حەمە، ئارەزوو دەکات لە بوارى ڕێکخستن درێژە بە خەبات و کارکردن بدات، بۆیە دەگەڕێتەوە وەزارەتى پەروەردە و وەک (بەڕێوبەرى خۆیەتى) و (لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى وەزارەتى پەروەردە) درێژە بە کارکردن دەدات.<ref name=":7">{{Cite journal |date=٢٠٢٦ |title=کاکە حەمە (محەمەد عثمان على ئاغا) |journal=کرۆنۆلۆژیاى ئەرشیفى کەسى،}}</ref> لە دوای ڕاپەڕینەوە تاکو ئێستا لە بواری ڕێکخستن لە سنووری مەڵبەندی ٣ی ڕێکخستنی هەولێر کاردەکات و دوا پلەی کارگێڕ مەڵبەند و ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە. هەروەها بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ، لە ساڵى ٢٠٠٣ تاکو ٢٠٢٣، لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە.<ref name=":7" /> لە لایەکیتر لە ساڵى ٢٠٠٠ لەسەر داواى مەکتەبى ڕێکخراوە دیموکراتییەکانى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|ی.ن.ک]])، لەگەڵ چەند هاوڕێیەک، (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) لە [[سلێمانی|سلێمانى]] دادەمەزرێنن و دەبێتە ئەندامی دەستەی دامەزرێنەر و ئەندامی دەستەی باڵای (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) و تاکو ساڵی ٢٠١٠ سەرۆکایەتى لقی هەولێرى ئەو ڕێکخراوەى کردووە.<ref name=":7" /> لە ساڵى ٢٠٠٣ بەر لە [[شەڕی عێراق|پڕۆسەى ئازادکردنى عێراق]]، لەلایەن [[ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە عێراق|هێزەکانى هاوپەیمانانەوە]]، لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهانى سەعید سۆفى)، هێزێکى سەربازى دروستدەکات، کە لە نزیکەى ٢٠٠ پێشمەرگەى خەڵکى [[ناحیەی کەندێناوە|ناوچەى کەندێناوە]] پێکهاتبوو بۆ بە شداریکردن لە ئازادکردنى گوندەکانى ناوچەى [[دیبەگە]] و [[سەرگەڕان]]، بەڵام دواتر هێزەکە نەیتوانى بەشدار بێت لە ئازادکردنى ناوچەکە، بە هۆى ڕێککەوتنى سیاسی نێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]] و [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]] لەسەر دابەشکردنى سنورى ناوچە دابڕێنراوەکان، بەپێى ئەو ڕێککەوتنەش ئەو ناوچەیە دەبێتە ناوچەى هێزەکانى [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]]. بۆیە لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهان سەعید سۆفى) هێزەکە هەڵوەشێنراویەوە، دواتر کاکە حەمە، وەک لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی ٣ى هەولێر دەستبەکار دەبێتەوە.<ref name=":7" /> لە تەقینەوە تیرۆریستیەکەی ١ی شوباتی ساڵی ٢٠٠٤ی مەڵبەندی ٣ی هەولێردا، بە سەختی بریندار دەبێت و گورچیلەیەکی لە دەستدەدات.<ref name=":7" /> هەروەها لە ساڵى ٢٠٠٩ـەوە بۆ ماوەى پێنج ساڵ لێپرسراوی لیژنەی هەماهەنگی نێوان (حیزب و حکومەت) و سەرپەرشتیاری ئەندامانى سێکتەرى حکومى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بووە، لە هەولێر.<ref name=":7" /> کاکە حەمە، دواى خەباتێکى دوور و درێژ لە ساڵى ٢٠١١ بە پلەی عەمید لە هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان خانەنشین دەکرێت.<ref name=":7" /> دواى نیو سەدە کارکردن لە بوارى ڕێکخستن، کاکە حەمە، بۆیەکەمجار لە ساڵى ٢٠٢٣، لە ڕێکخستن دادەبڕێت و دەکرێتە ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر.<ref name=":7" /> بەڵام تاکو ئێستا لە خەباتى سیاسى و کارى حیزبى بەردەوامە جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێرى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]].<ref name=":7" /> == '''ئەندامییەتى لە ڕێکخراو و کۆمەڵەکان''' == ئەندامى یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی کەمئەندامبوانی سەنگەرە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی زیندانیانی سیاسیى کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانه.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی کوردستانه.<ref name=":7" /> == سەرچاوەکان == <references responsive="0"></references> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|کوردستان|سیاسەت}} gc0knzehx2knpp9pi2zsgkymn7jm78q 1675004 1675003 2026-09-25T12:27:56Z Dana Mohammed Othman 79005 /* قۆناغى زیندان و دەستگیرکردنى ئەندامانى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان) */ چاککردنەوەی کێشەی تەکنیکی و شێواز 1675004 wikitext text/x-wiki = '''کاکە حەمە''' = {{زانیاریدانی کەسایەتی|وێنە=(محەمەد عوسمان عەلى ئاغا ( کاکە حەمە.jpg|قەبارەی وێنە=|ناوی_خۆماڵی=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=1ى تەمموزى 1952|شوێنی لەدایکبوون=[[دەربەندی گۆمی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]]|نەتەوە=[[کورد]]|ناوەکانی تر=کاکە حەمەى ڕێکخستن، حەماغا|نەژاد=[[کورد]]|ڕادەی خوێندەواری=|پیشە=سیاسەتوان و کەسایەتى کۆمەڵایەتى|ساڵانی چالاکی=١٩٧٥-دەستپێکى خەبات ١٩٧٥-تا ئێستا [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|حیزب=[[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|ھاوسەر=بدریە عبدالواحید جمعە عبداللە|منداڵەکان=ڕۆژان، ژیان، دانا، ڕابەر، لاجان|دایک و باوک=عوسمانى عەلى ئاغاى سیانان، هەمین مەولود|name=(مـحـمـد عـثمـان عـلـی ئـاغـا) کـاکـە حەمە|ناوبانگ=|پێشگری ڕێزلێنان=سیاسەتوان، پێشمەرگەى دێرین، زیندانى سیاسى، کەمئەندامى سەنگەر|لێدوانی وێنە=جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێر|پاشگری ڕێزلێنان=}} [[پەڕگە:خوێندنەوەى بەیان نامەى ١١ى ئازارى.jpg|وێنۆک|339x339پیکسڵ|خوێندنەوەى بەیاننامەى [[ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار|ڕێککەوتننامەى ١١ى ئازارى ١٩٧٠]]، گۆڕەپانى (کۆترى سەلام/هەولێر)، کاکە حەمە (محمد عثمان عەلى ئاغا) لەگەڵ سەرکردەى خوالێخۆشبوو مام قادر شۆڕش. لە ڕاستەوە (عزەت جەمال کۆیی، سەرکردە مام قادر شۆڕش، [[کاکە حەمە (محمد عثمان على ئاغا)|کاکە حەمە]] (گەنجەکەى دواوە کاکە حەمەیە کە لە ساڵی ١٩٦٩ لە تەمەنی ١٧ ساڵییەوە دەستى بە خەباتى سیاسى کردووە)، حەسەن ئەحمەد.]] محەمەد عوسمان عەلی خضر قادر ئاغا (کاکە حەمە)'''،''' (''بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: محمد عثمان علي اغا)، (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Mohammed Othman Ali Agha'')، ''(بە[[لاتینی]]: Mihemed Osman Elî Ağa'')،ناسراوە بە (کاکە حەمەى ڕێکخستن، کاکە حەمە سیان، حەماغا)<ref name=":1">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٤ |title=شۆڕشگێڕانى کۆمەڵە و خەباتى شار و زیدان و شاخ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٣}}</ref>، لە ساڵی ١٩٥٢ لە گوندی ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندی گۆمی سیانان]]) لە دایک بووە، کوڕى (عوسمانى عەلى ئاغاى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆمە]])، کە لە نێو سیاناندا بە بنەماڵەى ([[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|حەماغایی]]) ناسراون. دایکیشى ناوى (هەمین مەولودە) لە عەشیرەتى (هۆرمزیارە) و خەڵکى گوندى ([[قورشاغلو]])ى دەشتى هەولێرە.<ref name=":2">{{Cite journal |last=کاکە سوور |first=فوئاد |date=١٩٩٣ |title=پڕۆسەى تەعریب و بنەماڵەکانى دیارەکانى کەندێناوە |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل.١٢.}}</ref> هەر لە گوندى ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) دەست بە خوێندنى سەرەتایی دەکات و لە خوێندنگەى گوندەکە ئەم قۆناغەى خوێندن تەواو دەکات.<ref name=":2" /> == '''دەسپێکى خەباتى سیاسى''' == بەهۆى هاتنە سەر دەسەڵاتى [[حیزبی بەعسی عێراق|حیزبى بەعس]] و هێرشى (حەرەس قەومییەکان)، بۆ سەر گوند و ناوچە کوردییەکان، بە مەبەستى جێبەجێکردنى سیاسەتى تەعریب و گۆڕینى دیمۆگرافى، لە ساڵى ١٩٦٣ گوندەکەیان دەسوتێنرێت و دیوەخانى (عەلى ئاغاى) باپیرى و تەواوى ماڵ و موڵک و مەڕو ماڵاتەکەیان دەخرێتە ژێر چەپۆکى (خێڵە عەرەبە گەڕۆکەکان) و تاڵاندەکرێت و سێ لە هاوڵاتییانى دانیشتووى گوندەکەشییان شەهید دەکرێت، ئینجا هەرچى پیر و پەککەوتە و گەنج و پیاوى گوندەکەش هەیە ڕاپێچى گرتوخانەى (موسەیەب) دەکرێن. ئەوانەى توانیبوویان لەو ڕەشبگیری و ڕەشەکوژییەى گوندەکە ڕزگاریان بێت، بە تایبەت ژن و منداڵەکان ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکەن، خەڵکە گیراوەکەش دواتر بە مەرجى ئەوەى کە ناوچەکە چۆڵ بکەن و نەگەڕێنەوە ئازاد دکرێن،<ref name=":2" /> بۆیە (کاکە حەمە) لەگەڵ بنەماڵەکەى کۆچ دەکەن بۆ گوندى ([[قورشاغلو]])ى هەوارگەى دایکیان، دواى چەند ساڵێک و دوورکەوتنەوەى [[حیزبی بەعسی عێراق|بەعسییەکان]] لە دەسەڵات و لە ساڵى ١٩٦٧ دووبارە بنەماڵەکەیان دەگەڕێنەوە بۆ گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]] و گوندەکە ئاوەدان دەکەنەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> بەڵام دواى گەڕانەوەیان بۆ گوندەکە، بۆ خوێندنى ناوەندى دەچێتە شارۆچکەى [[دیبەگە]] و دواى ماوەیەکى کەم (عوسمانى عەلى ئاغا)ی باوکى کۆچى دوایی دەکات.<ref name=":2" /> بە هۆى ئەو کارەسات و ڕەشەکوژیی و زیندانیکردنە و تاڵانکردنەى بەسەر بنەماڵەکەی و خەڵکى گوندەکەیان هات لە لایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|دەسەڵاتى بەعسییەکانەوە]]، لە شارۆچکەى [[دیبەگە]] تێکەڵ بە خەباتى سیاسى و کوردایەتى دەبێت و لە ساڵى ١٩٦٩ لە ڕێگەى (قاسم عەزیزە)وە، پەیوەندى بە یەکێتى قوتابیانى کوردستانەوە دەکات، سەربارى بچوکى تەمەنى بەڵام یەکێک بووە لە قوتابییە هەرە وریا و چالاکەکان و لە زۆرینەى چالاکییە سیاسییەکانى ئەو کات بەشداریکردووە و ڕۆڵى هەبووە لە ڕێکخستنى چالاکییەکان، دواتر پەیوەندی بە هێزی قوتابیانەوە دەکات و لە (سەربازگەى قوتابیان/معسکر طلبة) لە ([[قەڵادزێ|شارۆچکەى قەڵادزێ]]) بۆماوەی ساڵێک پەروەردەى سەربازى وەردەگرێت و پاش تکچوونى پەیوەندییەکانى کورد و حکومەتى بەعس، لە ساڵى ١٩٧٤ پەیوەندى بە هێزى پێشمەرگەى کوردستانەوە دەکات و لە (بەتالیۆنى ئاسۆس) لە ناوچەى (کوزینە) دەبێتە پێشمەرگە، دواى هەرەسهێنانى [[شۆڕشی ئەیلوول|شۆڕشى ئەیلول،]] لە ساڵی ١٩٧٥لەگەڵ پێشمەرگەکانیتری بەتالیۆنەکەیان ئاوارەى ئێران دەبێت و دواى چەند مانگێک مانەوە لە ئێران و گۆڕانى بارودۆخەکە، بە ئاواتى هەڵگیرسانەوەى شۆڕشێکى نوێ، دووبارە دەگەڕێتەوە کوردستان.<ref name=":1" /> == '''_{قۆناغى دووەمى خەبات و تێکۆشان لە ڕیزى (ى.ن.ک.) لە ڕێگەى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)ـەوە}''' == دواى گەڕانەوەى بۆ کوردستان، کە بەهۆى پێشمەرگایەتى و شۆڕشەوە ئاوارەى ئێران ببو، بە مەبەستى درێژەدان بە خوێندنى ئامادەیی ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکات. چونکە دواى هەرەسى شۆڕش دوبارە گوندەکەیان ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) لە لایەن دەسەڵاتى بەعسەوە، خاپور دەکرێت و خەڵکەکەى دەردەکرێن و بە زۆرەملێ ئاوارەى شارى هەولێر دەکرێنن، دواتر عەرەبى هاوردە لە گوندەکە جێگریر دەکرێت.<ref name=":3">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٥ |title=کۆمەڵە و خەباتى نهێنى و زیندان |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٠}}</ref> لە شارى هەولێر، بە ئومێدى یەکگرتنەوەى لەگەڵ شۆڕشگێڕان و دووبارە ڕێکخستنەوەیان و هەڵگیرسانى شۆڕشێکى نوێ دژ بە بەعس، لە ساڵی ١٩٧٥ لە ڕێگەى شەهید (عەلى ساڵح قادر)ـەوە پەیوەندى بە ڕێکخراوى نهێنى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])وە دەکات و کاری سیاسی و خەباتی نهێنی لە ڕیزەکانی ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])ـەوە دەستپێکردووە، کە ئەم ڕێکخراوە بووە هەوێنى لە دایک بوون و بەهێز بوونى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]])، شەهید (عەلى ساڵح) داوا لە (کاکە حەمە) دەکات لە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر هاوکاریبکات، ئەویش نازناوى (کاکە حەمە) وەک ناوى نێھنى بۆخۆى هەڵدەبژێرێت و لە کۆمیتەى هەرێمەکان دەبێتە ئەندامى لیژنە و سەرپەرشتى دامەزراندنەوەى بەشێکی فراوانی ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|هەولێری]] کردووە و بەهۆى ئەزموون و شارەزاییەوە لە ماوەیەکى کەمدا ڕێکخستنێکى فراوانیان لە شارەکە دامەزراندووە، کە چەندین بنەماڵە و پێشمەرگە و شەهیدى قارەمانى شۆڕشى نوێ لە ڕیزەکانى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیانى کوردستانەوە]]، لە ڕێگەى (کاکە حەمە)وە پەیوەندىان بە ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]])ـەوە کردووە و بەهۆى کاکە حەمەوە لە لایەن (شەهید عەلى سالح و ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە) پەسند دەکرێن کە لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى هەولێر کار بکەن، کە (شەهید ڕێباز، شەهید مەلا سلێمان و شەهید مامۆستا شەوقى عەباس و شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادر و تەلعەت خدر سەیفەدین، بوڕهان سەعید سۆفى) لە دیارترین ئەو ناوانەن کە لە ڕێگەى کاکە حەمەوە پەیوەندییان بە [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانەوە]] کردووە، هەرووها (شەهید ڕێباز و تەلعەت خدر) لە لیژنەی هەرێمەکان لەگەڵ کاکە حەمە دەستبەکار بوون و کاریانکردووە.<ref name=":3" /> هەر لەو بارەیەوە (شەهید ڕێباز)، لە کتێبى قەندیل بەغداى هەژاند ئاماژە بەوە دەکات، دواى گەڕانەوى زۆرێک لە شۆڕشگێران لە ئێران بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ، لەگەڵ (محەمەد عوسمان و تەلعەت خدر)، دەستمان بە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر کرد و پەیوەندیمان بە برادان کردەوە، بۆ دووبارە بنیاتنانەوەى ڕێکخستنەکان بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=شەهید ڕێباز|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=قەندیل بەغداى هەژاند.|publisher=زنجیرە بڵاوکراوەکانى بنکەى ڕۆشنبیرى شەهید|year=١٩٩٣|location=سلێمانى|page=ل. ٥٥.}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=عەبدولقادر|first=فەرەیدون|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=هەڵۆ سوورەکانی قەندیل|publisher=چاپخانەی سەردەم|year=٢٠١٧|location=سلێمانى}}</ref> [[پەڕگە:کەرتى_٣ی_تیپى_٨٣ى_هەورێ،_ساڵی_١٩٨٢،_لە_دۆڵە_توی_بناری_قەندیل_(کاکە_حەمە).jpg|وێنۆک|619x619px|هەندێک لە پێشمەرگەکانى گوندى دەربەندى گۆم، لە کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ساڵی ١٩٨٢، لە دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، وەستاوەکان لای ڕاستەوە (مشیر ئیسماعیل قادر، بورهان سەعید سۆفی، کاکە حەمە، شەهید مەلا سلێمان سلێمانی،  شەهید تەحسین عوسمان دیبەگەیی، مەجید سۆفی   دانیشتوەکان لە ڕاستەوە (شەهید تەنیا، بەشدار برای شەهید جوامێر، مام پۆڵ).]] [[پەڕگە:تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵەتوى بنارى قەند یل، بوڕهانى سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، کاکە حەمە و مەجید سۆفى.jpg|ناوەڕاست|کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، (بوڕهانی سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، [[کاکە حەمە (محمد عثمان على ئاغا)|کاکە حەمە]] ) و دانیشتووەکە (مەجید سۆفى)|چوارچێوە]] == '''قۆناغى زیندان و دەستگیرکردنى ئەندامانى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)''' == لە ٥/١١/ ١٩٧٧ بە هۆی ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە هەولێر، لە كاتژمێر (١) دوای نیوەڕۆ لەلایەن دەزگا داپڵۆسێنەرەکانى ئەمنى هەولێرى حکومەتى بەعس، (کاکە حەمە) لەگەڵ کۆمەڵێک لە ئەندامانى ڕێکخستنە نهێنییەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) لە شارى هەولێرى دەستگیر دەکرێن، کە پێکهاتبوون لە هەڤاڵان ( عەبدوڵڵا ڕەسول "کاک كۆسرەت"، محەمەد زەنگەنە، قاسم عزیز، تەلعەت خدر، خالید هەركی، هادی كارگەی جگەرە، حسن خدر و هەندێ‌ لە هەڤاڵانیتر.....)، هەر لە هەمانکاتدا هەریەک لە هەڤاڵان (شەهید شاخەوان عەباس، شەهید ڕێباز، شەهید محمد عەجەم و شەهید خالید سابیر) دەرباز بوون لە دەستگیرکردن و بوون بە پێشمەرگە.<ref name=":3" /> هەروەها (شەهید عەلى ساڵح قادر)، کە ئەوکات لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى دەوروبەرى هەولێرى کۆمەڵە بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، دەردەچێت و دەبێتە پێشمەرگە. چونکە لە ڕێکخستنى یەکێک لە گوندەکانى دەوروبەرى هەولێر، بە ڕاپۆرتێک کاکە حەمە ئاگاداردەکرێتەوە کە هەندێک کەسى دەرەوەى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، باسیان لە جوڵە و سەردانەکانى (عەلى ساڵح) کردووە وەک ئەندامى کۆمەڵە، دواتر (کاکە حەمە)، (شەهید عەلى ساڵح) لە زانیارییەکانى نێو ڕاپۆرتەکە ئاگاداردەکاتەوە، ئەویش زانیارى و سەردانى کەسایەتییەکانى نێو راپۆرتەکەى پشتڕاست دەکاتەوە و دەڵێت: "مادەم ئەو کەسانە زانیتیان کە من سەر بە کۆمەڵەم، کەواتە ئاشکرا بوومە و مانەوە بۆمن باش نییە و بەر لەوەى زانیارییەکان بگاتە دەست (ئەمنى بەعس) دەردەچم و دەبم بە پێشمەرگە." بۆیە لەکاتى ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، ئەو لەناو هەولێر نابێت و بۆتە پێشمەرگە.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> دوای ئاشکرابوون و دەستگیرکردنى ئەندامانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، هەڤاڵ [[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال تاڵەبانى]]، لە دەرەوەى [[عێراق]]، بۆ بەرگرتن لە ڕەشەکوژى و ڕەمیکردنى کوێرانە و بێ دادگاییکردنى ئەم ئەندامانەى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لەلایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|حکومەتى بەعس]]، بەیاننامەیەک دەردەکات و ناوى تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵەى لەگەڵ هاوپێچ دەکات و بۆ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانى مافى مرۆڤ و [[نەتەوە یەکگرتووەکان|نەتەوە یەکگرتووەکانى]] دەنێرێت. ئەمەش کاریگەرى دەبێت لە سەر ئەوەى بە بێ دادگاییکردن، ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە ڕەمی بکرێن و لەناوببرێن.<ref name=":3" /> کاکە حەمە و هەڤاڵە دەستگیرکراوەکانیترى کۆمەڵە، لەسەرەتا دەبردرێنە ئەمنى [[ھەولێر|هەولێر]]، بە توندترین شێوە ئازار و ئەشکەنجە دەدرێن دواتر دەگوازێنەوە بۆ ئەمنى [[کەرکووک]]، لەوێش بە دڕندانەترین شێوە هەموو جۆرە سزا قورسەکانیان لەسەر تاقیدەکەنەوە، بەڵام تەواوى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى خۆیان دەپارێزن و هیچ شتێک نادرکێنن. ماوە ئەشکەنجەدانى (کاکە حەمە)، لە تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، درێژتر و قورستر دەبێت، چونکە لە کاتى پشکنینى ماڵەکەیدا، کۆمەڵێک وێنەى دروشم و سەرکردەکانى کۆمەڵە ( [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر]] و [[ئەنوەر زۆراب]]) لە ماڵەکەیدا دەستی بەسەردادەگیرێت، کاکە حەمەش ئینکاری دەکات و ڕەتیدەکاتەوە کە ئەم شتانە هى ئەو بن و هیچ پەیوەندییەکى بە ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە هەبێت، کە ئەمەش دەبێتە هۆى ئەوەى کە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى درێژتر و قورستر بکرێت، بەجۆرێک کە چەندینجار بەهۆى لەهۆشچوونى لەژێر ئەشکەنجە، هەواڵى مەرگى کاکە حەمە لەنێو زیندانییەکاندا بڵاودەبێتەوە.<ref name=":1" /> هەر لەو بارەیەوە، (تەلعەت خدر) لە گێڕانەوەیەکیدا دەڵێت: "کاتێ کە هەواڵى شەهید بوونى (کاکە حەمە)مان لەژێر ئەشکەنجەدا بیست، ئاهێکى سوپاسگوزاریمان هەڵکێشا و گوتمان ئەلحەمدولیلا کە نەجاتى بوو لە دەست جەلادەکانى بەعس و ئێمەش ئیسراحەتمانکرد، چونکە (کاکە حەمە) تاکە کەس بوو لە نێو ئێمە کە بەڵگە لە ماڵەکەیدا دۆزرابووەوە، ئەویش ئینکاریدەکرد و دانى بە هیچ شتێکدا نەدەنا، بۆیە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى زیاترى خایاند و بەجۆرێک قورسکرابوو کە مرۆڤ نەیدەتوانى بەرگە بگرێت، ترسمان هەبوو لەوەى بەرگە نەگرێت و شتێک بدرکێنێت، چونکە (کاکە حەمە)، ئاگادارى بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکان بوو، بەمەش خەڵکێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى کۆمەڵە ڕاپێچى زیندان دەکرا، ڕەنگە خۆشى لە سێدارە بدرابوایە و ئێمەش دوچارى ئەشکەنجە و سزاى قورستر بوینایەتەوە، ڕەنگە لە سێدارەشبدراباین، بەڵام قارەمانانە هەموو شتێکى پاراست."<ref name=":3" /> سەربارى ئەوەى کە (کاکە حەمە) یەکێک بوو لەوانەى کە هیچ ئیعترافێکى نەکرد و دانى بەهیچ شتێکدا نەنا، بەڵام وێنەکان لە دادگا وەک بەڵگە لە دژى بەکارهاتن، بە (شەش ساڵ) زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]]) سزا دەدرێت. بە گشتى ئەو هەڤاڵانە جارێکیتر کونجى زیندان دەکەنەوە مەیدانى خەبات و خۆ ڕێکخستنەوە بو بەرزکردنەوەى ورەى ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|شارى هەولێر]]، هەواڵى خۆڕاگرى و قارەمانیێتى نێو زیندان بووە هۆى گەشەسەندن و متمانەى زیاترى خەڵکى هەولێر بە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە. سەربارى قارەمانیەتى و خۆڕاگرى ئەو پۆلە تێکۆشەرە بەڵام هەڤاڵ (عوسمان حەمەدەمین) لەژێر ئازار و ئەشکەنجەى قورسى [[حیزبی بەعسی عێراق|جەلادەکانى بەعس]] شەهید دەبێت و دواى خۆڕاگرییەکى قارەمانانە هەڤاڵان (کۆسرەت ڕەسول، تەلعەت خدر و قاسم عەزیز، موحسین کریم، بەهرەم خدر، کانەبى عوسمان، ئەسعەد مەحمود، خدر عەزیز، حەسەن شۆفەر، ئەسعەد مەحمود و چەند هەڤاڵێکیتر) ئازاد دەکرێن و ( خالید هەرکى و چەند هەڤاڵێکیتر) و بە چەند ساڵێک زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]])سزا دەدرێن، چوار کادیرى قارەمانیش، بە ناوەکانى (مەولود هەمزە (ئاراس)، محەمەد زەنگەنە، قادر عەریف عەلى و قادر حیکمەت) لە سێدارە دران و چوونە ڕیزى شەهیدانى گەل و سەر قافڵەى شەهیدان [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر عەبدولواحید]] و [[ئەنوەر زۆراب]]، کە ئەو کات لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] لە سێدارە دران.<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=هەرکى|first=خالید|title=بیرەوەرى نۆسەد و یەک شەو لە زیندانەکانى پێنج وڵات|year=٢٠٢٤|edition=چاپی چاپى یەکەم|location=هەولێر}}</ref><ref name=":4" /> کاکە حەمە، لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]]، ئاشنا دەبێت بە زۆرێک لە ڕابەران و سەرکردە و کادیرانى کۆمەڵە لە شارەکانیترى کوردستان، کە بەشێکیان دواتر لە خەباتى شاخ، بوونە کەسایەتى دیار و کاریگەرى نێو شۆڕش و بەشێکیشیان سەرکردایەتى شۆڕشیان کرد، وەک هەڤاڵان (فەرەیدون عەبدولقادر، [[جەبار فەرمان]]، شێخ دارۆى شێخ نورى، ئاوات غەفور، عومەرى سەید عەلى و چەند هەڤاڵىێکیتر...)<ref name=":3" /> هەروەها برادەرانیترى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] پێکهاتبوون لە ( [[ئەرسەلان باییز|ئەرسەلان بایز]]، شەهید جەمیل ڕەنجبەر، شێخ قادر، شێخ عزەدین، هۆشمەند عەبدولمەجید غەففار "براى شەهید ئازاد هەورامى"، سادق حاجى برایم، ئازاد مەلا، جەبار مستەفا، نەژاد محەمەد "نزار"، حەمەى میرزا سەعید، کاکە عەبەى مەلا عەلى، شەهید ئەنوەر حەسەن دوبزى، حاکم برایم خانەقینى، مامۆستا خدر عەبدولرەحمان، حەمەى حەمە کەریم، لەتیف شێخ عومەر، مەلا نەزیر، عەبدوڵڵا دهۆکى، عەلى کەرکوکى، سیروان کەرکوکى، حەمیدى کەریم شانە، نەوزاد کاکە ڕەش، ڕەفیق مەرگەیی، مام ئەنوەر تەقتەقى، سەلام کۆیی و فاروق عەلى مەولود داربەسەرى)، لەگەڵ ئەوانەشدا هەندێکیتر لە زیندانیانییە سیاسىیەکانى ئەوکات لەوانە دەبن کە سەر بە لایەنەکانیتر بوون، وەک ئەوەى کە بە مانگێک دواى ئەندامانى کۆمەڵە، (حیکمەت بەشار ئاغاى دهۆکى، حاجى برایم دهۆکى، محەمەد دینۆ) دەهێنرێنە زیندانى ئەبووغرێب کە سەر بە قیادە مەوقەتە بوون، هەروەها (خدر سوارە و صادق حاجى برایم) کە لە ساڵى ١٩٧٦ ـەوە لە زیندانى ئەبووغرێب دەستبەسەر بوون، چونکە چەکیان بەدەستەوە گیرابوو. بێجگە لە کوردەکان بە شێکى زۆریش لە کەسایەتییە شیعەکان و هەندێک لە کەسایەتیە سوونییەکانیش، بەتایبەتى ئەوانەى کە لە ڕیزى ڕێکخراوە سیاسییەکانى دژ بە بەعس خەباتیان دەکرد، کە زۆربەیان سەر بە ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شیوعیى عێراقى]]) و ([[حیزبی دەعوەی ئیسلامی|حیزبى دەعوەى ئیسلامی]]) بوون، کە لەوکاتدا وەک زیندانى سیاسى لە زیندانى ئەبوغرێب دەستبەسەر بوون.<ref name=":3" /> کاکە حەمە، دواى چەندینجار دابڕانى لە خوێندن، وەک یەکەمجار، بەهۆى سوتانى گوندەکەیان و دەربەدەرکردنیان، دواتر بەهۆى بوونى بە پێشمەرگە لە شۆڕشى ئەیلول، بۆ سێیەمجار بە هۆى زیندانەوە لە خوێندن دادەبڕێت، دواى حوکمدان و گواستنەوەى بۆ ([[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانی ئەبووغریب]])، لە زیندان دووبارە هەوڵى درێژەدان بە خوێندن دەدات، بەڵام  بەهۆی ئەنجامدانى چالاکى سیاسى لە زیندان، کە لەگەڵ شەهیدان (عەبدولڕەزاق و فەقێ گۆمەشینى)، خەریکى ڕێکخستنەوەی، ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) بوون لە زیندانى ئەبوغرێب و لەسەر داواى (شەهید عەبدولڕەزاق)، زانیارییەکانیان بۆ سەرکردایەتى کۆمەڵە دەنارد لە دەرەوەى زیندان. دواى گومانکردن و هەستپێکردنیان لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندان، (کاکە حەمە) لەگەڵ شەهید (فەقێ گۆمەشینى) لە لایەن بەڕێوبەرى خوێندنگەى ئامادەیی زیندان بانگدەکرێن و لە ساڵى ١٩٧٨ دوای ساڵێک لە خوێندن لە قۆناغى پێنجى ئامادەیی، لە خوێندنگەى زیندان دەردەکرێن و ڕێگرییان لێدەکرێت کە لە زیندانى ئەبووغرێب درێژە بە خوێندن بدەن و بۆ ماوەى سێ ڕۆژ لە ژوورى تاکەکەسى بەند دەکرێن. ئەو  گومان و هەستپێکردنەش لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندانەوە دواى ئەوە دروستدەبێت، کە (کاکە حەمە و شەهید عەبدولڕەزاق)، لە دوو بەشى جیاوازى زیندان دەبن، بەڵام بۆ دیدار و گۆڕینەوەى زانیارییەکانیان، خۆیان نەخۆش دێخست و لە نەخۆشخانەى زیندان یەکتریان دەبینى و زانیارییەکانیان ئاڵوگۆڕ دەکرد.<ref name=":3" /> لە ساڵی ١٩٧٩ دواى ئەوەى ([[سەددام حوسێن|سەدام حسین]])ى دیکتاتۆر دەسەڵات دەگرێتە دەست، فەرمانى لێبوردنى گشتى بۆ سەرجەم زیندانییانى سیاسى دەردەکات،<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /> بەم جۆرە (کاکە حەمە)، لەگەڵ سەرجەم دەستگیرکراوانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، بە لێبوردنى گشتى لە زیندان ئازاد دەکرێت، بە ماوەیەکى کەم دواى ئازادبوونى لە ڕێگەى (شەهید عەبدولڕەزاق)ـەوە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە ناو شار دەکاتەوە و بەردەوام دەبێت لە کارکردن لە ڕێزى ڕێکخستنە نهێنییەکانی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]] لە شاری هەولێر.<ref name=":1" /> هەر لە ساڵى ١٩٧٩ لەگەڵ بڕیارى لێبوردنە گشتییەکە، بە ئامانجى دوورکەوتنەوەیان لە سیاسەت، بڕیارى دامەزراندن بۆ زیندانییە سیاسییەکان دەردەکرێت، کاکە حەمە لەگەڵ مامۆستا (هۆشمەندى) براى (شەهید ئازاد هەورامى) دواى ئازاد بوونیان لە زیدانى ئەبووغرێب بە فەرمانبەر لە (بەڕێوبەرایەتى گشتى پەروەردەى هەولێر) دادەمەزرێت و تاکو دەبێتە پێشمەرگە بەردەوام دەبێت لە کارکردن لەم بەڕێوبەرایەتییە.<ref name=":3" /> هەر سەبارەت بەوکەسەى کە خیانەتى لە کۆمەڵە کرد و بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵەى لە هەولێر ئاشکراکرد و ناوەکانى دابوو بە دەزگا ئەمنىیەکانى بەعس لە هەولێر، بە چەند ساڵێک دواى ئەم ڕووداوە، ئەم کەسە بەسەردان دەچێتە یەکێک لە گوندەکان، لەوکاتەشدا (شەهید ڕێباز) و پۆلێک لە پێشمەرگە لە گەڕان و جەولەى گوندەکاندا دەبن و بە ڕێکەوت سەردانى ئەم گوندەش دەکەن، کاتێک (شەهید ڕێباز) لە گوندەکە چاوى بەم کەسە دەکەوێت، یەکسەر دەستگیرى دەکات، دواتر لە تۆڵەى شەهیدانى زیندان، بە سزاى گەل دەگەیەنرێت.<ref name=":1" /> == '''پەیوەندیکردن بە هێزى پێشمەرگەى کوردستان''' == لە ساڵى ١٩٨٢، لەگەڵ کچى بنەماڵەیەکى دێرین و دیارى [[ھەولێر|شاری هەولێر]]، بە ناوى (بەدریە عەبدلواحید جمعە [[عەبدوڵڵا ناڵبەند]]) هاوسەرگیرى دەکات، و دە بێتە ئاوەڵزاواى هەڤاڵ (کانەبى گەورە) کە فەرماندەیەکى سەربازى و لێپرسراوى مەکتەبی عەسکەرى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عراقى]]) بووە لە شاخ، بە چەند ڕۆژێک دواى هاوسەرگیریکردنى لە لایەن ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[ھەولێر|هەولێرى]] کۆمەڵەوە ئاگادار دەکرێتەوە، کە دوبارە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچووە، بۆیە دەردەچێت بۆ شاخ و دەبێتە [[پێشمەرگە]]، لە شاخ دەکرێتە (ڕابەرى سیاسى) کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، کە بە (قوەى خۆشناوەتى) ناسرابوو، (ملازم خولە)ش فەرماندەى تەواوى هێزەکە دەبێت و بارەگای ئەو هێزەش لە (بالیسان) دەبێت و سنورى چالاکییەکانیان تەواوى پارێزگاى هەولێرى دەگرتەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> هەر لەو ماوەیەدا لەسەرداواى هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])، هێزەکەیان وەک (هێزى پشتیوانى) دەچێتە ناوچەى دۆڵەتووى بنارى قەندیل، بەشداردەبێت لە ئۆپەراسیۆنی(هێزی پشتیوانی) لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بۆ بەهێزکردنی هێلى بەرگری هێزەکانی (حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران). هەر لەم ماوەیەشدا بۆ یەکەمجار لە نزیکەوە بە هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]]) ئاشنا دەبێت، کە لەگەڵ (شەهید رێباز) لەلایەن هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])ـەوە پێشوازییان لێدەکرێت و دواتر بە (عەبدولرەحمان قاسملو)یان ئاشنا دەکات. هەر لەو ماوەیەدا لەگەڵ (شەهید ڕێباز) سەردانى ([[ھەژار|هەژار موکریانى]]) شاعیر دەکەن. بەڵام دوا چەند مانگێک مانەوە لە شاخ ئاگادار دەکرێتەوە، کە فەرمانى دەستگیرکردنەکە بۆ (محەمەد عوسمان) ناوێکیتر بووە کە لە ڕێکخستنەکانى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عێراقى]]) کاریکردووە، بۆیە دەتوانێت بگەڕێتەوە بۆ شار و لە خەباتى نهێنى و لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[ھەولێر|هەولێر]] بەردەوام بێت.<ref name=":1" /> دواتر  لە ساڵی ١٩٨٥ دووبارە بە هۆى ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]، لەلایەن ئەمنی هەولێرەوە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەردەکرێت، بۆ یە دواى ئاگادارکردنەوەى لە لایەن ڕێکخستنەکانى هەولێر، بڕیار دەدات بچێتە شاخ و لە ڕیزەکانى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگە]] درێژە بە خەبات بدات. بۆیە پەیوەندی بە مەڵبەندى ٣ پێشمەرگایەتى هەولێر و ڕێکخراوى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]] لە ناوچەى ([[سوسێ]]) دەکات.<ref name=":3" /> لە شاخ دەکرێتە لێپرسراوى کۆمەڵایتى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى و بەشدارى لە چەندین نەبەردى و شەڕى قارەمانانەى بەرگرى لە ناوچەکانى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى کردووە لە کاتى هێرش و پەلامارەکانى دوژمن بۆ ناوچەکە. هەروەها لەگەڵ (شەهید شاخەوان، قادر قەرەچوغ و عەبدوڵڵا توفیق) ئیدارەى زۆرینەى شەرەکانى ئەم سنورەیان داوە، دواى ماوەیەک لە شاخ، حێزانەکەشى دێنە لاى و تاکو [[شاڵاوی ئەنفال|شاڵاوەکانى ئەنفال]] لە گوندى ([[سوسێ]]) نیشتەجێ دەبن، لە مانگى کانونى یەکەمى ساڵى ١٩٨٦ لە شاخ کوڕێکى دەبێت، ناوى دەنێت (کۆڕەک)، وەک کورتکراوەى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])، بەڵام بە هۆکارى ئەوەى کە بگەڕێتەوە شار، وەک ناوێکى قەدەغەکراو بۆ دواڕۆژ حکومەتى بەعس گرفتى بۆ دروستدەکات، بۆیە ناوەکەى دەگۆڕن بە (دانا).<ref name=":1" /> تاکو دواى کۆتایی هاتنى ([[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگى عێراق و ئێران]]) و دەستپێکردنى هێرشەکانى سوپاى عێراق، بە هاوکارى جاشەکان، بۆ سەر ناوچەکانى هێزى [[پێشمەرگە]] و دەستپێکردنى پڕۆسەکانى [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفال]] و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى کوردستان لە خەباتى  [[پێشمەرگە|پێشمەرگایەتى]] بەردەوام دەبێت، لەگەڵ هاتنى سوپاى عێراق بۆ ناوچە شاخاوییەکانى کوردستان و سنورى مەڵبەندى سێى هەولێر و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى ئەو سنورە، بە فەرمانى سەرکردایەتى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى]]، هێزى پێشمەرگەى کوردستان لە ساڵى ١٩٨٨ ناوچەکە چۆڵ دەکەن و دەکشێنەوە بۆ ناو خاکى [[ئێران]]. <ref name=":6">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٦ |title=یەکێتى نیشتیمانى کوردستان و سەرکردایەتیکردنى ڕاپەڕین و ئازادکردنى هەولێ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ٨-٩}}</ref> بۆیە بەر لە کشانەوەى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگەى کوردستان]]، خێزان و مندڵەکانى دەنێرێتەوە شارى [[ھەولێر|هەولێر]] و بۆ ماوەى ساڵێک و شەش مانگ لەگەڵ هێزى پێشمەرگەى کوردستان، وەک پەنابەرى سیاسى لە شارەکانى [[سەقز]] و [[شنۆ]] لە وڵاتى [[ئێران]] دەمێنێتەوە، دواى دەرکردنى لێبوردنى گشتى لە لایەن حکومەتى عێراقەوە، بە چەند مانگێک بەر لە جەنگى [[کووەیت|کوێت]] و دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، درێژکردنەوەى ئەم لێبوردنە گشتییە بۆ چەند جارێک لەلایەن حکومەتی عێراقییەوە. [[نەوشیروان مستەفا|نەوشێروان مستەفا]]، داوا لە هێزى پێشمەرگەى کوردستان (یەکێتى)دەکات، ئەو پێشمەرگانەى کە ئاوارەى [[ئێران]] ببوون، بەهۆى بارودۆخى خراپى دارایی یەکێتى، چیتر ناتوانین هاریکارى بەردەوامى هێزى پێشمەرگە بکەین و بە گونجاویشى نازانین کە بۆ دابینکردنى بژێوى ژیانیان پێشمەرگەکان کرێکارى بکەن، بۆیە پێمان باشە کە بەشێکى زۆرتان سود لەم لێبوردنى گشتییەى حکومەتى عێراقى وەربگرن و بگەڕێنەوە بۆ کوردستان و پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارەکانەوە بکەن و لە خەباتى نهێنى بەردەوام بن، یاخود ئەوانەى دەیانەوێت بچنە [[ئەورووپا|ئەوروپا]] ئەوا بڕێک هاوکارى مادیان پێشکەش دەکەین. بۆیە لەسەر داواى نەوشێروان مستەفا، کە ئەوکات جێگرى سکۆتێرى گشتى (ى.ن.ک) بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ڕاپەڕین لەگەڵ کۆمەڵێک پێشمەرگەیتر دەگەڕێنەوە شارى هەولێر، دواى ماوەیەکى کەم پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارى هەولێر دەکاتەوە.<ref name=":1" /> بە ماوەی چەند هەفتەیەک دواى گەڕانەوەى بۆ شارى [[ھەولێر|هەولێر]] لە لایەن هەندێک لە کوڕەکانى یەکێک لەو بنەماڵانەى ([[دەربەندی گۆمی|گوندى دەربەندى گۆم]])، کە پەیوەندییان لەگەڵ حکوومەتى [[بەعسیزم|بەعس]] دروستکردبوو و فەوجێک (جاشیان) دامەزراندبوو. هەوڵى دەستگیر کردنى (کاکە حەمە) دەدەن، دەڵێن: ڕاستە حکومەت لە پێشمەرگە موخەڕیبەکان خۆش بووە و لێبوردنى گشتى بۆ دەرکردوون، بەڵام ئێمە وەک خەڵکى گوند و عەشیرەت لێی خۆشنابین و دەستگیرى دەکەین. بەڵام خزمانى عەشیرەتى سیان و خەڵکى گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]، ڕێگرى لە کوڕانى ئەم بنەماڵە جاشە و هێزەکەیان دەکەن، بە توندى ڕووبەڕوویان دەبنەوە و سەرکۆنەیان دەکەن و ڕێگە بە دەستگیرکردنى (کاکە حەمە) نادەن. بە چەند مانگێک دواى ئەو ڕووداوە، [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]] ڕوودەدات.<ref name=":1" /> == '''بەشداریکردن لە ڕاپەڕین و دروستکردنى شانە چەکدارەکانى بروسک''' == بەر لە دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، لە گەڵ ئەندامانیترى ڕێکخستنە نهێنییەکانى شارى هەولێر ئامادەکارى تەواو دەکەن و هێزى چەکدارى دروست دەکەن، لەڕیزی (شانە چەکدارەکانی بروسک) لەگەڵ (شەهید شێخ تاریق) بەشداری لە ڕاپەڕین دەکات، و لێپرسراوی ڕەتڵی یەکی شانە چەکدارەکان بووە و شانبەشانی (بەتالیۆنی هەشتی شەهید مەلا سڵێمان) بەشداری لە شەڕەکانی ناو [[ھەولێر|شاری هەولێر]] و مەعسەکەر و ئازادکردنی [[گوێڕ]] دەکات.<ref name=":6" /> لە دوای [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]]، پێشنیارى چەندین پۆستى سیاسى و سەربازى و ئەمنى و ئیدارى بۆ دەکرێت، وەک: ( ڕابەرى سیاسى لیواى تایبەتى هێز پێشمەرگە)، (لێپرسراوى بەشى تەوجیهى سیاسى لە ئاسایشى گشتی هەولێر)، (لێپرسراوى گومرگى مجێسەر لە ناوچەى برادۆست)، بەڵام کاکە حەمە، ئارەزوو دەکات لە بوارى ڕێکخستن درێژە بە خەبات و کارکردن بدات، بۆیە دەگەڕێتەوە وەزارەتى پەروەردە و وەک (بەڕێوبەرى خۆیەتى) و (لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى وەزارەتى پەروەردە) درێژە بە کارکردن دەدات.<ref name=":7">{{Cite journal |date=٢٠٢٦ |title=کاکە حەمە (محەمەد عثمان على ئاغا) |journal=کرۆنۆلۆژیاى ئەرشیفى کەسى،}}</ref> لە دوای ڕاپەڕینەوە تاکو ئێستا لە بواری ڕێکخستن لە سنووری مەڵبەندی ٣ی ڕێکخستنی هەولێر کاردەکات و دوا پلەی کارگێڕ مەڵبەند و ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە. هەروەها بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ، لە ساڵى ٢٠٠٣ تاکو ٢٠٢٣، لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە.<ref name=":7" /> لە لایەکیتر لە ساڵى ٢٠٠٠ لەسەر داواى مەکتەبى ڕێکخراوە دیموکراتییەکانى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|ی.ن.ک]])، لەگەڵ چەند هاوڕێیەک، (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) لە [[سلێمانی|سلێمانى]] دادەمەزرێنن و دەبێتە ئەندامی دەستەی دامەزرێنەر و ئەندامی دەستەی باڵای (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) و تاکو ساڵی ٢٠١٠ سەرۆکایەتى لقی هەولێرى ئەو ڕێکخراوەى کردووە.<ref name=":7" /> لە ساڵى ٢٠٠٣ بەر لە [[شەڕی عێراق|پڕۆسەى ئازادکردنى عێراق]]، لەلایەن [[ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە عێراق|هێزەکانى هاوپەیمانانەوە]]، لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهانى سەعید سۆفى)، هێزێکى سەربازى دروستدەکات، کە لە نزیکەى ٢٠٠ پێشمەرگەى خەڵکى [[ناحیەی کەندێناوە|ناوچەى کەندێناوە]] پێکهاتبوو بۆ بە شداریکردن لە ئازادکردنى گوندەکانى ناوچەى [[دیبەگە]] و [[سەرگەڕان]]، بەڵام دواتر هێزەکە نەیتوانى بەشدار بێت لە ئازادکردنى ناوچەکە، بە هۆى ڕێککەوتنى سیاسی نێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]] و [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]] لەسەر دابەشکردنى سنورى ناوچە دابڕێنراوەکان، بەپێى ئەو ڕێککەوتنەش ئەو ناوچەیە دەبێتە ناوچەى هێزەکانى [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]]. بۆیە لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهان سەعید سۆفى) هێزەکە هەڵوەشێنراویەوە، دواتر کاکە حەمە، وەک لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی ٣ى هەولێر دەستبەکار دەبێتەوە.<ref name=":7" /> لە تەقینەوە تیرۆریستیەکەی ١ی شوباتی ساڵی ٢٠٠٤ی مەڵبەندی ٣ی هەولێردا، بە سەختی بریندار دەبێت و گورچیلەیەکی لە دەستدەدات.<ref name=":7" /> هەروەها لە ساڵى ٢٠٠٩ـەوە بۆ ماوەى پێنج ساڵ لێپرسراوی لیژنەی هەماهەنگی نێوان (حیزب و حکومەت) و سەرپەرشتیاری ئەندامانى سێکتەرى حکومى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بووە، لە هەولێر.<ref name=":7" /> کاکە حەمە، دواى خەباتێکى دوور و درێژ لە ساڵى ٢٠١١ بە پلەی عەمید لە هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان خانەنشین دەکرێت.<ref name=":7" /> دواى نیو سەدە کارکردن لە بوارى ڕێکخستن، کاکە حەمە، بۆیەکەمجار لە ساڵى ٢٠٢٣، لە ڕێکخستن دادەبڕێت و دەکرێتە ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر.<ref name=":7" /> بەڵام تاکو ئێستا لە خەباتى سیاسى و کارى حیزبى بەردەوامە جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێرى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]].<ref name=":7" /> == '''ئەندامییەتى لە ڕێکخراو و کۆمەڵەکان''' == ئەندامى یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی کەمئەندامبوانی سەنگەرە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی زیندانیانی سیاسیى کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانه.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی کوردستانه.<ref name=":7" /> == سەرچاوەکان == <references responsive="0"></references> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|کوردستان|سیاسەت}} nncq64k1bs8peimk7dkbla1f5snq32t 1675070 1675004 2026-09-25T15:01:11Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی داڕێژەی بەجێماوی {{[[داڕێژە:سەرچاوەکان|سەرچاوەکان]]}} 1675070 wikitext text/x-wiki = '''کاکە حەمە''' = {{زانیاریدانی کەسایەتی|وێنە=(محەمەد عوسمان عەلى ئاغا ( کاکە حەمە.jpg|قەبارەی وێنە=|ناوی_خۆماڵی=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=1ى تەمموزى 1952|شوێنی لەدایکبوون=[[دەربەندی گۆمی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]]|نەتەوە=[[کورد]]|ناوەکانی تر=کاکە حەمەى ڕێکخستن، حەماغا|نەژاد=[[کورد]]|ڕادەی خوێندەواری=|پیشە=سیاسەتوان و کەسایەتى کۆمەڵایەتى|ساڵانی چالاکی=١٩٧٥-دەستپێکى خەبات ١٩٧٥-تا ئێستا [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|حیزب=[[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|ھاوسەر=بدریە عبدالواحید جمعە عبداللە|منداڵەکان=ڕۆژان، ژیان، دانا، ڕابەر، لاجان|دایک و باوک=عوسمانى عەلى ئاغاى سیانان، هەمین مەولود|name=(مـحـمـد عـثمـان عـلـی ئـاغـا) کـاکـە حەمە|ناوبانگ=|پێشگری ڕێزلێنان=سیاسەتوان، پێشمەرگەى دێرین، زیندانى سیاسى، کەمئەندامى سەنگەر|لێدوانی وێنە=جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێر|پاشگری ڕێزلێنان=}} [[پەڕگە:خوێندنەوەى بەیان نامەى ١١ى ئازارى.jpg|وێنۆک|339x339پیکسڵ|خوێندنەوەى بەیاننامەى [[ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار|ڕێککەوتننامەى ١١ى ئازارى ١٩٧٠]]، گۆڕەپانى (کۆترى سەلام/هەولێر)، کاکە حەمە (محمد عثمان عەلى ئاغا) لەگەڵ سەرکردەى خوالێخۆشبوو مام قادر شۆڕش. لە ڕاستەوە (عزەت جەمال کۆیی، سەرکردە مام قادر شۆڕش، [[کاکە حەمە (محمد عثمان على ئاغا)|کاکە حەمە]] (گەنجەکەى دواوە کاکە حەمەیە کە لە ساڵی ١٩٦٩ لە تەمەنی ١٧ ساڵییەوە دەستى بە خەباتى سیاسى کردووە)، حەسەن ئەحمەد.]] محەمەد عوسمان عەلی خضر قادر ئاغا (کاکە حەمە)'''،''' (''بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: محمد عثمان علي اغا)، (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Mohammed Othman Ali Agha'')، ''(بە[[لاتینی]]: Mihemed Osman Elî Ağa'')،ناسراوە بە (کاکە حەمەى ڕێکخستن، کاکە حەمە سیان، حەماغا)<ref name=":1">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٤ |title=شۆڕشگێڕانى کۆمەڵە و خەباتى شار و زیدان و شاخ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٣}}</ref>، لە ساڵی ١٩٥٢ لە گوندی ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندی گۆمی سیانان]]) لە دایک بووە، کوڕى (عوسمانى عەلى ئاغاى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆمە]])، کە لە نێو سیاناندا بە بنەماڵەى ([[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|حەماغایی]]) ناسراون. دایکیشى ناوى (هەمین مەولودە) لە عەشیرەتى (هۆرمزیارە) و خەڵکى گوندى ([[قورشاغلو]])ى دەشتى هەولێرە.<ref name=":2">{{Cite journal |last=کاکە سوور |first=فوئاد |date=١٩٩٣ |title=پڕۆسەى تەعریب و بنەماڵەکانى دیارەکانى کەندێناوە |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل.١٢.}}</ref> هەر لە گوندى ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) دەست بە خوێندنى سەرەتایی دەکات و لە خوێندنگەى گوندەکە ئەم قۆناغەى خوێندن تەواو دەکات.<ref name=":2" /> == '''دەسپێکى خەباتى سیاسى''' == بەهۆى هاتنە سەر دەسەڵاتى [[حیزبی بەعسی عێراق|حیزبى بەعس]] و هێرشى (حەرەس قەومییەکان)، بۆ سەر گوند و ناوچە کوردییەکان، بە مەبەستى جێبەجێکردنى سیاسەتى تەعریب و گۆڕینى دیمۆگرافى، لە ساڵى ١٩٦٣ گوندەکەیان دەسوتێنرێت و دیوەخانى (عەلى ئاغاى) باپیرى و تەواوى ماڵ و موڵک و مەڕو ماڵاتەکەیان دەخرێتە ژێر چەپۆکى (خێڵە عەرەبە گەڕۆکەکان) و تاڵاندەکرێت و سێ لە هاوڵاتییانى دانیشتووى گوندەکەشییان شەهید دەکرێت، ئینجا هەرچى پیر و پەککەوتە و گەنج و پیاوى گوندەکەش هەیە ڕاپێچى گرتوخانەى (موسەیەب) دەکرێن. ئەوانەى توانیبوویان لەو ڕەشبگیری و ڕەشەکوژییەى گوندەکە ڕزگاریان بێت، بە تایبەت ژن و منداڵەکان ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکەن، خەڵکە گیراوەکەش دواتر بە مەرجى ئەوەى کە ناوچەکە چۆڵ بکەن و نەگەڕێنەوە ئازاد دکرێن،<ref name=":2" /> بۆیە (کاکە حەمە) لەگەڵ بنەماڵەکەى کۆچ دەکەن بۆ گوندى ([[قورشاغلو]])ى هەوارگەى دایکیان، دواى چەند ساڵێک و دوورکەوتنەوەى [[حیزبی بەعسی عێراق|بەعسییەکان]] لە دەسەڵات و لە ساڵى ١٩٦٧ دووبارە بنەماڵەکەیان دەگەڕێنەوە بۆ گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]] و گوندەکە ئاوەدان دەکەنەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> بەڵام دواى گەڕانەوەیان بۆ گوندەکە، بۆ خوێندنى ناوەندى دەچێتە شارۆچکەى [[دیبەگە]] و دواى ماوەیەکى کەم (عوسمانى عەلى ئاغا)ی باوکى کۆچى دوایی دەکات.<ref name=":2" /> بە هۆى ئەو کارەسات و ڕەشەکوژیی و زیندانیکردنە و تاڵانکردنەى بەسەر بنەماڵەکەی و خەڵکى گوندەکەیان هات لە لایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|دەسەڵاتى بەعسییەکانەوە]]، لە شارۆچکەى [[دیبەگە]] تێکەڵ بە خەباتى سیاسى و کوردایەتى دەبێت و لە ساڵى ١٩٦٩ لە ڕێگەى (قاسم عەزیزە)وە، پەیوەندى بە یەکێتى قوتابیانى کوردستانەوە دەکات، سەربارى بچوکى تەمەنى بەڵام یەکێک بووە لە قوتابییە هەرە وریا و چالاکەکان و لە زۆرینەى چالاکییە سیاسییەکانى ئەو کات بەشداریکردووە و ڕۆڵى هەبووە لە ڕێکخستنى چالاکییەکان، دواتر پەیوەندی بە هێزی قوتابیانەوە دەکات و لە (سەربازگەى قوتابیان/معسکر طلبة) لە ([[قەڵادزێ|شارۆچکەى قەڵادزێ]]) بۆماوەی ساڵێک پەروەردەى سەربازى وەردەگرێت و پاش تکچوونى پەیوەندییەکانى کورد و حکومەتى بەعس، لە ساڵى ١٩٧٤ پەیوەندى بە هێزى پێشمەرگەى کوردستانەوە دەکات و لە (بەتالیۆنى ئاسۆس) لە ناوچەى (کوزینە) دەبێتە پێشمەرگە، دواى هەرەسهێنانى [[شۆڕشی ئەیلوول|شۆڕشى ئەیلول،]] لە ساڵی ١٩٧٥لەگەڵ پێشمەرگەکانیتری بەتالیۆنەکەیان ئاوارەى ئێران دەبێت و دواى چەند مانگێک مانەوە لە ئێران و گۆڕانى بارودۆخەکە، بە ئاواتى هەڵگیرسانەوەى شۆڕشێکى نوێ، دووبارە دەگەڕێتەوە کوردستان.<ref name=":1" /> == '''_{قۆناغى دووەمى خەبات و تێکۆشان لە ڕیزى (ى.ن.ک.) لە ڕێگەى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)ـەوە}''' == دواى گەڕانەوەى بۆ کوردستان، کە بەهۆى پێشمەرگایەتى و شۆڕشەوە ئاوارەى ئێران ببو، بە مەبەستى درێژەدان بە خوێندنى ئامادەیی ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکات. چونکە دواى هەرەسى شۆڕش دوبارە گوندەکەیان ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) لە لایەن دەسەڵاتى بەعسەوە، خاپور دەکرێت و خەڵکەکەى دەردەکرێن و بە زۆرەملێ ئاوارەى شارى هەولێر دەکرێنن، دواتر عەرەبى هاوردە لە گوندەکە جێگریر دەکرێت.<ref name=":3">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٥ |title=کۆمەڵە و خەباتى نهێنى و زیندان |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٠}}</ref> لە شارى هەولێر، بە ئومێدى یەکگرتنەوەى لەگەڵ شۆڕشگێڕان و دووبارە ڕێکخستنەوەیان و هەڵگیرسانى شۆڕشێکى نوێ دژ بە بەعس، لە ساڵی ١٩٧٥ لە ڕێگەى شەهید (عەلى ساڵح قادر)ـەوە پەیوەندى بە ڕێکخراوى نهێنى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])وە دەکات و کاری سیاسی و خەباتی نهێنی لە ڕیزەکانی ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])ـەوە دەستپێکردووە، کە ئەم ڕێکخراوە بووە هەوێنى لە دایک بوون و بەهێز بوونى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]])، شەهید (عەلى ساڵح) داوا لە (کاکە حەمە) دەکات لە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر هاوکاریبکات، ئەویش نازناوى (کاکە حەمە) وەک ناوى نێھنى بۆخۆى هەڵدەبژێرێت و لە کۆمیتەى هەرێمەکان دەبێتە ئەندامى لیژنە و سەرپەرشتى دامەزراندنەوەى بەشێکی فراوانی ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|هەولێری]] کردووە و بەهۆى ئەزموون و شارەزاییەوە لە ماوەیەکى کەمدا ڕێکخستنێکى فراوانیان لە شارەکە دامەزراندووە، کە چەندین بنەماڵە و پێشمەرگە و شەهیدى قارەمانى شۆڕشى نوێ لە ڕیزەکانى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیانى کوردستانەوە]]، لە ڕێگەى (کاکە حەمە)وە پەیوەندىان بە ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]])ـەوە کردووە و بەهۆى کاکە حەمەوە لە لایەن (شەهید عەلى سالح و ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە) پەسند دەکرێن کە لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى هەولێر کار بکەن، کە (شەهید ڕێباز، شەهید مەلا سلێمان و شەهید مامۆستا شەوقى عەباس و شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادر و تەلعەت خدر سەیفەدین، بوڕهان سەعید سۆفى) لە دیارترین ئەو ناوانەن کە لە ڕێگەى کاکە حەمەوە پەیوەندییان بە [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانەوە]] کردووە، هەرووها (شەهید ڕێباز و تەلعەت خدر) لە لیژنەی هەرێمەکان لەگەڵ کاکە حەمە دەستبەکار بوون و کاریانکردووە.<ref name=":3" /> هەر لەو بارەیەوە (شەهید ڕێباز)، لە کتێبى قەندیل بەغداى هەژاند ئاماژە بەوە دەکات، دواى گەڕانەوى زۆرێک لە شۆڕشگێران لە ئێران بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ، لەگەڵ (محەمەد عوسمان و تەلعەت خدر)، دەستمان بە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر کرد و پەیوەندیمان بە برادان کردەوە، بۆ دووبارە بنیاتنانەوەى ڕێکخستنەکان بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=شەهید ڕێباز|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=قەندیل بەغداى هەژاند.|publisher=زنجیرە بڵاوکراوەکانى بنکەى ڕۆشنبیرى شەهید|year=١٩٩٣|location=سلێمانى|page=ل. ٥٥.}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=عەبدولقادر|first=فەرەیدون|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=هەڵۆ سوورەکانی قەندیل|publisher=چاپخانەی سەردەم|year=٢٠١٧|location=سلێمانى}}</ref> [[پەڕگە:کەرتى_٣ی_تیپى_٨٣ى_هەورێ،_ساڵی_١٩٨٢،_لە_دۆڵە_توی_بناری_قەندیل_(کاکە_حەمە).jpg|وێنۆک|619x619px|هەندێک لە پێشمەرگەکانى گوندى دەربەندى گۆم، لە کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ساڵی ١٩٨٢، لە دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، وەستاوەکان لای ڕاستەوە (مشیر ئیسماعیل قادر، بورهان سەعید سۆفی، کاکە حەمە، شەهید مەلا سلێمان سلێمانی،  شەهید تەحسین عوسمان دیبەگەیی، مەجید سۆفی   دانیشتوەکان لە ڕاستەوە (شەهید تەنیا، بەشدار برای شەهید جوامێر، مام پۆڵ).]] [[پەڕگە:تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵەتوى بنارى قەند یل، بوڕهانى سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، کاکە حەمە و مەجید سۆفى.jpg|ناوەڕاست|کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، (بوڕهانی سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، [[کاکە حەمە (محمد عثمان على ئاغا)|کاکە حەمە]] ) و دانیشتووەکە (مەجید سۆفى)|چوارچێوە]] == '''قۆناغى زیندان و دەستگیرکردنى ئەندامانى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)''' == لە ٥/١١/ ١٩٧٧ بە هۆی ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە هەولێر، لە كاتژمێر (١) دوای نیوەڕۆ لەلایەن دەزگا داپڵۆسێنەرەکانى ئەمنى هەولێرى حکومەتى بەعس، (کاکە حەمە) لەگەڵ کۆمەڵێک لە ئەندامانى ڕێکخستنە نهێنییەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) لە شارى هەولێرى دەستگیر دەکرێن، کە پێکهاتبوون لە هەڤاڵان ( عەبدوڵڵا ڕەسول "کاک كۆسرەت"، محەمەد زەنگەنە، قاسم عزیز، تەلعەت خدر، خالید هەركی، هادی كارگەی جگەرە، حسن خدر و هەندێ‌ لە هەڤاڵانیتر.....)، هەر لە هەمانکاتدا هەریەک لە هەڤاڵان (شەهید شاخەوان عەباس، شەهید ڕێباز، شەهید محمد عەجەم و شەهید خالید سابیر) دەرباز بوون لە دەستگیرکردن و بوون بە پێشمەرگە.<ref name=":3" /> هەروەها (شەهید عەلى ساڵح قادر)، کە ئەوکات لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى دەوروبەرى هەولێرى کۆمەڵە بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، دەردەچێت و دەبێتە پێشمەرگە. چونکە لە ڕێکخستنى یەکێک لە گوندەکانى دەوروبەرى هەولێر، بە ڕاپۆرتێک کاکە حەمە ئاگاداردەکرێتەوە کە هەندێک کەسى دەرەوەى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، باسیان لە جوڵە و سەردانەکانى (عەلى ساڵح) کردووە وەک ئەندامى کۆمەڵە، دواتر (کاکە حەمە)، (شەهید عەلى ساڵح) لە زانیارییەکانى نێو ڕاپۆرتەکە ئاگاداردەکاتەوە، ئەویش زانیارى و سەردانى کەسایەتییەکانى نێو راپۆرتەکەى پشتڕاست دەکاتەوە و دەڵێت: "مادەم ئەو کەسانە زانیتیان کە من سەر بە کۆمەڵەم، کەواتە ئاشکرا بوومە و مانەوە بۆمن باش نییە و بەر لەوەى زانیارییەکان بگاتە دەست (ئەمنى بەعس) دەردەچم و دەبم بە پێشمەرگە." بۆیە لەکاتى ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، ئەو لەناو هەولێر نابێت و بۆتە پێشمەرگە.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> دوای ئاشکرابوون و دەستگیرکردنى ئەندامانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، هەڤاڵ [[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال تاڵەبانى]]، لە دەرەوەى [[عێراق]]، بۆ بەرگرتن لە ڕەشەکوژى و ڕەمیکردنى کوێرانە و بێ دادگاییکردنى ئەم ئەندامانەى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لەلایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|حکومەتى بەعس]]، بەیاننامەیەک دەردەکات و ناوى تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵەى لەگەڵ هاوپێچ دەکات و بۆ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانى مافى مرۆڤ و [[نەتەوە یەکگرتووەکان|نەتەوە یەکگرتووەکانى]] دەنێرێت. ئەمەش کاریگەرى دەبێت لە سەر ئەوەى بە بێ دادگاییکردن، ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە ڕەمی بکرێن و لەناوببرێن.<ref name=":3" /> کاکە حەمە و هەڤاڵە دەستگیرکراوەکانیترى کۆمەڵە، لەسەرەتا دەبردرێنە ئەمنى [[ھەولێر|هەولێر]]، بە توندترین شێوە ئازار و ئەشکەنجە دەدرێن دواتر دەگوازێنەوە بۆ ئەمنى [[کەرکووک]]، لەوێش بە دڕندانەترین شێوە هەموو جۆرە سزا قورسەکانیان لەسەر تاقیدەکەنەوە، بەڵام تەواوى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى خۆیان دەپارێزن و هیچ شتێک نادرکێنن. ماوە ئەشکەنجەدانى (کاکە حەمە)، لە تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، درێژتر و قورستر دەبێت، چونکە لە کاتى پشکنینى ماڵەکەیدا، کۆمەڵێک وێنەى دروشم و سەرکردەکانى کۆمەڵە ( [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر]] و [[ئەنوەر زۆراب]]) لە ماڵەکەیدا دەستی بەسەردادەگیرێت، کاکە حەمەش ئینکاری دەکات و ڕەتیدەکاتەوە کە ئەم شتانە هى ئەو بن و هیچ پەیوەندییەکى بە ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە هەبێت، کە ئەمەش دەبێتە هۆى ئەوەى کە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى درێژتر و قورستر بکرێت، بەجۆرێک کە چەندینجار بەهۆى لەهۆشچوونى لەژێر ئەشکەنجە، هەواڵى مەرگى کاکە حەمە لەنێو زیندانییەکاندا بڵاودەبێتەوە.<ref name=":1" /> هەر لەو بارەیەوە، (تەلعەت خدر) لە گێڕانەوەیەکیدا دەڵێت: "کاتێ کە هەواڵى شەهید بوونى (کاکە حەمە)مان لەژێر ئەشکەنجەدا بیست، ئاهێکى سوپاسگوزاریمان هەڵکێشا و گوتمان ئەلحەمدولیلا کە نەجاتى بوو لە دەست جەلادەکانى بەعس و ئێمەش ئیسراحەتمانکرد، چونکە (کاکە حەمە) تاکە کەس بوو لە نێو ئێمە کە بەڵگە لە ماڵەکەیدا دۆزرابووەوە، ئەویش ئینکاریدەکرد و دانى بە هیچ شتێکدا نەدەنا، بۆیە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى زیاترى خایاند و بەجۆرێک قورسکرابوو کە مرۆڤ نەیدەتوانى بەرگە بگرێت، ترسمان هەبوو لەوەى بەرگە نەگرێت و شتێک بدرکێنێت، چونکە (کاکە حەمە)، ئاگادارى بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکان بوو، بەمەش خەڵکێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى کۆمەڵە ڕاپێچى زیندان دەکرا، ڕەنگە خۆشى لە سێدارە بدرابوایە و ئێمەش دوچارى ئەشکەنجە و سزاى قورستر بوینایەتەوە، ڕەنگە لە سێدارەشبدراباین، بەڵام قارەمانانە هەموو شتێکى پاراست."<ref name=":3" /> سەربارى ئەوەى کە (کاکە حەمە) یەکێک بوو لەوانەى کە هیچ ئیعترافێکى نەکرد و دانى بەهیچ شتێکدا نەنا، بەڵام وێنەکان لە دادگا وەک بەڵگە لە دژى بەکارهاتن، بە (شەش ساڵ) زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]]) سزا دەدرێت. بە گشتى ئەو هەڤاڵانە جارێکیتر کونجى زیندان دەکەنەوە مەیدانى خەبات و خۆ ڕێکخستنەوە بو بەرزکردنەوەى ورەى ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|شارى هەولێر]]، هەواڵى خۆڕاگرى و قارەمانیێتى نێو زیندان بووە هۆى گەشەسەندن و متمانەى زیاترى خەڵکى هەولێر بە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە. سەربارى قارەمانیەتى و خۆڕاگرى ئەو پۆلە تێکۆشەرە بەڵام هەڤاڵ (عوسمان حەمەدەمین) لەژێر ئازار و ئەشکەنجەى قورسى [[حیزبی بەعسی عێراق|جەلادەکانى بەعس]] شەهید دەبێت و دواى خۆڕاگرییەکى قارەمانانە هەڤاڵان (کۆسرەت ڕەسول، تەلعەت خدر و قاسم عەزیز، موحسین کریم، بەهرەم خدر، کانەبى عوسمان، ئەسعەد مەحمود، خدر عەزیز، حەسەن شۆفەر، ئەسعەد مەحمود و چەند هەڤاڵێکیتر) ئازاد دەکرێن و ( خالید هەرکى و چەند هەڤاڵێکیتر) و بە چەند ساڵێک زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]])سزا دەدرێن، چوار کادیرى قارەمانیش، بە ناوەکانى (مەولود هەمزە (ئاراس)، محەمەد زەنگەنە، قادر عەریف عەلى و قادر حیکمەت) لە سێدارە دران و چوونە ڕیزى شەهیدانى گەل و سەر قافڵەى شەهیدان [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر عەبدولواحید]] و [[ئەنوەر زۆراب]]، کە ئەو کات لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] لە سێدارە دران.<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=هەرکى|first=خالید|title=بیرەوەرى نۆسەد و یەک شەو لە زیندانەکانى پێنج وڵات|year=٢٠٢٤|edition=چاپی چاپى یەکەم|location=هەولێر}}</ref><ref name=":4" /> کاکە حەمە، لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]]، ئاشنا دەبێت بە زۆرێک لە ڕابەران و سەرکردە و کادیرانى کۆمەڵە لە شارەکانیترى کوردستان، کە بەشێکیان دواتر لە خەباتى شاخ، بوونە کەسایەتى دیار و کاریگەرى نێو شۆڕش و بەشێکیشیان سەرکردایەتى شۆڕشیان کرد، وەک هەڤاڵان (فەرەیدون عەبدولقادر، [[جەبار فەرمان]]، شێخ دارۆى شێخ نورى، ئاوات غەفور، عومەرى سەید عەلى و چەند هەڤاڵىێکیتر...)<ref name=":3" /> هەروەها برادەرانیترى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] پێکهاتبوون لە ( [[ئەرسەلان باییز|ئەرسەلان بایز]]، شەهید جەمیل ڕەنجبەر، شێخ قادر، شێخ عزەدین، هۆشمەند عەبدولمەجید غەففار "براى شەهید ئازاد هەورامى"، سادق حاجى برایم، ئازاد مەلا، جەبار مستەفا، نەژاد محەمەد "نزار"، حەمەى میرزا سەعید، کاکە عەبەى مەلا عەلى، شەهید ئەنوەر حەسەن دوبزى، حاکم برایم خانەقینى، مامۆستا خدر عەبدولرەحمان، حەمەى حەمە کەریم، لەتیف شێخ عومەر، مەلا نەزیر، عەبدوڵڵا دهۆکى، عەلى کەرکوکى، سیروان کەرکوکى، حەمیدى کەریم شانە، نەوزاد کاکە ڕەش، ڕەفیق مەرگەیی، مام ئەنوەر تەقتەقى، سەلام کۆیی و فاروق عەلى مەولود داربەسەرى)، لەگەڵ ئەوانەشدا هەندێکیتر لە زیندانیانییە سیاسىیەکانى ئەوکات لەوانە دەبن کە سەر بە لایەنەکانیتر بوون، وەک ئەوەى کە بە مانگێک دواى ئەندامانى کۆمەڵە، (حیکمەت بەشار ئاغاى دهۆکى، حاجى برایم دهۆکى، محەمەد دینۆ) دەهێنرێنە زیندانى ئەبووغرێب کە سەر بە قیادە مەوقەتە بوون، هەروەها (خدر سوارە و صادق حاجى برایم) کە لە ساڵى ١٩٧٦ ـەوە لە زیندانى ئەبووغرێب دەستبەسەر بوون، چونکە چەکیان بەدەستەوە گیرابوو. بێجگە لە کوردەکان بە شێکى زۆریش لە کەسایەتییە شیعەکان و هەندێک لە کەسایەتیە سوونییەکانیش، بەتایبەتى ئەوانەى کە لە ڕیزى ڕێکخراوە سیاسییەکانى دژ بە بەعس خەباتیان دەکرد، کە زۆربەیان سەر بە ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شیوعیى عێراقى]]) و ([[حیزبی دەعوەی ئیسلامی|حیزبى دەعوەى ئیسلامی]]) بوون، کە لەوکاتدا وەک زیندانى سیاسى لە زیندانى ئەبوغرێب دەستبەسەر بوون.<ref name=":3" /> کاکە حەمە، دواى چەندینجار دابڕانى لە خوێندن، وەک یەکەمجار، بەهۆى سوتانى گوندەکەیان و دەربەدەرکردنیان، دواتر بەهۆى بوونى بە پێشمەرگە لە شۆڕشى ئەیلول، بۆ سێیەمجار بە هۆى زیندانەوە لە خوێندن دادەبڕێت، دواى حوکمدان و گواستنەوەى بۆ ([[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانی ئەبووغریب]])، لە زیندان دووبارە هەوڵى درێژەدان بە خوێندن دەدات، بەڵام  بەهۆی ئەنجامدانى چالاکى سیاسى لە زیندان، کە لەگەڵ شەهیدان (عەبدولڕەزاق و فەقێ گۆمەشینى)، خەریکى ڕێکخستنەوەی، ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) بوون لە زیندانى ئەبوغرێب و لەسەر داواى (شەهید عەبدولڕەزاق)، زانیارییەکانیان بۆ سەرکردایەتى کۆمەڵە دەنارد لە دەرەوەى زیندان. دواى گومانکردن و هەستپێکردنیان لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندان، (کاکە حەمە) لەگەڵ شەهید (فەقێ گۆمەشینى) لە لایەن بەڕێوبەرى خوێندنگەى ئامادەیی زیندان بانگدەکرێن و لە ساڵى ١٩٧٨ دوای ساڵێک لە خوێندن لە قۆناغى پێنجى ئامادەیی، لە خوێندنگەى زیندان دەردەکرێن و ڕێگرییان لێدەکرێت کە لە زیندانى ئەبووغرێب درێژە بە خوێندن بدەن و بۆ ماوەى سێ ڕۆژ لە ژوورى تاکەکەسى بەند دەکرێن. ئەو  گومان و هەستپێکردنەش لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندانەوە دواى ئەوە دروستدەبێت، کە (کاکە حەمە و شەهید عەبدولڕەزاق)، لە دوو بەشى جیاوازى زیندان دەبن، بەڵام بۆ دیدار و گۆڕینەوەى زانیارییەکانیان، خۆیان نەخۆش دێخست و لە نەخۆشخانەى زیندان یەکتریان دەبینى و زانیارییەکانیان ئاڵوگۆڕ دەکرد.<ref name=":3" /> لە ساڵی ١٩٧٩ دواى ئەوەى ([[سەددام حوسێن|سەدام حسین]])ى دیکتاتۆر دەسەڵات دەگرێتە دەست، فەرمانى لێبوردنى گشتى بۆ سەرجەم زیندانییانى سیاسى دەردەکات،<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /> بەم جۆرە (کاکە حەمە)، لەگەڵ سەرجەم دەستگیرکراوانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، بە لێبوردنى گشتى لە زیندان ئازاد دەکرێت، بە ماوەیەکى کەم دواى ئازادبوونى لە ڕێگەى (شەهید عەبدولڕەزاق)ـەوە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە ناو شار دەکاتەوە و بەردەوام دەبێت لە کارکردن لە ڕێزى ڕێکخستنە نهێنییەکانی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]] لە شاری هەولێر.<ref name=":1" /> هەر لە ساڵى ١٩٧٩ لەگەڵ بڕیارى لێبوردنە گشتییەکە، بە ئامانجى دوورکەوتنەوەیان لە سیاسەت، بڕیارى دامەزراندن بۆ زیندانییە سیاسییەکان دەردەکرێت، کاکە حەمە لەگەڵ مامۆستا (هۆشمەندى) براى (شەهید ئازاد هەورامى) دواى ئازاد بوونیان لە زیدانى ئەبووغرێب بە فەرمانبەر لە (بەڕێوبەرایەتى گشتى پەروەردەى هەولێر) دادەمەزرێت و تاکو دەبێتە پێشمەرگە بەردەوام دەبێت لە کارکردن لەم بەڕێوبەرایەتییە.<ref name=":3" /> هەر سەبارەت بەوکەسەى کە خیانەتى لە کۆمەڵە کرد و بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵەى لە هەولێر ئاشکراکرد و ناوەکانى دابوو بە دەزگا ئەمنىیەکانى بەعس لە هەولێر، بە چەند ساڵێک دواى ئەم ڕووداوە، ئەم کەسە بەسەردان دەچێتە یەکێک لە گوندەکان، لەوکاتەشدا (شەهید ڕێباز) و پۆلێک لە پێشمەرگە لە گەڕان و جەولەى گوندەکاندا دەبن و بە ڕێکەوت سەردانى ئەم گوندەش دەکەن، کاتێک (شەهید ڕێباز) لە گوندەکە چاوى بەم کەسە دەکەوێت، یەکسەر دەستگیرى دەکات، دواتر لە تۆڵەى شەهیدانى زیندان، بە سزاى گەل دەگەیەنرێت.<ref name=":1" /> == '''پەیوەندیکردن بە هێزى پێشمەرگەى کوردستان''' == لە ساڵى ١٩٨٢، لەگەڵ کچى بنەماڵەیەکى دێرین و دیارى [[ھەولێر|شاری هەولێر]]، بە ناوى (بەدریە عەبدلواحید جمعە [[عەبدوڵڵا ناڵبەند]]) هاوسەرگیرى دەکات، و دە بێتە ئاوەڵزاواى هەڤاڵ (کانەبى گەورە) کە فەرماندەیەکى سەربازى و لێپرسراوى مەکتەبی عەسکەرى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عراقى]]) بووە لە شاخ، بە چەند ڕۆژێک دواى هاوسەرگیریکردنى لە لایەن ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[ھەولێر|هەولێرى]] کۆمەڵەوە ئاگادار دەکرێتەوە، کە دوبارە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچووە، بۆیە دەردەچێت بۆ شاخ و دەبێتە [[پێشمەرگە]]، لە شاخ دەکرێتە (ڕابەرى سیاسى) کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، کە بە (قوەى خۆشناوەتى) ناسرابوو، (ملازم خولە)ش فەرماندەى تەواوى هێزەکە دەبێت و بارەگای ئەو هێزەش لە (بالیسان) دەبێت و سنورى چالاکییەکانیان تەواوى پارێزگاى هەولێرى دەگرتەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> هەر لەو ماوەیەدا لەسەرداواى هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])، هێزەکەیان وەک (هێزى پشتیوانى) دەچێتە ناوچەى دۆڵەتووى بنارى قەندیل، بەشداردەبێت لە ئۆپەراسیۆنی(هێزی پشتیوانی) لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بۆ بەهێزکردنی هێلى بەرگری هێزەکانی (حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران). هەر لەم ماوەیەشدا بۆ یەکەمجار لە نزیکەوە بە هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]]) ئاشنا دەبێت، کە لەگەڵ (شەهید رێباز) لەلایەن هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])ـەوە پێشوازییان لێدەکرێت و دواتر بە (عەبدولرەحمان قاسملو)یان ئاشنا دەکات. هەر لەو ماوەیەدا لەگەڵ (شەهید ڕێباز) سەردانى ([[ھەژار|هەژار موکریانى]]) شاعیر دەکەن. بەڵام دوا چەند مانگێک مانەوە لە شاخ ئاگادار دەکرێتەوە، کە فەرمانى دەستگیرکردنەکە بۆ (محەمەد عوسمان) ناوێکیتر بووە کە لە ڕێکخستنەکانى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عێراقى]]) کاریکردووە، بۆیە دەتوانێت بگەڕێتەوە بۆ شار و لە خەباتى نهێنى و لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[ھەولێر|هەولێر]] بەردەوام بێت.<ref name=":1" /> دواتر  لە ساڵی ١٩٨٥ دووبارە بە هۆى ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]، لەلایەن ئەمنی هەولێرەوە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەردەکرێت، بۆ یە دواى ئاگادارکردنەوەى لە لایەن ڕێکخستنەکانى هەولێر، بڕیار دەدات بچێتە شاخ و لە ڕیزەکانى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگە]] درێژە بە خەبات بدات. بۆیە پەیوەندی بە مەڵبەندى ٣ پێشمەرگایەتى هەولێر و ڕێکخراوى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]] لە ناوچەى ([[سوسێ]]) دەکات.<ref name=":3" /> لە شاخ دەکرێتە لێپرسراوى کۆمەڵایتى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى و بەشدارى لە چەندین نەبەردى و شەڕى قارەمانانەى بەرگرى لە ناوچەکانى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى کردووە لە کاتى هێرش و پەلامارەکانى دوژمن بۆ ناوچەکە. هەروەها لەگەڵ (شەهید شاخەوان، قادر قەرەچوغ و عەبدوڵڵا توفیق) ئیدارەى زۆرینەى شەرەکانى ئەم سنورەیان داوە، دواى ماوەیەک لە شاخ، حێزانەکەشى دێنە لاى و تاکو [[شاڵاوی ئەنفال|شاڵاوەکانى ئەنفال]] لە گوندى ([[سوسێ]]) نیشتەجێ دەبن، لە مانگى کانونى یەکەمى ساڵى ١٩٨٦ لە شاخ کوڕێکى دەبێت، ناوى دەنێت (کۆڕەک)، وەک کورتکراوەى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])، بەڵام بە هۆکارى ئەوەى کە بگەڕێتەوە شار، وەک ناوێکى قەدەغەکراو بۆ دواڕۆژ حکومەتى بەعس گرفتى بۆ دروستدەکات، بۆیە ناوەکەى دەگۆڕن بە (دانا).<ref name=":1" /> تاکو دواى کۆتایی هاتنى ([[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگى عێراق و ئێران]]) و دەستپێکردنى هێرشەکانى سوپاى عێراق، بە هاوکارى جاشەکان، بۆ سەر ناوچەکانى هێزى [[پێشمەرگە]] و دەستپێکردنى پڕۆسەکانى [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفال]] و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى کوردستان لە خەباتى  [[پێشمەرگە|پێشمەرگایەتى]] بەردەوام دەبێت، لەگەڵ هاتنى سوپاى عێراق بۆ ناوچە شاخاوییەکانى کوردستان و سنورى مەڵبەندى سێى هەولێر و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى ئەو سنورە، بە فەرمانى سەرکردایەتى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى]]، هێزى پێشمەرگەى کوردستان لە ساڵى ١٩٨٨ ناوچەکە چۆڵ دەکەن و دەکشێنەوە بۆ ناو خاکى [[ئێران]]. <ref name=":6">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٦ |title=یەکێتى نیشتیمانى کوردستان و سەرکردایەتیکردنى ڕاپەڕین و ئازادکردنى هەولێ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ٨-٩}}</ref> بۆیە بەر لە کشانەوەى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگەى کوردستان]]، خێزان و مندڵەکانى دەنێرێتەوە شارى [[ھەولێر|هەولێر]] و بۆ ماوەى ساڵێک و شەش مانگ لەگەڵ هێزى پێشمەرگەى کوردستان، وەک پەنابەرى سیاسى لە شارەکانى [[سەقز]] و [[شنۆ]] لە وڵاتى [[ئێران]] دەمێنێتەوە، دواى دەرکردنى لێبوردنى گشتى لە لایەن حکومەتى عێراقەوە، بە چەند مانگێک بەر لە جەنگى [[کووەیت|کوێت]] و دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، درێژکردنەوەى ئەم لێبوردنە گشتییە بۆ چەند جارێک لەلایەن حکومەتی عێراقییەوە. [[نەوشیروان مستەفا|نەوشێروان مستەفا]]، داوا لە هێزى پێشمەرگەى کوردستان (یەکێتى)دەکات، ئەو پێشمەرگانەى کە ئاوارەى [[ئێران]] ببوون، بەهۆى بارودۆخى خراپى دارایی یەکێتى، چیتر ناتوانین هاریکارى بەردەوامى هێزى پێشمەرگە بکەین و بە گونجاویشى نازانین کە بۆ دابینکردنى بژێوى ژیانیان پێشمەرگەکان کرێکارى بکەن، بۆیە پێمان باشە کە بەشێکى زۆرتان سود لەم لێبوردنى گشتییەى حکومەتى عێراقى وەربگرن و بگەڕێنەوە بۆ کوردستان و پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارەکانەوە بکەن و لە خەباتى نهێنى بەردەوام بن، یاخود ئەوانەى دەیانەوێت بچنە [[ئەورووپا|ئەوروپا]] ئەوا بڕێک هاوکارى مادیان پێشکەش دەکەین. بۆیە لەسەر داواى نەوشێروان مستەفا، کە ئەوکات جێگرى سکۆتێرى گشتى (ى.ن.ک) بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ڕاپەڕین لەگەڵ کۆمەڵێک پێشمەرگەیتر دەگەڕێنەوە شارى هەولێر، دواى ماوەیەکى کەم پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارى هەولێر دەکاتەوە.<ref name=":1" /> بە ماوەی چەند هەفتەیەک دواى گەڕانەوەى بۆ شارى [[ھەولێر|هەولێر]] لە لایەن هەندێک لە کوڕەکانى یەکێک لەو بنەماڵانەى ([[دەربەندی گۆمی|گوندى دەربەندى گۆم]])، کە پەیوەندییان لەگەڵ حکوومەتى [[بەعسیزم|بەعس]] دروستکردبوو و فەوجێک (جاشیان) دامەزراندبوو. هەوڵى دەستگیر کردنى (کاکە حەمە) دەدەن، دەڵێن: ڕاستە حکومەت لە پێشمەرگە موخەڕیبەکان خۆش بووە و لێبوردنى گشتى بۆ دەرکردوون، بەڵام ئێمە وەک خەڵکى گوند و عەشیرەت لێی خۆشنابین و دەستگیرى دەکەین. بەڵام خزمانى عەشیرەتى سیان و خەڵکى گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]، ڕێگرى لە کوڕانى ئەم بنەماڵە جاشە و هێزەکەیان دەکەن، بە توندى ڕووبەڕوویان دەبنەوە و سەرکۆنەیان دەکەن و ڕێگە بە دەستگیرکردنى (کاکە حەمە) نادەن. بە چەند مانگێک دواى ئەو ڕووداوە، [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]] ڕوودەدات.<ref name=":1" /> == '''بەشداریکردن لە ڕاپەڕین و دروستکردنى شانە چەکدارەکانى بروسک''' == بەر لە دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، لە گەڵ ئەندامانیترى ڕێکخستنە نهێنییەکانى شارى هەولێر ئامادەکارى تەواو دەکەن و هێزى چەکدارى دروست دەکەن، لەڕیزی (شانە چەکدارەکانی بروسک) لەگەڵ (شەهید شێخ تاریق) بەشداری لە ڕاپەڕین دەکات، و لێپرسراوی ڕەتڵی یەکی شانە چەکدارەکان بووە و شانبەشانی (بەتالیۆنی هەشتی شەهید مەلا سڵێمان) بەشداری لە شەڕەکانی ناو [[ھەولێر|شاری هەولێر]] و مەعسەکەر و ئازادکردنی [[گوێڕ]] دەکات.<ref name=":6" /> لە دوای [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]]، پێشنیارى چەندین پۆستى سیاسى و سەربازى و ئەمنى و ئیدارى بۆ دەکرێت، وەک: ( ڕابەرى سیاسى لیواى تایبەتى هێز پێشمەرگە)، (لێپرسراوى بەشى تەوجیهى سیاسى لە ئاسایشى گشتی هەولێر)، (لێپرسراوى گومرگى مجێسەر لە ناوچەى برادۆست)، بەڵام کاکە حەمە، ئارەزوو دەکات لە بوارى ڕێکخستن درێژە بە خەبات و کارکردن بدات، بۆیە دەگەڕێتەوە وەزارەتى پەروەردە و وەک (بەڕێوبەرى خۆیەتى) و (لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى وەزارەتى پەروەردە) درێژە بە کارکردن دەدات.<ref name=":7">{{Cite journal |date=٢٠٢٦ |title=کاکە حەمە (محەمەد عثمان على ئاغا) |journal=کرۆنۆلۆژیاى ئەرشیفى کەسى،}}</ref> لە دوای ڕاپەڕینەوە تاکو ئێستا لە بواری ڕێکخستن لە سنووری مەڵبەندی ٣ی ڕێکخستنی هەولێر کاردەکات و دوا پلەی کارگێڕ مەڵبەند و ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە. هەروەها بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ، لە ساڵى ٢٠٠٣ تاکو ٢٠٢٣، لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە.<ref name=":7" /> لە لایەکیتر لە ساڵى ٢٠٠٠ لەسەر داواى مەکتەبى ڕێکخراوە دیموکراتییەکانى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|ی.ن.ک]])، لەگەڵ چەند هاوڕێیەک، (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) لە [[سلێمانی|سلێمانى]] دادەمەزرێنن و دەبێتە ئەندامی دەستەی دامەزرێنەر و ئەندامی دەستەی باڵای (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) و تاکو ساڵی ٢٠١٠ سەرۆکایەتى لقی هەولێرى ئەو ڕێکخراوەى کردووە.<ref name=":7" /> لە ساڵى ٢٠٠٣ بەر لە [[شەڕی عێراق|پڕۆسەى ئازادکردنى عێراق]]، لەلایەن [[ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە عێراق|هێزەکانى هاوپەیمانانەوە]]، لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهانى سەعید سۆفى)، هێزێکى سەربازى دروستدەکات، کە لە نزیکەى ٢٠٠ پێشمەرگەى خەڵکى [[ناحیەی کەندێناوە|ناوچەى کەندێناوە]] پێکهاتبوو بۆ بە شداریکردن لە ئازادکردنى گوندەکانى ناوچەى [[دیبەگە]] و [[سەرگەڕان]]، بەڵام دواتر هێزەکە نەیتوانى بەشدار بێت لە ئازادکردنى ناوچەکە، بە هۆى ڕێککەوتنى سیاسی نێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]] و [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]] لەسەر دابەشکردنى سنورى ناوچە دابڕێنراوەکان، بەپێى ئەو ڕێککەوتنەش ئەو ناوچەیە دەبێتە ناوچەى هێزەکانى [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]]. بۆیە لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهان سەعید سۆفى) هێزەکە هەڵوەشێنراویەوە، دواتر کاکە حەمە، وەک لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی ٣ى هەولێر دەستبەکار دەبێتەوە.<ref name=":7" /> لە تەقینەوە تیرۆریستیەکەی ١ی شوباتی ساڵی ٢٠٠٤ی مەڵبەندی ٣ی هەولێردا، بە سەختی بریندار دەبێت و گورچیلەیەکی لە دەستدەدات.<ref name=":7" /> هەروەها لە ساڵى ٢٠٠٩ـەوە بۆ ماوەى پێنج ساڵ لێپرسراوی لیژنەی هەماهەنگی نێوان (حیزب و حکومەت) و سەرپەرشتیاری ئەندامانى سێکتەرى حکومى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بووە، لە هەولێر.<ref name=":7" /> کاکە حەمە، دواى خەباتێکى دوور و درێژ لە ساڵى ٢٠١١ بە پلەی عەمید لە هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان خانەنشین دەکرێت.<ref name=":7" /> دواى نیو سەدە کارکردن لە بوارى ڕێکخستن، کاکە حەمە، بۆیەکەمجار لە ساڵى ٢٠٢٣، لە ڕێکخستن دادەبڕێت و دەکرێتە ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر.<ref name=":7" /> بەڵام تاکو ئێستا لە خەباتى سیاسى و کارى حیزبى بەردەوامە جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێرى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]].<ref name=":7" /> == '''ئەندامییەتى لە ڕێکخراو و کۆمەڵەکان''' == ئەندامى یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی کەمئەندامبوانی سەنگەرە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی زیندانیانی سیاسیى کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانه.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی کوردستانه.<ref name=":7" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} <references responsive="0"></references> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|کوردستان|سیاسەت}} 9jnueyn8bu9b4re90sm973bid8whu2d 1675160 1675070 2026-09-25T17:59:36Z ~2026-51715-76 79354 /* کاکە حەمە */ بەسەرداچوونەوە بەسەرداچوونەوە (بچووک) 1675160 wikitext text/x-wiki = '''کاکە حەمە''' = {{زانیاریدانی کەسایەتی|وێنە=(محەمەد عوسمان عەلى ئاغا ( کاکە حەمە.jpg|قەبارەی وێنە=|ناوی_خۆماڵی=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=1ى تەمموزى 1952|شوێنی لەدایکبوون=[[دەربەندی گۆمی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]]|نەتەوە=[[کورد]]|ناوەکانی تر=کاکە حەمەى ڕێکخستن، حەماغا|نەژاد=[[کورد]]|ڕادەی خوێندەواری=|پیشە=سیاسەتوان و کەسایەتى کۆمەڵایەتى|ساڵانی چالاکی=١٩٦٩-دەستپێکى خەبات ١٩٧٥-تا ئێستا [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|حیزب=[[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|ھاوسەر=بدریە عبدالواحید جمعە عبداللە|منداڵەکان=ڕۆژان، ژیان، دانا، ڕابەر، لاجان|دایک و باوک=عوسمانى عەلى ئاغاى سیانان، هەمین مەولود|name=(مـحـمـد عـثمـان عـلـی ئـاغـا) کـاکـە حەمە|ناوبانگ=|پێشگری ڕێزلێنان=سیاسەتوان، پێشمەرگەى دێرین، زیندانى سیاسى، کەمئەندامى سەنگەر|لێدوانی وێنە=جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێر|پاشگری ڕێزلێنان=}} [[پەڕگە:خوێندنەوەى بەیان نامەى ١١ى ئازارى.jpg|وێنۆک|339x339پیکسڵ|خوێندنەوەى بەیاننامەى [[ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار|ڕێککەوتننامەى ١١ى ئازارى ١٩٧٠]]، گۆڕەپانى (کۆترى سەلام/هەولێر)، کاکە حەمە (محمد عثمان عەلى ئاغا) لەگەڵ سەرکردەى خوالێخۆشبوو مام قادر شۆڕش. لە ڕاستەوە (عزەت جەمال کۆیی، سەرکردە مام قادر شۆڕش، [[کاکە حەمە (محمد عثمان على ئاغا)|کاکە حەمە]] (گەنجەکەى دواوە کاکە حەمەیە کە لە ساڵی ١٩٦٩ لە تەمەنی ١٧ ساڵییەوە دەستى بە خەباتى سیاسى کردووە)، حەسەن ئەحمەد.]] محەمەد عوسمان عەلی خضر قادر ئاغا (کاکە حەمە)'''،''' (''بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: محمد عثمان علي اغا)، (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Mohammed Othman Ali Agha'')، ''(بە[[لاتینی]]: Mihemed Osman Elî Ağa'')،ناسراوە بە (کاکە حەمەى ڕێکخستن، کاکە حەمە سیان، حەماغا)<ref name=":1">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٤ |title=شۆڕشگێڕانى کۆمەڵە و خەباتى شار و زیدان و شاخ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٣}}</ref>، لە ساڵی ١٩٥٢ لە گوندی ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندی گۆمی سیانان]]) لە دایک بووە، کوڕى (عوسمانى عەلى ئاغاى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆمە]])، کە لە نێو سیاناندا بە بنەماڵەى ([[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|حەماغایی]]) ناسراون. دایکیشى ناوى (هەمین مەولودە) لە عەشیرەتى (هۆرمزیارە) و خەڵکى گوندى ([[قورشاغلو]])ى دەشتى هەولێرە.<ref name=":2">{{Cite journal |last=کاکە سوور |first=فوئاد |date=١٩٩٣ |title=پڕۆسەى تەعریب و بنەماڵەکانى دیارەکانى کەندێناوە |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل.١٢.}}</ref> هەر لە گوندى ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) دەست بە خوێندنى سەرەتایی دەکات و لە خوێندنگەى گوندەکە ئەم قۆناغەى خوێندن تەواو دەکات.<ref name=":2" /> == '''دەسپێکى خەباتى سیاسى''' == بەهۆى هاتنە سەر دەسەڵاتى [[حیزبی بەعسی عێراق|حیزبى بەعس]] و هێرشى (حەرەس قەومییەکان)، بۆ سەر گوند و ناوچە کوردییەکان، بە مەبەستى جێبەجێکردنى سیاسەتى تەعریب و گۆڕینى دیمۆگرافى، لە ساڵى ١٩٦٣ گوندەکەیان دەسوتێنرێت و دیوەخانى (عەلى ئاغاى) باپیرى و تەواوى ماڵ و موڵک و مەڕو ماڵاتەکەیان دەخرێتە ژێر چەپۆکى (خێڵە عەرەبە گەڕۆکەکان) و تاڵاندەکرێت و سێ لە هاوڵاتییانى دانیشتووى گوندەکەشییان شەهید دەکرێت، ئینجا هەرچى پیر و پەککەوتە و گەنج و پیاوى گوندەکەش هەیە ڕاپێچى گرتوخانەى (موسەیەب) دەکرێن. ئەوانەى توانیبوویان لەو ڕەشبگیری و ڕەشەکوژییەى گوندەکە ڕزگاریان بێت، بە تایبەت ژن و منداڵەکان ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکەن، خەڵکە گیراوەکەش دواتر بە مەرجى ئەوەى کە ناوچەکە چۆڵ بکەن و نەگەڕێنەوە ئازاد دکرێن،<ref name=":2" /> بۆیە (کاکە حەمە) لەگەڵ بنەماڵەکەى کۆچ دەکەن بۆ گوندى ([[قورشاغلو]])ى هەوارگەى دایکیان، دواى چەند ساڵێک و دوورکەوتنەوەى [[حیزبی بەعسی عێراق|بەعسییەکان]] لە دەسەڵات و لە ساڵى ١٩٦٧ دووبارە بنەماڵەکەیان دەگەڕێنەوە بۆ گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]] و گوندەکە ئاوەدان دەکەنەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> بەڵام دواى گەڕانەوەیان بۆ گوندەکە، بۆ خوێندنى ناوەندى دەچێتە شارۆچکەى [[دیبەگە]] و دواى ماوەیەکى کەم (عوسمانى عەلى ئاغا)ی باوکى کۆچى دوایی دەکات.<ref name=":2" /> بە هۆى ئەو کارەسات و ڕەشەکوژیی و زیندانیکردنە و تاڵانکردنەى بەسەر بنەماڵەکەی و خەڵکى گوندەکەیان هات لە لایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|دەسەڵاتى بەعسییەکانەوە]]، لە شارۆچکەى [[دیبەگە]] تێکەڵ بە خەباتى سیاسى و کوردایەتى دەبێت و لە ساڵى ١٩٦٩ لە ڕێگەى (قاسم عەزیزە)وە، پەیوەندى بە یەکێتى قوتابیانى کوردستانەوە دەکات، سەربارى بچوکى تەمەنى بەڵام یەکێک بووە لە قوتابییە هەرە وریا و چالاکەکان و لە زۆرینەى چالاکییە سیاسییەکانى ئەو کات بەشداریکردووە و ڕۆڵى هەبووە لە ڕێکخستنى چالاکییەکان، دواتر پەیوەندی بە هێزی قوتابیانەوە دەکات و لە (سەربازگەى قوتابیان/معسکر طلبة) لە ([[قەڵادزێ|شارۆچکەى قەڵادزێ]]) بۆماوەی ساڵێک پەروەردەى سەربازى وەردەگرێت و پاش تکچوونى پەیوەندییەکانى کورد و حکومەتى بەعس، لە ساڵى ١٩٧٤ پەیوەندى بە هێزى پێشمەرگەى کوردستانەوە دەکات و لە (بەتالیۆنى ئاسۆس) لە ناوچەى (کوزینە) دەبێتە پێشمەرگە، دواى هەرەسهێنانى [[شۆڕشی ئەیلوول|شۆڕشى ئەیلول،]] لە ساڵی ١٩٧٥لەگەڵ پێشمەرگەکانیتری بەتالیۆنەکەیان ئاوارەى ئێران دەبێت و دواى چەند مانگێک مانەوە لە ئێران و گۆڕانى بارودۆخەکە، بە ئاواتى هەڵگیرسانەوەى شۆڕشێکى نوێ، دووبارە دەگەڕێتەوە کوردستان.<ref name=":1" /> == '''_{قۆناغى دووەمى خەبات و تێکۆشان لە ڕیزى (ى.ن.ک.) لە ڕێگەى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)ـەوە}''' == دواى گەڕانەوەى بۆ کوردستان، کە بەهۆى پێشمەرگایەتى و شۆڕشەوە ئاوارەى ئێران ببو، بە مەبەستى درێژەدان بە خوێندنى ئامادەیی ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکات. چونکە دواى هەرەسى شۆڕش دوبارە گوندەکەیان ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) لە لایەن دەسەڵاتى بەعسەوە، خاپور دەکرێت و خەڵکەکەى دەردەکرێن و بە زۆرەملێ ئاوارەى شارى هەولێر دەکرێنن، دواتر عەرەبى هاوردە لە گوندەکە جێگریر دەکرێت.<ref name=":3">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٥ |title=کۆمەڵە و خەباتى نهێنى و زیندان |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٠}}</ref> لە شارى هەولێر، بە ئومێدى یەکگرتنەوەى لەگەڵ شۆڕشگێڕان و دووبارە ڕێکخستنەوەیان و هەڵگیرسانى شۆڕشێکى نوێ دژ بە بەعس، لە ساڵی ١٩٧٥ لە ڕێگەى شەهید (عەلى ساڵح قادر)ـەوە پەیوەندى بە ڕێکخراوى نهێنى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])وە دەکات و کاری سیاسی و خەباتی نهێنی لە ڕیزەکانی ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])ـەوە دەستپێکردووە، کە ئەم ڕێکخراوە بووە هەوێنى لە دایک بوون و بەهێز بوونى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]])، شەهید (عەلى ساڵح) داوا لە (کاکە حەمە) دەکات لە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر هاوکاریبکات، ئەویش نازناوى (کاکە حەمە) وەک ناوى نێھنى بۆخۆى هەڵدەبژێرێت و لە کۆمیتەى هەرێمەکان دەبێتە ئەندامى لیژنە و سەرپەرشتى دامەزراندنەوەى بەشێکی فراوانی ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|هەولێری]] کردووە و بەهۆى ئەزموون و شارەزاییەوە لە ماوەیەکى کەمدا ڕێکخستنێکى فراوانیان لە شارەکە دامەزراندووە، کە چەندین بنەماڵە و پێشمەرگە و شەهیدى قارەمانى شۆڕشى نوێ لە ڕیزەکانى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیانى کوردستانەوە]]، لە ڕێگەى (کاکە حەمە)وە پەیوەندىان بە ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]])ـەوە کردووە و بەهۆى کاکە حەمەوە لە لایەن (شەهید عەلى سالح و ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە) پەسند دەکرێن کە لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى هەولێر کار بکەن، کە (شەهید ڕێباز، شەهید مەلا سلێمان و شەهید مامۆستا شەوقى عەباس و شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادر و تەلعەت خدر سەیفەدین، بوڕهان سەعید سۆفى) لە دیارترین ئەو ناوانەن کە لە ڕێگەى کاکە حەمەوە پەیوەندییان بە [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانەوە]] کردووە، هەرووها (شەهید ڕێباز و تەلعەت خدر) لە لیژنەی هەرێمەکان لەگەڵ کاکە حەمە دەستبەکار بوون و کاریانکردووە.<ref name=":3" /> هەر لەو بارەیەوە (شەهید ڕێباز)، لە کتێبى قەندیل بەغداى هەژاند ئاماژە بەوە دەکات، دواى گەڕانەوى زۆرێک لە شۆڕشگێران لە ئێران بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ، لەگەڵ (محەمەد عوسمان و تەلعەت خدر)، دەستمان بە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر کرد و پەیوەندیمان بە برادان کردەوە، بۆ دووبارە بنیاتنانەوەى ڕێکخستنەکان بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=شەهید ڕێباز|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=قەندیل بەغداى هەژاند.|publisher=زنجیرە بڵاوکراوەکانى بنکەى ڕۆشنبیرى شەهید|year=١٩٩٣|location=سلێمانى|page=ل. ٥٥.}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=عەبدولقادر|first=فەرەیدون|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=هەڵۆ سوورەکانی قەندیل|publisher=چاپخانەی سەردەم|year=٢٠١٧|location=سلێمانى}}</ref> [[پەڕگە:کەرتى_٣ی_تیپى_٨٣ى_هەورێ،_ساڵی_١٩٨٢،_لە_دۆڵە_توی_بناری_قەندیل_(کاکە_حەمە).jpg|وێنۆک|619x619px|هەندێک لە پێشمەرگەکانى گوندى دەربەندى گۆم، لە کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ساڵی ١٩٨٢، لە دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، وەستاوەکان لای ڕاستەوە (مشیر ئیسماعیل قادر، بورهان سەعید سۆفی، کاکە حەمە، شەهید مەلا سلێمان سلێمانی،  شەهید تەحسین عوسمان دیبەگەیی، مەجید سۆفی   دانیشتوەکان لە ڕاستەوە (شەهید تەنیا، بەشدار برای شەهید جوامێر، مام پۆڵ).]] [[پەڕگە:تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵەتوى بنارى قەند یل، بوڕهانى سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، کاکە حەمە و مەجید سۆفى.jpg|ناوەڕاست|کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، (بوڕهانی سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، کاکە حەمە ) و دانیشتووەکە (مەجید سۆفى)|چوارچێوە]] == '''قۆناغى زیندان و دەستگیرکردنى ئەندامانى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)''' == لە ٥/١١/ ١٩٧٧ بە هۆی ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە هەولێر، لە كاتژمێر (١) دوای نیوەڕۆ لەلایەن دەزگا داپڵۆسێنەرەکانى ئەمنى هەولێرى حکومەتى بەعس، (کاکە حەمە) لەگەڵ کۆمەڵێک لە ئەندامانى ڕێکخستنە نهێنییەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) لە شارى هەولێرى دەستگیر دەکرێن، کە پێکهاتبوون لە هەڤاڵان ( عەبدوڵڵا ڕەسول "کاک كۆسرەت"، محەمەد زەنگەنە، قاسم عزیز، تەلعەت خدر، خالید هەركی، هادی كارگەی جگەرە، حسن خدر و هەندێ‌ لە هەڤاڵانیتر.....)، هەر لە هەمانکاتدا هەریەک لە هەڤاڵان (شەهید شاخەوان عەباس، شەهید ڕێباز، شەهید محمد عەجەم و شەهید خالید سابیر) دەرباز بوون لە دەستگیرکردن و بوون بە پێشمەرگە.<ref name=":3" /> هەروەها (شەهید عەلى ساڵح قادر)، کە ئەوکات لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى دەوروبەرى هەولێرى کۆمەڵە بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، دەردەچێت و دەبێتە پێشمەرگە. چونکە لە ڕێکخستنى یەکێک لە گوندەکانى دەوروبەرى هەولێر، بە ڕاپۆرتێک کاکە حەمە ئاگاداردەکرێتەوە کە هەندێک کەسى دەرەوەى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، باسیان لە جوڵە و سەردانەکانى (عەلى ساڵح) کردووە وەک ئەندامى کۆمەڵە، دواتر (کاکە حەمە)، (شەهید عەلى ساڵح) لە زانیارییەکانى نێو ڕاپۆرتەکە ئاگاداردەکاتەوە، ئەویش زانیارى و سەردانى کەسایەتییەکانى نێو راپۆرتەکەى پشتڕاست دەکاتەوە و دەڵێت: "مادەم ئەو کەسانە زانیتیان کە من سەر بە کۆمەڵەم، کەواتە ئاشکرا بوومە و مانەوە بۆمن باش نییە و بەر لەوەى زانیارییەکان بگاتە دەست (ئەمنى بەعس) دەردەچم و دەبم بە پێشمەرگە." بۆیە لەکاتى ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، ئەو لەناو هەولێر نابێت و بۆتە پێشمەرگە.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> دوای ئاشکرابوون و دەستگیرکردنى ئەندامانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، هەڤاڵ [[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال تاڵەبانى]]، لە دەرەوەى [[عێراق]]، بۆ بەرگرتن لە ڕەشەکوژى و ڕەمیکردنى کوێرانە و بێ دادگاییکردنى ئەم ئەندامانەى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لەلایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|حکومەتى بەعس]]، بەیاننامەیەک دەردەکات و ناوى تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵەى لەگەڵ هاوپێچ دەکات و بۆ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانى مافى مرۆڤ و [[نەتەوە یەکگرتووەکان|نەتەوە یەکگرتووەکانى]] دەنێرێت. ئەمەش کاریگەرى دەبێت لە سەر ئەوەى بە بێ دادگاییکردن، ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە ڕەمی بکرێن و لەناوببرێن.<ref name=":3" /> کاکە حەمە و هەڤاڵە دەستگیرکراوەکانیترى کۆمەڵە، لەسەرەتا دەبردرێنە ئەمنى [[ھەولێر|هەولێر]]، بە توندترین شێوە ئازار و ئەشکەنجە دەدرێن دواتر دەگوازێنەوە بۆ ئەمنى [[کەرکووک]]، لەوێش بە دڕندانەترین شێوە هەموو جۆرە سزا قورسەکانیان لەسەر تاقیدەکەنەوە، بەڵام تەواوى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى خۆیان دەپارێزن و هیچ شتێک نادرکێنن. ماوە ئەشکەنجەدانى (کاکە حەمە)، لە تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، درێژتر و قورستر دەبێت، چونکە لە کاتى پشکنینى ماڵەکەیدا، کۆمەڵێک وێنەى دروشم و سەرکردەکانى کۆمەڵە ( [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر]] و [[ئەنوەر زۆراب]]) لە ماڵەکەیدا دەستی بەسەردادەگیرێت، کاکە حەمەش ئینکاری دەکات و ڕەتیدەکاتەوە کە ئەم شتانە هى ئەو بن و هیچ پەیوەندییەکى بە ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە هەبێت، کە ئەمەش دەبێتە هۆى ئەوەى کە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى درێژتر و قورستر بکرێت، بەجۆرێک کە چەندینجار بەهۆى لەهۆشچوونى لەژێر ئەشکەنجە، هەواڵى مەرگى کاکە حەمە لەنێو زیندانییەکاندا بڵاودەبێتەوە.<ref name=":1" /> هەر لەو بارەیەوە، (تەلعەت خدر) لە گێڕانەوەیەکیدا دەڵێت: "کاتێ کە هەواڵى شەهید بوونى (کاکە حەمە)مان لەژێر ئەشکەنجەدا بیست، ئاهێکى سوپاسگوزاریمان هەڵکێشا و گوتمان ئەلحەمدولیلا کە نەجاتى بوو لە دەست جەلادەکانى بەعس و ئێمەش ئیسراحەتمانکرد، چونکە (کاکە حەمە) تاکە کەس بوو لە نێو ئێمە کە بەڵگە لە ماڵەکەیدا دۆزرابووەوە، ئەویش ئینکاریدەکرد و دانى بە هیچ شتێکدا نەدەنا، بۆیە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى زیاترى خایاند و بەجۆرێک قورسکرابوو کە مرۆڤ نەیدەتوانى بەرگە بگرێت، ترسمان هەبوو لەوەى بەرگە نەگرێت و شتێک بدرکێنێت، چونکە (کاکە حەمە)، ئاگادارى بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکان بوو، بەمەش خەڵکێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى کۆمەڵە ڕاپێچى زیندان دەکرا، ڕەنگە خۆشى لە سێدارە بدرابوایە و ئێمەش دوچارى ئەشکەنجە و سزاى قورستر بوینایەتەوە، ڕەنگە لە سێدارەشبدراباین، بەڵام قارەمانانە هەموو شتێکى پاراست."<ref name=":3" /> سەربارى ئەوەى کە (کاکە حەمە) یەکێک بوو لەوانەى کە هیچ ئیعترافێکى نەکرد و دانى بەهیچ شتێکدا نەنا، بەڵام وێنەکان لە دادگا وەک بەڵگە لە دژى بەکارهاتن، بە (شەش ساڵ) زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]]) سزا دەدرێت. بە گشتى ئەو هەڤاڵانە جارێکیتر کونجى زیندان دەکەنەوە مەیدانى خەبات و خۆ ڕێکخستنەوە بو بەرزکردنەوەى ورەى ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|شارى هەولێر]]، هەواڵى خۆڕاگرى و قارەمانیێتى نێو زیندان بووە هۆى گەشەسەندن و متمانەى زیاترى خەڵکى هەولێر بە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە. سەربارى قارەمانیەتى و خۆڕاگرى ئەو پۆلە تێکۆشەرە بەڵام هەڤاڵ (عوسمان حەمەدەمین) لەژێر ئازار و ئەشکەنجەى قورسى [[حیزبی بەعسی عێراق|جەلادەکانى بەعس]] شەهید دەبێت و دواى خۆڕاگرییەکى قارەمانانە هەڤاڵان (کۆسرەت ڕەسول، تەلعەت خدر و قاسم عەزیز، موحسین کریم، بەهرەم خدر، کانەبى عوسمان، ئەسعەد مەحمود، خدر عەزیز، حەسەن شۆفەر، ئەسعەد مەحمود و چەند هەڤاڵێکیتر) ئازاد دەکرێن و ( خالید هەرکى و چەند هەڤاڵێکیتر) و بە چەند ساڵێک زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]])سزا دەدرێن، چوار کادیرى قارەمانیش، بە ناوەکانى (مەولود هەمزە (ئاراس)، محەمەد زەنگەنە، قادر عەریف عەلى و قادر حیکمەت) لە سێدارە دران و چوونە ڕیزى شەهیدانى گەل و سەر قافڵەى شەهیدان [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر عەبدولواحید]] و [[ئەنوەر زۆراب]]، کە ئەو کات لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] لە سێدارە دران.<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=هەرکى|first=خالید|title=بیرەوەرى نۆسەد و یەک شەو لە زیندانەکانى پێنج وڵات|year=٢٠٢٤|edition=چاپی چاپى یەکەم|location=هەولێر}}</ref><ref name=":4" /> کاکە حەمە، لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]]، ئاشنا دەبێت بە زۆرێک لە ڕابەران و سەرکردە و کادیرانى کۆمەڵە لە شارەکانیترى کوردستان، کە بەشێکیان دواتر لە خەباتى شاخ، بوونە کەسایەتى دیار و کاریگەرى نێو شۆڕش و بەشێکیشیان سەرکردایەتى شۆڕشیان کرد، وەک هەڤاڵان (فەرەیدون عەبدولقادر، [[جەبار فەرمان]]، شێخ دارۆى شێخ نورى، ئاوات غەفور، عومەرى سەید عەلى و چەند هەڤاڵىێکیتر...)<ref name=":3" /> هەروەها برادەرانیترى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] پێکهاتبوون لە ( [[ئەرسەلان باییز|ئەرسەلان بایز]]، شەهید جەمیل ڕەنجبەر، شێخ قادر، شێخ عزەدین، هۆشمەند عەبدولمەجید غەففار "براى شەهید ئازاد هەورامى"، سادق حاجى برایم، ئازاد مەلا، جەبار مستەفا، نەژاد محەمەد "نزار"، حەمەى میرزا سەعید، کاکە عەبەى مەلا عەلى، شەهید ئەنوەر حەسەن دوبزى، حاکم برایم خانەقینى، مامۆستا خدر عەبدولرەحمان، حەمەى حەمە کەریم، لەتیف شێخ عومەر، مەلا نەزیر، عەبدوڵڵا دهۆکى، عەلى کەرکوکى، سیروان کەرکوکى، حەمیدى کەریم شانە، نەوزاد کاکە ڕەش، ڕەفیق مەرگەیی، مام ئەنوەر تەقتەقى، سەلام کۆیی و فاروق عەلى مەولود داربەسەرى)، لەگەڵ ئەوانەشدا هەندێکیتر لە زیندانیانییە سیاسىیەکانى ئەوکات لەوانە دەبن کە سەر بە لایەنەکانیتر بوون، وەک ئەوەى کە بە مانگێک دواى ئەندامانى کۆمەڵە، (حیکمەت بەشار ئاغاى دهۆکى، حاجى برایم دهۆکى، محەمەد دینۆ) دەهێنرێنە زیندانى ئەبووغرێب کە سەر بە قیادە مەوقەتە بوون، هەروەها (خدر سوارە و صادق حاجى برایم) کە لە ساڵى ١٩٧٦ ـەوە لە زیندانى ئەبووغرێب دەستبەسەر بوون، چونکە چەکیان بەدەستەوە گیرابوو. بێجگە لە کوردەکان بە شێکى زۆریش لە کەسایەتییە شیعەکان و هەندێک لە کەسایەتیە سوونییەکانیش، بەتایبەتى ئەوانەى کە لە ڕیزى ڕێکخراوە سیاسییەکانى دژ بە بەعس خەباتیان دەکرد، کە زۆربەیان سەر بە ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شیوعیى عێراقى]]) و ([[حیزبی دەعوەی ئیسلامی|حیزبى دەعوەى ئیسلامی]]) بوون، کە لەوکاتدا وەک زیندانى سیاسى لە زیندانى ئەبوغرێب دەستبەسەر بوون.<ref name=":3" /> کاکە حەمە، دواى چەندینجار دابڕانى لە خوێندن، وەک یەکەمجار، بەهۆى سوتانى گوندەکەیان و دەربەدەرکردنیان، دواتر بەهۆى بوونى بە پێشمەرگە لە شۆڕشى ئەیلول، بۆ سێیەمجار بە هۆى زیندانەوە لە خوێندن دادەبڕێت، دواى حوکمدان و گواستنەوەى بۆ ([[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانی ئەبووغریب]])، لە زیندان دووبارە هەوڵى درێژەدان بە خوێندن دەدات، بەڵام  بەهۆی ئەنجامدانى چالاکى سیاسى لە زیندان، کە لەگەڵ شەهیدان (عەبدولڕەزاق و فەقێ گۆمەشینى)، خەریکى ڕێکخستنەوەی، ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) بوون لە زیندانى ئەبوغرێب و لەسەر داواى (شەهید عەبدولڕەزاق)، زانیارییەکانیان بۆ سەرکردایەتى کۆمەڵە دەنارد لە دەرەوەى زیندان. دواى گومانکردن و هەستپێکردنیان لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندان، (کاکە حەمە) لەگەڵ شەهید (فەقێ گۆمەشینى) لە لایەن بەڕێوبەرى خوێندنگەى ئامادەیی زیندان بانگدەکرێن و لە ساڵى ١٩٧٨ دوای ساڵێک لە خوێندن لە قۆناغى پێنجى ئامادەیی، لە خوێندنگەى زیندان دەردەکرێن و ڕێگرییان لێدەکرێت کە لە زیندانى ئەبووغرێب درێژە بە خوێندن بدەن و بۆ ماوەى سێ ڕۆژ لە ژوورى تاکەکەسى بەند دەکرێن. ئەو  گومان و هەستپێکردنەش لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندانەوە دواى ئەوە دروستدەبێت، کە (کاکە حەمە و شەهید عەبدولڕەزاق)، لە دوو بەشى جیاوازى زیندان دەبن، بەڵام بۆ دیدار و گۆڕینەوەى زانیارییەکانیان، خۆیان نەخۆش دێخست و لە نەخۆشخانەى زیندان یەکتریان دەبینى و زانیارییەکانیان ئاڵوگۆڕ دەکرد.<ref name=":3" /> لە ساڵی ١٩٧٩ دواى ئەوەى ([[سەددام حوسێن|سەدام حسین]])ى دیکتاتۆر دەسەڵات دەگرێتە دەست، فەرمانى لێبوردنى گشتى بۆ سەرجەم زیندانییانى سیاسى دەردەکات،<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /> بەم جۆرە (کاکە حەمە)، لەگەڵ سەرجەم دەستگیرکراوانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، بە لێبوردنى گشتى لە زیندان ئازاد دەکرێت، بە ماوەیەکى کەم دواى ئازادبوونى لە ڕێگەى (شەهید عەبدولڕەزاق)ـەوە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە ناو شار دەکاتەوە و بەردەوام دەبێت لە کارکردن لە ڕێزى ڕێکخستنە نهێنییەکانی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]] لە شاری هەولێر.<ref name=":1" /> هەر لە ساڵى ١٩٧٩ لەگەڵ بڕیارى لێبوردنە گشتییەکە، بە ئامانجى دوورکەوتنەوەیان لە سیاسەت، بڕیارى دامەزراندن بۆ زیندانییە سیاسییەکان دەردەکرێت، کاکە حەمە لەگەڵ مامۆستا (هۆشمەندى) براى (شەهید ئازاد هەورامى) دواى ئازاد بوونیان لە زیدانى ئەبووغرێب بە فەرمانبەر لە (بەڕێوبەرایەتى گشتى پەروەردەى هەولێر) دادەمەزرێت و تاکو دەبێتە پێشمەرگە بەردەوام دەبێت لە کارکردن لەم بەڕێوبەرایەتییە.<ref name=":3" /> هەر سەبارەت بەوکەسەى کە خیانەتى لە کۆمەڵە کرد و بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵەى لە هەولێر ئاشکراکرد و ناوەکانى دابوو بە دەزگا ئەمنىیەکانى بەعس لە هەولێر، بە چەند ساڵێک دواى ئەم ڕووداوە، ئەم کەسە بەسەردان دەچێتە یەکێک لە گوندەکان، لەوکاتەشدا (شەهید ڕێباز) و پۆلێک لە پێشمەرگە لە گەڕان و جەولەى گوندەکاندا دەبن و بە ڕێکەوت سەردانى ئەم گوندەش دەکەن، کاتێک (شەهید ڕێباز) لە گوندەکە چاوى بەم کەسە دەکەوێت، یەکسەر دەستگیرى دەکات، دواتر لە تۆڵەى شەهیدانى زیندان، بە سزاى گەل دەگەیەنرێت.<ref name=":1" /> == '''پەیوەندیکردن بە هێزى پێشمەرگەى کوردستان''' == لە ساڵى ١٩٨٢، لەگەڵ کچى بنەماڵەیەکى دێرین و دیارى [[ھەولێر|شاری هەولێر]]، بە ناوى (بەدریە عەبدلواحید جمعە [[عەبدوڵڵا ناڵبەند]]) هاوسەرگیرى دەکات، و دە بێتە ئاوەڵزاواى هەڤاڵ (کانەبى گەورە) کە فەرماندەیەکى سەربازى و لێپرسراوى مەکتەبی عەسکەرى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عراقى]]) بووە لە شاخ، بە چەند ڕۆژێک دواى هاوسەرگیریکردنى لە لایەن ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[ھەولێر|هەولێرى]] کۆمەڵەوە ئاگادار دەکرێتەوە، کە دوبارە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچووە، بۆیە دەردەچێت بۆ شاخ و دەبێتە [[پێشمەرگە]]، لە شاخ دەکرێتە (ڕابەرى سیاسى) کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، کە بە (قوەى خۆشناوەتى) ناسرابوو، (ملازم خولە)ش فەرماندەى تەواوى هێزەکە دەبێت و بارەگای ئەو هێزەش لە (بالیسان) دەبێت و سنورى چالاکییەکانیان تەواوى پارێزگاى هەولێرى دەگرتەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> هەر لەو ماوەیەدا لەسەرداواى هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])، هێزەکەیان وەک (هێزى پشتیوانى) دەچێتە ناوچەى دۆڵەتووى بنارى قەندیل، بەشداردەبێت لە ئۆپەراسیۆنی(هێزی پشتیوانی) لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بۆ بەهێزکردنی هێلى بەرگری هێزەکانی (حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران). هەر لەم ماوەیەشدا بۆ یەکەمجار لە نزیکەوە بە هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]]) ئاشنا دەبێت، کە لەگەڵ (شەهید رێباز) لەلایەن هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])ـەوە پێشوازییان لێدەکرێت و دواتر بە (عەبدولرەحمان قاسملو)یان ئاشنا دەکات. هەر لەو ماوەیەدا لەگەڵ (شەهید ڕێباز) سەردانى ([[ھەژار|هەژار موکریانى]]) شاعیر دەکەن. بەڵام دوا چەند مانگێک مانەوە لە شاخ ئاگادار دەکرێتەوە، کە فەرمانى دەستگیرکردنەکە بۆ (محەمەد عوسمان) ناوێکیتر بووە کە لە ڕێکخستنەکانى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عێراقى]]) کاریکردووە، بۆیە دەتوانێت بگەڕێتەوە بۆ شار و لە خەباتى نهێنى و لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[ھەولێر|هەولێر]] بەردەوام بێت.<ref name=":1" /> دواتر  لە ساڵی ١٩٨٥ دووبارە بە هۆى ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]، لەلایەن ئەمنی هەولێرەوە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەردەکرێت، بۆ یە دواى ئاگادارکردنەوەى لە لایەن ڕێکخستنەکانى هەولێر، بڕیار دەدات بچێتە شاخ و لە ڕیزەکانى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگە]] درێژە بە خەبات بدات. بۆیە پەیوەندی بە مەڵبەندى ٣ پێشمەرگایەتى هەولێر و ڕێکخراوى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]] لە ناوچەى ([[سوسێ]]) دەکات.<ref name=":3" /> لە شاخ دەکرێتە لێپرسراوى کۆمەڵایتى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى و بەشدارى لە چەندین نەبەردى و شەڕى قارەمانانەى بەرگرى لە ناوچەکانى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى کردووە لە کاتى هێرش و پەلامارەکانى دوژمن بۆ ناوچەکە. هەروەها لەگەڵ (شەهید شاخەوان، قادر قەرەچوغ و عەبدوڵڵا توفیق) ئیدارەى زۆرینەى شەرەکانى ئەم سنورەیان داوە، دواى ماوەیەک لە شاخ، حێزانەکەشى دێنە لاى و تاکو [[شاڵاوی ئەنفال|شاڵاوەکانى ئەنفال]] لە گوندى ([[سوسێ]]) نیشتەجێ دەبن، لە مانگى کانونى یەکەمى ساڵى ١٩٨٦ لە شاخ کوڕێکى دەبێت، ناوى دەنێت (کۆڕەک)، وەک کورتکراوەى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])، بەڵام بە هۆکارى ئەوەى کە بگەڕێتەوە شار، وەک ناوێکى قەدەغەکراو بۆ دواڕۆژ حکومەتى بەعس گرفتى بۆ دروستدەکات، بۆیە ناوەکەى دەگۆڕن بە (دانا).<ref name=":1" /> تاکو دواى کۆتایی هاتنى ([[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگى عێراق و ئێران]]) و دەستپێکردنى هێرشەکانى سوپاى عێراق، بە هاوکارى جاشەکان، بۆ سەر ناوچەکانى هێزى [[پێشمەرگە]] و دەستپێکردنى پڕۆسەکانى [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفال]] و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى کوردستان لە خەباتى  [[پێشمەرگە|پێشمەرگایەتى]] بەردەوام دەبێت، لەگەڵ هاتنى سوپاى عێراق بۆ ناوچە شاخاوییەکانى کوردستان و سنورى مەڵبەندى سێى هەولێر و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى ئەو سنورە، بە فەرمانى سەرکردایەتى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى]]، هێزى پێشمەرگەى کوردستان لە ساڵى ١٩٨٨ ناوچەکە چۆڵ دەکەن و دەکشێنەوە بۆ ناو خاکى [[ئێران]]. <ref name=":6">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٦ |title=یەکێتى نیشتیمانى کوردستان و سەرکردایەتیکردنى ڕاپەڕین و ئازادکردنى هەولێ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ٨-٩}}</ref> بۆیە بەر لە کشانەوەى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگەى کوردستان]]، خێزان و مندڵەکانى دەنێرێتەوە شارى [[ھەولێر|هەولێر]] و بۆ ماوەى ساڵێک و شەش مانگ لەگەڵ هێزى پێشمەرگەى کوردستان، وەک پەنابەرى سیاسى لە شارەکانى [[سەقز]] و [[شنۆ]] لە وڵاتى [[ئێران]] دەمێنێتەوە، دواى دەرکردنى لێبوردنى گشتى لە لایەن حکومەتى عێراقەوە، بە چەند مانگێک بەر لە جەنگى [[کووەیت|کوێت]] و دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، درێژکردنەوەى ئەم لێبوردنە گشتییە بۆ چەند جارێک لەلایەن حکومەتی عێراقییەوە. [[نەوشیروان مستەفا|نەوشێروان مستەفا]]، داوا لە هێزى پێشمەرگەى کوردستان (یەکێتى)دەکات، ئەو پێشمەرگانەى کە ئاوارەى [[ئێران]] ببوون، بەهۆى بارودۆخى خراپى دارایی یەکێتى، چیتر ناتوانین هاریکارى بەردەوامى هێزى پێشمەرگە بکەین و بە گونجاویشى نازانین کە بۆ دابینکردنى بژێوى ژیانیان پێشمەرگەکان کرێکارى بکەن، بۆیە پێمان باشە کە بەشێکى زۆرتان سود لەم لێبوردنى گشتییەى حکومەتى عێراقى وەربگرن و بگەڕێنەوە بۆ کوردستان و پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارەکانەوە بکەن و لە خەباتى نهێنى بەردەوام بن، یاخود ئەوانەى دەیانەوێت بچنە [[ئەورووپا|ئەوروپا]] ئەوا بڕێک هاوکارى مادیان پێشکەش دەکەین. بۆیە لەسەر داواى نەوشێروان مستەفا، کە ئەوکات جێگرى سکۆتێرى گشتى (ى.ن.ک) بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ڕاپەڕین لەگەڵ کۆمەڵێک پێشمەرگەیتر دەگەڕێنەوە شارى هەولێر، دواى ماوەیەکى کەم پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارى هەولێر دەکاتەوە.<ref name=":1" /> بە ماوەی چەند هەفتەیەک دواى گەڕانەوەى بۆ شارى [[ھەولێر|هەولێر]] لە لایەن هەندێک لە کوڕەکانى یەکێک لەو بنەماڵانەى ([[دەربەندی گۆمی|گوندى دەربەندى گۆم]])، کە پەیوەندییان لەگەڵ حکوومەتى [[بەعسیزم|بەعس]] دروستکردبوو و فەوجێک (جاشیان) دامەزراندبوو. هەوڵى دەستگیر کردنى (کاکە حەمە) دەدەن، دەڵێن: ڕاستە حکومەت لە پێشمەرگە موخەڕیبەکان خۆش بووە و لێبوردنى گشتى بۆ دەرکردوون، بەڵام ئێمە وەک خەڵکى گوند و عەشیرەت لێی خۆشنابین و دەستگیرى دەکەین. بەڵام خزمانى عەشیرەتى سیان و خەڵکى گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]، ڕێگرى لە کوڕانى ئەم بنەماڵە جاشە و هێزەکەیان دەکەن، بە توندى ڕووبەڕوویان دەبنەوە و سەرکۆنەیان دەکەن و ڕێگە بە دەستگیرکردنى (کاکە حەمە) نادەن. بە چەند مانگێک دواى ئەو ڕووداوە، [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]] ڕوودەدات.<ref name=":1" /> == '''بەشداریکردن لە ڕاپەڕین و دروستکردنى شانە چەکدارەکانى بروسک''' == بەر لە دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، لە گەڵ ئەندامانیترى ڕێکخستنە نهێنییەکانى شارى هەولێر ئامادەکارى تەواو دەکەن و هێزى چەکدارى دروست دەکەن، لەڕیزی (شانە چەکدارەکانی بروسک) لەگەڵ (شەهید شێخ تاریق) بەشداری لە ڕاپەڕین دەکات، و لێپرسراوی ڕەتڵی یەکی شانە چەکدارەکان بووە و شانبەشانی (بەتالیۆنی هەشتی شەهید مەلا سڵێمان) بەشداری لە شەڕەکانی ناو [[ھەولێر|شاری هەولێر]] و مەعسەکەر و ئازادکردنی [[گوێڕ]] دەکات.<ref name=":6" /> لە دوای [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]]، پێشنیارى چەندین پۆستى سیاسى و سەربازى و ئەمنى و ئیدارى بۆ دەکرێت، وەک: ( ڕابەرى سیاسى لیواى تایبەتى هێز پێشمەرگە)، (لێپرسراوى بەشى تەوجیهى سیاسى لە ئاسایشى گشتی هەولێر)، (لێپرسراوى گومرگى مجێسەر لە ناوچەى برادۆست)، بەڵام کاکە حەمە، ئارەزوو دەکات لە بوارى ڕێکخستن درێژە بە خەبات و کارکردن بدات، بۆیە دەگەڕێتەوە وەزارەتى پەروەردە و وەک (بەڕێوبەرى خۆیەتى) و (لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى وەزارەتى پەروەردە) درێژە بە کارکردن دەدات.<ref name=":7">{{Cite journal |date=٢٠٢٦ |title=کاکە حەمە (محەمەد عثمان على ئاغا) |journal=کرۆنۆلۆژیاى ئەرشیفى کەسى،}}</ref> لە دوای ڕاپەڕینەوە تاکو ئێستا لە بواری ڕێکخستن لە سنووری مەڵبەندی ٣ی ڕێکخستنی هەولێر کاردەکات و دوا پلەی کارگێڕ مەڵبەند و ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە. هەروەها بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ، لە ساڵى ٢٠٠٣ تاکو ٢٠٢٣، لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە.<ref name=":7" /> لە لایەکیتر لە ساڵى ٢٠٠٠ لەسەر داواى مەکتەبى ڕێکخراوە دیموکراتییەکانى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|ی.ن.ک]])، لەگەڵ چەند هاوڕێیەک، (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) لە [[سلێمانی|سلێمانى]] دادەمەزرێنن و دەبێتە ئەندامی دەستەی دامەزرێنەر و ئەندامی دەستەی باڵای (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) و تاکو ساڵی ٢٠١٠ سەرۆکایەتى لقی هەولێرى ئەو ڕێکخراوەى کردووە.<ref name=":7" /> لە ساڵى ٢٠٠٣ بەر لە [[شەڕی عێراق|پڕۆسەى ئازادکردنى عێراق]]، لەلایەن [[ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە عێراق|هێزەکانى هاوپەیمانانەوە]]، لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهانى سەعید سۆفى)، هێزێکى سەربازى دروستدەکات، کە لە نزیکەى ٢٠٠ پێشمەرگەى خەڵکى [[ناحیەی کەندێناوە|ناوچەى کەندێناوە]] پێکهاتبوو بۆ بە شداریکردن لە ئازادکردنى گوندەکانى ناوچەى [[دیبەگە]] و [[سەرگەڕان]]، بەڵام دواتر هێزەکە نەیتوانى بەشدار بێت لە ئازادکردنى ناوچەکە، بە هۆى ڕێککەوتنى سیاسی نێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]] و [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]] لەسەر دابەشکردنى سنورى ناوچە دابڕێنراوەکان، بەپێى ئەو ڕێککەوتنەش ئەو ناوچەیە دەبێتە ناوچەى هێزەکانى [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]]. بۆیە لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهان سەعید سۆفى) هێزەکە هەڵوەشێنراویەوە، دواتر کاکە حەمە، وەک لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی ٣ى هەولێر دەستبەکار دەبێتەوە.<ref name=":7" /> لە تەقینەوە تیرۆریستیەکەی ١ی شوباتی ساڵی ٢٠٠٤ی مەڵبەندی ٣ی هەولێردا، بە سەختی بریندار دەبێت و گورچیلەیەکی لە دەستدەدات.<ref name=":7" /> هەروەها لە ساڵى ٢٠٠٩ـەوە بۆ ماوەى پێنج ساڵ لێپرسراوی لیژنەی هەماهەنگی نێوان (حیزب و حکومەت) و سەرپەرشتیاری ئەندامانى سێکتەرى حکومى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بووە، لە هەولێر.<ref name=":7" /> کاکە حەمە، دواى خەباتێکى دوور و درێژ لە ساڵى ٢٠١١ بە پلەی عەمید لە هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان خانەنشین دەکرێت.<ref name=":7" /> دواى نیو سەدە کارکردن لە بوارى ڕێکخستن، کاکە حەمە، بۆیەکەمجار لە ساڵى ٢٠٢٣، لە ڕێکخستن دادەبڕێت و دەکرێتە ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر.<ref name=":7" /> بەڵام تاکو ئێستا لە خەباتى سیاسى و کارى حیزبى بەردەوامە جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێرى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]].<ref name=":7" /> == '''ئەندامییەتى لە ڕێکخراو و کۆمەڵەکان''' == ئەندامى یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی کەمئەندامبوانی سەنگەرە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی زیندانیانی سیاسیى کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانه.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی کوردستانه.<ref name=":7" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} <references responsive="0"></references> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|کوردستان|سیاسەت}} i6bl3udene6x49r3xaf5kjoefeb8zi3 1675161 1675160 2026-09-25T18:00:56Z ~2026-51715-76 79354 /* کاکە حەمە */ بەسەرداچوونەوە بەسەرداچوونەوە (بچووک) 1675161 wikitext text/x-wiki = '''کاکە حەمە''' = {{زانیاریدانی کەسایەتی|وێنە=(محەمەد عوسمان عەلى ئاغا ( کاکە حەمە.jpg|قەبارەی وێنە=|ناوی_خۆماڵی=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=1ى تەمموزى 1952|شوێنی لەدایکبوون=[[دەربەندی گۆمی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]]|نەتەوە=[[کورد]]|ناوەکانی تر=کاکە حەمەى ڕێکخستن، حەماغا|نەژاد=[[کورد]]|ڕادەی خوێندەواری=|پیشە=سیاسەتوان و کەسایەتى کۆمەڵایەتى|ساڵانی چالاکی=١٩٦٩-١٩٧٥ دەستپێکى خەبات ١٩٧٥-تا ئێستا [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|حیزب=[[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|ھاوسەر=بدریە عبدالواحید جمعە عبداللە|منداڵەکان=ڕۆژان، ژیان، دانا، ڕابەر، لاجان|دایک و باوک=عوسمانى عەلى ئاغاى سیانان، هەمین مەولود|name=(مـحـمـد عـثمـان عـلـی ئـاغـا) کـاکـە حەمە|ناوبانگ=|پێشگری ڕێزلێنان=سیاسەتوان، پێشمەرگەى دێرین، زیندانى سیاسى، کەمئەندامى سەنگەر|لێدوانی وێنە=جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێر|پاشگری ڕێزلێنان=}} [[پەڕگە:خوێندنەوەى بەیان نامەى ١١ى ئازارى.jpg|وێنۆک|339x339پیکسڵ|خوێندنەوەى بەیاننامەى [[ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار|ڕێککەوتننامەى ١١ى ئازارى ١٩٧٠]]، گۆڕەپانى (کۆترى سەلام/هەولێر)، کاکە حەمە (محمد عثمان عەلى ئاغا) لەگەڵ سەرکردەى خوالێخۆشبوو مام قادر شۆڕش. لە ڕاستەوە (عزەت جەمال کۆیی، سەرکردە مام قادر شۆڕش، [[کاکە حەمە (محمد عثمان على ئاغا)|کاکە حەمە]] (گەنجەکەى دواوە کاکە حەمەیە کە لە ساڵی ١٩٦٩ لە تەمەنی ١٧ ساڵییەوە دەستى بە خەباتى سیاسى کردووە)، حەسەن ئەحمەد.]] محەمەد عوسمان عەلی خضر قادر ئاغا (کاکە حەمە)'''،''' (''بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: محمد عثمان علي اغا)، (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Mohammed Othman Ali Agha'')، ''(بە[[لاتینی]]: Mihemed Osman Elî Ağa'')،ناسراوە بە (کاکە حەمەى ڕێکخستن، کاکە حەمە سیان، حەماغا)<ref name=":1">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٤ |title=شۆڕشگێڕانى کۆمەڵە و خەباتى شار و زیدان و شاخ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٣}}</ref>، لە ساڵی ١٩٥٢ لە گوندی ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندی گۆمی سیانان]]) لە دایک بووە، کوڕى (عوسمانى عەلى ئاغاى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆمە]])، کە لە نێو سیاناندا بە بنەماڵەى ([[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|حەماغایی]]) ناسراون. دایکیشى ناوى (هەمین مەولودە) لە عەشیرەتى (هۆرمزیارە) و خەڵکى گوندى ([[قورشاغلو]])ى دەشتى هەولێرە.<ref name=":2">{{Cite journal |last=کاکە سوور |first=فوئاد |date=١٩٩٣ |title=پڕۆسەى تەعریب و بنەماڵەکانى دیارەکانى کەندێناوە |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل.١٢.}}</ref> هەر لە گوندى ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) دەست بە خوێندنى سەرەتایی دەکات و لە خوێندنگەى گوندەکە ئەم قۆناغەى خوێندن تەواو دەکات.<ref name=":2" /> == '''دەسپێکى خەباتى سیاسى''' == بەهۆى هاتنە سەر دەسەڵاتى [[حیزبی بەعسی عێراق|حیزبى بەعس]] و هێرشى (حەرەس قەومییەکان)، بۆ سەر گوند و ناوچە کوردییەکان، بە مەبەستى جێبەجێکردنى سیاسەتى تەعریب و گۆڕینى دیمۆگرافى، لە ساڵى ١٩٦٣ گوندەکەیان دەسوتێنرێت و دیوەخانى (عەلى ئاغاى) باپیرى و تەواوى ماڵ و موڵک و مەڕو ماڵاتەکەیان دەخرێتە ژێر چەپۆکى (خێڵە عەرەبە گەڕۆکەکان) و تاڵاندەکرێت و سێ لە هاوڵاتییانى دانیشتووى گوندەکەشییان شەهید دەکرێت، ئینجا هەرچى پیر و پەککەوتە و گەنج و پیاوى گوندەکەش هەیە ڕاپێچى گرتوخانەى (موسەیەب) دەکرێن. ئەوانەى توانیبوویان لەو ڕەشبگیری و ڕەشەکوژییەى گوندەکە ڕزگاریان بێت، بە تایبەت ژن و منداڵەکان ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکەن، خەڵکە گیراوەکەش دواتر بە مەرجى ئەوەى کە ناوچەکە چۆڵ بکەن و نەگەڕێنەوە ئازاد دکرێن،<ref name=":2" /> بۆیە (کاکە حەمە) لەگەڵ بنەماڵەکەى کۆچ دەکەن بۆ گوندى ([[قورشاغلو]])ى هەوارگەى دایکیان، دواى چەند ساڵێک و دوورکەوتنەوەى [[حیزبی بەعسی عێراق|بەعسییەکان]] لە دەسەڵات و لە ساڵى ١٩٦٧ دووبارە بنەماڵەکەیان دەگەڕێنەوە بۆ گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]] و گوندەکە ئاوەدان دەکەنەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> بەڵام دواى گەڕانەوەیان بۆ گوندەکە، بۆ خوێندنى ناوەندى دەچێتە شارۆچکەى [[دیبەگە]] و دواى ماوەیەکى کەم (عوسمانى عەلى ئاغا)ی باوکى کۆچى دوایی دەکات.<ref name=":2" /> بە هۆى ئەو کارەسات و ڕەشەکوژیی و زیندانیکردنە و تاڵانکردنەى بەسەر بنەماڵەکەی و خەڵکى گوندەکەیان هات لە لایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|دەسەڵاتى بەعسییەکانەوە]]، لە شارۆچکەى [[دیبەگە]] تێکەڵ بە خەباتى سیاسى و کوردایەتى دەبێت و لە ساڵى ١٩٦٩ لە ڕێگەى (قاسم عەزیزە)وە، پەیوەندى بە یەکێتى قوتابیانى کوردستانەوە دەکات، سەربارى بچوکى تەمەنى بەڵام یەکێک بووە لە قوتابییە هەرە وریا و چالاکەکان و لە زۆرینەى چالاکییە سیاسییەکانى ئەو کات بەشداریکردووە و ڕۆڵى هەبووە لە ڕێکخستنى چالاکییەکان، دواتر پەیوەندی بە هێزی قوتابیانەوە دەکات و لە (سەربازگەى قوتابیان/معسکر طلبة) لە ([[قەڵادزێ|شارۆچکەى قەڵادزێ]]) بۆماوەی ساڵێک پەروەردەى سەربازى وەردەگرێت و پاش تکچوونى پەیوەندییەکانى کورد و حکومەتى بەعس، لە ساڵى ١٩٧٤ پەیوەندى بە هێزى پێشمەرگەى کوردستانەوە دەکات و لە (بەتالیۆنى ئاسۆس) لە ناوچەى (کوزینە) دەبێتە پێشمەرگە، دواى هەرەسهێنانى [[شۆڕشی ئەیلوول|شۆڕشى ئەیلول،]] لە ساڵی ١٩٧٥لەگەڵ پێشمەرگەکانیتری بەتالیۆنەکەیان ئاوارەى ئێران دەبێت و دواى چەند مانگێک مانەوە لە ئێران و گۆڕانى بارودۆخەکە، بە ئاواتى هەڵگیرسانەوەى شۆڕشێکى نوێ، دووبارە دەگەڕێتەوە کوردستان.<ref name=":1" /> == '''_{قۆناغى دووەمى خەبات و تێکۆشان لە ڕیزى (ى.ن.ک.) لە ڕێگەى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)ـەوە}''' == دواى گەڕانەوەى بۆ کوردستان، کە بەهۆى پێشمەرگایەتى و شۆڕشەوە ئاوارەى ئێران ببو، بە مەبەستى درێژەدان بە خوێندنى ئامادەیی ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکات. چونکە دواى هەرەسى شۆڕش دوبارە گوندەکەیان ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) لە لایەن دەسەڵاتى بەعسەوە، خاپور دەکرێت و خەڵکەکەى دەردەکرێن و بە زۆرەملێ ئاوارەى شارى هەولێر دەکرێنن، دواتر عەرەبى هاوردە لە گوندەکە جێگریر دەکرێت.<ref name=":3">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٥ |title=کۆمەڵە و خەباتى نهێنى و زیندان |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٠}}</ref> لە شارى هەولێر، بە ئومێدى یەکگرتنەوەى لەگەڵ شۆڕشگێڕان و دووبارە ڕێکخستنەوەیان و هەڵگیرسانى شۆڕشێکى نوێ دژ بە بەعس، لە ساڵی ١٩٧٥ لە ڕێگەى شەهید (عەلى ساڵح قادر)ـەوە پەیوەندى بە ڕێکخراوى نهێنى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])وە دەکات و کاری سیاسی و خەباتی نهێنی لە ڕیزەکانی ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])ـەوە دەستپێکردووە، کە ئەم ڕێکخراوە بووە هەوێنى لە دایک بوون و بەهێز بوونى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]])، شەهید (عەلى ساڵح) داوا لە (کاکە حەمە) دەکات لە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر هاوکاریبکات، ئەویش نازناوى (کاکە حەمە) وەک ناوى نێھنى بۆخۆى هەڵدەبژێرێت و لە کۆمیتەى هەرێمەکان دەبێتە ئەندامى لیژنە و سەرپەرشتى دامەزراندنەوەى بەشێکی فراوانی ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|هەولێری]] کردووە و بەهۆى ئەزموون و شارەزاییەوە لە ماوەیەکى کەمدا ڕێکخستنێکى فراوانیان لە شارەکە دامەزراندووە، کە چەندین بنەماڵە و پێشمەرگە و شەهیدى قارەمانى شۆڕشى نوێ لە ڕیزەکانى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیانى کوردستانەوە]]، لە ڕێگەى (کاکە حەمە)وە پەیوەندىان بە ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]])ـەوە کردووە و بەهۆى کاکە حەمەوە لە لایەن (شەهید عەلى سالح و ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە) پەسند دەکرێن کە لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى هەولێر کار بکەن، کە (شەهید ڕێباز، شەهید مەلا سلێمان و شەهید مامۆستا شەوقى عەباس و شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادر و تەلعەت خدر سەیفەدین، بوڕهان سەعید سۆفى) لە دیارترین ئەو ناوانەن کە لە ڕێگەى کاکە حەمەوە پەیوەندییان بە [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانەوە]] کردووە، هەرووها (شەهید ڕێباز و تەلعەت خدر) لە لیژنەی هەرێمەکان لەگەڵ کاکە حەمە دەستبەکار بوون و کاریانکردووە.<ref name=":3" /> هەر لەو بارەیەوە (شەهید ڕێباز)، لە کتێبى قەندیل بەغداى هەژاند ئاماژە بەوە دەکات، دواى گەڕانەوى زۆرێک لە شۆڕشگێران لە ئێران بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ، لەگەڵ (محەمەد عوسمان و تەلعەت خدر)، دەستمان بە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر کرد و پەیوەندیمان بە برادان کردەوە، بۆ دووبارە بنیاتنانەوەى ڕێکخستنەکان بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=شەهید ڕێباز|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=قەندیل بەغداى هەژاند.|publisher=زنجیرە بڵاوکراوەکانى بنکەى ڕۆشنبیرى شەهید|year=١٩٩٣|location=سلێمانى|page=ل. ٥٥.}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=عەبدولقادر|first=فەرەیدون|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=هەڵۆ سوورەکانی قەندیل|publisher=چاپخانەی سەردەم|year=٢٠١٧|location=سلێمانى}}</ref> [[پەڕگە:کەرتى_٣ی_تیپى_٨٣ى_هەورێ،_ساڵی_١٩٨٢،_لە_دۆڵە_توی_بناری_قەندیل_(کاکە_حەمە).jpg|وێنۆک|619x619px|هەندێک لە پێشمەرگەکانى گوندى دەربەندى گۆم، لە کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ساڵی ١٩٨٢، لە دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، وەستاوەکان لای ڕاستەوە (مشیر ئیسماعیل قادر، بورهان سەعید سۆفی، کاکە حەمە، شەهید مەلا سلێمان سلێمانی،  شەهید تەحسین عوسمان دیبەگەیی، مەجید سۆفی   دانیشتوەکان لە ڕاستەوە (شەهید تەنیا، بەشدار برای شەهید جوامێر، مام پۆڵ).]] [[پەڕگە:تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵەتوى بنارى قەند یل، بوڕهانى سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، کاکە حەمە و مەجید سۆفى.jpg|ناوەڕاست|کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، (بوڕهانی سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، کاکە حەمە ) و دانیشتووەکە (مەجید سۆفى)|چوارچێوە]] == '''قۆناغى زیندان و دەستگیرکردنى ئەندامانى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)''' == لە ٥/١١/ ١٩٧٧ بە هۆی ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە هەولێر، لە كاتژمێر (١) دوای نیوەڕۆ لەلایەن دەزگا داپڵۆسێنەرەکانى ئەمنى هەولێرى حکومەتى بەعس، (کاکە حەمە) لەگەڵ کۆمەڵێک لە ئەندامانى ڕێکخستنە نهێنییەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) لە شارى هەولێرى دەستگیر دەکرێن، کە پێکهاتبوون لە هەڤاڵان ( عەبدوڵڵا ڕەسول "کاک كۆسرەت"، محەمەد زەنگەنە، قاسم عزیز، تەلعەت خدر، خالید هەركی، هادی كارگەی جگەرە، حسن خدر و هەندێ‌ لە هەڤاڵانیتر.....)، هەر لە هەمانکاتدا هەریەک لە هەڤاڵان (شەهید شاخەوان عەباس، شەهید ڕێباز، شەهید محمد عەجەم و شەهید خالید سابیر) دەرباز بوون لە دەستگیرکردن و بوون بە پێشمەرگە.<ref name=":3" /> هەروەها (شەهید عەلى ساڵح قادر)، کە ئەوکات لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى دەوروبەرى هەولێرى کۆمەڵە بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، دەردەچێت و دەبێتە پێشمەرگە. چونکە لە ڕێکخستنى یەکێک لە گوندەکانى دەوروبەرى هەولێر، بە ڕاپۆرتێک کاکە حەمە ئاگاداردەکرێتەوە کە هەندێک کەسى دەرەوەى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، باسیان لە جوڵە و سەردانەکانى (عەلى ساڵح) کردووە وەک ئەندامى کۆمەڵە، دواتر (کاکە حەمە)، (شەهید عەلى ساڵح) لە زانیارییەکانى نێو ڕاپۆرتەکە ئاگاداردەکاتەوە، ئەویش زانیارى و سەردانى کەسایەتییەکانى نێو راپۆرتەکەى پشتڕاست دەکاتەوە و دەڵێت: "مادەم ئەو کەسانە زانیتیان کە من سەر بە کۆمەڵەم، کەواتە ئاشکرا بوومە و مانەوە بۆمن باش نییە و بەر لەوەى زانیارییەکان بگاتە دەست (ئەمنى بەعس) دەردەچم و دەبم بە پێشمەرگە." بۆیە لەکاتى ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، ئەو لەناو هەولێر نابێت و بۆتە پێشمەرگە.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> دوای ئاشکرابوون و دەستگیرکردنى ئەندامانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، هەڤاڵ [[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال تاڵەبانى]]، لە دەرەوەى [[عێراق]]، بۆ بەرگرتن لە ڕەشەکوژى و ڕەمیکردنى کوێرانە و بێ دادگاییکردنى ئەم ئەندامانەى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لەلایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|حکومەتى بەعس]]، بەیاننامەیەک دەردەکات و ناوى تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵەى لەگەڵ هاوپێچ دەکات و بۆ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانى مافى مرۆڤ و [[نەتەوە یەکگرتووەکان|نەتەوە یەکگرتووەکانى]] دەنێرێت. ئەمەش کاریگەرى دەبێت لە سەر ئەوەى بە بێ دادگاییکردن، ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە ڕەمی بکرێن و لەناوببرێن.<ref name=":3" /> کاکە حەمە و هەڤاڵە دەستگیرکراوەکانیترى کۆمەڵە، لەسەرەتا دەبردرێنە ئەمنى [[ھەولێر|هەولێر]]، بە توندترین شێوە ئازار و ئەشکەنجە دەدرێن دواتر دەگوازێنەوە بۆ ئەمنى [[کەرکووک]]، لەوێش بە دڕندانەترین شێوە هەموو جۆرە سزا قورسەکانیان لەسەر تاقیدەکەنەوە، بەڵام تەواوى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى خۆیان دەپارێزن و هیچ شتێک نادرکێنن. ماوە ئەشکەنجەدانى (کاکە حەمە)، لە تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، درێژتر و قورستر دەبێت، چونکە لە کاتى پشکنینى ماڵەکەیدا، کۆمەڵێک وێنەى دروشم و سەرکردەکانى کۆمەڵە ( [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر]] و [[ئەنوەر زۆراب]]) لە ماڵەکەیدا دەستی بەسەردادەگیرێت، کاکە حەمەش ئینکاری دەکات و ڕەتیدەکاتەوە کە ئەم شتانە هى ئەو بن و هیچ پەیوەندییەکى بە ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە هەبێت، کە ئەمەش دەبێتە هۆى ئەوەى کە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى درێژتر و قورستر بکرێت، بەجۆرێک کە چەندینجار بەهۆى لەهۆشچوونى لەژێر ئەشکەنجە، هەواڵى مەرگى کاکە حەمە لەنێو زیندانییەکاندا بڵاودەبێتەوە.<ref name=":1" /> هەر لەو بارەیەوە، (تەلعەت خدر) لە گێڕانەوەیەکیدا دەڵێت: "کاتێ کە هەواڵى شەهید بوونى (کاکە حەمە)مان لەژێر ئەشکەنجەدا بیست، ئاهێکى سوپاسگوزاریمان هەڵکێشا و گوتمان ئەلحەمدولیلا کە نەجاتى بوو لە دەست جەلادەکانى بەعس و ئێمەش ئیسراحەتمانکرد، چونکە (کاکە حەمە) تاکە کەس بوو لە نێو ئێمە کە بەڵگە لە ماڵەکەیدا دۆزرابووەوە، ئەویش ئینکاریدەکرد و دانى بە هیچ شتێکدا نەدەنا، بۆیە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى زیاترى خایاند و بەجۆرێک قورسکرابوو کە مرۆڤ نەیدەتوانى بەرگە بگرێت، ترسمان هەبوو لەوەى بەرگە نەگرێت و شتێک بدرکێنێت، چونکە (کاکە حەمە)، ئاگادارى بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکان بوو، بەمەش خەڵکێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى کۆمەڵە ڕاپێچى زیندان دەکرا، ڕەنگە خۆشى لە سێدارە بدرابوایە و ئێمەش دوچارى ئەشکەنجە و سزاى قورستر بوینایەتەوە، ڕەنگە لە سێدارەشبدراباین، بەڵام قارەمانانە هەموو شتێکى پاراست."<ref name=":3" /> سەربارى ئەوەى کە (کاکە حەمە) یەکێک بوو لەوانەى کە هیچ ئیعترافێکى نەکرد و دانى بەهیچ شتێکدا نەنا، بەڵام وێنەکان لە دادگا وەک بەڵگە لە دژى بەکارهاتن، بە (شەش ساڵ) زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]]) سزا دەدرێت. بە گشتى ئەو هەڤاڵانە جارێکیتر کونجى زیندان دەکەنەوە مەیدانى خەبات و خۆ ڕێکخستنەوە بو بەرزکردنەوەى ورەى ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|شارى هەولێر]]، هەواڵى خۆڕاگرى و قارەمانیێتى نێو زیندان بووە هۆى گەشەسەندن و متمانەى زیاترى خەڵکى هەولێر بە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە. سەربارى قارەمانیەتى و خۆڕاگرى ئەو پۆلە تێکۆشەرە بەڵام هەڤاڵ (عوسمان حەمەدەمین) لەژێر ئازار و ئەشکەنجەى قورسى [[حیزبی بەعسی عێراق|جەلادەکانى بەعس]] شەهید دەبێت و دواى خۆڕاگرییەکى قارەمانانە هەڤاڵان (کۆسرەت ڕەسول، تەلعەت خدر و قاسم عەزیز، موحسین کریم، بەهرەم خدر، کانەبى عوسمان، ئەسعەد مەحمود، خدر عەزیز، حەسەن شۆفەر، ئەسعەد مەحمود و چەند هەڤاڵێکیتر) ئازاد دەکرێن و ( خالید هەرکى و چەند هەڤاڵێکیتر) و بە چەند ساڵێک زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]])سزا دەدرێن، چوار کادیرى قارەمانیش، بە ناوەکانى (مەولود هەمزە (ئاراس)، محەمەد زەنگەنە، قادر عەریف عەلى و قادر حیکمەت) لە سێدارە دران و چوونە ڕیزى شەهیدانى گەل و سەر قافڵەى شەهیدان [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر عەبدولواحید]] و [[ئەنوەر زۆراب]]، کە ئەو کات لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] لە سێدارە دران.<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=هەرکى|first=خالید|title=بیرەوەرى نۆسەد و یەک شەو لە زیندانەکانى پێنج وڵات|year=٢٠٢٤|edition=چاپی چاپى یەکەم|location=هەولێر}}</ref><ref name=":4" /> کاکە حەمە، لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]]، ئاشنا دەبێت بە زۆرێک لە ڕابەران و سەرکردە و کادیرانى کۆمەڵە لە شارەکانیترى کوردستان، کە بەشێکیان دواتر لە خەباتى شاخ، بوونە کەسایەتى دیار و کاریگەرى نێو شۆڕش و بەشێکیشیان سەرکردایەتى شۆڕشیان کرد، وەک هەڤاڵان (فەرەیدون عەبدولقادر، [[جەبار فەرمان]]، شێخ دارۆى شێخ نورى، ئاوات غەفور، عومەرى سەید عەلى و چەند هەڤاڵىێکیتر...)<ref name=":3" /> هەروەها برادەرانیترى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] پێکهاتبوون لە ( [[ئەرسەلان باییز|ئەرسەلان بایز]]، شەهید جەمیل ڕەنجبەر، شێخ قادر، شێخ عزەدین، هۆشمەند عەبدولمەجید غەففار "براى شەهید ئازاد هەورامى"، سادق حاجى برایم، ئازاد مەلا، جەبار مستەفا، نەژاد محەمەد "نزار"، حەمەى میرزا سەعید، کاکە عەبەى مەلا عەلى، شەهید ئەنوەر حەسەن دوبزى، حاکم برایم خانەقینى، مامۆستا خدر عەبدولرەحمان، حەمەى حەمە کەریم، لەتیف شێخ عومەر، مەلا نەزیر، عەبدوڵڵا دهۆکى، عەلى کەرکوکى، سیروان کەرکوکى، حەمیدى کەریم شانە، نەوزاد کاکە ڕەش، ڕەفیق مەرگەیی، مام ئەنوەر تەقتەقى، سەلام کۆیی و فاروق عەلى مەولود داربەسەرى)، لەگەڵ ئەوانەشدا هەندێکیتر لە زیندانیانییە سیاسىیەکانى ئەوکات لەوانە دەبن کە سەر بە لایەنەکانیتر بوون، وەک ئەوەى کە بە مانگێک دواى ئەندامانى کۆمەڵە، (حیکمەت بەشار ئاغاى دهۆکى، حاجى برایم دهۆکى، محەمەد دینۆ) دەهێنرێنە زیندانى ئەبووغرێب کە سەر بە قیادە مەوقەتە بوون، هەروەها (خدر سوارە و صادق حاجى برایم) کە لە ساڵى ١٩٧٦ ـەوە لە زیندانى ئەبووغرێب دەستبەسەر بوون، چونکە چەکیان بەدەستەوە گیرابوو. بێجگە لە کوردەکان بە شێکى زۆریش لە کەسایەتییە شیعەکان و هەندێک لە کەسایەتیە سوونییەکانیش، بەتایبەتى ئەوانەى کە لە ڕیزى ڕێکخراوە سیاسییەکانى دژ بە بەعس خەباتیان دەکرد، کە زۆربەیان سەر بە ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شیوعیى عێراقى]]) و ([[حیزبی دەعوەی ئیسلامی|حیزبى دەعوەى ئیسلامی]]) بوون، کە لەوکاتدا وەک زیندانى سیاسى لە زیندانى ئەبوغرێب دەستبەسەر بوون.<ref name=":3" /> کاکە حەمە، دواى چەندینجار دابڕانى لە خوێندن، وەک یەکەمجار، بەهۆى سوتانى گوندەکەیان و دەربەدەرکردنیان، دواتر بەهۆى بوونى بە پێشمەرگە لە شۆڕشى ئەیلول، بۆ سێیەمجار بە هۆى زیندانەوە لە خوێندن دادەبڕێت، دواى حوکمدان و گواستنەوەى بۆ ([[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانی ئەبووغریب]])، لە زیندان دووبارە هەوڵى درێژەدان بە خوێندن دەدات، بەڵام  بەهۆی ئەنجامدانى چالاکى سیاسى لە زیندان، کە لەگەڵ شەهیدان (عەبدولڕەزاق و فەقێ گۆمەشینى)، خەریکى ڕێکخستنەوەی، ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) بوون لە زیندانى ئەبوغرێب و لەسەر داواى (شەهید عەبدولڕەزاق)، زانیارییەکانیان بۆ سەرکردایەتى کۆمەڵە دەنارد لە دەرەوەى زیندان. دواى گومانکردن و هەستپێکردنیان لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندان، (کاکە حەمە) لەگەڵ شەهید (فەقێ گۆمەشینى) لە لایەن بەڕێوبەرى خوێندنگەى ئامادەیی زیندان بانگدەکرێن و لە ساڵى ١٩٧٨ دوای ساڵێک لە خوێندن لە قۆناغى پێنجى ئامادەیی، لە خوێندنگەى زیندان دەردەکرێن و ڕێگرییان لێدەکرێت کە لە زیندانى ئەبووغرێب درێژە بە خوێندن بدەن و بۆ ماوەى سێ ڕۆژ لە ژوورى تاکەکەسى بەند دەکرێن. ئەو  گومان و هەستپێکردنەش لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندانەوە دواى ئەوە دروستدەبێت، کە (کاکە حەمە و شەهید عەبدولڕەزاق)، لە دوو بەشى جیاوازى زیندان دەبن، بەڵام بۆ دیدار و گۆڕینەوەى زانیارییەکانیان، خۆیان نەخۆش دێخست و لە نەخۆشخانەى زیندان یەکتریان دەبینى و زانیارییەکانیان ئاڵوگۆڕ دەکرد.<ref name=":3" /> لە ساڵی ١٩٧٩ دواى ئەوەى ([[سەددام حوسێن|سەدام حسین]])ى دیکتاتۆر دەسەڵات دەگرێتە دەست، فەرمانى لێبوردنى گشتى بۆ سەرجەم زیندانییانى سیاسى دەردەکات،<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /> بەم جۆرە (کاکە حەمە)، لەگەڵ سەرجەم دەستگیرکراوانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، بە لێبوردنى گشتى لە زیندان ئازاد دەکرێت، بە ماوەیەکى کەم دواى ئازادبوونى لە ڕێگەى (شەهید عەبدولڕەزاق)ـەوە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە ناو شار دەکاتەوە و بەردەوام دەبێت لە کارکردن لە ڕێزى ڕێکخستنە نهێنییەکانی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]] لە شاری هەولێر.<ref name=":1" /> هەر لە ساڵى ١٩٧٩ لەگەڵ بڕیارى لێبوردنە گشتییەکە، بە ئامانجى دوورکەوتنەوەیان لە سیاسەت، بڕیارى دامەزراندن بۆ زیندانییە سیاسییەکان دەردەکرێت، کاکە حەمە لەگەڵ مامۆستا (هۆشمەندى) براى (شەهید ئازاد هەورامى) دواى ئازاد بوونیان لە زیدانى ئەبووغرێب بە فەرمانبەر لە (بەڕێوبەرایەتى گشتى پەروەردەى هەولێر) دادەمەزرێت و تاکو دەبێتە پێشمەرگە بەردەوام دەبێت لە کارکردن لەم بەڕێوبەرایەتییە.<ref name=":3" /> هەر سەبارەت بەوکەسەى کە خیانەتى لە کۆمەڵە کرد و بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵەى لە هەولێر ئاشکراکرد و ناوەکانى دابوو بە دەزگا ئەمنىیەکانى بەعس لە هەولێر، بە چەند ساڵێک دواى ئەم ڕووداوە، ئەم کەسە بەسەردان دەچێتە یەکێک لە گوندەکان، لەوکاتەشدا (شەهید ڕێباز) و پۆلێک لە پێشمەرگە لە گەڕان و جەولەى گوندەکاندا دەبن و بە ڕێکەوت سەردانى ئەم گوندەش دەکەن، کاتێک (شەهید ڕێباز) لە گوندەکە چاوى بەم کەسە دەکەوێت، یەکسەر دەستگیرى دەکات، دواتر لە تۆڵەى شەهیدانى زیندان، بە سزاى گەل دەگەیەنرێت.<ref name=":1" /> == '''پەیوەندیکردن بە هێزى پێشمەرگەى کوردستان''' == لە ساڵى ١٩٨٢، لەگەڵ کچى بنەماڵەیەکى دێرین و دیارى [[ھەولێر|شاری هەولێر]]، بە ناوى (بەدریە عەبدلواحید جمعە [[عەبدوڵڵا ناڵبەند]]) هاوسەرگیرى دەکات، و دە بێتە ئاوەڵزاواى هەڤاڵ (کانەبى گەورە) کە فەرماندەیەکى سەربازى و لێپرسراوى مەکتەبی عەسکەرى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عراقى]]) بووە لە شاخ، بە چەند ڕۆژێک دواى هاوسەرگیریکردنى لە لایەن ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[ھەولێر|هەولێرى]] کۆمەڵەوە ئاگادار دەکرێتەوە، کە دوبارە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچووە، بۆیە دەردەچێت بۆ شاخ و دەبێتە [[پێشمەرگە]]، لە شاخ دەکرێتە (ڕابەرى سیاسى) کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، کە بە (قوەى خۆشناوەتى) ناسرابوو، (ملازم خولە)ش فەرماندەى تەواوى هێزەکە دەبێت و بارەگای ئەو هێزەش لە (بالیسان) دەبێت و سنورى چالاکییەکانیان تەواوى پارێزگاى هەولێرى دەگرتەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> هەر لەو ماوەیەدا لەسەرداواى هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])، هێزەکەیان وەک (هێزى پشتیوانى) دەچێتە ناوچەى دۆڵەتووى بنارى قەندیل، بەشداردەبێت لە ئۆپەراسیۆنی(هێزی پشتیوانی) لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بۆ بەهێزکردنی هێلى بەرگری هێزەکانی (حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران). هەر لەم ماوەیەشدا بۆ یەکەمجار لە نزیکەوە بە هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]]) ئاشنا دەبێت، کە لەگەڵ (شەهید رێباز) لەلایەن هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])ـەوە پێشوازییان لێدەکرێت و دواتر بە (عەبدولرەحمان قاسملو)یان ئاشنا دەکات. هەر لەو ماوەیەدا لەگەڵ (شەهید ڕێباز) سەردانى ([[ھەژار|هەژار موکریانى]]) شاعیر دەکەن. بەڵام دوا چەند مانگێک مانەوە لە شاخ ئاگادار دەکرێتەوە، کە فەرمانى دەستگیرکردنەکە بۆ (محەمەد عوسمان) ناوێکیتر بووە کە لە ڕێکخستنەکانى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عێراقى]]) کاریکردووە، بۆیە دەتوانێت بگەڕێتەوە بۆ شار و لە خەباتى نهێنى و لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[ھەولێر|هەولێر]] بەردەوام بێت.<ref name=":1" /> دواتر  لە ساڵی ١٩٨٥ دووبارە بە هۆى ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]، لەلایەن ئەمنی هەولێرەوە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەردەکرێت، بۆ یە دواى ئاگادارکردنەوەى لە لایەن ڕێکخستنەکانى هەولێر، بڕیار دەدات بچێتە شاخ و لە ڕیزەکانى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگە]] درێژە بە خەبات بدات. بۆیە پەیوەندی بە مەڵبەندى ٣ پێشمەرگایەتى هەولێر و ڕێکخراوى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]] لە ناوچەى ([[سوسێ]]) دەکات.<ref name=":3" /> لە شاخ دەکرێتە لێپرسراوى کۆمەڵایتى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى و بەشدارى لە چەندین نەبەردى و شەڕى قارەمانانەى بەرگرى لە ناوچەکانى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى کردووە لە کاتى هێرش و پەلامارەکانى دوژمن بۆ ناوچەکە. هەروەها لەگەڵ (شەهید شاخەوان، قادر قەرەچوغ و عەبدوڵڵا توفیق) ئیدارەى زۆرینەى شەرەکانى ئەم سنورەیان داوە، دواى ماوەیەک لە شاخ، حێزانەکەشى دێنە لاى و تاکو [[شاڵاوی ئەنفال|شاڵاوەکانى ئەنفال]] لە گوندى ([[سوسێ]]) نیشتەجێ دەبن، لە مانگى کانونى یەکەمى ساڵى ١٩٨٦ لە شاخ کوڕێکى دەبێت، ناوى دەنێت (کۆڕەک)، وەک کورتکراوەى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])، بەڵام بە هۆکارى ئەوەى کە بگەڕێتەوە شار، وەک ناوێکى قەدەغەکراو بۆ دواڕۆژ حکومەتى بەعس گرفتى بۆ دروستدەکات، بۆیە ناوەکەى دەگۆڕن بە (دانا).<ref name=":1" /> تاکو دواى کۆتایی هاتنى ([[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگى عێراق و ئێران]]) و دەستپێکردنى هێرشەکانى سوپاى عێراق، بە هاوکارى جاشەکان، بۆ سەر ناوچەکانى هێزى [[پێشمەرگە]] و دەستپێکردنى پڕۆسەکانى [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفال]] و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى کوردستان لە خەباتى  [[پێشمەرگە|پێشمەرگایەتى]] بەردەوام دەبێت، لەگەڵ هاتنى سوپاى عێراق بۆ ناوچە شاخاوییەکانى کوردستان و سنورى مەڵبەندى سێى هەولێر و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى ئەو سنورە، بە فەرمانى سەرکردایەتى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى]]، هێزى پێشمەرگەى کوردستان لە ساڵى ١٩٨٨ ناوچەکە چۆڵ دەکەن و دەکشێنەوە بۆ ناو خاکى [[ئێران]]. <ref name=":6">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٦ |title=یەکێتى نیشتیمانى کوردستان و سەرکردایەتیکردنى ڕاپەڕین و ئازادکردنى هەولێ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ٨-٩}}</ref> بۆیە بەر لە کشانەوەى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگەى کوردستان]]، خێزان و مندڵەکانى دەنێرێتەوە شارى [[ھەولێر|هەولێر]] و بۆ ماوەى ساڵێک و شەش مانگ لەگەڵ هێزى پێشمەرگەى کوردستان، وەک پەنابەرى سیاسى لە شارەکانى [[سەقز]] و [[شنۆ]] لە وڵاتى [[ئێران]] دەمێنێتەوە، دواى دەرکردنى لێبوردنى گشتى لە لایەن حکومەتى عێراقەوە، بە چەند مانگێک بەر لە جەنگى [[کووەیت|کوێت]] و دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، درێژکردنەوەى ئەم لێبوردنە گشتییە بۆ چەند جارێک لەلایەن حکومەتی عێراقییەوە. [[نەوشیروان مستەفا|نەوشێروان مستەفا]]، داوا لە هێزى پێشمەرگەى کوردستان (یەکێتى)دەکات، ئەو پێشمەرگانەى کە ئاوارەى [[ئێران]] ببوون، بەهۆى بارودۆخى خراپى دارایی یەکێتى، چیتر ناتوانین هاریکارى بەردەوامى هێزى پێشمەرگە بکەین و بە گونجاویشى نازانین کە بۆ دابینکردنى بژێوى ژیانیان پێشمەرگەکان کرێکارى بکەن، بۆیە پێمان باشە کە بەشێکى زۆرتان سود لەم لێبوردنى گشتییەى حکومەتى عێراقى وەربگرن و بگەڕێنەوە بۆ کوردستان و پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارەکانەوە بکەن و لە خەباتى نهێنى بەردەوام بن، یاخود ئەوانەى دەیانەوێت بچنە [[ئەورووپا|ئەوروپا]] ئەوا بڕێک هاوکارى مادیان پێشکەش دەکەین. بۆیە لەسەر داواى نەوشێروان مستەفا، کە ئەوکات جێگرى سکۆتێرى گشتى (ى.ن.ک) بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ڕاپەڕین لەگەڵ کۆمەڵێک پێشمەرگەیتر دەگەڕێنەوە شارى هەولێر، دواى ماوەیەکى کەم پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارى هەولێر دەکاتەوە.<ref name=":1" /> بە ماوەی چەند هەفتەیەک دواى گەڕانەوەى بۆ شارى [[ھەولێر|هەولێر]] لە لایەن هەندێک لە کوڕەکانى یەکێک لەو بنەماڵانەى ([[دەربەندی گۆمی|گوندى دەربەندى گۆم]])، کە پەیوەندییان لەگەڵ حکوومەتى [[بەعسیزم|بەعس]] دروستکردبوو و فەوجێک (جاشیان) دامەزراندبوو. هەوڵى دەستگیر کردنى (کاکە حەمە) دەدەن، دەڵێن: ڕاستە حکومەت لە پێشمەرگە موخەڕیبەکان خۆش بووە و لێبوردنى گشتى بۆ دەرکردوون، بەڵام ئێمە وەک خەڵکى گوند و عەشیرەت لێی خۆشنابین و دەستگیرى دەکەین. بەڵام خزمانى عەشیرەتى سیان و خەڵکى گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]، ڕێگرى لە کوڕانى ئەم بنەماڵە جاشە و هێزەکەیان دەکەن، بە توندى ڕووبەڕوویان دەبنەوە و سەرکۆنەیان دەکەن و ڕێگە بە دەستگیرکردنى (کاکە حەمە) نادەن. بە چەند مانگێک دواى ئەو ڕووداوە، [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]] ڕوودەدات.<ref name=":1" /> == '''بەشداریکردن لە ڕاپەڕین و دروستکردنى شانە چەکدارەکانى بروسک''' == بەر لە دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، لە گەڵ ئەندامانیترى ڕێکخستنە نهێنییەکانى شارى هەولێر ئامادەکارى تەواو دەکەن و هێزى چەکدارى دروست دەکەن، لەڕیزی (شانە چەکدارەکانی بروسک) لەگەڵ (شەهید شێخ تاریق) بەشداری لە ڕاپەڕین دەکات، و لێپرسراوی ڕەتڵی یەکی شانە چەکدارەکان بووە و شانبەشانی (بەتالیۆنی هەشتی شەهید مەلا سڵێمان) بەشداری لە شەڕەکانی ناو [[ھەولێر|شاری هەولێر]] و مەعسەکەر و ئازادکردنی [[گوێڕ]] دەکات.<ref name=":6" /> لە دوای [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]]، پێشنیارى چەندین پۆستى سیاسى و سەربازى و ئەمنى و ئیدارى بۆ دەکرێت، وەک: ( ڕابەرى سیاسى لیواى تایبەتى هێز پێشمەرگە)، (لێپرسراوى بەشى تەوجیهى سیاسى لە ئاسایشى گشتی هەولێر)، (لێپرسراوى گومرگى مجێسەر لە ناوچەى برادۆست)، بەڵام کاکە حەمە، ئارەزوو دەکات لە بوارى ڕێکخستن درێژە بە خەبات و کارکردن بدات، بۆیە دەگەڕێتەوە وەزارەتى پەروەردە و وەک (بەڕێوبەرى خۆیەتى) و (لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى وەزارەتى پەروەردە) درێژە بە کارکردن دەدات.<ref name=":7">{{Cite journal |date=٢٠٢٦ |title=کاکە حەمە (محەمەد عثمان على ئاغا) |journal=کرۆنۆلۆژیاى ئەرشیفى کەسى،}}</ref> لە دوای ڕاپەڕینەوە تاکو ئێستا لە بواری ڕێکخستن لە سنووری مەڵبەندی ٣ی ڕێکخستنی هەولێر کاردەکات و دوا پلەی کارگێڕ مەڵبەند و ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە. هەروەها بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ، لە ساڵى ٢٠٠٣ تاکو ٢٠٢٣، لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە.<ref name=":7" /> لە لایەکیتر لە ساڵى ٢٠٠٠ لەسەر داواى مەکتەبى ڕێکخراوە دیموکراتییەکانى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|ی.ن.ک]])، لەگەڵ چەند هاوڕێیەک، (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) لە [[سلێمانی|سلێمانى]] دادەمەزرێنن و دەبێتە ئەندامی دەستەی دامەزرێنەر و ئەندامی دەستەی باڵای (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) و تاکو ساڵی ٢٠١٠ سەرۆکایەتى لقی هەولێرى ئەو ڕێکخراوەى کردووە.<ref name=":7" /> لە ساڵى ٢٠٠٣ بەر لە [[شەڕی عێراق|پڕۆسەى ئازادکردنى عێراق]]، لەلایەن [[ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە عێراق|هێزەکانى هاوپەیمانانەوە]]، لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهانى سەعید سۆفى)، هێزێکى سەربازى دروستدەکات، کە لە نزیکەى ٢٠٠ پێشمەرگەى خەڵکى [[ناحیەی کەندێناوە|ناوچەى کەندێناوە]] پێکهاتبوو بۆ بە شداریکردن لە ئازادکردنى گوندەکانى ناوچەى [[دیبەگە]] و [[سەرگەڕان]]، بەڵام دواتر هێزەکە نەیتوانى بەشدار بێت لە ئازادکردنى ناوچەکە، بە هۆى ڕێککەوتنى سیاسی نێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]] و [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]] لەسەر دابەشکردنى سنورى ناوچە دابڕێنراوەکان، بەپێى ئەو ڕێککەوتنەش ئەو ناوچەیە دەبێتە ناوچەى هێزەکانى [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]]. بۆیە لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهان سەعید سۆفى) هێزەکە هەڵوەشێنراویەوە، دواتر کاکە حەمە، وەک لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی ٣ى هەولێر دەستبەکار دەبێتەوە.<ref name=":7" /> لە تەقینەوە تیرۆریستیەکەی ١ی شوباتی ساڵی ٢٠٠٤ی مەڵبەندی ٣ی هەولێردا، بە سەختی بریندار دەبێت و گورچیلەیەکی لە دەستدەدات.<ref name=":7" /> هەروەها لە ساڵى ٢٠٠٩ـەوە بۆ ماوەى پێنج ساڵ لێپرسراوی لیژنەی هەماهەنگی نێوان (حیزب و حکومەت) و سەرپەرشتیاری ئەندامانى سێکتەرى حکومى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بووە، لە هەولێر.<ref name=":7" /> کاکە حەمە، دواى خەباتێکى دوور و درێژ لە ساڵى ٢٠١١ بە پلەی عەمید لە هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان خانەنشین دەکرێت.<ref name=":7" /> دواى نیو سەدە کارکردن لە بوارى ڕێکخستن، کاکە حەمە، بۆیەکەمجار لە ساڵى ٢٠٢٣، لە ڕێکخستن دادەبڕێت و دەکرێتە ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر.<ref name=":7" /> بەڵام تاکو ئێستا لە خەباتى سیاسى و کارى حیزبى بەردەوامە جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێرى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]].<ref name=":7" /> == '''ئەندامییەتى لە ڕێکخراو و کۆمەڵەکان''' == ئەندامى یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی کەمئەندامبوانی سەنگەرە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی زیندانیانی سیاسیى کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانه.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی کوردستانه.<ref name=":7" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} <references responsive="0"></references> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|کوردستان|سیاسەت}} d1ubpzjn6f48ghduxvh0xd1yqc4ob0x 1675226 1675161 2026-09-25T20:02:00Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675226 wikitext text/x-wiki = '''کاکە حەمە''' = {{زانیاریدانی کەسایەتی|وێنە=(محەمەد عوسمان عەلى ئاغا ( کاکە حەمە.jpg|قەبارەی وێنە=|ناوی_خۆماڵی=|ڕێکەوتی لەدایکبوون=1ى تەمموزى 1952|شوێنی لەدایکبوون=[[دەربەندی گۆمی]]، [[ھەرێمی کوردستان]]، [[عێراق]]|نەتەوە=[[کورد]]|ناوەکانی تر=کاکە حەمەى ڕێکخستن، حەماغا|نەژاد=[[کورد]]|ڕادەی خوێندەواری=|پیشە=سیاسەتوان و کەسایەتى کۆمەڵایەتى|ساڵانی چالاکی=١٩٦٩-١٩٧٥ دەستپێکى خەبات ١٩٧٥-تا ئێستا [[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|حیزب=[[پەڕگە:Flag of PUK.png|22px]] [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان]]|ھاوسەر=بدریە عبدالواحید جمعە عبداللە|منداڵەکان=ڕۆژان، ژیان، دانا، ڕابەر، لاجان|دایک و باوک=عوسمانى عەلى ئاغاى سیانان، هەمین مەولود|name=(مـحـمـد عـثمـان عـلـی ئـاغـا) کـاکـە حەمە|ناوبانگ=|پێشگری ڕێزلێنان=سیاسەتوان، پێشمەرگەى دێرین، زیندانى سیاسى، کەمئەندامى سەنگەر|لێدوانی وێنە=جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێر|پاشگری ڕێزلێنان=}} [[پەڕگە:خوێندنەوەى بەیان نامەى ١١ى ئازارى.jpg|وێنۆک|339x339پیکسڵ|خوێندنەوەى بەیاننامەى [[ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازار|ڕێککەوتننامەى ١١ى ئازارى ١٩٧٠]]، گۆڕەپانى (کۆترى سەلام/هەولێر)، کاکە حەمە (محمد عثمان عەلى ئاغا) لەگەڵ سەرکردەى خوالێخۆشبوو مام قادر شۆڕش. لە ڕاستەوە (عزەت جەمال کۆیی، سەرکردە مام قادر شۆڕش، [[کاکە حەمە (محمد عثمان على ئاغا)|کاکە حەمە]] (گەنجەکەى دواوە کاکە حەمەیە کە لە ساڵی ١٩٦٩ لە تەمەنی ١٧ ساڵییەوە دەستى بە خەباتى سیاسى کردووە)، حەسەن ئەحمەد.]] محەمەد عوسمان عەلی خضر قادر ئاغا (کاکە حەمە)'''،''' (''بە [[زمانی عەرەبی|عەرەبی]]: محمد عثمان علي اغا)، (بە [[زمانی ئینگلیزی|ئینگلیزی]]: Mohammed Othman Ali Agha'')، ''(بە[[لاتینی]]: Mihemed Osman Elî Ağa'')،ناسراوە بە (کاکە حەمەى ڕێکخستن، کاکە حەمە سیان، حەماغا)<ref name=":1">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٤ |title=شۆڕشگێڕانى کۆمەڵە و خەباتى شار و زیدان و شاخ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٣}}</ref>، لە ساڵی ١٩٥٢ لە گوندی ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندی گۆمی سیانان]]) لە دایک بووە، کوڕى (عوسمانى عەلى ئاغاى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆمە]])، کە لە نێو سیاناندا بە بنەماڵەى ([[بنەماڵەى حەماغاییەکان (حەماغایی)|حەماغایی]]) ناسراون. دایکیشى ناوى (هەمین مەولودە) لە عەشیرەتى (هۆرمزیارە) و خەڵکى گوندى ([[قورشاغلو]])ى دەشتى هەولێرە.<ref name=":2">{{Cite journal |last=کاکە سوور |first=فوئاد |date=١٩٩٣ |title=پڕۆسەى تەعریب و بنەماڵەکانى دیارەکانى کەندێناوە |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل.١٢.}}</ref> هەر لە گوندى ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) دەست بە خوێندنى سەرەتایی دەکات و لە خوێندنگەى گوندەکە ئەم قۆناغەى خوێندن تەواو دەکات.<ref name=":2" /> == '''دەسپێکى خەباتى سیاسى''' == بەهۆى هاتنە سەر دەسەڵاتى [[حیزبی بەعسی عێراق|حیزبى بەعس]] و هێرشى (حەرەس قەومییەکان)، بۆ سەر گوند و ناوچە کوردییەکان، بە مەبەستى جێبەجێکردنى سیاسەتى تەعریب و گۆڕینى دیمۆگرافى، لە ساڵى ١٩٦٣ گوندەکەیان دەسوتێنرێت و دیوەخانى (عەلى ئاغاى) باپیرى و تەواوى ماڵ و موڵک و مەڕو ماڵاتەکەیان دەخرێتە ژێر چەپۆکى (خێڵە عەرەبە گەڕۆکەکان) و تاڵاندەکرێت و سێ لە هاوڵاتییانى دانیشتووى گوندەکەشییان شەهید دەکرێت، ئینجا هەرچى پیر و پەککەوتە و گەنج و پیاوى گوندەکەش هەیە ڕاپێچى گرتوخانەى (موسەیەب) دەکرێن. ئەوانەى توانیبوویان لەو ڕەشبگیری و ڕەشەکوژییەى گوندەکە ڕزگاریان بێت، بە تایبەت ژن و منداڵەکان ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکەن، خەڵکە گیراوەکەش دواتر بە مەرجى ئەوەى کە ناوچەکە چۆڵ بکەن و نەگەڕێنەوە ئازاد دکرێن،<ref name=":2" /> بۆیە (کاکە حەمە) لەگەڵ بنەماڵەکەى کۆچ دەکەن بۆ گوندى ([[قورشاغلو]])ى هەوارگەى دایکیان، دواى چەند ساڵێک و دوورکەوتنەوەى [[حیزبی بەعسی عێراق|بەعسییەکان]] لە دەسەڵات و لە ساڵى ١٩٦٧ دووبارە بنەماڵەکەیان دەگەڕێنەوە بۆ گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]] و گوندەکە ئاوەدان دەکەنەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> بەڵام دواى گەڕانەوەیان بۆ گوندەکە، بۆ خوێندنى ناوەندى دەچێتە شارۆچکەى [[دیبەگە]] و دواى ماوەیەکى کەم (عوسمانى عەلى ئاغا)ی باوکى کۆچى دوایی دەکات.<ref name=":2" /> بە هۆى ئەو کارەسات و ڕەشەکوژیی و زیندانیکردنە و تاڵانکردنەى بەسەر بنەماڵەکەی و خەڵکى گوندەکەیان هات لە لایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|دەسەڵاتى بەعسییەکانەوە]]، لە شارۆچکەى [[دیبەگە]] تێکەڵ بە خەباتى سیاسى و کوردایەتى دەبێت و لە ساڵى ١٩٦٩ لە ڕێگەى (قاسم عەزیزە)وە، پەیوەندى بە یەکێتى قوتابیانى کوردستانەوە دەکات، سەربارى بچوکى تەمەنى بەڵام یەکێک بووە لە قوتابییە هەرە وریا و چالاکەکان و لە زۆرینەى چالاکییە سیاسییەکانى ئەو کات بەشداریکردووە و ڕۆڵى هەبووە لە ڕێکخستنى چالاکییەکان، دواتر پەیوەندی بە هێزی قوتابیانەوە دەکات و لە (سەربازگەى قوتابیان/معسکر طلبة) لە ([[قەڵادزێ|شارۆچکەى قەڵادزێ]]) بۆماوەی ساڵێک پەروەردەى سەربازى وەردەگرێت و پاش تکچوونى پەیوەندییەکانى کورد و حکومەتى بەعس، لە ساڵى ١٩٧٤ پەیوەندى بە هێزى پێشمەرگەى کوردستانەوە دەکات و لە (بەتالیۆنى ئاسۆس) لە ناوچەى (کوزینە) دەبێتە پێشمەرگە، دواى هەرەسهێنانى [[شۆڕشی ئەیلوول|شۆڕشى ئەیلول،]] لە ساڵی ١٩٧٥لەگەڵ پێشمەرگەکانیتری بەتالیۆنەکەیان ئاوارەى ئێران دەبێت و دواى چەند مانگێک مانەوە لە ئێران و گۆڕانى بارودۆخەکە، بە ئاواتى هەڵگیرسانەوەى شۆڕشێکى نوێ، دووبارە دەگەڕێتەوە کوردستان.<ref name=":1" /> == '''_{قۆناغى دووەمى خەبات و تێکۆشان لە ڕیزى (ى.ن.ک.) لە ڕێگەى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)ـەوە}''' == دواى گەڕانەوەى بۆ کوردستان، کە بەهۆى پێشمەرگایەتى و شۆڕشەوە ئاوارەى ئێران ببو، بە مەبەستى درێژەدان بە خوێندنى ئامادەیی ڕوو لە [[ھەولێر|شارى هەولێر]] دەکات. چونکە دواى هەرەسى شۆڕش دوبارە گوندەکەیان ([[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]) لە لایەن دەسەڵاتى بەعسەوە، خاپور دەکرێت و خەڵکەکەى دەردەکرێن و بە زۆرەملێ ئاوارەى شارى هەولێر دەکرێنن، دواتر عەرەبى هاوردە لە گوندەکە جێگریر دەکرێت.<ref name=":3">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٥ |title=کۆمەڵە و خەباتى نهێنى و زیندان |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ١٠}}</ref> لە شارى هەولێر، بە ئومێدى یەکگرتنەوەى لەگەڵ شۆڕشگێڕان و دووبارە ڕێکخستنەوەیان و هەڵگیرسانى شۆڕشێکى نوێ دژ بە بەعس، لە ساڵی ١٩٧٥ لە ڕێگەى شەهید (عەلى ساڵح قادر)ـەوە پەیوەندى بە ڕێکخراوى نهێنى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])وە دەکات و کاری سیاسی و خەباتی نهێنی لە ڕیزەکانی ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])ـەوە دەستپێکردووە، کە ئەم ڕێکخراوە بووە هەوێنى لە دایک بوون و بەهێز بوونى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]])، شەهید (عەلى ساڵح) داوا لە (کاکە حەمە) دەکات لە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر هاوکاریبکات، ئەویش نازناوى (کاکە حەمە) وەک ناوى نێھنى بۆخۆى هەڵدەبژێرێت و لە کۆمیتەى هەرێمەکان دەبێتە ئەندامى لیژنە و سەرپەرشتى دامەزراندنەوەى بەشێکی فراوانی ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|هەولێری]] کردووە و بەهۆى ئەزموون و شارەزاییەوە لە ماوەیەکى کەمدا ڕێکخستنێکى فراوانیان لە شارەکە دامەزراندووە، کە چەندین بنەماڵە و پێشمەرگە و شەهیدى قارەمانى شۆڕشى نوێ لە ڕیزەکانى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیانى کوردستانەوە]]، لە ڕێگەى (کاکە حەمە)وە پەیوەندىان بە ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]])ـەوە کردووە و بەهۆى کاکە حەمەوە لە لایەن (شەهید عەلى سالح و ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە) پەسند دەکرێن کە لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى هەولێر کار بکەن، کە (شەهید ڕێباز، شەهید مەلا سلێمان و شەهید مامۆستا شەوقى عەباس و شەهید عەبدوڵڵاى مەلا قادر و تەلعەت خدر سەیفەدین، بوڕهان سەعید سۆفى) لە دیارترین ئەو ناوانەن کە لە ڕێگەى کاکە حەمەوە پەیوەندییان بە [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانەوە]] کردووە، هەرووها (شەهید ڕێباز و تەلعەت خدر) لە لیژنەی هەرێمەکان لەگەڵ کاکە حەمە دەستبەکار بوون و کاریانکردووە.<ref name=":3" /> هەر لەو بارەیەوە (شەهید ڕێباز)، لە کتێبى قەندیل بەغداى هەژاند ئاماژە بەوە دەکات، دواى گەڕانەوى زۆرێک لە شۆڕشگێران لە ئێران بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ، لەگەڵ (محەمەد عوسمان و تەلعەت خدر)، دەستمان بە دامەزراندنەوەى ڕێکخستنەکانى هەولێر کرد و پەیوەندیمان بە برادان کردەوە، بۆ دووبارە بنیاتنانەوەى ڕێکخستنەکان بە ئومێدى شۆڕشێکى نوێ.<ref>{{بیرخستنەوەی کتێب|last=شەهید ڕێباز|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=قەندیل بەغداى هەژاند.|publisher=زنجیرە بڵاوکراوەکانى بنکەى ڕۆشنبیرى شەهید|year=١٩٩٣|location=سلێمانى|page=ل. ٥٥.}}</ref><ref name=":4">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=عەبدولقادر|first=فەرەیدون|url=https://www.kurdipedia.org/files/books/2012/63726.PDF?ver=131683866350000000|title=هەڵۆ سوورەکانی قەندیل|publisher=چاپخانەی سەردەم|year=٢٠١٧|location=سلێمانى}}</ref> [[پەڕگە:کەرتى_٣ی_تیپى_٨٣ى_هەورێ،_ساڵی_١٩٨٢،_لە_دۆڵە_توی_بناری_قەندیل_(کاکە_حەمە).jpg|وێنۆک|619x619px|هەندێک لە پێشمەرگەکانى گوندى دەربەندى گۆم، لە کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ساڵی ١٩٨٢، لە دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، وەستاوەکان لای ڕاستەوە (مشیر ئیسماعیل قادر، بورهان سەعید سۆفی، کاکە حەمە، شەهید مەلا سلێمان سلێمانی،  شەهید تەحسین عوسمان دیبەگەیی، مەجید سۆفی   دانیشتوەکان لە ڕاستەوە (شەهید تەنیا، بەشدار برای شەهید جوامێر، مام پۆڵ).]] [[پەڕگە:تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵەتوى بنارى قەند یل، بوڕهانى سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، کاکە حەمە و مەجید سۆفى.jpg|ناوەڕاست|کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، ١٩٨٢، دۆڵە توی بناری قەندیل، کاتی گەڕانەوە لە ئۆپەراسیۆنى هێزى پشتیوانى بۆ بەرگری کردن لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، (بوڕهانی سەعید سۆفى، شەهید مەلا سلێمان، کاکە حەمە ) و دانیشتووەکە (مەجید سۆفى)|چوارچێوە]] == '''قۆناغى زیندان و دەستگیرکردنى ئەندامانى (کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان)''' == لە ٥/١١/ ١٩٧٧ بە هۆی ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە هەولێر، لە كاتژمێر (١) دوای نیوەڕۆ لەلایەن دەزگا داپڵۆسێنەرەکانى ئەمنى هەولێرى حکومەتى بەعس، (کاکە حەمە) لەگەڵ کۆمەڵێک لە ئەندامانى ڕێکخستنە نهێنییەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) لە شارى هەولێرى دەستگیر دەکرێن، کە پێکهاتبوون لە هەڤاڵان ( عەبدوڵڵا ڕەسول "کاک كۆسرەت"، محەمەد زەنگەنە، قاسم عزیز، تەلعەت خدر، خالید هەركی، هادی كارگەی جگەرە، حسن خدر و هەندێ‌ لە هەڤاڵانیتر.....)، هەر لە هەمانکاتدا هەریەک لە هەڤاڵان (شەهید شاخەوان عەباس، شەهید ڕێباز، شەهید محمد عەجەم و شەهید خالید سابیر) دەرباز بوون لە دەستگیرکردن و بوون بە پێشمەرگە.<ref name=":3" /> هەروەها (شەهید عەلى ساڵح قادر)، کە ئەوکات لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى دەوروبەرى هەولێرى کۆمەڵە بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، دەردەچێت و دەبێتە پێشمەرگە. چونکە لە ڕێکخستنى یەکێک لە گوندەکانى دەوروبەرى هەولێر، بە ڕاپۆرتێک کاکە حەمە ئاگاداردەکرێتەوە کە هەندێک کەسى دەرەوەى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، باسیان لە جوڵە و سەردانەکانى (عەلى ساڵح) کردووە وەک ئەندامى کۆمەڵە، دواتر (کاکە حەمە)، (شەهید عەلى ساڵح) لە زانیارییەکانى نێو ڕاپۆرتەکە ئاگاداردەکاتەوە، ئەویش زانیارى و سەردانى کەسایەتییەکانى نێو راپۆرتەکەى پشتڕاست دەکاتەوە و دەڵێت: "مادەم ئەو کەسانە زانیتیان کە من سەر بە کۆمەڵەم، کەواتە ئاشکرا بوومە و مانەوە بۆمن باش نییە و بەر لەوەى زانیارییەکان بگاتە دەست (ئەمنى بەعس) دەردەچم و دەبم بە پێشمەرگە." بۆیە لەکاتى ئاشکرابوونى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە، ئەو لەناو هەولێر نابێت و بۆتە پێشمەرگە.<ref name=":1" /><ref name=":3" /> دوای ئاشکرابوون و دەستگیرکردنى ئەندامانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، هەڤاڵ [[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال تاڵەبانى]]، لە دەرەوەى [[عێراق]]، بۆ بەرگرتن لە ڕەشەکوژى و ڕەمیکردنى کوێرانە و بێ دادگاییکردنى ئەم ئەندامانەى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لەلایەن [[حیزبی بەعسی عێراق|حکومەتى بەعس]]، بەیاننامەیەک دەردەکات و ناوى تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵەى لەگەڵ هاوپێچ دەکات و بۆ ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانى مافى مرۆڤ و [[نەتەوە یەکگرتووەکان|نەتەوە یەکگرتووەکانى]] دەنێرێت. ئەمەش کاریگەرى دەبێت لە سەر ئەوەى بە بێ دادگاییکردن، ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە ڕەمی بکرێن و لەناوببرێن.<ref name=":3" /> کاکە حەمە و هەڤاڵە دەستگیرکراوەکانیترى کۆمەڵە، لەسەرەتا دەبردرێنە ئەمنى [[ھەولێر|هەولێر]]، بە توندترین شێوە ئازار و ئەشکەنجە دەدرێن دواتر دەگوازێنەوە بۆ ئەمنى [[کەرکووک]]، لەوێش بە دڕندانەترین شێوە هەموو جۆرە سزا قورسەکانیان لەسەر تاقیدەکەنەوە، بەڵام تەواوى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى خۆیان دەپارێزن و هیچ شتێک نادرکێنن. ماوە ئەشکەنجەدانى (کاکە حەمە)، لە تەواوى ئەندامە دەستگیرکراوەکانى کۆمەڵە لە هەولێر، درێژتر و قورستر دەبێت، چونکە لە کاتى پشکنینى ماڵەکەیدا، کۆمەڵێک وێنەى دروشم و سەرکردەکانى کۆمەڵە ( [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر]] و [[ئەنوەر زۆراب]]) لە ماڵەکەیدا دەستی بەسەردادەگیرێت، کاکە حەمەش ئینکاری دەکات و ڕەتیدەکاتەوە کە ئەم شتانە هى ئەو بن و هیچ پەیوەندییەکى بە ڕێکخراوى نهێنى کۆمەڵەوە هەبێت، کە ئەمەش دەبێتە هۆى ئەوەى کە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى درێژتر و قورستر بکرێت، بەجۆرێک کە چەندینجار بەهۆى لەهۆشچوونى لەژێر ئەشکەنجە، هەواڵى مەرگى کاکە حەمە لەنێو زیندانییەکاندا بڵاودەبێتەوە.<ref name=":1" /> هەر لەو بارەیەوە، (تەلعەت خدر) لە گێڕانەوەیەکیدا دەڵێت: "کاتێ کە هەواڵى شەهید بوونى (کاکە حەمە)مان لەژێر ئەشکەنجەدا بیست، ئاهێکى سوپاسگوزاریمان هەڵکێشا و گوتمان ئەلحەمدولیلا کە نەجاتى بوو لە دەست جەلادەکانى بەعس و ئێمەش ئیسراحەتمانکرد، چونکە (کاکە حەمە) تاکە کەس بوو لە نێو ئێمە کە بەڵگە لە ماڵەکەیدا دۆزرابووەوە، ئەویش ئینکاریدەکرد و دانى بە هیچ شتێکدا نەدەنا، بۆیە ماوەى ئەشکەنجەدانەکەى زیاترى خایاند و بەجۆرێک قورسکرابوو کە مرۆڤ نەیدەتوانى بەرگە بگرێت، ترسمان هەبوو لەوەى بەرگە نەگرێت و شتێک بدرکێنێت، چونکە (کاکە حەمە)، ئاگادارى بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکان بوو، بەمەش خەڵکێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى خوارەوەى کۆمەڵە ڕاپێچى زیندان دەکرا، ڕەنگە خۆشى لە سێدارە بدرابوایە و ئێمەش دوچارى ئەشکەنجە و سزاى قورستر بوینایەتەوە، ڕەنگە لە سێدارەشبدراباین، بەڵام قارەمانانە هەموو شتێکى پاراست."<ref name=":3" /> سەربارى ئەوەى کە (کاکە حەمە) یەکێک بوو لەوانەى کە هیچ ئیعترافێکى نەکرد و دانى بەهیچ شتێکدا نەنا، بەڵام وێنەکان لە دادگا وەک بەڵگە لە دژى بەکارهاتن، بە (شەش ساڵ) زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]]) سزا دەدرێت. بە گشتى ئەو هەڤاڵانە جارێکیتر کونجى زیندان دەکەنەوە مەیدانى خەبات و خۆ ڕێکخستنەوە بو بەرزکردنەوەى ورەى ڕێکخستنەکانى [[ھەولێر|شارى هەولێر]]، هەواڵى خۆڕاگرى و قارەمانیێتى نێو زیندان بووە هۆى گەشەسەندن و متمانەى زیاترى خەڵکى هەولێر بە ڕێکخستنەکانى کۆمەڵە. سەربارى قارەمانیەتى و خۆڕاگرى ئەو پۆلە تێکۆشەرە بەڵام هەڤاڵ (عوسمان حەمەدەمین) لەژێر ئازار و ئەشکەنجەى قورسى [[حیزبی بەعسی عێراق|جەلادەکانى بەعس]] شەهید دەبێت و دواى خۆڕاگرییەکى قارەمانانە هەڤاڵان (کۆسرەت ڕەسول، تەلعەت خدر و قاسم عەزیز، موحسین کریم، بەهرەم خدر، کانەبى عوسمان، ئەسعەد مەحمود، خدر عەزیز، حەسەن شۆفەر، ئەسعەد مەحمود و چەند هەڤاڵێکیتر) ئازاد دەکرێن و ( خالید هەرکى و چەند هەڤاڵێکیتر) و بە چەند ساڵێک زیندانیکردن لە زیندانی ([[زیندانی ئەبووغرێب|ئەبووغرێب]])سزا دەدرێن، چوار کادیرى قارەمانیش، بە ناوەکانى (مەولود هەمزە (ئاراس)، محەمەد زەنگەنە، قادر عەریف عەلى و قادر حیکمەت) لە سێدارە دران و چوونە ڕیزى شەهیدانى گەل و سەر قافڵەى شەهیدان [[شەھاب شێخ نووری|خاڵە شەهاب]] و [[جەعفەر عەبدولواحید|مامۆستا جەعفەر عەبدولواحید]] و [[ئەنوەر زۆراب]]، کە ئەو کات لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] لە سێدارە دران.<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5">{{بیرخستنەوەی کتێب|last=هەرکى|first=خالید|title=بیرەوەرى نۆسەد و یەک شەو لە زیندانەکانى پێنج وڵات|year=٢٠٢٤|edition=چاپی چاپى یەکەم|location=هەولێر}}</ref><ref name=":4" /> کاکە حەمە، لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]]، ئاشنا دەبێت بە زۆرێک لە ڕابەران و سەرکردە و کادیرانى کۆمەڵە لە شارەکانیترى کوردستان، کە بەشێکیان دواتر لە خەباتى شاخ، بوونە کەسایەتى دیار و کاریگەرى نێو شۆڕش و بەشێکیشیان سەرکردایەتى شۆڕشیان کرد، وەک هەڤاڵان (فەرەیدون عەبدولقادر، [[جەبار فەرمان]]، شێخ دارۆى شێخ نورى، ئاوات غەفور، عومەرى سەید عەلى و چەند هەڤاڵىێکیتر...)<ref name=":3" /> هەروەها برادەرانیترى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانى ئەبووغرێب]] پێکهاتبوون لە ( [[ئەرسەلان باییز|ئەرسەلان بایز]]، شەهید جەمیل ڕەنجبەر، شێخ قادر، شێخ عزەدین، هۆشمەند عەبدولمەجید غەففار "براى شەهید ئازاد هەورامى"، سادق حاجى برایم، ئازاد مەلا، جەبار مستەفا، نەژاد محەمەد "نزار"، حەمەى میرزا سەعید، کاکە عەبەى مەلا عەلى، شەهید ئەنوەر حەسەن دوبزى، حاکم برایم خانەقینى، مامۆستا خدر عەبدولرەحمان، حەمەى حەمە کەریم، لەتیف شێخ عومەر، مەلا نەزیر، عەبدوڵڵا دهۆکى، عەلى کەرکوکى، سیروان کەرکوکى، حەمیدى کەریم شانە، نەوزاد کاکە ڕەش، ڕەفیق مەرگەیی، مام ئەنوەر تەقتەقى، سەلام کۆیی و فاروق عەلى مەولود داربەسەرى)، لەگەڵ ئەوانەشدا هەندێکیتر لە زیندانیانییە سیاسىیەکانى ئەوکات لەوانە دەبن کە سەر بە لایەنەکانیتر بوون، وەک ئەوەى کە بە مانگێک دواى ئەندامانى کۆمەڵە، (حیکمەت بەشار ئاغاى دهۆکى، حاجى برایم دهۆکى، محەمەد دینۆ) دەهێنرێنە زیندانى ئەبووغرێب کە سەر بە قیادە مەوقەتە بوون، هەروەها (خدر سوارە و صادق حاجى برایم) کە لە ساڵى ١٩٧٦ ـەوە لە زیندانى ئەبووغرێب دەستبەسەر بوون، چونکە چەکیان بەدەستەوە گیرابوو. بێجگە لە کوردەکان بە شێکى زۆریش لە کەسایەتییە شیعەکان و هەندێک لە کەسایەتیە سوونییەکانیش، بەتایبەتى ئەوانەى کە لە ڕیزى ڕێکخراوە سیاسییەکانى دژ بە بەعس خەباتیان دەکرد، کە زۆربەیان سەر بە ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شیوعیى عێراقى]]) و ([[حیزبی دەعوەی ئیسلامی|حیزبى دەعوەى ئیسلامی]]) بوون، کە لەوکاتدا وەک زیندانى سیاسى لە زیندانى ئەبوغرێب دەستبەسەر بوون.<ref name=":3" /> کاکە حەمە، دواى چەندینجار دابڕانى لە خوێندن، وەک یەکەمجار، بەهۆى سوتانى گوندەکەیان و دەربەدەرکردنیان، دواتر بەهۆى بوونى بە پێشمەرگە لە شۆڕشى ئەیلول، بۆ سێیەمجار بە هۆى زیندانەوە لە خوێندن دادەبڕێت، دواى حوکمدان و گواستنەوەى بۆ ([[زیندانی ئەبووغرێب|زیندانی ئەبووغریب]])، لە زیندان دووبارە هەوڵى درێژەدان بە خوێندن دەدات، بەڵام  بەهۆی ئەنجامدانى چالاکى سیاسى لە زیندان، کە لەگەڵ شەهیدان (عەبدولڕەزاق و فەقێ گۆمەشینى)، خەریکى ڕێکخستنەوەی، ڕێکخستنەکانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]) بوون لە زیندانى ئەبوغرێب و لەسەر داواى (شەهید عەبدولڕەزاق)، زانیارییەکانیان بۆ سەرکردایەتى کۆمەڵە دەنارد لە دەرەوەى زیندان. دواى گومانکردن و هەستپێکردنیان لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندان، (کاکە حەمە) لەگەڵ شەهید (فەقێ گۆمەشینى) لە لایەن بەڕێوبەرى خوێندنگەى ئامادەیی زیندان بانگدەکرێن و لە ساڵى ١٩٧٨ دوای ساڵێک لە خوێندن لە قۆناغى پێنجى ئامادەیی، لە خوێندنگەى زیندان دەردەکرێن و ڕێگرییان لێدەکرێت کە لە زیندانى ئەبووغرێب درێژە بە خوێندن بدەن و بۆ ماوەى سێ ڕۆژ لە ژوورى تاکەکەسى بەند دەکرێن. ئەو  گومان و هەستپێکردنەش لە لایەن چاودێرانى ئەمنى زیندانەوە دواى ئەوە دروستدەبێت، کە (کاکە حەمە و شەهید عەبدولڕەزاق)، لە دوو بەشى جیاوازى زیندان دەبن، بەڵام بۆ دیدار و گۆڕینەوەى زانیارییەکانیان، خۆیان نەخۆش دێخست و لە نەخۆشخانەى زیندان یەکتریان دەبینى و زانیارییەکانیان ئاڵوگۆڕ دەکرد.<ref name=":3" /> لە ساڵی ١٩٧٩ دواى ئەوەى ([[سەددام حوسێن|سەدام حسین]])ى دیکتاتۆر دەسەڵات دەگرێتە دەست، فەرمانى لێبوردنى گشتى بۆ سەرجەم زیندانییانى سیاسى دەردەکات،<ref name=":3" /><ref name=":1" /><ref name=":5" /><ref name=":4" /> بەم جۆرە (کاکە حەمە)، لەگەڵ سەرجەم دەستگیرکراوانى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]])، بە لێبوردنى گشتى لە زیندان ئازاد دەکرێت، بە ماوەیەکى کەم دواى ئازادبوونى لە ڕێگەى (شەهید عەبدولڕەزاق)ـەوە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە ڕێکخستنەکانی کۆمەڵە لە ناو شار دەکاتەوە و بەردەوام دەبێت لە کارکردن لە ڕێزى ڕێکخستنە نهێنییەکانی [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەران]] لە شاری هەولێر.<ref name=":1" /> هەر لە ساڵى ١٩٧٩ لەگەڵ بڕیارى لێبوردنە گشتییەکە، بە ئامانجى دوورکەوتنەوەیان لە سیاسەت، بڕیارى دامەزراندن بۆ زیندانییە سیاسییەکان دەردەکرێت، کاکە حەمە لەگەڵ مامۆستا (هۆشمەندى) براى (شەهید ئازاد هەورامى) دواى ئازاد بوونیان لە زیدانى ئەبووغرێب بە فەرمانبەر لە (بەڕێوبەرایەتى گشتى پەروەردەى هەولێر) دادەمەزرێت و تاکو دەبێتە پێشمەرگە بەردەوام دەبێت لە کارکردن لەم بەڕێوبەرایەتییە.<ref name=":3" /> هەر سەبارەت بەوکەسەى کە خیانەتى لە کۆمەڵە کرد و بەشێکى زۆرى ڕێکخستنەکانى کۆمەڵەى لە هەولێر ئاشکراکرد و ناوەکانى دابوو بە دەزگا ئەمنىیەکانى بەعس لە هەولێر، بە چەند ساڵێک دواى ئەم ڕووداوە، ئەم کەسە بەسەردان دەچێتە یەکێک لە گوندەکان، لەوکاتەشدا (شەهید ڕێباز) و پۆلێک لە پێشمەرگە لە گەڕان و جەولەى گوندەکاندا دەبن و بە ڕێکەوت سەردانى ئەم گوندەش دەکەن، کاتێک (شەهید ڕێباز) لە گوندەکە چاوى بەم کەسە دەکەوێت، یەکسەر دەستگیرى دەکات، دواتر لە تۆڵەى شەهیدانى زیندان، بە سزاى گەل دەگەیەنرێت.<ref name=":1" /> == '''پەیوەندیکردن بە هێزى پێشمەرگەى کوردستان''' == لە ساڵى ١٩٨٢، لەگەڵ کچى بنەماڵەیەکى دێرین و دیارى [[ھەولێر|شاری هەولێر]]، بە ناوى (بەدریە عەبدلواحید جمعە [[عەبدوڵڵا ناڵبەند]]) هاوسەرگیرى دەکات، و دە بێتە ئاوەڵزاواى هەڤاڵ (کانەبى گەورە) کە فەرماندەیەکى سەربازى و لێپرسراوى مەکتەبی عەسکەرى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عراقى]]) بووە لە شاخ، بە چەند ڕۆژێک دواى هاوسەرگیریکردنى لە لایەن ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[ھەولێر|هەولێرى]] کۆمەڵەوە ئاگادار دەکرێتەوە، کە دوبارە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەرچووە، بۆیە دەردەچێت بۆ شاخ و دەبێتە [[پێشمەرگە]]، لە شاخ دەکرێتە (ڕابەرى سیاسى) کەرتی ٣ی تیپى ٨٣ى هەورێ، کە بە (قوەى خۆشناوەتى) ناسرابوو، (ملازم خولە)ش فەرماندەى تەواوى هێزەکە دەبێت و بارەگای ئەو هێزەش لە (بالیسان) دەبێت و سنورى چالاکییەکانیان تەواوى پارێزگاى هەولێرى دەگرتەوە.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> هەر لەو ماوەیەدا لەسەرداواى هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])، هێزەکەیان وەک (هێزى پشتیوانى) دەچێتە ناوچەى دۆڵەتووى بنارى قەندیل، بەشداردەبێت لە ئۆپەراسیۆنی(هێزی پشتیوانی) لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بۆ بەهێزکردنی هێلى بەرگری هێزەکانی (حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران). هەر لەم ماوەیەشدا بۆ یەکەمجار لە نزیکەوە بە هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]]) ئاشنا دەبێت، کە لەگەڵ (شەهید رێباز) لەلایەن هەڤاڵ ([[جەلال تاڵەبانی|مام جەلال]])ـەوە پێشوازییان لێدەکرێت و دواتر بە (عەبدولرەحمان قاسملو)یان ئاشنا دەکات. هەر لەو ماوەیەدا لەگەڵ (شەهید ڕێباز) سەردانى ([[ھەژار|هەژار موکریانى]]) شاعیر دەکەن. بەڵام دوا چەند مانگێک مانەوە لە شاخ ئاگادار دەکرێتەوە، کە فەرمانى دەستگیرکردنەکە بۆ (محەمەد عوسمان) ناوێکیتر بووە کە لە ڕێکخستنەکانى ([[حیزبی شیوعیی عێراقی|حیزبى شوعى عێراقى]]) کاریکردووە، بۆیە دەتوانێت بگەڕێتەوە بۆ شار و لە خەباتى نهێنى و لە ڕیزى ڕێکخستنە نهێنییەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]] لە [[ھەولێر|هەولێر]] بەردەوام بێت.<ref name=":1" /> دواتر  لە ساڵی ١٩٨٥ دووبارە بە هۆى ئاشکرابوونى بەشێک لە ڕێکخستنەکانى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵە]]، لەلایەن ئەمنی هەولێرەوە فەرمانى دەستگیرکردنى بۆ دەردەکرێت، بۆ یە دواى ئاگادارکردنەوەى لە لایەن ڕێکخستنەکانى هەولێر، بڕیار دەدات بچێتە شاخ و لە ڕیزەکانى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگە]] درێژە بە خەبات بدات. بۆیە پەیوەندی بە مەڵبەندى ٣ پێشمەرگایەتى هەولێر و ڕێکخراوى [[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]] لە ناوچەى ([[سوسێ]]) دەکات.<ref name=":3" /> لە شاخ دەکرێتە لێپرسراوى کۆمەڵایتى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى و بەشدارى لە چەندین نەبەردى و شەڕى قارەمانانەى بەرگرى لە ناوچەکانى سنورى تیپى ٨٥ى بەڕانەتى کردووە لە کاتى هێرش و پەلامارەکانى دوژمن بۆ ناوچەکە. هەروەها لەگەڵ (شەهید شاخەوان، قادر قەرەچوغ و عەبدوڵڵا توفیق) ئیدارەى زۆرینەى شەرەکانى ئەم سنورەیان داوە، دواى ماوەیەک لە شاخ، حێزانەکەشى دێنە لاى و تاکو [[شاڵاوی ئەنفال|شاڵاوەکانى ئەنفال]] لە گوندى ([[سوسێ]]) نیشتەجێ دەبن، لە مانگى کانونى یەکەمى ساڵى ١٩٨٦ لە شاخ کوڕێکى دەبێت، ناوى دەنێت (کۆڕەک)، وەک کورتکراوەى ([[کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان|کۆمەڵەى ڕەنجدەرانى کوردستان]])، بەڵام بە هۆکارى ئەوەى کە بگەڕێتەوە شار، وەک ناوێکى قەدەغەکراو بۆ دواڕۆژ حکومەتى بەعس گرفتى بۆ دروستدەکات، بۆیە ناوەکەى دەگۆڕن بە (دانا).<ref name=":1" /> تاکو دواى کۆتایی هاتنى ([[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگى عێراق و ئێران]]) و دەستپێکردنى هێرشەکانى سوپاى عێراق، بە هاوکارى جاشەکان، بۆ سەر ناوچەکانى هێزى [[پێشمەرگە]] و دەستپێکردنى پڕۆسەکانى [[شاڵاوی ئەنفال|ئەنفال]] و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى کوردستان لە خەباتى  [[پێشمەرگە|پێشمەرگایەتى]] بەردەوام دەبێت، لەگەڵ هاتنى سوپاى عێراق بۆ ناوچە شاخاوییەکانى کوردستان و سنورى مەڵبەندى سێى هەولێر و کیمیابارانکردنى گوند و ناوچەکانى ئەو سنورە، بە فەرمانى سەرکردایەتى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى]]، هێزى پێشمەرگەى کوردستان لە ساڵى ١٩٨٨ ناوچەکە چۆڵ دەکەن و دەکشێنەوە بۆ ناو خاکى [[ئێران]]. <ref name=":6">{{Cite journal |last=قاسم |first=حاکم |date=١٩٩٦ |title=یەکێتى نیشتیمانى کوردستان و سەرکردایەتیکردنى ڕاپەڕین و ئازادکردنى هەولێ |url=https://knwe.org/KU/Archive |journal=کوردستانى نوێ |pages=ل. ٨-٩}}</ref> بۆیە بەر لە کشانەوەى [[پێشمەرگە|هێزى پێشمەرگەى کوردستان]]، خێزان و مندڵەکانى دەنێرێتەوە شارى [[ھەولێر|هەولێر]] و بۆ ماوەى ساڵێک و شەش مانگ لەگەڵ هێزى پێشمەرگەى کوردستان، وەک پەنابەرى سیاسى لە شارەکانى [[سەقز]] و [[شنۆ]] لە وڵاتى [[ئێران]] دەمێنێتەوە، دواى دەرکردنى لێبوردنى گشتى لە لایەن حکومەتى عێراقەوە، بە چەند مانگێک بەر لە جەنگى [[کووەیت|کوێت]] و دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، درێژکردنەوەى ئەم لێبوردنە گشتییە بۆ چەند جارێک لەلایەن حکومەتی عێراقییەوە. [[نەوشیروان مستەفا|نەوشێروان مستەفا]]، داوا لە هێزى پێشمەرگەى کوردستان (یەکێتى)دەکات، ئەو پێشمەرگانەى کە ئاوارەى [[ئێران]] ببوون، بەهۆى بارودۆخى خراپى دارایی یەکێتى، چیتر ناتوانین هاریکارى بەردەوامى هێزى پێشمەرگە بکەین و بە گونجاویشى نازانین کە بۆ دابینکردنى بژێوى ژیانیان پێشمەرگەکان کرێکارى بکەن، بۆیە پێمان باشە کە بەشێکى زۆرتان سود لەم لێبوردنى گشتییەى حکومەتى عێراقى وەربگرن و بگەڕێنەوە بۆ کوردستان و پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارەکانەوە بکەن و لە خەباتى نهێنى بەردەوام بن، یاخود ئەوانەى دەیانەوێت بچنە [[ئەورووپا|ئەوروپا]] ئەوا بڕێک هاوکارى مادیان پێشکەش دەکەین. بۆیە لەسەر داواى نەوشێروان مستەفا، کە ئەوکات جێگرى سکۆتێرى گشتى (ى.ن.ک) بوو، بە چەند مانگێک بەر لە ڕاپەڕین لەگەڵ کۆمەڵێک پێشمەرگەیتر دەگەڕێنەوە شارى هەولێر، دواى ماوەیەکى کەم پەیوەندى بە ڕێکخستنە نهێنییەکانى ناو شارى هەولێر دەکاتەوە.<ref name=":1" /> بە ماوەی چەند هەفتەیەک دواى گەڕانەوەى بۆ شارى [[ھەولێر|هەولێر]] لە لایەن هەندێک لە کوڕەکانى یەکێک لەو بنەماڵانەى ([[دەربەندی گۆمی|گوندى دەربەندى گۆم]])، کە پەیوەندییان لەگەڵ حکوومەتى [[بەعسیزم|بەعس]] دروستکردبوو و فەوجێک (جاشیان) دامەزراندبوو. هەوڵى دەستگیر کردنى (کاکە حەمە) دەدەن، دەڵێن: ڕاستە حکومەت لە پێشمەرگە موخەڕیبەکان خۆش بووە و لێبوردنى گشتى بۆ دەرکردوون، بەڵام ئێمە وەک خەڵکى گوند و عەشیرەت لێی خۆشنابین و دەستگیرى دەکەین. بەڵام خزمانى عەشیرەتى سیان و خەڵکى گوندى [[دەربەندی گۆمی|دەربەندى گۆم]]، ڕێگرى لە کوڕانى ئەم بنەماڵە جاشە و هێزەکەیان دەکەن، بە توندى ڕووبەڕوویان دەبنەوە و سەرکۆنەیان دەکەن و ڕێگە بە دەستگیرکردنى (کاکە حەمە) نادەن. بە چەند مانگێک دواى ئەو ڕووداوە، [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]] ڕوودەدات.<ref name=":1" /> == '''بەشداریکردن لە ڕاپەڕین و دروستکردنى شانە چەکدارەکانى بروسک''' == بەر لە دەستپێکردنى [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕینە مەزنەکەى بەهارى ١٩٩١]]، لە گەڵ ئەندامانیترى ڕێکخستنە نهێنییەکانى شارى هەولێر ئامادەکارى تەواو دەکەن و هێزى چەکدارى دروست دەکەن، لەڕیزی (شانە چەکدارەکانی بروسک) لەگەڵ (شەهید شێخ تاریق) بەشداری لە ڕاپەڕین دەکات، و لێپرسراوی ڕەتڵی یەکی شانە چەکدارەکان بووە و شانبەشانی (بەتالیۆنی هەشتی شەهید مەلا سڵێمان) بەشداری لە شەڕەکانی ناو [[ھەولێر|شاری هەولێر]] و مەعسەکەر و ئازادکردنی [[گوێڕ]] دەکات.<ref name=":6" /> لە دوای [[ڕاپەڕینی ١٩٩١|ڕاپەڕین]]، پێشنیارى چەندین پۆستى سیاسى و سەربازى و ئەمنى و ئیدارى بۆ دەکرێت، وەک: ( ڕابەرى سیاسى لیواى تایبەتى هێز پێشمەرگە)، (لێپرسراوى بەشى تەوجیهى سیاسى لە ئاسایشى گشتی هەولێر)، (لێپرسراوى گومرگى مجێسەر لە ناوچەى برادۆست)، بەڵام کاکە حەمە، ئارەزوو دەکات لە بوارى ڕێکخستن درێژە بە خەبات و کارکردن بدات، بۆیە دەگەڕێتەوە وەزارەتى پەروەردە و وەک (بەڕێوبەرى خۆیەتى) و (لێپرسراوى ڕێکخستنەکانى وەزارەتى پەروەردە) درێژە بە کارکردن دەدات.<ref name=":7">{{Cite journal |date=٢٠٢٦ |title=کاکە حەمە (محەمەد عثمان على ئاغا) |journal=کرۆنۆلۆژیاى ئەرشیفى کەسى،}}</ref> لە دوای ڕاپەڕینەوە تاکو ئێستا لە بواری ڕێکخستن لە سنووری مەڵبەندی ٣ی ڕێکخستنی هەولێر کاردەکات و دوا پلەی کارگێڕ مەڵبەند و ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە. هەروەها بۆ ماوەی ٢٠ ساڵ، لە ساڵى ٢٠٠٣ تاکو ٢٠٢٣، لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی سێی هەولێر بووە.<ref name=":7" /> لە لایەکیتر لە ساڵى ٢٠٠٠ لەسەر داواى مەکتەبى ڕێکخراوە دیموکراتییەکانى ([[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|ی.ن.ک]])، لەگەڵ چەند هاوڕێیەک، (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) لە [[سلێمانی|سلێمانى]] دادەمەزرێنن و دەبێتە ئەندامی دەستەی دامەزرێنەر و ئەندامی دەستەی باڵای (یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستان) و تاکو ساڵی ٢٠١٠ سەرۆکایەتى لقی هەولێرى ئەو ڕێکخراوەى کردووە.<ref name=":7" /> لە ساڵى ٢٠٠٣ بەر لە [[شەڕی عێراق|پڕۆسەى ئازادکردنى عێراق]]، لەلایەن [[ھێزەکانی ھاوپەیمانان لە عێراق|هێزەکانى هاوپەیمانانەوە]]، لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهانى سەعید سۆفى)، هێزێکى سەربازى دروستدەکات، کە لە نزیکەى ٢٠٠ پێشمەرگەى خەڵکى [[ناحیەی کەندێناوە|ناوچەى کەندێناوە]] پێکهاتبوو بۆ بە شداریکردن لە ئازادکردنى گوندەکانى ناوچەى [[دیبەگە]] و [[سەرگەڕان]]، بەڵام دواتر هێزەکە نەیتوانى بەشدار بێت لە ئازادکردنى ناوچەکە، بە هۆى ڕێککەوتنى سیاسی نێوان [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]] و [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]] لەسەر دابەشکردنى سنورى ناوچە دابڕێنراوەکان، بەپێى ئەو ڕێککەوتنەش ئەو ناوچەیە دەبێتە ناوچەى هێزەکانى [[پارتی دیموکراتی کوردستان|پارتى دیموکراتى کوردستان]]. بۆیە لەسەر داواى هەڤاڵان (شاخەوان عەباس و بوڕهان سەعید سۆفى) هێزەکە هەڵوەشێنراویەوە، دواتر کاکە حەمە، وەک لێپرسراوی نوسینگەی ڕێکخستنی مەڵبەندی ٣ى هەولێر دەستبەکار دەبێتەوە.<ref name=":7" /> لە تەقینەوە تیرۆریستیەکەی ١ی شوباتی ساڵی ٢٠٠٤ی مەڵبەندی ٣ی هەولێردا، بە سەختی بریندار دەبێت و گورچیلەیەکی لە دەستدەدات.<ref name=":7" /> هەروەها لە ساڵى ٢٠٠٩ـەوە بۆ ماوەى پێنج ساڵ لێپرسراوی لیژنەی هەماهەنگی نێوان (حیزب و حکومەت) و سەرپەرشتیاری ئەندامانى سێکتەرى حکومى یەکێتى نیشتیمانى کوردستان بووە، لە هەولێر.<ref name=":7" /> کاکە حەمە، دواى خەباتێکى دوور و درێژ لە ساڵى ٢٠١١ بە پلەی عەمید لە هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان خانەنشین دەکرێت.<ref name=":7" /> دواى نیو سەدە کارکردن لە بوارى ڕێکخستن، کاکە حەمە، بۆیەکەمجار لە ساڵى ٢٠٢٣، لە ڕێکخستن دادەبڕێت و دەکرێتە ڕاوێژکاری باڵای لێپرسراوی مەڵبەندی سێی هەولێر.<ref name=":7" /> بەڵام تاکو ئێستا لە خەباتى سیاسى و کارى حیزبى بەردەوامە جێگرى ئەنجومەنى پشتیوانى هەولێرى [[یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان|یەکێتى نیشتیمانى کوردستان]].<ref name=":7" /> == '''ئەندامییەتى لە ڕێکخراو و کۆمەڵەکان''' == ئەندامى یەکێتی فەرمانبەرانی کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی کەمئەندامبوانی سەنگەرە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی زیندانیانی سیاسیى کوردستانە.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانه.<ref name=":7" /> ئەندامی کۆمەڵەی پێشمەرگە دێرینەکانی کوردستانه.<ref name=":7" /> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} <references responsive="0"></references> {{تووڵی دەروازە|ژیاننامە|عێراق|کوردستان|سیاسەت}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 1yshhcxz29chbsuwihy5y5xtjucy66r 0 304458 1675008 2026-09-25T12:47:34Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1675008 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = مایک پۆمپیۆ | image = Mike Pompeo official photo (cropped)(2).jpg | caption = وێنەی فەرمیی پۆمپیۆ، ٢٠١٨ | office = ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | president = [[دۆناڵد ترامپ]] | deputy = جۆن سەلیڤان<br />ستیڤن بیگۆن | term_start = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ | term_end = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ | predecessor = ڕێکس تیلەرسۆن | successor = [[ئەنتۆنی بلینکن]] | office1 = ٦ەمین بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] | president1 = دۆناڵد ترامپ | deputy1 = جینا ھاسپڵ | term_start1 = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | term_end1 = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ | predecessor1 = جۆن برێنان | successor1 = جینا ھاسپڵ | state2 = [[کانزاس]] | district2 = بازنەی چوارەم | term_start2 = ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ | term_end2 = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | predecessor2 = تۆد تایارت | successor2 = ڕۆن ئیستس | birth_name = مایکڵ ڕیچارد پۆمپیۆ | birth_date = {{لەدایکبوون و تەمەن|١٩٦٣|١٢|٣٠}} | birth_place = ئۆرەنج، کالیفۆرنیا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا | party = [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]] | spouse = لێسلی لیبێرت (ھ. ١٩٨٦–١٩٩٧)<br />سوزان جاستیس مۆسترۆس (ھ. ٢٠٠٠) | children = ١ | education = [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] ([[بەکالۆریۆس لە زانست]])<br />[[زانکۆی ھارڤارد]] (دکتۆرای یاسا) | branch = [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | service_years = ١٩٨٦–١٩٩١ | rank = کاپتن | unit = فەوجی ٧ی [[سوارە]]<br />تیپی ٤ی پیادە }} '''مایکڵ ڕیچارد پۆمپیۆ''' (بە ئینگلیزی: Michael Richard Pompeo؛ لەدایکبووی ٣٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٣) سیاسەتمەدار، پارێزەر، دیپلۆماتکار و ئەفسەری پێشووی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]یە. ئەو ئەندامی [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]]ە و لە [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ|سەردەمی سەرۆکایەتیی یەکەمی دۆناڵد ترامپ]]دا، لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠١٨ وەک بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) و لە ساڵی ٢٠١٨ تا ٢٠٢١ وەک ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] (وەزیری دەرەوە) خزمەتی کردووە.<ref name="whois">{{cite web |url=https://www.politico.com/story/2017/01/who-is-mike-pompeo-233518 |title=Who is Mike Pompeo |first=Josh |last=Gerstein |work=Politico |date=2017-01-12 |access-date=2017-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141737/https://www.politico.com/story/2017/01/who-is-mike-pompeo-233518 |archive-date=2018-06-12 |url-status=live}}</ref> پێش ئەوەش، لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٧، نوێنەری بازنەی چوارەمی [[کانزاس]] بووە لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. پۆمپیۆ لە ئۆرەنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە. لە ساڵی ١٩٨٦ بە پلەی یەکەم لە [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە وێست پۆینت دەرچووە و بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە سوپادا وەک ئەفسەری زرێپۆش خزمەتی کردووە. دواتر لە قوتابخانەی یاسای [[زانکۆی ھارڤارد]] بڕوانامەی دکتۆرای یاسای بەدەستھێناوە و وەک پارێزەر و خاوەنکار لە کەرتی فڕۆکەوانی و کەرەستەی نەوتدا کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠١٠ بۆ ئەنجومەنی نوێنەران ھەڵبژێردرا. سەرەتا لە کاتی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی ٢٠١٦ ڕەخنەی لە ترامپ گرت، بەڵام دواتر بووە یەکێک لە دڵسۆزترین ھاوپەیمانەکانی ترامپ.<ref name="Mills2021">{{cite web |last=Mills |first=Curt |date=2021-05-17 |title=Elise Stefanik is a Truce Choice in the Republican Civil War |url=https://www.theamericanconservative.com/elise-stefanik-is-the-truce-candidate-in-the-republican-civil-war/ |website=The American Conservative}}</ref> وەک وەزیری دەرەوە، پۆمپیۆ بە توندی ڕەخنەی لە [[حیزبی کۆمۆنیستی چین]] و سکرتێری گشتیی حیزبەکە [[شی ژنپنگ]] دەگرت و سیاسەتەکانی ئەمریکای لە بەرامبەر چین لەسەر پرسەکانی وەک [[ئۆیغوورەکان]] لە [[شینجیانگ]]، [[ھۆنگ کۆنگ]] و [[تایوان]] توندتر کردەوە.<ref name="Vengadesan2020">{{cite web |last=Vengadesan |first=Martin |date=2020-03-31 |title=Pompeo hammers China for 'false narrative' over Covid-19 |url=https://www.malaysiakini.com/news/517811 |website=Malaysiakini}}</ref> لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا، ئەو ڕۆڵی سەرەکی ھەبوو لە کشانەوەی ئەمریکا لە [[پلانی کاری گشتگیری ھاوبەش|ڕێککەوتنی ئەتۆمیی ئێران]]، گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکا بۆ [[ئورشەلیم]]، دانپێدانان بە بەرزاییەکانی گۆلان وەک خاکی ئیسرائیل، بەستنی «ڕێککەوتنەکانی ئیبراھیم»، و [[ھێرشی ئاسمانیی ٢٠٢٠ی فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی بەغدا|کوشتنی قاسم سلێمانی]].<ref name="Farrell2018">{{cite news |last=Farrell |first=Stephen |title=Why is the U.S. moving its embassy to Jerusalem? |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-israel-diplomacy-jerusalem-explai/why-is-the-u-s-moving-its-embassy-to-jerusalem-idUSKBN1I811N |access-date=2022-09-30 |publisher=[[ڕۆیتەرز]] |date=2018-05-07}}</ref><ref name="Holland2020">{{cite news |last=Holland |first=Steve |title=Israel, Sudan agree to normalize ties with U.S. help |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-sudan-israel-announcement-idUSKBN27827T |access-date=2022-09-30 |publisher=[[ڕۆیتەرز]] |date=2020-10-23}}</ref> دوای سەرکەوتنی ترامپ لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)]]دا، ترامپ ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ و [[نیکی ھێلی]] بانگھێشت ناکاتەوە بۆ ئەوەی بەشداری لە ئیدارەی دووەمیدا بکەن.<ref name="Politi2024">{{cite news |last=Politi |first=James |date=2024-11-10 |title=Trump rules out jobs for Mike Pompeo and Nikki Haley in administration |url=https://www.ft.com/content/a745e736-b9fe-4244-aa17-e577764bcfbd |access-date=2024-11-10 |work=Financial Times}}</ref> == سەرەتای ژیان و خوێندن == مایک پۆمپیۆ لە شاری ئۆرەنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە؛ دایکی ناوی دۆرۆسی و باوکی ناوی وەین پۆمپیۆ بوو.<ref name="TopHonor">{{cite web |last=Jarlson |first=Gary |title=Santa Ana Cadet Wins Top West Point Honor |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1986-05-31-me-8260-story.html |work=[[لۆس ئانجلەس تایمز]] |date=1986-05-31 |access-date=2020-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116161241/http://articles.latimes.com/1986-05-31/local/me-8260_1_west-point |archive-date=2019-01-16 |url-status=live}}</ref><ref name="LeeWellington">{{cite web |last=Lee |first=Teresa |title=Pompeo Visits Mother's Childhood Home |url=http://www.wellingtondailynews.com/article/20101020/NEWS/310209896 |publisher=The Wellington Daily News |date=2010-10-20 |access-date=2016-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119060119/http://www.wellingtondailynews.com/article/20101020/NEWS/310209896 |archive-date=2016-11-19 |url-status=live}}</ref> باپیری گەورەی لە باوکەوە بە ناوی کارلۆ پۆمپیۆ و داپیری گەورەی لە باوکەوە بە ناوی ئادێلینا تۆڵیس، لە شارۆچکەی پاچێنترۆ لە ئیتاڵیا لەدایک ببوون و لە ساڵانی ١٨٩٩ و ١٩٠٠دا کۆچیان کردبوو بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. لە ساڵی ١٩٨٢، پۆمپیۆ خوێندنی ئامادەیی لە قوتابخانەی لۆس ئەمیگۆس لە فاونتین ڤالی تەواو کرد.<ref name="Wisckol">{{cite news |last=Wisckol |first=Martin |title=Friend says Mike Pompeo, Trump's CIA nominee from O.C., was 'born smart' |url=http://www.ocregister.com/articles/-735966--.html |publisher=Orange County Register |date=2016-11-18 |access-date=2017-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170130185919/http://www.ocregister.com/articles/-735966--.html |archive-date=2017-01-30 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٦دا، پۆمپیۆ بە پلەی یەکەم لە نێو ھەموو خوێندکارانی پۆلەکەی لە [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (وێست پۆینت) دەرچوو و بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس لە زانست]]ی لە بواری بەڕێوەبردنی ئەندازیاریدا بەدەستھێنا.<ref name="TopHonor" /> لە نێوان ساڵانی ١٩٨٦ تا ١٩٩١، لە [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] وەک ئەفسەری زرێپۆش لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] لە فەوجی ٧ی سوارە و تیپی ٤ی پیادە خزمەتی کرد و بە پلەی کاپتن کۆتایی بە خزمەتە سەربازییەکەی ھێنا.<ref name="Holman">{{cite web |url=https://www-1.kansas.com/news/local/news-columns-blogs/article1044074.html |title=Pompeo among Congress' new military veterans |last=Holman |first=Rhonda |date=2010-11-12 |website=The Wichita Eagle |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030111231/https://www-1.kansas.com/news/local/news-columns-blogs/article1044074.html |archive-date=2019-10-30 |url-status=dead}}</ref> دوای ئەوە، چووە قوتابخانەی یاسای [[زانکۆی ھارڤارد]] و لە ساڵی ١٩٩٤ بڕوانامەی دکتۆرای یاسای وەرگرت؛ لەو ماوەیەدا ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری یاسایی ھارڤارد بوو. == سەرەتای ژیانی پیشەیی == دوای تەواوکردنی خوێندنی یاسا، پۆمپیۆ لە کۆمپانیای یاسایی ویلیامز و کۆنۆلی لە واشینگتن کاری کرد.<ref name="Lefler2010">{{cite news |last=Lefler |first=Dion |date=2010-07-29 |title=Pompeo hopes varied background gives him edge |work=The Wichita Eagle |url=http://www.kansas.com/2010/07/23/1415735/pompeo-hopes-varied-background.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110181243/http://www.kansas.com/2010/07/23/1415735/pompeo-hopes-varied-background.html |archive-date=2013-11-10}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٦، ڕووی لە شاری [[ویشیتا]] لە ویلایەتی [[کانزاس]] کرد. لەوێ لەگەڵ سێ ھاوپۆلی خۆی لە وێست پۆینت، کۆمپانیایەکی دروستکردنی پارچەی فڕۆکەیان بە ناوی تایر ئایرۆسپەیس (Thayer Aerospace) دامەزراند کە کۆمپانیای پیشەسازیی کۆک سەرمایەگوزاریی تێدا کردبوو.<ref name="Glasser">{{cite news |url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/26/mike-pompeo-the-secretary-of-trump |title=Mike Pompeo, the Secretary of Trump |first=Susan |last=Glasser |magazine=[[نیویۆرکەر]] |date=2019-08-19 |access-date=2019-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190825073556/https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/26/mike-pompeo-the-secretary-of-trump |archive-date=2019-08-25 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦ پشکی خۆی لەو کۆمپانیایە فرۆشت و دواتر بووە سەرۆکی کۆمپانیای سێنتری ئینتەرناشناڵ کە کەرەستەی کێڵگە نەوتییەکانی بەرھەم دەھێنا.<ref name="Fang2010">{{cite news |url=https://thinkprogress.org/meet-mike-pompeo-the-congressional-candidate-spawned-by-the-kochtopus-2b5530a2e2ac |title=Meet Mike Pompeo: The Congressional Candidate Spawned By The 'Kochtopus' |first=Lee |last=Fang |work=Think Progress |date=2010-09-21 |access-date=2017-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201044203/https://thinkprogress.org/meet-mike-pompeo-the-congressional-candidate-spawned-by-the-kochtopus-2b5530a2e2ac/ |archive-date=2017-12-01 |url-status=live}}</ref> == ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (٢٠١١–٢٠١٧) == لە ساڵی ٢٠١٠دا، پۆمپیۆ خۆی بۆ نوێنەرایەتیکردنی بازنەی چوارەمی [[کانزاس]] لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] پاڵاوت و لە ھەڵبژاردنی گشتیدا بە بەدەستھێنانی ٥٩٪ی دەنگەکان سەرکەوتنی بەدەستھێنا. لە ساڵانی ٢٠١٢، ٢٠١٤ و ٢٠١٦دا بە دەنگی زۆرینە بۆ پۆستەکەی ھەڵبژێردرایەوە. لە ماوەی ئەندامێتی لە کۆنگرێسدا، لە چەندین لیژنەی گرنگدا کاری کرد، لەوانە لیژنەی ھەمیشەیی ھەواڵگری، لیژنەی وزە و بازرگانی، و لیژنەی تایبەتی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی شاری بەنغازی لە ساڵی ٢٠١٢. ئەو بە یەکێک لە ئەندامە توندڕەوەکانی بزووتنەوەی «تی پارتی» لە ناو پارتی کۆماریدا دەناسرا و دژی یاسای چاودێریی تەندروستی (ئۆباماکێر) و ڕێککەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران وەستایەوە. == بەڕێوەبەری دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی (٢٠١٧–٢٠١٨) == [[پەڕگە:Mike Pompeo official CIA portrait.jpg|وێنۆک|وێنەی فەرمیی پۆمپیۆ وەک بەڕێوەبەری CIA لە ساڵی ٢٠١٧.]] لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦، دۆناڵد ترامپ ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ بۆ پۆستی بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) دەستنیشان دەکات. لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧، [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا]] بە ٦٦ دەنگی بەڵێ بەرامبەر ٣٢ دەنگی نەخێر پەسەندی کرد و ھەر لەو ڕۆژەدا سوێندی یاسایی خوارد.<ref name="Miller2017">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/world/national-security/senate-confirms-mike-pompeo-as-cia-director/2017/01/23/e54b994e-de84-11e6-ad42-f3375f271c9c_story.html |title=Senate confirms Mike Pompeo as CIA director |first=Greg |last=Miller |newspaper=[[واشینگتن پۆست]] |date=2017-01-23 |access-date=2017-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170125020031/https://www.washingtonpost.com/world/national-security/senate-confirms-mike-pompeo-as-cia-director/2017/01/23/e54b994e-de84-11e6-ad42-f3375f271c9c_story.html |archive-date=2017-01-25 |url-status=live}}</ref> لە ماوەی سەرۆکایەتیکردنی CIAدا، پۆمپیۆ پەیوەندییەکی زۆر نزیکی لەگەڵ ترامپ دروست کرد و زۆربەی کات ڕاپۆرتی ڕۆژانەی ھەواڵگریی خۆی لە [[نووسینگەی ھێلکەیی]] ڕاستەوخۆ پێشکەش بە سەرۆک دەکرد. لە شوباتی ٢٠١٧دا سەردانی [[تورکیا]] و [[عەرەبستانی سعوودی]] کرد و لەگەڵ سەرۆککۆماری تورکیا [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]] و بەرپرسانی باڵای سعوودیە کۆبووەوە. لە نیسانی ٢٠١٧دا، پۆمپیۆ ماڵپەڕی [[ویکیلیکس]]ی وەک «دەزگایەکی ھەواڵگریی دوژمنکارانەی نادەوڵەتی» وەسف کرد. لە پشووی [[جەژنی زیندووبوونەوە]]ی ساڵی ٢٠١٨دا، بە نھێنی سەردانی [[کۆریای باکوور]]ی کرد و لەگەڵ ڕێبەری ئەو وڵاتە [[کیم جۆنگ ئون]] کۆبووەوە بۆ ئامادەکاریی دیداری لووتکەی ترامپ و کیم. == سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠١٨–٢٠٢١) == [[پەڕگە:Vladimir Putin and Mike Pompeo (2019-05-14) 02.jpg|وێنۆک|مایک پۆمپیۆ لەگەڵ [[ڤلادیمیر پوتین]]، سەرۆکی ڕووسیا، لە شاری [[سۆچی]]، ئایاری ٢٠١٩.]] لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٨، دۆناڵد ترامپ دوورخستنەوەی ڕێکس تیلەرسۆنی لە پۆستی وەزیری دەرەوە ڕاگەیاند و پۆمپیۆی لە شوێنی ئەو دەستنیشان کرد. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨، ئەنجومەنی پیران بە ٥٧ دەنگی بەڵێ بەرامبەر ٤٢ دەنگی نەخێر دەستبەکاربوونی پۆمپیۆی وەک ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] پەسەند کرد.<ref name="HarrisNYT">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2018/04/26/us/politics/mike-pompeo-secretary-of-state.html |title=Senate Confirms C.I.A. Chief Mike Pompeo to Be Secretary of State |first1=Gardiner |last1=Harris |date=2018-04-26 |work=[[نیویۆرک تایمز]] |access-date=2018-04-26 |last2=Kaplan |first2=Thomas |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426173937/https://www.nytimes.com/2018/04/26/us/politics/mike-pompeo-secretary-of-state.html |archive-date=2018-04-26 |url-status=live}}</ref> === سیاسەتی دەرەوە === * '''ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ئێران''': پۆمپیۆ ڕۆڵێکی سەرەکیی گێڕا لە سیاسەتی «زۆرترین گوشار» لە دژی کۆماری ئیسلامیی ئێران، لەوانە کشانەوە لە ڕێککەوتنی ئەتۆمی لە ئایاری ٢٠١٨ و سەپاندنەوەی سزای توندی ئابووری. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، ئەو لە نێو ئەو ڕاوێژکارانەدا بوو کە بە توندی پشتیوانییان لە بڕیاری کوشتنی جەنەراڵی ئێرانی [[قاسم سلێمانی]] لە فڕۆکەخانەی بەغدا کرد. * '''ئیسرائیل و پەیوەندییە عەرەبییەکان''': ئەو سەرپەرشتیی گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکای کرد لە تەلئەبیبەوە بۆ [[ئورشەلیم]]. لە ساڵی ٢٠٢٠دا سەرپەرشتیی ڕێککەوتنەکانی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان [[ئیسرائیل]] لەگەڵ [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]، بەحرەین، [[سوودان]] و مەغریب کرد کە بە «ڕێککەوتنەکانی ئیبراھیم» ناسراون.<ref name="Holland2020" /> * '''چین''': پۆمپیۆ بە توندترین شێوە ڕەخنەی لە سیاسەتەکانی حکوومەتی چین گرت. لە تەممووزی ٢٠٢٠دا لە وتارێکی گرنگدا ڕایگەیاند کە دەبێت جیھانی ئازاد لە بەرامبەر دەسەڵاتخوازیی چیندا یەکبگرێت. لە کۆتا ڕۆژی پۆستەکەیدا لە ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، بە فەرمی مامەڵەی دەوڵەتی چینی لەگەڵ [[ئۆیغوورەکان]] لە [[شینجیانگ]] وەک «کۆمەڵکوژی و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی» ناساند.<ref name="NYTGenocide">{{cite web |title=U.S. Says China Is Committing 'Genocide' Against Uighur Muslims |last=Gordon |first=Michael R. |newspaper=The Wall Street Journal |date=2021-01-19 |url=https://www.wsj.com/articles/u-s-declares-chinas-treatment-of-uighur-muslims-to-be-genocide-11611081555}}</ref> لە وەڵامدا، چین لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ سزای خستە سەر پۆمپیۆ و خێزانەکەی و قەدەغەی کرد بێنە ناو خاکی چین و [[ھۆنگ کۆنگ]].<ref name="ReutersSanctions">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-china-sanctions-idUSKBN29Q09B |access-date=2021-01-21 |website=[[ڕۆیتەرز]] |title=Biden administration calls China sanctions on Trump officials 'unproductive and cynical' |date=2021-01-21 |last=Martina |first=Michael}}</ref> * '''ئەفغانستان و تاڵیبان''': پۆمپیۆ سەرپەرشتیی دانوستانەکانی لەگەڵ بزووتنەوەی [[تاڵیبان]] کرد لە دەوحە، کە لە شوباتی ٢٠٢٠دا گەیشتە واژووکردنی ڕێککەوتننامەی ئاشتی بۆ کشانەوەی قۆناغ بە قۆناغی ھێزەکانی ئەمریکا لە [[ئەفغانستان]]. === لێکۆڵینەوەکان و کێشەکان === لە ئایاری ٢٠٢٠دا، دۆناڵد ترامپ لەسەر داوای پۆمپیۆ، ستیڤ لینیک، پشکنەری گشتیی وەزارەتی دەرەوەی لەسەر کارەکەی دوورخستەوە. دواتر دەرکەوت کە لینیک خەریکی لێکۆڵینەوە بووە لە فرۆشتنی چەک بە بەھای ٨٫١ ملیار دۆلار بە عەرەبستانی سعوودی بەبێ ڕەزامەندیی کۆنگرێس، ھەروەھا بەکارھێنانی کارمەندانی وەزارەت لەلایەن پۆمپیۆ و ھاوسەرەکەیەوە بۆ ڕاپەڕاندنی کاری کەسی. لە نیسانی ٢٠٢١دا، ڕاپۆرتی پشکنەری گشتی دەریخست کە پۆمپیۆ و ھاوسەرەکەی زیاتر لە ١٠٠ جار یاسای ئیتیکیان پێشێل کردووە بەوەی داوایان لە کارمەندانی حکوومی کردووە کە کاری تایبەتی و خێزانییان بۆ بکەن. ھەروەھا لە کاتی گێژاوی [[ئابڕووچوونی ترامپ-ئوکراینا]] لە ساڵی ٢٠١٩دا کە بووە ھۆی یەکەم دادگاییکردنی ترامپ لە کۆنگرێس، بەڵگەنامەکان دەریانخست کە پۆمپیۆ ئاگاداری پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی ترامپ بووە لەگەڵ ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی سەرۆکی ئوکراینا سەبارەت بە لێکۆڵینەوە لە جۆ بایدن. == دوای سەرۆکایەتیی ترامپ (٢٠٢١–ئێستا) == [[پەڕگە:Former Secretary Pompeo Waves to Employees Before Departing the Department of State (50862603108).jpg|وێنۆک|پۆمپیۆ لە کاتی بەجێھێشتنی وەزارەتی دەرەوە لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١.]] دوای تەواوبوونی خولی سەرۆکایەتیی ترامپ لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، پۆمپیۆ وەک توێژەری باڵا چووە پەیمانگای ھادسۆن کە ناوەندێکی توێژینەوەی کۆنەپەرستە. لە ساڵی ٢٠٢١دا ڕێکخراوی سیاسیی CAVPACی دامەزراند بۆ پشتیوانی لە کاندیدە کۆمارییەکان. لە ئابی ٢٠٢٢دا، بەرپرسانی دادوەریی ئەمریکا پیلانێکی ئێرانیان ئاشکرا کرد کە ھەوڵی تیرۆرکردنی پۆمپیۆ و جۆن بۆڵتۆنی دابوو وەک تۆڵەسەندنەوەیەک بۆ کوژرانی قاسم سلێمانی. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣دا، پۆمپیۆ پەڕتووکی بیرەوەرییەکانی خۆی بە ناوی ''ھەرگیز یەک بست مەدە بەدەستەوە: شەڕکردن لە پێناوی ئەو ئەمریکایەی خۆشم دەوێت'' (Never Give an Inch) بڵاوکردەوە.<ref name="NeverGiveAnInch">{{cite web |url=https://www.harperacademic.com/book/9780063247444/never-give-an-inch/ |title=Never Give an Inch: Fighting for the America I Love |website=HarperAcademic |date=2023-01-24}}</ref> پۆمپیۆ بیری لە خۆپاڵاوتن بۆ [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)]] دەکردەوە، بەڵام لە نیسانی ٢٠٢٣دا ڕایگەیاند کە بەشداری ناکات.<ref name="NYT2023Run">{{cite news |date=2023-04-14 |title=Mike Pompeo Says He Won't Run for President in 2024 |work=[[نیویۆرک تایمز]] |url=https://www.nytimes.com/2023/04/14/us/politics/mike-pompeo-president-2024.html |access-date=2023-04-20}}</ref> دوای سەرکەوتنی ترامپ لە ھەڵبژاردنی ٢٠٢٤، لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤دا ترامپ لە پۆستێکی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە فەرمی ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ و نیکی ھێلی بانگھێشتی کابینەی داھاتووی ناکات.<ref name="Politi2024" /><ref name="Hill2024">{{cite web |last=Fields |first=Ashleigh |date=2024-11-10 |title=Trump says Haley, Pompeo won't join his administration |url=https://thehill.com/homenews/campaign/4982688-trump-haley-pompeo-wont-join-administration/ |access-date=2024-11-10 |website=The Hill}}</ref> == ھەڵوێستە سیاسییەکان == * '''ئاسایشی نەتەوەیی''': پۆمپیۆ پشتیوانی لە بەرنامەکانی کۆکردنەوەی زانیاری و چاودێریی [[دەزگای ئاسایشی نەتەوەیی]] دەکرد. لە کاتی ئاشکراکردنی بەڵگەنامەکان لەلایەن [[ئێدوارد سنۆدن]] لە ساڵی ٢٠١٣دا، ڕایگەیاندبوو کە دەبێت سنۆدن دادگایی بکرێت و بە سزای لەسێدارەدان بگات. ھەروەھا دژی داخستنی بەندیخانەی [[گوانتانامۆ]] بوو. * '''ژینگە و کەشوھەوا''': پۆمپیۆ گومانی لە زانستی گۆڕانی کەشوھەوا پێشان داوە و دژی سنووردارکردنی دەردانی گازە گەرمکەرەوەکان بووە. لە ساڵی ٢٠١٩دا لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی جەمسەری باکوور وتارێکی پێشکەش کرد و وتی کە توانەوەی سەھۆڵی جەمسەر دەرفەتی نوێی ئابووری و ڕێڕەوی کەشتیوانیی نوێ دەکاتەوە. * '''کێشە کۆمەڵایەتییەکان''': پۆمپیۆ بە توندی دژی لەباربردنی منداڵ بووە و باوەڕی وایە ژیان لە ساتی پیتاندنەوە دەست پێدەکات و تەنیا لە کاتی مەترسیی گیانی بۆ سەر دایکەکە ڕێگەپێدراوە. ھەروەھا دژایەتیی خۆی بۆ یاساییبوونی [[ھاوسەرگیریی ھاوڕەگەز]] دەربڕیوە. == ژیانی تایبەتی == لە ساڵی ١٩٨٦ پۆمپیۆ لەگەڵ لێسلی لیبێرت ھاوسەرگیریی کرد، بەڵام دواتر لە ساڵی ١٩٩٧ لێک جیا بوونەوە. لە ساڵی ٢٠٠٠، لەگەڵ سوزان دادستیس مۆسترۆس ھاوسەرگیریی کرد و کوڕەکەی سوزانی بە ناوی نیکۆلاس بە فەرمی وەک کوڕی خۆی گرتییە خۆ. پۆمپیۆ سەر بە کەنیسەی پرێسبیتێریانی ئینجیلییە و لە ساڵی ٢٠٠٧ تا ٢٠٠٩ لە کەنیسەی ناوخۆیی خۆی لە ویشیتا خزمەتی کردووە و وانەی ئایینیی وتووەتەوە.<ref name="Jenkins2018">{{cite web |url=https://religionnews.com/2018/04/19/5-faith-facts-about-mike-pompeo-a-divisive-devotion/ |title=5 faith facts about Mike Pompeo: A divisive devotion |last=Jenkins |first=Jack |date=2018-04-19 |website=Religion News Service |access-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715163155/https://religionnews.com/2018/04/19/5-faith-facts-about-mike-pompeo-a-divisive-devotion/ |archive-date=2019-07-15 |url-status=live}}</ref> == خەڵاتە نێودەوڵەتییەکان == * {{flagicon|تایوان}} [[نیشانی ئەستێرەی درەوشاوە]] (تایوان، ٢٠٢٢)<ref>{{cite news |last=Yeh |first=Joseph |title=President Tsai awards medal to Pompeo for enhancing Taiwan-U.S. ties |url=https://focustaiwan.tw/politics/202203030008 |access-date=2022-03-03 |agency=Central News Agency |date=2022-03-03}}</ref> * {{flagicon|ئالبانیا}} دکتۆرای فەخری لە [[زانکۆی تیرانا]] (ئەلبانیا، ٢٠٢٢)<ref>{{cite web |url=https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/05/16/mike-pompeo-merr-titullin-honoris-causa-nga-universiteti-i-tiranes/ |title=Mike Pompeo merr titullin 'Honoris Causa' nga Universiteti i Tiranës |date=2022-05-16 |publisher=Euronews Albania}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] * [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] * [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-par|us-hs}} {{s-bef|before=تۆد تایارت}} {{s-ttl|title=ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<br>لە [[کانزاس|بازنەی چوارەمی کانزاس]]|years=٢٠١١–٢٠١٧}} {{s-aft|after=ڕۆن ئیستس}} |- {{s-bef|before=جۆن برێنان}} {{s-ttl|title=بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]]|years=٢٠١٧–٢٠١٨}} {{s-aft|after=جینا ھاسپڵ}} |- {{s-off}} {{s-bef|before=ڕێکس تیلەرسۆن}} {{s-ttl|title=[[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]|years=٢٠١٨–٢٠٢١}} {{s-aft|after=[[ئەنتۆنی بلینکن]]}} {{s-end}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Mike Pompeo}} [[پۆل:مایک پۆمپیۆ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]] [[پۆل:کەسانی زیندوو]] [[پۆل:سکرتێرەکانی دەوڵەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:بەڕێوەبەرانی دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا لە کانزاس]] [[پۆل:ئەفسەرانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد]] [[پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی پارتی کۆماری لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی کابینەی دۆناڵد ترامپ]] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:خەڵکی ئۆرەنج، کالیفۆرنیا]] 5non37fjai9ndxj50alquro4oxc49w2 1675011 1675008 2026-09-25T13:06:19Z DreamHourFlight 39788 1675011 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = مایک پۆمپیۆ | image = Mike Pompeo official photo (cropped)(2).jpg | caption = وێنەی فەرمیی پۆمپیۆ، ٢٠١٨ | office = ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | president = [[دۆناڵد ترامپ]] | deputy = جۆن سەلیڤان<br />ستیڤن بیگۆن | term_start = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ | term_end = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ | predecessor = ڕێکس تیلەرسۆن | successor = [[ئەنتۆنی بلینکن]] | office1 = ٦ەمین بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] | president1 = دۆناڵد ترامپ | deputy1 = جینا ھاسپڵ | term_start1 = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | term_end1 = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ | predecessor1 = جۆن برێنان | successor1 = جینا ھاسپڵ | office2 = ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<br />لە [[کانزاس|بازنەی چوارەمی کانزاس]] | term_start2 = ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ | term_end2 = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | predecessor2 = تۆد تایارت | successor2 = ڕۆن ئیستس | birth_name = مایکڵ ڕیچارد پۆمپیۆ | birth_date = {{birth date and age|1963|12|30}} | birth_place = ئۆرەنج، کالیفۆرنیا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا | party = [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]] | spouse = لێسلی لیبێرت (ھ. ١٩٨٦–١٩٩٧)<br />سوزان دادستیس مۆسترۆس (ھ. ٢٠٠٠) | children = ١ | education = [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] ([[بەکالۆریۆس لە زانست]])<br />[[زانکۆی ھارڤارد]] (دکتۆرای یاسا) | branch = [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | service_years = ١٩٨٦–١٩٩١ | rank = کاپتن | unit = فەوجی ٧ی [[سوارە]]<br />تیپی ٤ی پیادە }} '''مایکڵ ڕیچارد پۆمپیۆ''' (بە ئینگلیزی: Michael Richard Pompeo؛ لەدایکبووی ٣٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٣) سیاسەتمەدار، پارێزەر، دیپلۆماتکار و ئەفسەری پێشووی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]یە. ئەو ئەندامی [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]]ە و لە [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ|سەردەمی سەرۆکایەتیی یەکەمی دۆناڵد ترامپ]]دا، لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠١٨ وەک بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) و لە ساڵی ٢٠١٨ تا ٢٠٢١ وەک ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] (وەزیری دەرەوە) خزمەتی کردووە.<ref name="whois">{{cite web |url=https://www.politico.com/story/2017/01/who-is-mike-pompeo-233518 |title=Who is Mike Pompeo |first=Josh |last=Gerstein |work=Politico |date=2017-01-12 |access-date=2017-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141737/https://www.politico.com/story/2017/01/who-is-mike-pompeo-233518 |archive-date=2018-06-12 |url-status=live}}</ref> پێش ئەوەش، لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٧، نوێنەری بازنەی چوارەمی [[کانزاس]] بووە لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. پۆمپیۆ لە ئۆرەنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە. لە ساڵی ١٩٨٦ بە پلەی یەکەم لە [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە وێست پۆینت دەرچووە و بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە سوپادا وەک ئەفسەری زرێپۆش خزمەتی کردووە. دواتر لە قوتابخانەی یاسای [[زانکۆی ھارڤارد]] بڕوانامەی دکتۆرای یاسای بەدەستھێناوە و وەک پارێزەر و خاوەنکار لە کەرتی فڕۆکەوانی و کەرەستەی نەوتدا کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠١٠ بۆ ئەنجومەنی نوێنەران ھەڵبژێردرا. سەرەتا لە کاتی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی ٢٠١٦ ڕەخنەی لە ترامپ گرت، بەڵام دواتر بووە یەکێک لە دڵسۆزترین ھاوپەیمانەکانی ترامپ.<ref name="Mills2021">{{cite web |last=Mills |first=Curt |date=2021-05-17 |title=Elise Stefanik is a Truce Choice in the Republican Civil War |url=https://www.theamericanconservative.com/elise-stefanik-is-the-truce-candidate-in-the-republican-civil-war/ |website=The American Conservative}}</ref> وەک وەزیری دەرەوە، پۆمپیۆ بە توندی ڕەخنەی لە [[حیزبی کۆمۆنیستی چین]] و سکرتێری گشتیی حیزبەکە [[شی ژنپنگ]] دەگرت و سیاسەتەکانی ئەمریکای لە بەرامبەر چین لەسەر پرسەکانی وەک [[ئۆیغوورەکان]] لە [[شینجیانگ]]، [[ھۆنگ کۆنگ]] و [[تایوان]] توندتر کردەوە.<ref name="Vengadesan2020">{{cite web |last=Vengadesan |first=Martin |date=2020-03-31 |title=Pompeo hammers China for 'false narrative' over Covid-19 |url=https://www.malaysiakini.com/news/517811 |website=Malaysiakini}}</ref> لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا، ئەو ڕۆڵی سەرەکی ھەبوو لە کشانەوەی ئەمریکا لە [[پلانی کاری گشتگیری ھاوبەش|ڕێککەوتنی ئەتۆمیی ئێران]]، گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکا بۆ [[ئورشەلیم]]، دانپێدانان بە بەرزاییەکانی گۆلان وەک خاکی ئیسرائیل، بەستنی «ڕێککەوتنەکانی ئیبراھیم»، و [[ھێرشی ئاسمانیی ٢٠٢٠ی فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی بەغدا|کوشتنی قاسم سلێمانی]].<ref name="Farrell2018">{{cite news |last=Farrell |first=Stephen |title=Why is the U.S. moving its embassy to Jerusalem? |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-israel-diplomacy-jerusalem-explai/why-is-the-u-s-moving-its-embassy-to-jerusalem-idUSKBN1I811N |access-date=2022-09-30 |publisher=[[ڕۆیتەرز]] |date=2018-05-07}}</ref><ref name="Holland2020">{{cite news |last=Holland |first=Steve |title=Israel, Sudan agree to normalize ties with U.S. help |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-sudan-israel-announcement-idUSKBN27827T |access-date=2022-09-30 |publisher=[[ڕۆیتەرز]] |date=2020-10-23}}</ref> دوای سەرکەوتنی ترامپ لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)]]دا، ترامپ ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ و [[نیکی ھێلی]] بانگھێشت ناکاتەوە بۆ ئەوەی بەشداری لە ئیدارەی دووەمیدا بکەن.<ref name="Politi2024">{{cite news |last=Politi |first=James |date=2024-11-10 |title=Trump rules out jobs for Mike Pompeo and Nikki Haley in administration |url=https://www.ft.com/content/a745e736-b9fe-4244-aa17-e577764bcfbd |access-date=2024-11-10 |work=Financial Times}}</ref> == سەرەتای ژیان و خوێندن == مایک پۆمپیۆ لە شاری ئۆرەنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە؛ دایکی ناوی دۆرۆسی و باوکی ناوی وەین پۆمپیۆ بوو.<ref name="TopHonor">{{cite web |last=Jarlson |first=Gary |title=Santa Ana Cadet Wins Top West Point Honor |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1986-05-31-me-8260-story.html |work=[[لۆس ئانجلەس تایمز]] |date=1986-05-31 |access-date=2020-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116161241/http://articles.latimes.com/1986-05-31/local/me-8260_1_west-point |archive-date=2019-01-16 |url-status=live}}</ref><ref name="LeeWellington">{{cite web |last=Lee |first=Teresa |title=Pompeo Visits Mother's Childhood Home |url=http://www.wellingtondailynews.com/article/20101020/NEWS/310209896 |publisher=The Wellington Daily News |date=2010-10-20 |access-date=2016-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119060119/http://www.wellingtondailynews.com/article/20101020/NEWS/310209896 |archive-date=2016-11-19 |url-status=live}}</ref> باپیری گەورەی لە باوکەوە بە ناوی کارلۆ پۆمپیۆ و داپیری گەورەی لە باوکەوە بە ناوی ئادێلینا تۆڵیس، لە شارۆچکەی پاچێنترۆ لە ئیتاڵیا لەدایک ببوون و لە ساڵانی ١٨٩٩ و ١٩٠٠دا کۆچیان کردبوو بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. لە ساڵی ١٩٨٢، پۆمپیۆ خوێندنی ئامادەیی لە قوتابخانەی لۆس ئەمیگۆس لە فاونتین ڤالی تەواو کرد.<ref name="Wisckol">{{cite news |last=Wisckol |first=Martin |title=Friend says Mike Pompeo, Trump's CIA nominee from O.C., was 'born smart' |url=http://www.ocregister.com/articles/-735966--.html |publisher=Orange County Register |date=2016-11-18 |access-date=2017-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170130185919/http://www.ocregister.com/articles/-735966--.html |archive-date=2017-01-30 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٦دا، پۆمپیۆ بە پلەی یەکەم لە نێو ھەموو خوێندکارانی پۆلەکەی لە [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (وێست پۆینت) دەرچوو و بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس لە زانست]]ی لە بواری بەڕێوەبردنی ئەندازیاریدا بەدەستھێنا.<ref name="TopHonor" /> لە نێوان ساڵانی ١٩٨٦ تا ١٩٩١، لە [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] وەک ئەفسەری زرێپۆش لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] لە فەوجی ٧ی سوارە و تیپی ٤ی پیادە خزمەتی کرد و بە پلەی کاپتن کۆتایی بە خزمەتە سەربازییەکەی ھێنا.<ref name="Holman">{{cite web |url=https://www-1.kansas.com/news/local/news-columns-blogs/article1044074.html |title=Pompeo among Congress' new military veterans |last=Holman |first=Rhonda |date=2010-11-12 |website=The Wichita Eagle |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030111231/https://www-1.kansas.com/news/local/news-columns-blogs/article1044074.html |archive-date=2019-10-30 |url-status=dead}}</ref> دوای ئەوە، چووە قوتابخانەی یاسای [[زانکۆی ھارڤارد]] و لە ساڵی ١٩٩٤ بڕوانامەی دکتۆرای یاسای وەرگرت؛ لەو ماوەیەدا ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری یاسایی ھارڤارد بوو. == سەرەتای ژیانی پیشەیی == دوای تەواوکردنی خوێندنی یاسا، پۆمپیۆ لە کۆمپانیای یاسایی ویلیامز و کۆنۆلی لە واشینگتن کاری کرد.<ref name="Lefler2010">{{cite news |last=Lefler |first=Dion |date=2010-07-29 |title=Pompeo hopes varied background gives him edge |work=The Wichita Eagle |url=http://www.kansas.com/2010/07/23/1415735/pompeo-hopes-varied-background.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110181243/http://www.kansas.com/2010/07/23/1415735/pompeo-hopes-varied-background.html |archive-date=2013-11-10}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٦، ڕووی لە شاری [[ویشیتا]] لە ویلایەتی [[کانزاس]] کرد. لەوێ لەگەڵ سێ ھاوپۆلی خۆی لە وێست پۆینت، کۆمپانیایەکی دروستکردنی پارچەی فڕۆکەیان بە ناوی تایر ئایرۆسپەیس (Thayer Aerospace) دامەزراند کە کۆمپانیای پیشەسازیی کۆک سەرمایەگوزاریی تێدا کردبوو.<ref name="Glasser">{{cite news |url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/26/mike-pompeo-the-secretary-of-trump |title=Mike Pompeo, the Secretary of Trump |first=Susan |last=Glasser |magazine=[[نیویۆرکەر]] |date=2019-08-19 |access-date=2019-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190825073556/https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/26/mike-pompeo-the-secretary-of-trump |archive-date=2019-08-25 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦ پشکی خۆی لەو کۆمپانیایە فرۆشت و دواتر بووە سەرۆکی کۆمپانیای سێنتری ئینتەرناشناڵ کە کەرەستەی کێڵگە نەوتییەکانی بەرھەم دەھێنا.<ref name="Fang2010">{{cite news |url=https://thinkprogress.org/meet-mike-pompeo-the-congressional-candidate-spawned-by-the-kochtopus-2b5530a2e2ac |title=Meet Mike Pompeo: The Congressional Candidate Spawned By The 'Kochtopus' |first=Lee |last=Fang |work=Think Progress |date=2010-09-21 |access-date=2017-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201044203/https://thinkprogress.org/meet-mike-pompeo-the-congressional-candidate-spawned-by-the-kochtopus-2b5530a2e2ac/ |archive-date=2017-12-01 |url-status=live}}</ref> == ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (٢٠١١–٢٠١٧) == لە ساڵی ٢٠١٠دا، پۆمپیۆ خۆی بۆ نوێنەرایەتیکردنی بازنەی چوارەمی [[کانزاس]] لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] پاڵاوت و لە ھەڵبژاردنی گشتیدا بە بەدەستھێنانی ٥٩٪ی دەنگەکان سەرکەوتنی بەدەستھێنا. لە ساڵانی ٢٠١٢، ٢٠١٤ و ٢٠١٦دا بە دەنگی زۆرینە بۆ پۆستەکەی ھەڵبژێردرایەوە. لە ماوەی ئەندامێتی لە کۆنگرێسدا، لە چەندین لیژنەی گرنگدا کاری کرد، لەوانە لیژنەی ھەمیشەیی ھەواڵگری، لیژنەی وزە و بازرگانی، و لیژنەی تایبەتی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی شاری بەنغازی لە ساڵی ٢٠١٢. ئەو بە یەکێک لە ئەندامە توندڕەوەکانی بزووتنەوەی «تی پارتی» لە ناو پارتی کۆماریدا دەناسرا و دژی یاسای چاودێریی تەندروستی (ئۆباماکێر) و ڕێککەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران وەستایەوە. == بەڕێوەبەری دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی (٢٠١٧–٢٠١٨) == [[پەڕگە:Mike Pompeo official CIA portrait.jpg|وێنۆک|وێنەی فەرمیی پۆمپیۆ وەک بەڕێوەبەری CIA لە ساڵی ٢٠١٧.]] لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦، دۆناڵد ترامپ ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ بۆ پۆستی بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) دەستنیشان دەکات. لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧، [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا]] بە ٦٦ دەنگی بەڵێ بەرامبەر ٣٢ دەنگی نەخێر پەسەندی کرد و ھەر لەو ڕۆژەدا سوێندی یاسایی خوارد.<ref name="Miller2017">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/world/national-security/senate-confirms-mike-pompeo-as-cia-director/2017/01/23/e54b994e-de84-11e6-ad42-f3375f271c9c_story.html |title=Senate confirms Mike Pompeo as CIA director |first=Greg |last=Miller |newspaper=[[واشینگتن پۆست]] |date=2017-01-23 |access-date=2017-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170125020031/https://www.washingtonpost.com/world/national-security/senate-confirms-mike-pompeo-as-cia-director/2017/01/23/e54b994e-de84-11e6-ad42-f3375f271c9c_story.html |archive-date=2017-01-25 |url-status=live}}</ref> لە ماوەی سەرۆکایەتیکردنی CIAدا، پۆمپیۆ پەیوەندییەکی زۆر نزیکی لەگەڵ ترامپ دروست کرد و زۆربەی کات ڕاپۆرتی ڕۆژانەی ھەواڵگریی خۆی لە [[نووسینگەی ھێلکەیی]] ڕاستەوخۆ پێشکەش بە سەرۆک دەکرد. لە شوباتی ٢٠١٧دا سەردانی [[تورکیا]] و [[عەرەبستانی سعوودی]] کرد و لەگەڵ سەرۆککۆماری تورکیا [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]] و بەرپرسانی باڵای سعوودیە کۆبووەوە. لە نیسانی ٢٠١٧دا، پۆمپیۆ ماڵپەڕی [[ویکیلیکس]]ی وەک «دەزگایەکی ھەواڵگریی دوژمنکارانەی نادەوڵەتی» وەسف کرد. لە پشووی [[جەژنی زیندووبوونەوە]]ی ساڵی ٢٠١٨دا، بە نھێنی سەردانی [[کۆریای باکوور]]ی کرد و لەگەڵ ڕێبەری ئەو وڵاتە [[کیم جۆنگ ئون]] کۆبووەوە بۆ ئامادەکاریی دیداری لووتکەی ترامپ و کیم. == سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠١٨–٢٠٢١) == [[پەڕگە:Vladimir Putin and Mike Pompeo (2019-05-14) 02.jpg|وێنۆک|مایک پۆمپیۆ لەگەڵ [[ڤلادیمیر پوتین]]، سەرۆکی ڕووسیا، لە شاری [[سۆچی]]، ئایاری ٢٠١٩.]] لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٨، دۆناڵد ترامپ دوورخستنەوەی ڕێکس تیلەرسۆنی لە پۆستی وەزیری دەرەوە ڕاگەیاند و پۆمپیۆی لە شوێنی ئەو دەستنیشان کرد. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨، ئەنجومەنی پیران بە ٥٧ دەنگی بەڵێ بەرامبەر ٤٢ دەنگی نەخێر دەستبەکاربوونی پۆمپیۆی وەک ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] پەسەند کرد.<ref name="HarrisNYT">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2018/04/26/us/politics/mike-pompeo-secretary-of-state.html |title=Senate Confirms C.I.A. Chief Mike Pompeo to Be Secretary of State |first1=Gardiner |last1=Harris |date=2018-04-26 |work=[[نیویۆرک تایمز]] |access-date=2018-04-26 |last2=Kaplan |first2=Thomas |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426173937/https://www.nytimes.com/2018/04/26/us/politics/mike-pompeo-secretary-of-state.html |archive-date=2018-04-26 |url-status=live}}</ref> === سیاسەتی دەرەوە === * '''ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ئێران''': پۆمپیۆ ڕۆڵێکی سەرەکیی گێڕا لە سیاسەتی «زۆرترین گوشار» لە دژی کۆماری ئیسلامیی ئێران، لەوانە کشانەوە لە ڕێککەوتنی ئەتۆمی لە ئایاری ٢٠١٨ و سەپاندنەوەی سزای توندی ئابووری. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، ئەو لە نێو ئەو ڕاوێژکارانەدا بوو کە بە توندی پشتیوانییان لە بڕیاری کوشتنی جەنەراڵی ئێرانی [[قاسم سلێمانی]] لە فڕۆکەخانەی بەغدا کرد. * '''ئیسرائیل و پەیوەندییە عەرەبییەکان''': ئەو سەرپەرشتیی گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکای کرد لە تەلئەبیبەوە بۆ [[ئورشەلیم]]. لە ساڵی ٢٠٢٠دا سەرپەرشتیی ڕێککەوتنەکانی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان [[ئیسرائیل]] لەگەڵ [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]، بەحرەین، [[سوودان]] و مەغریب کرد کە بە «ڕێککەوتنەکانی ئیبراھیم» ناسراون.<ref name="Holland2020" /> * '''چین''': پۆمپیۆ بە توندترین شێوە ڕەخنەی لە سیاسەتەکانی حکوومەتی چین گرت. لە تەممووزی ٢٠٢٠دا لە وتارێکی گرنگدا ڕایگەیاند کە دەبێت جیھانی ئازاد لە بەرامبەر دەسەڵاتخوازیی چیندا یەکبگرێت. لە کۆتا ڕۆژی پۆستەکەیدا لە ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، بە فەرمی مامەڵەی دەوڵەتی چینی لەگەڵ [[ئۆیغوورەکان]] لە [[شینجیانگ]] وەک «کۆمەڵکوژی و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی» ناساند.<ref name="NYTGenocide">{{cite web |title=U.S. Says China Is Committing 'Genocide' Against Uighur Muslims |last=Gordon |first=Michael R. |newspaper=The Wall Street Journal |date=2021-01-19 |url=https://www.wsj.com/articles/u-s-declares-chinas-treatment-of-uighur-muslims-to-be-genocide-11611081555}}</ref> لە وەڵامدا، چین لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ سزای خستە سەر پۆمپیۆ و خێزانەکەی و قەدەغەی کرد بێنە ناو خاکی چین و [[ھۆنگ کۆنگ]].<ref name="ReutersSanctions">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-china-sanctions-idUSKBN29Q09B |access-date=2021-01-21 |website=[[ڕۆیتەرز]] |title=Biden administration calls China sanctions on Trump officials 'unproductive and cynical' |date=2021-01-21 |last=Martina |first=Michael}}</ref> * '''ئەفغانستان و تاڵیبان''': پۆمپیۆ سەرپەرشتیی دانوستانەکانی لەگەڵ بزووتنەوەی [[تاڵیبان]] کرد لە دەوحە، کە لە شوباتی ٢٠٢٠دا گەیشتە واژووکردنی ڕێککەوتننامەی ئاشتی بۆ کشانەوەی قۆناغ بە قۆناغی ھێزەکانی ئەمریکا لە [[ئەفغانستان]]. === لێکۆڵینەوەکان و کێشەکان === لە ئایاری ٢٠٢٠دا، دۆناڵد ترامپ لەسەر داوای پۆمپیۆ، ستیڤ لینیک، پشکنەری گشتیی وەزارەتی دەرەوەی لەسەر کارەکەی دوورخستەوە. دواتر دەرکەوت کە لینیک خەریکی لێکۆڵینەوە بووە لە فرۆشتنی چەک بە بەھای ٨٫١ ملیار دۆلار بە عەرەبستانی سعوودی بەبێ ڕەزامەندیی کۆنگرێس، ھەروەھا بەکارھێنانی کارمەندانی وەزارەت لەلایەن پۆمپیۆ و ھاوسەرەکەیەوە بۆ ڕاپەڕاندنی کاری کەسی. لە نیسانی ٢٠٢١دا، ڕاپۆرتی پشکنەری گشتی دەریخست کە پۆمپیۆ و ھاوسەرەکەی زیاتر لە ١٠٠ جار یاسای ئیتیکیان پێشێل کردووە بەوەی داوایان لە کارمەندانی حکوومی کردووە کە کاری تایبەتی و خێزانییان بۆ بکەن. ھەروەھا لە کاتی گێژاوی [[ئابڕووچوونی ترامپ-ئوکراینا]] لە ساڵی ٢٠١٩دا کە بووە ھۆی یەکەم دادگاییکردنی ترامپ لە کۆنگرێس، بەڵگەنامەکان دەریانخست کە پۆمپیۆ ئاگاداری پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی ترامپ بووە لەگەڵ ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی سەرۆکی ئوکراینا سەبارەت بە لێکۆڵینەوە لە جۆ بایدن. == دوای سەرۆکایەتیی ترامپ (٢٠٢١–ئێستا) == [[پەڕگە:Former Secretary Pompeo Waves to Employees Before Departing the Department of State (50862603108).jpg|وێنۆک|پۆمپیۆ لە کاتی بەجێھێشتنی وەزارەتی دەرەوە لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١.]] دوای تەواوبوونی خولی سەرۆکایەتیی ترامپ لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، پۆمپیۆ وەک توێژەری باڵا چووە پەیمانگای ھادسۆن کە ناوەندێکی توێژینەوەی کۆنەپەرستە. لە ساڵی ٢٠٢١دا ڕێکخراوی سیاسیی CAVPACی دامەزراند بۆ پشتیوانی لە کاندیدە کۆمارییەکان. لە ئابی ٢٠٢٢دا، بەرپرسانی دادوەریی ئەمریکا پیلانێکی ئێرانیان ئاشکرا کرد کە ھەوڵی تیرۆرکردنی پۆمپیۆ و جۆن بۆڵتۆنی دابوو وەک تۆڵەسەندنەوەیەک بۆ کوژرانی قاسم سلێمانی. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣دا، پۆمپیۆ پەڕتووکی بیرەوەرییەکانی خۆی بە ناوی ''ھەرگیز یەک بست مەدە بەدەستەوە: شەڕکردن لە پێناوی ئەو ئەمریکایەی خۆشم دەوێت'' (Never Give an Inch) بڵاوکردەوە.<ref name="NeverGiveAnInch">{{cite web |url=https://www.harperacademic.com/book/9780063247444/never-give-an-inch/ |title=Never Give an Inch: Fighting for the America I Love |website=HarperAcademic |date=2023-01-24}}</ref> پۆمپیۆ بیری لە خۆپاڵاوتن بۆ [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)]] دەکردەوە، بەڵام لە نیسانی ٢٠٢٣دا ڕایگەیاند کە بەشداری ناکات.<ref name="NYT2023Run">{{cite news |date=2023-04-14 |title=Mike Pompeo Says He Won't Run for President in 2024 |work=[[نیویۆرک تایمز]] |url=https://www.nytimes.com/2023/04/14/us/politics/mike-pompeo-president-2024.html |access-date=2023-04-20}}</ref> دوای سەرکەوتنی ترامپ لە ھەڵبژاردنی ٢٠٢٤، لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤دا ترامپ لە پۆستێکی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە فەرمی ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ و نیکی ھێلی بانگھێشتی کابینەی داھاتووی ناکات.<ref name="Politi2024" /><ref name="Hill2024">{{cite web |last=Fields |first=Ashleigh |date=2024-11-10 |title=Trump says Haley, Pompeo won't join his administration |url=https://thehill.com/homenews/campaign/4982688-trump-haley-pompeo-wont-join-administration/ |access-date=2024-11-10 |website=The Hill}}</ref> == ھەڵوێستە سیاسییەکان == * '''ئاسایشی نەتەوەیی''': پۆمپیۆ پشتیوانی لە بەرنامەکانی کۆکردنەوەی زانیاری و چاودێریی [[دەزگای ئاسایشی نەتەوەیی]] دەکرد. لە کاتی ئاشکراکردنی بەڵگەنامەکان لەلایەن [[ئێدوارد سنۆدن]] لە ساڵی ٢٠١٣دا، ڕایگەیاندبوو کە دەبێت سنۆدن دادگایی بکرێت و بە سزای لەسێدارەدان بگات. ھەروەھا دژی داخستنی بەندیخانەی [[گوانتانامۆ]] بوو. * '''ژینگە و کەشوھەوا''': پۆمپیۆ گومانی لە زانستی گۆڕانی کەشوھەوا پێشان داوە و دژی سنووردارکردنی دەردانی گازە گەرمکەرەوەکان بووە. لە ساڵی ٢٠١٩دا لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی جەمسەری باکوور وتارێکی پێشکەش کرد و وتی کە توانەوەی سەھۆڵی جەمسەر دەرفەتی نوێی ئابووری و ڕێڕەوی کەشتیوانیی نوێ دەکاتەوە. * '''کێشە کۆمەڵایەتییەکان''': پۆمپیۆ بە توندی دژی لەباربردنی منداڵ بووە و باوەڕی وایە ژیان لە ساتی پیتاندنەوە دەست پێدەکات و تەنیا لە کاتی مەترسیی گیانی بۆ سەر دایکەکە ڕێگەپێدراوە. ھەروەھا دژایەتیی خۆی بۆ یاساییبوونی [[ھاوسەرگیریی ھاوڕەگەز]] دەربڕیوە. == ژیانی تایبەتی == لە ساڵی ١٩٨٦ پۆمپیۆ لەگەڵ لێسلی لیبێرت ھاوسەرگیریی کرد، بەڵام دواتر لە ساڵی ١٩٩٧ لێک جیا بوونەوە. لە ساڵی ٢٠٠٠، لەگەڵ سوزان دادستیس مۆسترۆس ھاوسەرگیریی کرد و کوڕەکەی سوزانی بە ناوی نیکۆلاس بە فەرمی وەک کوڕی خۆی گرتییە خۆ. پۆمپیۆ سەر بە کەنیسەی پرێسبیتێریانی ئینجیلییە و لە ساڵی ٢٠٠٧ تا ٢٠٠٩ لە کەنیسەی ناوخۆیی خۆی لە ویشیتا خزمەتی کردووە و وانەی ئایینیی وتووەتەوە.<ref name="Jenkins2018">{{cite web |url=https://religionnews.com/2018/04/19/5-faith-facts-about-mike-pompeo-a-divisive-devotion/ |title=5 faith facts about Mike Pompeo: A divisive devotion |last=Jenkins |first=Jack |date=2018-04-19 |website=Religion News Service |access-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715163155/https://religionnews.com/2018/04/19/5-faith-facts-about-mike-pompeo-a-divisive-devotion/ |archive-date=2019-07-15 |url-status=live}}</ref> == خەڵاتە نێودەوڵەتییەکان == * {{flagicon|تایوان}} [[نیشانی ئەستێرەی درەوشاوە]] (تایوان، ٢٠٢٢)<ref>{{cite news |last=Yeh |first=Joseph |title=President Tsai awards medal to Pompeo for enhancing Taiwan-U.S. ties |url=https://focustaiwan.tw/politics/202203030008 |access-date=2022-03-03 |agency=Central News Agency |date=2022-03-03}}</ref> * {{flagicon|ئالبانیا}} دکتۆرای فەخری لە [[زانکۆی تیرانا]] (ئەلبانیا، ٢٠٢٢)<ref>{{cite web |url=https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/05/16/mike-pompeo-merr-titullin-honoris-causa-nga-universiteti-i-tiranes/ |title=Mike Pompeo merr titullin 'Honoris Causa' nga Universiteti i Tiranës |date=2022-05-16 |publisher=Euronews Albania}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] * [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] * [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-par|us-hs}} {{s-bef|before=تۆد تایارت}} {{s-ttl|title=ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<br>لە [[کانزاس|بازنەی چوارەمی کانزاس]]|years=٢٠١١–٢٠١٧}} {{s-aft|after=ڕۆن ئیستس}} |- {{s-bef|before=جۆن برێنان}} {{s-ttl|title=بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]]|years=٢٠١٧–٢٠١٨}} {{s-aft|after=جینا ھاسپڵ}} |- {{s-off}} {{s-bef|before=ڕێکس تیلەرسۆن}} {{s-ttl|title=[[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]|years=٢٠١٨–٢٠٢١}} {{s-aft|after=[[ئەنتۆنی بلینکن]]}} {{s-end}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Mike Pompeo}} [[پۆل:مایک پۆمپیۆ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]] [[پۆل:کەسانی زیندوو]] [[پۆل:سکرتێرەکانی دەوڵەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:بەڕێوەبەرانی دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا لە کانزاس]] [[پۆل:ئەفسەرانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد]] [[پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی پارتی کۆماری لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی کابینەی دۆناڵد ترامپ]] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:خەڵکی ئۆرەنج، کالیفۆرنیا]] rkickda7ip8oxkw4y4emkdstzcqq4y4 1675012 1675011 2026-09-25T13:07:50Z DreamHourFlight 39788 1675012 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = مایک پۆمپیۆ | image = Mike Pompeo official photo (cropped)(2).jpg | caption = وێنەی فەرمیی پۆمپیۆ، ٢٠١٨ | office = ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | president = [[دۆناڵد ترامپ]] | deputy = جۆن سەلیڤان<br />ستیڤن بیگۆن | term_start = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ | term_end = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ | predecessor = ڕێکس تیلەرسۆن | successor = [[ئەنتۆنی بلینکن]] | office1 = ٦ەمین بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] | president1 = دۆناڵد ترامپ | deputy1 = جینا ھاسپڵ | term_start1 = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | term_end1 = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ | predecessor1 = جۆن برێنان | successor1 = جینا ھاسپڵ | office2 = ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<br />لە [[کانزاس|بازنەی چوارەمی کانزاس]] | term_start2 = ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ | term_end2 = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | predecessor2 = تۆد تایارت | successor2 = ڕۆن ئیستس | birth_name = مایکڵ ڕیچارد پۆمپیۆ | birth_date = {{birth date and age|1963|12|30}} | birth_place = ئۆرەنج، کالیفۆرنیا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا | party = [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]] | spouse = لێسلی لیبێرت (ھ. ١٩٨٦–١٩٩٧)<br />سوزان جاستیس مۆسترۆس (ھ. ٢٠٠٠) | children = ١ | education = [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] ([[بەکالۆریۆس لە زانست]])<br />[[زانکۆی ھارڤارد]] (دکتۆرای یاسا) | branch = [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | service_years = ١٩٨٦–١٩٩١ | rank = کاپتن | unit = فەوجی ٧ی [[سوارە]]<br />تیپی ٤ی پیادە }} '''مایکڵ ڕیچارد پۆمپیۆ''' (بە ئینگلیزی: Michael Richard Pompeo؛ لەدایکبووی ٣٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٣) سیاسەتمەدار، پارێزەر، دیپلۆماتکار و ئەفسەری پێشووی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]یە. ئەو ئەندامی [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]]ە و لە [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ|سەردەمی سەرۆکایەتیی یەکەمی دۆناڵد ترامپ]]دا، لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠١٨ وەک بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) و لە ساڵی ٢٠١٨ تا ٢٠٢١ وەک ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] (وەزیری دەرەوە) خزمەتی کردووە.<ref name="whois">{{cite web |url=https://www.politico.com/story/2017/01/who-is-mike-pompeo-233518 |title=Who is Mike Pompeo |first=Josh |last=Gerstein |work=Politico |date=2017-01-12 |access-date=2017-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141737/https://www.politico.com/story/2017/01/who-is-mike-pompeo-233518 |archive-date=2018-06-12 |url-status=live}}</ref> پێش ئەوەش، لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٧، نوێنەری بازنەی چوارەمی [[کانزاس]] بووە لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. پۆمپیۆ لە ئۆرەنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە. لە ساڵی ١٩٨٦ بە پلەی یەکەم لە [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە وێست پۆینت دەرچووە و بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە سوپادا وەک ئەفسەری زرێپۆش خزمەتی کردووە. دواتر لە قوتابخانەی یاسای [[زانکۆی ھارڤارد]] بڕوانامەی دکتۆرای یاسای بەدەستھێناوە و وەک پارێزەر و خاوەنکار لە کەرتی فڕۆکەوانی و کەرەستەی نەوتدا کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠١٠ بۆ ئەنجومەنی نوێنەران ھەڵبژێردرا. سەرەتا لە کاتی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی ٢٠١٦ ڕەخنەی لە ترامپ گرت، بەڵام دواتر بووە یەکێک لە دڵسۆزترین ھاوپەیمانەکانی ترامپ.<ref name="Mills2021">{{cite web |last=Mills |first=Curt |date=2021-05-17 |title=Elise Stefanik is a Truce Choice in the Republican Civil War |url=https://www.theamericanconservative.com/elise-stefanik-is-the-truce-candidate-in-the-republican-civil-war/ |website=The American Conservative}}</ref> وەک وەزیری دەرەوە، پۆمپیۆ بە توندی ڕەخنەی لە [[حیزبی کۆمۆنیستی چین]] و سکرتێری گشتیی حیزبەکە [[شی ژنپنگ]] دەگرت و سیاسەتەکانی ئەمریکای لە بەرامبەر چین لەسەر پرسەکانی وەک [[ئۆیغوورەکان]] لە [[شینجیانگ]]، [[ھۆنگ کۆنگ]] و [[تایوان]] توندتر کردەوە.<ref name="Vengadesan2020">{{cite web |last=Vengadesan |first=Martin |date=2020-03-31 |title=Pompeo hammers China for 'false narrative' over Covid-19 |url=https://www.malaysiakini.com/news/517811 |website=Malaysiakini}}</ref> لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا، ئەو ڕۆڵی سەرەکی ھەبوو لە کشانەوەی ئەمریکا لە [[پلانی کاری گشتگیری ھاوبەش|ڕێککەوتنی ئەتۆمیی ئێران]]، گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکا بۆ [[ئورشەلیم]]، دانپێدانان بە بەرزاییەکانی گۆلان وەک خاکی ئیسرائیل، بەستنی «ڕێککەوتنەکانی ئیبراھیم»، و [[ھێرشی ئاسمانیی ٢٠٢٠ی فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی بەغدا|کوشتنی قاسم سلێمانی]].<ref name="Farrell2018">{{cite news |last=Farrell |first=Stephen |title=Why is the U.S. moving its embassy to Jerusalem? |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-israel-diplomacy-jerusalem-explai/why-is-the-u-s-moving-its-embassy-to-jerusalem-idUSKBN1I811N |access-date=2022-09-30 |publisher=[[ڕۆیتەرز]] |date=2018-05-07}}</ref><ref name="Holland2020">{{cite news |last=Holland |first=Steve |title=Israel, Sudan agree to normalize ties with U.S. help |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-sudan-israel-announcement-idUSKBN27827T |access-date=2022-09-30 |publisher=[[ڕۆیتەرز]] |date=2020-10-23}}</ref> دوای سەرکەوتنی ترامپ لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)]]دا، ترامپ ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ و [[نیکی ھێلی]] بانگھێشت ناکاتەوە بۆ ئەوەی بەشداری لە ئیدارەی دووەمیدا بکەن.<ref name="Politi2024">{{cite news |last=Politi |first=James |date=2024-11-10 |title=Trump rules out jobs for Mike Pompeo and Nikki Haley in administration |url=https://www.ft.com/content/a745e736-b9fe-4244-aa17-e577764bcfbd |access-date=2024-11-10 |work=Financial Times}}</ref> == سەرەتای ژیان و خوێندن == مایک پۆمپیۆ لە شاری ئۆرەنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە؛ دایکی ناوی دۆرۆسی و باوکی ناوی وەین پۆمپیۆ بوو.<ref name="TopHonor">{{cite web |last=Jarlson |first=Gary |title=Santa Ana Cadet Wins Top West Point Honor |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1986-05-31-me-8260-story.html |work=[[لۆس ئانجلەس تایمز]] |date=1986-05-31 |access-date=2020-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116161241/http://articles.latimes.com/1986-05-31/local/me-8260_1_west-point |archive-date=2019-01-16 |url-status=live}}</ref><ref name="LeeWellington">{{cite web |last=Lee |first=Teresa |title=Pompeo Visits Mother's Childhood Home |url=http://www.wellingtondailynews.com/article/20101020/NEWS/310209896 |publisher=The Wellington Daily News |date=2010-10-20 |access-date=2016-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119060119/http://www.wellingtondailynews.com/article/20101020/NEWS/310209896 |archive-date=2016-11-19 |url-status=live}}</ref> باپیری گەورەی لە باوکەوە بە ناوی کارلۆ پۆمپیۆ و داپیری گەورەی لە باوکەوە بە ناوی ئادێلینا تۆڵیس، لە شارۆچکەی پاچێنترۆ لە ئیتاڵیا لەدایک ببوون و لە ساڵانی ١٨٩٩ و ١٩٠٠دا کۆچیان کردبوو بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. لە ساڵی ١٩٨٢، پۆمپیۆ خوێندنی ئامادەیی لە قوتابخانەی لۆس ئەمیگۆس لە فاونتین ڤالی تەواو کرد.<ref name="Wisckol">{{cite news |last=Wisckol |first=Martin |title=Friend says Mike Pompeo, Trump's CIA nominee from O.C., was 'born smart' |url=http://www.ocregister.com/articles/-735966--.html |publisher=Orange County Register |date=2016-11-18 |access-date=2017-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170130185919/http://www.ocregister.com/articles/-735966--.html |archive-date=2017-01-30 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٦دا، پۆمپیۆ بە پلەی یەکەم لە نێو ھەموو خوێندکارانی پۆلەکەی لە [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (وێست پۆینت) دەرچوو و بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس لە زانست]]ی لە بواری بەڕێوەبردنی ئەندازیاریدا بەدەستھێنا.<ref name="TopHonor" /> لە نێوان ساڵانی ١٩٨٦ تا ١٩٩١، لە [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] وەک ئەفسەری زرێپۆش لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] لە فەوجی ٧ی سوارە و تیپی ٤ی پیادە خزمەتی کرد و بە پلەی کاپتن کۆتایی بە خزمەتە سەربازییەکەی ھێنا.<ref name="Holman">{{cite web |url=https://www-1.kansas.com/news/local/news-columns-blogs/article1044074.html |title=Pompeo among Congress' new military veterans |last=Holman |first=Rhonda |date=2010-11-12 |website=The Wichita Eagle |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030111231/https://www-1.kansas.com/news/local/news-columns-blogs/article1044074.html |archive-date=2019-10-30 |url-status=dead}}</ref> دوای ئەوە، چووە قوتابخانەی یاسای [[زانکۆی ھارڤارد]] و لە ساڵی ١٩٩٤ بڕوانامەی دکتۆرای یاسای وەرگرت؛ لەو ماوەیەدا ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری یاسایی ھارڤارد بوو. == سەرەتای ژیانی پیشەیی == دوای تەواوکردنی خوێندنی یاسا، پۆمپیۆ لە کۆمپانیای یاسایی ویلیامز و کۆنۆلی لە واشینگتن کاری کرد.<ref name="Lefler2010">{{cite news |last=Lefler |first=Dion |date=2010-07-29 |title=Pompeo hopes varied background gives him edge |work=The Wichita Eagle |url=http://www.kansas.com/2010/07/23/1415735/pompeo-hopes-varied-background.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110181243/http://www.kansas.com/2010/07/23/1415735/pompeo-hopes-varied-background.html |archive-date=2013-11-10}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٦، ڕووی لە شاری [[ویشیتا]] لە ویلایەتی [[کانزاس]] کرد. لەوێ لەگەڵ سێ ھاوپۆلی خۆی لە وێست پۆینت، کۆمپانیایەکی دروستکردنی پارچەی فڕۆکەیان بە ناوی تایر ئایرۆسپەیس (Thayer Aerospace) دامەزراند کە کۆمپانیای پیشەسازیی کۆک سەرمایەگوزاریی تێدا کردبوو.<ref name="Glasser">{{cite news |url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/26/mike-pompeo-the-secretary-of-trump |title=Mike Pompeo, the Secretary of Trump |first=Susan |last=Glasser |magazine=[[نیویۆرکەر]] |date=2019-08-19 |access-date=2019-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190825073556/https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/26/mike-pompeo-the-secretary-of-trump |archive-date=2019-08-25 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦ پشکی خۆی لەو کۆمپانیایە فرۆشت و دواتر بووە سەرۆکی کۆمپانیای سێنتری ئینتەرناشناڵ کە کەرەستەی کێڵگە نەوتییەکانی بەرھەم دەھێنا.<ref name="Fang2010">{{cite news |url=https://thinkprogress.org/meet-mike-pompeo-the-congressional-candidate-spawned-by-the-kochtopus-2b5530a2e2ac |title=Meet Mike Pompeo: The Congressional Candidate Spawned By The 'Kochtopus' |first=Lee |last=Fang |work=Think Progress |date=2010-09-21 |access-date=2017-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201044203/https://thinkprogress.org/meet-mike-pompeo-the-congressional-candidate-spawned-by-the-kochtopus-2b5530a2e2ac/ |archive-date=2017-12-01 |url-status=live}}</ref> == ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (٢٠١١–٢٠١٧) == لە ساڵی ٢٠١٠دا، پۆمپیۆ خۆی بۆ نوێنەرایەتیکردنی بازنەی چوارەمی [[کانزاس]] لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] پاڵاوت و لە ھەڵبژاردنی گشتیدا بە بەدەستھێنانی ٥٩٪ی دەنگەکان سەرکەوتنی بەدەستھێنا. لە ساڵانی ٢٠١٢، ٢٠١٤ و ٢٠١٦دا بە دەنگی زۆرینە بۆ پۆستەکەی ھەڵبژێردرایەوە. لە ماوەی ئەندامێتی لە کۆنگرێسدا، لە چەندین لیژنەی گرنگدا کاری کرد، لەوانە لیژنەی ھەمیشەیی ھەواڵگری، لیژنەی وزە و بازرگانی، و لیژنەی تایبەتی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی شاری بەنغازی لە ساڵی ٢٠١٢. ئەو بە یەکێک لە ئەندامە توندڕەوەکانی بزووتنەوەی «تی پارتی» لە ناو پارتی کۆماریدا دەناسرا و دژی یاسای چاودێریی تەندروستی (ئۆباماکێر) و ڕێککەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران وەستایەوە. == بەڕێوەبەری دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی (٢٠١٧–٢٠١٨) == [[پەڕگە:Mike Pompeo official CIA portrait.jpg|وێنۆک|وێنەی فەرمیی پۆمپیۆ وەک بەڕێوەبەری CIA لە ساڵی ٢٠١٧.]] لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦، دۆناڵد ترامپ ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ بۆ پۆستی بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) دەستنیشان دەکات. لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧، [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا]] بە ٦٦ دەنگی بەڵێ بەرامبەر ٣٢ دەنگی نەخێر پەسەندی کرد و ھەر لەو ڕۆژەدا سوێندی یاسایی خوارد.<ref name="Miller2017">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/world/national-security/senate-confirms-mike-pompeo-as-cia-director/2017/01/23/e54b994e-de84-11e6-ad42-f3375f271c9c_story.html |title=Senate confirms Mike Pompeo as CIA director |first=Greg |last=Miller |newspaper=[[واشینگتن پۆست]] |date=2017-01-23 |access-date=2017-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170125020031/https://www.washingtonpost.com/world/national-security/senate-confirms-mike-pompeo-as-cia-director/2017/01/23/e54b994e-de84-11e6-ad42-f3375f271c9c_story.html |archive-date=2017-01-25 |url-status=live}}</ref> لە ماوەی سەرۆکایەتیکردنی CIAدا، پۆمپیۆ پەیوەندییەکی زۆر نزیکی لەگەڵ ترامپ دروست کرد و زۆربەی کات ڕاپۆرتی ڕۆژانەی ھەواڵگریی خۆی لە [[نووسینگەی ھێلکەیی]] ڕاستەوخۆ پێشکەش بە سەرۆک دەکرد. لە شوباتی ٢٠١٧دا سەردانی [[تورکیا]] و [[عەرەبستانی سعوودی]] کرد و لەگەڵ سەرۆککۆماری تورکیا [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]] و بەرپرسانی باڵای سعوودیە کۆبووەوە. لە نیسانی ٢٠١٧دا، پۆمپیۆ ماڵپەڕی [[ویکیلیکس]]ی وەک «دەزگایەکی ھەواڵگریی دوژمنکارانەی نادەوڵەتی» وەسف کرد. لە پشووی [[جەژنی زیندووبوونەوە]]ی ساڵی ٢٠١٨دا، بە نھێنی سەردانی [[کۆریای باکوور]]ی کرد و لەگەڵ ڕێبەری ئەو وڵاتە [[کیم جۆنگ ئون]] کۆبووەوە بۆ ئامادەکاریی دیداری لووتکەی ترامپ و کیم. == سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠١٨–٢٠٢١) == [[پەڕگە:Vladimir Putin and Mike Pompeo (2019-05-14) 02.jpg|وێنۆک|مایک پۆمپیۆ لەگەڵ [[ڤلادیمیر پوتین]]، سەرۆکی ڕووسیا، لە شاری [[سۆچی]]، ئایاری ٢٠١٩.]] لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٨، دۆناڵد ترامپ دوورخستنەوەی ڕێکس تیلەرسۆنی لە پۆستی وەزیری دەرەوە ڕاگەیاند و پۆمپیۆی لە شوێنی ئەو دەستنیشان کرد. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨، ئەنجومەنی پیران بە ٥٧ دەنگی بەڵێ بەرامبەر ٤٢ دەنگی نەخێر دەستبەکاربوونی پۆمپیۆی وەک ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] پەسەند کرد.<ref name="HarrisNYT">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2018/04/26/us/politics/mike-pompeo-secretary-of-state.html |title=Senate Confirms C.I.A. Chief Mike Pompeo to Be Secretary of State |first1=Gardiner |last1=Harris |date=2018-04-26 |work=[[نیویۆرک تایمز]] |access-date=2018-04-26 |last2=Kaplan |first2=Thomas |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426173937/https://www.nytimes.com/2018/04/26/us/politics/mike-pompeo-secretary-of-state.html |archive-date=2018-04-26 |url-status=live}}</ref> === سیاسەتی دەرەوە === * '''ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ئێران''': پۆمپیۆ ڕۆڵێکی سەرەکیی گێڕا لە سیاسەتی «زۆرترین گوشار» لە دژی کۆماری ئیسلامیی ئێران، لەوانە کشانەوە لە ڕێککەوتنی ئەتۆمی لە ئایاری ٢٠١٨ و سەپاندنەوەی سزای توندی ئابووری. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، ئەو لە نێو ئەو ڕاوێژکارانەدا بوو کە بە توندی پشتیوانییان لە بڕیاری کوشتنی جەنەراڵی ئێرانی [[قاسم سلێمانی]] لە فڕۆکەخانەی بەغدا کرد. * '''ئیسرائیل و پەیوەندییە عەرەبییەکان''': ئەو سەرپەرشتیی گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکای کرد لە تەلئەبیبەوە بۆ [[ئورشەلیم]]. لە ساڵی ٢٠٢٠دا سەرپەرشتیی ڕێککەوتنەکانی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان [[ئیسرائیل]] لەگەڵ [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]، بەحرەین، [[سوودان]] و مەغریب کرد کە بە «ڕێککەوتنەکانی ئیبراھیم» ناسراون.<ref name="Holland2020" /> * '''چین''': پۆمپیۆ بە توندترین شێوە ڕەخنەی لە سیاسەتەکانی حکوومەتی چین گرت. لە تەممووزی ٢٠٢٠دا لە وتارێکی گرنگدا ڕایگەیاند کە دەبێت جیھانی ئازاد لە بەرامبەر دەسەڵاتخوازیی چیندا یەکبگرێت. لە کۆتا ڕۆژی پۆستەکەیدا لە ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، بە فەرمی مامەڵەی دەوڵەتی چینی لەگەڵ [[ئۆیغوورەکان]] لە [[شینجیانگ]] وەک «کۆمەڵکوژی و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی» ناساند.<ref name="NYTGenocide">{{cite web |title=U.S. Says China Is Committing 'Genocide' Against Uighur Muslims |last=Gordon |first=Michael R. |newspaper=The Wall Street Journal |date=2021-01-19 |url=https://www.wsj.com/articles/u-s-declares-chinas-treatment-of-uighur-muslims-to-be-genocide-11611081555}}</ref> لە وەڵامدا، چین لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ سزای خستە سەر پۆمپیۆ و خێزانەکەی و قەدەغەی کرد بێنە ناو خاکی چین و [[ھۆنگ کۆنگ]].<ref name="ReutersSanctions">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-china-sanctions-idUSKBN29Q09B |access-date=2021-01-21 |website=[[ڕۆیتەرز]] |title=Biden administration calls China sanctions on Trump officials 'unproductive and cynical' |date=2021-01-21 |last=Martina |first=Michael}}</ref> * '''ئەفغانستان و تاڵیبان''': پۆمپیۆ سەرپەرشتیی دانوستانەکانی لەگەڵ بزووتنەوەی [[تاڵیبان]] کرد لە دەوحە، کە لە شوباتی ٢٠٢٠دا گەیشتە واژووکردنی ڕێککەوتننامەی ئاشتی بۆ کشانەوەی قۆناغ بە قۆناغی ھێزەکانی ئەمریکا لە [[ئەفغانستان]]. === لێکۆڵینەوەکان و کێشەکان === لە ئایاری ٢٠٢٠دا، دۆناڵد ترامپ لەسەر داوای پۆمپیۆ، ستیڤ لینیک، پشکنەری گشتیی وەزارەتی دەرەوەی لەسەر کارەکەی دوورخستەوە. دواتر دەرکەوت کە لینیک خەریکی لێکۆڵینەوە بووە لە فرۆشتنی چەک بە بەھای ٨٫١ ملیار دۆلار بە عەرەبستانی سعوودی بەبێ ڕەزامەندیی کۆنگرێس، ھەروەھا بەکارھێنانی کارمەندانی وەزارەت لەلایەن پۆمپیۆ و ھاوسەرەکەیەوە بۆ ڕاپەڕاندنی کاری کەسی. لە نیسانی ٢٠٢١دا، ڕاپۆرتی پشکنەری گشتی دەریخست کە پۆمپیۆ و ھاوسەرەکەی زیاتر لە ١٠٠ جار یاسای ئیتیکیان پێشێل کردووە بەوەی داوایان لە کارمەندانی حکوومی کردووە کە کاری تایبەتی و خێزانییان بۆ بکەن. ھەروەھا لە کاتی گێژاوی [[ئابڕووچوونی ترامپ-ئوکراینا]] لە ساڵی ٢٠١٩دا کە بووە ھۆی یەکەم دادگاییکردنی ترامپ لە کۆنگرێس، بەڵگەنامەکان دەریانخست کە پۆمپیۆ ئاگاداری پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی ترامپ بووە لەگەڵ ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی سەرۆکی ئوکراینا سەبارەت بە لێکۆڵینەوە لە جۆ بایدن. == دوای سەرۆکایەتیی ترامپ (٢٠٢١–ئێستا) == [[پەڕگە:Former Secretary Pompeo Waves to Employees Before Departing the Department of State (50862603108).jpg|وێنۆک|پۆمپیۆ لە کاتی بەجێھێشتنی وەزارەتی دەرەوە لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١.]] دوای تەواوبوونی خولی سەرۆکایەتیی ترامپ لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، پۆمپیۆ وەک توێژەری باڵا چووە پەیمانگای ھادسۆن کە ناوەندێکی توێژینەوەی کۆنەپەرستە. لە ساڵی ٢٠٢١دا ڕێکخراوی سیاسیی CAVPACی دامەزراند بۆ پشتیوانی لە کاندیدە کۆمارییەکان. لە ئابی ٢٠٢٢دا، بەرپرسانی دادوەریی ئەمریکا پیلانێکی ئێرانیان ئاشکرا کرد کە ھەوڵی تیرۆرکردنی پۆمپیۆ و جۆن بۆڵتۆنی دابوو وەک تۆڵەسەندنەوەیەک بۆ کوژرانی قاسم سلێمانی. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣دا، پۆمپیۆ پەڕتووکی بیرەوەرییەکانی خۆی بە ناوی ''ھەرگیز یەک بست مەدە بەدەستەوە: شەڕکردن لە پێناوی ئەو ئەمریکایەی خۆشم دەوێت'' (Never Give an Inch) بڵاوکردەوە.<ref name="NeverGiveAnInch">{{cite web |url=https://www.harperacademic.com/book/9780063247444/never-give-an-inch/ |title=Never Give an Inch: Fighting for the America I Love |website=HarperAcademic |date=2023-01-24}}</ref> پۆمپیۆ بیری لە خۆپاڵاوتن بۆ [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)]] دەکردەوە، بەڵام لە نیسانی ٢٠٢٣دا ڕایگەیاند کە بەشداری ناکات.<ref name="NYT2023Run">{{cite news |date=2023-04-14 |title=Mike Pompeo Says He Won't Run for President in 2024 |work=[[نیویۆرک تایمز]] |url=https://www.nytimes.com/2023/04/14/us/politics/mike-pompeo-president-2024.html |access-date=2023-04-20}}</ref> دوای سەرکەوتنی ترامپ لە ھەڵبژاردنی ٢٠٢٤، لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤دا ترامپ لە پۆستێکی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە فەرمی ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ و نیکی ھێلی بانگھێشتی کابینەی داھاتووی ناکات.<ref name="Politi2024" /><ref name="Hill2024">{{cite web |last=Fields |first=Ashleigh |date=2024-11-10 |title=Trump says Haley, Pompeo won't join his administration |url=https://thehill.com/homenews/campaign/4982688-trump-haley-pompeo-wont-join-administration/ |access-date=2024-11-10 |website=The Hill}}</ref> == ھەڵوێستە سیاسییەکان == * '''ئاسایشی نەتەوەیی''': پۆمپیۆ پشتیوانی لە بەرنامەکانی کۆکردنەوەی زانیاری و چاودێریی [[دەزگای ئاسایشی نەتەوەیی]] دەکرد. لە کاتی ئاشکراکردنی بەڵگەنامەکان لەلایەن [[ئێدوارد سنۆدن]] لە ساڵی ٢٠١٣دا، ڕایگەیاندبوو کە دەبێت سنۆدن دادگایی بکرێت و بە سزای لەسێدارەدان بگات. ھەروەھا دژی داخستنی بەندیخانەی [[گوانتانامۆ]] بوو. * '''ژینگە و کەشوھەوا''': پۆمپیۆ گومانی لە زانستی گۆڕانی کەشوھەوا پێشان داوە و دژی سنووردارکردنی دەردانی گازە گەرمکەرەوەکان بووە. لە ساڵی ٢٠١٩دا لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی جەمسەری باکوور وتارێکی پێشکەش کرد و وتی کە توانەوەی سەھۆڵی جەمسەر دەرفەتی نوێی ئابووری و ڕێڕەوی کەشتیوانیی نوێ دەکاتەوە. * '''کێشە کۆمەڵایەتییەکان''': پۆمپیۆ بە توندی دژی لەباربردنی منداڵ بووە و باوەڕی وایە ژیان لە ساتی پیتاندنەوە دەست پێدەکات و تەنیا لە کاتی مەترسیی گیانی بۆ سەر دایکەکە ڕێگەپێدراوە. ھەروەھا دژایەتیی خۆی بۆ یاساییبوونی [[ھاوسەرگیریی ھاوڕەگەز]] دەربڕیوە. == ژیانی تایبەتی == لە ساڵی ١٩٨٦ پۆمپیۆ لەگەڵ لێسلی لیبێرت ھاوسەرگیریی کرد، بەڵام دواتر لە ساڵی ١٩٩٧ لێک جیا بوونەوە. لە ساڵی ٢٠٠٠، لەگەڵ سوزان دادستیس مۆسترۆس ھاوسەرگیریی کرد و کوڕەکەی سوزانی بە ناوی نیکۆلاس بە فەرمی وەک کوڕی خۆی گرتییە خۆ. پۆمپیۆ سەر بە کەنیسەی پرێسبیتێریانی ئینجیلییە و لە ساڵی ٢٠٠٧ تا ٢٠٠٩ لە کەنیسەی ناوخۆیی خۆی لە ویشیتا خزمەتی کردووە و وانەی ئایینیی وتووەتەوە.<ref name="Jenkins2018">{{cite web |url=https://religionnews.com/2018/04/19/5-faith-facts-about-mike-pompeo-a-divisive-devotion/ |title=5 faith facts about Mike Pompeo: A divisive devotion |last=Jenkins |first=Jack |date=2018-04-19 |website=Religion News Service |access-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715163155/https://religionnews.com/2018/04/19/5-faith-facts-about-mike-pompeo-a-divisive-devotion/ |archive-date=2019-07-15 |url-status=live}}</ref> == خەڵاتە نێودەوڵەتییەکان == * {{flagicon|تایوان}} [[نیشانی ئەستێرەی درەوشاوە]] (تایوان، ٢٠٢٢)<ref>{{cite news |last=Yeh |first=Joseph |title=President Tsai awards medal to Pompeo for enhancing Taiwan-U.S. ties |url=https://focustaiwan.tw/politics/202203030008 |access-date=2022-03-03 |agency=Central News Agency |date=2022-03-03}}</ref> * {{flagicon|ئالبانیا}} دکتۆرای فەخری لە [[زانکۆی تیرانا]] (ئەلبانیا، ٢٠٢٢)<ref>{{cite web |url=https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/05/16/mike-pompeo-merr-titullin-honoris-causa-nga-universiteti-i-tiranes/ |title=Mike Pompeo merr titullin 'Honoris Causa' nga Universiteti i Tiranës |date=2022-05-16 |publisher=Euronews Albania}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] * [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] * [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-par|us-hs}} {{s-bef|before=تۆد تایارت}} {{s-ttl|title=ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<br>لە [[کانزاس|بازنەی چوارەمی کانزاس]]|years=٢٠١١–٢٠١٧}} {{s-aft|after=ڕۆن ئیستس}} |- {{s-bef|before=جۆن برێنان}} {{s-ttl|title=بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]]|years=٢٠١٧–٢٠١٨}} {{s-aft|after=جینا ھاسپڵ}} |- {{s-off}} {{s-bef|before=ڕێکس تیلەرسۆن}} {{s-ttl|title=[[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]|years=٢٠١٨–٢٠٢١}} {{s-aft|after=[[ئەنتۆنی بلینکن]]}} {{s-end}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Mike Pompeo}} [[پۆل:مایک پۆمپیۆ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]] [[پۆل:کەسانی زیندوو]] [[پۆل:سکرتێرەکانی دەوڵەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:بەڕێوەبەرانی دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا لە کانزاس]] [[پۆل:ئەفسەرانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد]] [[پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی پارتی کۆماری لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی کابینەی دۆناڵد ترامپ]] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:خەڵکی ئۆرەنج، کالیفۆرنیا]] 4bvndfvq9igg10l64l3o7r8tuzxufyk 1675068 1675012 2026-09-25T14:56:54Z Hinshelwood90 79349 1675068 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = مایک پۆمپیۆ | image = Mike Pompeo official photo.jpg | caption = وێنەی فەرمیی پۆمپیۆ، ٢٠١٨ | office = ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | president = [[دۆناڵد ترامپ]] | deputy = جۆن سەلیڤان<br />ستیڤن بیگۆن | term_start = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ | term_end = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ | predecessor = ڕێکس تیلەرسۆن | successor = [[ئەنتۆنی بلینکن]] | office1 = ٦ەمین بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] | president1 = دۆناڵد ترامپ | deputy1 = جینا ھاسپڵ | term_start1 = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | term_end1 = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ | predecessor1 = جۆن برێنان | successor1 = جینا ھاسپڵ | office2 = ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<br />لە [[کانزاس|بازنەی چوارەمی کانزاس]] | term_start2 = ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ | term_end2 = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | predecessor2 = تۆد تایارت | successor2 = ڕۆن ئیستس | birth_name = مایکڵ ڕیچارد پۆمپیۆ | birth_date = {{birth date and age|1963|12|30}} | birth_place = ئۆرەنج، کالیفۆرنیا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا | party = [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]] | spouse = لێسلی لیبێرت (ھ. ١٩٨٦–١٩٩٧)<br />سوزان جاستیس مۆسترۆس (ھ. ٢٠٠٠) | children = ١ | education = [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] ([[بەکالۆریۆس لە زانست]])<br />[[زانکۆی ھارڤارد]] (دکتۆرای یاسا) | branch = [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | service_years = ١٩٨٦–١٩٩١ | rank = کاپتن | unit = فەوجی ٧ی [[سوارە]]<br />تیپی ٤ی پیادە }} '''مایکڵ ڕیچارد پۆمپیۆ''' (بە ئینگلیزی: Michael Richard Pompeo؛ لەدایکبووی ٣٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٣) سیاسەتمەدار، پارێزەر، دیپلۆماتکار و ئەفسەری پێشووی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]یە. ئەو ئەندامی [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]]ە و لە [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ|سەردەمی سەرۆکایەتیی یەکەمی دۆناڵد ترامپ]]دا، لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠١٨ وەک بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) و لە ساڵی ٢٠١٨ تا ٢٠٢١ وەک ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] (وەزیری دەرەوە) خزمەتی کردووە.<ref name="whois">{{cite web |url=https://www.politico.com/story/2017/01/who-is-mike-pompeo-233518 |title=Who is Mike Pompeo |first=Josh |last=Gerstein |work=Politico |date=2017-01-12 |access-date=2017-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141737/https://www.politico.com/story/2017/01/who-is-mike-pompeo-233518 |archive-date=2018-06-12 |url-status=live}}</ref> پێش ئەوەش، لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٧، نوێنەری بازنەی چوارەمی [[کانزاس]] بووە لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. پۆمپیۆ لە ئۆرەنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە. لە ساڵی ١٩٨٦ بە پلەی یەکەم لە [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە وێست پۆینت دەرچووە و بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە سوپادا وەک ئەفسەری زرێپۆش خزمەتی کردووە. دواتر لە قوتابخانەی یاسای [[زانکۆی ھارڤارد]] بڕوانامەی دکتۆرای یاسای بەدەستھێناوە و وەک پارێزەر و خاوەنکار لە کەرتی فڕۆکەوانی و کەرەستەی نەوتدا کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠١٠ بۆ ئەنجومەنی نوێنەران ھەڵبژێردرا. سەرەتا لە کاتی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی ٢٠١٦ ڕەخنەی لە ترامپ گرت، بەڵام دواتر بووە یەکێک لە دڵسۆزترین ھاوپەیمانەکانی ترامپ.<ref name="Mills2021">{{cite web |last=Mills |first=Curt |date=2021-05-17 |title=Elise Stefanik is a Truce Choice in the Republican Civil War |url=https://www.theamericanconservative.com/elise-stefanik-is-the-truce-candidate-in-the-republican-civil-war/ |website=The American Conservative}}</ref> وەک وەزیری دەرەوە، پۆمپیۆ بە توندی ڕەخنەی لە [[حیزبی کۆمۆنیستی چین]] و سکرتێری گشتیی حیزبەکە [[شی ژنپنگ]] دەگرت و سیاسەتەکانی ئەمریکای لە بەرامبەر چین لەسەر پرسەکانی وەک [[ئۆیغوورەکان]] لە [[شینجیانگ]]، [[ھۆنگ کۆنگ]] و [[تایوان]] توندتر کردەوە.<ref name="Vengadesan2020">{{cite web |last=Vengadesan |first=Martin |date=2020-03-31 |title=Pompeo hammers China for 'false narrative' over Covid-19 |url=https://www.malaysiakini.com/news/517811 |website=Malaysiakini}}</ref> لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا، ئەو ڕۆڵی سەرەکی ھەبوو لە کشانەوەی ئەمریکا لە [[پلانی کاری گشتگیری ھاوبەش|ڕێککەوتنی ئەتۆمیی ئێران]]، گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکا بۆ [[ئورشەلیم]]، دانپێدانان بە بەرزاییەکانی گۆلان وەک خاکی ئیسرائیل، بەستنی «ڕێککەوتنەکانی ئیبراھیم»، و [[ھێرشی ئاسمانیی ٢٠٢٠ی فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی بەغدا|کوشتنی قاسم سلێمانی]].<ref name="Farrell2018">{{cite news |last=Farrell |first=Stephen |title=Why is the U.S. moving its embassy to Jerusalem? |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-israel-diplomacy-jerusalem-explai/why-is-the-u-s-moving-its-embassy-to-jerusalem-idUSKBN1I811N |access-date=2022-09-30 |publisher=[[ڕۆیتەرز]] |date=2018-05-07}}</ref><ref name="Holland2020">{{cite news |last=Holland |first=Steve |title=Israel, Sudan agree to normalize ties with U.S. help |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-sudan-israel-announcement-idUSKBN27827T |access-date=2022-09-30 |publisher=[[ڕۆیتەرز]] |date=2020-10-23}}</ref> دوای سەرکەوتنی ترامپ لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)]]دا، ترامپ ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ و [[نیکی ھێلی]] بانگھێشت ناکاتەوە بۆ ئەوەی بەشداری لە ئیدارەی دووەمیدا بکەن.<ref name="Politi2024">{{cite news |last=Politi |first=James |date=2024-11-10 |title=Trump rules out jobs for Mike Pompeo and Nikki Haley in administration |url=https://www.ft.com/content/a745e736-b9fe-4244-aa17-e577764bcfbd |access-date=2024-11-10 |work=Financial Times}}</ref> == سەرەتای ژیان و خوێندن == مایک پۆمپیۆ لە شاری ئۆرەنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە؛ دایکی ناوی دۆرۆسی و باوکی ناوی وەین پۆمپیۆ بوو.<ref name="TopHonor">{{cite web |last=Jarlson |first=Gary |title=Santa Ana Cadet Wins Top West Point Honor |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1986-05-31-me-8260-story.html |work=[[لۆس ئانجلەس تایمز]] |date=1986-05-31 |access-date=2020-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116161241/http://articles.latimes.com/1986-05-31/local/me-8260_1_west-point |archive-date=2019-01-16 |url-status=live}}</ref><ref name="LeeWellington">{{cite web |last=Lee |first=Teresa |title=Pompeo Visits Mother's Childhood Home |url=http://www.wellingtondailynews.com/article/20101020/NEWS/310209896 |publisher=The Wellington Daily News |date=2010-10-20 |access-date=2016-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119060119/http://www.wellingtondailynews.com/article/20101020/NEWS/310209896 |archive-date=2016-11-19 |url-status=live}}</ref> باپیری گەورەی لە باوکەوە بە ناوی کارلۆ پۆمپیۆ و داپیری گەورەی لە باوکەوە بە ناوی ئادێلینا تۆڵیس، لە شارۆچکەی پاچێنترۆ لە ئیتاڵیا لەدایک ببوون و لە ساڵانی ١٨٩٩ و ١٩٠٠دا کۆچیان کردبوو بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. لە ساڵی ١٩٨٢، پۆمپیۆ خوێندنی ئامادەیی لە قوتابخانەی لۆس ئەمیگۆس لە فاونتین ڤالی تەواو کرد.<ref name="Wisckol">{{cite news |last=Wisckol |first=Martin |title=Friend says Mike Pompeo, Trump's CIA nominee from O.C., was 'born smart' |url=http://www.ocregister.com/articles/-735966--.html |publisher=Orange County Register |date=2016-11-18 |access-date=2017-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170130185919/http://www.ocregister.com/articles/-735966--.html |archive-date=2017-01-30 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٦دا، پۆمپیۆ بە پلەی یەکەم لە نێو ھەموو خوێندکارانی پۆلەکەی لە [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (وێست پۆینت) دەرچوو و بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس لە زانست]]ی لە بواری بەڕێوەبردنی ئەندازیاریدا بەدەستھێنا.<ref name="TopHonor" /> لە نێوان ساڵانی ١٩٨٦ تا ١٩٩١، لە [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] وەک ئەفسەری زرێپۆش لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] لە فەوجی ٧ی سوارە و تیپی ٤ی پیادە خزمەتی کرد و بە پلەی کاپتن کۆتایی بە خزمەتە سەربازییەکەی ھێنا.<ref name="Holman">{{cite web |url=https://www-1.kansas.com/news/local/news-columns-blogs/article1044074.html |title=Pompeo among Congress' new military veterans |last=Holman |first=Rhonda |date=2010-11-12 |website=The Wichita Eagle |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030111231/https://www-1.kansas.com/news/local/news-columns-blogs/article1044074.html |archive-date=2019-10-30 |url-status=dead}}</ref> دوای ئەوە، چووە قوتابخانەی یاسای [[زانکۆی ھارڤارد]] و لە ساڵی ١٩٩٤ بڕوانامەی دکتۆرای یاسای وەرگرت؛ لەو ماوەیەدا ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری یاسایی ھارڤارد بوو. == سەرەتای ژیانی پیشەیی == دوای تەواوکردنی خوێندنی یاسا، پۆمپیۆ لە کۆمپانیای یاسایی ویلیامز و کۆنۆلی لە واشینگتن کاری کرد.<ref name="Lefler2010">{{cite news |last=Lefler |first=Dion |date=2010-07-29 |title=Pompeo hopes varied background gives him edge |work=The Wichita Eagle |url=http://www.kansas.com/2010/07/23/1415735/pompeo-hopes-varied-background.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110181243/http://www.kansas.com/2010/07/23/1415735/pompeo-hopes-varied-background.html |archive-date=2013-11-10}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٦، ڕووی لە شاری [[ویشیتا]] لە ویلایەتی [[کانزاس]] کرد. لەوێ لەگەڵ سێ ھاوپۆلی خۆی لە وێست پۆینت، کۆمپانیایەکی دروستکردنی پارچەی فڕۆکەیان بە ناوی تایر ئایرۆسپەیس (Thayer Aerospace) دامەزراند کە کۆمپانیای پیشەسازیی کۆک سەرمایەگوزاریی تێدا کردبوو.<ref name="Glasser">{{cite news |url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/26/mike-pompeo-the-secretary-of-trump |title=Mike Pompeo, the Secretary of Trump |first=Susan |last=Glasser |magazine=[[نیویۆرکەر]] |date=2019-08-19 |access-date=2019-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190825073556/https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/26/mike-pompeo-the-secretary-of-trump |archive-date=2019-08-25 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦ پشکی خۆی لەو کۆمپانیایە فرۆشت و دواتر بووە سەرۆکی کۆمپانیای سێنتری ئینتەرناشناڵ کە کەرەستەی کێڵگە نەوتییەکانی بەرھەم دەھێنا.<ref name="Fang2010">{{cite news |url=https://thinkprogress.org/meet-mike-pompeo-the-congressional-candidate-spawned-by-the-kochtopus-2b5530a2e2ac |title=Meet Mike Pompeo: The Congressional Candidate Spawned By The 'Kochtopus' |first=Lee |last=Fang |work=Think Progress |date=2010-09-21 |access-date=2017-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201044203/https://thinkprogress.org/meet-mike-pompeo-the-congressional-candidate-spawned-by-the-kochtopus-2b5530a2e2ac/ |archive-date=2017-12-01 |url-status=live}}</ref> == ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (٢٠١١–٢٠١٧) == لە ساڵی ٢٠١٠دا، پۆمپیۆ خۆی بۆ نوێنەرایەتیکردنی بازنەی چوارەمی [[کانزاس]] لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] پاڵاوت و لە ھەڵبژاردنی گشتیدا بە بەدەستھێنانی ٥٩٪ی دەنگەکان سەرکەوتنی بەدەستھێنا. لە ساڵانی ٢٠١٢، ٢٠١٤ و ٢٠١٦دا بە دەنگی زۆرینە بۆ پۆستەکەی ھەڵبژێردرایەوە. لە ماوەی ئەندامێتی لە کۆنگرێسدا، لە چەندین لیژنەی گرنگدا کاری کرد، لەوانە لیژنەی ھەمیشەیی ھەواڵگری، لیژنەی وزە و بازرگانی، و لیژنەی تایبەتی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی شاری بەنغازی لە ساڵی ٢٠١٢. ئەو بە یەکێک لە ئەندامە توندڕەوەکانی بزووتنەوەی «تی پارتی» لە ناو پارتی کۆماریدا دەناسرا و دژی یاسای چاودێریی تەندروستی (ئۆباماکێر) و ڕێککەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران وەستایەوە. == بەڕێوەبەری دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی (٢٠١٧–٢٠١٨) == [[پەڕگە:Mike Pompeo official CIA portrait.jpg|وێنۆک|وێنەی فەرمیی پۆمپیۆ وەک بەڕێوەبەری CIA لە ساڵی ٢٠١٧.]] لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦، دۆناڵد ترامپ ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ بۆ پۆستی بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) دەستنیشان دەکات. لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧، [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا]] بە ٦٦ دەنگی بەڵێ بەرامبەر ٣٢ دەنگی نەخێر پەسەندی کرد و ھەر لەو ڕۆژەدا سوێندی یاسایی خوارد.<ref name="Miller2017">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/world/national-security/senate-confirms-mike-pompeo-as-cia-director/2017/01/23/e54b994e-de84-11e6-ad42-f3375f271c9c_story.html |title=Senate confirms Mike Pompeo as CIA director |first=Greg |last=Miller |newspaper=[[واشینگتن پۆست]] |date=2017-01-23 |access-date=2017-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170125020031/https://www.washingtonpost.com/world/national-security/senate-confirms-mike-pompeo-as-cia-director/2017/01/23/e54b994e-de84-11e6-ad42-f3375f271c9c_story.html |archive-date=2017-01-25 |url-status=live}}</ref> لە ماوەی سەرۆکایەتیکردنی CIAدا، پۆمپیۆ پەیوەندییەکی زۆر نزیکی لەگەڵ ترامپ دروست کرد و زۆربەی کات ڕاپۆرتی ڕۆژانەی ھەواڵگریی خۆی لە [[نووسینگەی ھێلکەیی]] ڕاستەوخۆ پێشکەش بە سەرۆک دەکرد. لە شوباتی ٢٠١٧دا سەردانی [[تورکیا]] و [[عەرەبستانی سعوودی]] کرد و لەگەڵ سەرۆککۆماری تورکیا [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]] و بەرپرسانی باڵای سعوودیە کۆبووەوە. لە نیسانی ٢٠١٧دا، پۆمپیۆ ماڵپەڕی [[ویکیلیکس]]ی وەک «دەزگایەکی ھەواڵگریی دوژمنکارانەی نادەوڵەتی» وەسف کرد. لە پشووی [[جەژنی زیندووبوونەوە]]ی ساڵی ٢٠١٨دا، بە نھێنی سەردانی [[کۆریای باکوور]]ی کرد و لەگەڵ ڕێبەری ئەو وڵاتە [[کیم جۆنگ ئون]] کۆبووەوە بۆ ئامادەکاریی دیداری لووتکەی ترامپ و کیم. == سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠١٨–٢٠٢١) == [[پەڕگە:Vladimir Putin and Mike Pompeo (2019-05-14) 02.jpg|وێنۆک|مایک پۆمپیۆ لەگەڵ [[ڤلادیمیر پوتین]]، سەرۆکی ڕووسیا، لە شاری [[سۆچی]]، ئایاری ٢٠١٩.]] لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٨، دۆناڵد ترامپ دوورخستنەوەی ڕێکس تیلەرسۆنی لە پۆستی وەزیری دەرەوە ڕاگەیاند و پۆمپیۆی لە شوێنی ئەو دەستنیشان کرد. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨، ئەنجومەنی پیران بە ٥٧ دەنگی بەڵێ بەرامبەر ٤٢ دەنگی نەخێر دەستبەکاربوونی پۆمپیۆی وەک ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] پەسەند کرد.<ref name="HarrisNYT">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2018/04/26/us/politics/mike-pompeo-secretary-of-state.html |title=Senate Confirms C.I.A. Chief Mike Pompeo to Be Secretary of State |first1=Gardiner |last1=Harris |date=2018-04-26 |work=[[نیویۆرک تایمز]] |access-date=2018-04-26 |last2=Kaplan |first2=Thomas |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426173937/https://www.nytimes.com/2018/04/26/us/politics/mike-pompeo-secretary-of-state.html |archive-date=2018-04-26 |url-status=live}}</ref> === سیاسەتی دەرەوە === * '''ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ئێران''': پۆمپیۆ ڕۆڵێکی سەرەکیی گێڕا لە سیاسەتی «زۆرترین گوشار» لە دژی کۆماری ئیسلامیی ئێران، لەوانە کشانەوە لە ڕێککەوتنی ئەتۆمی لە ئایاری ٢٠١٨ و سەپاندنەوەی سزای توندی ئابووری. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، ئەو لە نێو ئەو ڕاوێژکارانەدا بوو کە بە توندی پشتیوانییان لە بڕیاری کوشتنی جەنەراڵی ئێرانی [[قاسم سلێمانی]] لە فڕۆکەخانەی بەغدا کرد. * '''ئیسرائیل و پەیوەندییە عەرەبییەکان''': ئەو سەرپەرشتیی گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکای کرد لە تەلئەبیبەوە بۆ [[ئورشەلیم]]. لە ساڵی ٢٠٢٠دا سەرپەرشتیی ڕێککەوتنەکانی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان [[ئیسرائیل]] لەگەڵ [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]، بەحرەین، [[سوودان]] و مەغریب کرد کە بە «ڕێککەوتنەکانی ئیبراھیم» ناسراون.<ref name="Holland2020" /> * '''چین''': پۆمپیۆ بە توندترین شێوە ڕەخنەی لە سیاسەتەکانی حکوومەتی چین گرت. لە تەممووزی ٢٠٢٠دا لە وتارێکی گرنگدا ڕایگەیاند کە دەبێت جیھانی ئازاد لە بەرامبەر دەسەڵاتخوازیی چیندا یەکبگرێت. لە کۆتا ڕۆژی پۆستەکەیدا لە ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، بە فەرمی مامەڵەی دەوڵەتی چینی لەگەڵ [[ئۆیغوورەکان]] لە [[شینجیانگ]] وەک «کۆمەڵکوژی و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی» ناساند.<ref name="NYTGenocide">{{cite web |title=U.S. Says China Is Committing 'Genocide' Against Uighur Muslims |last=Gordon |first=Michael R. |newspaper=The Wall Street Journal |date=2021-01-19 |url=https://www.wsj.com/articles/u-s-declares-chinas-treatment-of-uighur-muslims-to-be-genocide-11611081555}}</ref> لە وەڵامدا، چین لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ سزای خستە سەر پۆمپیۆ و خێزانەکەی و قەدەغەی کرد بێنە ناو خاکی چین و [[ھۆنگ کۆنگ]].<ref name="ReutersSanctions">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-china-sanctions-idUSKBN29Q09B |access-date=2021-01-21 |website=[[ڕۆیتەرز]] |title=Biden administration calls China sanctions on Trump officials 'unproductive and cynical' |date=2021-01-21 |last=Martina |first=Michael}}</ref> * '''ئەفغانستان و تاڵیبان''': پۆمپیۆ سەرپەرشتیی دانوستانەکانی لەگەڵ بزووتنەوەی [[تاڵیبان]] کرد لە دەوحە، کە لە شوباتی ٢٠٢٠دا گەیشتە واژووکردنی ڕێککەوتننامەی ئاشتی بۆ کشانەوەی قۆناغ بە قۆناغی ھێزەکانی ئەمریکا لە [[ئەفغانستان]]. === لێکۆڵینەوەکان و کێشەکان === لە ئایاری ٢٠٢٠دا، دۆناڵد ترامپ لەسەر داوای پۆمپیۆ، ستیڤ لینیک، پشکنەری گشتیی وەزارەتی دەرەوەی لەسەر کارەکەی دوورخستەوە. دواتر دەرکەوت کە لینیک خەریکی لێکۆڵینەوە بووە لە فرۆشتنی چەک بە بەھای ٨٫١ ملیار دۆلار بە عەرەبستانی سعوودی بەبێ ڕەزامەندیی کۆنگرێس، ھەروەھا بەکارھێنانی کارمەندانی وەزارەت لەلایەن پۆمپیۆ و ھاوسەرەکەیەوە بۆ ڕاپەڕاندنی کاری کەسی. لە نیسانی ٢٠٢١دا، ڕاپۆرتی پشکنەری گشتی دەریخست کە پۆمپیۆ و ھاوسەرەکەی زیاتر لە ١٠٠ جار یاسای ئیتیکیان پێشێل کردووە بەوەی داوایان لە کارمەندانی حکوومی کردووە کە کاری تایبەتی و خێزانییان بۆ بکەن. ھەروەھا لە کاتی گێژاوی [[ئابڕووچوونی ترامپ-ئوکراینا]] لە ساڵی ٢٠١٩دا کە بووە ھۆی یەکەم دادگاییکردنی ترامپ لە کۆنگرێس، بەڵگەنامەکان دەریانخست کە پۆمپیۆ ئاگاداری پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی ترامپ بووە لەگەڵ ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی سەرۆکی ئوکراینا سەبارەت بە لێکۆڵینەوە لە جۆ بایدن. == دوای سەرۆکایەتیی ترامپ (٢٠٢١–ئێستا) == [[پەڕگە:Former Secretary Pompeo Waves to Employees Before Departing the Department of State (50862603108).jpg|وێنۆک|پۆمپیۆ لە کاتی بەجێھێشتنی وەزارەتی دەرەوە لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١.]] دوای تەواوبوونی خولی سەرۆکایەتیی ترامپ لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، پۆمپیۆ وەک توێژەری باڵا چووە پەیمانگای ھادسۆن کە ناوەندێکی توێژینەوەی کۆنەپەرستە. لە ساڵی ٢٠٢١دا ڕێکخراوی سیاسیی CAVPACی دامەزراند بۆ پشتیوانی لە کاندیدە کۆمارییەکان. لە ئابی ٢٠٢٢دا، بەرپرسانی دادوەریی ئەمریکا پیلانێکی ئێرانیان ئاشکرا کرد کە ھەوڵی تیرۆرکردنی پۆمپیۆ و جۆن بۆڵتۆنی دابوو وەک تۆڵەسەندنەوەیەک بۆ کوژرانی قاسم سلێمانی. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣دا، پۆمپیۆ پەڕتووکی بیرەوەرییەکانی خۆی بە ناوی ''ھەرگیز یەک بست مەدە بەدەستەوە: شەڕکردن لە پێناوی ئەو ئەمریکایەی خۆشم دەوێت'' (Never Give an Inch) بڵاوکردەوە.<ref name="NeverGiveAnInch">{{cite web |url=https://www.harperacademic.com/book/9780063247444/never-give-an-inch/ |title=Never Give an Inch: Fighting for the America I Love |website=HarperAcademic |date=2023-01-24}}</ref> پۆمپیۆ بیری لە خۆپاڵاوتن بۆ [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)]] دەکردەوە، بەڵام لە نیسانی ٢٠٢٣دا ڕایگەیاند کە بەشداری ناکات.<ref name="NYT2023Run">{{cite news |date=2023-04-14 |title=Mike Pompeo Says He Won't Run for President in 2024 |work=[[نیویۆرک تایمز]] |url=https://www.nytimes.com/2023/04/14/us/politics/mike-pompeo-president-2024.html |access-date=2023-04-20}}</ref> دوای سەرکەوتنی ترامپ لە ھەڵبژاردنی ٢٠٢٤، لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤دا ترامپ لە پۆستێکی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە فەرمی ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ و نیکی ھێلی بانگھێشتی کابینەی داھاتووی ناکات.<ref name="Politi2024" /><ref name="Hill2024">{{cite web |last=Fields |first=Ashleigh |date=2024-11-10 |title=Trump says Haley, Pompeo won't join his administration |url=https://thehill.com/homenews/campaign/4982688-trump-haley-pompeo-wont-join-administration/ |access-date=2024-11-10 |website=The Hill}}</ref> == ھەڵوێستە سیاسییەکان == * '''ئاسایشی نەتەوەیی''': پۆمپیۆ پشتیوانی لە بەرنامەکانی کۆکردنەوەی زانیاری و چاودێریی [[دەزگای ئاسایشی نەتەوەیی]] دەکرد. لە کاتی ئاشکراکردنی بەڵگەنامەکان لەلایەن [[ئێدوارد سنۆدن]] لە ساڵی ٢٠١٣دا، ڕایگەیاندبوو کە دەبێت سنۆدن دادگایی بکرێت و بە سزای لەسێدارەدان بگات. ھەروەھا دژی داخستنی بەندیخانەی [[گوانتانامۆ]] بوو. * '''ژینگە و کەشوھەوا''': پۆمپیۆ گومانی لە زانستی گۆڕانی کەشوھەوا پێشان داوە و دژی سنووردارکردنی دەردانی گازە گەرمکەرەوەکان بووە. لە ساڵی ٢٠١٩دا لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی جەمسەری باکوور وتارێکی پێشکەش کرد و وتی کە توانەوەی سەھۆڵی جەمسەر دەرفەتی نوێی ئابووری و ڕێڕەوی کەشتیوانیی نوێ دەکاتەوە. * '''کێشە کۆمەڵایەتییەکان''': پۆمپیۆ بە توندی دژی لەباربردنی منداڵ بووە و باوەڕی وایە ژیان لە ساتی پیتاندنەوە دەست پێدەکات و تەنیا لە کاتی مەترسیی گیانی بۆ سەر دایکەکە ڕێگەپێدراوە. ھەروەھا دژایەتیی خۆی بۆ یاساییبوونی [[ھاوسەرگیریی ھاوڕەگەز]] دەربڕیوە. == ژیانی تایبەتی == لە ساڵی ١٩٨٦ پۆمپیۆ لەگەڵ لێسلی لیبێرت ھاوسەرگیریی کرد، بەڵام دواتر لە ساڵی ١٩٩٧ لێک جیا بوونەوە. لە ساڵی ٢٠٠٠، لەگەڵ سوزان دادستیس مۆسترۆس ھاوسەرگیریی کرد و کوڕەکەی سوزانی بە ناوی نیکۆلاس بە فەرمی وەک کوڕی خۆی گرتییە خۆ. پۆمپیۆ سەر بە کەنیسەی پرێسبیتێریانی ئینجیلییە و لە ساڵی ٢٠٠٧ تا ٢٠٠٩ لە کەنیسەی ناوخۆیی خۆی لە ویشیتا خزمەتی کردووە و وانەی ئایینیی وتووەتەوە.<ref name="Jenkins2018">{{cite web |url=https://religionnews.com/2018/04/19/5-faith-facts-about-mike-pompeo-a-divisive-devotion/ |title=5 faith facts about Mike Pompeo: A divisive devotion |last=Jenkins |first=Jack |date=2018-04-19 |website=Religion News Service |access-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715163155/https://religionnews.com/2018/04/19/5-faith-facts-about-mike-pompeo-a-divisive-devotion/ |archive-date=2019-07-15 |url-status=live}}</ref> == خەڵاتە نێودەوڵەتییەکان == * {{flagicon|تایوان}} [[نیشانی ئەستێرەی درەوشاوە]] (تایوان، ٢٠٢٢)<ref>{{cite news |last=Yeh |first=Joseph |title=President Tsai awards medal to Pompeo for enhancing Taiwan-U.S. ties |url=https://focustaiwan.tw/politics/202203030008 |access-date=2022-03-03 |agency=Central News Agency |date=2022-03-03}}</ref> * {{flagicon|ئالبانیا}} دکتۆرای فەخری لە [[زانکۆی تیرانا]] (ئەلبانیا، ٢٠٢٢)<ref>{{cite web |url=https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/05/16/mike-pompeo-merr-titullin-honoris-causa-nga-universiteti-i-tiranes/ |title=Mike Pompeo merr titullin 'Honoris Causa' nga Universiteti i Tiranës |date=2022-05-16 |publisher=Euronews Albania}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] * [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] * [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-par|us-hs}} {{s-bef|before=تۆد تایارت}} {{s-ttl|title=ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<br>لە [[کانزاس|بازنەی چوارەمی کانزاس]]|years=٢٠١١–٢٠١٧}} {{s-aft|after=ڕۆن ئیستس}} |- {{s-bef|before=جۆن برێنان}} {{s-ttl|title=بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]]|years=٢٠١٧–٢٠١٨}} {{s-aft|after=جینا ھاسپڵ}} |- {{s-off}} {{s-bef|before=ڕێکس تیلەرسۆن}} {{s-ttl|title=[[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]|years=٢٠١٨–٢٠٢١}} {{s-aft|after=[[ئەنتۆنی بلینکن]]}} {{s-end}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Mike Pompeo}} [[پۆل:مایک پۆمپیۆ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]] [[پۆل:کەسانی زیندوو]] [[پۆل:سکرتێرەکانی دەوڵەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:بەڕێوەبەرانی دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا لە کانزاس]] [[پۆل:ئەفسەرانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد]] [[پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی پارتی کۆماری لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی کابینەی دۆناڵد ترامپ]] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:خەڵکی ئۆرەنج، کالیفۆرنیا]] rvrab5mic9mgt34rh4gzerp94adwrbr 1675314 1675068 2026-09-25T21:08:28Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675314 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = مایک پۆمپیۆ | image = Mike Pompeo official photo.jpg | caption = وێنەی فەرمیی پۆمپیۆ، ٢٠١٨ | office = ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | president = [[دۆناڵد ترامپ]] | deputy = جۆن سەلیڤان<br />ستیڤن بیگۆن | term_start = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ | term_end = ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ | predecessor = ڕێکس تیلەرسۆن | successor = [[ئەنتۆنی بلینکن]] | office1 = ٦ەمین بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] | president1 = دۆناڵد ترامپ | deputy1 = جینا ھاسپڵ | term_start1 = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | term_end1 = ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨ | predecessor1 = جۆن برێنان | successor1 = جینا ھاسپڵ | office2 = ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<br />لە [[کانزاس|بازنەی چوارەمی کانزاس]] | term_start2 = ٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١١ | term_end2 = ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ | predecessor2 = تۆد تایارت | successor2 = ڕۆن ئیستس | birth_name = مایکڵ ڕیچارد پۆمپیۆ | birth_date = {{birth date and age|1963|12|30}} | birth_place = ئۆرەنج، کالیفۆرنیا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا | party = [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]] | spouse = لێسلی لیبێرت (ھ. ١٩٨٦–١٩٩٧)<br />سوزان جاستیس مۆسترۆس (ھ. ٢٠٠٠) | children = ١ | education = [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] ([[بەکالۆریۆس لە زانست]])<br />[[زانکۆی ھارڤارد]] (دکتۆرای یاسا) | branch = [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] | service_years = ١٩٨٦–١٩٩١ | rank = کاپتن | unit = فەوجی ٧ی [[سوارە]]<br />تیپی ٤ی پیادە }} '''مایکڵ ڕیچارد پۆمپیۆ''' (بە ئینگلیزی: Michael Richard Pompeo؛ لەدایکبووی ٣٠ی کانوونی یەکەمی ١٩٦٣) سیاسەتمەدار، پارێزەر، دیپلۆماتکار و ئەفسەری پێشووی [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]یە. ئەو ئەندامی [[پارتی کۆماری (ویلایەتە یەکگرتووەکان)]]ە و لە [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ|سەردەمی سەرۆکایەتیی یەکەمی دۆناڵد ترامپ]]دا، لە ساڵی ٢٠١٧ تا ٢٠١٨ وەک بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) و لە ساڵی ٢٠١٨ تا ٢٠٢١ وەک ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] (وەزیری دەرەوە) خزمەتی کردووە.<ref name="whois">{{cite web |url=https://www.politico.com/story/2017/01/who-is-mike-pompeo-233518 |title=Who is Mike Pompeo |first=Josh |last=Gerstein |work=Politico |date=2017-01-12 |access-date=2017-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141737/https://www.politico.com/story/2017/01/who-is-mike-pompeo-233518 |archive-date=2018-06-12 |url-status=live}}</ref> پێش ئەوەش، لە نێوان ساڵانی ٢٠١١ بۆ ٢٠١٧، نوێنەری بازنەی چوارەمی [[کانزاس]] بووە لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]. پۆمپیۆ لە ئۆرەنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە. لە ساڵی ١٩٨٦ بە پلەی یەکەم لە [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] لە وێست پۆینت دەرچووە و بۆ ماوەی پێنج ساڵ لە سوپادا وەک ئەفسەری زرێپۆش خزمەتی کردووە. دواتر لە قوتابخانەی یاسای [[زانکۆی ھارڤارد]] بڕوانامەی دکتۆرای یاسای بەدەستھێناوە و وەک پارێزەر و خاوەنکار لە کەرتی فڕۆکەوانی و کەرەستەی نەوتدا کاری کردووە. لە ساڵی ٢٠١٠ بۆ ئەنجومەنی نوێنەران ھەڵبژێردرا. سەرەتا لە کاتی ھەڵمەتی ھەڵبژاردنی ٢٠١٦ ڕەخنەی لە ترامپ گرت، بەڵام دواتر بووە یەکێک لە دڵسۆزترین ھاوپەیمانەکانی ترامپ.<ref name="Mills2021">{{cite web |last=Mills |first=Curt |date=2021-05-17 |title=Elise Stefanik is a Truce Choice in the Republican Civil War |url=https://www.theamericanconservative.com/elise-stefanik-is-the-truce-candidate-in-the-republican-civil-war/ |website=The American Conservative}}</ref> وەک وەزیری دەرەوە، پۆمپیۆ بە توندی ڕەخنەی لە [[حیزبی کۆمۆنیستی چین]] و سکرتێری گشتیی حیزبەکە [[شی ژنپنگ]] دەگرت و سیاسەتەکانی ئەمریکای لە بەرامبەر چین لەسەر پرسەکانی وەک [[ئۆیغوورەکان]] لە [[شینجیانگ]]، [[ھۆنگ کۆنگ]] و [[تایوان]] توندتر کردەوە.<ref name="Vengadesan2020">{{cite web |last=Vengadesan |first=Martin |date=2020-03-31 |title=Pompeo hammers China for 'false narrative' over Covid-19 |url=https://www.malaysiakini.com/news/517811 |website=Malaysiakini}}</ref> لە [[ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست]]دا، ئەو ڕۆڵی سەرەکی ھەبوو لە کشانەوەی ئەمریکا لە [[پلانی کاری گشتگیری ھاوبەش|ڕێککەوتنی ئەتۆمیی ئێران]]، گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکا بۆ [[ئورشەلیم]]، دانپێدانان بە بەرزاییەکانی گۆلان وەک خاکی ئیسرائیل، بەستنی «ڕێککەوتنەکانی ئیبراھیم»، و [[ھێرشی ئاسمانیی ٢٠٢٠ی فڕۆکەخانەی نێونەتەوەیی بەغدا|کوشتنی قاسم سلێمانی]].<ref name="Farrell2018">{{cite news |last=Farrell |first=Stephen |title=Why is the U.S. moving its embassy to Jerusalem? |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-israel-diplomacy-jerusalem-explai/why-is-the-u-s-moving-its-embassy-to-jerusalem-idUSKBN1I811N |access-date=2022-09-30 |publisher=[[ڕۆیتەرز]] |date=2018-05-07}}</ref><ref name="Holland2020">{{cite news |last=Holland |first=Steve |title=Israel, Sudan agree to normalize ties with U.S. help |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-sudan-israel-announcement-idUSKBN27827T |access-date=2022-09-30 |publisher=[[ڕۆیتەرز]] |date=2020-10-23}}</ref> دوای سەرکەوتنی ترامپ لە [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)]]دا، ترامپ ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ و [[نیکی ھێلی]] بانگھێشت ناکاتەوە بۆ ئەوەی بەشداری لە ئیدارەی دووەمیدا بکەن.<ref name="Politi2024">{{cite news |last=Politi |first=James |date=2024-11-10 |title=Trump rules out jobs for Mike Pompeo and Nikki Haley in administration |url=https://www.ft.com/content/a745e736-b9fe-4244-aa17-e577764bcfbd |access-date=2024-11-10 |work=Financial Times}}</ref> == سەرەتای ژیان و خوێندن == مایک پۆمپیۆ لە شاری ئۆرەنج لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەدایک بووە؛ دایکی ناوی دۆرۆسی و باوکی ناوی وەین پۆمپیۆ بوو.<ref name="TopHonor">{{cite web |last=Jarlson |first=Gary |title=Santa Ana Cadet Wins Top West Point Honor |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1986-05-31-me-8260-story.html |work=[[لۆس ئانجلەس تایمز]] |date=1986-05-31 |access-date=2020-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116161241/http://articles.latimes.com/1986-05-31/local/me-8260_1_west-point |archive-date=2019-01-16 |url-status=live}}</ref><ref name="LeeWellington">{{cite web |last=Lee |first=Teresa |title=Pompeo Visits Mother's Childhood Home |url=http://www.wellingtondailynews.com/article/20101020/NEWS/310209896 |publisher=The Wellington Daily News |date=2010-10-20 |access-date=2016-11-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119060119/http://www.wellingtondailynews.com/article/20101020/NEWS/310209896 |archive-date=2016-11-19 |url-status=live}}</ref> باپیری گەورەی لە باوکەوە بە ناوی کارلۆ پۆمپیۆ و داپیری گەورەی لە باوکەوە بە ناوی ئادێلینا تۆڵیس، لە شارۆچکەی پاچێنترۆ لە ئیتاڵیا لەدایک ببوون و لە ساڵانی ١٨٩٩ و ١٩٠٠دا کۆچیان کردبوو بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا. لە ساڵی ١٩٨٢، پۆمپیۆ خوێندنی ئامادەیی لە قوتابخانەی لۆس ئەمیگۆس لە فاونتین ڤالی تەواو کرد.<ref name="Wisckol">{{cite news |last=Wisckol |first=Martin |title=Friend says Mike Pompeo, Trump's CIA nominee from O.C., was 'born smart' |url=http://www.ocregister.com/articles/-735966--.html |publisher=Orange County Register |date=2016-11-18 |access-date=2017-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170130185919/http://www.ocregister.com/articles/-735966--.html |archive-date=2017-01-30 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ١٩٨٦دا، پۆمپیۆ بە پلەی یەکەم لە نێو ھەموو خوێندکارانی پۆلەکەی لە [[ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] (وێست پۆینت) دەرچوو و بڕوانامەی [[بەکالۆریۆس لە زانست]]ی لە بواری بەڕێوەبردنی ئەندازیاریدا بەدەستھێنا.<ref name="TopHonor" /> لە نێوان ساڵانی ١٩٨٦ تا ١٩٩١، لە [[سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] وەک ئەفسەری زرێپۆش لە [[ئەڵمانیای ڕۆژاوا]] لە فەوجی ٧ی سوارە و تیپی ٤ی پیادە خزمەتی کرد و بە پلەی کاپتن کۆتایی بە خزمەتە سەربازییەکەی ھێنا.<ref name="Holman">{{cite web |url=https://www-1.kansas.com/news/local/news-columns-blogs/article1044074.html |title=Pompeo among Congress' new military veterans |last=Holman |first=Rhonda |date=2010-11-12 |website=The Wichita Eagle |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030111231/https://www-1.kansas.com/news/local/news-columns-blogs/article1044074.html |archive-date=2019-10-30 |url-status=dead}}</ref> دوای ئەوە، چووە قوتابخانەی یاسای [[زانکۆی ھارڤارد]] و لە ساڵی ١٩٩٤ بڕوانامەی دکتۆرای یاسای وەرگرت؛ لەو ماوەیەدا ئەندامی دەستەی نووسەرانی گۆڤاری یاسایی ھارڤارد بوو. == سەرەتای ژیانی پیشەیی == دوای تەواوکردنی خوێندنی یاسا، پۆمپیۆ لە کۆمپانیای یاسایی ویلیامز و کۆنۆلی لە واشینگتن کاری کرد.<ref name="Lefler2010">{{cite news |last=Lefler |first=Dion |date=2010-07-29 |title=Pompeo hopes varied background gives him edge |work=The Wichita Eagle |url=http://www.kansas.com/2010/07/23/1415735/pompeo-hopes-varied-background.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110181243/http://www.kansas.com/2010/07/23/1415735/pompeo-hopes-varied-background.html |archive-date=2013-11-10}}</ref> لە ساڵی ١٩٩٦، ڕووی لە شاری [[ویشیتا]] لە ویلایەتی [[کانزاس]] کرد. لەوێ لەگەڵ سێ ھاوپۆلی خۆی لە وێست پۆینت، کۆمپانیایەکی دروستکردنی پارچەی فڕۆکەیان بە ناوی تایر ئایرۆسپەیس (Thayer Aerospace) دامەزراند کە کۆمپانیای پیشەسازیی کۆک سەرمایەگوزاریی تێدا کردبوو.<ref name="Glasser">{{cite news |url=https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/26/mike-pompeo-the-secretary-of-trump |title=Mike Pompeo, the Secretary of Trump |first=Susan |last=Glasser |magazine=[[نیویۆرکەر]] |date=2019-08-19 |access-date=2019-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190825073556/https://www.newyorker.com/magazine/2019/08/26/mike-pompeo-the-secretary-of-trump |archive-date=2019-08-25 |url-status=live}}</ref> لە ساڵی ٢٠٠٦ پشکی خۆی لەو کۆمپانیایە فرۆشت و دواتر بووە سەرۆکی کۆمپانیای سێنتری ئینتەرناشناڵ کە کەرەستەی کێڵگە نەوتییەکانی بەرھەم دەھێنا.<ref name="Fang2010">{{cite news |url=https://thinkprogress.org/meet-mike-pompeo-the-congressional-candidate-spawned-by-the-kochtopus-2b5530a2e2ac |title=Meet Mike Pompeo: The Congressional Candidate Spawned By The 'Kochtopus' |first=Lee |last=Fang |work=Think Progress |date=2010-09-21 |access-date=2017-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201044203/https://thinkprogress.org/meet-mike-pompeo-the-congressional-candidate-spawned-by-the-kochtopus-2b5530a2e2ac/ |archive-date=2017-12-01 |url-status=live}}</ref> == ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان (٢٠١١–٢٠١٧) == لە ساڵی ٢٠١٠دا، پۆمپیۆ خۆی بۆ نوێنەرایەتیکردنی بازنەی چوارەمی [[کانزاس]] لە [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] پاڵاوت و لە ھەڵبژاردنی گشتیدا بە بەدەستھێنانی ٥٩٪ی دەنگەکان سەرکەوتنی بەدەستھێنا. لە ساڵانی ٢٠١٢، ٢٠١٤ و ٢٠١٦دا بە دەنگی زۆرینە بۆ پۆستەکەی ھەڵبژێردرایەوە. لە ماوەی ئەندامێتی لە کۆنگرێسدا، لە چەندین لیژنەی گرنگدا کاری کرد، لەوانە لیژنەی ھەمیشەیی ھەواڵگری، لیژنەی وزە و بازرگانی، و لیژنەی تایبەتی لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکانی شاری بەنغازی لە ساڵی ٢٠١٢. ئەو بە یەکێک لە ئەندامە توندڕەوەکانی بزووتنەوەی «تی پارتی» لە ناو پارتی کۆماریدا دەناسرا و دژی یاسای چاودێریی تەندروستی (ئۆباماکێر) و ڕێککەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران وەستایەوە. == بەڕێوەبەری دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی (٢٠١٧–٢٠١٨) == [[پەڕگە:Mike Pompeo official CIA portrait.jpg|وێنۆک|وێنەی فەرمیی پۆمپیۆ وەک بەڕێوەبەری CIA لە ساڵی ٢٠١٧.]] لە ١٨ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦، دۆناڵد ترامپ ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ بۆ پۆستی بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] (CIA) دەستنیشان دەکات. لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧، [[ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا]] بە ٦٦ دەنگی بەڵێ بەرامبەر ٣٢ دەنگی نەخێر پەسەندی کرد و ھەر لەو ڕۆژەدا سوێندی یاسایی خوارد.<ref name="Miller2017">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/world/national-security/senate-confirms-mike-pompeo-as-cia-director/2017/01/23/e54b994e-de84-11e6-ad42-f3375f271c9c_story.html |title=Senate confirms Mike Pompeo as CIA director |first=Greg |last=Miller |newspaper=[[واشینگتن پۆست]] |date=2017-01-23 |access-date=2017-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170125020031/https://www.washingtonpost.com/world/national-security/senate-confirms-mike-pompeo-as-cia-director/2017/01/23/e54b994e-de84-11e6-ad42-f3375f271c9c_story.html |archive-date=2017-01-25 |url-status=live}}</ref> لە ماوەی سەرۆکایەتیکردنی CIAدا، پۆمپیۆ پەیوەندییەکی زۆر نزیکی لەگەڵ ترامپ دروست کرد و زۆربەی کات ڕاپۆرتی ڕۆژانەی ھەواڵگریی خۆی لە [[نووسینگەی ھێلکەیی]] ڕاستەوخۆ پێشکەش بە سەرۆک دەکرد. لە شوباتی ٢٠١٧دا سەردانی [[تورکیا]] و [[عەرەبستانی سعوودی]] کرد و لەگەڵ سەرۆککۆماری تورکیا [[ڕەجەب تەییب ئەردۆغان]] و بەرپرسانی باڵای سعوودیە کۆبووەوە. لە نیسانی ٢٠١٧دا، پۆمپیۆ ماڵپەڕی [[ویکیلیکس]]ی وەک «دەزگایەکی ھەواڵگریی دوژمنکارانەی نادەوڵەتی» وەسف کرد. لە پشووی [[جەژنی زیندووبوونەوە]]ی ساڵی ٢٠١٨دا، بە نھێنی سەردانی [[کۆریای باکوور]]ی کرد و لەگەڵ ڕێبەری ئەو وڵاتە [[کیم جۆنگ ئون]] کۆبووەوە بۆ ئامادەکاریی دیداری لووتکەی ترامپ و کیم. == سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠١٨–٢٠٢١) == [[پەڕگە:Vladimir Putin and Mike Pompeo (2019-05-14) 02.jpg|وێنۆک|مایک پۆمپیۆ لەگەڵ [[ڤلادیمیر پوتین]]، سەرۆکی ڕووسیا، لە شاری [[سۆچی]]، ئایاری ٢٠١٩.]] لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٨، دۆناڵد ترامپ دوورخستنەوەی ڕێکس تیلەرسۆنی لە پۆستی وەزیری دەرەوە ڕاگەیاند و پۆمپیۆی لە شوێنی ئەو دەستنیشان کرد. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠١٨، ئەنجومەنی پیران بە ٥٧ دەنگی بەڵێ بەرامبەر ٤٢ دەنگی نەخێر دەستبەکاربوونی پۆمپیۆی وەک ٧٠ھەمین [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] پەسەند کرد.<ref name="HarrisNYT">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2018/04/26/us/politics/mike-pompeo-secretary-of-state.html |title=Senate Confirms C.I.A. Chief Mike Pompeo to Be Secretary of State |first1=Gardiner |last1=Harris |date=2018-04-26 |work=[[نیویۆرک تایمز]] |access-date=2018-04-26 |last2=Kaplan |first2=Thomas |archive-url=https://web.archive.org/web/20180426173937/https://www.nytimes.com/2018/04/26/us/politics/mike-pompeo-secretary-of-state.html |archive-date=2018-04-26 |url-status=live}}</ref> === سیاسەتی دەرەوە === * '''ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ئێران''': پۆمپیۆ ڕۆڵێکی سەرەکیی گێڕا لە سیاسەتی «زۆرترین گوشار» لە دژی کۆماری ئیسلامیی ئێران، لەوانە کشانەوە لە ڕێککەوتنی ئەتۆمی لە ئایاری ٢٠١٨ و سەپاندنەوەی سزای توندی ئابووری. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٠، ئەو لە نێو ئەو ڕاوێژکارانەدا بوو کە بە توندی پشتیوانییان لە بڕیاری کوشتنی جەنەراڵی ئێرانی [[قاسم سلێمانی]] لە فڕۆکەخانەی بەغدا کرد. * '''ئیسرائیل و پەیوەندییە عەرەبییەکان''': ئەو سەرپەرشتیی گواستنەوەی باڵیۆزخانەی ئەمریکای کرد لە تەلئەبیبەوە بۆ [[ئورشەلیم]]. لە ساڵی ٢٠٢٠دا سەرپەرشتیی ڕێککەوتنەکانی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکانی نێوان [[ئیسرائیل]] لەگەڵ [[میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان]]، بەحرەین، [[سوودان]] و مەغریب کرد کە بە «ڕێککەوتنەکانی ئیبراھیم» ناسراون.<ref name="Holland2020" /> * '''چین''': پۆمپیۆ بە توندترین شێوە ڕەخنەی لە سیاسەتەکانی حکوومەتی چین گرت. لە تەممووزی ٢٠٢٠دا لە وتارێکی گرنگدا ڕایگەیاند کە دەبێت جیھانی ئازاد لە بەرامبەر دەسەڵاتخوازیی چیندا یەکبگرێت. لە کۆتا ڕۆژی پۆستەکەیدا لە ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، بە فەرمی مامەڵەی دەوڵەتی چینی لەگەڵ [[ئۆیغوورەکان]] لە [[شینجیانگ]] وەک «کۆمەڵکوژی و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی» ناساند.<ref name="NYTGenocide">{{cite web |title=U.S. Says China Is Committing 'Genocide' Against Uighur Muslims |last=Gordon |first=Michael R. |newspaper=The Wall Street Journal |date=2021-01-19 |url=https://www.wsj.com/articles/u-s-declares-chinas-treatment-of-uighur-muslims-to-be-genocide-11611081555}}</ref> لە وەڵامدا، چین لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ سزای خستە سەر پۆمپیۆ و خێزانەکەی و قەدەغەی کرد بێنە ناو خاکی چین و [[ھۆنگ کۆنگ]].<ref name="ReutersSanctions">{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-usa-china-sanctions-idUSKBN29Q09B |access-date=2021-01-21 |website=[[ڕۆیتەرز]] |title=Biden administration calls China sanctions on Trump officials 'unproductive and cynical' |date=2021-01-21 |last=Martina |first=Michael}}</ref> * '''ئەفغانستان و تاڵیبان''': پۆمپیۆ سەرپەرشتیی دانوستانەکانی لەگەڵ بزووتنەوەی [[تاڵیبان]] کرد لە دەوحە، کە لە شوباتی ٢٠٢٠دا گەیشتە واژووکردنی ڕێککەوتننامەی ئاشتی بۆ کشانەوەی قۆناغ بە قۆناغی ھێزەکانی ئەمریکا لە [[ئەفغانستان]]. === لێکۆڵینەوەکان و کێشەکان === لە ئایاری ٢٠٢٠دا، دۆناڵد ترامپ لەسەر داوای پۆمپیۆ، ستیڤ لینیک، پشکنەری گشتیی وەزارەتی دەرەوەی لەسەر کارەکەی دوورخستەوە. دواتر دەرکەوت کە لینیک خەریکی لێکۆڵینەوە بووە لە فرۆشتنی چەک بە بەھای ٨٫١ ملیار دۆلار بە عەرەبستانی سعوودی بەبێ ڕەزامەندیی کۆنگرێس، ھەروەھا بەکارھێنانی کارمەندانی وەزارەت لەلایەن پۆمپیۆ و ھاوسەرەکەیەوە بۆ ڕاپەڕاندنی کاری کەسی. لە نیسانی ٢٠٢١دا، ڕاپۆرتی پشکنەری گشتی دەریخست کە پۆمپیۆ و ھاوسەرەکەی زیاتر لە ١٠٠ جار یاسای ئیتیکیان پێشێل کردووە بەوەی داوایان لە کارمەندانی حکوومی کردووە کە کاری تایبەتی و خێزانییان بۆ بکەن. ھەروەھا لە کاتی گێژاوی [[ئابڕووچوونی ترامپ-ئوکراینا]] لە ساڵی ٢٠١٩دا کە بووە ھۆی یەکەم دادگاییکردنی ترامپ لە کۆنگرێس، بەڵگەنامەکان دەریانخست کە پۆمپیۆ ئاگاداری پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی ترامپ بووە لەگەڵ ڤۆلۆدیمیر زێلێنسکی سەرۆکی ئوکراینا سەبارەت بە لێکۆڵینەوە لە جۆ بایدن. == دوای سەرۆکایەتیی ترامپ (٢٠٢١–ئێستا) == [[پەڕگە:Former Secretary Pompeo Waves to Employees Before Departing the Department of State (50862603108).jpg|وێنۆک|پۆمپیۆ لە کاتی بەجێھێشتنی وەزارەتی دەرەوە لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١.]] دوای تەواوبوونی خولی سەرۆکایەتیی ترامپ لە ٢٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢١، پۆمپیۆ وەک توێژەری باڵا چووە پەیمانگای ھادسۆن کە ناوەندێکی توێژینەوەی کۆنەپەرستە. لە ساڵی ٢٠٢١دا ڕێکخراوی سیاسیی CAVPACی دامەزراند بۆ پشتیوانی لە کاندیدە کۆمارییەکان. لە ئابی ٢٠٢٢دا، بەرپرسانی دادوەریی ئەمریکا پیلانێکی ئێرانیان ئاشکرا کرد کە ھەوڵی تیرۆرکردنی پۆمپیۆ و جۆن بۆڵتۆنی دابوو وەک تۆڵەسەندنەوەیەک بۆ کوژرانی قاسم سلێمانی. لە کانوونی دووەمی ٢٠٢٣دا، پۆمپیۆ پەڕتووکی بیرەوەرییەکانی خۆی بە ناوی ''ھەرگیز یەک بست مەدە بەدەستەوە: شەڕکردن لە پێناوی ئەو ئەمریکایەی خۆشم دەوێت'' (Never Give an Inch) بڵاوکردەوە.<ref name="NeverGiveAnInch">{{cite web |url=https://www.harperacademic.com/book/9780063247444/never-give-an-inch/ |title=Never Give an Inch: Fighting for the America I Love |website=HarperAcademic |date=2023-01-24}}</ref> پۆمپیۆ بیری لە خۆپاڵاوتن بۆ [[ھەڵبژاردنی سەرۆکایەتیی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (٢٠٢٤)]] دەکردەوە، بەڵام لە نیسانی ٢٠٢٣دا ڕایگەیاند کە بەشداری ناکات.<ref name="NYT2023Run">{{cite news |date=2023-04-14 |title=Mike Pompeo Says He Won't Run for President in 2024 |work=[[نیویۆرک تایمز]] |url=https://www.nytimes.com/2023/04/14/us/politics/mike-pompeo-president-2024.html |access-date=2023-04-20}}</ref> دوای سەرکەوتنی ترامپ لە ھەڵبژاردنی ٢٠٢٤، لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤دا ترامپ لە پۆستێکی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بە فەرمی ڕایگەیاند کە پۆمپیۆ و نیکی ھێلی بانگھێشتی کابینەی داھاتووی ناکات.<ref name="Politi2024" /><ref name="Hill2024">{{cite web |last=Fields |first=Ashleigh |date=2024-11-10 |title=Trump says Haley, Pompeo won't join his administration |url=https://thehill.com/homenews/campaign/4982688-trump-haley-pompeo-wont-join-administration/ |access-date=2024-11-10 |website=The Hill}}</ref> == ھەڵوێستە سیاسییەکان == * '''ئاسایشی نەتەوەیی''': پۆمپیۆ پشتیوانی لە بەرنامەکانی کۆکردنەوەی زانیاری و چاودێریی [[دەزگای ئاسایشی نەتەوەیی]] دەکرد. لە کاتی ئاشکراکردنی بەڵگەنامەکان لەلایەن [[ئێدوارد سنۆدن]] لە ساڵی ٢٠١٣دا، ڕایگەیاندبوو کە دەبێت سنۆدن دادگایی بکرێت و بە سزای لەسێدارەدان بگات. ھەروەھا دژی داخستنی بەندیخانەی [[گوانتانامۆ]] بوو. * '''ژینگە و کەشوھەوا''': پۆمپیۆ گومانی لە زانستی گۆڕانی کەشوھەوا پێشان داوە و دژی سنووردارکردنی دەردانی گازە گەرمکەرەوەکان بووە. لە ساڵی ٢٠١٩دا لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی جەمسەری باکوور وتارێکی پێشکەش کرد و وتی کە توانەوەی سەھۆڵی جەمسەر دەرفەتی نوێی ئابووری و ڕێڕەوی کەشتیوانیی نوێ دەکاتەوە. * '''کێشە کۆمەڵایەتییەکان''': پۆمپیۆ بە توندی دژی لەباربردنی منداڵ بووە و باوەڕی وایە ژیان لە ساتی پیتاندنەوە دەست پێدەکات و تەنیا لە کاتی مەترسیی گیانی بۆ سەر دایکەکە ڕێگەپێدراوە. ھەروەھا دژایەتیی خۆی بۆ یاساییبوونی [[ھاوسەرگیریی ھاوڕەگەز]] دەربڕیوە. == ژیانی تایبەتی == لە ساڵی ١٩٨٦ پۆمپیۆ لەگەڵ لێسلی لیبێرت ھاوسەرگیریی کرد، بەڵام دواتر لە ساڵی ١٩٩٧ لێک جیا بوونەوە. لە ساڵی ٢٠٠٠، لەگەڵ سوزان دادستیس مۆسترۆس ھاوسەرگیریی کرد و کوڕەکەی سوزانی بە ناوی نیکۆلاس بە فەرمی وەک کوڕی خۆی گرتییە خۆ. پۆمپیۆ سەر بە کەنیسەی پرێسبیتێریانی ئینجیلییە و لە ساڵی ٢٠٠٧ تا ٢٠٠٩ لە کەنیسەی ناوخۆیی خۆی لە ویشیتا خزمەتی کردووە و وانەی ئایینیی وتووەتەوە.<ref name="Jenkins2018">{{cite web |url=https://religionnews.com/2018/04/19/5-faith-facts-about-mike-pompeo-a-divisive-devotion/ |title=5 faith facts about Mike Pompeo: A divisive devotion |last=Jenkins |first=Jack |date=2018-04-19 |website=Religion News Service |access-date=2019-07-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715163155/https://religionnews.com/2018/04/19/5-faith-facts-about-mike-pompeo-a-divisive-devotion/ |archive-date=2019-07-15 |url-status=live}}</ref> == خەڵاتە نێودەوڵەتییەکان == * {{flagicon|تایوان}} [[نیشانی ئەستێرەی درەوشاوە]] (تایوان، ٢٠٢٢)<ref>{{cite news |last=Yeh |first=Joseph |title=President Tsai awards medal to Pompeo for enhancing Taiwan-U.S. ties |url=https://focustaiwan.tw/politics/202203030008 |access-date=2022-03-03 |agency=Central News Agency |date=2022-03-03}}</ref> * {{flagicon|ئالبانیا}} دکتۆرای فەخری لە [[زانکۆی تیرانا]] (ئەلبانیا، ٢٠٢٢)<ref>{{cite web |url=https://euronews.al/vendi/aktualitet/2022/05/16/mike-pompeo-merr-titullin-honoris-causa-nga-universiteti-i-tiranes/ |title=Mike Pompeo merr titullin 'Honoris Causa' nga Universiteti i Tiranës |date=2022-05-16 |publisher=Euronews Albania}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] * [[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] * [[سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترامپ]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-par|us-hs}} {{s-bef|before=تۆد تایارت}} {{s-ttl|title=ئەندامی [[ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]]<br>لە [[کانزاس|بازنەی چوارەمی کانزاس]]|years=٢٠١١–٢٠١٧}} {{s-aft|after=ڕۆن ئیستس}} |- {{s-bef|before=جۆن برێنان}} {{s-ttl|title=بەڕێوەبەری [[دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]]|years=٢٠١٧–٢٠١٨}} {{s-aft|after=جینا ھاسپڵ}} |- {{s-off}} {{s-bef|before=ڕێکس تیلەرسۆن}} {{s-ttl|title=[[سکرتێری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]]|years=٢٠١٨–٢٠٢١}} {{s-aft|after=[[ئەنتۆنی بلینکن]]}} {{s-end}} {{تووڵی دەروازە|مێژوو|ژیاننامە|سیاسەت|ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا}} {{پۆلی کۆمنز|Mike Pompeo}} [[پۆل:مایک پۆمپیۆ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٦٣]] [[پۆل:کەسانی زیندوو]] [[پۆل:سکرتێرەکانی دەوڵەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:بەڕێوەبەرانی دەزگای ھەواڵگریی ناوەندی]] [[پۆل:ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریکا لە کانزاس]] [[پۆل:ئەفسەرانی سوپای ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:دەرچووانی زانکۆی ھارڤارد]] [[پۆل:دەرچووانی ئەکادیمیای سەربازیی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی پارتی کۆماری لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[پۆل:ئەندامانی کابینەی دۆناڵد ترامپ]] [[پۆل:سیاسەتمەدارانی سەدەی ٢١ەمی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا]] [[پۆل:خەڵکی ئۆرەنج، کالیفۆرنیا]] [[پۆل:ئەمریکییەکانی بە ڕەگەز ئیتالی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:وەزیرانی دەرەوەی ویلایەتە یەکگرتووەکان]] 0jt6sjilbm0kktivv1whksbl9afafpu 3 304459 1675056 2026-09-25T13:46:47Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1675056 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٣:٤٦، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) 3unvb850c4au14jcno3gxw6p4p54b0e 0 304460 1675058 2026-09-25T14:07:20Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانکاری|تاوانکاری]] * [[فیلمی مەتەڵ|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[سەید جەواد ڕەزەویان]] * پ...»ەوە 1675058 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانکاری|تاوانکاری]] * [[فیلمی مەتەڵ|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[سەید جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] }}|composer=بامداد ئەفشار|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=نەوید مەحموودی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=فیلم‌نێت|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲۶|last_aired=ئێستا}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی نەوید مەحموودی کە لە تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، حوسێن یاری، سەید جەواد ڕەزەویان، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، نەدا جەبرائیلی، موحسین قەسابیان و بابەک حەمیدیان لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/amp/1069109/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |یەل |- |حوسێن یاری |باوکی کوژراو |- |سەید جەواد ڕەزەویان | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] | |- |نەدا جەبرائیلی | |- |موحسین قەسابیان | |- |بابەک حەمیدیان |بکوژ |} == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> 6faf26pk3fp2056qozl41o7ydik9uok 1675059 1675058 2026-09-25T14:08:10Z Bilalinfo 57400 1675059 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانکاری|تاوانکاری]] * [[فیلمی مەتەڵ|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[سەید جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] }}|composer=بامداد ئەفشار|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=نەوید مەحموودی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=فیلم‌نێت|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی نەوید مەحموودی کە لە تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، حوسێن یاری، سەید جەواد ڕەزەویان، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، نەدا جەبرائیلی، موحسین قەسابیان و بابەک حەمیدیان لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/amp/1069109/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |یەل |- |حوسێن یاری |باوکی کوژراو |- |سەید جەواد ڕەزەویان | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] | |- |نەدا جەبرائیلی | |- |موحسین قەسابیان | |- |بابەک حەمیدیان |بکوژ |} == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> 75q8kqssx3w385jaa22gtw1qlvaf3z7 1675064 1675059 2026-09-25T14:47:00Z Bilalinfo 57400 1675064 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانکاری|تاوانکاری]] * [[فیلمی مەتەڵ|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[سەید جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] }}|composer=بامداد ئەفشار|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=نەوید مەحموودی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=فیلم‌نێت|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی نەوید مەحموودی کە لە تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، حوسێن یاری، سەید جەواد ڕەزەویان، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، نەدا جەبرائیلی، موحسین قەسابیان و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/amp/1069109/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |یەل |- |حوسێن یاری |باوکی کوژراو |- |سەید جەواد ڕەزەویان | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] | |- |نەدا جەبرائیلی | |- |موحسین قەسابیان | |- |[[بابەک حەمیدیان]] |بکوژ |} == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> icuw2g6i77j10a5273rc626wce7kz89 1675069 1675064 2026-09-25T14:57:43Z Bilalinfo 57400 1675069 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[سەید جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] }}|composer=بامداد ئەفشار|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=نەوید مەحموودی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=فیلم‌نێت|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی نەوید مەحموودی کە لە تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، حوسێن یاری، سەید جەواد ڕەزەویان، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، نەدا جەبرائیلی، موحسین قەسابیان و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/amp/1069109/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |یەل |- |حوسێن یاری |باوکی کوژراو |- |سەید جەواد ڕەزەویان | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] | |- |نەدا جەبرائیلی | |- |موحسین قەسابیان | |- |[[بابەک حەمیدیان]] |بکوژ |} == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> r9xdnn9btt1azh36fhmm1old1q8imf6 1675082 1675069 2026-09-25T15:28:55Z Bilalinfo 57400 1675082 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[سەید جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] }}|composer=بامداد ئەفشار|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=نەوید مەحموودی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=فیلم‌نێت|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی نەوید مەحموودی کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، حوسێن یاری، سەید جەواد ڕەزەویان، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، نەدا جەبرائیلی، موحسین قەسابیان و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/amp/1069109/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |یەل |- |حوسێن یاری |باوکی کوژراو |- |سەید جەواد ڕەزەویان | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] | |- |نەدا جەبرائیلی | |- |موحسین قەسابیان | |- |[[بابەک حەمیدیان]] |بکوژ |} == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> q14uyy9tw7axdg4ac8xmiyxaf5x5odf 1675154 1675082 2026-09-25T17:32:35Z Bilalinfo 57400 1675154 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[سەید جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] }}|composer=بامداد ئەفشار|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=نەوید مەحموودی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=فیلم‌نێت|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی نەوید مەحموودی کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، سەید جەواد ڕەزەویان، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، نەدا جەبرائیلی، موحسین قەسابیان و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/amp/1069109/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |یەل |- |[[حوسێن یاری]] |باوکی کوژراو |- |سەید جەواد ڕەزەویان | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] | |- |نەدا جەبرائیلی | |- |موحسین قەسابیان | |- |[[بابەک حەمیدیان]] |بکوژ |} == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> nv2hfx5za6atz3wdyjbdpw7w4auon6h 1675163 1675154 2026-09-25T18:02:58Z Bilalinfo 57400 1675163 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[سەید جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] }}|composer=بامداد ئەفشار|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=نەوید مەحموودی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=فیلم‌نێت|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی نەوید مەحموودی کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، سەید جەواد ڕەزەویان، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، موحسین قەسابیان و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/amp/1069109/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |یەل |- |[[حوسێن یاری]] |باوکی کوژراو |- |سەید جەواد ڕەزەویان | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] | |- |[[نەدا جەبرائیلی]] | |- |موحسین قەسابیان | |- |[[بابەک حەمیدیان]] |بکوژ |} == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> 025rc0p5tkq5fvany74lu4siahol8zh 1675173 1675163 2026-09-25T18:23:45Z Bilalinfo 57400 1675173 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] }}|composer=بامداد ئەفشار|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=نەوید مەحموودی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=فیلم‌نێت|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی نەوید مەحموودی کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، [[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، موحسین قەسابیان و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/amp/1069109/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |یەل |- |[[حوسێن یاری]] |باوکی کوژراو |- |[[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]] | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] | |- |[[نەدا جەبرائیلی]] | |- |موحسین قەسابیان | |- |[[بابەک حەمیدیان]] |بکوژ |} == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> qnwn3oy3hb9zkq4btbf0qtv5sfawp86 1675223 1675173 2026-09-25T20:01:30Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675223 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] }}|composer=بامداد ئەفشار|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=نەوید مەحموودی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=فیلم‌نێت|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی نەوید مەحموودی کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، [[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، موحسین قەسابیان و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/amp/1069109/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |یەل |- |[[حوسێن یاری]] |باوکی کوژراو |- |[[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]] | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] | |- |[[نەدا جەبرائیلی]] | |- |موحسین قەسابیان | |- |[[بابەک حەمیدیان]] |بکوژ |} == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} tn7t1cq5w6pz1z8bh37siwchw2d4fk8 1675416 1675223 2026-09-26T02:04:04Z Bilalinfo 57400 1675416 wikitext text/x-wiki {{Infobox television|genre={{Unbulleted list| * کۆمەڵایەتی * [[فیلمی تاوانباری|تاوانکاری]] * [[فیلمی ڕازئامێز|مەتەڵ]] }}|writer={{Unbulleted list| * [[جەمشید مەحموودی]] }}|director=جەمشید مەحموودی|starring={{Unbulleted list| * [[نەوید محەممەدزادە]] * [[میلاد کی مەرام]] * [[حوسێن یاری]] * [[جەواد ڕەزەویان]] * [[پەردیس ئەحمەدیە]] * [[نەدا جەبرائیلی]] * [[موحسین قەسابیان]] * [[بابەک حەمیدیان]] }}|composer=بامداد ئەفشار|country=ئێران|language=فارسی|num_seasons=۳|num_episodes=۲٤|producer=نەوید مەحموودی|cinematography=مورتەزا غەفووری|editor=سارا ئاهەنی|runtime=٤۵–۷۷ خولەک<!-- Reliable source required -->|company=<!-- Production companies only -->|network=فیلم‌نێت|first_aired=۱۰ی تشرینی دووەمی ۲۰۲٦|last_aired=ئێستا}} '''یەل''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: یل) زنجیرەیەکی [[ئێران|ئێرانییە]] لە چەشنی [[فیلمی تاوانباری|درامای تاوانکاری]] لە دەرهێنانی [[جەمشید مەحموودی]] و بەررهەمهێنانی نەوید مەحموودی کە لە [[فیلمنێت|تۆڕی ئینتەرنێتیی فیلم‌نێتەوە]] پەخشکرا. [[نەوید محەممەدزادە]]، [[میلاد کی مەرام]]، [[حوسێن یاری]]، [[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]]، [[پەردیس ئەحمەدیە]]، [[نەدا جەبرائیلی]]، موحسین قەسابیان و [[بابەک حەمیدیان]] لە ئەکتەرەکانی ئەم زنجیرەیەن.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=سریال «یل» چه ربطی به «پوست شیر» دارد؟ - همشهری آنلاین |ناونیشان=https://www.hamshahrionline.ir/amp/1069109/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.hamshahrionline.ir}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-15 |سەردێڕ=«پوست شیر» برمی‌گردد؟ / ماجرای عجیب سریال «یل» که خبرساز شد – بازتاب |ناونیشان=https://baztab.ir/%d9%be%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d8%b4%db%8c%d8%b1-%d8%a8%d8%b1%d9%85%db%8c%da%af%d8%b1%d8%af%d8%af%d8%9f-%d9%85%d8%a7%d8%ac%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d8%b9%d8%ac%db%8c%d8%a8-%d8%b3%d8%b1/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-08 |سەردێڕ=سازندگان «پوست شیر» با «یل» می‌آیند / سریالی تازه برای نمایش خانگی |ناونیشان=https://qudsonline.ir/news/1164753/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=قدس آنلاین |بڵاوکەرەوە=قدس آنلاین {{!}} Qudsonline |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2026-09-25 |سەردێڕ=سریال «یل»؛ فصل جدید «پوست شیر» با محوریت شخصیت رضا پروانه |ناونیشان=https://fararu.com/fa/news/905151/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%DB%8C%D9%84-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=Fararu {{!}} فرارو |زمان=fa}}</ref><ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=ایران |first=عصر |ڕێکەوت=2025-04-12 |سەردێڕ=سریال جدید از سازندگان پوست شیر |ناونیشان=https://www.asriran.com/fa/news/1050868/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=عصر ایران |بڵاوکەرەوە=عصر ایران |زمان=fa}}</ref> == پوختەی چیرۆک == چیرۆکەکە لە گوندێک لە دەیەی ۱۹۷۰دا ڕوو دەدات؛ شوێنێک کە کوشتنی زنجیرەییی کچانی گەنج، دانیشتووانی گوندەکە ڕووبەڕووی مەتەڵێکی ئاڵۆز دەکاتەوە. == ئەکتەرەکان == {| class="wikitable" !ناو !ڕۆڵ |- |[[نەوید محەممەدزادە]] |پۆلیس |- |[[میلاد کی مەرام]] |یەل |- |[[حوسێن یاری]] |باوکی کوژراو |- |[[جەواد ڕەزەویان|سەید جەواد ڕەزەویان]] | |- |[[پەردیس ئەحمەدیە]] | |- |[[نەدا جەبرائیلی]] | |- |موحسین قەسابیان | |- |[[بابەک حەمیدیان]] |بکوژ |} == بەرهەمهێنان == لەتەواوی دەستپێکدا ئەم زنجیرەیە وەک چیرۆکێکی وەرگیراو لە ''[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]]'' دادەنرا، بەڵام [[جەمشید مەحموودی]] لە چاوپێکەوتنێکدا لە گوڵانی ۲۰۲٦ ڕەتیکردەوە. پێش‌بەرهەمهێنانی ئەم زنجیرەیە لە ۲۷ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٥ دەستی پێکرد، سەرەتا [[ئەمیر جەدیدی|ئەمیر جەدید]]، [[عەلیڕەزا کەمالی|عەلیرەزا کەمالی]] و تەناز تەباتەبایی وەک ئەکتەرانی ئەم زنجیرەیە ناسێنران بەڵام بەهۆی ئامادەبوونیان لە پڕۆژەی تردا، ئەکتەرانی ئێستا جێگەیان گرتنەوە، وێنەگرتن لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠٢٥دەستی پێکرد و تا تەممووزی ۲۰۲٦ بەردەوام بوو. == پەیوەندیدار == * [[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{تووڵی دەروازە|ئێران|فیلم|دەیەی ٢٠٢٠}} [[پۆل:زنجیرە تەلەڤیزیۆنییە ئێرانییەکان]] hy7nu6ugj9pszaaamjcd2k74bon1kci 3 304461 1675060 2026-09-25T14:25:07Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1675060 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- ⇐[[بەکارھێنەر:Aram|<span style="font-family:Cursive; color:yellow; Background:Black; font-size:13px;">'''ئارام'''</span>]] _{[[لێدوانی بەکارھێنەر:Aram|<span style="color:black; Background:yellow">'''وتووێژ'''</span>]]} ١٤:٢٥، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) pxdxbcsmx278m36z9t2mbfemdikkv02 2 304462 1675061 2026-09-25T14:33:34Z Ahmad Rahem Khorsheed 79347 دروستکردنی پەڕەی بەکارهێنەری خۆم و ناساندنی پڕۆژە 1675061 wikitext text/x-wiki '''سڵاو! من ئەحمەد ڕەحیم خورشید (Ahmad Rahim Khurshid) مە، دەرچووی بەشی تەکنەلۆژیای کۆمپیوتەرم لە شاری کەرکوک.''' '''دەربارەی پڕۆژەکانم:''' * '''پەیڤکۆد (PeyvCode):''' پڕۆژەیەکی داهێنەرانەیە کە پێکەوە تەلاری دەزگای تەکنەلۆژیا و زمانی کوردی گرێ دەدات و پردێک نێوان جیهانی کۆدکردن و زمانەوانی دروست دەکات، بە هاوبەشی لەگەڵ نورا فەهمی. * '''وێبسايتى فەرمی پڕۆژە:''' لێرە سەردانی بکە o8bldvt393m51sxn8ggfyagqjaeuebg 1675096 1675061 2026-09-25T15:43:00Z Ahmad Rahem Khorsheed 79347 /* */ 1675096 wikitext text/x-wiki '''سڵاو! من ئەحمەد ڕەحیم خورشید (Ahmad Rahim Khurshid) م، دەرچووی بەشی تەکنەلۆژیای کۆمپیوتەرم لە شاری کەرکوک.''' '''دەربارەی پڕۆژەکانم:''' * '''پەیڤکۆد (PeyvCode):''' پڕۆژەیەکی داهێنەرانەیە کە پێکەوە تەلاری دەزگای تەکنەلۆژیا و زمانی کوردی گرێ دەدات و پردێک نێوان جیهانی کۆدکردن و زمانەوانی دروست دەکات، بە هاوبەشی لەگەڵ نورا فەهمی. * '''وێبسايتى فەرمی پڕۆژە:''' لێرە سەردانی بکە rqketop88e0karfna772m3jt89s0tqd 0 304463 1675062 2026-09-25T14:42:03Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ۱۹۸۰)}}{{Infobox person|name=بابەک حەمیدیان|image=Babak Hamidian at 32th Fajr.jpg|image_size=|caption=حەمیدیان لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ۲۰۱٤|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1980|09|10}}|birth_place=[[ڕەشت]]، ئێران|death_date=|death_place=|height=۱۸۵ سم|years_active=۲۰۰۴–ئێستا|...»ەوە 1675062 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ۱۹۸۰)}}{{Infobox person|name=بابەک حەمیدیان|image=Babak Hamidian at 32th Fajr.jpg|image_size=|caption=حەمیدیان لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ۲۰۱٤|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1980|09|10}}|birth_place=[[ڕەشت]]، ئێران|death_date=|death_place=|height=۱۸۵ سم|years_active=۲۰۰۴–ئێستا|parents=|spouse=[[مینا ساداتی]]|children=|website=}} '''بابەک حەمیدیان''' ({{langx|fa|بابک حمیدیان}}؛ لەدایکبووی ۱۰ی ئەیلوولی ۱۹۸۰) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref name="khor">{{cite web |url=http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504164059/http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-date=2023-05-04 |access-date=2014-05-09 |title=گفتگوی خورشید آنلاین با بابک حمیدیان |publisher=Khosrshidonline.com |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archivedate=2014-05-05 |title=بابک حمیدیان |publisher=Sureh Cinema |url-status=dead}}</ref> چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە سیمورغی بلۆری، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتێکی حافز]]، خەڵاتێکی ئاهەنگی سینەمای ئێران و دوو خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران. == سەرەتای ژیان == بابەک حەمیدیان لە ۹ی ئەیلوولی ۱۹۸۰ لە [[تاران]] لەدایکبووە. دەرچووی [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی|زانکۆی ئازادی ئیسلامییە]] و بڕوانامەی لە شانۆدا هەیە بە پسپۆڕیی دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |url=https://www.yjc.ir/fa/news/4975775/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84 |access-date=2025-06-10 |website=باشگاه خبرنگاران جوان {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} |language=fa |title="بابک حمیدیان"بازیگری برای تمام فصول}}</ref> خولیای حەمیدیان بۆ هونەر، لەگەڵ پشتیوانی خێزانەکەی، وای لێکرد بڕوانامە لە شانۆدا بەدەستبهێنێت بە سەرنجدان لەسەر دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160524173044/http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-date=2016-05-24 |access-date=2025-06-10 |website=www.mizanonline.ir |title=زندگینامه "بابک حمیدیان" + تصاویر}}</ref> لە ساڵی ۱۹۹۹ بۆ یەکەمجار لەسەر شانۆ دەرکەوت و یەکەم ئەزموونی ئەکتەری تۆمارکرد. بەڵام یەکەم هەنگاوی لە سینەمادا لە ساڵی ۲۰۰۳ بە فیلمی ''قەدەمگا'' بە دەرهێنانی محەممەد مەهدی عەسگەرپوور دەستی پێکرد. فیلمەکە سەرنجێکی زۆری لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] ڕاکێشا و ڕێگەی بۆ ئامادەبوونی بەرچاوتر لە بواری سینەمادا بۆ حەمیدیان خۆش کرد.<ref>{{Cite web |last=MovieMag |url=http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416080840/http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-date=2017-04-16 |access-date=2025-06-10 |website=moviemag.ir |language=fa-ir |title=بیوگرافی بابک حمیدیان - مووی مگ}}</ref> لە ساڵانی دواییدا، بابەک حەمیدیان ئامادەیییەکی بەھێزی لە سینەمادا چەسپاند، و ڕۆڵی پاڵپشتی بەرچاو لە بەرهەمە گرنگەکانی وەک ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا'' و ''بێپووڵ'' گێڕا. ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا''، کە فیلمێک بوو لەسەر [[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگی ئێران و عێراق]]، لە ساڵی ۲۰۰٤ لەلایەن کازم مەعسوومی دەرهێنرا. گەشەی کارەکانی حەمیدیان بەردەوام بوو، و بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''هس! کچان هاوار ناکەن'' پێشوازییەکی ڕەخنەگرانەی لێکرا، کە بووە هۆی پاڵێوراوکردنی بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە خەڵاتەکانی ئەنجومەنی ڕەخنەگرانی سینەمای ئێران لە ساڵی ۲۰۱۳.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-date=2014-05-05 |access-date=2025-06-10 |website=www.sourehcinema.com |title=Iranian Movie DataBase}}</ref> == ژیانی کەسی == لە ناوەڕاستی ساڵی ۲۰۱٥، بابەک حەمیدیان هاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری ئێرانی مینا ساداتی کرد. == فیلم و زنجیرە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-08-19 |سەردێڕ=ارزیابی شمایل بدمنی در کارنامه بابک حمیدیان به بهانه «مغز استخوان»؛ رستاخیز بابک |ناونیشان=https://www.namava.ir/mag/%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%AF%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=بلاگ نماوا |زمان=fa-IR}}</ref> == === سینەما === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی |- !۲۰۲۳ |غریب |شەهید موحەممەد بڕوجێردی |محەممەدحوسێن لەتیفی | |- !۲۰۲۳ |زمانی در ابدیت |سەعید |مەهدی نەورۆزیان | |- !۲۰۲۲ |پیر پسر |ڕەخنەگر |ئۆکتای بەراهەنی |وەک بەرهەمهێنەریش |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |مغز استخوان |حوسێن |حەمیدڕەزا قوربانی | |- |روز بلوا |عەماد |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱۹ |هستی و زمان | |مانی باغبانی | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |معکوس |سالار |پوولاد کیمیایی | |- |مسخره‌باز |شاپوور |ھۆمایۆن غەنیزادە | |- ! rowspan="5" |۲۰۱۸ |جشن دلتنگی |کاوە |پووریا ئازەربایجانی | |- |سال دوم دانشکده من |مەنسوور |ڕەسوول سەدرعاملی | |- |سرو زیر آب |جەهانبەخش |محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر | |- |مصادره |جەلال خاوەندی |میهران ئەحمەدی | |- |به وقت شام |عەلی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۷ |خرگیوش |ئارەش |مانی باغبانی | |- |کاناپه |مستەفا |کیانوش عەیاری | |- |شماره ۱۷ سهیلا |بەهرام |مەحموود غەفاری | |- |- ! rowspan="5" |۲۰۱٦ |هیهات |مورتەزا |محەممەدهادی نائیجی دانش ئقباشاوی ڕووحوڵڵا حەیجازی هادی مەقەددەمدۆست | |- |سیانور |مورتەزا صەمەدیە |بەهروز شوعەیبی | |- |داستان خانواده فرشچی | | | |- |آبجی | |مەرجان ئەشرەفی‌زادە | |- |بادیگارد |مەیسەم زەڕین |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |- ! rowspan="7" |۲۰۱٥ |ساکن طبقه وسط | |شەهاب حسێنی | |- |نیمرخ‌ها |مەهران |ئێرەج کەریمی | |- |من دیه گو مارادونا هستم |پەیمان |بەهرام تەوەکولی | |- |مرگ ماهی |رامین |ڕووحوڵڵا حەیجازی | |- |روباه | |بەهروز ئەفخەمی | |- |استراحت مطلق |حامید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- |شکاف |پەیمان |کیارش ئەسەدی‌زادە | |- ! rowspan="6" |۲۰۱٤ |روز رستاخیز |ابن زیاد، یزید |ئەحمەدڕەزا دەروێش | |- |چ |عەلی‌ئەسغەر وەسالی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |به تهران خوش آمدید | | | |- |با دیگران |ئەمیرحوسێن |ناسڕ زەمیری | |- |۵۰ قدم آخر |ھورموز شەکیبا |کیۆمەرس پوورئەحمەد | |- |تنها در چند دقیقه سکوت |حسام فردمەنش |بەهارە صادقی‌جەم | |- !۲۰۱۳ |هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند |موراد سەفەرخانی |پووران دەڕەخشەندە | |- |- ! rowspan="3" |۲۰۱۲ |یک خانواده محترم |ئارەش |مەسعود بەخشی | |- |قصه‌ها |بابەک |ڕەخشان بێنی‌ئەتەماد | |- |بغض |حامید |ڕەزا دۆرمیشیان | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۱ |دیو و دلبر |ڕەئوف |وەحید نیکخواه ئازاد | |- |پنهان |کامران |مەهدی ڕەحمانی | |- |اسب حیوان نجیبی است |حەمید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- !۲۰۰۹ |کلبه | |جەواد ئەفشار | |- ! rowspan="3" |۲۰۰۸ |ریسمان باز |عەسگەر |میهرشاد کارخانی | |- |خاک آشنا |بابەک |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- |بی‌پولی |شاهرۆخ |حەمید نێعمەتوڵڵا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۷ |سه زن | |مەنیژە حیکمەت | |- |خدا نزدیک است |ڕەزا |عەلی وەزیریان | |- !۲۰۰۶ |زاگرس | |محەممەدعەلی نەجەفی | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۵ |طبل بزرگ زیر پای چپ |مەهران |کازم مەعسوومی | |- |یک بوس کوچولو |نەوازی شەبلی |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۴ |مزرعه پدری | |ڕەسوول مەلاقوولی‌پوور | |- |قدمگاه |ڕەحمان |محەممەدمەهدی عەسگەرپوور | |} === زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- !۲۰۱٦ |بیمار استاندارد |بەھنام |سەعید ئاقاخانی | rowspan="3" |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱٥ |گذر از رنج‌ها |حەمید |فەرەیدوون حەسەن‌پوور | |- |پرده‌نشین |خەزاعی |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱٤ |سرزمین مادری |عەباس کۆچەک‌یەزدیان |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] | |- !۲۰۱۲ |حیرانی |ئێرەج ئیشراق |کەیوان عەلی‌محەممەدی، ئومێد بنکدار |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۰ |به کجا چنین شتابان |یونس هۆشمەند |ئەبولقاسم تاڵیبی |پەخش لە کەناڵی تاران |<ref>{{یادکرد وب|۱۳۸۷-۰۷-۰۸|عنوان=حمیدیان در به کجا چنین شتابان بازی می‌کند|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/757269/حمیدیان-در-به-کجا-چنین-شتابان-بازی-می-کند|وبگاه=خبرگزاری مهر|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در جنگل‌های شمال ادامه دارد/حسن شکوهی به همراه بابک حمیدیان و حامد بهداد در سکانس‌های پایانی|نشانی=https://www.isna.ir/news/8807-00043.117646/به-كجا-چنين-شتابان-در-جنگل-هاي-شمال-ادامه-دارد-حسن-شكوهي-به|وبگاه=ایسنا|تاریخ=۱۳۸۸-۰۷-۱۳|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در شان خانواده و سنت ایرانی/پرمخاطب بدون لودگی|نشانی=https://www.rajanews.com/news/28098|وبگاه=رجا نیوز|تاریخ=۱۳۷۸-۱۱-۰۶|زبان=fa}}</ref> |- |شیفت شبانه |ئەمین |مەهدی کەڕەم‌پوور | rowspan="2" |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰۸ |اوهام |ئومێد | | |- ! rowspan="2" |۲۰۰٦ |شهریار | |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |- |اسب | |بابەک محەممەدی |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰٥ |روشنایی‌های شهر |شەریف |مەسعود کەرامەتی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |} === زنجیرەی پلاتفۆرم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- | rowspan="4" |۲۰۲٦ |ماهدخت | |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | |[[جەمشید مەحموودی]] | rowspan="3" |پەخش لە پلاتفۆرمی فیلم‌نێت | |- |ریمنی ! |مەجید تەوەکولی | |- |اعتراف می‌کنم | |ڕەزا فەتەحوڵڵاپوور و نیما حەسەنی‌نەسەب | |- | rowspan="2" |۲۰۲۵ |تاسیان |جەمشید نەجات |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی فیلیمو | |- |ازازیل |مانی |[[حەسەن فەتحی]] |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۲۴ |هفت |سابیر لەنگەرودی |کیارش ئەسەدی‌زادە |پەخش لە پلاتفۆرمی تماشاخواهـ | |- !۲۰۲۲ |خاتون |کۆمیسەر ڕەجەبۆف |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۱۸ |عالیجناب |رامین فەرازمەند |سام قەریبیان | | |} === شانۆ === * نمایش [[کالیگولا]] (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۰۳) * نمایش سگ سکوت (ئاروەند دەشت‌آرای ۲۰۰۹) * نمایش پروفسور بوس بوس (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۱۰) * مکبث (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۰) * ویتسک (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۳) * خانه سربی (عەلی نەرگس نەژاد ۲۰۱۴) * مرثیه‌ای برای کتاب سوزی‌ها (عەلی ئیتتیحاد ۲۰۱۵) * می‌سی‌سی‌پی نشسته می‌میرد (ھۆمایۆن غەنیزادە ۲۰۱۷) * جنایت و مکافات (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۹) === بەڵگەفیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !بەڵگەفیلم !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |آبی به رنگ آسمان |ئەمیر ڕەفیعی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-05-21 |سەردێڕ=بابک حمیدیان استقلالی شد |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/4302127/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !فیلمی کورته !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |و می‌گذریم |پەریسا گرگین |} == خەڵاتەکان و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable" |- |+[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''چ'' | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو|{{Won}} |- |''رستاخیز''|{{Won}} |- |۲۰۱۸ |''سرو زیر آب'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو|{{Nom}} |} {| class="wikitable" |- |+ئاهەنگی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۰۵ |''طبل بزرگ زیر پای چپ'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو|{{Nom}} |- |۲۰۰۸ |''ریسمان باز''|{{Won}} |- |۲۰۱۰ |''بی‌پولی''|{{Nom}} |} {| class="wikitable" |- |+ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو|{{Won}} |- |۲۰۱٥ |''چ''|{{Won}} |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز''|{{Nom}} |} {| class="wikitable sortable" |- |+[[خەڵاتەکانی حافز]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="4" |باشترین ئەکتەری پیاو|{{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2022-03-05 |سەردێڕ=چهاردهمین دوره جشن حافظ (سال ۱۳۹۳) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/14th-hafez-awards-1393/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |- |''چ''|{{Won}} | |- |۲۰۱٥ |''استراحت مطلق''|{{Nom}} | |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز''|{{Nom}} | |- |۲۰۲٥ |''تاسیان'' |باشترین ئەکتەری پیاوی دراما|{{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-21 |سەردێڕ=بیست و چهارمین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۴) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/24th-hafez-awards-1404/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |} {| class="wikitable" |- |+ئاهەنگی شەوی ئەکتەر !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- |۲۰۱۴ |''مکبث'' و ''ویتسک'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو|{{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2013-05-05 |سەردێڕ=حمیدیان و پناهی‌ها در جشن شب بازیگر برگزیده شدند |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/120482/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|1954434}} == سەرچاوەکان == <references /> dz8mekq66bpfham1f0ejwfmpzqzscae 1675063 1675062 2026-09-25T14:45:26Z Bilalinfo 57400 /* خەڵاتەکان و پاڵێوراوەکان */ 1675063 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ۱۹۸۰)}}{{Infobox person|name=بابەک حەمیدیان|image=Babak Hamidian at 32th Fajr.jpg|image_size=|caption=حەمیدیان لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ۲۰۱٤|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1980|09|10}}|birth_place=[[ڕەشت]]، ئێران|death_date=|death_place=|height=۱۸۵ سم|years_active=۲۰۰۴–ئێستا|parents=|spouse=[[مینا ساداتی]]|children=|website=}} '''بابەک حەمیدیان''' ({{langx|fa|بابک حمیدیان}}؛ لەدایکبووی ۱۰ی ئەیلوولی ۱۹۸۰) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref name="khor">{{cite web |url=http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504164059/http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-date=2023-05-04 |access-date=2014-05-09 |title=گفتگوی خورشید آنلاین با بابک حمیدیان |publisher=Khosrshidonline.com |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archivedate=2014-05-05 |title=بابک حمیدیان |publisher=Sureh Cinema |url-status=dead}}</ref> چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە سیمورغی بلۆری، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتێکی حافز]]، خەڵاتێکی ئاهەنگی سینەمای ئێران و دوو خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران. == سەرەتای ژیان == بابەک حەمیدیان لە ۹ی ئەیلوولی ۱۹۸۰ لە [[تاران]] لەدایکبووە. دەرچووی [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی|زانکۆی ئازادی ئیسلامییە]] و بڕوانامەی لە شانۆدا هەیە بە پسپۆڕیی دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |url=https://www.yjc.ir/fa/news/4975775/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84 |access-date=2025-06-10 |website=باشگاه خبرنگاران جوان {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} |language=fa |title="بابک حمیدیان"بازیگری برای تمام فصول}}</ref> خولیای حەمیدیان بۆ هونەر، لەگەڵ پشتیوانی خێزانەکەی، وای لێکرد بڕوانامە لە شانۆدا بەدەستبهێنێت بە سەرنجدان لەسەر دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160524173044/http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-date=2016-05-24 |access-date=2025-06-10 |website=www.mizanonline.ir |title=زندگینامه "بابک حمیدیان" + تصاویر}}</ref> لە ساڵی ۱۹۹۹ بۆ یەکەمجار لەسەر شانۆ دەرکەوت و یەکەم ئەزموونی ئەکتەری تۆمارکرد. بەڵام یەکەم هەنگاوی لە سینەمادا لە ساڵی ۲۰۰۳ بە فیلمی ''قەدەمگا'' بە دەرهێنانی محەممەد مەهدی عەسگەرپوور دەستی پێکرد. فیلمەکە سەرنجێکی زۆری لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] ڕاکێشا و ڕێگەی بۆ ئامادەبوونی بەرچاوتر لە بواری سینەمادا بۆ حەمیدیان خۆش کرد.<ref>{{Cite web |last=MovieMag |url=http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416080840/http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-date=2017-04-16 |access-date=2025-06-10 |website=moviemag.ir |language=fa-ir |title=بیوگرافی بابک حمیدیان - مووی مگ}}</ref> لە ساڵانی دواییدا، بابەک حەمیدیان ئامادەیییەکی بەھێزی لە سینەمادا چەسپاند، و ڕۆڵی پاڵپشتی بەرچاو لە بەرهەمە گرنگەکانی وەک ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا'' و ''بێپووڵ'' گێڕا. ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا''، کە فیلمێک بوو لەسەر [[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگی ئێران و عێراق]]، لە ساڵی ۲۰۰٤ لەلایەن کازم مەعسوومی دەرهێنرا. گەشەی کارەکانی حەمیدیان بەردەوام بوو، و بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''هس! کچان هاوار ناکەن'' پێشوازییەکی ڕەخنەگرانەی لێکرا، کە بووە هۆی پاڵێوراوکردنی بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە خەڵاتەکانی ئەنجومەنی ڕەخنەگرانی سینەمای ئێران لە ساڵی ۲۰۱۳.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-date=2014-05-05 |access-date=2025-06-10 |website=www.sourehcinema.com |title=Iranian Movie DataBase}}</ref> == ژیانی کەسی == لە ناوەڕاستی ساڵی ۲۰۱٥، بابەک حەمیدیان هاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری ئێرانی مینا ساداتی کرد. == فیلم و زنجیرە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-08-19 |سەردێڕ=ارزیابی شمایل بدمنی در کارنامه بابک حمیدیان به بهانه «مغز استخوان»؛ رستاخیز بابک |ناونیشان=https://www.namava.ir/mag/%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%AF%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=بلاگ نماوا |زمان=fa-IR}}</ref> == === سینەما === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی |- !۲۰۲۳ |غریب |شەهید موحەممەد بڕوجێردی |محەممەدحوسێن لەتیفی | |- !۲۰۲۳ |زمانی در ابدیت |سەعید |مەهدی نەورۆزیان | |- !۲۰۲۲ |پیر پسر |ڕەخنەگر |ئۆکتای بەراهەنی |وەک بەرهەمهێنەریش |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |مغز استخوان |حوسێن |حەمیدڕەزا قوربانی | |- |روز بلوا |عەماد |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱۹ |هستی و زمان | |مانی باغبانی | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |معکوس |سالار |پوولاد کیمیایی | |- |مسخره‌باز |شاپوور |ھۆمایۆن غەنیزادە | |- ! rowspan="5" |۲۰۱۸ |جشن دلتنگی |کاوە |پووریا ئازەربایجانی | |- |سال دوم دانشکده من |مەنسوور |ڕەسوول سەدرعاملی | |- |سرو زیر آب |جەهانبەخش |محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر | |- |مصادره |جەلال خاوەندی |میهران ئەحمەدی | |- |به وقت شام |عەلی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۷ |خرگیوش |ئارەش |مانی باغبانی | |- |کاناپه |مستەفا |کیانوش عەیاری | |- |شماره ۱۷ سهیلا |بەهرام |مەحموود غەفاری | |- |- ! rowspan="5" |۲۰۱٦ |هیهات |مورتەزا |محەممەدهادی نائیجی دانش ئقباشاوی ڕووحوڵڵا حەیجازی هادی مەقەددەمدۆست | |- |سیانور |مورتەزا صەمەدیە |بەهروز شوعەیبی | |- |داستان خانواده فرشچی | | | |- |آبجی | |مەرجان ئەشرەفی‌زادە | |- |بادیگارد |مەیسەم زەڕین |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |- ! rowspan="7" |۲۰۱٥ |ساکن طبقه وسط | |شەهاب حسێنی | |- |نیمرخ‌ها |مەهران |ئێرەج کەریمی | |- |من دیه گو مارادونا هستم |پەیمان |بەهرام تەوەکولی | |- |مرگ ماهی |رامین |ڕووحوڵڵا حەیجازی | |- |روباه | |بەهروز ئەفخەمی | |- |استراحت مطلق |حامید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- |شکاف |پەیمان |کیارش ئەسەدی‌زادە | |- ! rowspan="6" |۲۰۱٤ |روز رستاخیز |ابن زیاد، یزید |ئەحمەدڕەزا دەروێش | |- |چ |عەلی‌ئەسغەر وەسالی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |به تهران خوش آمدید | | | |- |با دیگران |ئەمیرحوسێن |ناسڕ زەمیری | |- |۵۰ قدم آخر |ھورموز شەکیبا |کیۆمەرس پوورئەحمەد | |- |تنها در چند دقیقه سکوت |حسام فردمەنش |بەهارە صادقی‌جەم | |- !۲۰۱۳ |هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند |موراد سەفەرخانی |پووران دەڕەخشەندە | |- |- ! rowspan="3" |۲۰۱۲ |یک خانواده محترم |ئارەش |مەسعود بەخشی | |- |قصه‌ها |بابەک |ڕەخشان بێنی‌ئەتەماد | |- |بغض |حامید |ڕەزا دۆرمیشیان | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۱ |دیو و دلبر |ڕەئوف |وەحید نیکخواه ئازاد | |- |پنهان |کامران |مەهدی ڕەحمانی | |- |اسب حیوان نجیبی است |حەمید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- !۲۰۰۹ |کلبه | |جەواد ئەفشار | |- ! rowspan="3" |۲۰۰۸ |ریسمان باز |عەسگەر |میهرشاد کارخانی | |- |خاک آشنا |بابەک |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- |بی‌پولی |شاهرۆخ |حەمید نێعمەتوڵڵا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۷ |سه زن | |مەنیژە حیکمەت | |- |خدا نزدیک است |ڕەزا |عەلی وەزیریان | |- !۲۰۰۶ |زاگرس | |محەممەدعەلی نەجەفی | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۵ |طبل بزرگ زیر پای چپ |مەهران |کازم مەعسوومی | |- |یک بوس کوچولو |نەوازی شەبلی |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۴ |مزرعه پدری | |ڕەسوول مەلاقوولی‌پوور | |- |قدمگاه |ڕەحمان |محەممەدمەهدی عەسگەرپوور | |} === زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- !۲۰۱٦ |بیمار استاندارد |بەھنام |سەعید ئاقاخانی | rowspan="3" |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱٥ |گذر از رنج‌ها |حەمید |فەرەیدوون حەسەن‌پوور | |- |پرده‌نشین |خەزاعی |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱٤ |سرزمین مادری |عەباس کۆچەک‌یەزدیان |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] | |- !۲۰۱۲ |حیرانی |ئێرەج ئیشراق |کەیوان عەلی‌محەممەدی، ئومێد بنکدار |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۰ |به کجا چنین شتابان |یونس هۆشمەند |ئەبولقاسم تاڵیبی |پەخش لە کەناڵی تاران |<ref>{{یادکرد وب|۱۳۸۷-۰۷-۰۸|عنوان=حمیدیان در به کجا چنین شتابان بازی می‌کند|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/757269/حمیدیان-در-به-کجا-چنین-شتابان-بازی-می-کند|وبگاه=خبرگزاری مهر|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در جنگل‌های شمال ادامه دارد/حسن شکوهی به همراه بابک حمیدیان و حامد بهداد در سکانس‌های پایانی|نشانی=https://www.isna.ir/news/8807-00043.117646/به-كجا-چنين-شتابان-در-جنگل-هاي-شمال-ادامه-دارد-حسن-شكوهي-به|وبگاه=ایسنا|تاریخ=۱۳۸۸-۰۷-۱۳|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در شان خانواده و سنت ایرانی/پرمخاطب بدون لودگی|نشانی=https://www.rajanews.com/news/28098|وبگاه=رجا نیوز|تاریخ=۱۳۷۸-۱۱-۰۶|زبان=fa}}</ref> |- |شیفت شبانه |ئەمین |مەهدی کەڕەم‌پوور | rowspan="2" |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰۸ |اوهام |ئومێد | | |- ! rowspan="2" |۲۰۰٦ |شهریار | |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |- |اسب | |بابەک محەممەدی |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰٥ |روشنایی‌های شهر |شەریف |مەسعود کەرامەتی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |} === زنجیرەی پلاتفۆرم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- | rowspan="4" |۲۰۲٦ |ماهدخت | |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | |[[جەمشید مەحموودی]] | rowspan="3" |پەخش لە پلاتفۆرمی فیلم‌نێت | |- |ریمنی ! |مەجید تەوەکولی | |- |اعتراف می‌کنم | |ڕەزا فەتەحوڵڵاپوور و نیما حەسەنی‌نەسەب | |- | rowspan="2" |۲۰۲۵ |تاسیان |جەمشید نەجات |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی فیلیمو | |- |ازازیل |مانی |[[حەسەن فەتحی]] |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۲۴ |هفت |سابیر لەنگەرودی |کیارش ئەسەدی‌زادە |پەخش لە پلاتفۆرمی تماشاخواهـ | |- !۲۰۲۲ |خاتون |کۆمیسەر ڕەجەبۆف |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۱۸ |عالیجناب |رامین فەرازمەند |سام قەریبیان | | |} === شانۆ === * نمایش [[کالیگولا]] (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۰۳) * نمایش سگ سکوت (ئاروەند دەشت‌آرای ۲۰۰۹) * نمایش پروفسور بوس بوس (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۱۰) * مکبث (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۰) * ویتسک (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۳) * خانه سربی (عەلی نەرگس نەژاد ۲۰۱۴) * مرثیه‌ای برای کتاب سوزی‌ها (عەلی ئیتتیحاد ۲۰۱۵) * می‌سی‌سی‌پی نشسته می‌میرد (ھۆمایۆن غەنیزادە ۲۰۱۷) * جنایت و مکافات (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۹) === بەڵگەفیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !بەڵگەفیلم !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |آبی به رنگ آسمان |ئەمیر ڕەفیعی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-05-21 |سەردێڕ=بابک حمیدیان استقلالی شد |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/4302127/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !فیلمی کورته !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |و می‌گذریم |پەریسا گرگین |} == خەڵاتەکان و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''چ'' | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |- |''رستاخیز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۸ |''سرو زیر آب'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۰۵ |''طبل بزرگ زیر پای چپ'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Nom}} |- |۲۰۰۸ |''ریسمان باز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۰ |''بی‌پولی'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Won}} |- |۲۰۱٥ |''چ'' | {{Won}} |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+[[خەڵاتەکانی حافز]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="4" |باشترین ئەکتەری پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2022-03-05 |سەردێڕ=چهاردهمین دوره جشن حافظ (سال ۱۳۹۳) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/14th-hafez-awards-1393/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |- |''چ'' | {{Won}} | |- |۲۰۱٥ |''استراحت مطلق'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲٥ |''تاسیان'' |باشترین ئەکتەری پیاوی دراما | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-21 |سەردێڕ=بیست و چهارمین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۴) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/24th-hafez-awards-1404/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی شەوی ئەکتەر !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- |۲۰۱۴ |''مکبث'' و ''ویتسک'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2013-05-05 |سەردێڕ=حمیدیان و پناهی‌ها در جشن شب بازیگر برگزیده شدند |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/120482/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|1954434}} == سەرچاوەکان == <references /> 72c58bxn2rkmmixsizdcuctuursh8a3 1675066 1675063 2026-09-25T14:50:24Z Bilalinfo 57400 /* سینەما */ 1675066 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ۱۹۸۰)}}{{Infobox person|name=بابەک حەمیدیان|image=Babak Hamidian at 32th Fajr.jpg|image_size=|caption=حەمیدیان لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ۲۰۱٤|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1980|09|10}}|birth_place=[[ڕەشت]]، ئێران|death_date=|death_place=|height=۱۸۵ سم|years_active=۲۰۰۴–ئێستا|parents=|spouse=[[مینا ساداتی]]|children=|website=}} '''بابەک حەمیدیان''' ({{langx|fa|بابک حمیدیان}}؛ لەدایکبووی ۱۰ی ئەیلوولی ۱۹۸۰) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref name="khor">{{cite web |url=http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504164059/http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-date=2023-05-04 |access-date=2014-05-09 |title=گفتگوی خورشید آنلاین با بابک حمیدیان |publisher=Khosrshidonline.com |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archivedate=2014-05-05 |title=بابک حمیدیان |publisher=Sureh Cinema |url-status=dead}}</ref> چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە سیمورغی بلۆری، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتێکی حافز]]، خەڵاتێکی ئاهەنگی سینەمای ئێران و دوو خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران. == سەرەتای ژیان == بابەک حەمیدیان لە ۹ی ئەیلوولی ۱۹۸۰ لە [[تاران]] لەدایکبووە. دەرچووی [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی|زانکۆی ئازادی ئیسلامییە]] و بڕوانامەی لە شانۆدا هەیە بە پسپۆڕیی دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |url=https://www.yjc.ir/fa/news/4975775/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84 |access-date=2025-06-10 |website=باشگاه خبرنگاران جوان {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} |language=fa |title="بابک حمیدیان"بازیگری برای تمام فصول}}</ref> خولیای حەمیدیان بۆ هونەر، لەگەڵ پشتیوانی خێزانەکەی، وای لێکرد بڕوانامە لە شانۆدا بەدەستبهێنێت بە سەرنجدان لەسەر دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160524173044/http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-date=2016-05-24 |access-date=2025-06-10 |website=www.mizanonline.ir |title=زندگینامه "بابک حمیدیان" + تصاویر}}</ref> لە ساڵی ۱۹۹۹ بۆ یەکەمجار لەسەر شانۆ دەرکەوت و یەکەم ئەزموونی ئەکتەری تۆمارکرد. بەڵام یەکەم هەنگاوی لە سینەمادا لە ساڵی ۲۰۰۳ بە فیلمی ''قەدەمگا'' بە دەرهێنانی محەممەد مەهدی عەسگەرپوور دەستی پێکرد. فیلمەکە سەرنجێکی زۆری لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] ڕاکێشا و ڕێگەی بۆ ئامادەبوونی بەرچاوتر لە بواری سینەمادا بۆ حەمیدیان خۆش کرد.<ref>{{Cite web |last=MovieMag |url=http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416080840/http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-date=2017-04-16 |access-date=2025-06-10 |website=moviemag.ir |language=fa-ir |title=بیوگرافی بابک حمیدیان - مووی مگ}}</ref> لە ساڵانی دواییدا، بابەک حەمیدیان ئامادەیییەکی بەھێزی لە سینەمادا چەسپاند، و ڕۆڵی پاڵپشتی بەرچاو لە بەرهەمە گرنگەکانی وەک ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا'' و ''بێپووڵ'' گێڕا. ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا''، کە فیلمێک بوو لەسەر [[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگی ئێران و عێراق]]، لە ساڵی ۲۰۰٤ لەلایەن کازم مەعسوومی دەرهێنرا. گەشەی کارەکانی حەمیدیان بەردەوام بوو، و بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''هس! کچان هاوار ناکەن'' پێشوازییەکی ڕەخنەگرانەی لێکرا، کە بووە هۆی پاڵێوراوکردنی بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە خەڵاتەکانی ئەنجومەنی ڕەخنەگرانی سینەمای ئێران لە ساڵی ۲۰۱۳.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-date=2014-05-05 |access-date=2025-06-10 |website=www.sourehcinema.com |title=Iranian Movie DataBase}}</ref> == ژیانی کەسی == لە ناوەڕاستی ساڵی ۲۰۱٥، بابەک حەمیدیان هاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری ئێرانی مینا ساداتی کرد. == فیلم و زنجیرە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-08-19 |سەردێڕ=ارزیابی شمایل بدمنی در کارنامه بابک حمیدیان به بهانه «مغز استخوان»؛ رستاخیز بابک |ناونیشان=https://www.namava.ir/mag/%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%AF%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=بلاگ نماوا |زمان=fa-IR}}</ref> == === سینەما === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی |- !۲۰۲۳ |غریب |شەهید موحەممەد بڕوجێردی |محەممەدحوسێن لەتیفی | |- !۲۰۲۳ |زمانی در ابدیت |سەعید |مەهدی نەورۆزیان | |- !۲۰۲۲ |پیر پسر |ڕەخنەگر |ئۆکتای بەراهەنی |وەک بەرهەمهێنەریش |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |مغز استخوان |حوسێن |حەمیدڕەزا قوربانی | |- |روز بلوا |عەماد |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱۹ |هستی و زمان | |مانی باغبانی | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |معکوس |سالار |پوولاد کیمیایی | |- |مسخره‌باز |شاپوور |ھۆمایۆن غەنیزادە | |- ! rowspan="5" |۲۰۱۸ |جشن دلتنگی |کاوە |پووریا ئازەربایجانی | |- |سال دوم دانشکده من |مەنسوور |ڕەسوول سەدرعاملی | |- |سرو زیر آب |جەهانبەخش |محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر | |- |مصادره |جەلال خاوەندی |میهران ئەحمەدی | |- |به وقت شام |عەلی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۷ |خرگیوش |ئارەش |مانی باغبانی | |- |کاناپه |مستەفا |کیانوش عەیاری | |- |شماره ۱۷ سهیلا |بەهرام |مەحموود غەفاری | |- |- ! rowspan="5" |۲۰۱٦ |هیهات |مورتەزا |محەممەدهادی نائیجی دانش ئقباشاوی ڕووحوڵڵا حەیجازی هادی مەقەددەمدۆست | |- |سیانور |مورتەزا صەمەدیە |بەهروز شوعەیبی | |- |داستان خانواده فرشچی | | | |- |آبجی | |مەرجان ئەشرەفی‌زادە | |- |بادیگارد |مەیسەم زەڕین |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |- ! rowspan="7" |۲۰۱٥ |[[نیشتەجێی نھۆمی نێوەند (فیلم)|نیشتەجێی نھۆمی نێوەند]] | |[[شەھاب حوسێنی|شەهاب حسێنی]] | |- |نیمرخ‌ها |مەهران |ئێرەج کەریمی | |- |من دیه گو مارادونا هستم |پەیمان |بەهرام تەوەکولی | |- |مرگ ماهی |رامین |ڕووحوڵڵا حەیجازی | |- |روباه | |بەهروز ئەفخەمی | |- |استراحت مطلق |حامید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- |شکاف |پەیمان |کیارش ئەسەدی‌زادە | |- ! rowspan="6" |۲۰۱٤ |روز رستاخیز |ابن زیاد، یزید |ئەحمەدڕەزا دەروێش | |- |چ |عەلی‌ئەسغەر وەسالی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |به تهران خوش آمدید | | | |- |با دیگران |ئەمیرحوسێن |ناسڕ زەمیری | |- |۵۰ قدم آخر |ھورموز شەکیبا |کیۆمەرس پوورئەحمەد | |- |تنها در چند دقیقه سکوت |حسام فردمەنش |بەهارە صادقی‌جەم | |- !۲۰۱۳ |هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند |موراد سەفەرخانی |پووران دەڕەخشەندە | |- |- ! rowspan="3" |۲۰۱۲ |یک خانواده محترم |ئارەش |مەسعود بەخشی | |- |قصه‌ها |بابەک |ڕەخشان بێنی‌ئەتەماد | |- |بغض |حامید |ڕەزا دۆرمیشیان | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۱ |دیو و دلبر |ڕەئوف |وەحید نیکخواه ئازاد | |- |پنهان |کامران |مەهدی ڕەحمانی | |- |اسب حیوان نجیبی است |حەمید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- !۲۰۰۹ |کلبه | |جەواد ئەفشار | |- ! rowspan="3" |۲۰۰۸ |ریسمان باز |عەسگەر |میهرشاد کارخانی | |- |خاک آشنا |بابەک |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- |بی‌پولی |شاهرۆخ |حەمید نێعمەتوڵڵا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۷ |سه زن | |مەنیژە حیکمەت | |- |خدا نزدیک است |ڕەزا |عەلی وەزیریان | |- !۲۰۰۶ |زاگرس | |محەممەدعەلی نەجەفی | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۵ |طبل بزرگ زیر پای چپ |مەهران |کازم مەعسوومی | |- |یک بوس کوچولو |نەوازی شەبلی |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۴ |مزرعه پدری | |ڕەسوول مەلاقوولی‌پوور | |- |قدمگاه |ڕەحمان |محەممەدمەهدی عەسگەرپوور | |} === زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- !۲۰۱٦ |بیمار استاندارد |بەھنام |سەعید ئاقاخانی | rowspan="3" |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱٥ |گذر از رنج‌ها |حەمید |فەرەیدوون حەسەن‌پوور | |- |پرده‌نشین |خەزاعی |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱٤ |سرزمین مادری |عەباس کۆچەک‌یەزدیان |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] | |- !۲۰۱۲ |حیرانی |ئێرەج ئیشراق |کەیوان عەلی‌محەممەدی، ئومێد بنکدار |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۰ |به کجا چنین شتابان |یونس هۆشمەند |ئەبولقاسم تاڵیبی |پەخش لە کەناڵی تاران |<ref>{{یادکرد وب|۱۳۸۷-۰۷-۰۸|عنوان=حمیدیان در به کجا چنین شتابان بازی می‌کند|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/757269/حمیدیان-در-به-کجا-چنین-شتابان-بازی-می-کند|وبگاه=خبرگزاری مهر|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در جنگل‌های شمال ادامه دارد/حسن شکوهی به همراه بابک حمیدیان و حامد بهداد در سکانس‌های پایانی|نشانی=https://www.isna.ir/news/8807-00043.117646/به-كجا-چنين-شتابان-در-جنگل-هاي-شمال-ادامه-دارد-حسن-شكوهي-به|وبگاه=ایسنا|تاریخ=۱۳۸۸-۰۷-۱۳|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در شان خانواده و سنت ایرانی/پرمخاطب بدون لودگی|نشانی=https://www.rajanews.com/news/28098|وبگاه=رجا نیوز|تاریخ=۱۳۷۸-۱۱-۰۶|زبان=fa}}</ref> |- |شیفت شبانه |ئەمین |مەهدی کەڕەم‌پوور | rowspan="2" |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰۸ |اوهام |ئومێد | | |- ! rowspan="2" |۲۰۰٦ |شهریار | |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |- |اسب | |بابەک محەممەدی |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰٥ |روشنایی‌های شهر |شەریف |مەسعود کەرامەتی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |} === زنجیرەی پلاتفۆرم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- | rowspan="4" |۲۰۲٦ |ماهدخت | |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | |[[جەمشید مەحموودی]] | rowspan="3" |پەخش لە پلاتفۆرمی فیلم‌نێت | |- |ریمنی ! |مەجید تەوەکولی | |- |اعتراف می‌کنم | |ڕەزا فەتەحوڵڵاپوور و نیما حەسەنی‌نەسەب | |- | rowspan="2" |۲۰۲۵ |تاسیان |جەمشید نەجات |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی فیلیمو | |- |ازازیل |مانی |[[حەسەن فەتحی]] |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۲۴ |هفت |سابیر لەنگەرودی |کیارش ئەسەدی‌زادە |پەخش لە پلاتفۆرمی تماشاخواهـ | |- !۲۰۲۲ |خاتون |کۆمیسەر ڕەجەبۆف |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۱۸ |عالیجناب |رامین فەرازمەند |سام قەریبیان | | |} === شانۆ === * نمایش [[کالیگولا]] (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۰۳) * نمایش سگ سکوت (ئاروەند دەشت‌آرای ۲۰۰۹) * نمایش پروفسور بوس بوس (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۱۰) * مکبث (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۰) * ویتسک (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۳) * خانه سربی (عەلی نەرگس نەژاد ۲۰۱۴) * مرثیه‌ای برای کتاب سوزی‌ها (عەلی ئیتتیحاد ۲۰۱۵) * می‌سی‌سی‌پی نشسته می‌میرد (ھۆمایۆن غەنیزادە ۲۰۱۷) * جنایت و مکافات (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۹) === بەڵگەفیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !بەڵگەفیلم !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |آبی به رنگ آسمان |ئەمیر ڕەفیعی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-05-21 |سەردێڕ=بابک حمیدیان استقلالی شد |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/4302127/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !فیلمی کورته !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |و می‌گذریم |پەریسا گرگین |} == خەڵاتەکان و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''چ'' | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |- |''رستاخیز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۸ |''سرو زیر آب'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۰۵ |''طبل بزرگ زیر پای چپ'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Nom}} |- |۲۰۰۸ |''ریسمان باز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۰ |''بی‌پولی'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Won}} |- |۲۰۱٥ |''چ'' | {{Won}} |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+[[خەڵاتەکانی حافز]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="4" |باشترین ئەکتەری پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2022-03-05 |سەردێڕ=چهاردهمین دوره جشن حافظ (سال ۱۳۹۳) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/14th-hafez-awards-1393/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |- |''چ'' | {{Won}} | |- |۲۰۱٥ |''استراحت مطلق'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲٥ |''تاسیان'' |باشترین ئەکتەری پیاوی دراما | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-21 |سەردێڕ=بیست و چهارمین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۴) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/24th-hafez-awards-1404/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی شەوی ئەکتەر !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- |۲۰۱۴ |''مکبث'' و ''ویتسک'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2013-05-05 |سەردێڕ=حمیدیان و پناهی‌ها در جشن شب بازیگر برگزیده شدند |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/120482/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|1954434}} == سەرچاوەکان == <references /> henqxqvjjshek73wzox0nttiusef3mq 1675091 1675066 2026-09-25T15:39:06Z Bilalinfo 57400 1675091 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ۱۹۸۰)}}{{Infobox person|name=بابەک حەمیدیان|image=Babak Hamidian at 32th Fajr.jpg|image_size=|caption=حەمیدیان لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ۲۰۱٤|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1980|09|10}}|birth_place=[[ڕەشت]]، ئێران|death_date=|death_place=|height=۱۸۵ سم|years_active=۲۰۰۴–ئێستا|parents=|spouse=[[مینا ساداتی]]|children=|website=}} '''بابەک حەمیدیان''' ({{langx|fa|بابک حمیدیان}}؛ لەدایکبووی ۱۰ی ئەیلوولی ۱۹۸۰) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref name="khor">{{cite web |url=http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504164059/http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-date=2023-05-04 |access-date=2014-05-09 |title=گفتگوی خورشید آنلاین با بابک حمیدیان |publisher=Khosrshidonline.com |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archivedate=2014-05-05 |title=بابک حمیدیان |publisher=Sureh Cinema |url-status=dead}}</ref> چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە سیمورغی بلۆری، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتێکی حافز]]، خەڵاتێکی ئاهەنگی سینەمای ئێران و دوو خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران. == سەرەتای ژیان == بابەک حەمیدیان لە ۹ی ئەیلوولی ۱۹۸۰ لە [[تاران]] لەدایکبووە. دەرچووی [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی|زانکۆی ئازادی ئیسلامییە]] و بڕوانامەی لە شانۆدا هەیە بە پسپۆڕیی دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |url=https://www.yjc.ir/fa/news/4975775/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84 |access-date=2025-06-10 |website=باشگاه خبرنگاران جوان {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} |language=fa |title="بابک حمیدیان"بازیگری برای تمام فصول}}</ref> خولیای حەمیدیان بۆ هونەر، لەگەڵ پشتیوانی خێزانەکەی، وای لێکرد بڕوانامە لە شانۆدا بەدەستبهێنێت بە سەرنجدان لەسەر دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160524173044/http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-date=2016-05-24 |access-date=2025-06-10 |website=www.mizanonline.ir |title=زندگینامه "بابک حمیدیان" + تصاویر}}</ref> لە ساڵی ۱۹۹۹ بۆ یەکەمجار لەسەر شانۆ دەرکەوت و یەکەم ئەزموونی ئەکتەری تۆمارکرد. بەڵام یەکەم هەنگاوی لە سینەمادا لە ساڵی ۲۰۰۳ بە فیلمی ''قەدەمگا'' بە دەرهێنانی محەممەد مەهدی عەسگەرپوور دەستی پێکرد. فیلمەکە سەرنجێکی زۆری لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] ڕاکێشا و ڕێگەی بۆ ئامادەبوونی بەرچاوتر لە بواری سینەمادا بۆ حەمیدیان خۆش کرد.<ref>{{Cite web |last=MovieMag |url=http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416080840/http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-date=2017-04-16 |access-date=2025-06-10 |website=moviemag.ir |language=fa-ir |title=بیوگرافی بابک حمیدیان - مووی مگ}}</ref> لە ساڵانی دواییدا، بابەک حەمیدیان ئامادەیییەکی بەھێزی لە سینەمادا چەسپاند، و ڕۆڵی پاڵپشتی بەرچاو لە بەرهەمە گرنگەکانی وەک ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا'' و ''بێپووڵ'' گێڕا. ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا''، کە فیلمێک بوو لەسەر [[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگی ئێران و عێراق]]، لە ساڵی ۲۰۰٤ لەلایەن کازم مەعسوومی دەرهێنرا. گەشەی کارەکانی حەمیدیان بەردەوام بوو، و بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''هس! کچان هاوار ناکەن'' پێشوازییەکی ڕەخنەگرانەی لێکرا، کە بووە هۆی پاڵێوراوکردنی بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە خەڵاتەکانی ئەنجومەنی ڕەخنەگرانی سینەمای ئێران لە ساڵی ۲۰۱۳.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-date=2014-05-05 |access-date=2025-06-10 |website=www.sourehcinema.com |title=Iranian Movie DataBase}}</ref> == ژیانی کەسی == لە ناوەڕاستی ساڵی ۲۰۱٥، بابەک حەمیدیان هاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری ئێرانی مینا ساداتی کرد. == فیلم و زنجیرە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-08-19 |سەردێڕ=ارزیابی شمایل بدمنی در کارنامه بابک حمیدیان به بهانه «مغز استخوان»؛ رستاخیز بابک |ناونیشان=https://www.namava.ir/mag/%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%AF%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=بلاگ نماوا |زمان=fa-IR}}</ref> == === سینەما === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی |- !۲۰۲۳ |غریب |شەهید موحەممەد بڕوجێردی |محەممەدحوسێن لەتیفی | |- !۲۰۲۳ |زمانی در ابدیت |سەعید |مەهدی نەورۆزیان | |- !۲۰۲۲ |پیر پسر |ڕەخنەگر |ئۆکتای بەراهەنی |وەک بەرهەمهێنەریش |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |مغز استخوان |حوسێن |حەمیدڕەزا قوربانی | |- |روز بلوا |عەماد |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱۹ |هستی و زمان | |مانی باغبانی | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |معکوس |سالار |پوولاد کیمیایی | |- |مسخره‌باز |شاپوور |ھۆمایۆن غەنیزادە | |- ! rowspan="5" |۲۰۱۸ |جشن دلتنگی |کاوە |پووریا ئازەربایجانی | |- |سال دوم دانشکده من |مەنسوور |ڕەسوول سەدرعاملی | |- |سرو زیر آب |جەهانبەخش |محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر | |- |مصادره |جەلال خاوەندی |میهران ئەحمەدی | |- |به وقت شام |عەلی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۷ |خرگیوش |ئارەش |مانی باغبانی | |- |کاناپه |مستەفا |کیانوش عەیاری | |- |شماره ۱۷ سهیلا |بەهرام |مەحموود غەفاری | |- |- ! rowspan="5" |۲۰۱٦ |هیهات |مورتەزا |محەممەدهادی نائیجی دانش ئقباشاوی ڕووحوڵڵا حەیجازی هادی مەقەددەمدۆست | |- |سیانور |مورتەزا صەمەدیە |بەهروز شوعەیبی | |- |داستان خانواده فرشچی | | | |- |آبجی | |مەرجان ئەشرەفی‌زادە | |- |بادیگارد |مەیسەم زەڕین |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |- ! rowspan="7" |۲۰۱٥ |[[نیشتەجێی نھۆمی نێوەند (فیلم)|نیشتەجێی نھۆمی نێوەند]] | |[[شەھاب حوسێنی|شەهاب حسێنی]] | |- |نیمرخ‌ها |مەهران |ئێرەج کەریمی | |- |من دیه گو مارادونا هستم |پەیمان |بەهرام تەوەکولی | |- |مرگ ماهی |رامین |ڕووحوڵڵا حەیجازی | |- |روباه | |بەهروز ئەفخەمی | |- |استراحت مطلق |حامید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- |شکاف |پەیمان |کیارش ئەسەدی‌زادە | |- ! rowspan="6" |۲۰۱٤ |روز رستاخیز |ابن زیاد، یزید |ئەحمەدڕەزا دەروێش | |- |چ |عەلی‌ئەسغەر وەسالی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |به تهران خوش آمدید | | | |- |با دیگران |ئەمیرحوسێن |ناسڕ زەمیری | |- |۵۰ قدم آخر |ھورموز شەکیبا |کیۆمەرس پوورئەحمەد | |- |تنها در چند دقیقه سکوت |حسام فردمەنش |بەهارە صادقی‌جەم | |- !۲۰۱۳ |هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند |موراد سەفەرخانی |پووران دەڕەخشەندە | |- |- ! rowspan="3" |۲۰۱۲ |یک خانواده محترم |ئارەش |مەسعود بەخشی | |- |قصه‌ها |بابەک |ڕەخشان بێنی‌ئەتەماد | |- |بغض |حامید |ڕەزا دۆرمیشیان | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۱ |دیو و دلبر |ڕەئوف |وەحید نیکخواه ئازاد | |- |پنهان |کامران |مەهدی ڕەحمانی | |- |اسب حیوان نجیبی است |حەمید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- !۲۰۰۹ |کلبه | |جەواد ئەفشار | |- ! rowspan="3" |۲۰۰۸ |ریسمان باز |عەسگەر |میهرشاد کارخانی | |- |خاک آشنا |بابەک |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- |بی‌پولی |شاهرۆخ |حەمید نێعمەتوڵڵا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۷ |سه زن | |مەنیژە حیکمەت | |- |خدا نزدیک است |ڕەزا |عەلی وەزیریان | |- !۲۰۰۶ |زاگرس | |محەممەدعەلی نەجەفی | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۵ |طبل بزرگ زیر پای چپ |مەهران |کازم مەعسوومی | |- |یک بوس کوچولو |نەوازی شەبلی |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۴ |مزرعه پدری | |ڕەسوول مەلاقوولی‌پوور | |- |قدمگاه |ڕەحمان |محەممەدمەهدی عەسگەرپوور | |} === زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- !۲۰۱٦ |بیمار استاندارد |بەھنام |سەعید ئاقاخانی | rowspan="3" |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱٥ |گذر از رنج‌ها |حەمید |فەرەیدوون حەسەن‌پوور | |- |پرده‌نشین |خەزاعی |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱٤ |سرزمین مادری |عەباس کۆچەک‌یەزدیان |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] | |- !۲۰۱۲ |حیرانی |ئێرەج ئیشراق |کەیوان عەلی‌محەممەدی، ئومێد بنکدار |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۰ |به کجا چنین شتابان |یونس هۆشمەند |ئەبولقاسم تاڵیبی |پەخش لە کەناڵی تاران |<ref>{{یادکرد وب|۱۳۸۷-۰۷-۰۸|عنوان=حمیدیان در به کجا چنین شتابان بازی می‌کند|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/757269/حمیدیان-در-به-کجا-چنین-شتابان-بازی-می-کند|وبگاه=خبرگزاری مهر|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در جنگل‌های شمال ادامه دارد/حسن شکوهی به همراه بابک حمیدیان و حامد بهداد در سکانس‌های پایانی|نشانی=https://www.isna.ir/news/8807-00043.117646/به-كجا-چنين-شتابان-در-جنگل-هاي-شمال-ادامه-دارد-حسن-شكوهي-به|وبگاه=ایسنا|تاریخ=۱۳۸۸-۰۷-۱۳|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در شان خانواده و سنت ایرانی/پرمخاطب بدون لودگی|نشانی=https://www.rajanews.com/news/28098|وبگاه=رجا نیوز|تاریخ=۱۳۷۸-۱۱-۰۶|زبان=fa}}</ref> |- |شیفت شبانه |ئەمین |مەهدی کەڕەم‌پوور | rowspan="2" |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰۸ |اوهام |ئومێد | | |- ! rowspan="2" |۲۰۰٦ |شهریار | |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |- |اسب | |بابەک محەممەدی |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰٥ |روشنایی‌های شهر |شەریف |مەسعود کەرامەتی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |} === زنجیرەی پلاتفۆرم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- | rowspan="4" |۲۰۲٦ |ماهدخت | |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | |[[جەمشید مەحموودی]] | rowspan="3" |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلمنێت]] | |- |ریمنی ! |مەجید تەوەکولی | |- |اعتراف می‌کنم | |ڕەزا فەتەحوڵڵاپوور و نیما حەسەنی‌نەسەب | |- | rowspan="2" |۲۰۲۵ |تاسیان |جەمشید نەجات |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |ازازیل |مانی |[[حەسەن فەتحی]] |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۲۴ |هفت |سابیر لەنگەرودی |کیارش ئەسەدی‌زادە |پەخش لە پلاتفۆرمی تماشاخواهـ | |- !۲۰۲۲ |خاتون |کۆمیسەر ڕەجەبۆف |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۱۸ |عالیجناب |رامین فەرازمەند |سام قەریبیان | | |} === شانۆ === * نمایش [[کالیگولا]] (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۰۳) * نمایش سگ سکوت (ئاروەند دەشت‌آرای ۲۰۰۹) * نمایش پروفسور بوس بوس (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۱۰) * مکبث (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۰) * ویتسک (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۳) * خانه سربی (عەلی نەرگس نەژاد ۲۰۱۴) * مرثیه‌ای برای کتاب سوزی‌ها (عەلی ئیتتیحاد ۲۰۱۵) * می‌سی‌سی‌پی نشسته می‌میرد (ھۆمایۆن غەنیزادە ۲۰۱۷) * جنایت و مکافات (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۹) === بەڵگەفیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !بەڵگەفیلم !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |آبی به رنگ آسمان |ئەمیر ڕەفیعی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-05-21 |سەردێڕ=بابک حمیدیان استقلالی شد |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/4302127/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !فیلمی کورته !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |و می‌گذریم |پەریسا گرگین |} == خەڵاتەکان و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''چ'' | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |- |''رستاخیز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۸ |''سرو زیر آب'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۰۵ |''طبل بزرگ زیر پای چپ'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Nom}} |- |۲۰۰۸ |''ریسمان باز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۰ |''بی‌پولی'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Won}} |- |۲۰۱٥ |''چ'' | {{Won}} |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+[[خەڵاتەکانی حافز]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="4" |باشترین ئەکتەری پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2022-03-05 |سەردێڕ=چهاردهمین دوره جشن حافظ (سال ۱۳۹۳) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/14th-hafez-awards-1393/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |- |''چ'' | {{Won}} | |- |۲۰۱٥ |''استراحت مطلق'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲٥ |''تاسیان'' |باشترین ئەکتەری پیاوی دراما | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-21 |سەردێڕ=بیست و چهارمین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۴) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/24th-hafez-awards-1404/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی شەوی ئەکتەر !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- |۲۰۱۴ |''مکبث'' و ''ویتسک'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2013-05-05 |سەردێڕ=حمیدیان و پناهی‌ها در جشن شب بازیگر برگزیده شدند |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/120482/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|1954434}} == سەرچاوەکان == <references /> 0a911dw9dfnvxcibvc7d3vk4put6qyw 1675230 1675091 2026-09-25T20:02:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675230 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ۱۹۸۰)}} {{Infobox person|name=بابەک حەمیدیان|image=Babak Hamidian at 32th Fajr.jpg|image_size=|caption=حەمیدیان لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ۲۰۱٤|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1980|09|10}}|birth_place=[[ڕەشت]]، ئێران|death_date=|death_place=|height=۱۸۵ سم|years_active=۲۰۰۴–ئێستا|parents=|spouse=[[مینا ساداتی]]|children=|website=}} '''بابەک حەمیدیان''' ({{langx|fa|بابک حمیدیان}}؛ لەدایکبووی ۱۰ی ئەیلوولی ۱۹۸۰) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref name="khor">{{cite web |url=http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504164059/http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-date=2023-05-04 |access-date=2014-05-09 |title=گفتگوی خورشید آنلاین با بابک حمیدیان |publisher=Khosrshidonline.com |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archivedate=2014-05-05 |title=بابک حمیدیان |publisher=Sureh Cinema |url-status=dead}}</ref> چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە سیمورغی بلۆری، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتێکی حافز]]، خەڵاتێکی ئاهەنگی سینەمای ئێران و دوو خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران. == سەرەتای ژیان == بابەک حەمیدیان لە ۹ی ئەیلوولی ۱۹۸۰ لە [[تاران]] لەدایکبووە. دەرچووی [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی|زانکۆی ئازادی ئیسلامییە]] و بڕوانامەی لە شانۆدا هەیە بە پسپۆڕیی دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |url=https://www.yjc.ir/fa/news/4975775/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84 |access-date=2025-06-10 |website=باشگاه خبرنگاران جوان {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} |language=fa |title="بابک حمیدیان"بازیگری برای تمام فصول}}</ref> خولیای حەمیدیان بۆ هونەر، لەگەڵ پشتیوانی خێزانەکەی، وای لێکرد بڕوانامە لە شانۆدا بەدەستبهێنێت بە سەرنجدان لەسەر دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160524173044/http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-date=2016-05-24 |access-date=2025-06-10 |website=www.mizanonline.ir |title=زندگینامه "بابک حمیدیان" + تصاویر}}</ref> لە ساڵی ۱۹۹۹ بۆ یەکەمجار لەسەر شانۆ دەرکەوت و یەکەم ئەزموونی ئەکتەری تۆمارکرد. بەڵام یەکەم هەنگاوی لە سینەمادا لە ساڵی ۲۰۰۳ بە فیلمی ''قەدەمگا'' بە دەرهێنانی محەممەد مەهدی عەسگەرپوور دەستی پێکرد. فیلمەکە سەرنجێکی زۆری لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] ڕاکێشا و ڕێگەی بۆ ئامادەبوونی بەرچاوتر لە بواری سینەمادا بۆ حەمیدیان خۆش کرد.<ref>{{Cite web |last=MovieMag |url=http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416080840/http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-date=2017-04-16 |access-date=2025-06-10 |website=moviemag.ir |language=fa-ir |title=بیوگرافی بابک حمیدیان - مووی مگ}}</ref> لە ساڵانی دواییدا، بابەک حەمیدیان ئامادەیییەکی بەھێزی لە سینەمادا چەسپاند، و ڕۆڵی پاڵپشتی بەرچاو لە بەرهەمە گرنگەکانی وەک ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا'' و ''بێپووڵ'' گێڕا. ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا''، کە فیلمێک بوو لەسەر [[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگی ئێران و عێراق]]، لە ساڵی ۲۰۰٤ لەلایەن کازم مەعسوومی دەرهێنرا. گەشەی کارەکانی حەمیدیان بەردەوام بوو، و بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''هس! کچان هاوار ناکەن'' پێشوازییەکی ڕەخنەگرانەی لێکرا، کە بووە هۆی پاڵێوراوکردنی بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە خەڵاتەکانی ئەنجومەنی ڕەخنەگرانی سینەمای ئێران لە ساڵی ۲۰۱۳.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-date=2014-05-05 |access-date=2025-06-10 |website=www.sourehcinema.com |title=Iranian Movie DataBase}}</ref> == ژیانی کەسی == لە ناوەڕاستی ساڵی ۲۰۱٥، بابەک حەمیدیان هاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری ئێرانی مینا ساداتی کرد. == فیلم و زنجیرە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-08-19 |سەردێڕ=ارزیابی شمایل بدمنی در کارنامه بابک حمیدیان به بهانه «مغز استخوان»؛ رستاخیز بابک |ناونیشان=https://www.namava.ir/mag/%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%AF%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=بلاگ نماوا |زمان=fa-IR}}</ref> == === سینەما === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی |- !۲۰۲۳ |غریب |شەهید موحەممەد بڕوجێردی |محەممەدحوسێن لەتیفی | |- !۲۰۲۳ |زمانی در ابدیت |سەعید |مەهدی نەورۆزیان | |- !۲۰۲۲ |پیر پسر |ڕەخنەگر |ئۆکتای بەراهەنی |وەک بەرهەمهێنەریش |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |مغز استخوان |حوسێن |حەمیدڕەزا قوربانی | |- |روز بلوا |عەماد |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱۹ |هستی و زمان | |مانی باغبانی | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |معکوس |سالار |پوولاد کیمیایی | |- |مسخره‌باز |شاپوور |ھۆمایۆن غەنیزادە | |- ! rowspan="5" |۲۰۱۸ |جشن دلتنگی |کاوە |پووریا ئازەربایجانی | |- |سال دوم دانشکده من |مەنسوور |ڕەسوول سەدرعاملی | |- |سرو زیر آب |جەهانبەخش |محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر | |- |مصادره |جەلال خاوەندی |میهران ئەحمەدی | |- |به وقت شام |عەلی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۷ |خرگیوش |ئارەش |مانی باغبانی | |- |کاناپه |مستەفا |کیانوش عەیاری | |- |شماره ۱۷ سهیلا |بەهرام |مەحموود غەفاری | |- |- ! rowspan="5" |۲۰۱٦ |هیهات |مورتەزا |محەممەدهادی نائیجی دانش ئقباشاوی ڕووحوڵڵا حەیجازی هادی مەقەددەمدۆست | |- |سیانور |مورتەزا صەمەدیە |بەهروز شوعەیبی | |- |داستان خانواده فرشچی | | | |- |آبجی | |مەرجان ئەشرەفی‌زادە | |- |بادیگارد |مەیسەم زەڕین |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |- ! rowspan="7" |۲۰۱٥ |[[نیشتەجێی نھۆمی نێوەند (فیلم)|نیشتەجێی نھۆمی نێوەند]] | |[[شەھاب حوسێنی|شەهاب حسێنی]] | |- |نیمرخ‌ها |مەهران |ئێرەج کەریمی | |- |من دیه گو مارادونا هستم |پەیمان |بەهرام تەوەکولی | |- |مرگ ماهی |رامین |ڕووحوڵڵا حەیجازی | |- |روباه | |بەهروز ئەفخەمی | |- |استراحت مطلق |حامید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- |شکاف |پەیمان |کیارش ئەسەدی‌زادە | |- ! rowspan="6" |۲۰۱٤ |روز رستاخیز |ابن زیاد، یزید |ئەحمەدڕەزا دەروێش | |- |چ |عەلی‌ئەسغەر وەسالی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |به تهران خوش آمدید | | | |- |با دیگران |ئەمیرحوسێن |ناسڕ زەمیری | |- |۵۰ قدم آخر |ھورموز شەکیبا |کیۆمەرس پوورئەحمەد | |- |تنها در چند دقیقه سکوت |حسام فردمەنش |بەهارە صادقی‌جەم | |- !۲۰۱۳ |هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند |موراد سەفەرخانی |پووران دەڕەخشەندە | |- |- ! rowspan="3" |۲۰۱۲ |یک خانواده محترم |ئارەش |مەسعود بەخشی | |- |قصه‌ها |بابەک |ڕەخشان بێنی‌ئەتەماد | |- |بغض |حامید |ڕەزا دۆرمیشیان | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۱ |دیو و دلبر |ڕەئوف |وەحید نیکخواه ئازاد | |- |پنهان |کامران |مەهدی ڕەحمانی | |- |اسب حیوان نجیبی است |حەمید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- !۲۰۰۹ |کلبه | |جەواد ئەفشار | |- ! rowspan="3" |۲۰۰۸ |ریسمان باز |عەسگەر |میهرشاد کارخانی | |- |خاک آشنا |بابەک |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- |بی‌پولی |شاهرۆخ |حەمید نێعمەتوڵڵا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۷ |سه زن | |مەنیژە حیکمەت | |- |خدا نزدیک است |ڕەزا |عەلی وەزیریان | |- !۲۰۰۶ |زاگرس | |محەممەدعەلی نەجەفی | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۵ |طبل بزرگ زیر پای چپ |مەهران |کازم مەعسوومی | |- |یک بوس کوچولو |نەوازی شەبلی |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۴ |مزرعه پدری | |ڕەسوول مەلاقوولی‌پوور | |- |قدمگاه |ڕەحمان |محەممەدمەهدی عەسگەرپوور | |} === زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- !۲۰۱٦ |بیمار استاندارد |بەھنام |سەعید ئاقاخانی | rowspan="3" |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱٥ |گذر از رنج‌ها |حەمید |فەرەیدوون حەسەن‌پوور | |- |پرده‌نشین |خەزاعی |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱٤ |سرزمین مادری |عەباس کۆچەک‌یەزدیان |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] | |- !۲۰۱۲ |حیرانی |ئێرەج ئیشراق |کەیوان عەلی‌محەممەدی، ئومێد بنکدار |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۰ |به کجا چنین شتابان |یونس هۆشمەند |ئەبولقاسم تاڵیبی |پەخش لە کەناڵی تاران |<ref>{{یادکرد وب|۱۳۸۷-۰۷-۰۸|عنوان=حمیدیان در به کجا چنین شتابان بازی می‌کند|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/757269/حمیدیان-در-به-کجا-چنین-شتابان-بازی-می-کند|وبگاه=خبرگزاری مهر|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در جنگل‌های شمال ادامه دارد/حسن شکوهی به همراه بابک حمیدیان و حامد بهداد در سکانس‌های پایانی|نشانی=https://www.isna.ir/news/8807-00043.117646/به-كجا-چنين-شتابان-در-جنگل-هاي-شمال-ادامه-دارد-حسن-شكوهي-به|وبگاه=ایسنا|تاریخ=۱۳۸۸-۰۷-۱۳|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در شان خانواده و سنت ایرانی/پرمخاطب بدون لودگی|نشانی=https://www.rajanews.com/news/28098|وبگاه=رجا نیوز|تاریخ=۱۳۷۸-۱۱-۰۶|زبان=fa}}</ref> |- |شیفت شبانه |ئەمین |مەهدی کەڕەم‌پوور | rowspan="2" |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰۸ |اوهام |ئومێد | | |- ! rowspan="2" |۲۰۰٦ |شهریار | |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |- |اسب | |بابەک محەممەدی |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰٥ |روشنایی‌های شهر |شەریف |مەسعود کەرامەتی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |} === زنجیرەی پلاتفۆرم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- | rowspan="4" |۲۰۲٦ |ماهدخت | |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | |[[جەمشید مەحموودی]] | rowspan="3" |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلمنێت]] | |- |ریمنی ! |مەجید تەوەکولی | |- |اعتراف می‌کنم | |ڕەزا فەتەحوڵڵاپوور و نیما حەسەنی‌نەسەب | |- | rowspan="2" |۲۰۲۵ |تاسیان |جەمشید نەجات |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |ازازیل |مانی |[[حەسەن فەتحی]] |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۲۴ |هفت |سابیر لەنگەرودی |کیارش ئەسەدی‌زادە |پەخش لە پلاتفۆرمی تماشاخواهـ | |- !۲۰۲۲ |خاتون |کۆمیسەر ڕەجەبۆف |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۱۸ |عالیجناب |رامین فەرازمەند |سام قەریبیان | | |} === شانۆ === * نمایش [[کالیگولا]] (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۰۳) * نمایش سگ سکوت (ئاروەند دەشت‌آرای ۲۰۰۹) * نمایش پروفسور بوس بوس (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۱۰) * مکبث (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۰) * ویتسک (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۳) * خانه سربی (عەلی نەرگس نەژاد ۲۰۱۴) * مرثیه‌ای برای کتاب سوزی‌ها (عەلی ئیتتیحاد ۲۰۱۵) * می‌سی‌سی‌پی نشسته می‌میرد (ھۆمایۆن غەنیزادە ۲۰۱۷) * جنایت و مکافات (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۹) === بەڵگەفیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !بەڵگەفیلم !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |آبی به رنگ آسمان |ئەمیر ڕەفیعی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-05-21 |سەردێڕ=بابک حمیدیان استقلالی شد |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/4302127/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !فیلمی کورته !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |و می‌گذریم |پەریسا گرگین |} == خەڵاتەکان و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''چ'' | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |- |''رستاخیز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۸ |''سرو زیر آب'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۰۵ |''طبل بزرگ زیر پای چپ'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Nom}} |- |۲۰۰۸ |''ریسمان باز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۰ |''بی‌پولی'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Won}} |- |۲۰۱٥ |''چ'' | {{Won}} |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+[[خەڵاتەکانی حافز]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="4" |باشترین ئەکتەری پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2022-03-05 |سەردێڕ=چهاردهمین دوره جشن حافظ (سال ۱۳۹۳) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/14th-hafez-awards-1393/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |- |''چ'' | {{Won}} | |- |۲۰۱٥ |''استراحت مطلق'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲٥ |''تاسیان'' |باشترین ئەکتەری پیاوی دراما | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-21 |سەردێڕ=بیست و چهارمین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۴) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/24th-hafez-awards-1404/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی شەوی ئەکتەر !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- |۲۰۱۴ |''مکبث'' و ''ویتسک'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2013-05-05 |سەردێڕ=حمیدیان و پناهی‌ها در جشن شب بازیگر برگزیده شدند |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/120482/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|1954434}} == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} lij89sofomhbjthsrrl6hvlix5azcd9 1675309 1675230 2026-09-25T21:05:15Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675309 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ۱۹۸۰)}} {{Infobox person|name=بابەک حەمیدیان|image=Babak Hamidian at 32th Fajr.jpg|image_size=|caption=حەمیدیان لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] لە ساڵی ۲۰۱٤|birth_name=|birth_date={{birth date and age|1980|09|10}}|birth_place=[[ڕەشت]]، ئێران|death_date=|death_place=|height=۱۸۵ سم|years_active=۲۰۰۴–ئێستا|parents=|spouse=[[مینا ساداتی]]|children=|website=}} '''بابەک حەمیدیان''' ({{langx|fa|بابک حمیدیان}}؛ لەدایکبووی ۱۰ی ئەیلوولی ۱۹۸۰) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref name="khor">{{cite web |url=http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230504164059/http://www.khorshidonline.com/?ItemCode=0-5-198 |archive-date=2023-05-04 |access-date=2014-05-09 |title=گفتگوی خورشید آنلاین با بابک حمیدیان |publisher=Khosrshidonline.com |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archivedate=2014-05-05 |title=بابک حمیدیان |publisher=Sureh Cinema |url-status=dead}}</ref> چەندین خەڵاتی بەدەستھێناوە، لەوانە سیمورغی بلۆری، [[خەڵاتەکانی حافز|خەڵاتێکی حافز]]، خەڵاتێکی ئاهەنگی سینەمای ئێران و دوو خەڵاتی ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران. == سەرەتای ژیان == بابەک حەمیدیان لە ۹ی ئەیلوولی ۱۹۸۰ لە [[تاران]] لەدایکبووە. دەرچووی [[زانکۆی ئازادی ئیسلامی|زانکۆی ئازادی ئیسلامییە]] و بڕوانامەی لە شانۆدا هەیە بە پسپۆڕیی دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |url=https://www.yjc.ir/fa/news/4975775/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D9%81%D8%B5%D9%88%D9%84 |access-date=2025-06-10 |website=باشگاه خبرنگاران جوان {{!}} آخرین اخبار ایران و جهان {{!}} |language=fa |title="بابک حمیدیان"بازیگری برای تمام فصول}}</ref> خولیای حەمیدیان بۆ هونەر، لەگەڵ پشتیوانی خێزانەکەی، وای لێکرد بڕوانامە لە شانۆدا بەدەستبهێنێت بە سەرنجدان لەسەر دیزاینی شانۆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160524173044/http://www.mizanonline.ir/fa/news/117485/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 |archive-date=2016-05-24 |access-date=2025-06-10 |website=www.mizanonline.ir |title=زندگینامه "بابک حمیدیان" + تصاویر}}</ref> لە ساڵی ۱۹۹۹ بۆ یەکەمجار لەسەر شانۆ دەرکەوت و یەکەم ئەزموونی ئەکتەری تۆمارکرد. بەڵام یەکەم هەنگاوی لە سینەمادا لە ساڵی ۲۰۰۳ بە فیلمی ''قەدەمگا'' بە دەرهێنانی محەممەد مەهدی عەسگەرپوور دەستی پێکرد. فیلمەکە سەرنجێکی زۆری لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] ڕاکێشا و ڕێگەی بۆ ئامادەبوونی بەرچاوتر لە بواری سینەمادا بۆ حەمیدیان خۆش کرد.<ref>{{Cite web |last=MovieMag |url=http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170416080840/http://moviemag.ir/cinema/biography/8319-%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86 |archive-date=2017-04-16 |access-date=2025-06-10 |website=moviemag.ir |language=fa-ir |title=بیوگرافی بابک حمیدیان - مووی مگ}}</ref> لە ساڵانی دواییدا، بابەک حەمیدیان ئامادەیییەکی بەھێزی لە سینەمادا چەسپاند، و ڕۆڵی پاڵپشتی بەرچاو لە بەرهەمە گرنگەکانی وەک ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا'' و ''بێپووڵ'' گێڕا. ''تەپڵی گەورە لەژێر پێی چەپدا''، کە فیلمێک بوو لەسەر [[شەڕی ئێران و عێراق|جەنگی ئێران و عێراق]]، لە ساڵی ۲۰۰٤ لەلایەن کازم مەعسوومی دەرهێنرا. گەشەی کارەکانی حەمیدیان بەردەوام بوو، و بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''هس! کچان هاوار ناکەن'' پێشوازییەکی ڕەخنەگرانەی لێکرا، کە بووە هۆی پاڵێوراوکردنی بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت لە خەڵاتەکانی ئەنجومەنی ڕەخنەگرانی سینەمای ئێران لە ساڵی ۲۰۱۳.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505095910/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201190303 |archive-date=2014-05-05 |access-date=2025-06-10 |website=www.sourehcinema.com |title=Iranian Movie DataBase}}</ref> == ژیانی کەسی == لە ناوەڕاستی ساڵی ۲۰۱٥، بابەک حەمیدیان هاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری ئێرانی مینا ساداتی کرد. == فیلم و زنجیرە<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-08-19 |سەردێڕ=ارزیابی شمایل بدمنی در کارنامه بابک حمیدیان به بهانه «مغز استخوان»؛ رستاخیز بابک |ناونیشان=https://www.namava.ir/mag/%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%AF%D9%85%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=بلاگ نماوا |زمان=fa-IR}}</ref> == === سینەما === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی |- !۲۰۲۳ |غریب |شەهید موحەممەد بڕوجێردی |محەممەدحوسێن لەتیفی | |- !۲۰۲۳ |زمانی در ابدیت |سەعید |مەهدی نەورۆزیان | |- !۲۰۲۲ |پیر پسر |ڕەخنەگر |ئۆکتای بەراهەنی |وەک بەرهەمهێنەریش |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |مغز استخوان |حوسێن |حەمیدڕەزا قوربانی | |- |روز بلوا |عەماد |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱۹ |هستی و زمان | |مانی باغبانی | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۹ |معکوس |سالار |پوولاد کیمیایی | |- |مسخره‌باز |شاپوور |ھۆمایۆن غەنیزادە | |- ! rowspan="5" |۲۰۱۸ |جشن دلتنگی |کاوە |پووریا ئازەربایجانی | |- |سال دوم دانشکده من |مەنسوور |ڕەسوول سەدرعاملی | |- |سرو زیر آب |جەهانبەخش |محەممەدعەلی باشەئاهەنگەر | |- |مصادره |جەلال خاوەندی |میهران ئەحمەدی | |- |به وقت شام |عەلی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۷ |خرگیوش |ئارەش |مانی باغبانی | |- |کاناپه |مستەفا |کیانوش عەیاری | |- |شماره ۱۷ سهیلا |بەهرام |مەحموود غەفاری | |- |- ! rowspan="5" |۲۰۱٦ |هیهات |مورتەزا |محەممەدهادی نائیجی دانش ئقباشاوی ڕووحوڵڵا حەیجازی هادی مەقەددەمدۆست | |- |سیانور |مورتەزا صەمەدیە |بەهروز شوعەیبی | |- |داستان خانواده فرشچی | | | |- |آبجی | |مەرجان ئەشرەفی‌زادە | |- |بادیگارد |مەیسەم زەڕین |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |- ! rowspan="7" |۲۰۱٥ |[[نیشتەجێی نھۆمی نێوەند (فیلم)|نیشتەجێی نھۆمی نێوەند]] | |[[شەھاب حوسێنی|شەهاب حسێنی]] | |- |نیمرخ‌ها |مەهران |ئێرەج کەریمی | |- |من دیه گو مارادونا هستم |پەیمان |بەهرام تەوەکولی | |- |مرگ ماهی |رامین |ڕووحوڵڵا حەیجازی | |- |روباه | |بەهروز ئەفخەمی | |- |استراحت مطلق |حامید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- |شکاف |پەیمان |کیارش ئەسەدی‌زادە | |- ! rowspan="6" |۲۰۱٤ |روز رستاخیز |ابن زیاد، یزید |ئەحمەدڕەزا دەروێش | |- |چ |عەلی‌ئەسغەر وەسالی |ئیبراهیم حاتەمی‌کیا | |- |به تهران خوش آمدید | | | |- |با دیگران |ئەمیرحوسێن |ناسڕ زەمیری | |- |۵۰ قدم آخر |ھورموز شەکیبا |کیۆمەرس پوورئەحمەد | |- |تنها در چند دقیقه سکوت |حسام فردمەنش |بەهارە صادقی‌جەم | |- !۲۰۱۳ |هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند |موراد سەفەرخانی |پووران دەڕەخشەندە | |- |- ! rowspan="3" |۲۰۱۲ |یک خانواده محترم |ئارەش |مەسعود بەخشی | |- |قصه‌ها |بابەک |ڕەخشان بێنی‌ئەتەماد | |- |بغض |حامید |ڕەزا دۆرمیشیان | |- ! rowspan="3" |۲۰۱۱ |دیو و دلبر |ڕەئوف |وەحید نیکخواه ئازاد | |- |پنهان |کامران |مەهدی ڕەحمانی | |- |اسب حیوان نجیبی است |حەمید |عەبدولڕەزا کاهانی | |- !۲۰۰۹ |کلبه | |جەواد ئەفشار | |- ! rowspan="3" |۲۰۰۸ |ریسمان باز |عەسگەر |میهرشاد کارخانی | |- |خاک آشنا |بابەک |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- |بی‌پولی |شاهرۆخ |حەمید نێعمەتوڵڵا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۷ |سه زن | |مەنیژە حیکمەت | |- |خدا نزدیک است |ڕەزا |عەلی وەزیریان | |- !۲۰۰۶ |زاگرس | |محەممەدعەلی نەجەفی | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۵ |طبل بزرگ زیر پای چپ |مەهران |کازم مەعسوومی | |- |یک بوس کوچولو |نەوازی شەبلی |بەهمەن فەرمان‌ئارا | |- ! rowspan="2" |۲۰۰۴ |مزرعه پدری | |ڕەسوول مەلاقوولی‌پوور | |- |قدمگاه |ڕەحمان |محەممەدمەهدی عەسگەرپوور | |} === زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- !۲۰۱٦ |بیمار استاندارد |بەھنام |سەعید ئاقاخانی | rowspan="3" |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱٥ |گذر از رنج‌ها |حەمید |فەرەیدوون حەسەن‌پوور | |- |پرده‌نشین |خەزاعی |بەهروز شوعەیبی | |- !۲۰۱٤ |سرزمین مادری |عەباس کۆچەک‌یەزدیان |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی سێ (ئێران)|کەناڵی سێ]] | |- !۲۰۱۲ |حیرانی |ئێرەج ئیشراق |کەیوان عەلی‌محەممەدی، ئومێد بنکدار |پەخش لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|کەناڵی یەک]] | |- ! rowspan="2" |۲۰۱۰ |به کجا چنین شتابان |یونس هۆشمەند |ئەبولقاسم تاڵیبی |پەخش لە کەناڵی تاران |<ref>{{یادکرد وب|۱۳۸۷-۰۷-۰۸|عنوان=حمیدیان در به کجا چنین شتابان بازی می‌کند|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/757269/حمیدیان-در-به-کجا-چنین-شتابان-بازی-می-کند|وبگاه=خبرگزاری مهر|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در جنگل‌های شمال ادامه دارد/حسن شکوهی به همراه بابک حمیدیان و حامد بهداد در سکانس‌های پایانی|نشانی=https://www.isna.ir/news/8807-00043.117646/به-كجا-چنين-شتابان-در-جنگل-هاي-شمال-ادامه-دارد-حسن-شكوهي-به|وبگاه=ایسنا|تاریخ=۱۳۸۸-۰۷-۱۳|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=به کجا چنین شتابان در شان خانواده و سنت ایرانی/پرمخاطب بدون لودگی|نشانی=https://www.rajanews.com/news/28098|وبگاه=رجا نیوز|تاریخ=۱۳۷۸-۱۱-۰۶|زبان=fa}}</ref> |- |شیفت شبانه |ئەمین |مەهدی کەڕەم‌پوور | rowspan="2" |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰۸ |اوهام |ئومێد | | |- ! rowspan="2" |۲۰۰٦ |شهریار | |کەمال تەبریزی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |- |اسب | |بابەک محەممەدی |فیلمی تەلەڤیزیۆنی | |- !۲۰۰٥ |روشنایی‌های شهر |شەریف |مەسعود کەرامەتی |پەخش لە [[کەناڵی دوو (ئێران)|کەناڵی دوو]] | |} === زنجیرەی پلاتفۆرم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !ناونیشان !ڕۆڵ !دەرهێنەر !تێبینی !سەرچاوە |- | rowspan="4" |۲۰۲٦ |ماهدخت | |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | |[[جەمشید مەحموودی]] | rowspan="3" |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلمنێت]] | |- |ریمنی ! |مەجید تەوەکولی | |- |اعتراف می‌کنم | |ڕەزا فەتەحوڵڵاپوور و نیما حەسەنی‌نەسەب | |- | rowspan="2" |۲۰۲۵ |تاسیان |جەمشید نەجات |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی [[فیلیمۆ]] | |- |ازازیل |مانی |[[حەسەن فەتحی]] |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۲۴ |هفت |سابیر لەنگەرودی |کیارش ئەسەدی‌زادە |پەخش لە پلاتفۆرمی تماشاخواهـ | |- !۲۰۲۲ |خاتون |کۆمیسەر ڕەجەبۆف |تینا پاکڕەوان |پەخش لە پلاتفۆرمی نماوا | |- !۲۰۱۸ |عالیجناب |رامین فەرازمەند |سام قەریبیان | | |} === شانۆ === * نمایش [[کالیگولا]] (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۰۳) * نمایش سگ سکوت (ئاروەند دەشت‌آرای ۲۰۰۹) * نمایش پروفسور بوس بوس (ئاتیلا پەسیانی ۲۰۱۰) * مکبث (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۰) * ویتسک (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۳) * خانه سربی (عەلی نەرگس نەژاد ۲۰۱۴) * مرثیه‌ای برای کتاب سوزی‌ها (عەلی ئیتتیحاد ۲۰۱۵) * می‌سی‌سی‌پی نشسته می‌میرد (ھۆمایۆن غەنیزادە ۲۰۱۷) * جنایت و مکافات (ڕەزا سەروەتی ۲۰۱۹) === بەڵگەفیلم === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !بەڵگەفیلم !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |آبی به رنگ آسمان |ئەمیر ڕەفیعی<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2018-05-21 |سەردێڕ=بابک حمیدیان استقلالی شد |ناونیشان=https://www.mehrnews.com/news/4302127/%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DA%A9-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |بڵاوکەرەوە=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency |زمان=fa}}</ref> |} === فیلمی کورت === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ساڵ !فیلمی کورته !دەرهێنەر |- !۲۰۱۹ |و می‌گذریم |پەریسا گرگین |} == خەڵاتەکان و پاڵێوراوەکان == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+[[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''چ'' | rowspan="2" |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |- |''رستاخیز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۸ |''سرو زیر آب'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۰۵ |''طبل بزرگ زیر پای چپ'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Nom}} |- |۲۰۰۸ |''ریسمان باز'' | {{Won}} |- |۲۰۱۰ |''بی‌پولی'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئەنجومەنی ڕەخنەگران و نووسەرانی سینەمای ئێران !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام |- |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="3" |باشترین ئەکتەری پاڵپشتی پیاو | {{Won}} |- |۲۰۱٥ |''چ'' | {{Won}} |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} |} {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+[[خەڵاتەکانی حافز]] !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- | rowspan="2" |۲۰۱٤ |''هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند'' | rowspan="4" |باشترین ئەکتەری پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2022-03-05 |سەردێڕ=چهاردهمین دوره جشن حافظ (سال ۱۳۹۳) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/14th-hafez-awards-1393/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |- |''چ'' | {{Won}} | |- |۲۰۱٥ |''استراحت مطلق'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲۰ |''مسخره‌باز'' | {{Nom}} | |- |۲۰۲٥ |''تاسیان'' |باشترین ئەکتەری پیاوی دراما | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2025-12-21 |سەردێڕ=بیست و چهارمین دوره جشن حافظ (سال ۱۴۰۴) - جشن حافظ |ناونیشان=https://www.hafezawards.com/24th-hafez-awards-1404/ |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |زمان=fa-IR}}</ref> |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+ئاهەنگی شەوی ئەکتەر !ساڵ !بەرهەمی پاڵێوراو !پۆلێن !ئەنجام !سەرچاوەکان |- |۲۰۱۴ |''مکبث'' و ''ویتسک'' |باشترین ئەکتەری سەرەکیی پیاو | {{Won}} |<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |last=borna.news |ڕێکەوت=2013-05-05 |سەردێڕ=حمیدیان و پناهی‌ها در جشن شب بازیگر برگزیده شدند |ناونیشان=https://borna.news/fa/news/120482/%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=borna.news |بڵاوکەرەوە=borna.news |زمان=fa}}</ref> |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|1954434}} == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٨١]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکان]] [[پۆل:زیندووان]] axuuh460gk9metbrjfdknva08fxrn9x 0 304464 1675079 2026-09-25T15:19:36Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox dot-com company|company_name=فیلم‌نێت {{!}} FILMNET|company_type=|traded_as=|foundation=۱۳٩٣<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلم نت|نشانی=https://filmnet.ir/about|وبگاه=filmnet.ir|بازبینی=2023-11-20}}</ref>|location=[[تاران]]، [[ئێران]]|founder=مۆحەممەد سەڕڕاف|owner=[[ھۆڵدینگی گوڵڕەنگ]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پلتفرم «فیلم نت» با ک...»ەوە 1675079 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company|company_name=فیلم‌نێت {{!}} FILMNET|company_type=|traded_as=|foundation=۱۳٩٣<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلم نت|نشانی=https://filmnet.ir/about|وبگاه=filmnet.ir|بازبینی=2023-11-20}}</ref>|location=[[تاران]]، [[ئێران]]|founder=مۆحەممەد سەڕڕاف|owner=[[ھۆڵدینگی گوڵڕەنگ]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟|نشانی=http://www.javanonline.ir/fa/news/1132966|وبگاه=جوان‌آنلاین|تاریخ=۱۴۰۱/۱۱/۰۴|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa|نام خانوادگی=}}</ref>|url={{URL|https://www.filmnet.ir/}}|website_type=سیستمی پەخشی فیلم و زنجیرە|num_users=|language=فارسی|launch_date=|current_status=چالاک|screenshot=|footnotes=|intl=|لوگو=Filmnet Logo.png|مدیر عامل اجرایی=[[عەلی سەرتیپی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=چرا فیلم‌نت در نمایشگاه ساترا حاضر نشد؟ / سرتیپی: قهر نکرده‌ایم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401121410324/|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان نمایشگاه ساترا با غیبت فیلیمو، نماوا و فیلم‌نت|نشانی=https://peivast.com/p/157497|وبگاه=پیوست|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa-IR|نام=یگانه|نام خانوادگی=کربلایی}}</ref>}} '''فیلم‌نێت''' (بە فارسی: فیلم‌نت) [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|سیستمێکی پەخشی بەپێی داواکاریی]] (VOD) بەشداریی ئۆنلاینی [[ئێران|ئێرانییە]] بۆ پەخشکردنی فیلم و زنجیرە، کە لە ساڵی ١٣٩٣ی کۆچی هەتاوی دامەزراوە و لە ڕێگەیەوە دەتوانرێت دەستگەیشتن بە زنجیرە، فیلم و ئەنیمەیشنە ئێرانی و بیانییەکان هەبێت. == مێژوو == هاوكات لەگەڵ دەستپێکردنی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] و نماوا، مۆحەممەد سەڕڕاف بەهۆی پشتوانی سیاسی بەرنامەی ''دیروز، امروز، فردا'' بۆ ئەوەی لەو کاروانە دانەبڕێت بڕیاری دا بێتە ناو گۆڕەپانی دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پلاتفۆرمێکی سەربەخۆ؛ بەڵام بەهۆی نەبوونی داهێنان لە بەڕێوەبردن دوای ماوەیەک ناچار بوو ئەم سیستمە ڕادەست بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> لە ئێستادا ٨٠٪ی پشکەکانی فیلم‌نێت موڵکی هۆڵدینگی گوڵڕەنگـە و ٢٠٪ی موڵکی عەلی سەرتیپیـیە کە یەکێکە لە بەرهەمهێنەرە چالاکەکانی سینەمای ئێران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-12-13 |سەردێڕ=بازی «فیلم نت» با ساترا/ شوخی‌های جنسی فیلم‌های «سلطان سینما» تمامی ندارد +تصاویر |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1555398/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> دەوترێت ڕێژەی بینەری چالاک کە تێچووی مانگانەی ئابوونەی ئەم سیستمە دەدەن، ئامارێکە نزیکەی لە نێوان ٤٠٠ تا ٥٠٠ هەزار کەسدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> == ناوەڕۆکە تایبەتەکان == {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !مێژوو !دروستکەر |- |بندبازی |١٤٠٠ | |- |[[آنها (مجموعه نمایش خانگی)|آنها]] |١٤٠٠ | |- |[[راز بقا (مجموعه نمایش خانگی)|راز بقا]] |١٤٠٠ | |- |شب‌آهنگی |١٤٠٠ | |- |[[آوای جادویی]] |١٤٠٠ | |- |[[دیو و ماه‌پیشونی]] |١٤٠١ | |- |[[شهرک کلیله و دمنه]] |١٤٠١ | |- |[[آفتاب‌پرست (مجموعه نمایش خانگی)|آفتاب‌پرست]] |١٤٠١ | |- |[[خون‌سرد (مجموعه نمایش خانگی)|خون‌سرد]] |١٤٠١ | |- |[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] |١٤٠١ | |- |[[پدرخوانده (رئالیتی‌شو ۱۴۰۱)|پدرخوانده]] |١٤٠١ | |- |[[سیاه‌چاله (مجموعه نمایش خانگی)|سیاه‌چاله]] |١٤٠٢ | |- |[[قهوه ترک (مجموعه نمایش خانگی)|قهوه ترک]] |١٤٠٢ | |- |[[فوفو مسافری از کامادو]] |١٤٠٢ | |- |[[مرداب (مجموعه نمایش خانگی)|مرداب]] |١٤٠٢ |بورزو نیک‌نژاد |- |[[دفتر یادداشت]] |١٤٠٢ |کیارەش ئەسەدی‌زادە |- |[[آمرلی (مجموعه نمایش خانگی)|آمرلی]] |١٤٠٢ | |- |[[افعی تهران]] |١٤٠٢ |سامان موقەدەم |- |[[ناتو (مجموعه نمایش خانگی)|ناتو]] |١٤٠٢ | |- |[[در انتهای شب (مجموعه نمایش خانگی ۱۴۰۳)|در انتهای شب]] |١٤٠٣ |ئایدا پەناهەندە |- |[[داریوش (مجموعه نمایش خانگی)|داریوش]] |١٤٠٣ |هادی حجازی‌فەر |- |[[گردن‌زنی]] |١٤٠٣ |سامان سالور |- |[[قهوه پدری]] |١٤٠٣ |مێهران مەدیری |- |[[جان سخت (مجموعه نمایش خانگی)|جان سخت]] |١٤٠٣ |موستەفا تەقی‌زادە |- |[[اجل معلق (مجموعه نمایش خانگی)|اجل معلق]] |١٤٠٣ |عادل تەبریزی |- |[[وحشی (مجموعه نمایش خانگی)|وحشی]] |١٤٠٤ |هومەن سەیدی |- |[[برتا: داستان یک اسلحه]] |١٤٠٤ |ئەمیرحوسێن تورابی |- |[[کارناوال (برنامه نمایش خانگی)|کارناوال]] |١٤٠٤ |ڕامبود جەوان |- |انجمن اشباح |١٤٠٤ |مۆحەممەدرەزا ئەلیمەردانی |- |دلربا |١٤٠٤ |عەتا پەناهی |- |از یاد رفته |١٤٠٤ |بورزو نیک‌نژاد |- |استندآپ ابوطالب |١٤٠٤ |ڕامبود جەوان |- |جیمی جام |١٤٠٥ |ئەبووتالیب حوسێنی |- |منشور |١٤٠٥ |موحسین ئحتشامی |- |بی عاطفه |١٤٠٥ |کەمال تەبریزی |- |بیست و یک |١٤٠٥ |بەھنام بەهزادی |- |کوری |١٤٠٥ |سەجاد پەھلەوان‌زادە |- |اعتراف میکنم |١٤٠٥ |نیما حەسەنی‌نەسەب |- |شاه گل |١٤٠٥ |نیک یوسفی |- |یَل |١٤٠٥ |جەمشید مەحمودی |- |جزیره پنجم |١٤٠٥ |هۆمایون ئەسعدیان |- |شاهکار |١٤٠٥ |مێهران مەدیری |- |وحشی۳ |١٤٠٥ |هومەن سەیدی |- |شب آهنگی۴ |١٤٠٥ |حامید ئاهەنگی |} == پەخشی ئۆنلاینەکان == '''فیلم‌نێت لە پاڵ دابەشکردن و پەخشکردنی بەرهەمە تایبەتەکانی خۆی، فیلمە پەخشکراوەکانی سینەمای ئێرانیش بە شێوەی ئۆنلاین پێشکەش دەکات، لەم بەشەدا تەنها پەخشە ئۆنلاینەکانی ئەم پلاتفۆرمە لە ساڵی ١٤٠٥دا دانراون و فیلمە پەخشکراوەکانی ساڵانی پێشوو لەم ڕیزبەندەدا نەنراون''' {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !ساڵی پەخش !ژانەر !دەرهێنەر |- |دو روز دیرتر |١٤٠٥ |کۆمیدی ـ کۆمەڵایەتی |ئەسغەر نەعیمی |- |نیم شب |١٤٠٥ |کۆمەڵایەتی |مۆحەممەدحوسێن مەهدەویان |} == ئەمانەش ببینە == [[فیلیمۆ]] == بەستەری دەرەکی == [https://filmnet.ir/ ماڵپەڕی فەرمی] == سەرچاوەکان == <references /> pjh5bglce1fho5otclkv7cbjhsux95m 1675081 1675079 2026-09-25T15:26:54Z Bilalinfo 57400 /* ناوەڕۆکە تایبەتەکان */ 1675081 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company|company_name=فیلم‌نێت {{!}} FILMNET|company_type=|traded_as=|foundation=۱۳٩٣<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلم نت|نشانی=https://filmnet.ir/about|وبگاه=filmnet.ir|بازبینی=2023-11-20}}</ref>|location=[[تاران]]، [[ئێران]]|founder=مۆحەممەد سەڕڕاف|owner=[[ھۆڵدینگی گوڵڕەنگ]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟|نشانی=http://www.javanonline.ir/fa/news/1132966|وبگاه=جوان‌آنلاین|تاریخ=۱۴۰۱/۱۱/۰۴|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa|نام خانوادگی=}}</ref>|url={{URL|https://www.filmnet.ir/}}|website_type=سیستمی پەخشی فیلم و زنجیرە|num_users=|language=فارسی|launch_date=|current_status=چالاک|screenshot=|footnotes=|intl=|لوگو=Filmnet Logo.png|مدیر عامل اجرایی=[[عەلی سەرتیپی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=چرا فیلم‌نت در نمایشگاه ساترا حاضر نشد؟ / سرتیپی: قهر نکرده‌ایم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401121410324/|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان نمایشگاه ساترا با غیبت فیلیمو، نماوا و فیلم‌نت|نشانی=https://peivast.com/p/157497|وبگاه=پیوست|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa-IR|نام=یگانه|نام خانوادگی=کربلایی}}</ref>}} '''فیلم‌نێت''' (بە فارسی: فیلم‌نت) [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|سیستمێکی پەخشی بەپێی داواکاریی]] (VOD) بەشداریی ئۆنلاینی [[ئێران|ئێرانییە]] بۆ پەخشکردنی فیلم و زنجیرە، کە لە ساڵی ١٣٩٣ی کۆچی هەتاوی دامەزراوە و لە ڕێگەیەوە دەتوانرێت دەستگەیشتن بە زنجیرە، فیلم و ئەنیمەیشنە ئێرانی و بیانییەکان هەبێت. == مێژوو == هاوكات لەگەڵ دەستپێکردنی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] و نماوا، مۆحەممەد سەڕڕاف بەهۆی پشتوانی سیاسی بەرنامەی ''دیروز، امروز، فردا'' بۆ ئەوەی لەو کاروانە دانەبڕێت بڕیاری دا بێتە ناو گۆڕەپانی دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پلاتفۆرمێکی سەربەخۆ؛ بەڵام بەهۆی نەبوونی داهێنان لە بەڕێوەبردن دوای ماوەیەک ناچار بوو ئەم سیستمە ڕادەست بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> لە ئێستادا ٨٠٪ی پشکەکانی فیلم‌نێت موڵکی هۆڵدینگی گوڵڕەنگـە و ٢٠٪ی موڵکی عەلی سەرتیپیـیە کە یەکێکە لە بەرهەمهێنەرە چالاکەکانی سینەمای ئێران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-12-13 |سەردێڕ=بازی «فیلم نت» با ساترا/ شوخی‌های جنسی فیلم‌های «سلطان سینما» تمامی ندارد +تصاویر |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1555398/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> دەوترێت ڕێژەی بینەری چالاک کە تێچووی مانگانەی ئابوونەی ئەم سیستمە دەدەن، ئامارێکە نزیکەی لە نێوان ٤٠٠ تا ٥٠٠ هەزار کەسدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> == ناوەڕۆکە تایبەتەکان == {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !مێژوو !دروستکەر |- |بندبازی |2021 | |- |آنها |2021 | |- |راز بقا |2021 | |- |شب‌آهنگی |2021 | |- |آوای جادویی |2021 | |- |دیو و ماه‌پیشونی |2022 | |- |شهرک کلیله و دمنه |2022 | |- |آفتاب‌پرست |2022 | |- |خون‌سرد |2022 | |- |[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] |2022 |[[جەمشید مەحموودی]] |- |پدرخوانده |2022 | |- |سیاه‌چاله |2023 | |- |قهوه ترک |2023 | |- |فوفو مسافری از کامادو |2023 | |- |مرداب |2023 |بورزو نیک‌نژاد |- |دفتر یادداشت |2023 |کیارەش ئەسەدی‌زادە |- |آمرلی |2024 | |- |افعی تهران |2024 |سامان موقەدەم |- |ناتو |2023 | |- |در انتهای شب |2024 |ئایدا پەناهەندە |- |داریوش |2024 |[[ھادی حیجازیفەر|هادی حجازی‌فەر]] |- |گردن‌زنی |2024 |سامان سالور |- |قهوه پدری |2024 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |جان سخت |2024 |موستەفا تەقی‌زادە |- |اجل معلق |2024 |عادل تەبریزی |- |[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]] |2025 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |برتا: داستان یک اسلحه |2025 |ئەمیرحوسێن تورابی |- |کارناوال |2025 |ڕامبود جەوان |- |انجمن اشباح |2025 |مۆحەممەدرەزا ئەلیمەردانی |- |دلربا |2025 |عەتا پەناهی |- |از یاد رفته |2025 |بورزو نیک‌نژاد |- |استندآپ ابوطالب |2025 |ڕامبود جەوان |- |جیمی جام |2026 |ئەبووتالیب حوسێنی |- |منشور |2026 |موحسین ئحتشامی |- |بی عاطفه |2026 |کەمال تەبریزی |- |بیست و یک |2026 |بەھنام بەهزادی |- |[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]] |2026 |سەجاد پەھلەوان‌زادە |- |اعتراف میکنم |2026 |نیما حەسەنی‌نەسەب |- |شاه گل |2026 |نیک یوسفی |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |2026 |[[جەمشید مەحموودی|جەمشید مەحمودی]] |- |جزیره پنجم |2026 |هۆمایون ئەسعدیان |- |شاهکار |2026 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |وحشی۳ |2026 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |شب آهنگی۴ |2026 |حامید ئاهەنگی |} == پەخشی ئۆنلاینەکان == '''فیلم‌نێت لە پاڵ دابەشکردن و پەخشکردنی بەرهەمە تایبەتەکانی خۆی، فیلمە پەخشکراوەکانی سینەمای ئێرانیش بە شێوەی ئۆنلاین پێشکەش دەکات، لەم بەشەدا تەنها پەخشە ئۆنلاینەکانی ئەم پلاتفۆرمە لە ساڵی ١٤٠٥دا دانراون و فیلمە پەخشکراوەکانی ساڵانی پێشوو لەم ڕیزبەندەدا نەنراون''' {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !ساڵی پەخش !ژانەر !دەرهێنەر |- |دو روز دیرتر |١٤٠٥ |کۆمیدی ـ کۆمەڵایەتی |ئەسغەر نەعیمی |- |نیم شب |١٤٠٥ |کۆمەڵایەتی |مۆحەممەدحوسێن مەهدەویان |} == ئەمانەش ببینە == [[فیلیمۆ]] == بەستەری دەرەکی == [https://filmnet.ir/ ماڵپەڕی فەرمی] == سەرچاوەکان == <references /> rjzyfje76qj6bmic0hbgk4kme8hauv7 1675232 1675081 2026-09-25T20:03:00Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675232 wikitext text/x-wiki {{Infobox dot-com company|company_name=فیلم‌نێت {{!}} FILMNET|company_type=|traded_as=|foundation=۱۳٩٣<ref>{{یادکرد وب|عنوان=فیلم نت|نشانی=https://filmnet.ir/about|وبگاه=filmnet.ir|بازبینی=2023-11-20}}</ref>|location=[[تاران]]، [[ئێران]]|founder=مۆحەممەد سەڕڕاف|owner=[[ھۆڵدینگی گوڵڕەنگ]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟|نشانی=http://www.javanonline.ir/fa/news/1132966|وبگاه=جوان‌آنلاین|تاریخ=۱۴۰۱/۱۱/۰۴|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa|نام خانوادگی=}}</ref>|url={{URL|https://www.filmnet.ir/}}|website_type=سیستمی پەخشی فیلم و زنجیرە|num_users=|language=فارسی|launch_date=|current_status=چالاک|screenshot=|footnotes=|intl=|لوگو=Filmnet Logo.png|مدیر عامل اجرایی=[[عەلی سەرتیپی]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=چرا فیلم‌نت در نمایشگاه ساترا حاضر نشد؟ / سرتیپی: قهر نکرده‌ایم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1401121410324/|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=پایان نمایشگاه ساترا با غیبت فیلیمو، نماوا و فیلم‌نت|نشانی=https://peivast.com/p/157497|وبگاه=پیوست|تاریخ=2023-03-05|بازبینی=2023-11-20|کد زبان=fa-IR|نام=یگانه|نام خانوادگی=کربلایی}}</ref>}} '''فیلم‌نێت''' (بە فارسی: فیلم‌نت) [[ڤیدیۆ بەپێی داواکاری|سیستمێکی پەخشی بەپێی داواکاریی]] (VOD) بەشداریی ئۆنلاینی [[ئێران|ئێرانییە]] بۆ پەخشکردنی فیلم و زنجیرە، کە لە ساڵی ١٣٩٣ی کۆچی هەتاوی دامەزراوە و لە ڕێگەیەوە دەتوانرێت دەستگەیشتن بە زنجیرە، فیلم و ئەنیمەیشنە ئێرانی و بیانییەکان هەبێت. == مێژوو == هاوكات لەگەڵ دەستپێکردنی [[فیلیمۆ|فیلیمو]] و نماوا، مۆحەممەد سەڕڕاف بەهۆی پشتوانی سیاسی بەرنامەی ''دیروز، امروز، فردا'' بۆ ئەوەی لەو کاروانە دانەبڕێت بڕیاری دا بێتە ناو گۆڕەپانی دامەزراندن و بەڕێوەبردنی پلاتفۆرمێکی سەربەخۆ؛ بەڵام بەهۆی نەبوونی داهێنان لە بەڕێوەبردن دوای ماوەیەک ناچار بوو ئەم سیستمە ڕادەست بکات.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> لە ئێستادا ٨٠٪ی پشکەکانی فیلم‌نێت موڵکی هۆڵدینگی گوڵڕەنگـە و ٢٠٪ی موڵکی عەلی سەرتیپیـیە کە یەکێکە لە بەرهەمهێنەرە چالاکەکانی سینەمای ئێران.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-12-13 |سەردێڕ=بازی «فیلم نت» با ساترا/ شوخی‌های جنسی فیلم‌های «سلطان سینما» تمامی ندارد +تصاویر |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1555398/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%B1%D8%A7-%D8%B4%D9%88%D8%AE%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7 |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> دەوترێت ڕێژەی بینەری چالاک کە تێچووی مانگانەی ئابوونەی ئەم سیستمە دەدەن، ئامارێکە نزیکەی لە نێوان ٤٠٠ تا ٥٠٠ هەزار کەسدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ڕێکەوت=2023-01-24 |سەردێڕ=پلتفرم «فیلم نت» با کدام پشتوانه اقتصادی وارد معرکه اغتشاشات شد؟ +عکس |ناونیشان=https://www.mashreghnews.ir/news/1442680/%D9%BE%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%B1%D9%85-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%86%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%B4%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%BA%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%AA |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=مشرق نیوز |بڵاوکەرەوە=مشرق نیوز |زمان=fa}}</ref> == ناوەڕۆکە تایبەتەکان == {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !مێژوو !دروستکەر |- |بندبازی |2021 | |- |آنها |2021 | |- |راز بقا |2021 | |- |شب‌آهنگی |2021 | |- |آوای جادویی |2021 | |- |دیو و ماه‌پیشونی |2022 | |- |شهرک کلیله و دمنه |2022 | |- |آفتاب‌پرست |2022 | |- |خون‌سرد |2022 | |- |[[پێستی شێر (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|پێستی شێر]] |2022 |[[جەمشید مەحموودی]] |- |پدرخوانده |2022 | |- |سیاه‌چاله |2023 | |- |قهوه ترک |2023 | |- |فوفو مسافری از کامادو |2023 | |- |مرداب |2023 |بورزو نیک‌نژاد |- |دفتر یادداشت |2023 |کیارەش ئەسەدی‌زادە |- |آمرلی |2024 | |- |افعی تهران |2024 |سامان موقەدەم |- |ناتو |2023 | |- |در انتهای شب |2024 |ئایدا پەناهەندە |- |داریوش |2024 |[[ھادی حیجازیفەر|هادی حجازی‌فەر]] |- |گردن‌زنی |2024 |سامان سالور |- |قهوه پدری |2024 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |جان سخت |2024 |موستەفا تەقی‌زادە |- |اجل معلق |2024 |عادل تەبریزی |- |[[دڕندە (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|دڕندە]] |2025 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |برتا: داستان یک اسلحه |2025 |ئەمیرحوسێن تورابی |- |کارناوال |2025 |ڕامبود جەوان |- |انجمن اشباح |2025 |مۆحەممەدرەزا ئەلیمەردانی |- |دلربا |2025 |عەتا پەناهی |- |از یاد رفته |2025 |بورزو نیک‌نژاد |- |استندآپ ابوطالب |2025 |ڕامبود جەوان |- |جیمی جام |2026 |ئەبووتالیب حوسێنی |- |منشور |2026 |موحسین ئحتشامی |- |بی عاطفه |2026 |کەمال تەبریزی |- |بیست و یک |2026 |بەھنام بەهزادی |- |[[کوێری ( زنجیرەی تەلەڤزیۆنی)|کوێری]] |2026 |سەجاد پەھلەوان‌زادە |- |اعتراف میکنم |2026 |نیما حەسەنی‌نەسەب |- |شاه گل |2026 |نیک یوسفی |- |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] |2026 |[[جەمشید مەحموودی|جەمشید مەحمودی]] |- |جزیره پنجم |2026 |هۆمایون ئەسعدیان |- |شاهکار |2026 |[[میھران مودیری|مێهران مەدیری]] |- |وحشی۳ |2026 |[[ھومەن سەیدی|هومەن سەیدی]] |- |شب آهنگی۴ |2026 |حامید ئاهەنگی |} == پەخشی ئۆنلاینەکان == '''فیلم‌نێت لە پاڵ دابەشکردن و پەخشکردنی بەرهەمە تایبەتەکانی خۆی، فیلمە پەخشکراوەکانی سینەمای ئێرانیش بە شێوەی ئۆنلاین پێشکەش دەکات، لەم بەشەدا تەنها پەخشە ئۆنلاینەکانی ئەم پلاتفۆرمە لە ساڵی ١٤٠٥دا دانراون و فیلمە پەخشکراوەکانی ساڵانی پێشوو لەم ڕیزبەندەدا نەنراون''' {| class="wikitable" |+ !ناونیشان !ساڵی پەخش !ژانەر !دەرهێنەر |- |دو روز دیرتر |١٤٠٥ |کۆمیدی ـ کۆمەڵایەتی |ئەسغەر نەعیمی |- |نیم شب |١٤٠٥ |کۆمەڵایەتی |مۆحەممەدحوسێن مەهدەویان |} == ئەمانەش ببینە == [[فیلیمۆ]] == بەستەری دەرەکی == [https://filmnet.ir/ ماڵپەڕی فەرمی] == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 78ew5ipaaolxzuzjx3egtd9lyubr4pw 0 304465 1675088 2026-09-25T15:35:41Z Amedi.KRD 79352 دروستکردنی ڕەشنووسی وتاری مستەفا ئامێدی 1675088 wikitext text/x-wiki == ژیانی سەرەتایی و فێربوونی پەیوەندییەکان == == شۆڕشی ئەیلوول == == داڕمانی شۆڕشی ئەیلوول و ئاوارەبوون == == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == == ژیانی کەسی == == مردن == == سەرچاوەکان == dtzej4zj63w4hu4cuahii463z300m6l 1675093 1675088 2026-09-25T15:41:27Z Amedi.KRD 79352 زیادکردنی پێشەکی و سەرچاوەکان 1675093 wikitext text/x-wiki '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و کارمەندی پەیوەندییە بێتەلەکانی کورد بوو کە لە هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا ڕۆڵی هەبوو لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندییە بێتەلەکانی شۆڕش، و دواتر لە شۆڕشی گولاندا بەرپرسی پەیوەندی و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان بوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠ بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان وەک بەڕێوەبەری گشتیی پەیوەندییەکانی شۆڕش دیاری کرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و فێربوونی پەیوەندییەکان == == شۆڕشی ئەیلوول == == داڕمانی شۆڕشی ئەیلوول و ئاوارەبوون == == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == == ژیانی کەسی == == مردن == == سەرچاوەکان == i6jarf0apz0zzwmynrdk45i3yw0oqis 1675098 1675093 2026-09-25T15:46:50Z Amedi.KRD 79352 زیادکردنی ژیانی سەرەتایی و فێربوونی پەیوەندییەکان 1675098 wikitext text/x-wiki '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و کارمەندی پەیوەندییە بێتەلەکانی کورد بوو کە لە هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا ڕۆڵی هەبوو لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندییە بێتەلەکانی شۆڕش، و دواتر لە شۆڕشی گولاندا بەرپرسی پەیوەندی و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان بوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠ بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان وەک بەڕێوەبەری گشتیی پەیوەندییەکانی شۆڕش دیاری کرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و فێربوونی پەیوەندییەکان == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداری خولێکی شەش مانگەیی پەیوەندییە بێتەلەکان بوو و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ دەستی بە کارکردن وەک تەکنیکی پەیوەندی لە بنکەکانی پۆلیس لە ناوچەی ئامێدی کرد. لە ساڵی ١٩٥٩ بە شێوەی نهێنی پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == == داڕمانی شۆڕشی ئەیلوول و ئاوارەبوون == == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == == ژیانی کەسی == == مردن == == سەرچاوەکان == 0deq97mcoz2tnh245v0wjyhfim2bhnt 1675102 1675098 2026-09-25T16:21:03Z Amedi.KRD 79352 زیادکردنی بەشی شۆڕشی ئەیلوول 1675102 wikitext text/x-wiki '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و کارمەندی پەیوەندییە بێتەلەکانی کورد بوو کە لە هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا ڕۆڵی هەبوو لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندییە بێتەلەکانی شۆڕش، و دواتر لە شۆڕشی گولاندا بەرپرسی پەیوەندی و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان بوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠ بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان وەک بەڕێوەبەری گشتیی پەیوەندییەکانی شۆڕش دیاری کرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و فێربوونی پەیوەندییەکان == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداری خولێکی شەش مانگەیی پەیوەندییە بێتەلەکان بوو و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ دەستی بە کارکردن وەک تەکنیکی پەیوەندی لە بنکەکانی پۆلیس لە ناوچەی ئامێدی کرد. لە ساڵی ١٩٥٩ بە شێوەی نهێنی پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوول لە ئەیلوولی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی دەستی بە بەکارهێنانی ئامێرە بێتەلەکان بۆ هێزەکانی شۆڕش کرد. بەپێی سەنتەری کۆمەڵە، لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١ لە ئەشکەوتێک لە نزیک گوندی دێرێ لە ناوچەی ئامێدی ئامێرێکی بێتەل خستە کار و بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق، زانیاریی سەربازی بۆ سوودی شۆڕش کۆدەکردەوە.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەنیشدا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١ لە دەوروبەری گوندی بامەڕنی، یەکەم بنکەی بێتەلی گەڕۆک لە بارەگای مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا لەگەڵ مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە ڕووداوەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیر بوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگی لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆمەڵە، بارزانی بە سوودمەندبوون لەم زانیارییانە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕا پشتا شۆڕشێ» پێناسە کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مستەفا بارزانی وەک بێتەلچی لە ناوچەی بەرواری باڵا تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠ بەردەوام بوو. دوای ئەوە، لە بارەگای لەشکری یەک لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == داڕمانی شۆڕشی ئەیلوول و ئاوارەبوون == == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == == ژیانی کەسی == == مردن == == سەرچاوەکان == q22bts69gq52x5eqks3h0k6kdvzk2oo 1675111 1675102 2026-09-25T16:34:07Z Amedi.KRD 79352 زیادکردنی بەشی شۆڕشی گولان 1675111 wikitext text/x-wiki '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و کارمەندی پەیوەندییە بێتەلەکانی کورد بوو کە لە هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا ڕۆڵی هەبوو لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندییە بێتەلەکانی شۆڕش، و دواتر لە شۆڕشی گولاندا بەرپرسی پەیوەندی و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکان بوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠ بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان وەک بەڕێوەبەری گشتیی پەیوەندییەکانی شۆڕش دیاری کرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و فێربوونی پەیوەندییەکان == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداری خولێکی شەش مانگەیی پەیوەندییە بێتەلەکان بوو و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ دەستی بە کارکردن وەک تەکنیکی پەیوەندی لە بنکەکانی پۆلیس لە ناوچەی ئامێدی کرد. لە ساڵی ١٩٥٩ بە شێوەی نهێنی پەیوەندی بە پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوول لە ئەیلوولی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی دەستی بە بەکارهێنانی ئامێرە بێتەلەکان بۆ هێزەکانی شۆڕش کرد. بەپێی سەنتەری کۆمەڵە، لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١ لە ئەشکەوتێک لە نزیک گوندی دێرێ لە ناوچەی ئامێدی ئامێرێکی بێتەل خستە کار و بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق، زانیاریی سەربازی بۆ سوودی شۆڕش کۆدەکردەوە.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەنیشدا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١ لە دەوروبەری گوندی بامەڕنی، یەکەم بنکەی بێتەلی گەڕۆک لە بارەگای مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا لەگەڵ مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە ڕووداوەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیر بوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگی لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆمەڵە، بارزانی بە سوودمەندبوون لەم زانیارییانە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕا پشتا شۆڕشێ» پێناسە کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مستەفا بارزانی وەک بێتەلچی لە ناوچەی بەرواری باڵا تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠ بەردەوام بوو. دوای ئەوە، لە بارەگای لەشکری یەک لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی بە هەموو وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستانەوە دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و ئیدریس بارزانی. لەو کاتەدا، خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگای بارزانی کوژاندەوە و ئامێری بێتەل و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ مەلا مستەفا بارزانی بەرەو ڕۆژهەڵاتی کوردستان ڕۆیشت و لە نەغەدە ئامێرەکە و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی بارزانی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای ئەوەی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان پچڕا، مەسعود بارزانی کەسێکی نارد بۆ نەغەدە بۆ ئەوەی بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای حاجی ئۆمەران. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعود بارزانی لێی پرسی کە ئایا ئەویش دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی بە بارەگاکانی ترەوە بگرێت. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕش دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دیاری کرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، بەردەوام بوو لە بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەل و فێرکردن و ئامادەکردنی کادرە تەکنیکییەکانی پەیوەندی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا کۆتایی ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆمەڵە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە کوردستانی ڕۆژهەڵات. ئامێدی دەڵێت لە هاوینی ١٩٧٩ چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولانی دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ژیاننامەی مستەفا ئامێدیدا نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == == ژیانی کەسی == == مردن == == سەرچاوەکان == pc8vnntelh59wq9fjmtusmyy9hbqbek 1675146 1675111 2026-09-25T17:00:54Z Amedi.KRD 79352 پێداچوونەوە و چاکسازیی دەقی وتار 1675146 wikitext text/x-wiki '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گولاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوول، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد بۆ بەدەستهێنانی زانیاری بۆ شۆڕش.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگی لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی بە سوودمەندبوون لەم زانیارییانە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بارزان، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو وەک بێتەلچی لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. دواتر لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی بە وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستانەوە دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و ئیدریس بارزانی. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو ئێران ڕۆیشت و لە نەغەدە ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەست کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، مەسعود بارزانی کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای حاجی ئۆمەران. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی بە بارەگاکانی ترەوە بگرێت. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی بەڕێوەبرد و بەشداریی لە فێرکردن و ئامادەکردنی کادرە تەکنیکییەکانی پەیوەندی کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا کۆتایی ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩ لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولانی دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە «خۆمان»، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە بێتەلچییەکی سەرەتایی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> qktvmmjb3vh7x9cb5aq5p3gd83xn977 1675148 1675146 2026-09-25T17:09:27Z Amedi.KRD 79352 زیادکردنی زانیاریی کەسایەتی 1675148 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٦١–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گولاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوول، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد بۆ بەدەستهێنانی زانیاری بۆ شۆڕش.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگی لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی بە سوودمەندبوون لەم زانیارییانە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بارزان، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو وەک بێتەلچی لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. دواتر لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی بە وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستانەوە دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و ئیدریس بارزانی. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو ئێران ڕۆیشت و لە نەغەدە ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەست کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، مەسعود بارزانی کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای حاجی ئۆمەران. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی بە بارەگاکانی ترەوە بگرێت. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی بەڕێوەبرد و بەشداریی لە فێرکردن و ئامادەکردنی کادرە تەکنیکییەکانی پەیوەندی کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا کۆتایی ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩ لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولانی دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە «خۆمان»، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە بێتەلچییەکی سەرەتایی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> q57z20uxzp0gk6ld066tqgg8p0ekwnk 1675155 1675148 2026-09-25T17:33:27Z Amedi.KRD 79352 چاککردنی زانیاریی سەرەتایی و دەستپێکی وتار 1675155 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوول، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد بۆ بەدەستهێنانی زانیاری بۆ شۆڕش.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگی لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی بە سوودمەندبوون لەم زانیارییانە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بارزان، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو وەک بێتەلچی لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. دواتر لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی بە وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستانەوە دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و ئیدریس بارزانی. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو ئێران ڕۆیشت و لە نەغەدە ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەست کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، مەسعود بارزانی کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای حاجی ئۆمەران. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی بە بارەگاکانی ترەوە بگرێت. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی بەڕێوەبرد و بەشداریی لە فێرکردن و ئامادەکردنی کادرە تەکنیکییەکانی پەیوەندی کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا کۆتایی ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩ لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولانی دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە «خۆمان»، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە بێتەلچییەکی سەرەتایی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> kyizina5p67zxo9elzfdnw6hvdvak1z 1675157 1675155 2026-09-25T17:35:25Z Amedi.KRD 79352 چاکسازیی بەشی شۆڕشی ئەیلوول 1675157 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگی لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی بە سوودمەندبوون لەم زانیارییانە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بارزان، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو وەک بێتەلچی لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. دواتر لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی بە وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستانەوە دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و ئیدریس بارزانی. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو ئێران ڕۆیشت و لە نەغەدە ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەست کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، مەسعود بارزانی کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای حاجی ئۆمەران. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی بە بارەگاکانی ترەوە بگرێت. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی بەڕێوەبرد و بەشداریی لە فێرکردن و ئامادەکردنی کادرە تەکنیکییەکانی پەیوەندی کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا کۆتایی ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩ لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولانی دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە «خۆمان»، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە بێتەلچییەکی سەرەتایی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> 3vez9pemcpmjooqcxaecdvmfmcgo482 1675158 1675157 2026-09-25T17:37:05Z Amedi.KRD 79352 چاکسازیی بەشی شۆڕشی ئەیلوول 1675158 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی بە وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستانەوە دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و ئیدریس بارزانی. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو ئێران ڕۆیشت و لە نەغەدە ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەست کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، مەسعود بارزانی کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای حاجی ئۆمەران. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی بە بارەگاکانی ترەوە بگرێت. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی بەڕێوەبرد و بەشداریی لە فێرکردن و ئامادەکردنی کادرە تەکنیکییەکانی پەیوەندی کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا کۆتایی ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩ لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولانی دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە «خۆمان»، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە بێتەلچییەکی سەرەتایی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> cf8sncoh45uonyh3wce1tbk41m52185 1675159 1675158 2026-09-25T17:38:46Z Amedi.KRD 79352 چاکسازیی بەشی ساڵی ١٩٧٥ 1675159 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی بەڕێوەبرد و بەشداریی لە فێرکردن و ئامادەکردنی کادرە تەکنیکییەکانی پەیوەندی کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا کۆتایی ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩ لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولانی دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە «خۆمان»، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە بێتەلچییەکی سەرەتایی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> c8iz11u1hqkbeuiqxz1tdgxzv2ko8od 1675164 1675159 2026-09-25T18:03:07Z Amedi.KRD 79352 چاکسازیی دەستپێکی بەشی شۆڕشی گولان 1675164 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی بەڕێوەبرد و بەشداریی لە فێرکردن و ئامادەکردنی کادرە تەکنیکییەکانی پەیوەندی کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا کۆتایی ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩ لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولانی دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە «خۆمان»، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە بێتەلچییەکی سەرەتایی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> qqefqsh4s4usq4v201dfq3wsewm751w 1675166 1675164 2026-09-25T18:07:21Z Amedi.KRD 79352 چاکسازیی بیرەوەرییەکانی شۆڕشی گولان 1675166 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە «خۆمان»، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە بێتەلچییەکی سەرەتایی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> i74fq6p03gbde4mvl98y7nppsv38wwh 1675167 1675166 2026-09-25T18:10:17Z Amedi.KRD 79352 چاکسازیی پەیامی سەرەخۆشیی مەسرور بارزانی 1675167 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە بێتەلچییەکی سەرەتایی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> qbkbifsue5nl153x20q5pyquwdbl6gq 1675169 1675167 2026-09-25T18:13:06Z Amedi.KRD 79352 لابردنی زانیاریی بێ‌سەرچاوە لە بەشی کۆچی دوایی 1675169 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە بێتەلچییەکی سەرەتایی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> qhrssi2fd8b9p1pqp8seae9xqw0f9zv 1675170 1675169 2026-09-25T18:14:24Z Amedi.KRD 79352 چاکسازیی ڕاپۆرتی شاندی پارتی 1675170 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە یەکەم بێتەلچیی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> czlyti29hzo4jr3vfe93msif7r1trdr 1675174 1675170 2026-09-25T18:29:08Z Amedi.KRD 79352 زیادکردنی وێنەی مستەفا ئامێدی 1675174 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = Mustafa Amedi portrait.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = مستەفا ئامێدی | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە یەکەم بێتەلچیی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> ie7ra8ovomjck2i7am5fnvznjiposvb 1675175 1675174 2026-09-25T18:31:55Z Amedi.KRD 79352 زیادکردنی پۆلەکان 1675175 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = Mustafa Amedi portrait.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = مستەفا ئامێدی | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە یەکەم بێتەلچیی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] c7bu469fhjwcwh9506elmge0ptc2x8r 1675177 1675175 2026-09-25T18:47:40Z Amedi.KRD 79352 /* شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان */ 1675177 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = Mustafa Amedi portrait.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = مستەفا ئامێدی | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == [[پەڕگە:Mustafa Amedi Mountains.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی بەکارهێنانی ئامێری بێتەل لە شاخەکانی کوردستان]] دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە یەکەم بێتەلچیی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] hy6l8livl1a382vj2sp8hf6fb92hcxc 1675178 1675177 2026-09-25T18:50:14Z Amedi.KRD 79352 زیادکردنی وێنە مێژووییەکان 1675178 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = Mustafa Amedi portrait.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = مستەفا ئامێدی | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == [[پەڕگە:Mustafa Amedi Mountains.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی بەکارهێنانی ئامێری بێتەل لە شاخەکانی کوردستان]] دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Students.jpg|thumb|left|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی ڕاهێنانی کادرانی بێتەل و پەیوەندی]] لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Barzani Medal.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی پێبەخشینی مەدالیای بارزانی لە ساڵی ١٩٩٦]] == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە یەکەم بێتەلچیی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] i24itrg2vf9540cfc7og5r65tn5q5rw 1675222 1675178 2026-09-25T20:01:20Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:ھەتیو|ھەتیو]]}} 1675222 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = Mustafa Amedi portrait.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = مستەفا ئامێدی | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == [[پەڕگە:Mustafa Amedi Mountains.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی بەکارهێنانی ئامێری بێتەل لە شاخەکانی کوردستان]] دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Students.jpg|thumb|left|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی ڕاهێنانی کادرانی بێتەل و پەیوەندی]] لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Barzani Medal.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی پێبەخشینی مەدالیای بارزانی لە ساڵی ١٩٩٦]] == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە یەکەم بێتەلچیی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] 9by4qjo1gtzlxn8yozeoe7yqdzzicew 0 304466 1675100 2026-09-25T15:51:24Z Aza 86 پەڕەی دروست کرد بە «'''ماتەوزەی کارەبایی''' بریتییە لە [[وزە|وزەی]] پێویست بۆ جووڵاندنی [[باری کارەبایی|بارێک]] بە پێچەوانەی ئاراستەی [[ھەراوگەی کارەبایی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Electric potential |ناونیشان=https://www.khanacademy.org/test-prep/mcat/physical-processes/electrostatics-1/a/electric-potential |ڕێکەوتی سەردا...»ەوە 1675100 wikitext text/x-wiki '''ماتەوزەی کارەبایی''' بریتییە لە [[وزە|وزەی]] پێویست بۆ جووڵاندنی [[باری کارەبایی|بارێک]] بە پێچەوانەی ئاراستەی [[ھەراوگەی کارەبایی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Electric potential |ناونیشان=https://www.khanacademy.org/test-prep/mcat/physical-processes/electrostatics-1/a/electric-potential |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.khanacademy.org}}</ref> ھەر وەک چۆن لە ھەراوگەیەکی [[گرانایی|گراناییدا]] ئەگەر پێویست بێ تەنێک بە پێچەوانەی ئاراستەی کێشکردنی زەوی بەرەو سەرەوە بجووڵێنرێ، دەبێ [[کار (فیزیک)|کارێ]] بکرێ و، ئەو کارە بە شێوەی ماتەوزەی گرانایی لە تەنەکەدا پاشەکەوت دەبێ، لە ھەراوگەی کارەباشدا بە ھەمان شێوەیە؛ لەبەر ئەوەی کە لە ناو ھەراوگەی کارەباییدا، بارە ھاوچەشنەکان یەکتر دوور دەخەنەوە و، بارە ناوھاوچەشنەکان یەکتر ڕادەکێشن. بۆیە، ھەر کات پێویست بێ دوو باری ھاوچەشن، بۆ نموونە دوو باری ئەرێنی، لە یەکتر نزیک بکرێنەوە، وە یا پێویست بێ دوو باری ناھاوچەشن لە یەکتر دوور بخرێنەوە، دەبێ ھێزێکی دەرەکی بە کار بھێنرێ تا ئەم کارە بکرێ. ئەم کارەش وەک وزەیەک خۆی لە سیستمەکەدا مات دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Physics Tutorial - Static Electricity - Electric Force - Coulomb's Law |ناونیشان=https://www.physicsclassroom.com/tutorial/static-electricity/electric-force/coulombs-law |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.physicsclassroom.com |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} hf86rfg6b9jrhllaflqzu8ti75nmx00 1675179 1675100 2026-09-25T19:02:44Z Aza 86 /* */ 1675179 wikitext text/x-wiki '''ماتەوزەی کارەبایی''' بریتییە لە [[وزە|وزەی]] پێویست بۆ جووڵاندنی [[باری کارەبایی|بارێک]] بە پێچەوانەی ئاراستەی [[ھەراوگەی کارەبایی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Electric potential |ناونیشان=https://www.khanacademy.org/test-prep/mcat/physical-processes/electrostatics-1/a/electric-potential |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.khanacademy.org}}</ref> ھەر وەک چۆن لە ھەراوگەیەکی [[گرانایی|گراناییدا]] ئەگەر پێویست بێ تەنێک بە پێچەوانەی ئاراستەی کێشکردنی زەوی بەرەو سەرەوە بجووڵێنرێ، دەبێ [[کار (فیزیک)|کارێ]] بکرێ و، ئەو کارە بە شێوەی ماتەوزەی گرانایی لە تەنەکەدا پاشەکەوت دەبێ، لە ھەراوگەی کارەباشدا بە ھەمان شێوەیە؛ لەبەر ئەوەی کە لە ناو ھەراوگەی کارەباییدا، بارە ھاوچەشنەکان یەکتر دوور دەخەنەوە و، بارە ناھاوچەشنەکان یەکتر ڕادەکێشن. بۆیە، ھەر کات پێویست بێ دوو باری ھاوچەشن، بۆ نموونە دوو باری ئەرێنی، لە یەکتر نزیک بکرێنەوە، وە یا پێویست بێ دوو باری ناھاوچەشن لە یەکتر دوور بخرێنەوە، دەبێ ھێزێکی دەرەکی بە کار بھێنرێ تا ئەم کارە بکرێ. ئەم کارەش وەک وزەیەک خۆی لە سیستمەکەدا مات دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Physics Tutorial - Static Electricity - Electric Force - Coulomb's Law |ناونیشان=https://www.physicsclassroom.com/tutorial/static-electricity/electric-force/coulombs-law |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.physicsclassroom.com |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} sbxw161puho67lwr1e3hpxlulgv9br1 1675221 1675179 2026-09-25T20:01:10Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675221 wikitext text/x-wiki '''ماتەوزەی کارەبایی''' بریتییە لە [[وزە|وزەی]] پێویست بۆ جووڵاندنی [[باری کارەبایی|بارێک]] بە پێچەوانەی ئاراستەی [[ھەراوگەی کارەبایی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Electric potential |ناونیشان=https://www.khanacademy.org/test-prep/mcat/physical-processes/electrostatics-1/a/electric-potential |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.khanacademy.org}}</ref> ھەر وەک چۆن لە ھەراوگەیەکی [[گرانایی|گراناییدا]] ئەگەر پێویست بێ تەنێک بە پێچەوانەی ئاراستەی کێشکردنی زەوی بەرەو سەرەوە بجووڵێنرێ، دەبێ [[کار (فیزیک)|کارێ]] بکرێ و، ئەو کارە بە شێوەی ماتەوزەی گرانایی لە تەنەکەدا پاشەکەوت دەبێ، لە ھەراوگەی کارەباشدا بە ھەمان شێوەیە؛ لەبەر ئەوەی کە لە ناو ھەراوگەی کارەباییدا، بارە ھاوچەشنەکان یەکتر دوور دەخەنەوە و، بارە ناھاوچەشنەکان یەکتر ڕادەکێشن. بۆیە، ھەر کات پێویست بێ دوو باری ھاوچەشن، بۆ نموونە دوو باری ئەرێنی، لە یەکتر نزیک بکرێنەوە، وە یا پێویست بێ دوو باری ناھاوچەشن لە یەکتر دوور بخرێنەوە، دەبێ ھێزێکی دەرەکی بە کار بھێنرێ تا ئەم کارە بکرێ. ئەم کارەش وەک وزەیەک خۆی لە سیستمەکەدا مات دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Physics Tutorial - Static Electricity - Electric Force - Coulomb's Law |ناونیشان=https://www.physicsclassroom.com/tutorial/static-electricity/electric-force/coulombs-law |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.physicsclassroom.com |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} 9laxe2drkr6smwss3q9v4ts9i99qkfy 1675312 1675221 2026-09-25T21:06:15Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675312 wikitext text/x-wiki '''ماتەوزەی کارەبایی''' بریتییە لە [[وزە|وزەی]] پێویست بۆ جووڵاندنی [[باری کارەبایی|بارێک]] بە پێچەوانەی ئاراستەی [[ھەراوگەی کارەبایی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Electric potential |ناونیشان=https://www.khanacademy.org/test-prep/mcat/physical-processes/electrostatics-1/a/electric-potential |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.khanacademy.org}}</ref> ھەر وەک چۆن لە ھەراوگەیەکی [[گرانایی|گراناییدا]] ئەگەر پێویست بێ تەنێک بە پێچەوانەی ئاراستەی کێشکردنی زەوی بەرەو سەرەوە بجووڵێنرێ، دەبێ [[کار (فیزیک)|کارێ]] بکرێ و، ئەو کارە بە شێوەی ماتەوزەی گرانایی لە تەنەکەدا پاشەکەوت دەبێ، لە ھەراوگەی کارەباشدا بە ھەمان شێوەیە؛ لەبەر ئەوەی کە لە ناو ھەراوگەی کارەباییدا، بارە ھاوچەشنەکان یەکتر دوور دەخەنەوە و، بارە ناھاوچەشنەکان یەکتر ڕادەکێشن. بۆیە، ھەر کات پێویست بێ دوو باری ھاوچەشن، بۆ نموونە دوو باری ئەرێنی، لە یەکتر نزیک بکرێنەوە، وە یا پێویست بێ دوو باری ناھاوچەشن لە یەکتر دوور بخرێنەوە، دەبێ ھێزێکی دەرەکی بە کار بھێنرێ تا ئەم کارە بکرێ. ئەم کارەش وەک وزەیەک خۆی لە سیستمەکەدا مات دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Physics Tutorial - Static Electricity - Electric Force - Coulomb's Law |ناونیشان=https://www.physicsclassroom.com/tutorial/static-electricity/electric-force/coulombs-law |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.physicsclassroom.com |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پۆل:توانای کارەبایی]] [[پۆل:کارەبا]] [[پۆل:شێوەکانی وزە]] g9fjjaes2mago4q9cuffi2wxmlw2oua 1675457 1675312 2026-09-26T04:42:39Z Aza 86 /* */ 1675457 wikitext text/x-wiki '''ماتەوزەی کارەبایی''' بریتییە لە [[وزە|وزەی]] پێویست بۆ جووڵاندنی [[باری کارەبایی|بارێک]] بە پێچەوانەی ئاراستەی [[ھەراوگەی کارەبایی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Electric potential |ناونیشان=https://www.khanacademy.org/test-prep/mcat/physical-processes/electrostatics-1/a/electric-potential |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.khanacademy.org}}</ref> ھەر وەک چۆن لە ھەراوگەیەکی [[گرانایی|گراناییدا]] ئەگەر پێویست بێ تەنێک بە پێچەوانەی ئاراستەی کێشکردنی زەوی بەرەو سەرەوە بجووڵێنرێ، دەبێ [[کار (فیزیک)|کارێ]] بکرێ و، ئەو کارە بە شێوەی ماتەوزەی گرانایی لە تەنەکەدا پاشەکەوت دەبێ، لە ھەراوگەی کارەباشدا بە ھەمان شێوەیە؛ لەبەر ئەوەی کە لە ناو ھەراوگەی کارەباییدا، بارە ھاوچەشنەکان یەکتر دوور دەخەنەوە و، بارە ناھاوچەشنەکان یەکتر ڕادەکێشن. بۆیە، ھەر کات پێویست بێ دوو باری ھاوچەشن، بۆ نموونە دوو باری ئەرێنی، لە یەکتر نزیک بکرێنەوە، وە یا پێویست بێ دوو باری ناھاوچەشن لە یەکتر دوور بخرێنەوە، دەبێ ھێزێکی دەرەکی بە کار بھێنرێ تا ئەم کارە بکرێ. ئەم کارەش وەک وزەیەک خۆی لە سیستمەکە مات دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Physics Tutorial - Static Electricity - Electric Force - Coulomb's Law |ناونیشان=https://www.physicsclassroom.com/tutorial/static-electricity/electric-force/coulombs-law |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.physicsclassroom.com |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پۆل:توانای کارەبایی]] [[پۆل:کارەبا]] [[پۆل:شێوەکانی وزە]] 26nj9efxxleq2789w090fyhvendr8fb 1675520 1675457 2026-09-26T08:03:44Z Aza 86 /* */ 1675520 wikitext text/x-wiki '''ماتەوزەی کارەبایی''' بریتییە لە [[وزە|وزەی]] پێویست بۆ جووڵاندنی [[باری کارەبایی|بارێک]] بە پێچەوانەی ئاراستەی [[ھەراوگەی کارەبایی]].<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Electric potential |ناونیشان=https://www.khanacademy.org/test-prep/mcat/physical-processes/electrostatics-1/a/electric-potential |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.khanacademy.org}}</ref> ھەر وەک چۆن لە ھەراوگەیەکی [[گرانایی|گراناییدا]] ئەگەر پێویست بێ تەنێک بە پێچەوانەی ئاراستەی کێشکردنی زەوی بەرەو سەرەوە بجووڵێنرێ، دەبێ [[کار (فیزیک)|کارێ]] بکرێ و، ئەو کارە بە شێوەی ماتەوزەی گرانایی لە تەنەکەدا پاشەکەوت دەبێ، لە ھەراوگەی کارەباشدا بە ھەمان شێوەیە؛ لەبەر ئەوەی کە لە ناو ھەراوگەی کارەباییدا، بارە ھاوچەشنەکان یەکتر دوور دەخەنەوە و، بارە ناھاوچەشنەکان یەکتر ڕادەکێشن. بۆیە، ھەر کات پێویست بێ دوو باری ھاوچەشن، بۆ نموونە دوو باری ئەرێنی، لە یەکتر نزیک بکرێنەوە، وە یا پێویست بێ دوو باری ناھاوچەشن لە یەکتر دوور بخرێنەوە، دەبێ ھێزێکی دەرەکی بە کار بھێنرێ تا ئەم کارە بکرێ. کارەکەش وەک وزەیەک خۆی لە سیستمەکە مات دەدا.<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |سەردێڕ=Physics Tutorial - Static Electricity - Electric Force - Coulomb's Law |ناونیشان=https://www.physicsclassroom.com/tutorial/static-electricity/electric-force/coulombs-law |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=www.physicsclassroom.com |زمان=en}}</ref> == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پۆل:توانای کارەبایی]] [[پۆل:کارەبا]] [[پۆل:شێوەکانی وزە]] 222t34atv3vec912ywnrh35l8osnqp1 0 304467 1675149 2026-09-25T17:26:46Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Infobox person|name=حوسێن یاری|image=Hossein Yari.jpg|caption=حوسێن یاری لە ساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1968|1|6}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٧٩–ئێستا|children=٣<ref>{{Cite web |title=همه چیز دربارهٔ حسین یاری و همسر و فرزندانش |url=https://safheeghtesad.ir/بخش-اخبار-داغ-36/202744-همه-چی...»ەوە 1675149 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=حوسێن یاری|image=Hossein Yari.jpg|caption=حوسێن یاری لە ساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1968|1|6}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٧٩–ئێستا|children=٣<ref>{{Cite web |title=همه چیز دربارهٔ حسین یاری و همسر و فرزندانش |url=https://safheeghtesad.ir/بخش-اخبار-داغ-36/202744-همه-چیز-درباره-حسین-یاری-همسر-فرزندانش |date=28 December 2023 |publisher=صفحه اقتصاد |access-date=26 March 2024}}</ref>}} '''حوسێن یاری''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: حسین یاری؛ لەدایکبووی ٦ی کانوونی دووەمی ١٩٦٨) ئەکتەرێکی ئێرانییە. ئەو لە ساڵی ١٩٧٩ بە بەشداری لە شانۆگەریی ''گندم‌های خونین'' دەستی بە کاری ھونەری کرد و بە ڕۆڵێکی کورت لە فیلمی ''آتش در خرمن'' لە ساڵی ١٩٩١ پێی ناوە ناو سینەما. چەند ساڵی یەکەم تەنیا لە ڕۆڵی لاوەکی و دواتر یاریدەدیدا ڕۆڵی دەگێڕا، تاوەکو بە ڕۆڵگێڕانی یەکێک لە ڕۆڵە سەرەکییەکانی زنجیرەی ''[[یارانی ئەشکەوت (زنجیرە)|پیاوانی ئانجێلۆس]]'' ناسرا. ناوبراو بە ڕۆڵی حەیدەر لە زنجیرەی بەناوبانگی ''شەوی دەیەم'' گەیشتە لوتکەی ناوبانگ. حوسێن بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''قۆناغی کۆتایی'' (١٩٩٥) سیمورغی بلوریینی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یاریدەدەری پیاوی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەستھێنا. == ژیان == حوسێن یاری خانەنشینکراوی [[بانکی ناوەندیی ئێران|بانکی ناوەندییە]]. ئەکتەریی لە ساڵی ١٩٧٩ لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا بە شانۆگەریی ''گندم‌های خونین'' دەستپێکرد و لە ساڵی ١٩٨١ پەیوەندی بە گرووپی شانۆی حەوزەی ئەندێشە و ھونەری ئیسلامییەوە کرد. لە ساڵی ١٩٨٣ بۆ یەکەمجار، ئەزموونی ڕۆڵگێڕانی لەبەرامبەر کامێرادا بە فیلمە ١٦ میلیبەرمییەکانی «وارث» و «سرباز کوچک» بەدەستھێنا. ھەروەھا خولێکی یەک ساڵەی لە یەکەی دۆبلاژی دەنگ و ڕەنگی ئێران تێپەڕاند و لەم ماوەیەدا، گوفتاری دەقی نزیکەی بیست فیلمی بەڵگەداری جێبەجێ کرد. حوسێن یاری بە فیلمە جەنگییەکان ناسرا کە لەم چەشنەدا سەرکەوتوو بوو، و بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی «قۆناغی کۆتایی» خەڵاتی سیمورغی بلورینی لە پۆلی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یاریدەدەری پیاو لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|چواردەیەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] وەرگرت.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/Festival/AwardsOfFestival.aspx?FestId=138112210011 |access-date=26 March 2024 |title=لیست جوایز اهدا شده در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر ـ دوره چهاردهم (۱۳۷۴) |publisher=سوره}}</ref> پاش بەدەستھێنانی ئەم خەڵاتە، ئەزموونی ڕۆڵگێڕانی لە ڕۆڵی جۆراوجۆری وەک «سرعت» و «دنیای وارونه» کرد و بە فیلمی ''بلوغ'' لە دەرهێنانی «مەسعوود جەعفەری جۆزانی»، سەرنجی ڕەخنەگرانی ڕاکێشا و دیپلۆمی شانازیی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاوی بۆ ڕۆڵگێڕان لەم فیلمە لە ھەژدەھەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەستھێنا. ھەروەھا بەهۆی ڕۆڵگێڕان لە فیلمی سینەمایی ''دم صبح'' لە دەرهێنانی «حەمید ڕەحمانیان» سەرکەوتوو بوو لە وەرگرتنی خەڵاتی باشترین ئەکتەری فێستیڤاڵی فیلمی مەزهەبی ئیمڕۆ لە [[ئیتاڵیا]] و بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی سینەمایی ''کتونی سفید'' لە دەرهێنانی مۆحەممەدئیبراهیم مەعیری، بووە براوەی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاوی فێستیڤاڵی کەشتیی نووحی [[ڕووسیا]]. ڕۆڵگێڕانی حوسێن یاری لە ڕۆڵی حەیدەر خۆشمەرام لە زنجیرەی ''شەوی دەیەم'' کە لە نەورۆزی ٢٠٠٢ هاوکات لەگەڵ [[موحەڕڕەم|مانگی موحەڕڕەم]] لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|تۆڕی یەکەمی سیماوە]] پەخشکرا، گەیاندیە خۆشەویستی و ناوبانگێکی زۆر. == فیلمناسی == === سینەمایی === {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی فیلم !پلە/ڕۆڵ !دەرهێنەر |- |٢٠٢٢ |بخارست | rowspan="17" |ئەکتەر |مەسعوود ئەتیابی |- |٢٠١٨ |خداحافظ دختر شیرازی |ئەفشین ھاشمی |- |٢٠١٧ |داش آکل |مۆحەممەد عەرەب گرگانی |- |٢٠١٦ |یادم تو رو فراموش |عەلی عەتەشانی |- |٢٠١٤ |پدر آن دیگری |یەدوڵڵا سەمەدی |- |٢٠١٤ |مزار شریف |عەبدولحەسەن بەرزیدە |- |٢٠١٤ |ساکن طبقه وسط |شەهاب حسێنی |- |٢٠١٢ |آوا |سیامەک کاشف ئازەر |- |٢٠١٢ |تراژدی |ئازیتا موگوویی |- |٢٠١١ |ابرهای ارغوانی |سیامەک شایەقی |- |٢٠١١ |یک سطر واقعیت |عەلی وەزیریان |- |٢٠١١ |پاریس تا پاریس |مۆحەممەدحوسێن لەتیفی |- |٢٠١٠ |سعادت‌آباد |مازیار میری |- |٢٠٠٩ |پرنده باز |عەتاوڵڵا سەلمانیان |- |٢٠٠٨ |کیمیا و خاک |عەباس ڕافعی |- |٢٠٠٨ |فراموشی |مەسعوود مەدەدی |- |٢٠٠٧ |کتونی سفید |جەھانگیر کۆسەری |- |٢٠٠٧ |آن مرد آمد |گەڕێنەری ئەکتەران |حەمید بەھمەنی |- |٢٠٠٦ |اقلیما | rowspan="19" |ئەکتەر |مۆحەممەدمەهدی عەسگەرپوور |- |٢٠٠٦ |میم مثل مادر |ڕەسوول مەلاقولی‌پوور |- |٢٠٠٥ |شهر آشوب |یەدوڵڵا سەمەدی |- |٢٠٠٤ |دم صبح |حەمید ڕەحمانیان |- |٢٠٠٣ |چای تلخ (تەواونەکراو) |ناسر تەقوایی |- |٢٠٠٣ |معادله |ئیبراھیم وەحیدزادە |- |٢٠٠٣ |عروس افغان | rowspan="2" |ئەبولقاسم تاڵیبی |- |٢٠٠٢ |نغمه |- |٢٠٠٠ |مریم مقدس |شەھریار بەحرانی |- |١٩٩٩ |بلوغ |مەسعوود جەعفەری جۆزانی |- |١٩٩٨ |پرواز خاموش |عەبدولحەسەن بەرزیدە |- |١٩٩٧ |دنیای وارونه |شەھریار بەحرانی |- |١٩٩٥ |سرعت |مۆحەممەدحوسێن لەتیفی |- |١٩٩٥ |آخرین مرحله |مۆحسێن مۆحسێنی‌نەسەب |- |١٩٩٤ |حمله به اچ۳ |شەھریار بەحرانی |- |١٩٩٤ |منطقه ممنوع |ڕەزا جەعفەری |- |١٩٩٣ |جای امن |موجتەبا ڕاعی |- |١٩٩٢ |گریز |ناسر مەھدی‌پوور |- |١٩٩١ |هور در آتش |عەزیزوڵڵا حەمیدنەژاد |- |١٩٩٠ |آتش در خرمن |ئەکتەر، منشی سەحنە |سەعید حاجی‌میری |- |١٩٩٠ |در مسلخ عشق | rowspan="3" |ئەکتەر |کەمال تەبریزی |- |١٩٨٩ |او منفی |کەریم زەرگەر، ئەحمەدڕەزا گەرشاسبی |- |١٩٨٤ |سرباز کوچک |سەعید بەخش‌عەلیان |} === تەلەفیزیۆنی === ==== زنجیرە تلویزیۆنییەکان ==== {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی زنجیرە !دەرهێنەر |- |٢٠١٩–٢٠٢٦ |سلمان فارسی |داوود میرباقری |- |٢٠٢٠–٢٠٢٢ |ارثیه پدری |میلاد بەنایی و مەھدی نەقەویان |- |٢٠١٩ |از یادها رفته |بەهرام بەهرامیان |- |٢٠١٦ |برادر |جەواد ئەفشار |- |٢٠١٣ |هوش سیاه ۲ | rowspan="2" |مەسعوود ئابپەرڤەر |- |٢٠٠٩ |هوش سیاه |- |٢٠٠٨ |مثل هیچ‌کس |عەبدولحەسەن بەرزیدە |- |٢٠٠٧ |گیلعاد |حوسێن سوهەیلی‌زادە |- |٢٠٠٢ |فرستاده |جەواد شەمەقدەری |- |٢٠٠١ |شب دهم | rowspan="2" |[[حەسەن فەتحی]] |- |١٩٩٩ |روشن‌تر از خاموشی |- |١٩٩٧ |مردان آنجلس |فەرەجوڵڵا سەلەحشور |- |١٩٩٠ |آتش در خرمن |سەعید حاجی‌میری |} ==== فیلمە تەلەفیزیۆنییەکان ==== {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی فیلم !دەرهێنەر |- | rowspan="2" |٢٠٠٨ |بازگشت |شاهرۆخ دۆڵکوو |- |زمانی برای درنگ |ڕووحوڵڵا حیجازی |- | rowspan="4" |٢٠٠٧ |مهمانخانه‌ای در برف |سەعید سەڵتانی |- |تاریکی |خەسرەو مەعسوومی |- |فراموشی |مەسعوود مەدەدی |- |آوای زمین | rowspan="2" |مەهرداد خۆشبەخت |- | rowspan="2" |٢٠٠٤ |نذر |- |سرزمین پدری ام |شەهرام شاه حسێنی |- |١٩٩٨ |فراسوی شک |ئەکبەر حوڕ |} === زنجیرەکان === {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی زنجیرە !دەرهێنەر |- |٢٠٢٦ |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | [[جەمشید مەحموودی]] |- |٢٠٢٣ |نیسان آبی (وەرزی دووەم) |مەسعوود ئەتیابی |- |٢٠٢١ |نیسان آبی (وەرزی یەکەم) |مەنووچەهر هادی |- |٢٠٢٠ |[[گیسو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|گیسو]] |مەنووچەهر هادی |- |٢٠١٩ |نهنگ آبی |فەرەیدوون جەیرانی |- |٢٠١٧ |عالیجناب |سام قەریبیان |- |٢٠١٦ |عاشقانه |مەنووچەهر هادی |- |٢٠١٢ |قلب یخی (وەرزی سێیەم) |سامان مەقەدەم |- |٢٠١١ |قلب یخی (وەرزی دووەم) | rowspan="2" |مۆحەممەدحوسێن لەتیفی |- |٢٠١٠ |قلب یخی (وەرزی یەکەم) |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{imdb name|nm1288981}} * [https://web.archive.org/web/20100106195053/http://iranact.com/Cinema/Artists/people/Hosein_Yari.htm حوسێن یاری] لە ماڵپەڕی ئێرانئاکت == سەرچاوەکان == <references /> jc5dvrv1h639dlmp9utq06qdvdeltzw 1675151 1675149 2026-09-25T17:28:46Z Bilalinfo 57400 /* زنجیرەکان */ 1675151 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=حوسێن یاری|image=Hossein Yari.jpg|caption=حوسێن یاری لە ساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1968|1|6}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٧٩–ئێستا|children=٣<ref>{{Cite web |title=همه چیز دربارهٔ حسین یاری و همسر و فرزندانش |url=https://safheeghtesad.ir/بخش-اخبار-داغ-36/202744-همه-چیز-درباره-حسین-یاری-همسر-فرزندانش |date=28 December 2023 |publisher=صفحه اقتصاد |access-date=26 March 2024}}</ref>}} '''حوسێن یاری''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: حسین یاری؛ لەدایکبووی ٦ی کانوونی دووەمی ١٩٦٨) ئەکتەرێکی ئێرانییە. ئەو لە ساڵی ١٩٧٩ بە بەشداری لە شانۆگەریی ''گندم‌های خونین'' دەستی بە کاری ھونەری کرد و بە ڕۆڵێکی کورت لە فیلمی ''آتش در خرمن'' لە ساڵی ١٩٩١ پێی ناوە ناو سینەما. چەند ساڵی یەکەم تەنیا لە ڕۆڵی لاوەکی و دواتر یاریدەدیدا ڕۆڵی دەگێڕا، تاوەکو بە ڕۆڵگێڕانی یەکێک لە ڕۆڵە سەرەکییەکانی زنجیرەی ''[[یارانی ئەشکەوت (زنجیرە)|پیاوانی ئانجێلۆس]]'' ناسرا. ناوبراو بە ڕۆڵی حەیدەر لە زنجیرەی بەناوبانگی ''شەوی دەیەم'' گەیشتە لوتکەی ناوبانگ. حوسێن بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''قۆناغی کۆتایی'' (١٩٩٥) سیمورغی بلوریینی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یاریدەدەری پیاوی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەستھێنا. == ژیان == حوسێن یاری خانەنشینکراوی [[بانکی ناوەندیی ئێران|بانکی ناوەندییە]]. ئەکتەریی لە ساڵی ١٩٧٩ لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا بە شانۆگەریی ''گندم‌های خونین'' دەستپێکرد و لە ساڵی ١٩٨١ پەیوەندی بە گرووپی شانۆی حەوزەی ئەندێشە و ھونەری ئیسلامییەوە کرد. لە ساڵی ١٩٨٣ بۆ یەکەمجار، ئەزموونی ڕۆڵگێڕانی لەبەرامبەر کامێرادا بە فیلمە ١٦ میلیبەرمییەکانی «وارث» و «سرباز کوچک» بەدەستھێنا. ھەروەھا خولێکی یەک ساڵەی لە یەکەی دۆبلاژی دەنگ و ڕەنگی ئێران تێپەڕاند و لەم ماوەیەدا، گوفتاری دەقی نزیکەی بیست فیلمی بەڵگەداری جێبەجێ کرد. حوسێن یاری بە فیلمە جەنگییەکان ناسرا کە لەم چەشنەدا سەرکەوتوو بوو، و بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی «قۆناغی کۆتایی» خەڵاتی سیمورغی بلورینی لە پۆلی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یاریدەدەری پیاو لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|چواردەیەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] وەرگرت.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/Festival/AwardsOfFestival.aspx?FestId=138112210011 |access-date=26 March 2024 |title=لیست جوایز اهدا شده در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر ـ دوره چهاردهم (۱۳۷۴) |publisher=سوره}}</ref> پاش بەدەستھێنانی ئەم خەڵاتە، ئەزموونی ڕۆڵگێڕانی لە ڕۆڵی جۆراوجۆری وەک «سرعت» و «دنیای وارونه» کرد و بە فیلمی ''بلوغ'' لە دەرهێنانی «مەسعوود جەعفەری جۆزانی»، سەرنجی ڕەخنەگرانی ڕاکێشا و دیپلۆمی شانازیی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاوی بۆ ڕۆڵگێڕان لەم فیلمە لە ھەژدەھەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەستھێنا. ھەروەھا بەهۆی ڕۆڵگێڕان لە فیلمی سینەمایی ''دم صبح'' لە دەرهێنانی «حەمید ڕەحمانیان» سەرکەوتوو بوو لە وەرگرتنی خەڵاتی باشترین ئەکتەری فێستیڤاڵی فیلمی مەزهەبی ئیمڕۆ لە [[ئیتاڵیا]] و بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی سینەمایی ''کتونی سفید'' لە دەرهێنانی مۆحەممەدئیبراهیم مەعیری، بووە براوەی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاوی فێستیڤاڵی کەشتیی نووحی [[ڕووسیا]]. ڕۆڵگێڕانی حوسێن یاری لە ڕۆڵی حەیدەر خۆشمەرام لە زنجیرەی ''شەوی دەیەم'' کە لە نەورۆزی ٢٠٠٢ هاوکات لەگەڵ [[موحەڕڕەم|مانگی موحەڕڕەم]] لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|تۆڕی یەکەمی سیماوە]] پەخشکرا، گەیاندیە خۆشەویستی و ناوبانگێکی زۆر. == فیلمناسی == === سینەمایی === {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی فیلم !پلە/ڕۆڵ !دەرهێنەر |- |٢٠٢٢ |بخارست | rowspan="17" |ئەکتەر |مەسعوود ئەتیابی |- |٢٠١٨ |خداحافظ دختر شیرازی |ئەفشین ھاشمی |- |٢٠١٧ |داش آکل |مۆحەممەد عەرەب گرگانی |- |٢٠١٦ |یادم تو رو فراموش |عەلی عەتەشانی |- |٢٠١٤ |پدر آن دیگری |یەدوڵڵا سەمەدی |- |٢٠١٤ |مزار شریف |عەبدولحەسەن بەرزیدە |- |٢٠١٤ |ساکن طبقه وسط |شەهاب حسێنی |- |٢٠١٢ |آوا |سیامەک کاشف ئازەر |- |٢٠١٢ |تراژدی |ئازیتا موگوویی |- |٢٠١١ |ابرهای ارغوانی |سیامەک شایەقی |- |٢٠١١ |یک سطر واقعیت |عەلی وەزیریان |- |٢٠١١ |پاریس تا پاریس |مۆحەممەدحوسێن لەتیفی |- |٢٠١٠ |سعادت‌آباد |مازیار میری |- |٢٠٠٩ |پرنده باز |عەتاوڵڵا سەلمانیان |- |٢٠٠٨ |کیمیا و خاک |عەباس ڕافعی |- |٢٠٠٨ |فراموشی |مەسعوود مەدەدی |- |٢٠٠٧ |کتونی سفید |جەھانگیر کۆسەری |- |٢٠٠٧ |آن مرد آمد |گەڕێنەری ئەکتەران |حەمید بەھمەنی |- |٢٠٠٦ |اقلیما | rowspan="19" |ئەکتەر |مۆحەممەدمەهدی عەسگەرپوور |- |٢٠٠٦ |میم مثل مادر |ڕەسوول مەلاقولی‌پوور |- |٢٠٠٥ |شهر آشوب |یەدوڵڵا سەمەدی |- |٢٠٠٤ |دم صبح |حەمید ڕەحمانیان |- |٢٠٠٣ |چای تلخ (تەواونەکراو) |ناسر تەقوایی |- |٢٠٠٣ |معادله |ئیبراھیم وەحیدزادە |- |٢٠٠٣ |عروس افغان | rowspan="2" |ئەبولقاسم تاڵیبی |- |٢٠٠٢ |نغمه |- |٢٠٠٠ |مریم مقدس |شەھریار بەحرانی |- |١٩٩٩ |بلوغ |مەسعوود جەعفەری جۆزانی |- |١٩٩٨ |پرواز خاموش |عەبدولحەسەن بەرزیدە |- |١٩٩٧ |دنیای وارونه |شەھریار بەحرانی |- |١٩٩٥ |سرعت |مۆحەممەدحوسێن لەتیفی |- |١٩٩٥ |آخرین مرحله |مۆحسێن مۆحسێنی‌نەسەب |- |١٩٩٤ |حمله به اچ۳ |شەھریار بەحرانی |- |١٩٩٤ |منطقه ممنوع |ڕەزا جەعفەری |- |١٩٩٣ |جای امن |موجتەبا ڕاعی |- |١٩٩٢ |گریز |ناسر مەھدی‌پوور |- |١٩٩١ |هور در آتش |عەزیزوڵڵا حەمیدنەژاد |- |١٩٩٠ |آتش در خرمن |ئەکتەر، منشی سەحنە |سەعید حاجی‌میری |- |١٩٩٠ |در مسلخ عشق | rowspan="3" |ئەکتەر |کەمال تەبریزی |- |١٩٨٩ |او منفی |کەریم زەرگەر، ئەحمەدڕەزا گەرشاسبی |- |١٩٨٤ |سرباز کوچک |سەعید بەخش‌عەلیان |} === تەلەفیزیۆنی === ==== زنجیرە تلویزیۆنییەکان ==== {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی زنجیرە !دەرهێنەر |- |٢٠١٩–٢٠٢٦ |سلمان فارسی |داوود میرباقری |- |٢٠٢٠–٢٠٢٢ |ارثیه پدری |میلاد بەنایی و مەھدی نەقەویان |- |٢٠١٩ |از یادها رفته |بەهرام بەهرامیان |- |٢٠١٦ |برادر |جەواد ئەفشار |- |٢٠١٣ |هوش سیاه ۲ | rowspan="2" |مەسعوود ئابپەرڤەر |- |٢٠٠٩ |هوش سیاه |- |٢٠٠٨ |مثل هیچ‌کس |عەبدولحەسەن بەرزیدە |- |٢٠٠٧ |گیلعاد |حوسێن سوهەیلی‌زادە |- |٢٠٠٢ |فرستاده |جەواد شەمەقدەری |- |٢٠٠١ |شب دهم | rowspan="2" |[[حەسەن فەتحی]] |- |١٩٩٩ |روشن‌تر از خاموشی |- |١٩٩٧ |مردان آنجلس |فەرەجوڵڵا سەلەحشور |- |١٩٩٠ |آتش در خرمن |سەعید حاجی‌میری |} ==== فیلمە تەلەفیزیۆنییەکان ==== {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی فیلم !دەرهێنەر |- | rowspan="2" |٢٠٠٨ |بازگشت |شاهرۆخ دۆڵکوو |- |زمانی برای درنگ |ڕووحوڵڵا حیجازی |- | rowspan="4" |٢٠٠٧ |مهمانخانه‌ای در برف |سەعید سەڵتانی |- |تاریکی |خەسرەو مەعسوومی |- |فراموشی |مەسعوود مەدەدی |- |آوای زمین | rowspan="2" |مەهرداد خۆشبەخت |- | rowspan="2" |٢٠٠٤ |نذر |- |سرزمین پدری ام |شەهرام شاه حسێنی |- |١٩٩٨ |فراسوی شک |ئەکبەر حوڕ |} === زنجیرەکان === {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی زنجیرە !دەرهێنەر |- |٢٠٢٦ |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | [[جەمشید مەحموودی]] |- |٢٠٢٣ |نیسان آبی (وەرزی دووەم) |مەسعوود ئەتیابی |- |٢٠٢١ |نیسان آبی (وەرزی یەکەم) |مەنووچەهر هادی |- |٢٠٢٠ |[[گیسو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|گیسو]] |مەنووچەهر هادی |- |٢٠١٩ |نهنگ آبی |فەرەیدوون جەیرانی |- |٢٠١٧ |عالیجناب<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/61217/award-for-mazar-i-sharif-at-australia-film-festival |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=financialtribune.com}}</ref> |سام قەریبیان |- |٢٠١٦ |عاشقانه |مەنووچەهر هادی |- |٢٠١٢ |قلب یخی (وەرزی سێیەم) |سامان مەقەدەم |- |٢٠١١ |قلب یخی (وەرزی دووەم) | rowspan="2" |مۆحەممەدحوسێن لەتیفی |- |٢٠١٠ |قلب یخی (وەرزی یەکەم) |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{imdb name|nm1288981}} * [https://web.archive.org/web/20100106195053/http://iranact.com/Cinema/Artists/people/Hosein_Yari.htm حوسێن یاری] لە ماڵپەڕی ئێرانئاکت == سەرچاوەکان == <references /> 90jgk41wcegeqni17y68htsfda972r5 1675152 1675151 2026-09-25T17:30:28Z Bilalinfo 57400 Bilalinfo پەڕەی [[حسێن یاری]]ی گواستەوە بۆ [[حوسێن یاری]] 1675151 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=حوسێن یاری|image=Hossein Yari.jpg|caption=حوسێن یاری لە ساڵی ٢٠١٦|birth_date={{birth date and age|1968|1|6}}|birth_place=[[تاران]]، [[ئێران]]|occupation=ئەکتەر|years_active=١٩٧٩–ئێستا|children=٣<ref>{{Cite web |title=همه چیز دربارهٔ حسین یاری و همسر و فرزندانش |url=https://safheeghtesad.ir/بخش-اخبار-داغ-36/202744-همه-چیز-درباره-حسین-یاری-همسر-فرزندانش |date=28 December 2023 |publisher=صفحه اقتصاد |access-date=26 March 2024}}</ref>}} '''حوسێن یاری''' (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]: حسین یاری؛ لەدایکبووی ٦ی کانوونی دووەمی ١٩٦٨) ئەکتەرێکی ئێرانییە. ئەو لە ساڵی ١٩٧٩ بە بەشداری لە شانۆگەریی ''گندم‌های خونین'' دەستی بە کاری ھونەری کرد و بە ڕۆڵێکی کورت لە فیلمی ''آتش در خرمن'' لە ساڵی ١٩٩١ پێی ناوە ناو سینەما. چەند ساڵی یەکەم تەنیا لە ڕۆڵی لاوەکی و دواتر یاریدەدیدا ڕۆڵی دەگێڕا، تاوەکو بە ڕۆڵگێڕانی یەکێک لە ڕۆڵە سەرەکییەکانی زنجیرەی ''[[یارانی ئەشکەوت (زنجیرە)|پیاوانی ئانجێلۆس]]'' ناسرا. ناوبراو بە ڕۆڵی حەیدەر لە زنجیرەی بەناوبانگی ''شەوی دەیەم'' گەیشتە لوتکەی ناوبانگ. حوسێن بۆ ڕۆڵگێڕانی لە فیلمی ''قۆناغی کۆتایی'' (١٩٩٥) سیمورغی بلوریینی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یاریدەدەری پیاوی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەستھێنا. == ژیان == حوسێن یاری خانەنشینکراوی [[بانکی ناوەندیی ئێران|بانکی ناوەندییە]]. ئەکتەریی لە ساڵی ١٩٧٩ لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا بە شانۆگەریی ''گندم‌های خونین'' دەستپێکرد و لە ساڵی ١٩٨١ پەیوەندی بە گرووپی شانۆی حەوزەی ئەندێشە و ھونەری ئیسلامییەوە کرد. لە ساڵی ١٩٨٣ بۆ یەکەمجار، ئەزموونی ڕۆڵگێڕانی لەبەرامبەر کامێرادا بە فیلمە ١٦ میلیبەرمییەکانی «وارث» و «سرباز کوچک» بەدەستھێنا. ھەروەھا خولێکی یەک ساڵەی لە یەکەی دۆبلاژی دەنگ و ڕەنگی ئێران تێپەڕاند و لەم ماوەیەدا، گوفتاری دەقی نزیکەی بیست فیلمی بەڵگەداری جێبەجێ کرد. حوسێن یاری بە فیلمە جەنگییەکان ناسرا کە لەم چەشنەدا سەرکەوتوو بوو، و بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی «قۆناغی کۆتایی» خەڵاتی سیمورغی بلورینی لە پۆلی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یاریدەدەری پیاو لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|چواردەیەمین خولی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی فەجر]] وەرگرت.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/Festival/AwardsOfFestival.aspx?FestId=138112210011 |access-date=26 March 2024 |title=لیست جوایز اهدا شده در جشنواره بین‌المللی فیلم فجر ـ دوره چهاردهم (۱۳۷۴) |publisher=سوره}}</ref> پاش بەدەستھێنانی ئەم خەڵاتە، ئەزموونی ڕۆڵگێڕانی لە ڕۆڵی جۆراوجۆری وەک «سرعت» و «دنیای وارونه» کرد و بە فیلمی ''بلوغ'' لە دەرهێنانی «مەسعوود جەعفەری جۆزانی»، سەرنجی ڕەخنەگرانی ڕاکێشا و دیپلۆمی شانازیی باشترین ئەکتەری ڕۆڵی یەکەمی پیاوی بۆ ڕۆڵگێڕان لەم فیلمە لە ھەژدەھەمین [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر]] بەدەستھێنا. ھەروەھا بەهۆی ڕۆڵگێڕان لە فیلمی سینەمایی ''دم صبح'' لە دەرهێنانی «حەمید ڕەحمانیان» سەرکەوتوو بوو لە وەرگرتنی خەڵاتی باشترین ئەکتەری فێستیڤاڵی فیلمی مەزهەبی ئیمڕۆ لە [[ئیتاڵیا]] و بۆ ڕۆڵگێڕان لە فیلمی سینەمایی ''کتونی سفید'' لە دەرهێنانی مۆحەممەدئیبراهیم مەعیری، بووە براوەی خەڵاتی باشترین ئەکتەری پیاوی فێستیڤاڵی کەشتیی نووحی [[ڕووسیا]]. ڕۆڵگێڕانی حوسێن یاری لە ڕۆڵی حەیدەر خۆشمەرام لە زنجیرەی ''شەوی دەیەم'' کە لە نەورۆزی ٢٠٠٢ هاوکات لەگەڵ [[موحەڕڕەم|مانگی موحەڕڕەم]] لە [[کەناڵی یەک (ئێران)|تۆڕی یەکەمی سیماوە]] پەخشکرا، گەیاندیە خۆشەویستی و ناوبانگێکی زۆر. == فیلمناسی == === سینەمایی === {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی فیلم !پلە/ڕۆڵ !دەرهێنەر |- |٢٠٢٢ |بخارست | rowspan="17" |ئەکتەر |مەسعوود ئەتیابی |- |٢٠١٨ |خداحافظ دختر شیرازی |ئەفشین ھاشمی |- |٢٠١٧ |داش آکل |مۆحەممەد عەرەب گرگانی |- |٢٠١٦ |یادم تو رو فراموش |عەلی عەتەشانی |- |٢٠١٤ |پدر آن دیگری |یەدوڵڵا سەمەدی |- |٢٠١٤ |مزار شریف |عەبدولحەسەن بەرزیدە |- |٢٠١٤ |ساکن طبقه وسط |شەهاب حسێنی |- |٢٠١٢ |آوا |سیامەک کاشف ئازەر |- |٢٠١٢ |تراژدی |ئازیتا موگوویی |- |٢٠١١ |ابرهای ارغوانی |سیامەک شایەقی |- |٢٠١١ |یک سطر واقعیت |عەلی وەزیریان |- |٢٠١١ |پاریس تا پاریس |مۆحەممەدحوسێن لەتیفی |- |٢٠١٠ |سعادت‌آباد |مازیار میری |- |٢٠٠٩ |پرنده باز |عەتاوڵڵا سەلمانیان |- |٢٠٠٨ |کیمیا و خاک |عەباس ڕافعی |- |٢٠٠٨ |فراموشی |مەسعوود مەدەدی |- |٢٠٠٧ |کتونی سفید |جەھانگیر کۆسەری |- |٢٠٠٧ |آن مرد آمد |گەڕێنەری ئەکتەران |حەمید بەھمەنی |- |٢٠٠٦ |اقلیما | rowspan="19" |ئەکتەر |مۆحەممەدمەهدی عەسگەرپوور |- |٢٠٠٦ |میم مثل مادر |ڕەسوول مەلاقولی‌پوور |- |٢٠٠٥ |شهر آشوب |یەدوڵڵا سەمەدی |- |٢٠٠٤ |دم صبح |حەمید ڕەحمانیان |- |٢٠٠٣ |چای تلخ (تەواونەکراو) |ناسر تەقوایی |- |٢٠٠٣ |معادله |ئیبراھیم وەحیدزادە |- |٢٠٠٣ |عروس افغان | rowspan="2" |ئەبولقاسم تاڵیبی |- |٢٠٠٢ |نغمه |- |٢٠٠٠ |مریم مقدس |شەھریار بەحرانی |- |١٩٩٩ |بلوغ |مەسعوود جەعفەری جۆزانی |- |١٩٩٨ |پرواز خاموش |عەبدولحەسەن بەرزیدە |- |١٩٩٧ |دنیای وارونه |شەھریار بەحرانی |- |١٩٩٥ |سرعت |مۆحەممەدحوسێن لەتیفی |- |١٩٩٥ |آخرین مرحله |مۆحسێن مۆحسێنی‌نەسەب |- |١٩٩٤ |حمله به اچ۳ |شەھریار بەحرانی |- |١٩٩٤ |منطقه ممنوع |ڕەزا جەعفەری |- |١٩٩٣ |جای امن |موجتەبا ڕاعی |- |١٩٩٢ |گریز |ناسر مەھدی‌پوور |- |١٩٩١ |هور در آتش |عەزیزوڵڵا حەمیدنەژاد |- |١٩٩٠ |آتش در خرمن |ئەکتەر، منشی سەحنە |سەعید حاجی‌میری |- |١٩٩٠ |در مسلخ عشق | rowspan="3" |ئەکتەر |کەمال تەبریزی |- |١٩٨٩ |او منفی |کەریم زەرگەر، ئەحمەدڕەزا گەرشاسبی |- |١٩٨٤ |سرباز کوچک |سەعید بەخش‌عەلیان |} === تەلەفیزیۆنی === ==== زنجیرە تلویزیۆنییەکان ==== {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی زنجیرە !دەرهێنەر |- |٢٠١٩–٢٠٢٦ |سلمان فارسی |داوود میرباقری |- |٢٠٢٠–٢٠٢٢ |ارثیه پدری |میلاد بەنایی و مەھدی نەقەویان |- |٢٠١٩ |از یادها رفته |بەهرام بەهرامیان |- |٢٠١٦ |برادر |جەواد ئەفشار |- |٢٠١٣ |هوش سیاه ۲ | rowspan="2" |مەسعوود ئابپەرڤەر |- |٢٠٠٩ |هوش سیاه |- |٢٠٠٨ |مثل هیچ‌کس |عەبدولحەسەن بەرزیدە |- |٢٠٠٧ |گیلعاد |حوسێن سوهەیلی‌زادە |- |٢٠٠٢ |فرستاده |جەواد شەمەقدەری |- |٢٠٠١ |شب دهم | rowspan="2" |[[حەسەن فەتحی]] |- |١٩٩٩ |روشن‌تر از خاموشی |- |١٩٩٧ |مردان آنجلس |فەرەجوڵڵا سەلەحشور |- |١٩٩٠ |آتش در خرمن |سەعید حاجی‌میری |} ==== فیلمە تەلەفیزیۆنییەکان ==== {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی فیلم !دەرهێنەر |- | rowspan="2" |٢٠٠٨ |بازگشت |شاهرۆخ دۆڵکوو |- |زمانی برای درنگ |ڕووحوڵڵا حیجازی |- | rowspan="4" |٢٠٠٧ |مهمانخانه‌ای در برف |سەعید سەڵتانی |- |تاریکی |خەسرەو مەعسوومی |- |فراموشی |مەسعوود مەدەدی |- |آوای زمین | rowspan="2" |مەهرداد خۆشبەخت |- | rowspan="2" |٢٠٠٤ |نذر |- |سرزمین پدری ام |شەهرام شاه حسێنی |- |١٩٩٨ |فراسوی شک |ئەکبەر حوڕ |} === زنجیرەکان === {| class="wikitable" !ساڵ !ناوی زنجیرە !دەرهێنەر |- |٢٠٢٦ |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | [[جەمشید مەحموودی]] |- |٢٠٢٣ |نیسان آبی (وەرزی دووەم) |مەسعوود ئەتیابی |- |٢٠٢١ |نیسان آبی (وەرزی یەکەم) |مەنووچەهر هادی |- |٢٠٢٠ |[[گیسو (زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی)|گیسو]] |مەنووچەهر هادی |- |٢٠١٩ |نهنگ آبی |فەرەیدوون جەیرانی |- |٢٠١٧ |عالیجناب<ref>{{بیرخستنەوەی وێب |ناونیشان=https://financialtribune.com/articles/art-and-culture/61217/award-for-mazar-i-sharif-at-australia-film-festival |ڕێکەوتی سەردان=2026-09-25 |وێبگە=financialtribune.com}}</ref> |سام قەریبیان |- |٢٠١٦ |عاشقانه |مەنووچەهر هادی |- |٢٠١٢ |قلب یخی (وەرزی سێیەم) |سامان مەقەدەم |- |٢٠١١ |قلب یخی (وەرزی دووەم) | rowspan="2" |مۆحەممەدحوسێن لەتیفی |- |٢٠١٠ |قلب یخی (وەرزی یەکەم) |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{imdb name|nm1288981}} * [https://web.archive.org/web/20100106195053/http://iranact.com/Cinema/Artists/people/Hosein_Yari.htm حوسێن یاری] لە ماڵپەڕی ئێرانئاکت == سەرچاوەکان == <references /> 90jgk41wcegeqni17y68htsfda972r5 0 304468 1675153 2026-09-25T17:30:29Z Bilalinfo 57400 Bilalinfo پەڕەی [[حسێن یاری]]ی گواستەوە بۆ [[حوسێن یاری]] 1675153 wikitext text/x-wiki #ڕەوانەکەر [[حوسێن یاری]] l1nq87mq7s5a6l8hmxajkqpmvyop8v9 0 304469 1675162 2026-09-25T18:01:33Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{short description|خانمە ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٩٠)}}{{Infobox person|name=نەدا جەبرائیلی|image=Enemies movie press conference 2020-02-09 17.jpg|caption=جەبرائیلی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠٢٠]]|native_name=ندا جبرائیلی|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1990|10|07}}|birth_place=[[تاران]]،...»ەوە 1675162 wikitext text/x-wiki {{short description|خانمە ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٩٠)}}{{Infobox person|name=نەدا جەبرائیلی|image=Enemies movie press conference 2020-02-09 17.jpg|caption=جەبرائیلی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠٢٠]]|native_name=ندا جبرائیلی|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1990|10|07}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٠–ئێستا|spouse=ئالیار ڕاستی}} '''نەدا جەبرائیلی''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: ندا جبرائیلی‎؛ لەدایکبووی ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=https://www.beytoote.com/fun/actor-news/neda1-jebreilii-biography.html |access-date=2021-10-20 |website=www.beytoote.com |title=بیوگرافی ندا جبرائیلی (+عکس)}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.salamcinama.ir/profile/n2cafj02f1jr1k0/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C |access-date=2021-10-20 |website=www.salamcinama.ir |title=بیوگرافی + عکس‌های ندا جبرائیلی {{!}} سلام‌‌سینما}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-02-09 |url=https://www.isna.ir/news/91112112875/نامزدهای-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر-اعلام-شدند-استرداد |access-date=2021-10-20 |website=ایسنا |language=fa |title=نامزدهای «سودای سیمرغ» جشنواره فیلم فجر اعلام شدند / استرداد، دربند و دهلیز در صدر نامزدها}}</ref> زیاتر بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''سەرپێچی لە یاسا'' (٢٠١٣)، ''[[ماسی و پشیلە]]'' (٢٠١٣)، ''کارتی پەڕینەوە'' (٢٠١٧)، ''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا'' (٢٠٢٠) و ''جەنگی جیهانیی سێیەم'' (٢٠٢٢) ناسراوە. دوو جار پاڵێوراوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتی سیمورغی بلورین بەهۆی ڕۆڵەکانی لە فیلمەکانی ''سەرپێچی لە یاسا'' و ''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا''.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=139112010002 |access-date=2021-10-20 |website=www.sourehcinema.com |title=.: Iranian Movie DataBase ندا جبرائيلي :.}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-10-25 |url=https://www.isna.ir/news/95080503288/پایان-فیلمبرداری-کارت-پرواز-مهدی-رحمانی |access-date=2021-10-20 |website=ایسنا |language=fa |title=پایان فیلمبرداری «کارت پرواز» مهدی رحمانی}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/ |access-date=2021-10-20 |website=www.filimo.com |language=fa |title=جستجو}}</ref> == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|5781340}} == سەرچاوە == <references /> rur7dgnlb1k7e1cu782w41mw0v1jwu5 1675168 1675162 2026-09-25T18:12:28Z Bilalinfo 57400 پەرەپێدان و درێژکردنەوەی وتار 1675168 wikitext text/x-wiki {{short description|خانمە ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٩٠)}}{{Infobox person|name=نەدا جەبرائیلی|image=Enemies movie press conference 2020-02-09 17.jpg|caption=جەبرائیلی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠٢٠]]|native_name=ندا جبرائیلی|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1990|10|07}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٠–ئێستا|spouse=ئالیار ڕاستی}} '''نەدا جەبرائیلی''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: ندا جبرائیلی‎؛ لەدایکبووی ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=https://www.beytoote.com/fun/actor-news/neda1-jebreilii-biography.html |access-date=2021-10-20 |website=www.beytoote.com |title=بیوگرافی ندا جبرائیلی (+عکس)}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.salamcinama.ir/profile/n2cafj02f1jr1k0/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C |access-date=2021-10-20 |website=www.salamcinama.ir |title=بیوگرافی + عکس‌های ندا جبرائیلی {{!}} سلام‌‌سینما}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-02-09 |url=https://www.isna.ir/news/91112112875/نامزدهای-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر-اعلام-شدند-استرداد |access-date=2021-10-20 |website=ایسنا |language=fa |title=نامزدهای «سودای سیمرغ» جشنواره فیلم فجر اعلام شدند / استرداد، دربند و دهلیز در صدر نامزدها}}</ref> زیاتر بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''سەرپێچی لە یاسا'' (٢٠١٣)، ''[[ماسی و پشیلە]]'' (٢٠١٣)، ''کارتی پەڕینەوە'' (٢٠١٧)، ''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا'' (٢٠٢٠) و ''جەنگی جیهانیی سێیەم'' (٢٠٢٢) ناسراوە. دوو جار پاڵێوراوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتی سیمورغی بلورین بەهۆی ڕۆڵەکانی لە فیلمەکانی ''سەرپێچی لە یاسا'' و ''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا''.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=139112010002 |access-date=2021-10-20 |website=www.sourehcinema.com |title=.: Iranian Movie DataBase ندا جبرائيلي :.}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-10-25 |url=https://www.isna.ir/news/95080503288/پایان-فیلمبرداری-کارت-پرواز-مهدی-رحمانی |access-date=2021-10-20 |website=ایسنا |language=fa |title=پایان فیلمبرداری «کارت پرواز» مهدی رحمانی}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/ |access-date=2021-10-20 |website=www.filimo.com |language=fa |title=جستجو}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەمایی === {| class="wikitable sortable" |+ !ساڵ !ناو !دەرهێنەر |- |٢٠٢٢ |جنگ جهانی سوم | |- |٢٠٢١ |''[[ھۆکاری مردن: نادیار]]'' | |- |٢٠١٩ |مردن در آب مطهر | |- |٢٠١٩ |هفت و نیم | |- |٢٠١٩ |جمشیدیه | |- |٢٠١٨ |بنفشه آفریقایی | |- |٢٠١٧ |کارت پرواز<ref>{{Cite news|work=ایسنا|date=2016-10-25|title=پایان فیلمبرداری «کارت پرواز» مهدی رحمانی|url=https://www.isna.ir/news/95080503288/پایان-فیلمبرداری-کارت-پرواز-مهدی-رحمانی|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref> | |- |٢٠١٥ |ما، در بهشت<ref>{{Cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt4856674/?ref_=nm_knf_i4 |website=IMDb |title=Paradise (2015)}}</ref><ref>{{Cite news|title=Ma dar Behesht - Discontent and its many children|url=https://www.locarnofestival.ch/pardo/pardo-live/today-at-festival/2015/day-2/ci-paradise.html|language=en-US|access-date=2018-06-06|archive-date=6 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190506031407/https://www.locarnofestival.ch/pardo/pardo-live/today-at-festival/2015/day-2/ci-paradise.html}}</ref> | |- |٢٠١٤ |یحیی سکوت نکرد<ref>{{Cite web |url=http://banifilm.ir/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918083922/http://banifilm.ir/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85/ |archive-date=18 September 2016 |access-date=2016-09-12 |website=بانی‌فیلم |language=fa-IR |title=ندا جبرائیلی:هر سال یک فیلم خوب بازی کنم، رضایت‌بخش است |url-status=dead}}</ref> | |- |٢٠١٣ |[[ماسی و پشیلە]]<ref>{{Cite web |url=http://www.filmkhaneh.com/news/1659/--ماهى-و-گربه---در-شبکه-نمایش-خانگى |access-date=2016-09-12 |website=فیلم خانه |title=” ماهی و گربه ” در شبکه نمایش خانگی |publisher=www.filmkhaneh.com}}</ref> | |- |٢٠١٣ |قاعده تصادف<ref>{{Cite web |url=http://cinemanegar.com/articleview.php?cat=36&id=6504 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160924005403/http://cinemanegar.com/articleview.php?cat=36&id=6504 |archive-date=24 September 2016 |access-date=2016-09-12 |website=سایت تخصصی سینما؛ سینما نگار |title=ندا جبرائیلی: شهرزاد «تنها دوبار زندگی می‌کنیم» آیندهٔ نه چندان دور شهرزاد «قاعده تصادف» است |publisher=cinemanegar.com}}</ref> | |- |٢٠١١ |دونده زمین<ref>{{Cite web |url=http://www.filmkhaneh.com/movie/3548/دونده-زمین |access-date=2016-09-12 |website=فیلم خانه |title=دونده زمین |publisher=www.filmkhaneh.com}}</ref> | |- |٢٠١٧ |فیلمی کورتی سبز کله‌غازی<ref>{{Cite news|work=انصاف نیوز|date=2017-07-31T21:17:55+00:00|title=«سبز کله غازی» در خانه هنرمندان اکران می‌شود - انصاف نیوز|url=http://www.ensafnews.com/72174/|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref> | |- |٢٠١٦ |فیلمی کورتی آرام<ref>{{Cite news|work=فیدان|date=2016-04-13T11:42:25+04:30|title=فیدان - اخبار - فرشته پرنیان با فیلم کوتاه «آرام» در سینه فونداسیون کن 2016|url=http://www.fidanfilm.ir/فرشته-پرنیان-با-فیلم-کوتاه-آرام-در-سی/|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref> | |- |٢٠١٥ |فیلمی کورتی سکوت | |} {| class="wikitable" |+زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی !ساڵ !ناو !ڕۆڵ !دەرهێنەر |- |٢٠٢٦ |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | |[[جەمشید مەحموودی]] |- |٢٠١٩ |برادر جان | | |- | |جادوی سفید |ئایدا پەناھەندە | |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|5781340}} == سەرچاوە == <references /> 6naug3fb5fzamj7rx7sgbyuknw4jftg 1675225 1675168 2026-09-25T20:01:50Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675225 wikitext text/x-wiki {{short description|خانمە ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٩٠)}} {{Infobox person|name=نەدا جەبرائیلی|image=Enemies movie press conference 2020-02-09 17.jpg|caption=جەبرائیلی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠٢٠]]|native_name=ندا جبرائیلی|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1990|10|07}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٠–ئێستا|spouse=ئالیار ڕاستی}} '''نەدا جەبرائیلی''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: ندا جبرائیلی‎؛ لەدایکبووی ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=https://www.beytoote.com/fun/actor-news/neda1-jebreilii-biography.html |access-date=2021-10-20 |website=www.beytoote.com |title=بیوگرافی ندا جبرائیلی (+عکس)}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.salamcinama.ir/profile/n2cafj02f1jr1k0/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C |access-date=2021-10-20 |website=www.salamcinama.ir |title=بیوگرافی + عکس‌های ندا جبرائیلی {{!}} سلام‌‌سینما}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-02-09 |url=https://www.isna.ir/news/91112112875/نامزدهای-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر-اعلام-شدند-استرداد |access-date=2021-10-20 |website=ایسنا |language=fa |title=نامزدهای «سودای سیمرغ» جشنواره فیلم فجر اعلام شدند / استرداد، دربند و دهلیز در صدر نامزدها}}</ref> زیاتر بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''سەرپێچی لە یاسا'' (٢٠١٣)، ''[[ماسی و پشیلە]]'' (٢٠١٣)، ''کارتی پەڕینەوە'' (٢٠١٧)، ''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا'' (٢٠٢٠) و ''جەنگی جیهانیی سێیەم'' (٢٠٢٢) ناسراوە. دوو جار پاڵێوراوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتی سیمورغی بلورین بەهۆی ڕۆڵەکانی لە فیلمەکانی ''سەرپێچی لە یاسا'' و ''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا''.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=139112010002 |access-date=2021-10-20 |website=www.sourehcinema.com |title=.: Iranian Movie DataBase ندا جبرائيلي :.}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-10-25 |url=https://www.isna.ir/news/95080503288/پایان-فیلمبرداری-کارت-پرواز-مهدی-رحمانی |access-date=2021-10-20 |website=ایسنا |language=fa |title=پایان فیلمبرداری «کارت پرواز» مهدی رحمانی}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/ |access-date=2021-10-20 |website=www.filimo.com |language=fa |title=جستجو}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەمایی === {| class="wikitable sortable" |+ !ساڵ !ناو !دەرهێنەر |- |٢٠٢٢ |جنگ جهانی سوم | |- |٢٠٢١ |''[[ھۆکاری مردن: نادیار]]'' | |- |٢٠١٩ |مردن در آب مطهر | |- |٢٠١٩ |هفت و نیم | |- |٢٠١٩ |جمشیدیه | |- |٢٠١٨ |بنفشه آفریقایی | |- |٢٠١٧ |کارت پرواز<ref>{{Cite news|work=ایسنا|date=2016-10-25|title=پایان فیلمبرداری «کارت پرواز» مهدی رحمانی|url=https://www.isna.ir/news/95080503288/پایان-فیلمبرداری-کارت-پرواز-مهدی-رحمانی|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref> | |- |٢٠١٥ |ما، در بهشت<ref>{{Cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt4856674/?ref_=nm_knf_i4 |website=IMDb |title=Paradise (2015)}}</ref><ref>{{Cite news|title=Ma dar Behesht - Discontent and its many children|url=https://www.locarnofestival.ch/pardo/pardo-live/today-at-festival/2015/day-2/ci-paradise.html|language=en-US|access-date=2018-06-06|archive-date=6 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190506031407/https://www.locarnofestival.ch/pardo/pardo-live/today-at-festival/2015/day-2/ci-paradise.html}}</ref> | |- |٢٠١٤ |یحیی سکوت نکرد<ref>{{Cite web |url=http://banifilm.ir/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918083922/http://banifilm.ir/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85/ |archive-date=18 September 2016 |access-date=2016-09-12 |website=بانی‌فیلم |language=fa-IR |title=ندا جبرائیلی:هر سال یک فیلم خوب بازی کنم، رضایت‌بخش است |url-status=dead}}</ref> | |- |٢٠١٣ |[[ماسی و پشیلە]]<ref>{{Cite web |url=http://www.filmkhaneh.com/news/1659/--ماهى-و-گربه---در-شبکه-نمایش-خانگى |access-date=2016-09-12 |website=فیلم خانه |title=” ماهی و گربه ” در شبکه نمایش خانگی |publisher=www.filmkhaneh.com}}</ref> | |- |٢٠١٣ |قاعده تصادف<ref>{{Cite web |url=http://cinemanegar.com/articleview.php?cat=36&id=6504 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160924005403/http://cinemanegar.com/articleview.php?cat=36&id=6504 |archive-date=24 September 2016 |access-date=2016-09-12 |website=سایت تخصصی سینما؛ سینما نگار |title=ندا جبرائیلی: شهرزاد «تنها دوبار زندگی می‌کنیم» آیندهٔ نه چندان دور شهرزاد «قاعده تصادف» است |publisher=cinemanegar.com}}</ref> | |- |٢٠١١ |دونده زمین<ref>{{Cite web |url=http://www.filmkhaneh.com/movie/3548/دونده-زمین |access-date=2016-09-12 |website=فیلم خانه |title=دونده زمین |publisher=www.filmkhaneh.com}}</ref> | |- |٢٠١٧ |فیلمی کورتی سبز کله‌غازی<ref>{{Cite news|work=انصاف نیوز|date=2017-07-31T21:17:55+00:00|title=«سبز کله غازی» در خانه هنرمندان اکران می‌شود - انصاف نیوز|url=http://www.ensafnews.com/72174/|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref> | |- |٢٠١٦ |فیلمی کورتی آرام<ref>{{Cite news|work=فیدان|date=2016-04-13T11:42:25+04:30|title=فیدان - اخبار - فرشته پرنیان با فیلم کوتاه «آرام» در سینه فونداسیون کن 2016|url=http://www.fidanfilm.ir/فرشته-پرنیان-با-فیلم-کوتاه-آرام-در-سی/|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref> | |- |٢٠١٥ |فیلمی کورتی سکوت | |} {| class="wikitable" |+زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی !ساڵ !ناو !ڕۆڵ !دەرهێنەر |- |٢٠٢٦ |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | |[[جەمشید مەحموودی]] |- |٢٠١٩ |برادر جان | | |- | |جادوی سفید |ئایدا پەناھەندە | |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|5781340}} == سەرچاوە == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} bc8flasombjtqvq4chsuojrwb7nlce0 1675310 1675225 2026-09-25T21:05:35Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675310 wikitext text/x-wiki {{short description|خانمە ئەکتەری ئێرانی (لەدایکبووی ١٩٩٠)}} {{Infobox person|name=نەدا جەبرائیلی|image=Enemies movie press conference 2020-02-09 17.jpg|caption=جەبرائیلی لە [[فێستیڤاڵی فیلمی فەجر|فێستیڤاڵی فیلمی فەجری ٢٠٢٠]]|native_name=ندا جبرائیلی|native_name_lang=Fa|birth_date={{birth date and age|1990|10|07}}|birth_place=[[تاران]]، ئێران|occupation=ئەکتەر|years_active=٢٠١٠–ئێستا|spouse=ئالیار ڕاستی}} '''نەدا جەبرائیلی''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: ندا جبرائیلی‎؛ لەدایکبووی ٧ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٠) ئەکتەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref>{{Cite web |url=https://www.beytoote.com/fun/actor-news/neda1-jebreilii-biography.html |access-date=2021-10-20 |website=www.beytoote.com |title=بیوگرافی ندا جبرائیلی (+عکس)}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.salamcinama.ir/profile/n2cafj02f1jr1k0/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C |access-date=2021-10-20 |website=www.salamcinama.ir |title=بیوگرافی + عکس‌های ندا جبرائیلی {{!}} سلام‌‌سینما}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-02-09 |url=https://www.isna.ir/news/91112112875/نامزدهای-سودای-سیمرغ-جشنواره-فیلم-فجر-اعلام-شدند-استرداد |access-date=2021-10-20 |website=ایسنا |language=fa |title=نامزدهای «سودای سیمرغ» جشنواره فیلم فجر اعلام شدند / استرداد، دربند و دهلیز در صدر نامزدها}}</ref> زیاتر بەهۆی ڕۆڵگێڕانی لە فیلمەکانی ''سەرپێچی لە یاسا'' (٢٠١٣)، ''[[ماسی و پشیلە]]'' (٢٠١٣)، ''کارتی پەڕینەوە'' (٢٠١٧)، ''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا'' (٢٠٢٠) و ''جەنگی جیهانیی سێیەم'' (٢٠٢٢) ناسراوە. دوو جار پاڵێوراوە بۆ وەرگرتنی خەڵاتی سیمورغی بلورین بەهۆی ڕۆڵەکانی لە فیلمەکانی ''سەرپێچی لە یاسا'' و ''خنکان لە ئاوی پیرۆزدا''.<ref>{{Cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=139112010002 |access-date=2021-10-20 |website=www.sourehcinema.com |title=.: Iranian Movie DataBase ندا جبرائيلي :.}}</ref><ref>{{Cite web |date=2016-10-25 |url=https://www.isna.ir/news/95080503288/پایان-فیلمبرداری-کارت-پرواز-مهدی-رحمانی |access-date=2021-10-20 |website=ایسنا |language=fa |title=پایان فیلمبرداری «کارت پرواز» مهدی رحمانی}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.filimo.com/ |access-date=2021-10-20 |website=www.filimo.com |language=fa |title=جستجو}}</ref> == فیلمۆگرافی == === سینەمایی === {| class="wikitable sortable" |+ !ساڵ !ناو !دەرهێنەر |- |٢٠٢٢ |جنگ جهانی سوم | |- |٢٠٢١ |''[[ھۆکاری مردن: نادیار]]'' | |- |٢٠١٩ |مردن در آب مطهر | |- |٢٠١٩ |هفت و نیم | |- |٢٠١٩ |جمشیدیه | |- |٢٠١٨ |بنفشه آفریقایی | |- |٢٠١٧ |کارت پرواز<ref>{{Cite news|work=ایسنا|date=2016-10-25|title=پایان فیلمبرداری «کارت پرواز» مهدی رحمانی|url=https://www.isna.ir/news/95080503288/پایان-فیلمبرداری-کارت-پرواز-مهدی-رحمانی|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref> | |- |٢٠١٥ |ما، در بهشت<ref>{{Cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt4856674/?ref_=nm_knf_i4 |website=IMDb |title=Paradise (2015)}}</ref><ref>{{Cite news|title=Ma dar Behesht - Discontent and its many children|url=https://www.locarnofestival.ch/pardo/pardo-live/today-at-festival/2015/day-2/ci-paradise.html|language=en-US|access-date=2018-06-06|archive-date=6 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190506031407/https://www.locarnofestival.ch/pardo/pardo-live/today-at-festival/2015/day-2/ci-paradise.html}}</ref> | |- |٢٠١٤ |یحیی سکوت نکرد<ref>{{Cite web |url=http://banifilm.ir/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20160918083922/http://banifilm.ir/%D9%86%D8%AF%D8%A7-%D8%AC%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A6%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%87%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%85/ |archive-date=18 September 2016 |access-date=2016-09-12 |website=بانی‌فیلم |language=fa-IR |title=ندا جبرائیلی:هر سال یک فیلم خوب بازی کنم، رضایت‌بخش است |url-status=dead}}</ref> | |- |٢٠١٣ |[[ماسی و پشیلە]]<ref>{{Cite web |url=http://www.filmkhaneh.com/news/1659/--ماهى-و-گربه---در-شبکه-نمایش-خانگى |access-date=2016-09-12 |website=فیلم خانه |title=” ماهی و گربه ” در شبکه نمایش خانگی |publisher=www.filmkhaneh.com}}</ref> | |- |٢٠١٣ |قاعده تصادف<ref>{{Cite web |url=http://cinemanegar.com/articleview.php?cat=36&id=6504 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160924005403/http://cinemanegar.com/articleview.php?cat=36&id=6504 |archive-date=24 September 2016 |access-date=2016-09-12 |website=سایت تخصصی سینما؛ سینما نگار |title=ندا جبرائیلی: شهرزاد «تنها دوبار زندگی می‌کنیم» آیندهٔ نه چندان دور شهرزاد «قاعده تصادف» است |publisher=cinemanegar.com}}</ref> | |- |٢٠١١ |دونده زمین<ref>{{Cite web |url=http://www.filmkhaneh.com/movie/3548/دونده-زمین |access-date=2016-09-12 |website=فیلم خانه |title=دونده زمین |publisher=www.filmkhaneh.com}}</ref> | |- |٢٠١٧ |فیلمی کورتی سبز کله‌غازی<ref>{{Cite news|work=انصاف نیوز|date=2017-07-31T21:17:55+00:00|title=«سبز کله غازی» در خانه هنرمندان اکران می‌شود - انصاف نیوز|url=http://www.ensafnews.com/72174/|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref> | |- |٢٠١٦ |فیلمی کورتی آرام<ref>{{Cite news|work=فیدان|date=2016-04-13T11:42:25+04:30|title=فیدان - اخبار - فرشته پرنیان با فیلم کوتاه «آرام» در سینه فونداسیون کن 2016|url=http://www.fidanfilm.ir/فرشته-پرنیان-با-فیلم-کوتاه-آرام-در-سی/|language=fa-IR|access-date=2018-06-06}}</ref> | |- |٢٠١٥ |فیلمی کورتی سکوت | |} {| class="wikitable" |+زنجیرەی تەلەڤیزیۆنی !ساڵ !ناو !ڕۆڵ !دەرهێنەر |- |٢٠٢٦ |[[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل]] | |[[جەمشید مەحموودی]] |- |٢٠١٩ |برادر جان | | |- | |جادوی سفید |ئایدا پەناھەندە | |} == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|5781340}} == سەرچاوە == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٩٠]] [[پۆل:خانمەکتەرانی خەڵکی تاران]] [[پۆل:خانمەکتەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] qdofjwordv5rs5vtrvy28iakg8rxw87 3 304470 1675171 2026-09-25T18:19:33Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1675171 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- > [[بەکارھێنەر:Kushared|kushared]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Kushared|لێدوان]]) ١٨:١٩، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) lqip3hzo39nmvicueyqpa3g5ciyecxu 0 304471 1675172 2026-09-25T18:21:22Z Bilalinfo 57400 پەڕەی دروست کرد بە «{{Short description|ئەکتەری ئێرانی}}{{Infobox person|name=جەواد ڕەزەویان|image=Javad Razavian 2016.jpg|image_size=200px|caption=ڕەزەویان لە ساڵی ٢٠١٦|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1974|07|28|df=y}}|birth_place=[[قوم]]، [[ئێران]]|education=بەکالۆریۆس لە شێوەکاری|occupation={{hlist|ئەکتەر|دۆبلێر|گۆرانیبێژ|نووسەر|پێشکەشکار|دەر...»ەوە 1675172 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی}}{{Infobox person|name=جەواد ڕەزەویان|image=Javad Razavian 2016.jpg|image_size=200px|caption=ڕەزەویان لە ساڵی ٢٠١٦|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1974|07|28|df=y}}|birth_place=[[قوم]]، [[ئێران]]|education=بەکالۆریۆس لە شێوەکاری|occupation={{hlist|ئەکتەر|دۆبلێر|گۆرانیبێژ|نووسەر|پێشکەشکار|دەرهێنەر}}|spouse=|children=١|height=١.٧٣m<ref>//https://www.yjc.ir/00TFqU</ref>|years_active=١٩٩٤–ئێستا}} '''سەید جەواد ڕەزەویان''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: سید جواد رضویان) (لەدایکبووی ٢٨ی تەممووزی ١٩٧٤) ئەکتەر، دۆبلێر، پێشکەشکار و دەرهێنەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref name="tt">{{cite news|url=http://www.tehrantimes.com/index_view.asp?code=189863|title=Former Sacred Defense filmmaker proves himself in commercial film|date=22 February 2009|work=[[Tehran Times]]|accessdate=31 March 2011}}</ref> زیاتر بەهۆی بەشدارییکردنی لە زنجیرە سیتکۆمە بەناوبانگەکاندا ناسراوە.<ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138302302004 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930173909/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138302302004 |archive-date=2013-09-30 |title=سید جواد رضویان}}</ref> == سەرەتای ژیان و پیشە == ڕەزەویان لە شارۆچکەی [[قوم]] لە باوکێکی یەزدی و دایکێکی قومی لەدایکبووە. بەڕێکەوت پێی ناوەتە جیهانی نواندنەوە. ڕەزەویان لە ساڵی یەکەمی زانکۆدا هاوپۆلی مێهران غەفووریان، ئەمیر غەفارمنەش و بیژەن بنەوشەخواهـ بوو، بە یارمەتی ئەوانیش هاتە ناو ئەم بوارەوە. ڕەزەویان لە ساڵی ١٩٩٤ەوە وەک ئەکتەر کار دەکات.<ref>{{Cite web |url=https://www.fardanews.com/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-96/520056-%DA%86%D8%B1%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C |website=پایگاه خبری فردا نیوز |title=چرخش روزگار برای سید جواد رضویان}}</ref> لە ڕێگەی بەرنامەی ''سێوی پێکەنین''ەوە هاتە ناو تەلەڤیزیۆن، بەڵام بە زنجیرەی ''لەسەر پەنجەی پێ'' بە دەرهێنانی [[میھران مودیری|مێهران مودیری]] سەرکەوتنی بەدەستهێنا و ئەم سەرکەوتنەی لەگەڵ زنجیرەی ''خەڵاتی گەورە''دا دووبارە کردەوە. ڕۆڵگێڕانی لە زنجیرەکانی ''لەپەنا دەستدا'' و ''لەپەنا دەستدا ٢'' بە دەرهێنانی مودیری، ڕەزەویانی لە هەموو کاتێک بەناوبانگتر کرد. ڕەزەویان دەرهێنانیشی بۆ زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان کردووە، لەوانە زنجیرەی ''سفر و بیست و یەک''، بەڵام نەیتوانی ئەو سەرکەوتنانەی لە بواری نواندندا بەدەستی هێنابوو دووبارەیان بکاتەوە. لە چەندین فیلمی تەلەڤیزیۆنیدا ڕۆڵی گێڕاوە و چەند ئەلبومێکیشی بڵاوکردووەتەوە، کە دوایین کاری بریتی بوو لە ''لحاف‌دوزی''. کچێکی هەیە بە ناوی یامین ڕەزەویان.<ref>{{cite web |url=https://www.fardanews.com/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-96/1070026-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%87%D8%AA-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%AE%D8%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85 |website=پایگاه خبری فردا نیوز |title=شباهت عجیب این دختر به جواد رضویان/ جواد رضویان از فرار از تئاتر تا خوانندگی در حمام!}}</ref> ڕەزەویان لە ١٩ی ئازاری ٢٠١٦، دوای ئەوەی وەک یەکێک لە سێ ئەکتەرە سەرەکییەکەی بەرنامەی تەلەڤیزیۆنیی ''سێ ئەستێرە'' دەستنیشانکرا، بە ئاواز و گریانەوە ڕایگەیاند کە ئیتر لە تەلەڤیزیۆندا کار ناکات و بۆ هەمیشە ماڵئاوایی کرد.<ref>{{Cite web |date=March 20, 2016 |url=http://www.yjc.ir/fa/news/5542347/خداحافظی-جواد-رضویان-از-تلویزیون-فیلم |website=www.yjc.ir |title=خداحافظی جواد رضویان از تلویزیون + فیلم}}</ref> بەڵام دوای ماوەیەک گەڕایەوە بۆ تەلەڤیزیۆن و ڕۆڵی لە زنجیرەکانی ''دراوسێکان'' و ''سفر و بیست و یەک''دا گێڕا. نوێتری بەرهەمی زنجیرەی [[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل ٢٠٢٦]]ـە. == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|3444024}} * [https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138302302004 جەواد ڕەزەوییان] لە [[:fa:سوره‌سینما|سوورەسینەما]] (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]) == سەرچاوەکان == <references /> dmp39pbpuigyxgvrzcfxn2zh9pwtlxy 1675224 1675172 2026-09-25T20:01:40Z AramBot 39807 بۆت: زیادکردنی تاگی {{[[داڕێژە:بێپۆل|بێپۆل]]}} 1675224 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی}} {{Infobox person|name=جەواد ڕەزەویان|image=Javad Razavian 2016.jpg|image_size=200px|caption=ڕەزەویان لە ساڵی ٢٠١٦|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1974|07|28|df=y}}|birth_place=[[قوم]]، [[ئێران]]|education=بەکالۆریۆس لە شێوەکاری|occupation={{hlist|ئەکتەر|دۆبلێر|گۆرانیبێژ|نووسەر|پێشکەشکار|دەرهێنەر}}|spouse=|children=١|height=١.٧٣m<ref>//https://www.yjc.ir/00TFqU</ref>|years_active=١٩٩٤–ئێستا}} '''سەید جەواد ڕەزەویان''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: سید جواد رضویان) (لەدایکبووی ٢٨ی تەممووزی ١٩٧٤) ئەکتەر، دۆبلێر، پێشکەشکار و دەرهێنەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref name="tt">{{cite news|url=http://www.tehrantimes.com/index_view.asp?code=189863|title=Former Sacred Defense filmmaker proves himself in commercial film|date=22 February 2009|work=[[Tehran Times]]|accessdate=31 March 2011}}</ref> زیاتر بەهۆی بەشدارییکردنی لە زنجیرە سیتکۆمە بەناوبانگەکاندا ناسراوە.<ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138302302004 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930173909/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138302302004 |archive-date=2013-09-30 |title=سید جواد رضویان}}</ref> == سەرەتای ژیان و پیشە == ڕەزەویان لە شارۆچکەی [[قوم]] لە باوکێکی یەزدی و دایکێکی قومی لەدایکبووە. بەڕێکەوت پێی ناوەتە جیهانی نواندنەوە. ڕەزەویان لە ساڵی یەکەمی زانکۆدا هاوپۆلی مێهران غەفووریان، ئەمیر غەفارمنەش و بیژەن بنەوشەخواهـ بوو، بە یارمەتی ئەوانیش هاتە ناو ئەم بوارەوە. ڕەزەویان لە ساڵی ١٩٩٤ەوە وەک ئەکتەر کار دەکات.<ref>{{Cite web |url=https://www.fardanews.com/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-96/520056-%DA%86%D8%B1%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C |website=پایگاه خبری فردا نیوز |title=چرخش روزگار برای سید جواد رضویان}}</ref> لە ڕێگەی بەرنامەی ''سێوی پێکەنین''ەوە هاتە ناو تەلەڤیزیۆن، بەڵام بە زنجیرەی ''لەسەر پەنجەی پێ'' بە دەرهێنانی [[میھران مودیری|مێهران مودیری]] سەرکەوتنی بەدەستهێنا و ئەم سەرکەوتنەی لەگەڵ زنجیرەی ''خەڵاتی گەورە''دا دووبارە کردەوە. ڕۆڵگێڕانی لە زنجیرەکانی ''لەپەنا دەستدا'' و ''لەپەنا دەستدا ٢'' بە دەرهێنانی مودیری، ڕەزەویانی لە هەموو کاتێک بەناوبانگتر کرد. ڕەزەویان دەرهێنانیشی بۆ زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان کردووە، لەوانە زنجیرەی ''سفر و بیست و یەک''، بەڵام نەیتوانی ئەو سەرکەوتنانەی لە بواری نواندندا بەدەستی هێنابوو دووبارەیان بکاتەوە. لە چەندین فیلمی تەلەڤیزیۆنیدا ڕۆڵی گێڕاوە و چەند ئەلبومێکیشی بڵاوکردووەتەوە، کە دوایین کاری بریتی بوو لە ''لحاف‌دوزی''. کچێکی هەیە بە ناوی یامین ڕەزەویان.<ref>{{cite web |url=https://www.fardanews.com/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-96/1070026-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%87%D8%AA-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%AE%D8%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85 |website=پایگاه خبری فردا نیوز |title=شباهت عجیب این دختر به جواد رضویان/ جواد رضویان از فرار از تئاتر تا خوانندگی در حمام!}}</ref> ڕەزەویان لە ١٩ی ئازاری ٢٠١٦، دوای ئەوەی وەک یەکێک لە سێ ئەکتەرە سەرەکییەکەی بەرنامەی تەلەڤیزیۆنیی ''سێ ئەستێرە'' دەستنیشانکرا، بە ئاواز و گریانەوە ڕایگەیاند کە ئیتر لە تەلەڤیزیۆندا کار ناکات و بۆ هەمیشە ماڵئاوایی کرد.<ref>{{Cite web |date=March 20, 2016 |url=http://www.yjc.ir/fa/news/5542347/خداحافظی-جواد-رضویان-از-تلویزیون-فیلم |website=www.yjc.ir |title=خداحافظی جواد رضویان از تلویزیون + فیلم}}</ref> بەڵام دوای ماوەیەک گەڕایەوە بۆ تەلەڤیزیۆن و ڕۆڵی لە زنجیرەکانی ''دراوسێکان'' و ''سفر و بیست و یەک''دا گێڕا. نوێتری بەرهەمی زنجیرەی [[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل ٢٠٢٦]]ـە. == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|3444024}} * [https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138302302004 جەواد ڕەزەوییان] لە [[:fa:سوره‌سینما|سوورەسینەما]] (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]) == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} qmq06xcncpa5xkm3uq837f2hdybe7hf 1675311 1675224 2026-09-25T21:05:55Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675311 wikitext text/x-wiki {{Short description|ئەکتەری ئێرانی}} {{Infobox person|name=جەواد ڕەزەویان|image=Javad Razavian 2016.jpg|image_size=200px|caption=ڕەزەویان لە ساڵی ٢٠١٦|birth_name=|birth_date={{Birth date and age|1974|07|28|df=y}}|birth_place=[[قوم]]، [[ئێران]]|education=بەکالۆریۆس لە شێوەکاری|occupation={{hlist|ئەکتەر|دۆبلێر|گۆرانیبێژ|نووسەر|پێشکەشکار|دەرهێنەر}}|spouse=|children=١|height=١.٧٣m<ref>//https://www.yjc.ir/00TFqU</ref>|years_active=١٩٩٤–ئێستا}} '''سەید جەواد ڕەزەویان''' ([[زمانی فارسی|فارسی]]: سید جواد رضویان) (لەدایکبووی ٢٨ی تەممووزی ١٩٧٤) ئەکتەر، دۆبلێر، پێشکەشکار و دەرهێنەرێکی [[ئێران|ئێرانییە]].<ref name="tt">{{cite news|url=http://www.tehrantimes.com/index_view.asp?code=189863|title=Former Sacred Defense filmmaker proves himself in commercial film|date=22 February 2009|work=[[Tehran Times]]|accessdate=31 March 2011}}</ref> زیاتر بەهۆی بەشدارییکردنی لە زنجیرە سیتکۆمە بەناوبانگەکاندا ناسراوە.<ref>{{cite web |url=http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138302302004 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130930173909/http://www.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138302302004 |archive-date=2013-09-30 |title=سید جواد رضویان}}</ref> == سەرەتای ژیان و پیشە == ڕەزەویان لە شارۆچکەی [[قوم]] لە باوکێکی یەزدی و دایکێکی قومی لەدایکبووە. بەڕێکەوت پێی ناوەتە جیهانی نواندنەوە. ڕەزەویان لە ساڵی یەکەمی زانکۆدا هاوپۆلی مێهران غەفووریان، ئەمیر غەفارمنەش و بیژەن بنەوشەخواهـ بوو، بە یارمەتی ئەوانیش هاتە ناو ئەم بوارەوە. ڕەزەویان لە ساڵی ١٩٩٤ەوە وەک ئەکتەر کار دەکات.<ref>{{Cite web |url=https://www.fardanews.com/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-96/520056-%DA%86%D8%B1%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%B2%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C |website=پایگاه خبری فردا نیوز |title=چرخش روزگار برای سید جواد رضویان}}</ref> لە ڕێگەی بەرنامەی ''سێوی پێکەنین''ەوە هاتە ناو تەلەڤیزیۆن، بەڵام بە زنجیرەی ''لەسەر پەنجەی پێ'' بە دەرهێنانی [[میھران مودیری|مێهران مودیری]] سەرکەوتنی بەدەستهێنا و ئەم سەرکەوتنەی لەگەڵ زنجیرەی ''خەڵاتی گەورە''دا دووبارە کردەوە. ڕۆڵگێڕانی لە زنجیرەکانی ''لەپەنا دەستدا'' و ''لەپەنا دەستدا ٢'' بە دەرهێنانی مودیری، ڕەزەویانی لە هەموو کاتێک بەناوبانگتر کرد. ڕەزەویان دەرهێنانیشی بۆ زنجیرە تەلەڤیزیۆنییەکان کردووە، لەوانە زنجیرەی ''سفر و بیست و یەک''، بەڵام نەیتوانی ئەو سەرکەوتنانەی لە بواری نواندندا بەدەستی هێنابوو دووبارەیان بکاتەوە. لە چەندین فیلمی تەلەڤیزیۆنیدا ڕۆڵی گێڕاوە و چەند ئەلبومێکیشی بڵاوکردووەتەوە، کە دوایین کاری بریتی بوو لە ''لحاف‌دوزی''. کچێکی هەیە بە ناوی یامین ڕەزەویان.<ref>{{cite web |url=https://www.fardanews.com/بخش-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-96/1070026-%D8%B4%D8%A8%D8%A7%D9%87%D8%AA-%D8%B9%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%AE%D8%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D8%A7%D9%85 |website=پایگاه خبری فردا نیوز |title=شباهت عجیب این دختر به جواد رضویان/ جواد رضویان از فرار از تئاتر تا خوانندگی در حمام!}}</ref> ڕەزەویان لە ١٩ی ئازاری ٢٠١٦، دوای ئەوەی وەک یەکێک لە سێ ئەکتەرە سەرەکییەکەی بەرنامەی تەلەڤیزیۆنیی ''سێ ئەستێرە'' دەستنیشانکرا، بە ئاواز و گریانەوە ڕایگەیاند کە ئیتر لە تەلەڤیزیۆندا کار ناکات و بۆ هەمیشە ماڵئاوایی کرد.<ref>{{Cite web |date=March 20, 2016 |url=http://www.yjc.ir/fa/news/5542347/خداحافظی-جواد-رضویان-از-تلویزیون-فیلم |website=www.yjc.ir |title=خداحافظی جواد رضویان از تلویزیون + فیلم}}</ref> بەڵام دوای ماوەیەک گەڕایەوە بۆ تەلەڤیزیۆن و ڕۆڵی لە زنجیرەکانی ''دراوسێکان'' و ''سفر و بیست و یەک''دا گێڕا. نوێتری بەرهەمی زنجیرەی [[یەل (زنجیرەی تەلەفیزیۆنی)|یەل ٢٠٢٦]]ـە. == بەستەرە دەرەکییەکان == * {{IMDb name|3444024}} * [https://irmdb.sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138302302004 جەواد ڕەزەوییان] لە [[:fa:سوره‌سینما|سوورەسینەما]] (بە [[زمانی فارسی|فارسی]]) == سەرچاوەکان == <references /> {{بێپۆل|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٧٤]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوە ئێرانییەکانی سەدەی ٢١ەم]] [[پۆل:کۆمێدییە ئێرانییەکان]] [[پۆل:دەرھێنەرانی فیلمی ئێرانی]] [[پۆل:ئەکتەرە پیاوەکانی تەلەڤیزیۆنی ئێرانی]] [[پۆل:زیندووان]] [[پۆل:خەڵکی قوم]] 14lk6hewmxrxu4o9hxmpemiz1epkp4e 1 304472 1675176 2026-09-25T18:34:43Z Amedi.KRD 79352 /* ڕاگەیاندنی پەیوەندیی خێزانی */ بەشی نوێ 1675176 wikitext text/x-wiki == ڕاگەیاندنی پەیوەندیی خێزانی == من نەوەی مستەفا ئامێدیم و لە ئامادەکردنی ئەم ڕەشنووسەدا بەشدار بووم. بۆ ڕوونکردنەوە و شەفافیەت، پەیوەندیی خێزانیی خۆم بە بابەتی وتارەکە ئاشکرا دەکەم. هەوڵم داوە زانیارییەکان بە پشتبەستن بە سەرچاوە بڵاوکراوە و بە شێوەیەکی بێلایەن بنووسم. [[بەکارھێنەر:Amedi.KRD|Amedi.KRD]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Amedi.KRD|لێدوان]]) ١٨:٣٤، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) cq38lsczu3wsvc6w50zekctdcpntw9g 3 304473 1675280 2026-09-25T20:14:35Z Épine 19745 /* بەخێربێیت */ بەشی نوێ 1675280 wikitext text/x-wiki {{بەخێرهاتن}} &#9666; [[بەکارھێنەر:Épine|<b style="color:#9B4DFF;font-size:13px;display:inline-block;border:1px solid #9B4DFF;border-radius:10px;padding:2px 6px;">ئێپین</b>]] _{[[File:Kurdistan LGBT pride flag.svg|20px|link=لێدوانی بەکارھێنەر:Épine]]} ٢٠:١٤، ٢٥ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) r0pbdabfhdj5ze7o89g1nav9wieyv58 0 304474 1675307 2026-09-25T20:59:17Z Amedi.KRD 79352 وتاەی نوێ: مستەفا ئامێدی 1675307 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = Mustafa Amedi portrait.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = مستەفا ئامێدی | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == [[پەڕگە:Mustafa Amedi Mountains.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی بەکارهێنانی ئامێری بێتەل لە شاخەکانی کوردستان]] دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Students.jpg|thumb|left|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی ڕاهێنانی کادرانی بێتەل و پەیوەندی]] لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Barzani Medal.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی پێبەخشینی مەدالیای بارزانی لە ساڵی ١٩٩٦]] == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە یەکەم بێتەلچیی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] 9by4qjo1gtzlxn8yozeoe7yqdzzicew 1675316 1675307 2026-09-25T21:22:35Z Amedi.KRD 79352 زیادکردنی کەسێکی ناسراوی ئامێدی 1675316 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = Mustafa Amedi portrait.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = مستەفا ئامێدی | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == [[پەڕگە:Mustafa Amedi Mountains.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی بەکارهێنانی ئامێری بێتەل لە شاخەکانی کوردستان]] دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Students.jpg|thumb|left|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی ڕاهێنانی کادرانی بێتەل و پەیوەندی]] لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Barzani Medal.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی پێبەخشینی مەدالیای بارزانی لە ساڵی ١٩٩٦]] == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە یەکەم بێتەلچیی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> == کەسانی ناسراو == * [[مستەفا ئامێدی]] (١٩٣٩–٢٠٢٣)، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد. [[پۆل:کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] 5qi80ql2o3xbd77y1nmqfefqo5n02rt 1675318 1675316 2026-09-25T21:25:45Z Amedi.KRD 79352 لابردنی داڕێژەی هەتیو دوای زیادکردنی بەستەری ناوخۆیی 1675318 wikitext text/x-wiki {{ھەتیو|ڕێکەوت=ئەیلوولی ٢٠٢٦}} {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = Mustafa Amedi portrait.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = مستەفا ئامێدی | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == [[پەڕگە:Mustafa Amedi Mountains.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی بەکارهێنانی ئامێری بێتەل لە شاخەکانی کوردستان]] دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Students.jpg|thumb|left|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی ڕاهێنانی کادرانی بێتەل و پەیوەندی]] لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Barzani Medal.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی پێبەخشینی مەدالیای بارزانی لە ساڵی ١٩٩٦]] == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە یەکەم بێتەلچیی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] 9by4qjo1gtzlxn8yozeoe7yqdzzicew 1675319 1675318 2026-09-25T21:29:26Z Amedi.KRD 79352 لابردنی داڕێژەی هەتیو دوای زیادکردنی بەستەری ناوخۆیی 1675319 wikitext text/x-wiki {{کەسایەتی | ناو = مستەفا ئامێدی | وێنە = Mustafa Amedi portrait.jpg | قەبارەی وێنە = 250px | لێدوانی وێنە = مستەفا ئامێدی | ناوی کاتی لەدایکبوون = مستەفا حسێن محەمەد باپیر | شوێنی لەدایکبوون = [[ئامێدی]]، [[پارێزگای دهۆک]] | ڕێکەوتی لەدایکبوون = ١٩٣٩ | ڕێکەوتی مردن = ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ (٨٤ ساڵ) | شوێنی مردن = | نەتەوە = [[کورد]] | ناوەکانی تر = مودیر، مستەفا لاسلکی | پیشە = [[پێشمەرگە]]، بێتەلچی و بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش | ساڵانی چالاکی = ١٩٥٨–٢٠١٧ | حیزب = [[پارتی دیموکراتی کوردستان]] | منداڵەکان = عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا | خەڵاتەکان = مەدالیای بارزانی }} '''مستەفا حسێن محەمەد باپیر''' (١٩٣٩ – ٣ی نیسانی ٢٠٢٣)، ناسراو بە '''مستەفا ئامێدی''' و '''مودیر'''، پێشمەرگە و بێتەلچیی کورد بوو کە لە هەردوو [[شۆڕشی ئەیلوول]] و [[شۆڕشی گوڵان]] بەشدار بوو. لە ماوەی خزمەتیدا لە دامەزراندن و بەڕێوەبردنی تۆڕی پەیوەندیی بێتەلی شۆڕشدا ڕۆڵی هەبوو، و لە شۆڕشی گوڵاندا بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بوو. بەپێی کوردستان٢٤، نازناوی «مودیر» لەلایەن [[مەلا مستەفا|مەلا مستەفا بارزانی]]یەوە پێ درابوو.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. دواتر مەدالیای بارزانی پێ بەخشرا و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی '''لیوا''' خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == ژیانی سەرەتایی و ڕاهێنانی پەیوەندیی بێتەل == مستەفا حسێن محەمەد باپیر لە ساڵی ١٩٣٩ لە شاری ئامێدی لەدایک بوو. خوێندنی سەرەتایی لە ئامێدی تەواو کرد. لە ساڵی ١٩٥٧ چووە بەغدا و بەشداریی خولێکی شەش مانگەیی بێتەلی تەکنیکی کرد و دوای تەواوکردنی خولەکە وەک تەکنیکی بێتەل دەرچوو. لە سەرەتای ساڵی ١٩٥٨ وەک بێتەلچیی تەکنیکی لە بنکەی پۆلیسی سیری لە ناوچەی ئامێدی دامەزرا. لە ساڵی ١٩٥٩ بوو بە ئەندامی نهێنیی پارتی دیموکراتی کوردستان.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شۆڕشی ئەیلوول == لە ١١ی ئەیلوولی ١٩٦١، لە دەستپێکی شۆڕشی ئەیلوولدا، مستەفا ئامێدی بە ئامێرێکی بێتەل پەیوەندیی بە شۆڕشەوە کرد. بەپێی سەنتەری کۆماتە، لە ئەشکەوتێک لە گوندی دێرێی ناوچەی ئامێدی ئامێرەکەی خستە کار و دەستی بە گوێگرتن لە تۆڕی پەیوەندیی حکومەتی عێراق کرد، بۆ ئەوەی زانیاری بۆ شۆڕش بەدەست بهێنێت.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە بیرەوەرییە چاپکراوەکانی شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەندا، مستەفا ئامێدی لە سەرەتاکانی دامەزراندنی تۆڕی بێتەلی شۆڕشدا باس کراوە. حەسەن نووسیویەتی کە لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ١٩٦١، لە دەوروبەری بامەڕنی، یەکەم وێستگەی گەڕۆکی بێتەل لە بارەگای مەلا مستەفا بارزانی دامەزرا و لە سەرەتادا بە هاوکاریی مستەفا ئامێدی، کە بێتەلچی بوو، خراوەتە کار.<ref>[https://www.hewalname.com/ku/wp-content/uploads/2022/10/%D9%86%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%AC%D9%81%D8%B1%DB%95.pdf شەوکەت مەلا ئیسماعیل حەسەن، ''نووسین و شیکردنەوەی جفرە''، لاپەڕە ١٩٢.]</ref> لەگەڵ هاتنی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی بەهدینان لە ساڵی ١٩٦١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ هێزەکانی بارزانی مایەوە و بە ئەرکی پەیوەندیی بێتەلەوە لە شەڕەکانی لۆمانا و گەلی زاویتە بەشدار بوو. دوای جێگیربوونی بارەگای شۆڕش لە بەرواری باڵا، لە گوندی بیگداو ئامێرێکی بێتەل خستە کار و زانیاریی گرنگ و هەستیاری لە تۆڕی پەیوەندیی هێزەکانی حکومەتی عێراق وەردەگرت و دەیگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی. بەپێی سەنتەری کۆماتە، بارزانی لەم کارە دڵخۆش بوو و بێتەلی بە «بڕبڕەی پشتی شۆڕش» وەسف کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> دوای گەڕانەوەی مەلا مستەفا بارزانی بۆ ناوچەی [[بارزان]]، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی ئەو، وەک بێتەلچی، لەگەڵ ئەسعەد خۆشەوی لە بەرواری باڵا مایەوە تا ڕێککەوتنی ١١ی ئاداری ١٩٧٠. پاشان لە بارەگای لەشکری یەکەم لە بامەڕنی درێژەی بە خزمەتی پەیوەندییەکانی دا.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> == شکستی شۆڕشی ئەیلوول و چوون بۆ ئێران == لە کاتی شکستی شۆڕشی ئەیلوول لە ساڵی ١٩٧٥، مستەفا ئامێدی لە ناوچەی باڵەکایەتی لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بوو. بە فەرمانی مەلا مستەفا بارزانی، پەیوەندیی لەگەڵ وێستگەکانی بێتەل لە ناوچە جیاوازەکانی کوردستاندا دەکرد و بارودۆخی ئەو ناوچانەی دەگەیاندە مەلا مستەفا بارزانی و [[ئیدریس بارزانی]]. لەو کاتەدا خێزان و کەسوکاری خۆی لە بەهدینان جێهێشت و هەڵیبژارد لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بمێنێتەوە. لە کۆتایی شۆڕشدا، دوایین ئامێری بێتەلی بارەگاکەی کوژاندەوە و ئامێرە بێتەلەکان و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی لەگەڵ خۆی هەڵگرت. لە ٢٦ی ئاداری ١٩٧٥، لەگەڵ سەرکردایەتیی شۆڕش بەرەو [[ئێران]] ڕۆیشت و لە [[نەغەدە]] ئامێر و زانیارییە نهێنییەکانی شۆڕشی ڕادەستی سەرکردایەتی کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی چاپنەکراوی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە لە ڕۆژانی کۆتایی شۆڕشی ئەیلوولدا، دوای پچڕانی پەیوەندیی بێتەل لە نێوان بارەگای سەرکردایەتی و ناوچەکانی کوردستان، [[مەسعوود بارزانی]] کەسێکی بۆ نەغەدە نارد تا بیگەڕێنێتەوە بۆ بارەگای [[حاجی ئۆمەران]]. بە وتەی ئامێدی، ئیدریس بارزانیش لە بارەگاکە ئامادە بوو. مەسعوود بارزانی لێی پرسی کە ئایا دەڕوات یان لەگەڵیان دەمێنێتەوە. ئامێدی وەڵامی دایەوە کە ناڕوات و لەگەڵیان دەمێنێتەوە، تەنانەت ئەگەر حکومەتی عێراق زیان بە خێزانەکەی بگەیەنێت. دوای ئەو وەڵامە، مەسعوود بارزانی فەرمانی پێکرد کە بە خێرایی ئامێری بێتەل بخاتەوە کار و پەیوەندی لەگەڵ بارەگاکانی تر دروست بکات. == شۆڕشی گولان و بەڕێوەبردنی پەیوەندییەکان == [[پەڕگە:Mustafa Amedi Mountains.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی بەکارهێنانی ئامێری بێتەل لە شاخەکانی کوردستان]] دوای تێپەڕبوونی نزیکەی چل ڕۆژ بەسەر کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانیدا، بەپێی سەنتەری کۆماتە، مستەفا ئامێدی بە فەرمانی مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی گەڕایەوە بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. لە ساڵی ١٩٧٩ لە پیرانشار، جارێکی تر تۆڕی بێتەلی شۆڕشی دامەزراندەوە و ئامێرەکانی بێتەل، شفرە و کۆدەکانی پەیوەندی لە نێوان بارەگا جیاوازەکانی شۆڕشدا دابەش کرد.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Students.jpg|thumb|left|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی ڕاهێنانی کادرانی بێتەل و پەیوەندی]] لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٨٠، بە فەرمانی مەسعود بارزانی و بە بڕیاری مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستان، مستەفا ئامێدی وەک '''بەڕێوەبەری گشتیی بێتەلی شۆڕش''' دانرا. لە ماوەی شۆڕشی گولاندا، دوو خولی ئامادەکردنی کادرانی بێتەلی کردەوە و ٤٠ کادری پەیوەندی پێگەیاند. بەپێی سەنتەری کۆماتە، تا ساڵی ١٩٩٠ لەو ئەرکەدا بەردەوام بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە دوای نزیکەی چل ڕۆژ لە کۆچی دوایی مەلا مستەفا بارزانی، بۆ دیداری مەسعود بارزانی و ئیدریس بارزانی چووە کەرەج. بە وتەی ئامێدی، مەسعود بارزانی پێی وت خۆی ئامادە بکات و هەر کات بانگی کرد، لەگەڵیدا بچێتە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. ئامێدی نووسیویەتی کە لە هاوینی ١٩٧٩، لەگەڵ مەسعود بارزانی چووە پیرانشار و لەوێ تۆڕی بێتەلی شۆڕشی گولان دووبارە دامەزراند و یەکەم ئامێری بێتەلی شۆڕشەکەی خستە کار. کوردستان٢٤ لە ڕاپۆرتێکدا لەبارەی ژیان و خزمەتی مستەفا ئامێدی نووسیویەتی کە ناوبراو بە درێژایی شۆڕشی گولان بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕش بووە. هەمان سەرچاوە وێنەیەکی مێژوویی بڵاوکردووەتەوە کە مستەفا ئامێدی لە ساڵی ١٩٨٣ لە دەشتی خواکۆرک، لە سنووری سیدەکان، لەگەڵ مەسعود بارزانی پیشان دەدات.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == خزمەتی دواتر و خانەنشینبوون == دوای ڕاپەڕینی ساڵی ١٩٩١، مستەفا ئامێدی لەگەڵ مەکتەبی سەرۆک مەسعود بارزانی گەڕایەوە بۆ پیرمام و درێژەی بە خەبات و خزمەتی خۆی دا. لە هەمان ساڵدا لەلایەن مەکتەبی سیاسیی پارتی دیموکراتی کوردستانەوە کرا بە ئەندامی لێژنەی بەڕێوەبردنی کاروباری پەیوەندییەکانی بێتەل.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> لە ساڵی ١٩٩٣، بە فەرمانی مەسعود بارزانی، پلەی عەقیدی پۆلیسی پێ بەخشرا. دواتر لە میلاکی وەزارەتی پێشمەرگەدا بوو بە عەمید، و لە ساڵی ٢٠١٧ بە پلەی لیوا خانەنشین بوو.<ref>[https://www.senterekomate.org/2022/10/17/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%AD%D8%B3%DB%8E%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B1-%D8%A6%DB%8E%DA%A9%DB%95%D9%85-%D8%A8%DB%8C%D8%AA%DB%95%D9%84%DB%8E-%D8%B4%DB%86%DA%95%D8%B4%DB%8E-%D9%88/ سەنتەری کۆماتە، ژیاننامەی مستەفا ئامێدی]، ١٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢.</ref> لە ١٦ی ئابی ١٩٩٦، لە بۆنەی یۆبیلی زێڕینی دامەزراندنی پارتی دیموکراتی کوردستان، مەدالیای بارزانی لەلایەن مەسعود بارزانییەوە پێ بەخشرا.<ref>[https://partipedia.org/ku/articles/%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%DB%95%D8%AA%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86/%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D9%8A%D9%94%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C «مستەفا ئامێدی»]، Partipedia.</ref> [[پەڕگە:Mustafa Amedi Barzani Medal.jpg|thumb|right|250px|مستەفا ئامێدی لە کاتی پێبەخشینی مەدالیای بارزانی لە ساڵی ١٩٩٦]] == ژیانی تایبەتی == لە ژیاننامەی خۆیدا، مستەفا ئامێدی باس لەوە دەکات کە خێزاندار بووە و هەشت منداڵی هەبوو: '''عیماد، نەوزاد، شێرزاد، ڕەزا، حسێن، دلۆڤان، زیاد و هودا'''. هەروەها نووسیویەتی کە لە پاییزی ساڵی ١٩٩١ خێزانەکەی گەڕاوەتەوە کوردستان و لە شاری ئامێدی نیشتەجێ بوون. == کۆچی دوایی == مستەفا ئامێدی لە بەرەبەیانی ٣ی نیسانی ٢٠٢٣، لە تەمەنی ٨٤ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. کوردستان٢٤ لە هەمان ڕۆژدا هەواڵی کۆچی دوایییەکەی بڵاوکردەوە و وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان، هەڵگری مەدالیای بارزانی و بەرپرسی بێتەل و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی شۆڕشی گولان ناساندی.<ref>[https://www.kurdistan24.net/ckb/story/233675 «مستەفا ئامێدی کۆچی دواییکرد»]، کوردستان٢٤، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> دوای کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی، ژمارەیەک لە سەرکردە و بەرپرسانی کورد پەیامی سەرەخۆشییان بڵاوکردەوە. مەسعود بارزانی لە ٣ی نیسانی ٢٠٢٣ پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و مستەفا ئامێدی، ناسراو بە «مودیر»، وەک پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا نووسی کە ئامێدی ژیانی خۆی بۆ دۆزی گەلەکەی تەرخان کردووە و لەدەستدانی ئەوی بە خوسارەتێکی گەورە دانا.<ref>[https://www.masoudbarzani.krd/ku/%D9%BE%DB%95%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%88%D8%AA%D8%A7%D8%B1/%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B3%D9%87-%D8%B1%DB%86%D9%83-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%86-%D9%88%D9%87-%D8%BA%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%DB%86%D9%85%D8%A7%D9%87%DB%8C%DB%8E-%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%88-%D8%AE%DB%95%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B3%D8%AA%DB%95%D9%81%D8%A7-%D8%A6%D8%A7%D9%85%DB%8E%D8%AF%DB%8C/ پەیامی مەسعود بارزانی بۆ کۆچی دوایی مستەفا ئامێدی]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[نێچیرڤان بارزانی]]، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لە پەیامێکی سەرەخۆشیدا ئامێدی بە پێشمەرگە و تێکۆشەرێکی دێرینی کوردستان ناوبرد و نووسی کە بە خەبات و خزمەتی خۆی لە سەردەمی شۆڕش و پێشمەرگایەتی، جێگەیەکی شایستەی لەناو گەلەکەیدا گرتبوو.<ref>[https://presidency.gov.krd/condolence-letter-from-the-president-of-the-kurdistan-region-22/ پرسەنامەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> [[مەسرور بارزانی]]، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، هەروەها لە ٣ی نیسان پەیامێکی سەرەخۆشی بڵاوکردەوە و ئامێدی بە خەباتکار و پێشمەرگەی هەردوو شۆڕشی ئەیلوول و گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناساند. لە پەیامەکەدا، سەرەخۆشیی لە خۆی، بنەماڵەی ئامێدی، خەڵکی بادینان و کوردستان بە گشتی کرد.<ref>[https://gov.krd/government/the-prime-minister/activities/posts/2023/april/%D8%A8%DB%95%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%DB%95%D8%DB%8C%DB%95%DA%A9-%DA%98-%D8%B3%DB%95%D8%B1%DB%86%DA%A9%DB%8E-%D8%AD%DA%A9%D9%88%D9%85%DB%95%D8%AA%D8%A7-%D9%87%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%85%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8E/ بەهینامەیەک ژ سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ]، ٣ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> جگە لە پەیامی فەرمیی سەرەخۆشی، مەسعود بارزانی بە تەلەفۆن پەیوەندیی بە خێزانی مستەفا ئامێدی، کرد و سەرەخۆشیی خۆی گەیاند. هەروەها سیداد بارزانی و مەنسور بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسعود بارزانی بەشداریی پرسەکەیان کرد و سەرەخۆشییان گەیاندە خێزانەکە. لە نووسینگەی نێچیرڤان بارزانیشەوە شاند نێردرا، و ئارین بارزانی بە نوێنەرایەتیی مەسرور بارزانی بەشداریی پرسەکەی کرد و سەرەخۆشیی گەیاندە خێزانەکە. لە ٥ی نیسانی ٢٠٢٣، شاندێکی باڵای پارتی دیموکراتی کوردستان بەشداریی لە پرسەی مستەفا ئامێدی کرد. شاندەکە لە فازڵ میرانی، مەحمود محەمەد، زەعیم عەلی و سەگڤان هالۆ پێکهاتبوو و سەرەخۆشیی خۆیان گەیاندە خێزان، کەسوکار و هاوسەنگەرانی ئامێدی. ڕاپۆرتی پارتی لەو بۆنەیەدا ئامێدی بە یەکەم بێتەلچیی شۆڕشی ئەیلوول، بەرپرسی بێتەلی گشتیی شۆڕشی گولان و هەڵگری مەدالیای بارزانی ناوبرد.<ref>[https://www.kdp.info/a/d.aspx?a=137028&l=13 «شاندێکی باڵای پارتی بەشداری لە پرسەی مستەفا ئامێدی دا کرد»]، KDP.info، ٥ی نیسانی ٢٠٢٣.</ref> == سەرچاوەکان == <references /> [[پۆل:کورد]] [[پۆل:لەدایکبووانی ١٩٣٩]] [[پۆل:مردووانی ٢٠٢٣]] i24itrg2vf9540cfc7og5r65tn5q5rw 0 304475 1675320 2026-09-25T21:33:36Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1675320 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = شاژن دایمۆک | native_name = 대목왕후 | succession = شازادەی خاتوونی [[گۆریۆ]] | predecessor = شازادە خاتوون ھونگبانگ | successor = شاژن مۆنھیێ | regent = [[تایجۆی گۆریۆ|وانگ گۆن، شا تایجۆ]] | reg_type = پاشا | succession1 = [[ژنی پاشا]]ی [[گۆریۆ]] | predecessor1 = شاژن مونسۆنگ | successor1 = شاژن ھۆنسوک | father = [[تایجۆی گۆریۆ]] | mother = [[شاژن سینجۆنگ]] | spouse = [[گوانگجۆنگی گۆریۆ]] | issue = [[گیۆنگجۆنگی گۆریۆ]]<ref name="Goryeosa-Gyeongjong">{{cite web |url=http://db.history.go.kr/KOREA/search/searchResult.do?sort=levelId&dir=ASC&limit=20&page=1&pre_page=1&codeIds=PERIOD-0-3&searchTermImages=%EB%8C%80%EB%AA%A9%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordType=BI&searchKeywordMethod=EQ&searchKeyword=%EB%8C%80%EB%AA%A9%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordConjunction=AND#searchDetail/kr/kr_002r_0560/10/0/10/r |title=경종 총서 |website=گۆریۆسا |access-date=2021-06-14 |language=ko}}</ref><br />شازادەی جێنشین ھیۆھوا<br />خاتوون چۆنچوجۆن<br />خاتوون بۆھوا<br />شاژن موندۆک | birth_date = ٩٢٥ | birth_place = ناوچەی ھوانگجو، پارێزگای ھوانگھای باکوور | death_place = کایسۆنگ | posthumous_name = شاژن ئەنجۆنگ سۆنمێنگ ویجۆنگ سینگیۆنگ گۆنگپیۆنگ جۆنگیێ دایمۆک<br />안정선명의정신경공평정예대목왕후<br />(安靜宣明懿正信敬恭平靜睿大穆王后) | house = ھۆزی ھوانگبۆی ھوانگجو<br />[[خانەدان|خانەدانی]] وانگ }} '''شاژن دایمۆک لە ھۆزی ھوانگبۆی ھوانگجو''' (بە [[زمانی کۆری]]: 대목왕후 황보씨؛ بە [[ھانجا]]: 大穆王后 皇甫氏؛ ٩٢٥ – ؟)، کە بە '''شاژن تایمۆک'''یش (بە زمانی کۆری: 태목왕후؛ بە ھانجا: 太穆王后)<ref name="Dongmunseon">{{cite book |date=1997 |title=국역 동문선 |url=https://books.google.com/books?id=X8crAAAAMAAJ&q=%ED%83%9C%EB%AA%A9%EC%99%95%ED%9B%84 |language=ko |location=[[زانکۆی میشیگن]] |publisher=National Culture Promotion Association, 민족 문화 추진회 |isbn=9788981331184 |pages=194}}</ref> دەناسرێت، شازادەیەکی خاتوونی [[گۆریۆ]] بوو وەک تاقە کچی شا [[تایجۆی گۆریۆ]] و [[شاژن سینجۆنگ]]. ھەروەھا خوشکی بچووکی شا دایجۆنگ بوو<ref name="Park1999">{{cite book |last=Park |first=Jong-ki |date=1999 |title=5백년고려사 |url=https://books.google.com/books?id=onERAQAAMAAJ&q=%EB%8C%80%EB%AA%A9%EC%99%95%ED%9B%84 |language=ko |location=[[زانکۆی میشیگن]] |publisher=Pureun History, 푸른역사 |isbn=9788987787176 |pages=49, 56–57}}</ref> و لەڕێگەی ھاوسەرگیریی لەگەڵ زڕبرا گەورەکەی خۆی، شا [[گوانگجۆنگی گۆریۆ]]، بوو بە [[ژنی پاشا]]. ھاوکات دایکی زۆربەی منداڵەکانی بوو و یەکەمین شاژنی گۆریۆ بوو کە نازناوی بنەماڵەیی لە دایکەوە (ھوانگبۆ) بەکارھێنا. == ژیاننامە == شاژن دایمۆک لە ساڵی ٩٢٥ لەدایکبووە، و وا بڕوا دەکرێت ھاوسەرگیرییەکەی لە نێوان ساڵانی ٩٣٧ و ٩٤٣ ڕوویدابێت. لە ساڵی ٩٥٦، کاتێک شا گوانگجۆنگ یاسای ئازادکردنی کۆیلەکانی (بە زمانی کۆری: 노비안검법؛ بە ھانجا: 奴婢按檢法) ڕاگەیاند، شاژن دایمۆک بە توندی دژایەتی کرد و بە پێداگرییەوە داوای لێکرد یاساکە پەسەند نەکات، بەڵام گوانگجۆنگ داواکارییەکانی پشتگوێ خست و ڕەتی کردنەوە.<ref name="Goryeosa-slave">{{cite web |url=http://db.history.go.kr/KOREA/search/searchResult.do?sort=levelId&dir=ASC&limit=20&page=1&pre_page=1&codeIds=PERIOD-0-3&searchTermImages=%EB%8C%80%EB%AA%A9%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordType=BI&searchKeywordMethod=EQ&searchKeyword=%EB%8C%80%EB%AA%A9%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordConjunction=AND#searchDetail/kr/kr_085r_0010_0060_0050/10/1/10/r |title=고려시대 史料 Database |website=گۆریۆسا |access-date=2021-06-14 |language=ko}}</ref> دژایەتیی دایمۆک بۆ یاساکە لە ھۆزی ھوانگبۆوە سەرچاوەی دەگرت، کە ھەوڵی پاراستنی بەرژەوەندییەکانی دەدا؛ بەڵام لە ڕوانگەی گوانگجۆنگەوە، خێزانی دایکی دایمۆک تەنھا یەکێک بوو لەو خێزانە خانەدانانەی کە پێویست بوو دەسەڵاتیان کەم بکرێتەوە یان لاببرێن. وا دەخەمڵێندرێت کە کۆچی دوایی ئەو لە دوای ساڵی ٩٧٥ و پێش ساڵی ١٠٠٢ بووبێت، کاتێک شا مۆکجۆنگ (تاقە نەوەی کوڕی) نازناوی دوای مردنی پێبەخشی. لە گۆڕستانی ھۆلۆنگ لە تەنیشت ھاوسەرەکەیەوە بە خاک سپێردرا. == نازناوەکانی دوای مردن == * لە نیسانی ١٠٠٢ (ساڵی ٥ەمی حوکمی شا مۆکجۆنگ)، ناوی «ئەنجۆنگ» (안정، 安靜) زیاد کرا.<ref name="CultureContent">{{cite web |title=대목왕후의 시호 |url=https://www.culturecontent.com/content/contentView.do?search_div=CP_THE&search_div_id=CP_THE003&cp_code=cp0706&index_id=cp07060114&content_id=cp070601140001&search_left_menu=2 |access-date=2021-08-17 |website=CultureContent |language=ko}}</ref> * لە ئازاری ١٠١٤ (ساڵی ٥ەمی حوکمی شا ھیۆنجۆنگ)، ناوی «سۆنمێنگ» (선명، 宣明) زیاد کرا.<ref name="Goryeosa-posthumous1">{{cite web |title=고려시대 史料 Database |url=http://db.history.go.kr/KOREA/search/searchResult.do?sort=levelId&dir=ASC&limit=20&page=1&pre_page=1&codeIds=PERIOD-0-3&searchTermImages=%EB%8C%80%EB%AA%A9%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordType=BI&searchKeywordMethod=EQ&searchKeyword=%EB%8C%80%EB%AA%A9%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordConjunction=AND#searchDetail/kr/kr_088r_0010_0380/10/3/10/r |access-date=2021-06-14 |website=db.history.go.kr |language=ko}}</ref> * لە نیسانی ١٠٢٧ (ساڵی ١٨یەمی حوکمی شا ھیۆنجۆنگ)، ناوەکانی «ویجۆنگ» (의정، 懿正) و «سینگیۆنگ» (신경، 信敬) زیاد کران.<ref name="Goryeosa-posthumous1" /> * لە تشرینی یەکەمی ١٠٥٦ (ساڵی ١٠یەمی حوکمی شا [[مونجۆنگی گۆریۆ|مونجۆنگ]])، ناوی «گۆنگپیۆنگ» (공평، 恭平) زیاد کرا.<ref name="Goryeosa-posthumous2">{{cite web |title=고려시대 史料 Database |url=http://db.history.go.kr/KOREA/search/searchResult.do?sort=levelId&dir=ASC&start=-1&limit=20&page=1&pre_page=1&itemIds=&indexSearch=N&codeIds=PERIOD-0-3&synonym=off&chinessChar=on&searchTermImages=%EB%8C%80%EB%AA%A9%EC%99%95%ED%9B%84%C2%A0&searchKeywordType=BI&searchKeywordMethod=EQ&searchKeyword=%EB%8C%80%EB%AA%A9%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordConjunction=AND#searchDetail/kr/kr_088_0010_0380/10/3/10/o |access-date=2021-06-14 |website=db.history.go.kr |language=zh}}</ref> * لە تشرینی یەکەمی ١٢٥٣ (ساڵی ٤٠ەمی حوکمی شا گۆجۆنگ)، ناوی «جۆنگیێ» (정예، 靜睿) بە ھەمان شێوە بۆ نازناوی دوای مردنی زیاد کرا.<ref name="Goryeosa-posthumous1" /><ref name="CultureContent" /> == خێزان == * باوک، ھەروەھا خەزوور: شا [[تایجۆی گۆریۆ]] (٣١ی کانوونی دووەمی ٨٧٧ – ٧ی تەممووزی ٩٤٣) ** باپیر لە باوکەوە: شا سێجۆی گۆریۆ (٨٤٠–٨٩٧) ** داپیر لە باوکەوە: خاتوون ھان، شاژن ویسوک (٨٥٠–؟) * دایکی بایۆلۆجی: [[شاژن سینجۆنگ]] لە ھۆزی ھوانگبۆی ھوانگجو (٩٠١ – ١٩ی ئابی ٩٨٣) ** باپیر لە دایکەوە: ھوانگبۆ جێ-گۆنگ (٨٦٩–؟) ** برای گەورە: دایجۆنگی گۆریۆ (٩٣٧–٩٦٩)؛ ھاوسەرگیریی لەگەڵ زڕخوشکەکەی خۆی، شاژن سۆنوی (٩٣٧–؟) کردبوو * باوەژن، ھەروەھا خەسوو: شاژن سینمیۆنگ (٨٨٠–؟) ** ھاوسەر (پێشتر زڕبرا): شا [[گوانگجۆنگی گۆریۆ]] (٩٢٥ – ٤ی تەممووزی ٩٧٥) *** کچی یەکەم: وانگ ئا-جی، خاتوون چۆنچوجۆن (٩٥٠–؟) **** زاوای کچ: شازادە چۆنچوجۆن (٩٥٠–؟) *** کچی دووەم: شاژن موندۆک لە ھۆزی یو (٩٥٥–؟) **** زاوای کچ: وانگ گیو، شازادە ھۆنگدۆکوۆن (٩٥١–؟)؛ کچێکی ھەبوو کە بوو بە یەکەم ژنی شا مۆکجۆنگ **** زاوای کچ: شا سۆنگجۆنگی گۆریۆ (١٥ی کانوونی دووەمی ٩٦٠ – ٢٩ی تشرینی دووەمی ٩٩٧)؛ ھیچ منداڵێکی نەبوو *** کوڕی یەکەم: شا [[گیۆنگجۆنگی گۆریۆ]] (٩ی تشرینی دووەمی ٩٥٥ – ١٣ی ئابی ٩٨١)<ref name="Goryeosa-Gyeongjong" /> *** کوڕی دووەم: شازادەی جێنشین ھیۆھوا (٩٥٦–٩٥٩) *** کچی سێیەم: خاتوون بۆھوا == لە چاندی باودا == زۆرجار شاژن دایمۆک وەک کارەکتەرێکی دژبەر نیشان دەدرێت کاتێک بەرھەمەکان لەسەر بنەمای سەردەمی دەسەڵاتداریی گوانگجۆنگ دروست دەکرێن: * جون ھیێ-جین ڕۆڵەکەی گێڕا لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠٠٢–٢٠٠٣ی [[سیستمی پەخشی کۆری|کەی بی ئێس]] بە ناوی ''بەرەبەیانی ئیمپراتۆرییەتی''. * [[لی یۆنگ-ئاھ]] ڕۆڵەکەی گێڕا لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠٠٩ی [[کەی بی ئێس دوو]] بە ناوی ''ئیمپراتۆری خاتوون چۆنچو''. * [[لی ھانی]] ڕۆڵەکەی گێڕا لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠١٥ی [[کۆمپانیای پەخشی مانھوا|ئێم بی سی]] بە ناوی ''بدرەوشێوە یان شێت بە''. * کانگ ھان-نا ڕۆڵەکەی گێڕا لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠١٦ی [[سیستمی پەخشی سێئول|ئێس بی ئێس]] بە ناوی ''ئاشقانی مانگ: دڵی سوور ڕیۆ''. == پێڕستی سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == *[http://encykorea.aks.ac.kr/Contents/Item/E0014364 شاژن دایمۆک] لە ئەنسایکلۆپیدیای چاندی کۆری {{In lang|ko}} *[https://m.etoday.co.kr/view.php?idxno=1440062 شاژن دایمۆک] لە ئی-تودەی نیووز {{In lang|ko}} *[https://www.doopedia.co.kr/mo/doopedia/master/master.do?_method=view2&MAS_IDX=101013000835057 شاژن دایمۆک] لە دۆسەن ئینسایکڵۆپیدیا {{In lang|ko}} {{s-start}} {{s-hou|[[خانەدان|خانەدانی]] وانگ|٩٢٥|؟}} {{s-reg}} {{s-bef|before=شاژن مونسۆنگ}} {{s-ttl|title=[[ژنی پاشا]]ی [[گۆریۆ]]|years=؟}} {{s-aft|after=شاژن ھۆنسوک}} {{s-end}} {{DEFAULTSORT:دایمۆک، شاژن}} [[پۆل:شازادە خاتوونەکانی گۆریۆ]] [[پۆل:ژنانی پاشای کۆری]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٩٢٥]] [[پۆل:مردووانی ساڵی نەزانراو]] [[پۆل:دایکانی پاشاکانی کۆریا]] 0sf20yn0y2fz0zsua022q84mw5wqf10 0 304476 1675321 2026-09-25T22:00:12Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1675321 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = شاژن سینجۆنگ | native_name = 신정왕후 | succession = شاژنە دایکی گەورەی [[گۆریۆ]] | reign = ٩٨١–٩٨٣ | coronation = ٩٨١ | predecessor = شاژن سینمیۆنگسونسۆنگ | successor = شاژن ھۆنای | regent = شا سۆنگجۆنگ (نەوە) | reg_type = [[پادشا]] | father = ھوانگبۆ جێ-گۆنگ | spouse = [[تایجۆی گۆریۆ]] | issue = دایجۆنگی گۆریۆ<br />[[شاژن دایمۆک]] | birth_date = نزیکەی ٩٠٠ | birth_place = ھوانگجو، پارێزگای ھوانگھای باکوور | death_date = ١٩ی ئابی ٩٨٣ (نزیکەی ٨٠ ساڵ) | death_place = [[گۆریۆ]] | burial_place = گۆڕستانی سورۆنگ | posthumous_name = شاژنە دایکی گەورە جۆنگھۆن ویگیۆنگ سۆندۆک جاگیۆنگ سینجۆنگ<br />정헌의경선덕자경신정대왕태후<br />(定憲懿敬宣德慈景神靜大王太后) | house = ھۆزی ھوانگبۆی ھوانگجو<br />[[خانەدان|خانەدانی]] وانگ }} '''شاژن سینجۆنگ لە ھۆزی ھوانگبۆی ھوانگجو'''<ref name="SurnameInfo">{{cite web |url=http://www.surname.info/office/wang_hu-go_ryeo.html |title=성씨정보 고려 왕후록(王后錄) - 고려의 왕비 |website=Surname Info |access-date=2021-10-04 |language=ko}}</ref> (بە [[زمانی کۆری]]: 신정왕후 황보씨؛ بە [[ھانجا]]: 神靜王后 皇甫氏؛ مردووی ١٩ی ئابی ٩٨٣<ref group="تێبینی" name="lunar-death">لە ساڵنامەی کۆری (شەمسی-قەمەری)، لە ڕۆژی ٩ی مانگی ٧ی ٩٨٣ کۆچی دوایی کردووە: * 《گۆریۆسا》 بەرگی ٣، بەشی ٣ - تۆماری مانگی ٧ی ساڵی ٢یەمی پاشا سۆنگجۆنگ. * {{cite web |url=http://db.history.go.kr/KOREA/search/searchResult.do?sort=levelId&dir=ASC&start=-1&limit=20&page=1&pre_page=1&itemIds=&indexSearch=N&codeIds=PERIOD-0-3&synonym=off&chinessChar=on&searchTermImages=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordType=BI&searchKeywordMethod=EQ&searchKeyword=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordConjunction=AND#searchDetail/gk/gk_005_0090_0040_0060_0020/2/1/2/o |title=고려시대 史料 Database |website=db.history.go.kr |access-date=2021-06-26 |language=zh}}</ref>) چوارەم ژنی شا [[تایجۆی گۆریۆ]] بوو،<ref name="TaejoWife">{{cite web |url=http://db.history.go.kr/KOREA/search/searchResult.do?sort=levelId&dir=ASC&start=-1&limit=20&page=1&pre_page=1&itemIds=&indexSearch=N&codeIds=PERIOD-0-3&synonym=off&chinessChar=on&searchTermImages=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordType=BI&searchKeywordMethod=EQ&searchKeyword=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordConjunction=AND#searchDetail/gk/gk_005_0060_0010_1170_0020/2/0/2/o |title=고려시대 史料 Database |website=db.history.go.kr |access-date=2021-06-26 |language=ko}}</ref> ھەروەھا دایکی دایجۆنگی گۆریۆ و [[شاژن دایمۆک]] بوو. سەرجەم پاشاکانی [[گۆریۆ]] لە دوای شا [[گیۆنگجۆنگی گۆریۆ|گیۆنگجۆنگ]] لە نەوەکانی ئەو بوون. == ژیاننامە == === سەرەتای ژیان === شاژن سینجۆنگی داھاتوو وەک کچی ھوانگبۆ جێ-گۆنگ، دووکی چونگوی (황보제공 충의공) لەدایکبوو،<ref name="Choi1996">{{cite book |last=Choi |first=Bum-su |date=1996 |title=이야기 고려 왕조사 |url=https://books.google.com/books?id=B4oNAQAAMAAJ&q=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84+%EA%B3%A0%EB%A0%A4 |language=ko |location=[[زانکۆی کالیفۆڕنیا]] |publisher=Cheonga Publishing House |isbn=9788936800666 |pages=56, 370}}</ref> کە یەکێک بوو لە سێ سەرکردە گەورەکانی سوپا (태위 삼중대광 / 太尉 三重大匡) لە شاری ھوانگجو لە پارێزگای ھوانگھای باکوور. === ھاوسەرگیری و ژیانی کۆشک === دوای ئەوەی وانگ گۆن وەک یەکەم [[پادشا]]ی [[گۆریۆ]] چووە سەر تەخت، سینجۆنگ وەک ژنی دووەمی لەگەڵیدا ھاوسەرگیریی کرد.<ref name="Kim2016-9">{{cite book |last=Kim |first=Young-kon |date=2016 |title=북타임스 고려왕비열전 9. 광종과 대목 왕후 황보 씨① |url=https://books.google.com/books?id=g3LjDQAAQBAJ&dq=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84+%EA%B3%A0%EB%A0%A4&pg=PT23 |language=ko |publisher=Gŭmsŏng Publisher House |isbn=9788907901996}}</ref> لەبەر ئەوەی پادشا لەو کاتەدا ژنێکی دیکەی ھەبوو، سینجۆنگ سەرەتا پلەی خاتوونی کۆشکی پێدرا و ناونیشانی «خاتوونی حەوشەی ھوانگجو» (황주원부인، 黃州院夫人)ی پێبەخشرا. پێکەوە کوڕێکیان بوو کە دواتر بوو بە باوکی شا سۆنگجۆنگ، لەگەڵ کچێک کە دواتر بوو بە یەکەم ژنی شا [[گوانگجۆنگی گۆریۆ]].<ref name="Kim2016-15">{{cite book |last=Kim |first=Young-kon |date=2016 |title=북타임스 고려왕비열전 15. 성종과 문덕 왕후 유 씨③ |url=https://books.google.com/books?id=L3vjDQAAQBAJ&dq=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84+%EA%B3%A0%EB%A0%A4&pg=PT79 |language=ko |publisher=Gŭmsŏng Publisher House |isbn=9788907902061}}</ref> یەکێک لە نەوەکانی وانگ گۆن بە ناوی شا [[گیۆنگجۆنگی گۆریۆ|گیۆنگجۆنگ]] ڕێزی لێنا و ناونیشانی «خاتوونی گەورە میۆنگبۆک» (명복궁대부인، 明福宮大夫人)ی پێبەخشی، ھەروەھا فەرمانی کرد لە کۆشکی میۆنگبۆک نیشتەجێ بێت. === ساڵانی دوایی === شاژن سینجۆنگ نزیکەی چل ساڵ لە دوای ھاوسەرەکەی ژیا و لە تەمەنی نزیکەی ٨٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. بەھۆی ئەوەی تاقە کوڕەکەی و بووکەکەی لە گەنجیدا مردن، سەرجەم منداڵەکانی ئەوان لەلایەن شاژن سینجۆنگەوە بەخێو کران و تەواوی سۆزی خۆی پێبەخشین.<ref name="Jeong2007">{{cite book |last=Jeong |first=Sung-hee |date=2007-02-15 |title=이야기 고려왕조사 |url=https://books.google.com/books?id=Pm4RAQAAMAAJ&q=%EA%B3%A0%EB%A0%A4+%EC%84%A0%EC%9D%98%EC%99%95%ED%9B%84 |pages=438, 853, 856 |language=ko |location=[[زانکۆی میشیگن]] |publisher=Cheonga Publishing House |isbn=9788936803605}}</ref> باس لەوە کراوە کە کەسایەتییەکی چاکەخوازی ھەبووە و لەلایەن بەرپرسانی وڵاتەوە ڕێزی لێگیراوە بەھۆی ئەوەی ژنێکی دەستپێوەگر و ژیر بووە.<ref name="Lee2004">{{cite book |last=Lee |first=Hye-soon |date=2004 |title=고려 전기 한문학 사 |url=https://books.google.com/books?id=kLhdwDDK-PkC&dq=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%83%9C%ED%9B%84&pg=PA118 |language=ko |publisher=Ewha Womans University Press |isbn=9788973005314}}</ref> دوای مردنی لە ١٩ی ئابی ٩٨٣، پلەکەی لە خاتوونی کۆشکەوە بەرز کرایەوە بۆ «شاژنە دایکی گەورە سینجۆنگ» (신정왕태후، 神靜王太后)،<ref name="Gyeonggi1998">{{cite book |date=1998 |title=京畿道史資料集: 고려 편 III-IV |url=https://books.google.com/books?id=jmdeV4kJjtIC&q=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%83%9C%ED%9B%84+%EC%8B%9C%ED%98%B8%EC%9D%B4%EB%A6%84 |language=ko |location=[[زانکۆی میشیگن]] |publisher=[[پارێزگای گیۆنگگی]]}}</ref> ھەروەھا لە گۆڕستانی سورۆنگ بە خاک سپێردرا و نازناوی دوای مردنی پێبەخشرا.<ref name="Jeong2000">{{cite book |last=Jeong |first=Sung-hee |date=2000 |title=인물로읽는고려사: 용의후손왕건에서부터이성계까지 |url=https://books.google.com/books?id=gXURAQAAMAAJ&q=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%83%9C%ED%9B%84+%EC%88%98%EB%A6%89%EB%AC%98 |language=ko |pages=85 |location=[[زانکۆی میشیگن]] |publisher=Cheonga Publishing House |isbn=9788936800758}}</ref> === نازناوی دوای مردن === * لە نیسانی ١٠٠٢ (ساڵی ٥ەمی حوکمی شا مۆکجۆنگ)، ناوی «جۆنگھۆن» (정헌، 定憲) زیاد کرا. * لە ئازاری ١٠١٤ (ساڵی ٥ەمی حوکمی شا ھیۆنجۆنگ)، ناوی «ویگیۆنگ» (의경، 懿敬) زیاد کرا. * لە نیسانی ١٠٢٧ (ساڵی ١٨یەمی حوکمی شا ھیۆنجۆنگ)، ناوی «سۆندۆک» (선덕، 宣德) زیاد کرا. * لە تشرینی یەکەمی ١٠٥٦ (ساڵی ١٠یەمی حوکمی شا [[مونجۆنگی گۆریۆ|مونجۆنگ]])، ناوی «جاگیۆنگ» (자경، 慈景) زیاد کرا. == لە چاندی باودا == * لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠٠٢–٢٠٠٣ی [[سیستمی پەخشی کۆری|کەی بی ئێس]] بە ناوی ''بەرەبەیانی ئیمپراتۆرییەتی''، ئان ھای-سوک ڕۆڵەکەی گێڕا. * لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠٠٩ی [[کەی بی ئێس دوو]] بە ناوی ''ئیمپراتۆری خاتوون چۆنچو''، [[بان ھیۆ-جونگ]] ڕۆڵەکەی گێڕا. * لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠١٦ی [[سیستمی پەخشی سێئول|ئێس بی ئێس]] بە ناوی ''ئاشقانی مانگ: دڵی سوور ڕیۆ''، جونگ کیۆنگ-سون ڕۆڵەکەی گێڕا. == تێبینییەکان == {{سەرچاوەکان|گرووپ=تێبینی}} == پێڕستی سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://encykorea.aks.ac.kr/Contents/Item/E0033365 شاژن سینجۆنگ] لە ئەنسایکلۆپیدیای چاندی کۆری {{In lang|ko}} {{DEFAULTSORT:سینجۆنگ، شاژن}} [[پۆل:ھاوژینەکانی تایجۆی گۆریۆ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٩٠٠]] [[پۆل:مردووانی ٩٨٣]] [[پۆل:ژنانی کۆریای سەدەی ١٠یەم]] [[پۆل:خەڵکی کۆریای سەدەی ١٠یەم]] [[پۆل:ژنانی کۆریای سەدەی نۆیەم]] [[پۆل:خەڵکی کۆریای سەدەی نۆیەم]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای ھوانگھای باکوور]] 2zkft568hikug9qw4z2kauxvezez3bz 1675529 1675321 2026-09-26T09:07:20Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675529 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = شاژن سینجۆنگ | native_name = 신정왕후 | succession = شاژنە دایکی گەورەی [[گۆریۆ]] | reign = ٩٨١–٩٨٣ | coronation = ٩٨١ | predecessor = شاژن سینمیۆنگسونسۆنگ | successor = شاژن ھۆنای | regent = شا سۆنگجۆنگ (نەوە) | reg_type = [[پادشا]] | father = ھوانگبۆ جێ-گۆنگ | spouse = [[تایجۆی گۆریۆ]] | issue = دایجۆنگی گۆریۆ<br />[[شاژن دایمۆک]] | birth_date = نزیکەی ٩٠٠ | birth_place = ھوانگجو، پارێزگای ھوانگھای باکوور | death_date = ١٩ی ئابی ٩٨٣ (نزیکەی ٨٠ ساڵ) | death_place = [[گۆریۆ]] | burial_place = گۆڕستانی سورۆنگ | posthumous_name = شاژنە دایکی گەورە جۆنگھۆن ویگیۆنگ سۆندۆک جاگیۆنگ سینجۆنگ<br />정헌의경선덕자경신정대왕태후<br />(定憲懿敬宣德慈景神靜大王太后) | house = ھۆزی ھوانگبۆی ھوانگجو<br />[[خانەدان|خانەدانی]] وانگ }} '''شاژن سینجۆنگ لە ھۆزی ھوانگبۆی ھوانگجو'''<ref name="SurnameInfo">{{cite web |url=http://www.surname.info/office/wang_hu-go_ryeo.html |title=성씨정보 고려 왕후록(王后錄) - 고려의 왕비 |website=Surname Info |access-date=2021-10-04 |language=ko}}</ref> (بە [[زمانی کۆری]]: 신정왕후 황보씨؛ بە [[ھانجا]]: 神靜王后 皇甫氏؛ مردووی ١٩ی ئابی ٩٨٣<ref group="تێبینی" name="lunar-death">لە ساڵنامەی کۆری (شەمسی-قەمەری)، لە ڕۆژی ٩ی مانگی ٧ی ٩٨٣ کۆچی دوایی کردووە: * 《گۆریۆسا》 بەرگی ٣، بەشی ٣ - تۆماری مانگی ٧ی ساڵی ٢یەمی پاشا سۆنگجۆنگ. * {{cite web |url=http://db.history.go.kr/KOREA/search/searchResult.do?sort=levelId&dir=ASC&start=-1&limit=20&page=1&pre_page=1&itemIds=&indexSearch=N&codeIds=PERIOD-0-3&synonym=off&chinessChar=on&searchTermImages=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordType=BI&searchKeywordMethod=EQ&searchKeyword=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordConjunction=AND#searchDetail/gk/gk_005_0090_0040_0060_0020/2/1/2/o |title=고려시대 史料 Database |website=db.history.go.kr |access-date=2021-06-26 |language=zh}}</ref>) چوارەم ژنی شا [[تایجۆی گۆریۆ]] بوو،<ref name="TaejoWife">{{cite web |url=http://db.history.go.kr/KOREA/search/searchResult.do?sort=levelId&dir=ASC&start=-1&limit=20&page=1&pre_page=1&itemIds=&indexSearch=N&codeIds=PERIOD-0-3&synonym=off&chinessChar=on&searchTermImages=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordType=BI&searchKeywordMethod=EQ&searchKeyword=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84&searchKeywordConjunction=AND#searchDetail/gk/gk_005_0060_0010_1170_0020/2/0/2/o |title=고려시대 史料 Database |website=db.history.go.kr |access-date=2021-06-26 |language=ko}}</ref> ھەروەھا دایکی دایجۆنگی گۆریۆ و [[شاژن دایمۆک]] بوو. سەرجەم پاشاکانی [[گۆریۆ]] لە دوای شا [[گیۆنگجۆنگی گۆریۆ|گیۆنگجۆنگ]] لە نەوەکانی ئەو بوون. == ژیاننامە == === سەرەتای ژیان === شاژن سینجۆنگی داھاتوو وەک کچی ھوانگبۆ جێ-گۆنگ، دووکی چونگوی (황보제공 충의공) لەدایکبوو،<ref name="Choi1996">{{cite book |last=Choi |first=Bum-su |date=1996 |title=이야기 고려 왕조사 |url=https://books.google.com/books?id=B4oNAQAAMAAJ&q=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84+%EA%B3%A0%EB%A0%A4 |language=ko |location=[[زانکۆی کالیفۆڕنیا]] |publisher=Cheonga Publishing House |isbn=9788936800666 |pages=56, 370}}</ref> کە یەکێک بوو لە سێ سەرکردە گەورەکانی سوپا (태위 삼중대광 / 太尉 三重大匡) لە شاری ھوانگجو لە پارێزگای ھوانگھای باکوور. === ھاوسەرگیری و ژیانی کۆشک === دوای ئەوەی وانگ گۆن وەک یەکەم [[پادشا]]ی [[گۆریۆ]] چووە سەر تەخت، سینجۆنگ وەک ژنی دووەمی لەگەڵیدا ھاوسەرگیریی کرد.<ref name="Kim2016-9">{{cite book |last=Kim |first=Young-kon |date=2016 |title=북타임스 고려왕비열전 9. 광종과 대목 왕후 황보 씨① |url=https://books.google.com/books?id=g3LjDQAAQBAJ&dq=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84+%EA%B3%A0%EB%A0%A4&pg=PT23 |language=ko |publisher=Gŭmsŏng Publisher House |isbn=9788907901996}}</ref> لەبەر ئەوەی پادشا لەو کاتەدا ژنێکی دیکەی ھەبوو، سینجۆنگ سەرەتا پلەی خاتوونی کۆشکی پێدرا و ناونیشانی «خاتوونی حەوشەی ھوانگجو» (황주원부인، 黃州院夫人)ی پێبەخشرا. پێکەوە کوڕێکیان بوو کە دواتر بوو بە باوکی شا سۆنگجۆنگ، لەگەڵ کچێک کە دواتر بوو بە یەکەم ژنی شا [[گوانگجۆنگی گۆریۆ]].<ref name="Kim2016-15">{{cite book |last=Kim |first=Young-kon |date=2016 |title=북타임스 고려왕비열전 15. 성종과 문덕 왕후 유 씨③ |url=https://books.google.com/books?id=L3vjDQAAQBAJ&dq=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%9B%84+%EA%B3%A0%EB%A0%A4&pg=PT79 |language=ko |publisher=Gŭmsŏng Publisher House |isbn=9788907902061}}</ref> یەکێک لە نەوەکانی وانگ گۆن بە ناوی شا [[گیۆنگجۆنگی گۆریۆ|گیۆنگجۆنگ]] ڕێزی لێنا و ناونیشانی «خاتوونی گەورە میۆنگبۆک» (명복궁대부인، 明福宮大夫人)ی پێبەخشی، ھەروەھا فەرمانی کرد لە کۆشکی میۆنگبۆک نیشتەجێ بێت. === ساڵانی دوایی === شاژن سینجۆنگ نزیکەی چل ساڵ لە دوای ھاوسەرەکەی ژیا و لە تەمەنی نزیکەی ٨٠ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. بەھۆی ئەوەی تاقە کوڕەکەی و بووکەکەی لە گەنجیدا مردن، سەرجەم منداڵەکانی ئەوان لەلایەن شاژن سینجۆنگەوە بەخێو کران و تەواوی سۆزی خۆی پێبەخشین.<ref name="Jeong2007">{{cite book |last=Jeong |first=Sung-hee |date=2007-02-15 |title=이야기 고려왕조사 |url=https://books.google.com/books?id=Pm4RAQAAMAAJ&q=%EA%B3%A0%EB%A0%A4+%EC%84%A0%EC%9D%98%EC%99%95%ED%9B%84 |pages=438, 853, 856 |language=ko |location=[[زانکۆی میشیگن]] |publisher=Cheonga Publishing House |isbn=9788936803605}}</ref> باس لەوە کراوە کە کەسایەتییەکی چاکەخوازی ھەبووە و لەلایەن بەرپرسانی وڵاتەوە ڕێزی لێگیراوە بەھۆی ئەوەی ژنێکی دەستپێوەگر و ژیر بووە.<ref name="Lee2004">{{cite book |last=Lee |first=Hye-soon |date=2004 |title=고려 전기 한문학 사 |url=https://books.google.com/books?id=kLhdwDDK-PkC&dq=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%83%9C%ED%9B%84&pg=PA118 |language=ko |publisher=Ewha Womans University Press |isbn=9788973005314}}</ref> دوای مردنی لە ١٩ی ئابی ٩٨٣، پلەکەی لە خاتوونی کۆشکەوە بەرز کرایەوە بۆ «شاژنە دایکی گەورە سینجۆنگ» (신정왕태후، 神靜王太后)،<ref name="Gyeonggi1998">{{cite book |date=1998 |title=京畿道史資料集: 고려 편 III-IV |url=https://books.google.com/books?id=jmdeV4kJjtIC&q=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%83%9C%ED%9B%84+%EC%8B%9C%ED%98%B8%EC%9D%B4%EB%A6%84 |language=ko |location=[[زانکۆی میشیگن]] |publisher=[[پارێزگای گیۆنگگی]]}}</ref> ھەروەھا لە گۆڕستانی سورۆنگ بە خاک سپێردرا و نازناوی دوای مردنی پێبەخشرا.<ref name="Jeong2000">{{cite book |last=Jeong |first=Sung-hee |date=2000 |title=인물로읽는고려사: 용의후손왕건에서부터이성계까지 |url=https://books.google.com/books?id=gXURAQAAMAAJ&q=%EC%8B%A0%EC%A0%95%EC%99%95%ED%83%9C%ED%9B%84+%EC%88%98%EB%A6%89%EB%AC%98 |language=ko |pages=85 |location=[[زانکۆی میشیگن]] |publisher=Cheonga Publishing House |isbn=9788936800758}}</ref> === نازناوی دوای مردن === * لە نیسانی ١٠٠٢ (ساڵی ٥ەمی حوکمی شا مۆکجۆنگ)، ناوی «جۆنگھۆن» (정헌، 定憲) زیاد کرا. * لە ئازاری ١٠١٤ (ساڵی ٥ەمی حوکمی شا ھیۆنجۆنگ)، ناوی «ویگیۆنگ» (의경، 懿敬) زیاد کرا. * لە نیسانی ١٠٢٧ (ساڵی ١٨یەمی حوکمی شا ھیۆنجۆنگ)، ناوی «سۆندۆک» (선덕، 宣德) زیاد کرا. * لە تشرینی یەکەمی ١٠٥٦ (ساڵی ١٠یەمی حوکمی شا [[مونجۆنگی گۆریۆ|مونجۆنگ]])، ناوی «جاگیۆنگ» (자경، 慈景) زیاد کرا. == لە چاندی باودا == * لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠٠٢–٢٠٠٣ی [[سیستمی پەخشی کۆری|کەی بی ئێس]] بە ناوی ''بەرەبەیانی ئیمپراتۆرییەتی''، ئان ھای-سوک ڕۆڵەکەی گێڕا. * لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠٠٩ی [[کەی بی ئێس دوو]] بە ناوی ''ئیمپراتۆری خاتوون چۆنچو''، [[بان ھیۆ-جونگ]] ڕۆڵەکەی گێڕا. * لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ٢٠١٦ی [[سیستمی پەخشی سێئول|ئێس بی ئێس]] بە ناوی ''ئاشقانی مانگ: دڵی سوور ڕیۆ''، جونگ کیۆنگ-سون ڕۆڵەکەی گێڕا. == تێبینییەکان == {{سەرچاوەکان|گرووپ=تێبینی}} == پێڕستی سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://encykorea.aks.ac.kr/Contents/Item/E0033365 شاژن سینجۆنگ] لە ئەنسایکلۆپیدیای چاندی کۆری {{In lang|ko}} {{DEFAULTSORT:سینجۆنگ، شاژن}} [[پۆل:ھاوژینەکانی تایجۆی گۆریۆ]] [[پۆل:لەدایکبووانی ٩٠٠]] [[پۆل:مردووانی ٩٨٣]] [[پۆل:ژنانی کۆریای سەدەی ١٠یەم]] [[پۆل:خەڵکی کۆریای سەدەی ١٠یەم]] [[پۆل:ژنانی کۆریای سەدەی نۆیەم]] [[پۆل:خەڵکی کۆریای سەدەی نۆیەم]] [[پۆل:خەڵکی پارێزگای ھوانگھای باکوور]] [[پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی ١٠یەم]] [[پۆل:ژنە کۆرییەکانی سەدەی ١٠یەم]] [[پۆل:خەڵکی کۆری لە سەدەی نۆیەم]] [[پۆل:ژنە کۆرییەکانی سەدەی ٩یەم]] h1r5x3il0rg3qigqz8351fl69ypihv2 0 304477 1675323 2026-09-25T22:29:48Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1675323 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = پاشا چونگسوک | native_name = 충숙왕 | succession = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]] | reign = ١٣١٣–١٣٣٠ | coronation = ١٣١٣ | predecessor = [[چۆنگسۆنی گۆریۆ]] | successor = [[چونگھایی گۆریۆ]] | succession1 = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]] | reign1 = ١٣٣٢–١٣٣٩ | coronation1 = ١٣٣٢ | predecessor1 = [[چونگھایی گۆریۆ]] | successor1 = [[چونگھایی گۆریۆ]] | spouse = {{plainlist| * شاژن گۆنگوۆن (١٣١٣–١٣٣٩) * شازادە خاتوون بۆکگوک (١٣١٦–١٣١٩) * شازادە خاتوون جۆگوک (١٣٢٥) * شازادە خاتوون گیۆنگھوا (–١٣٣٩) }} | issue = [[چونگھایی گۆریۆ]]<br />[[گۆنگمینی گۆریۆ]]<br />شازادە یۆنگسان | father = [[چۆنگسۆنی گۆریۆ]] | mother = خاتوون وی (یاسۆکجین) | birth_name = وانگ تۆ | birth_date = ٣٠ی تەممووزی ١٢٩٤ | birth_place = [[گۆریۆ]] | death_date = ٣ی ئایاری ١٣٣٩ (لە تەمەنی ٤٤ ساڵیدا) | death_place = گایگیۆنگ، [[گۆریۆ]] | burial_place = ویریۆنگ (의릉، 毅陵) | religion = [[بودیزم]] | posthumous_name = پاشای مەزن ویھیۆ (의효대왕؛ لەلایەن گۆریۆوە پێدراوە)<br />پاشا چونگسوک (충숙왕؛ لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]ەوە پێدراوە) | house = خانوودانی وانگ | dynasty = [[گۆریۆ]] }} '''چونگسوکی گۆریۆ''' (بە [[زمانی کۆری]]: 충숙؛ بە [[ھانجا]]: 忠肅؛ ٣٠ی تەممووزی ١٢٩٤ – ٣ی ئایاری ١٣٣٩)، کە ناوی کەسیی '''وانگ مان''' (بە زمانی کۆری: 왕만؛ بە ھانجا: 王卍) بوو و لە سەرەتادا ناوی '''وانگ تۆ''' (بە زمانی کۆری: 왕도؛ بە ھانجا: 王燾) بوو، ھەروەھا بە ناوە مەنگۆلییەکەی بە '''ئاراتناشیری''' (بە چینی: 阿剌忒訥失里) دەناسرێت،<ref name="Fan2009">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=EB4qAwAAQBAJ |title=事大與保國 ── 元明之際的中韓關係 |last=Fan |first=Yongcong |publisher=Hong Kong Educational Publishing Company |date=2009 |isbn=9789882003019 |language=zh-hk |page=58}}</ref> بیست و حەوتەمین پاشای [[خانەدان|خانەدانی]] [[گۆریۆ]] بوو لە کۆریا. لە ساڵی ١٣١٣ تا ١٣٣٠ حوکمڕانیی کرد، و دووبارە لە ساڵی ١٣٣٢ تا ١٣٣٩ گەڕایەوە سەر تەختی پاشایەتی. == ژیاننامە == لە ساڵی ١٣١٤، پاشا چۆنگسۆن تەختی پاشایەتیی بۆ کوڕەکەی، پاشا چونگسوک بەجێھێشت. لە ساڵی ١٣٢١، چونگسوک بوو بە باوکی کوڕێک کە دواتر بوو بە شا [[چونگھایی گۆریۆ]]. ئەم ڕووداوە بووە ھۆی ئەوەی کە شازادەی جێنشینی پێشووی گۆریۆ، ئۆلجەیتو (وانگ کۆ)، ھاوپەیمانی لەگەڵ ئیمپراتۆر سیدیبەلا ببەستێت، و لە ئەنجامدا پاشا چونگسوک لە ساڵی ١٣٢١ دەستبەسەر کرا. بەڵام لە ساڵی ١٣٢٣دا سیدیبەلا تیرۆر کرا و بەو ھۆیەوە پیلانەکەی ئۆلجەیتو شکستی ھێنا. پاشا چونگسوک ڕێگەی پێدرا لە ساڵی ١٣٢٥ بگەڕێتەوە بۆ گۆریۆ. لە ساڵی ١٣٣٠ تەختی پاشایەتیی بەخشی بە پاشا چونگھای، بەڵام دوای دوو ساڵ گەڕێندرایەوە سەر تەخت، چونکە پاشا چونگھای لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]ەوە لەسەر کار لابرابوو. بەپێی ئەو نامانەی لە ڤاتیکان دۆزراونەتەوە، پێدەچێت یەکەم پەیوەندییەکانی نێوان ڤاتیکان و کۆریا لە سەردەمی دەسەڵاتداریی چونگسوکدا دەستی پێکردبێت، کە ٢٦١ ساڵ پێش سەردانی قەشەی کاتۆلیکی ئیسپانی گرێگۆریۆ دی سێسپێدێس بووە بۆ [[جۆسۆن]] (دەوڵەتی جێنشینی گۆریۆ)؛ ھەرچەندە ھەندێک توێژەری کۆری پێیان وایە کە لەوانەیە ئەو نامانە ساختە بن.<ref name="Koreadaily">{{cite news |last=Hwang |first=Won-heung |title=로마 교황이 고려 충숙왕에게 보낸 서신과 역사왜곡의 위험 |url=https://news.koreadaily.com/2016/10/24/society/opinion/4707362.html |access-date=2024-02-02 |agency=JoongAng Ilbo |date=2016-10-24 |language=ko}}</ref><ref name="KBSWorld">{{cite news |title=Manuscript of 14th Century Pope's Letter to Goryeo King Found |url=https://world.kbs.co.kr/service/news_view.htm?lang=e&Seq_Code=122289 |access-date=2024-02-02 |agency=KBS World |date=2016-10-05}}</ref> لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ١٣٣٥، دوای بینینی خەونێک، پاشا ناوی کەسیی خۆی لە «تۆ» بۆ «مان» گۆڕی.<ref name="GoryeosaName">{{cite web |title=충숙왕(후)(忠肅王(後)) 4년 11월 |url=https://db.history.go.kr/goryeo/itemLevelKrList.do?itemId=kr&parentId=kr_035r_0150_0080&types=r |website=고려시대 |access-date=2025-02-22 |language=ko}}</ref> پاشا چونگسوک لە ساڵی ١٣٣٩ کۆچی دوایی کرد.<ref name="Doosan">{{cite web |url=http://www.doopedia.co.kr/doopedia/master/master.do?_method=view&MAS_IDX=101013000861478 |title=충숙왕 |publisher=دوسان ئینسایکڵۆپیدیا |access-date=2024-02-02 |language=ko}}</ref> == خێزان == * باوک: [[چۆنگسۆنی گۆریۆ]] ** باپیر لە باوکەوە: چۆنگنیۆلی گۆریۆ ** داپیر لە باوکەوە: شاژن جانگمۆک لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان (شازادە خاتوون جێگوک) * دایک: خاتوون وی (یاسۆکجین) * ھاوسەرەکان و منداڵەکانیان: # شازادە خاتوونی گەورەی دەوڵەتی بۆک لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان (شازادە خاتوون بۆکگوک)، ناوی کەسی: ئیلیانژینبالا – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # شازادە خاتوونی گەورەی دەوڵەتی جۆ لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان (شازادە خاتوون جۆگوک)، ناوی کەسی: جینتۆنگ. ## شازادەی میراتگر یۆنگسان، ''کوڕی دووەم'' # شازادە خاتوون گیۆنگھوا، ناوی کەسی: بایانخوتوگ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # شاژن گۆنگوۆن لە ھۆزی نامیانگ ھۆنگ ## شازادەی جێنشین وانگ جۆنگ ([[چونگھایی گۆریۆ]])، ''کوڕی یەکەم'' ## وانگ گی، شازادەی گەورەی گانگنیۆنگ ([[گۆنگمینی گۆریۆ]])، ''کوڕی سێیەم'' # خاتوونی شاھانە سوو لە ھۆزی ئەندۆنگ کوۆن (سوو-بی کوۆن) – ھیچ منداڵێکی نەبوو. == لە چاندی باودا == * لە ساڵی ٢٠٠٥ لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی کورتی [[کۆمپانیای پەخشی مانھوا|ئێم بی سی]] بە ناوی ''جیکجی''، لی جونگ-گیل ڕۆڵەکەی گێڕا. * لە ساڵانی ٢٠١٣–٢٠١٤ لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی [[کۆمپانیای پەخشی مانھوا|ئێم بی سی]] بە ناوی ''ئیمپراتۆری خاتوون کی''، کوۆن تای-وۆن ڕۆڵەکەی گێڕا. == ئەمانەش ببینە == * [[مێژووی کۆریا]] == پێڕستی سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-hou|[[خانەدان|خانەدانی]] وانگ|٣٠ی تەممووزی|١٢٩٤|٣ی ئایاری|١٣٣٩}} {{s-reg}} {{s-bef|before=[[چۆنگسۆنی گۆریۆ]]}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٣١٣–١٣٣٠}} {{s-aft|after=[[چونگھایی گۆریۆ]]|rows=2}} {{s-bef|before=[[چونگھایی گۆریۆ]]}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٣٣٢–١٣٣٩}} {{s-end}} {{DEFAULTSORT:چونگسوک، پاشا}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٢٩٤]] [[پۆل:مردووانی ١٣٣٩]] [[پۆل:پاشاکانی کۆریا لە سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:پاشاکانی گۆریۆ]] [[پۆل:پاشا بودییەکانی کۆریا]] [[پۆل:خەڵکی کۆریای بەڕەچەڵەک مەنگۆل]] [[پۆل:خانوودانی وانگ]] a0gboztnk2jhjinepztzly9i850764g 1675528 1675323 2026-09-26T09:07:06Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675528 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = پاشا چونگسوک | native_name = 충숙왕 | succession = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]] | reign = ١٣١٣–١٣٣٠ | coronation = ١٣١٣ | predecessor = [[چۆنگسۆنی گۆریۆ]] | successor = [[چونگھایی گۆریۆ]] | succession1 = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]] | reign1 = ١٣٣٢–١٣٣٩ | coronation1 = ١٣٣٢ | predecessor1 = [[چونگھایی گۆریۆ]] | successor1 = [[چونگھایی گۆریۆ]] | spouse = {{plainlist| * شاژن گۆنگوۆن (١٣١٣–١٣٣٩) * شازادە خاتوون بۆکگوک (١٣١٦–١٣١٩) * شازادە خاتوون جۆگوک (١٣٢٥) * شازادە خاتوون گیۆنگھوا (–١٣٣٩) }} | issue = [[چونگھایی گۆریۆ]]<br />[[گۆنگمینی گۆریۆ]]<br />شازادە یۆنگسان | father = [[چۆنگسۆنی گۆریۆ]] | mother = خاتوون وی (یاسۆکجین) | birth_name = وانگ تۆ | birth_date = ٣٠ی تەممووزی ١٢٩٤ | birth_place = [[گۆریۆ]] | death_date = ٣ی ئایاری ١٣٣٩ (لە تەمەنی ٤٤ ساڵیدا) | death_place = گایگیۆنگ، [[گۆریۆ]] | burial_place = ویریۆنگ (의릉، 毅陵) | religion = [[بودیزم]] | posthumous_name = پاشای مەزن ویھیۆ (의효대왕؛ لەلایەن گۆریۆوە پێدراوە)<br />پاشا چونگسوک (충숙왕؛ لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]ەوە پێدراوە) | house = خانوودانی وانگ | dynasty = [[گۆریۆ]] }} '''چونگسوکی گۆریۆ''' (بە [[زمانی کۆری]]: 충숙؛ بە [[ھانجا]]: 忠肅؛ ٣٠ی تەممووزی ١٢٩٤ – ٣ی ئایاری ١٣٣٩)، کە ناوی کەسیی '''وانگ مان''' (بە زمانی کۆری: 왕만؛ بە ھانجا: 王卍) بوو و لە سەرەتادا ناوی '''وانگ تۆ''' (بە زمانی کۆری: 왕도؛ بە ھانجا: 王燾) بوو، ھەروەھا بە ناوە مەنگۆلییەکەی بە '''ئاراتناشیری''' (بە چینی: 阿剌忒訥失里) دەناسرێت،<ref name="Fan2009">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=EB4qAwAAQBAJ |title=事大與保國 ── 元明之際的中韓關係 |last=Fan |first=Yongcong |publisher=Hong Kong Educational Publishing Company |date=2009 |isbn=9789882003019 |language=zh-hk |page=58}}</ref> بیست و حەوتەمین پاشای [[خانەدان|خانەدانی]] [[گۆریۆ]] بوو لە کۆریا. لە ساڵی ١٣١٣ تا ١٣٣٠ حوکمڕانیی کرد، و دووبارە لە ساڵی ١٣٣٢ تا ١٣٣٩ گەڕایەوە سەر تەختی پاشایەتی. == ژیاننامە == لە ساڵی ١٣١٤، پاشا چۆنگسۆن تەختی پاشایەتیی بۆ کوڕەکەی، پاشا چونگسوک بەجێھێشت. لە ساڵی ١٣٢١، چونگسوک بوو بە باوکی کوڕێک کە دواتر بوو بە شا [[چونگھایی گۆریۆ]]. ئەم ڕووداوە بووە ھۆی ئەوەی کە شازادەی جێنشینی پێشووی گۆریۆ، ئۆلجەیتو (وانگ کۆ)، ھاوپەیمانی لەگەڵ ئیمپراتۆر سیدیبەلا ببەستێت، و لە ئەنجامدا پاشا چونگسوک لە ساڵی ١٣٢١ دەستبەسەر کرا. بەڵام لە ساڵی ١٣٢٣دا سیدیبەلا تیرۆر کرا و بەو ھۆیەوە پیلانەکەی ئۆلجەیتو شکستی ھێنا. پاشا چونگسوک ڕێگەی پێدرا لە ساڵی ١٣٢٥ بگەڕێتەوە بۆ گۆریۆ. لە ساڵی ١٣٣٠ تەختی پاشایەتیی بەخشی بە پاشا چونگھای، بەڵام دوای دوو ساڵ گەڕێندرایەوە سەر تەخت، چونکە پاشا چونگھای لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]ەوە لەسەر کار لابرابوو. بەپێی ئەو نامانەی لە ڤاتیکان دۆزراونەتەوە، پێدەچێت یەکەم پەیوەندییەکانی نێوان ڤاتیکان و کۆریا لە سەردەمی دەسەڵاتداریی چونگسوکدا دەستی پێکردبێت، کە ٢٦١ ساڵ پێش سەردانی قەشەی کاتۆلیکی ئیسپانی گرێگۆریۆ دی سێسپێدێس بووە بۆ [[جۆسۆن]] (دەوڵەتی جێنشینی گۆریۆ)؛ ھەرچەندە ھەندێک توێژەری کۆری پێیان وایە کە لەوانەیە ئەو نامانە ساختە بن.<ref name="Koreadaily">{{cite news |last=Hwang |first=Won-heung |title=로마 교황이 고려 충숙왕에게 보낸 서신과 역사왜곡의 위험 |url=https://news.koreadaily.com/2016/10/24/society/opinion/4707362.html |access-date=2024-02-02 |agency=JoongAng Ilbo |date=2016-10-24 |language=ko}}</ref><ref name="KBSWorld">{{cite news |title=Manuscript of 14th Century Pope's Letter to Goryeo King Found |url=https://world.kbs.co.kr/service/news_view.htm?lang=e&Seq_Code=122289 |access-date=2024-02-02 |agency=KBS World |date=2016-10-05}}</ref> لە ١٣ی کانوونی یەکەمی ١٣٣٥، دوای بینینی خەونێک، پاشا ناوی کەسیی خۆی لە «تۆ» بۆ «مان» گۆڕی.<ref name="GoryeosaName">{{cite web |title=충숙왕(후)(忠肅王(後)) 4년 11월 |url=https://db.history.go.kr/goryeo/itemLevelKrList.do?itemId=kr&parentId=kr_035r_0150_0080&types=r |website=고려시대 |access-date=2025-02-22 |language=ko}}</ref> پاشا چونگسوک لە ساڵی ١٣٣٩ کۆچی دوایی کرد.<ref name="Doosan">{{cite web |url=http://www.doopedia.co.kr/doopedia/master/master.do?_method=view&MAS_IDX=101013000861478 |title=충숙왕 |publisher=دوسان ئینسایکڵۆپیدیا |access-date=2024-02-02 |language=ko}}</ref> == خێزان == * باوک: [[چۆنگسۆنی گۆریۆ]] ** باپیر لە باوکەوە: چۆنگنیۆلی گۆریۆ ** داپیر لە باوکەوە: شاژن جانگمۆک لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان (شازادە خاتوون جێگوک) * دایک: خاتوون وی (یاسۆکجین) * ھاوسەرەکان و منداڵەکانیان: # شازادە خاتوونی گەورەی دەوڵەتی بۆک لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان (شازادە خاتوون بۆکگوک)، ناوی کەسی: ئیلیانژینبالا – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # شازادە خاتوونی گەورەی دەوڵەتی جۆ لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان (شازادە خاتوون جۆگوک)، ناوی کەسی: جینتۆنگ. ## شازادەی میراتگر یۆنگسان، ''کوڕی دووەم'' # شازادە خاتوون گیۆنگھوا، ناوی کەسی: بایانخوتوگ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # شاژن گۆنگوۆن لە ھۆزی نامیانگ ھۆنگ ## شازادەی جێنشین وانگ جۆنگ ([[چونگھایی گۆریۆ]])، ''کوڕی یەکەم'' ## وانگ گی، شازادەی گەورەی گانگنیۆنگ ([[گۆنگمینی گۆریۆ]])، ''کوڕی سێیەم'' # خاتوونی شاھانە سوو لە ھۆزی ئەندۆنگ کوۆن (سوو-بی کوۆن) – ھیچ منداڵێکی نەبوو. == لە چاندی باودا == * لە ساڵی ٢٠٠٥ لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی کورتی [[کۆمپانیای پەخشی مانھوا|ئێم بی سی]] بە ناوی ''جیکجی''، لی جونگ-گیل ڕۆڵەکەی گێڕا. * لە ساڵانی ٢٠١٣–٢٠١٤ لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی [[کۆمپانیای پەخشی مانھوا|ئێم بی سی]] بە ناوی ''ئیمپراتۆری خاتوون کی''، کوۆن تای-وۆن ڕۆڵەکەی گێڕا. == ئەمانەش ببینە == * [[مێژووی کۆریا]] == پێڕستی سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-hou|[[خانەدان|خانەدانی]] وانگ|٣٠ی تەممووزی|١٢٩٤|٣ی ئایاری|١٣٣٩}} {{s-reg}} {{s-bef|before=[[چۆنگسۆنی گۆریۆ]]}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٣١٣–١٣٣٠}} {{s-aft|after=[[چونگھایی گۆریۆ]]|rows=2}} {{s-bef|before=[[چونگھایی گۆریۆ]]}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٣٣٢–١٣٣٩}} {{s-end}} {{DEFAULTSORT:چونگسوک، پاشا}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٢٩٤]] [[پۆل:مردووانی ١٣٣٩]] [[پۆل:پاشاکانی کۆریا لە سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:پاشاکانی گۆریۆ]] [[پۆل:پاشا بودییەکانی کۆریا]] [[پۆل:خەڵکی کۆریای بەڕەچەڵەک مەنگۆل]] [[پۆل:خانوودانی وانگ]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٤یەم]] qaqym97u8mommzk63eo5xr60zpt9hge 0 304478 1675364 2026-09-25T22:44:06Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1675364 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = چونگسۆن | native_name = 충선왕 | succession1 = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]<br />''سەردەمی یەکەمی حوکمڕانی'' | reign1 = ١٢٩٨ | coronation1 = ١٢٩٨ | predecessor1 = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | successor1 = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | succession2 = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]<br />''سەردەمی دووەمی حوکمڕانی'' | reign2 = ١٣٠٨–١٣١٣ | coronation2 = ١٣٠٨ | predecessor2 = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | successor2 = [[چونگسوکی گۆریۆ]] | succession3 = شازادەی شێن | reign3 = ١٣٠٨–١٣١٦ | coronation3 = ١٣٠٨ | successor3 = وانگ کۆ | spouse = شازادە خاتوون گیێگوک (١٢٩٦–١٣١٦) | issue = [[چونگسوکی گۆریۆ]]<br />شازادە دۆکھۆنگ | posthumous_name = پاشای مەزن سۆنھیۆ (선효대왕؛ لەلایەن گۆریۆوە پێدراوە)<br />پاشا چونگسۆن (충선왕؛ لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]ەوە پێدراوە) | house = خانوودانی وانگ | dynasty = [[گۆریۆ]] | father = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | mother = شاژن جانگمۆک (شازادە خاتوون جێگوک) | birth_date = ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٢٧٥ | birth_place = کۆشکی ساپان، گایگیۆنگ، [[گۆریۆ]] | death_date = ٢٣ی حوزەیرانی ١٣٢٥ (لە تەمەنی ٤٩ ساڵیدا) | death_place = خانەی یۆنگۆنگ، خانبالیق، [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]] | burial_place = دۆکنۆنگ (덕릉، 德陵) | religion = [[بودیزم]] }} '''چونگسۆنی گۆریۆ''' (٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٢٧٥ – ٢٣ی حوزەیرانی ١٣٢٥)، کە لە کاتی لەدایکبوونیدا ناوی '''وانگ وۆن''' (بە [[زمانی کۆری]]: 왕원؛ بە [[ھانجا]]: 王謜) بوو و دواتر ناوەکەی بۆ '''وانگ چانگ''' (بە زمانی کۆری: 왕장؛ بە ھانجا: 王璋) گۆڕی، ھەروەھا بە ناوە [[زمانی مەنگۆلی|مەنگۆلییەکەی]] بە '''ئیجیر بوخقا''' (بە چینی: 益知禮普花) دەناسرێت،<ref name="Fan2009">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=EB4qAwAAQBAJ |title=事大與保國 ── 元明之際的中韓關係 |last=Fan |first=Yongcong |publisher=Hong Kong Educational Publishing Company |date=2009 |isbn=9789882003019 |language=zh-hk |page=58}}</ref> بیست و شەشەمین فەرمانڕەوای [[خانەدان|خانەدانی]] [[گۆریۆ]] بوو لە کۆریا. لە ساڵی ١٢٩٨ بۆ ماوەیەکی کورت حوکمڕانیی کرد، و دواتر لە ساڵی ١٣٠٨ تا ١٣١٣ گەڕایەوە سەر تەختی پاشایەتی. چونگسۆن زیاتر لە کاری سیاسی، حەزی لە خۆشنووسی و وێنەکێشان بوو، و ژیانی لە شاری خانبالیق (پایتەختی [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]، [[پەکین]]ی ئێستا) پێ باشتر بوو وەک لە گایگیۆنگ (پایتەختی گۆریۆ، کایسۆنگی ئێستا). ئەو کوڕە گەورەی شا چۆنگنیۆل و شاژن جانگمۆک بوو؛ ئەمەش لە دوای ئەوە ھات کە شا وۆنجۆنگی گۆریۆ لە ساڵی ١٢٦٩ داوای کرد کوڕەکەی لەگەڵ کچێکی خان ھاوسەرگیری بکات، و [[کوبلای خان]]یش بە کچە بچووکەکەی خۆی ڕازی بوو. بەم شێوەیە پاشا چونگسۆن بووە یەکەم پاشای گۆریۆ کە ڕەچەڵەکی مەنگۆلی ھەبێت.<ref name="KoreaHerald">{{cite news |last1=Doo |first1=Rumy |title='The King Loves' delves into destructive desire of Goryeo King |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20170704000697 |access-date=2024-02-01 |agency=The Korea Herald |date=2017-07-04}}</ref> == ژیاننامە == لە ساڵی ١٢٧٧دا، چونگسۆن وەک شازادەی جێنشین دەستنیشان کرا؛ ساڵی دواتر گەشتی کرد بۆ چین و لەوێ ناوە مەنگۆلییەکەی وەرگرت. لە ساڵی ١٢٩٦دا، ھاوسەرگیریی لەگەڵ شازادە خاتوون بۆرجیگین بوداشیری (شازادە خاتوون گیێگوک) کرد، کە شازادەیەکی یوان و کچەزای کوبلای خان بوو. سەرەڕای ئەوەش، چونگسۆن پێشتر سێ ژنی کۆریی ھێنابوو کە کچی کەسایەتییە دەستڕۆیشتووەکان بوون. دایکی چونگسۆن لە ساڵی ١٢٩٧ کۆچی دوایی کرد، و لە دوای ئەوە پاکتاوکردنێکی توندوتیژ ڕوویدا بەھۆی تۆمەتی ئەوەی کە کوژراوە. شا چۆنگنیۆل، کە پێدەچێت بەم ڕووداوانە نیگەران بووبێت، داواکارییەکی پێشکەش بە یوان کرد بۆ دەستلەکارکێشانەوە لە تەخت، و بەم پێیەش لە ساڵی ١٢٩٨ کوڕەکەی جێگەی گرتەوە.<ref name="KBS2009">{{cite web |title=고려 충선왕, 유배 길에 오르다! |url=https://world.kbs.co.kr/service/contents_view.htm?lang=k&menu_cate=history&id=&board_seq=64299&page=73&board_code= |access-date=2024-02-01 |date=2009-12-19 |language=ko}}</ref> بەڵام بەھۆی ناکۆکی و ململانێی توندی نێوان دەستەی شاژنە مەنگۆلییەکەی و دەستەی ژنە کۆرییەکەی (خاتوونی شاھانە جۆ لە ھۆزی پونگیانگ جۆ)، پاشا چونگسۆن دوای ماوەیەکی کەم تەختی پاشایەتیی بۆ باوکی گەڕاندەوە. چونگسۆن وەک نەوەیەکی [[کوبلای خان]] لە دایکەوە، پێگەیەکی بەھێزی لە کۆڕبەندی قوڕولتا لە سەرەتای سەدەی ١٤ھەمدا ھەبوو بۆ ھەڵبژاردنی خانی نوێ. کاتێک بە مردنی تەمور خان ململانێ لەسەر تەخت دروست بوو، ھاوسەرەکەی، بولوقان، ئەناندای وەک جێنشین دیاری کرد. ئایورباروادا کە لە دەربەدەریدا بوو لەگەڵ خایشان یاخی بوون. پاشا چونگسۆن کە ئامۆزایان بوو و لە سەردەمی مانەوەی لە چین پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵیاندا ھەبوو، پشتیوانی لێکردن. چونگسۆن لە ساڵی ١٣٠٧ پشتیوانی لە گەیشتنی خایشان (کولۆگ خان) بۆ سەر تەخت کرد، و لە ساڵی ١٣١١ پشتیوانی لە ئایورباروادا (بویانتو خان) کرد.<ref name="hog">بەپێی ''گۆریۆسا'' (بە تایبەتی 《高麗史·卷三十二·世家》).</ref> بەم پێیە لە ڕیزبەندی پایەبەرزیی ئیمپراتۆریەتەکەدا لە دوای کوڕەکانی خان لە پلەی حەوتەم دادەنیشت.<ref name="Kurultai">{{cite web |title=몽·원제국 쿠릴타이(Quriltai) 연구 |url=https://s-space.snu.ac.kr/bitstream/10371/121641/1/000000136576.pdf |access-date=2024-02-01 |language=ko}}</ref><ref name="hog31">بەپێی ''گۆریۆسا'' (بە تایبەتی 《高麗史·卷三十一·世家》).</ref> کولۆگ خان وەک پێزانینێک بۆ ھەوڵەکانی چونگسۆن، جگە لە پاشایەتیی گۆریۆ، ناونیشانی «شازادە/پاشای [[شێنیانگ]]»ی پێبەخشی{{efn|لە چینی و کۆریدا، نازناوی «وانگ» (王) دەکرێت وەک «شازادە» (وەک شازادەی چین 秦王، کە نازناوی [[ئیمپراتۆر تایزۆنگی تانگ]] بوو پێش ڕووداوی دەروازەی شوانوو) یان وەک «پاشا» (وەک پاشای [[چاوۆ وێی|وێی]] 魏王، نازناوی [[چاوۆ چاوۆ]] لەکاتی مردنیدا) وەربگێڕدرێت.}}{{efn|بە چینیی نەریتی: 瀋陽王، بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو]]: 沈阳王، بە [[پین-ین]]: Shěnyáng Wáng، بە کۆری: 심양왕.}} لە ساڵی ١٣٠٧<ref name="hoy22">بەپێی ''مێژووی یوان'' (بە تایبەتی 《元史·卷二十二·武宗一》).</ref> یان ١٣٠٨.<ref name="hog" /> دوای مردنی باوکی لە ساڵی ١٣٠٨، چونگسۆن گەڕایەوە سەر تەختی گۆریۆ و ھەوڵی ئەنجامدانی چاکسازیی لە سیاسەتی دادگادا دا، بەڵام زۆربەی کاتەکانی لە چین بەسەر دەبرد. لە ساڵی ١٣١٠، ناونیشانە چینییەکەی گۆڕدرا بۆ «شازادە/پاشای شێن».{{efn|بە چینیی نەریتی: 瀋王، بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو]]: 沈王، بە [[پین-ین]]: Shěn Wáng، بە کۆری: 심왕.}}<ref name="hoy23">بەپێی ''مێژووی یوان'' (بە تایبەتی 《元史·卷二十三·武宗二》).</ref> ئەم ڕووداوە حاڵەتێکی زۆر دەگمەنی یەکێتیی کەسی (حوکمڕانیی یەک کەس بەسەر دوو وڵاتی جیاوازدا) بوو لە مێژووی [[ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]]دا. چونگسۆن لە ساڵی ١٣١٣ لە تەختی پاشایەتی کشایەوە و کوڕەکەی، وانگ دۆ ([[چونگسوکی گۆریۆ]]) لە شوێنی دانرا. دوای مردنی بویانتو خان لە ساڵی ١٣٢٠، خانی نوێ بۆ ماوەیەکی کورت پاشا چونگسۆنی بۆ ناوچەی [[تبت]] دوورخستەوە، بەڵام پاش ماوەیەکی کەم ڕێگەی پێدرا بگەڕێتەوە بۆ خانبالیق، و لە ساڵی ١٣٢٥ لەوێ کۆچی دوایی کرد.<ref name="Doosan">{{cite web |url=http://www.doopedia.co.kr/doopedia/master/master.do?_method=view&MAS_IDX=101013000759044 |title=충선왕 |publisher=دوسان ئینسایکڵۆپیدیا |access-date=2024-02-01 |language=ko}}</ref> == خێزان == * باوک: چۆنگنیۆلی گۆریۆ ** باپیر لە باوکەوە: وۆنجۆنگی گۆریۆ ** داپیر لە باوکەوە: شاژن جۆنگسون لە ھۆزی جۆنجو کیم * دایک: شاژن جانگمۆک لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان ** باپیر لە دایکەوە: [[کوبلای خان]] لە یوان ** داپیر لە دایکەوە: چابی خاتوون لە یوان<ref name="Goryeosa89">{{cite web |title=高麗史/卷八十九 |url=https://zh.wikisource.org/wiki/%E9%AB%98%E9%BA%97%E5%8F%B2/%E5%8D%B7%E5%85%AB%E5%8D%81%E4%B9%9D |access-date=2023-04-13 |website=zh.wikisource.org |language=zh}}</ref> * ھاوسەرەکان و منداڵەکانیان: # شازادە خاتوونی باڵای دەوڵەتی گیێ لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان، ناوی کەسی: بوداشیری – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە وی، ناوی کەسی: یاسۆکجین. ## وانگ گام، شازادە گوانگنیۆنگ، ''کوڕی یەکەم'' ## وانگ مان، [[چونگسوکی گۆریۆ]]، ''کوڕی دووەم'' # خاتوونی شاھانە جۆنگ لە ھۆزی کایسۆنگ وانگ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە جۆ لە ھۆزی پونگیانگ جۆ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # ھاوسەری سەرەکی سونھوا لە ھۆزی نامیانگ ھۆنگ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە سون لە ھۆزی یانگچیۆن ھۆ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە سوک لە ھۆزی ئۆنیانگ کیم – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # نەزانراو: ## وانگ ھیێ، شازادە دۆکھۆنگ، ''کوڕی سێیەم'' ## شازادە خاتوون سوچون، ''کچی یەکەم'' == ڕەچەڵەک == <div dir="ltr"> {{Tree chart/start|align=center}} {{Tree chart| | | | | |GEN|y|BOR| | | | | | | | | | | | | |GEN=[[چەنگیزخان]]|BOR=بۆرتێ}} {{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | |TOL|y|SOR| | | | | | | | | | | | |TOL=[[تۆلی خان]]|SOR=سۆرگۆغتانی بێکی}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | |KUB|y|CHA| | | |GOJ|y|ANH| | | |KUB=[[کوبلای خان]]|CHA=چابی خاتوون|GOJ=گۆجۆنگی گۆریۆ|ANH=شاژن ئەنھیێ}} {{Tree chart| | | | | | | | | |!| | | | | | | |!| | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | | | |!| | | | | | |WON|y|JEO| | |WON=وۆنجۆنگی گۆریۆ|JEO=شاژن جۆنگسون}} {{Tree chart| | | | | | | | | |!| | | | | | | | |!| | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | | |JAG|-|-|y|-|-|CNY| | | | | | |JAG=شازادە خاتوون جێگوک|CNY=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |CSN| | | | | | | | | | |CSN='''چونگسۆنی گۆریۆ'''}} {{Tree chart/end}} </div> == لە چاندی باودا == * لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ۲۰۱۷ی [[کۆمپانیای پەخشی مانھوا|ئێم بی سی]] بە ناوی ''پاشا لە خۆشەویستیدایە''، لە قۆناغە جیاوازەکانی تەمەنیدا لەلایەن مون وو-جین، نام دا-ریوم و ئیم سی-وان ڕۆڵەکەی گێڕدراوە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا]] == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == پێڕستی سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-hou|[[خانەدان|خانەدانی]] وانگ|٢٠ی تشرینی یەکەمی|١٢٧٥|٢٣ی حوزەیرانی|١٣٢٥}} {{s-reg}} {{s-bef|before=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٢٩٨}} {{s-aft|after=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{s-bef|before=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٣٠٨–١٣١٣}} {{s-aft|after=[[چونگسوکی گۆریۆ]]}} {{s-roy}} {{s-new|ناونیشانی نوێ}} {{s-ttl|title=شازادەی [[شێنیانگ]]|years=نز. ١٣٠٨ – ١٣١٠}} {{s-aft|after=خۆی|as=شازادەی شێن}} {{s-bef|before=خۆی|as=شازادەی شێنیانگ}} {{s-ttl|title=شازادەی شێن|years=١٣١٠–١٣١٦}} {{s-aft|after=وانگ کۆ}} {{s-end}} {{DEFAULTSORT:چونگسۆن، پاشا}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٢٧٥]] [[پۆل:مردووانی ١٣٢٥]] [[پۆل:پاشاکانی کۆریا لە سەدەی ١٣یەم]] [[پۆل:پاشاکانی کۆریا لە سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:پاشاکانی گۆریۆ]] [[پۆل:پاشا بودییەکانی کۆریا]] [[پۆل:خەڵکی کۆریای بەڕەچەڵەک مەنگۆل]] [[پۆل:خانوودانی وانگ]] qhr68xmhlqgfiev55grq2ajotyian9z 1675365 1675364 2026-09-25T22:48:08Z DreamHourFlight 39788 /* ڕەچەڵەک */ 1675365 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = چونگسۆن | native_name = 충선왕 | succession1 = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]<br />''سەردەمی یەکەمی حوکمڕانی'' | reign1 = ١٢٩٨ | coronation1 = ١٢٩٨ | predecessor1 = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | successor1 = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | succession2 = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]<br />''سەردەمی دووەمی حوکمڕانی'' | reign2 = ١٣٠٨–١٣١٣ | coronation2 = ١٣٠٨ | predecessor2 = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | successor2 = [[چونگسوکی گۆریۆ]] | succession3 = شازادەی شێن | reign3 = ١٣٠٨–١٣١٦ | coronation3 = ١٣٠٨ | successor3 = وانگ کۆ | spouse = شازادە خاتوون گیێگوک (١٢٩٦–١٣١٦) | issue = [[چونگسوکی گۆریۆ]]<br />شازادە دۆکھۆنگ | posthumous_name = پاشای مەزن سۆنھیۆ (선효대왕؛ لەلایەن گۆریۆوە پێدراوە)<br />پاشا چونگسۆن (충선왕؛ لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]ەوە پێدراوە) | house = خانوودانی وانگ | dynasty = [[گۆریۆ]] | father = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | mother = شاژن جانگمۆک (شازادە خاتوون جێگوک) | birth_date = ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٢٧٥ | birth_place = کۆشکی ساپان، گایگیۆنگ، [[گۆریۆ]] | death_date = ٢٣ی حوزەیرانی ١٣٢٥ (لە تەمەنی ٤٩ ساڵیدا) | death_place = خانەی یۆنگۆنگ، خانبالیق، [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]] | burial_place = دۆکنۆنگ (덕릉، 德陵) | religion = [[بودیزم]] }} '''چونگسۆنی گۆریۆ''' (٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٢٧٥ – ٢٣ی حوزەیرانی ١٣٢٥)، کە لە کاتی لەدایکبوونیدا ناوی '''وانگ وۆن''' (بە [[زمانی کۆری]]: 왕원؛ بە [[ھانجا]]: 王謜) بوو و دواتر ناوەکەی بۆ '''وانگ چانگ''' (بە زمانی کۆری: 왕장؛ بە ھانجا: 王璋) گۆڕی، ھەروەھا بە ناوە [[زمانی مەنگۆلی|مەنگۆلییەکەی]] بە '''ئیجیر بوخقا''' (بە چینی: 益知禮普花) دەناسرێت،<ref name="Fan2009">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=EB4qAwAAQBAJ |title=事大與保國 ── 元明之際的中韓關係 |last=Fan |first=Yongcong |publisher=Hong Kong Educational Publishing Company |date=2009 |isbn=9789882003019 |language=zh-hk |page=58}}</ref> بیست و شەشەمین فەرمانڕەوای [[خانەدان|خانەدانی]] [[گۆریۆ]] بوو لە کۆریا. لە ساڵی ١٢٩٨ بۆ ماوەیەکی کورت حوکمڕانیی کرد، و دواتر لە ساڵی ١٣٠٨ تا ١٣١٣ گەڕایەوە سەر تەختی پاشایەتی. چونگسۆن زیاتر لە کاری سیاسی، حەزی لە خۆشنووسی و وێنەکێشان بوو، و ژیانی لە شاری خانبالیق (پایتەختی [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]، [[پەکین]]ی ئێستا) پێ باشتر بوو وەک لە گایگیۆنگ (پایتەختی گۆریۆ، کایسۆنگی ئێستا). ئەو کوڕە گەورەی شا چۆنگنیۆل و شاژن جانگمۆک بوو؛ ئەمەش لە دوای ئەوە ھات کە شا وۆنجۆنگی گۆریۆ لە ساڵی ١٢٦٩ داوای کرد کوڕەکەی لەگەڵ کچێکی خان ھاوسەرگیری بکات، و [[کوبلای خان]]یش بە کچە بچووکەکەی خۆی ڕازی بوو. بەم شێوەیە پاشا چونگسۆن بووە یەکەم پاشای گۆریۆ کە ڕەچەڵەکی مەنگۆلی ھەبێت.<ref name="KoreaHerald">{{cite news |last1=Doo |first1=Rumy |title='The King Loves' delves into destructive desire of Goryeo King |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20170704000697 |access-date=2024-02-01 |agency=The Korea Herald |date=2017-07-04}}</ref> == ژیاننامە == لە ساڵی ١٢٧٧دا، چونگسۆن وەک شازادەی جێنشین دەستنیشان کرا؛ ساڵی دواتر گەشتی کرد بۆ چین و لەوێ ناوە مەنگۆلییەکەی وەرگرت. لە ساڵی ١٢٩٦دا، ھاوسەرگیریی لەگەڵ شازادە خاتوون بۆرجیگین بوداشیری (شازادە خاتوون گیێگوک) کرد، کە شازادەیەکی یوان و کچەزای کوبلای خان بوو. سەرەڕای ئەوەش، چونگسۆن پێشتر سێ ژنی کۆریی ھێنابوو کە کچی کەسایەتییە دەستڕۆیشتووەکان بوون. دایکی چونگسۆن لە ساڵی ١٢٩٧ کۆچی دوایی کرد، و لە دوای ئەوە پاکتاوکردنێکی توندوتیژ ڕوویدا بەھۆی تۆمەتی ئەوەی کە کوژراوە. شا چۆنگنیۆل، کە پێدەچێت بەم ڕووداوانە نیگەران بووبێت، داواکارییەکی پێشکەش بە یوان کرد بۆ دەستلەکارکێشانەوە لە تەخت، و بەم پێیەش لە ساڵی ١٢٩٨ کوڕەکەی جێگەی گرتەوە.<ref name="KBS2009">{{cite web |title=고려 충선왕, 유배 길에 오르다! |url=https://world.kbs.co.kr/service/contents_view.htm?lang=k&menu_cate=history&id=&board_seq=64299&page=73&board_code= |access-date=2024-02-01 |date=2009-12-19 |language=ko}}</ref> بەڵام بەھۆی ناکۆکی و ململانێی توندی نێوان دەستەی شاژنە مەنگۆلییەکەی و دەستەی ژنە کۆرییەکەی (خاتوونی شاھانە جۆ لە ھۆزی پونگیانگ جۆ)، پاشا چونگسۆن دوای ماوەیەکی کەم تەختی پاشایەتیی بۆ باوکی گەڕاندەوە. چونگسۆن وەک نەوەیەکی [[کوبلای خان]] لە دایکەوە، پێگەیەکی بەھێزی لە کۆڕبەندی قوڕولتا لە سەرەتای سەدەی ١٤ھەمدا ھەبوو بۆ ھەڵبژاردنی خانی نوێ. کاتێک بە مردنی تەمور خان ململانێ لەسەر تەخت دروست بوو، ھاوسەرەکەی، بولوقان، ئەناندای وەک جێنشین دیاری کرد. ئایورباروادا کە لە دەربەدەریدا بوو لەگەڵ خایشان یاخی بوون. پاشا چونگسۆن کە ئامۆزایان بوو و لە سەردەمی مانەوەی لە چین پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵیاندا ھەبوو، پشتیوانی لێکردن. چونگسۆن لە ساڵی ١٣٠٧ پشتیوانی لە گەیشتنی خایشان (کولۆگ خان) بۆ سەر تەخت کرد، و لە ساڵی ١٣١١ پشتیوانی لە ئایورباروادا (بویانتو خان) کرد.<ref name="hog">بەپێی ''گۆریۆسا'' (بە تایبەتی 《高麗史·卷三十二·世家》).</ref> بەم پێیە لە ڕیزبەندی پایەبەرزیی ئیمپراتۆریەتەکەدا لە دوای کوڕەکانی خان لە پلەی حەوتەم دادەنیشت.<ref name="Kurultai">{{cite web |title=몽·원제국 쿠릴타이(Quriltai) 연구 |url=https://s-space.snu.ac.kr/bitstream/10371/121641/1/000000136576.pdf |access-date=2024-02-01 |language=ko}}</ref><ref name="hog31">بەپێی ''گۆریۆسا'' (بە تایبەتی 《高麗史·卷三十一·世家》).</ref> کولۆگ خان وەک پێزانینێک بۆ ھەوڵەکانی چونگسۆن، جگە لە پاشایەتیی گۆریۆ، ناونیشانی «شازادە/پاشای [[شێنیانگ]]»ی پێبەخشی{{efn|لە چینی و کۆریدا، نازناوی «وانگ» (王) دەکرێت وەک «شازادە» (وەک شازادەی چین 秦王، کە نازناوی [[ئیمپراتۆر تایزۆنگی تانگ]] بوو پێش ڕووداوی دەروازەی شوانوو) یان وەک «پاشا» (وەک پاشای [[چاوۆ وێی|وێی]] 魏王، نازناوی [[چاوۆ چاوۆ]] لەکاتی مردنیدا) وەربگێڕدرێت.}}{{efn|بە چینیی نەریتی: 瀋陽王، بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو]]: 沈阳王، بە [[پین-ین]]: Shěnyáng Wáng، بە کۆری: 심양왕.}} لە ساڵی ١٣٠٧<ref name="hoy22">بەپێی ''مێژووی یوان'' (بە تایبەتی 《元史·卷二十二·武宗一》).</ref> یان ١٣٠٨.<ref name="hog" /> دوای مردنی باوکی لە ساڵی ١٣٠٨، چونگسۆن گەڕایەوە سەر تەختی گۆریۆ و ھەوڵی ئەنجامدانی چاکسازیی لە سیاسەتی دادگادا دا، بەڵام زۆربەی کاتەکانی لە چین بەسەر دەبرد. لە ساڵی ١٣١٠، ناونیشانە چینییەکەی گۆڕدرا بۆ «شازادە/پاشای شێن».{{efn|بە چینیی نەریتی: 瀋王، بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو]]: 沈王، بە [[پین-ین]]: Shěn Wáng، بە کۆری: 심왕.}}<ref name="hoy23">بەپێی ''مێژووی یوان'' (بە تایبەتی 《元史·卷二十三·武宗二》).</ref> ئەم ڕووداوە حاڵەتێکی زۆر دەگمەنی یەکێتیی کەسی (حوکمڕانیی یەک کەس بەسەر دوو وڵاتی جیاوازدا) بوو لە مێژووی [[ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]]دا. چونگسۆن لە ساڵی ١٣١٣ لە تەختی پاشایەتی کشایەوە و کوڕەکەی، وانگ دۆ ([[چونگسوکی گۆریۆ]]) لە شوێنی دانرا. دوای مردنی بویانتو خان لە ساڵی ١٣٢٠، خانی نوێ بۆ ماوەیەکی کورت پاشا چونگسۆنی بۆ ناوچەی [[تبت]] دوورخستەوە، بەڵام پاش ماوەیەکی کەم ڕێگەی پێدرا بگەڕێتەوە بۆ خانبالیق، و لە ساڵی ١٣٢٥ لەوێ کۆچی دوایی کرد.<ref name="Doosan">{{cite web |url=http://www.doopedia.co.kr/doopedia/master/master.do?_method=view&MAS_IDX=101013000759044 |title=충선왕 |publisher=دوسان ئینسایکڵۆپیدیا |access-date=2024-02-01 |language=ko}}</ref> == خێزان == * باوک: چۆنگنیۆلی گۆریۆ ** باپیر لە باوکەوە: وۆنجۆنگی گۆریۆ ** داپیر لە باوکەوە: شاژن جۆنگسون لە ھۆزی جۆنجو کیم * دایک: شاژن جانگمۆک لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان ** باپیر لە دایکەوە: [[کوبلای خان]] لە یوان ** داپیر لە دایکەوە: چابی خاتوون لە یوان<ref name="Goryeosa89">{{cite web |title=高麗史/卷八十九 |url=https://zh.wikisource.org/wiki/%E9%AB%98%E9%BA%97%E5%8F%B2/%E5%8D%B7%E5%85%AB%E5%8D%81%E4%B9%9D |access-date=2023-04-13 |website=zh.wikisource.org |language=zh}}</ref> * ھاوسەرەکان و منداڵەکانیان: # شازادە خاتوونی باڵای دەوڵەتی گیێ لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان، ناوی کەسی: بوداشیری – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە وی، ناوی کەسی: یاسۆکجین. ## وانگ گام، شازادە گوانگنیۆنگ، ''کوڕی یەکەم'' ## وانگ مان، [[چونگسوکی گۆریۆ]]، ''کوڕی دووەم'' # خاتوونی شاھانە جۆنگ لە ھۆزی کایسۆنگ وانگ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە جۆ لە ھۆزی پونگیانگ جۆ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # ھاوسەری سەرەکی سونھوا لە ھۆزی نامیانگ ھۆنگ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە سون لە ھۆزی یانگچیۆن ھۆ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە سوک لە ھۆزی ئۆنیانگ کیم – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # نەزانراو: ## وانگ ھیێ، شازادە دۆکھۆنگ، ''کوڕی سێیەم'' ## شازادە خاتوون سوچون، ''کچی یەکەم'' == ڕەچەڵەک == <div dir="ltr"> {{Tree chart/start|align=center}} {{Tree chart| | | | | |GEN|y|BOR| | | | | | | | | | | | | |GEN=[[چەنگیزخان]]|BOR=بۆرتێ}} {{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | |TOL|y|SOR| | | | | | | | | | | | |TOL=[[تۆلی خان]]|SOR=سۆرگۆغتانی بێکی}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | |KUB|y|CHA| | |GOJ|y|ANH| | | |KUB=[[کوبلای خان]]|CHA=چابی خاتوون|GOJ=گۆجۆنگی گۆریۆ|ANH=شاژن ئەنھیێ}} {{Tree chart| | | | | | | | | |!| | | | | | | |!| | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | | | |!| | | | | | |WON|y|JEO| | |WON=وۆنجۆنگی گۆریۆ|JEO=شاژن جۆنگسون}} {{Tree chart| | | | | | | | | |!| | | | | | | | |!| | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | | |JAG|-|-|y|-|-|CNY| | | | | | |JAG=شازادە خاتوون جێگوک|CNY=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |CSN| | | | | | | | | | |CSN='''چونگسۆنی گۆریۆ'''}} {{Tree chart/end}} </div> == لە چاندی باودا == * لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ۲۰۱۷ی [[کۆمپانیای پەخشی مانھوا|ئێم بی سی]] بە ناوی ''پاشا لە خۆشەویستیدایە''، لە قۆناغە جیاوازەکانی تەمەنیدا لەلایەن مون وو-جین، نام دا-ریوم و ئیم سی-وان ڕۆڵەکەی گێڕدراوە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا]] == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == پێڕستی سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-hou|[[خانەدان|خانەدانی]] وانگ|٢٠ی تشرینی یەکەمی|١٢٧٥|٢٣ی حوزەیرانی|١٣٢٥}} {{s-reg}} {{s-bef|before=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٢٩٨}} {{s-aft|after=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{s-bef|before=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٣٠٨–١٣١٣}} {{s-aft|after=[[چونگسوکی گۆریۆ]]}} {{s-roy}} {{s-new|ناونیشانی نوێ}} {{s-ttl|title=شازادەی [[شێنیانگ]]|years=نز. ١٣٠٨ – ١٣١٠}} {{s-aft|after=خۆی|as=شازادەی شێن}} {{s-bef|before=خۆی|as=شازادەی شێنیانگ}} {{s-ttl|title=شازادەی شێن|years=١٣١٠–١٣١٦}} {{s-aft|after=وانگ کۆ}} {{s-end}} {{DEFAULTSORT:چونگسۆن، پاشا}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٢٧٥]] [[پۆل:مردووانی ١٣٢٥]] [[پۆل:پاشاکانی کۆریا لە سەدەی ١٣یەم]] [[پۆل:پاشاکانی کۆریا لە سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:پاشاکانی گۆریۆ]] [[پۆل:پاشا بودییەکانی کۆریا]] [[پۆل:خەڵکی کۆریای بەڕەچەڵەک مەنگۆل]] [[پۆل:خانوودانی وانگ]] tekrv7ky1ggz9rnavh6n5rr01q142ag 1675527 1675365 2026-09-26T09:06:27Z AramBot 39807 [[ویکیپیدیا:پۆلێنکردنی وتارە ھاوسەنگەکان|بۆت]]: زیادکردنی پۆلە ھاوسەنگەکان 1675527 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = چونگسۆن | native_name = 충선왕 | succession1 = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]<br />''سەردەمی یەکەمی حوکمڕانی'' | reign1 = ١٢٩٨ | coronation1 = ١٢٩٨ | predecessor1 = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | successor1 = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | succession2 = [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]<br />''سەردەمی دووەمی حوکمڕانی'' | reign2 = ١٣٠٨–١٣١٣ | coronation2 = ١٣٠٨ | predecessor2 = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | successor2 = [[چونگسوکی گۆریۆ]] | succession3 = شازادەی شێن | reign3 = ١٣٠٨–١٣١٦ | coronation3 = ١٣٠٨ | successor3 = وانگ کۆ | spouse = شازادە خاتوون گیێگوک (١٢٩٦–١٣١٦) | issue = [[چونگسوکی گۆریۆ]]<br />شازادە دۆکھۆنگ | posthumous_name = پاشای مەزن سۆنھیۆ (선효대왕؛ لەلایەن گۆریۆوە پێدراوە)<br />پاشا چونگسۆن (충선왕؛ لەلایەن [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]ەوە پێدراوە) | house = خانوودانی وانگ | dynasty = [[گۆریۆ]] | father = چۆنگنیۆلی گۆریۆ | mother = شاژن جانگمۆک (شازادە خاتوون جێگوک) | birth_date = ٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٢٧٥ | birth_place = کۆشکی ساپان، گایگیۆنگ، [[گۆریۆ]] | death_date = ٢٣ی حوزەیرانی ١٣٢٥ (لە تەمەنی ٤٩ ساڵیدا) | death_place = خانەی یۆنگۆنگ، خانبالیق، [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]] | burial_place = دۆکنۆنگ (덕릉، 德陵) | religion = [[بودیزم]] }} '''چونگسۆنی گۆریۆ''' (٢٠ی تشرینی یەکەمی ١٢٧٥ – ٢٣ی حوزەیرانی ١٣٢٥)، کە لە کاتی لەدایکبوونیدا ناوی '''وانگ وۆن''' (بە [[زمانی کۆری]]: 왕원؛ بە [[ھانجا]]: 王謜) بوو و دواتر ناوەکەی بۆ '''وانگ چانگ''' (بە زمانی کۆری: 왕장؛ بە ھانجا: 王璋) گۆڕی، ھەروەھا بە ناوە [[زمانی مەنگۆلی|مەنگۆلییەکەی]] بە '''ئیجیر بوخقا''' (بە چینی: 益知禮普花) دەناسرێت،<ref name="Fan2009">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=EB4qAwAAQBAJ |title=事大與保國 ── 元明之際的中韓關係 |last=Fan |first=Yongcong |publisher=Hong Kong Educational Publishing Company |date=2009 |isbn=9789882003019 |language=zh-hk |page=58}}</ref> بیست و شەشەمین فەرمانڕەوای [[خانەدان|خانەدانی]] [[گۆریۆ]] بوو لە کۆریا. لە ساڵی ١٢٩٨ بۆ ماوەیەکی کورت حوکمڕانیی کرد، و دواتر لە ساڵی ١٣٠٨ تا ١٣١٣ گەڕایەوە سەر تەختی پاشایەتی. چونگسۆن زیاتر لە کاری سیاسی، حەزی لە خۆشنووسی و وێنەکێشان بوو، و ژیانی لە شاری خانبالیق (پایتەختی [[ئیمپراتۆریەتیی یوان]]، [[پەکین]]ی ئێستا) پێ باشتر بوو وەک لە گایگیۆنگ (پایتەختی گۆریۆ، کایسۆنگی ئێستا). ئەو کوڕە گەورەی شا چۆنگنیۆل و شاژن جانگمۆک بوو؛ ئەمەش لە دوای ئەوە ھات کە شا وۆنجۆنگی گۆریۆ لە ساڵی ١٢٦٩ داوای کرد کوڕەکەی لەگەڵ کچێکی خان ھاوسەرگیری بکات، و [[کوبلای خان]]یش بە کچە بچووکەکەی خۆی ڕازی بوو. بەم شێوەیە پاشا چونگسۆن بووە یەکەم پاشای گۆریۆ کە ڕەچەڵەکی مەنگۆلی ھەبێت.<ref name="KoreaHerald">{{cite news |last1=Doo |first1=Rumy |title='The King Loves' delves into destructive desire of Goryeo King |url=https://www.koreaherald.com/view.php?ud=20170704000697 |access-date=2024-02-01 |agency=The Korea Herald |date=2017-07-04}}</ref> == ژیاننامە == لە ساڵی ١٢٧٧دا، چونگسۆن وەک شازادەی جێنشین دەستنیشان کرا؛ ساڵی دواتر گەشتی کرد بۆ چین و لەوێ ناوە مەنگۆلییەکەی وەرگرت. لە ساڵی ١٢٩٦دا، ھاوسەرگیریی لەگەڵ شازادە خاتوون بۆرجیگین بوداشیری (شازادە خاتوون گیێگوک) کرد، کە شازادەیەکی یوان و کچەزای کوبلای خان بوو. سەرەڕای ئەوەش، چونگسۆن پێشتر سێ ژنی کۆریی ھێنابوو کە کچی کەسایەتییە دەستڕۆیشتووەکان بوون. دایکی چونگسۆن لە ساڵی ١٢٩٧ کۆچی دوایی کرد، و لە دوای ئەوە پاکتاوکردنێکی توندوتیژ ڕوویدا بەھۆی تۆمەتی ئەوەی کە کوژراوە. شا چۆنگنیۆل، کە پێدەچێت بەم ڕووداوانە نیگەران بووبێت، داواکارییەکی پێشکەش بە یوان کرد بۆ دەستلەکارکێشانەوە لە تەخت، و بەم پێیەش لە ساڵی ١٢٩٨ کوڕەکەی جێگەی گرتەوە.<ref name="KBS2009">{{cite web |title=고려 충선왕, 유배 길에 오르다! |url=https://world.kbs.co.kr/service/contents_view.htm?lang=k&menu_cate=history&id=&board_seq=64299&page=73&board_code= |access-date=2024-02-01 |date=2009-12-19 |language=ko}}</ref> بەڵام بەھۆی ناکۆکی و ململانێی توندی نێوان دەستەی شاژنە مەنگۆلییەکەی و دەستەی ژنە کۆرییەکەی (خاتوونی شاھانە جۆ لە ھۆزی پونگیانگ جۆ)، پاشا چونگسۆن دوای ماوەیەکی کەم تەختی پاشایەتیی بۆ باوکی گەڕاندەوە. چونگسۆن وەک نەوەیەکی [[کوبلای خان]] لە دایکەوە، پێگەیەکی بەھێزی لە کۆڕبەندی قوڕولتا لە سەرەتای سەدەی ١٤ھەمدا ھەبوو بۆ ھەڵبژاردنی خانی نوێ. کاتێک بە مردنی تەمور خان ململانێ لەسەر تەخت دروست بوو، ھاوسەرەکەی، بولوقان، ئەناندای وەک جێنشین دیاری کرد. ئایورباروادا کە لە دەربەدەریدا بوو لەگەڵ خایشان یاخی بوون. پاشا چونگسۆن کە ئامۆزایان بوو و لە سەردەمی مانەوەی لە چین پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵیاندا ھەبوو، پشتیوانی لێکردن. چونگسۆن لە ساڵی ١٣٠٧ پشتیوانی لە گەیشتنی خایشان (کولۆگ خان) بۆ سەر تەخت کرد، و لە ساڵی ١٣١١ پشتیوانی لە ئایورباروادا (بویانتو خان) کرد.<ref name="hog">بەپێی ''گۆریۆسا'' (بە تایبەتی 《高麗史·卷三十二·世家》).</ref> بەم پێیە لە ڕیزبەندی پایەبەرزیی ئیمپراتۆریەتەکەدا لە دوای کوڕەکانی خان لە پلەی حەوتەم دادەنیشت.<ref name="Kurultai">{{cite web |title=몽·원제국 쿠릴타이(Quriltai) 연구 |url=https://s-space.snu.ac.kr/bitstream/10371/121641/1/000000136576.pdf |access-date=2024-02-01 |language=ko}}</ref><ref name="hog31">بەپێی ''گۆریۆسا'' (بە تایبەتی 《高麗史·卷三十一·世家》).</ref> کولۆگ خان وەک پێزانینێک بۆ ھەوڵەکانی چونگسۆن، جگە لە پاشایەتیی گۆریۆ، ناونیشانی «شازادە/پاشای [[شێنیانگ]]»ی پێبەخشی{{efn|لە چینی و کۆریدا، نازناوی «وانگ» (王) دەکرێت وەک «شازادە» (وەک شازادەی چین 秦王، کە نازناوی [[ئیمپراتۆر تایزۆنگی تانگ]] بوو پێش ڕووداوی دەروازەی شوانوو) یان وەک «پاشا» (وەک پاشای [[چاوۆ وێی|وێی]] 魏王، نازناوی [[چاوۆ چاوۆ]] لەکاتی مردنیدا) وەربگێڕدرێت.}}{{efn|بە چینیی نەریتی: 瀋陽王، بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو]]: 沈阳王، بە [[پین-ین]]: Shěnyáng Wáng، بە کۆری: 심양왕.}} لە ساڵی ١٣٠٧<ref name="hoy22">بەپێی ''مێژووی یوان'' (بە تایبەتی 《元史·卷二十二·武宗一》).</ref> یان ١٣٠٨.<ref name="hog" /> دوای مردنی باوکی لە ساڵی ١٣٠٨، چونگسۆن گەڕایەوە سەر تەختی گۆریۆ و ھەوڵی ئەنجامدانی چاکسازیی لە سیاسەتی دادگادا دا، بەڵام زۆربەی کاتەکانی لە چین بەسەر دەبرد. لە ساڵی ١٣١٠، ناونیشانە چینییەکەی گۆڕدرا بۆ «شازادە/پاشای شێن».{{efn|بە چینیی نەریتی: 瀋王، بە [[نووسەکانی چینیی سادەکراو]]: 沈王، بە [[پین-ین]]: Shěn Wáng، بە کۆری: 심왕.}}<ref name="hoy23">بەپێی ''مێژووی یوان'' (بە تایبەتی 《元史·卷二十三·武宗二》).</ref> ئەم ڕووداوە حاڵەتێکی زۆر دەگمەنی یەکێتیی کەسی (حوکمڕانیی یەک کەس بەسەر دوو وڵاتی جیاوازدا) بوو لە مێژووی [[ڕۆژھەڵاتی ئاسیا]]دا. چونگسۆن لە ساڵی ١٣١٣ لە تەختی پاشایەتی کشایەوە و کوڕەکەی، وانگ دۆ ([[چونگسوکی گۆریۆ]]) لە شوێنی دانرا. دوای مردنی بویانتو خان لە ساڵی ١٣٢٠، خانی نوێ بۆ ماوەیەکی کورت پاشا چونگسۆنی بۆ ناوچەی [[تبت]] دوورخستەوە، بەڵام پاش ماوەیەکی کەم ڕێگەی پێدرا بگەڕێتەوە بۆ خانبالیق، و لە ساڵی ١٣٢٥ لەوێ کۆچی دوایی کرد.<ref name="Doosan">{{cite web |url=http://www.doopedia.co.kr/doopedia/master/master.do?_method=view&MAS_IDX=101013000759044 |title=충선왕 |publisher=دوسان ئینسایکڵۆپیدیا |access-date=2024-02-01 |language=ko}}</ref> == خێزان == * باوک: چۆنگنیۆلی گۆریۆ ** باپیر لە باوکەوە: وۆنجۆنگی گۆریۆ ** داپیر لە باوکەوە: شاژن جۆنگسون لە ھۆزی جۆنجو کیم * دایک: شاژن جانگمۆک لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان ** باپیر لە دایکەوە: [[کوبلای خان]] لە یوان ** داپیر لە دایکەوە: چابی خاتوون لە یوان<ref name="Goryeosa89">{{cite web |title=高麗史/卷八十九 |url=https://zh.wikisource.org/wiki/%E9%AB%98%E9%BA%97%E5%8F%B2/%E5%8D%B7%E5%85%AB%E5%8D%81%E4%B9%9D |access-date=2023-04-13 |website=zh.wikisource.org |language=zh}}</ref> * ھاوسەرەکان و منداڵەکانیان: # شازادە خاتوونی باڵای دەوڵەتی گیێ لە ھۆزی بۆرجیگینی یوان، ناوی کەسی: بوداشیری – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە وی، ناوی کەسی: یاسۆکجین. ## وانگ گام، شازادە گوانگنیۆنگ، ''کوڕی یەکەم'' ## وانگ مان، [[چونگسوکی گۆریۆ]]، ''کوڕی دووەم'' # خاتوونی شاھانە جۆنگ لە ھۆزی کایسۆنگ وانگ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە جۆ لە ھۆزی پونگیانگ جۆ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # ھاوسەری سەرەکی سونھوا لە ھۆزی نامیانگ ھۆنگ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە سون لە ھۆزی یانگچیۆن ھۆ – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # خاتوونی شاھانە سوک لە ھۆزی ئۆنیانگ کیم – ھیچ منداڵێکی نەبوو. # نەزانراو: ## وانگ ھیێ، شازادە دۆکھۆنگ، ''کوڕی سێیەم'' ## شازادە خاتوون سوچون، ''کچی یەکەم'' == ڕەچەڵەک == <div dir="ltr"> {{Tree chart/start|align=center}} {{Tree chart| | | | | |GEN|y|BOR| | | | | | | | | | | | | |GEN=[[چەنگیزخان]]|BOR=بۆرتێ}} {{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | |TOL|y|SOR| | | | | | | | | | | | |TOL=[[تۆلی خان]]|SOR=سۆرگۆغتانی بێکی}} {{Tree chart| | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | |KUB|y|CHA| | |GOJ|y|ANH| | | |KUB=[[کوبلای خان]]|CHA=چابی خاتوون|GOJ=گۆجۆنگی گۆریۆ|ANH=شاژن ئەنھیێ}} {{Tree chart| | | | | | | | | |!| | | | | | | |!| | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | | | |!| | | | | | |WON|y|JEO| | |WON=وۆنجۆنگی گۆریۆ|JEO=شاژن جۆنگسون}} {{Tree chart| | | | | | | | | |!| | | | | | | | |!| | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | | |JAG|-|-|y|-|-|CNY| | | | | | |JAG=شازادە خاتوون جێگوک|CNY=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | | |!| | | | | | | | | | | }} {{Tree chart| | | | | | | | | | | | |CSN| | | | | | | | | | |CSN='''چونگسۆنی گۆریۆ'''}} {{Tree chart/end}} </div> == لە چاندی باودا == * لە زنجیرەی تەلەڤیزیۆنیی ۲۰۱۷ی [[کۆمپانیای پەخشی مانھوا|ئێم بی سی]] بە ناوی ''پاشا لە خۆشەویستیدایە''، لە قۆناغە جیاوازەکانی تەمەنیدا لەلایەن مون وو-جین، نام دا-ریوم و ئیم سی-وان ڕۆڵەکەی گێڕدراوە. == ئەمانەش ببینە == * [[پێڕستی پاشاکانی کۆریا]] == تێبینییەکان == {{تێبینییەکان}} == پێڕستی سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{s-start}} {{s-hou|[[خانەدان|خانەدانی]] وانگ|٢٠ی تشرینی یەکەمی|١٢٧٥|٢٣ی حوزەیرانی|١٣٢٥}} {{s-reg}} {{s-bef|before=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٢٩٨}} {{s-aft|after=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{s-bef|before=چۆنگنیۆلی گۆریۆ}} {{s-ttl|title=[[پێڕستی پاشاکانی کۆریا|پاشای گۆریۆ]]|years=١٣٠٨–١٣١٣}} {{s-aft|after=[[چونگسوکی گۆریۆ]]}} {{s-roy}} {{s-new|ناونیشانی نوێ}} {{s-ttl|title=شازادەی [[شێنیانگ]]|years=نز. ١٣٠٨ – ١٣١٠}} {{s-aft|after=خۆی|as=شازادەی شێن}} {{s-bef|before=خۆی|as=شازادەی شێنیانگ}} {{s-ttl|title=شازادەی شێن|years=١٣١٠–١٣١٦}} {{s-aft|after=وانگ کۆ}} {{s-end}} {{DEFAULTSORT:چونگسۆن، پاشا}} [[پۆل:لەدایکبووانی ١٢٧٥]] [[پۆل:مردووانی ١٣٢٥]] [[پۆل:پاشاکانی کۆریا لە سەدەی ١٣یەم]] [[پۆل:پاشاکانی کۆریا لە سەدەی ١٤یەم]] [[پۆل:پاشاکانی گۆریۆ]] [[پۆل:پاشا بودییەکانی کۆریا]] [[پۆل:خەڵکی کۆریای بەڕەچەڵەک مەنگۆل]] [[پۆل:خانوودانی وانگ]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٣یەم]] [[پۆل:فەرمانڕەوا کۆرییەکانی سەدەی ١٤یەم]] tu6z9nolvsmosta70tzz1mfvioqy1d0 3 304479 1675413 2026-09-26T01:49:40Z Dexbot 6403 بۆت: ئەرشیڤکردنی 1 بابەت لە [[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad/Tech]] 1675413 wikitext text/x-wiki {{ئەرشیڤی وتووێژ}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ١٨:٤٧، ٢٧ی تەممووزی ٢٠٢٦ (UTC) <!-- پەیامەکە لەلایەن بەکارھێنەر:STei (WMF)@metawiki نێردراوە بە بەکارھێنانی ئەم پێڕستە: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> mveeirl9fbgqj3nph6ogwpo60jsob1g 3 304480 1675478 2026-09-26T06:52:13Z New user message 11537 زیادکردنی [[داڕێژە:بەخێرھاتن|پەیامی بەخێرھاتن]] بە پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەری نوێ 1675478 wikitext text/x-wiki == بەخێربێیت == {| bgcolor="#f8f8ff" align=center style="width:100% !important; -moz-border-radius: 1em;-webkit-border-radius:1em;border-radius:1em; border:1px solid #999999;" | <div class="tabber horizTabBox" style="width: 100% !important;"> <div class="tabbertab" title="&zwnj;ویکیپیدیا&zwnj;"> {{چینی ناوەند}}{{گەورە|'''بەخێرھاتی بۆ ویکیپیدیا {{PAGENAME}}'''!}}{{کۆتایی}} <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal_Clear_app_ktip.png|چەپ|100px|link=]]</span> '''[[ویکیپیدیا]]''' [[ئینسایکڵۆپیدیا]]یەکی ئازادی ئینتەرنێتییە کە بە دەستی بەشداربووانی خۆبەخشەوە لە سەرانسەری جیھاندا پێکدێت. سەیرکردن، لەبەرگرتنەوە و بەکارھێنانەوەی [[ناوەرۆکی ئازاد|ناوەڕۆکی ویکیپیدیا ئازادە]]. ویکیپیدیا دەستەی نووسەران یان چاودێرانی تایبەتی نییە و ھەموو کەس لەسەر ئینتەرنێت دەتوانێت دەستکاری و چاودێریی وتارەکانی بکات. ئەم ویکیپیدیایە کە بە شێوەزاری [[کوردیی ناوەندی|ناوەندی]] (سۆرانی) لە زمانی [[کوردی]] (Central Kurdish Branch) دەنووسرێت، لە [[٢٠٠٩]]ەوە لە [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] (کورمانجی) بەھۆی [[ویکیپیدیا:ھۆکارەکانی جوداکردنەوەی ویکیپیدیای سۆرانی|چەند کێشەی تەکنیکی و زمانەوانییەوە]] جیا بووەتەوە و ئێستا {{NUMBEROFARTICLES}} وتار و {{NUMBEROFACTIVEUSERS}} بەشداربووی چالاکی ھەیە. {{#if:|سوپاس بۆ بەشداربوون لە ویکیپیدیا و دەستکاریکردنی وتاری [[{{{art}}}]].}} {{چینی ناوەند}}ویکیپیدیا بە شێوەزارەکانی تری زمانی کوردی{{کۆتایی}} {| align="center" cellpadding="1" width="100%" style="text-align:right" |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-ku.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی باکووری|link=:ku:]] [[:ku:|ویکیپیدیای کوردیی باکووری]] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-sdh.svg|40px|ویکیپیدیای کوردیی باشووری]] [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/sdh/دەسپێک ویکیپیدیای کوردیی باشووری] |[[پەڕگە:Wikipedia-logo-v2-diq.png|40px|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی|link=:diq:]] [[:diq:|ویکیپیدیای کوردیی زازاکی]] |} </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بنەماکان&zwnj;"> بەر لە ھەموو شتێک، باشترە لەگەڵ [[ویکیپیدیا:ڕێبازەکان و ڕێساکان|سیاسەتەکانی]] ویکیپیدیا ئاشنا بیت: <span style="float:left">[[پەڕگە:WikiVote.png|link=|80px]]</span> * '''[[ویکیپیدیا:پێنج کۆڵەکە|پێنج کۆڵەکە]]'''، سیاسەتەکان و ستانداردەکانی ویکیپیدیا کە لەسەر ئەوان بنیات نراوە. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|ویکیپیدیا چی نییە]]'''، ئەو شتانە کە بە تەواوی لە ناوەرۆکی ویکیپیدیا دوورن. * '''[[ویکیپیدیا:بێلایەنی ڕوانگە|بێلایەنی ڕوانگە]]'''، پێویستە ھەموو ڕوانگە زۆرینەکان و کەمایەتییە بەرچاوەکان ئاماژەی پێ بکرێت. * '''[[ویکیپیدیا:ئاماژە بە سەرچاوە|ئاماژە بە سەرچاوە]]'''، پێویستە زانیارییەکان [[ویکیپیدیا:سەلماندنیبوون|سەلماندن]]ی بێت و ئاماژە بکرێت بە ژێدەری وەرگرتنیان. * '''[[ویکیپیدیا:ویکیپیدیا چی نییە|نووسینی ناسراوەکان]]'''، ئەم بابەتانە کە پێشتر لە شوێنێکی تر [[ویکیپیدیا:توێژینەوەی سەرەتایی قەدەغەیە|بڵاو نەکراونەتەوە]] یان ناودار نین، ناکرێ لە ویکیپیدیادا بڵاو بکرێتەوە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;پەڕەکەت&zwnj;"> <span style="float:left">[[پەڕگە:User-info.svg|link=|70px]]</span> '''[[تایبەت:MyPage|ئەم پەڕەیە]]''' تایبەت بە تۆیە و پێی دەوترێت [[ویکیپیدیا:پەڕەی بەکارھێنەر|پەڕەی بەکارھێنەر]]، لەوێدا دەتوانیت خۆتی تێدا بناسێنیت ئەگەر ئارەزووت کرد، '''[[تایبەت:لێدوانەکەم|ئەمەش]]''' پەڕەی لێدوانەکەتە و بەکارھێنەرانی تر لە ڕیگای ئەم پەڕەیەوە پەیوەندیت لەگەڵ دەگرن. لە پەڕەی بەکارھێنەریت و لێدوانەکەتدا ئەمانە لەبەر چاو بگرە: * تکایە ئەم شتانە کە پەیوەندی بە ویکیپیدیا و ئینسایکڵۆپیدیاوە نییە لە پەڕەی بەکارھێنەریتدا مەھێنە. * لە کاتی وتووێژدا '''[[ویکیپیدیا:ڕێساکانی وتووێژ|ڕێساکانی وتووێژ]]''' لەبەر چاو بگرە. * لە کۆتاییدا و دوای نووسینی بیروڕات، بە بەکارھێنانی '''<nowiki>~~~~</nowiki>''' یان کرتەکردن لەسەر دوگمەی [[پەڕگە:Button_sig.png|link=]] پەیامەکەت '''[[ویکیپیدیا:واژوو|واژوو]]''' بکە. </div> <div class="tabbertab" title="&zwnj;بەشداری&zwnj;"> ویکیپیدیای کوردی شوێنێکە بۆ پەرەپێدان و ناساندنی زمان و چاندی کوردی و کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە یەک جێگەدا. بەشداریی ھەموو کەسێک ڕاستەوخۆ دەخرێتە ویکیپیدیای کوردی و پێویستی بە پەسەندکردنی کەس نییە. بۆ بەشداریکردن لە ویکیپیدیای کوردی: <span style="float:left">[[پەڕگە:Crystal Clear app kedit.png|چەپ|80px|link=]]</span> * پێش ھەموو شتێک لێرەدا دەتوانی '''[[ویکیپیدیا:ناساندن|لەگەڵ ویکیپیدیا ئاشنا بیت]]'''. * ئاگاداری '''[[ویکیپیدیا:نووسینی_کوردی|تەختەکلیلی ستاندارد]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنووسی_زمانی_کوردی|ڕێنووسی زمانی کوردی]]''' ببە. * '''[[ویکیپیدیا:فێرکاری|خولی فێرکاری]]''' و '''[[ویکیپیدیا:ڕێنمای_خێرا|ڕێنمای خێرای دەستکاری]]''' ببینە و لە [[ویکیپیدیا:خۆڵەپەتانێ|پەڕەی خۆڵەپەتانێ]] ئەوەی فێر بووی تاقی بکەوە. * '''[[ویکیپیدیا:سێحربازی_وتارەکان|ئەم فێرکارییە]]''' یان '''[[ویکیپیدیا:نووسینی وتارێکی ویکیپیدیا|ئەمە]]''' دەتوانێ بە باشی یارمەتیت بدات بۆ ئاگاداری سەبارەت بە مەرجەکانی وتارەکان لە ویکیپیدیا. * لە کۆتاییدا، ھەر کات سەبارەت بە ھەر شتێک لە ویکیپیدیادا پرسیار، ڕەخنە یان پێشنارێکت بوو، دەتوانی لە '''[[ویکیپیدیا:پرسگا|پرسگادا]]''' باسی بکەی، بەکارھێنەرانی بەئەزموون بەخۆشحاڵییەوە گوێبیس و وەڵامدەر دەبن. دەتوانی بۆ پرسیار و لێدوانی تاکەکەسی پەڕەی لێدوانی بەکارھێنەرانی تر، و سەبارەت بە بابەتی وتارەکان، پەڕەی وتووێژی وتارەکان بەکاربێنیت. </div> </div> |} -- [[بەکارھێنەر:Sakura emad|🌸 Sakura emad 💖]] ([[لێدوانی بەکارھێنەر:Sakura emad|لێدوان]]) ٠٦:٥٢، ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ (UTC) alu9xvr55wlebu5fjgu2d3qxffjd8bz 0 304481 1675521 2026-09-26T08:19:04Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1675521 wikitext text/x-wiki '''دیپلۆماسیی جۆسۆن''' بریتی بوو لە سیاسەتی دەرەوەی بنەماڵەی فەرمانڕەوای [[جۆسۆن]] لە کۆریا لە نێوان ساڵانی ١٣٩٢ تا ١٩١٠؛ بنەما تیۆری و کردارییەکانی لەسەر دەستی فەلسەفەی نێوکۆنفۆشیۆسی، دامەزراوەکان و بیرۆکرات-زاناکان داڕێژرابوو.<ref name="Kang172">{{cite book |last=Kang |first=Jae-eun |date=2006 |title=The Land of Scholars: Two Thousand Years of Korean Confucianism |publisher=Homa & Sekey Books |page=172 |url=https://books.google.com/books?id=iB8R0oEH3kEC&pg=PA172 |isbn=978-1-931907-37-8}}</ref> [[تایجۆی جۆسۆن]] لە ساڵانی ١٣٩٢–١٣٩٣ «شانشینی جۆسۆنی مەزن»ی دامەزراند، و بنەماڵەی جۆسۆنی پێکھێنا کە بۆ ماوەی پێنجسەد ساڵ لە نیمچەدوورگەی کۆریادا دەسەڵاتیان بەدەستەوە بوو. وەک ھەنگاوێکی سەرەتایی، لە ساڵی ١٤٠٢دا شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی [[چین]] و [[ژاپۆن]] کرا. لە دوای ئەوەش شاندەکانی تر پەرەیان بە پەیوەندی و ئاڵوگۆڕەکانی نێوان ئەم وڵاتە دراوسێیانە دا. شاندێکی دیپلۆماسی بە شێوەیەکی باو لە سێ نێردراو پێکدەھات: نێردراوی سەرەکی، جێگری نێردراو، و بەرپرسی بەڵگەنامەکان. ھەروەھا یەکێک یان زیاتر لە نووسەر یان تۆمارکەری فەرمی لەگەڵ شاندەکەدا دەبوون کە ڕاپۆرت و گێڕانەوەیەکی وردیان لەبارەی گەشتەکە ئامادە دەکرد.<ref name="Walraven362">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=362 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> لە سەدەی بیستەمدا، پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی شانشینی جۆسۆن کەوتنە ژێر کاریگەریی زیادبوونی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان، کە ئەمەش پێویستی بە خۆگونجاندن و شێوازێکی نوێی دیپلۆماسی ھەبوو.<ref name="kang38-78">{{cite book |last=Kang |first=Woong Joe |date=2005 |title=The Korean Struggle for International Identity in the Foreground of the Shufeldt Negotiation, 1866-1882 |publisher=University Press of America |pages=38–78 |url=https://books.google.com/books?id=hRAPN6SZqKUC&pg=PA38 |isbn=978-0-7618-3120-4}}</ref> == دیپلۆماسی لەگەڵ چین == {{وتاری سەرەکی|نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ئیمپراتۆریەتیی چین}} ھەرچەندە بنەماڵەی جۆسۆن ساڵی ١٣٩٢ی بە ساڵی دامەزراندنی شانشینی جۆسۆن دادەنا، بەڵام ئیمپراتۆریەتیی چین دەستبەجێ دانپێدانانی فەرمی بە حکوومەتە نوێیەکەی نیمچەدوورگەی کۆریادا نەکرد. لە ساڵی ١٤٠١، دادگای ئیمپراتۆریەتیی مینگ لە چوارچێوەی سیستەمی دەرەکیی چین-تەوەردا، جۆسۆنی وەک دەوڵەتێکی باجپێدەر ناسی. لە ساڵی ١٤٠٣، [[ئیمپراتۆر یۆنگڵ]] فەرمانێکی فەرمی و مۆرێکی زێڕینی پێشکەش بە [[تایجۆنگی جۆسۆن]] کرد، بەمەش پێگە و دەسەڵاتی خۆی و بنەماڵەکەی پەسەند کرد.<ref name="kang49">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=49 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA49 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> یەکێک لە دەستکەوتە سەرەتاییەکانی فەرمانڕەوای نوێ، باشترکردنی پەیوەندییەکان بوو لەگەڵ چین؛ بنچینەی دامەزراندنی جۆسۆن دەگەڕایەوە بۆ ڕەتکردنەوەی ژەنەڕاڵ یی لە ھێرشکردنە سەر چین لە وەڵامی ھەڵکوتانە سەرەکانی چەتەکانی چین.<ref name="Hussain45">{{cite book |last=Hussain |first=Tariq |date=2006 |title=Diamond Dilemma: Shaping Korea for the 21st Century |page=45 |url=https://books.google.com/books?id=OijoSOZktc4C&pg=PA45}}</ref><ref name="Hodge401">{{cite book |last=Hodge |first=Carl Cavanagh |date=2008 |title=Encyclopedia of the Age of Imperialism, 1800–1914: A-K |publisher=Greenwood Press |page=401 |url=https://books.google.com/books?id=NtEZ7Zq7s-gC&pg=PA401}}</ref> == دیپلۆماسی لەگەڵ ژاپۆن == {{وتاری سەرەکی|نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ژاپۆن}} وەک ھەنگاوێکی سەرەتایی، لە ساڵی ١٤٠٢دا شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا. نێردراوەکەی جۆسۆن ھەوڵی دا پەیوەندییە دۆستانەکانی نێوان ھەردوو وڵات ببوژێنێتەوە و ئەرکی پێسپێردرابوو کە پەیوەندییە باشەکانی سەردەمە دێرینەکان بەبیر بھێنێتەوە. ئەم شاندە سەرکەوتوو بوو، و دەوترێت [[شۆگن]] ئاشیکاگا یۆشیمیتسو لەم نێردراوە سەرەتاییە ڕازی بووە.<ref name="Titsingh320">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du Japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=320 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> بەر لە دەستپێکردنی [[سەردەمی ئێدۆ]] لە ژاپۆن، کەمتر لە ٧٠ شاندی دیپلۆماسی لە پایتەختی جۆسۆنەوە بۆ ژاپۆن ڕەوانە کرابوون.<ref name="Lewis269">{{cite book |last=Lewis |first=James Bryant |date=2003 |title=Frontier Contact Between Chosŏn Korea and Tokugawa Japan |publisher=RoutledgeCurzon |page=269}}</ref> ناردنی شاندە دوولایەنەکان وەک ئامرازێکی پەیوەندی لە نێوان پاشاکانی کۆریا و شۆگنەکانی ژاپۆن سەیر دەکرا کە لە ڕووی پلەوپایەوە نزیکەی لە یەک ئاستدا بوون. ئیمپراتۆرەکانی ژاپۆن لەو سەردەمەدا تەنھا وەک ھێمایەک بوون و دەسەڵاتی ڕاستەقینەی سیاسی یان سەربازییان نەبوو؛<ref name="Shillony1">{{cite book |last=Shillony |first=Ben-Ami |date=2008 |title=The Emperors of Modern Japan |publisher=Brill |page=1 |url=https://books.google.com/books?id=FwztKKtQ_rAC&pg=PA1 |isbn=978-90-04-16822-0}}</ref><ref name="Shillony40">{{cite book |last=Shillony |first=Ben-Ami |date=2012-01-24 |title=Jews & the Japanese: The Successful Outsiders |publisher=Tuttle Publishing |page=40 |url=https://books.google.com/books?id=OvzPAgAAQBAJ&pg=PA40 |isbn=978-1-4629-0396-2}}</ref> لەبەر ئەوە جۆسۆن لەگەڵ دەسەڵاتدارە ڕاستەقینە سیاسی و سەربازییەکانی ژاپۆن، واتە شۆگنەکان، پێوەندی دەکرد، کە لە زۆربەی پەیوەندییە بیانییەکاندا نازناوی «تایکونی ژاپۆن»یان پێدەدرا. بەم شێوازە لە ناکۆکی لەگەڵ نیزامی جیھانیی چین-تەوەر دوورکەوتنەوە، کە تێیدا ئیمپراتۆری چین باڵاترین دەسەڵات بوو و فەرمانڕەواکانی ھەموو دەوڵەتە باجپێدەرەکان بە «پاشا» دەناسران.<ref name="kang206">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=206 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA206 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> == دیپلۆماسیی گیۆرین لەگەڵ نەتەوەکانی تر == بنەماڵەی فەرمانڕەوای جۆسۆن لە مامەڵەکردن لەگەڵ گەلانی جورچێن، [[ژاپۆن]]، شانشینی ڕیوکیو، سیام ([[تایلەند]]) و [[جاڤا]]، دیپلۆماسیی «گیۆرین» (پەیوەندیی دراوسێیەتی) بەکارھێنا.<ref name="Kim76">{{cite book |last=Kim |first=Chun-gil |date=2005 |title=The History of Korea |publisher=Greenwood Press |pages=76–77 |url=https://books.google.com/books?id=WBZjBPt1H8AC&pg=PA76}}</ref> گیۆرین لە چوارچێوەی سیاسەتی دەرەوەی فرەنەتەوەییدا جێبەجێ دەکرا.<ref name="DaumEnc">{{cite web |title=사대교린 (조선 외교) |url=http://enc.daum.net/dic100/contents.do?query1=b10s4187a |website=Britannica online Korea}}</ref> سروشتی تایبەتیی ئەم ئاڵوگۆڕە دیپلۆماسییە دووقۆڵییانە لەسەر بنەمای چوارچێوەیەکی فکری پەرەی سەند کە لەلایەن چینییەکانەوە داڕێژرابوو. دواتر بە شێوەیەکی پلەبەپلە مۆدێلە تیۆرییەکان دەستکاری کران، کە ڕەنگدانەوەی پەرەسەندنی پەیوەندییەکی تایبەت بوو.<ref name="Toby87">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Princeton University Press |page=87 |url=https://books.google.com/books?id=2hK7tczn2QoC&pg=PA85}}</ref> == پێڕستی نێردراوە دیپلۆماسییەکانی جۆسۆن == پێڕستی بەشێک لە نێردراوە دیپلۆماسییەکانی جۆسۆن: {{col-begin}} {{col-2}} * پاک تۆن-جی * یۆ ئوی-سۆن * یون میۆنگ * یانگ سوو * باک بون * سۆنگ ھوی-گیۆنگ * پاک ھوی-چونگ * پاک ئان-سین * پاک سۆ-سائێنگ * یی یێ * کۆ توک-چۆنگ * پیۆن ھیۆ-مون * ھوانگ یون-گیل * ھوانگ سین {{col-2}} * سامیۆنگدانگ (یوو جۆنگ) * یۆ ئوو-گیل * ئۆ یون-گیۆم * جۆنگ ڕیپ * ئیم گوانگ * یون سون-جی * جۆ ھیۆنگ * یون چی-وان * جۆ تای-ئۆک * ھۆنگ چی-جونگ * ھۆنگ گیێ-ھوی * جۆ ئۆم * کیم ی-گیۆ {{col-end}} === دانپێدانان لە ڕۆژاوا === گرنگیی مێژوویی ھەندێک لەم بیرۆکرات-زانایانە کاتێک پشتڕاست کرایەوە کە ئەرکەکانیان و ناوەکانیان بە دیاریکراوی لە مێژوویەکی بەربڵاودا کە لە ساڵی ١٨٣٤ لەلایەن سندووقی وەرگێڕانی ڕۆژھەڵاتەوە بڵاوکرایەوە، ئاماژەیان پێکرا.<ref name="Titsingh1834">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |pages=313–326 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> لە ڕۆژاوادا، سەرگوزشتە و نووسراوە سەرەتاییە بڵاوکراوەکان دەربارەی شانشینی جۆسۆن زۆر نین، بەڵام لە کتێبی ''سانگۆکو تسوران زوسێتسو'' (کە لە ساڵی ١٨٣٢ لە پاریس بڵاوکراوەتەوە)<ref name="Vos6">{{cite web |last=Vos |first=Ken |title=Accidental acquisitions: The nineteenth-century Korean collections in the National Museum of Ethnology, Part 1 |url=http://www.rmv.nl/publicaties/11Koreavroeg/e/accidentalacquisitions.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622021232/http://www.rmv.nl/publicaties/11Koreavroeg/e/accidentalacquisitions.pdf |archive-date=2012-06-22 |page=6}}</ref> و لە کتێبی ''نیھۆن ئۆدای ئیچیران'' (کە لە ساڵی ١٨٣٤ لە پاریس بڵاوکراوەتەوە) دەبینرێن. پەیوەندییە دەرەکییەکان و دیپلۆماسیی جۆسۆن بە ڕوونی لە بەرھەمەکەی ساڵی ١٨٣٤دا ئاماژەیان پێکراوە؛ ھەروەھا ناوی ھەندێک لە دیپلۆماتکارەکانیش دیاری کراون. == ئەمانەش ببینە == * [[ئیمپراتۆریەتیی کۆریا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.tongsinsa.com/ کۆمەڵەی ئاڵوگۆڕی کولتووریی جۆسۆن تۆنگسینسا] {{In lang|ko}} {{DEFAULTSORT:دیپلۆماسیی جۆسۆن}} [[پۆل:پێوەندییە دەرەکییەکانی جۆسۆن]] [[پۆل:دیپلۆماسی]] p4zg8zw7dacsods2cbzol3gm5yacmc0 0 304482 1675522 2026-09-26T08:23:04Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1675522 wikitext text/x-wiki خانەدانی کۆریی [[جۆسۆن]] (١٣٩٢–١٨٩٧) چەندین شاندی دیپلۆماسیی ڕەوانەی ئیمپراتۆریەتەکانی [[ئیمپراتۆریەتیی مینگ|مینگ]] (١٣٦٨–١٦٤٤) و [[ئیمپراتۆریەتیی چینگ|چینگ]] (١٦٤٤–١٩١٢)ی چین کرد. == دیپلۆماسیی جۆسۆن == زنجیرەیەک لە ھەوڵە دیپلۆماسییەکان بەردەوامیی دیپلۆماسیی «سادای» (خزمەتکردنی مەزن)ی جۆسۆن لە مامەڵەکردن لەگەڵ چیندا دەردەخەن. ڕیزبەندیی مێژوویی یەکێک لە لایەنەکان لە پەیوەندییەکی دوولایەنەدا بە جیا دەوەستێتەوە. ئەم سیاسەتە ستراتیژییە درێژخایەنە پێچەوانەی دیپلۆماسیی «گیۆرین» (پەیوەندیی دراوسێیەتی) بوو لە مامەڵەکردن لەگەڵ گەلانی جورچێن، [[ژاپۆن]]، شانشینی ڕیوکیو، سیام ([[تایلەند]]) و [[جاڤا]].<ref name="Kim76">{{cite book |last=Kim |first=Chun-gil |date=2005 |title=The History of Korea |publisher=Greenwood Publishing Group |pages=76–77 |url=https://books.google.com/books?id=WBZjBPt1H8AC&pg=PA76 |isbn=978-0-313-33296-8}}</ref> سیاسەتی گیۆرین لە چوارچێوەی سیاسەتێکی دەرەوەی فرەنەتەوەییدا جێبەجێ دەکرا.<ref name="DaumEnc">{{cite web |title=사대교린 (조선 외교) |url=http://enc.daum.net/dic100/contents.do?query1=b10s4187a |website=Britannica online Korea}} {{In lang|ko}}</ref> سروشتی تایبەتیی ئەم ئاڵوگۆڕە دیپلۆماسییە دوولایەنانە لەسەر بنەمای چوارچێوەیەکی چەمکی پەرەی سەند کە لەلایەن چینییەکانەوە داڕێژرابوو. بە شێوەیەکی پلەبەپلە، مۆدێلە تیۆرییەکان دەستکاری کران، کە ڕەنگدانەوەی پەرەسەندنی پەیوەندییەکی بێوێنە بوو.<ref name="Toby87">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=87 |url=https://books.google.com/books?id=2hK7tczn2QoC&dq=korean+diplomacy+1711&pg=PA87 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> == نێردراوەکان بۆ دەرباری مینگ == ھەرچەندە بنەماڵەی جۆسۆن ساڵی ١٣٩٢ی بە ساڵی دامەزراندنی شانشینی جۆسۆن دادەنا، بەڵام ئیمپراتۆریەتیی چین دەستبەجێ دانپێدانانی فەرمی بە حکوومەتە نوێیەکەی نیمچەدوورگەی کۆریادا نەکرد. لە ساڵی ١٤٠١، دەرباری مینگ لە چوارچێوەی شێوازی چین-تەوەریی پەیوەندییە دەرەکییەکانیدا، جۆسۆنی وەک دەوڵەتێکی باجپێدەر ناسی. لە ساڵی ١٤٠٣، [[ئیمپراتۆر یۆنگڵ]] بڕوانامەیەکی فەرمی و مۆرێکی زێڕینی پێشکەش بە [[تایجۆنگی جۆسۆن]] کرد، بەمەش پێگەی ئەو و بنەماڵەکەی پەسەند کرد.<ref name="kang49">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=49 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA49 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> سەرەڕای ناونانی وەک «دەوڵەتێکی باجپێدەر»، چین دەستوەردانی لە کاروباری ناوخۆیی و دیپلۆماسیی جۆسۆندا نەدەکرد.<ref name="kang49" /> لە نێوان ساڵانی ١٣٩٢ بۆ ١٤٥٠، دەرباری جۆسۆن ٣٥١ شاندی ڕەوانەی چین کرد.<ref name="Twitchett286">{{cite book |last=Twitchett |first=Denis C. |date=1998 |title=The Cambridge History of China, Vol. 8, The Ming Dynasty, 1368–1644: Part 2 |publisher=Cambridge University Press |pages=286–289}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! ساڵ !! نێرەر !! سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! ئیمپراتۆری چین !! تێبینییەکان |- | ١٥٩٢ | [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆ]] | یی دیۆک-ھیۆنگ<ref name="jinju_june1592">{{cite web |title=Chronology, June 1592 |url=http://jinju.museum.go.kr/english/sub02/htm/01_02.htm |publisher=Jinju National Museum |archive-url=https://web.archive.org/web/20061214040939/http://jinju.museum.go.kr/english/sub02/htm/01_02.htm |archive-date=2006-12-14}}</ref> | [[ئیمپراتۆر وانلی|وانلی]] | style="text-align:right;" | شاندێکی جۆسۆن ڕەوانەی ئیمپراتۆریەتیی مینگ لە چین کرا بۆ داواکردنی یارمەتیی سەربازی<ref name="jinju_june1592" /> |- | ١٥٩٧ | [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆ]] | یی سوو-گوانگ<ref name="raskb2009">{{cite web |title=Yi Sugwang in Beijing (1597) |url=http://www.raskb.com/zboard/view.php?id=raslecture&page=1&sn1=&divpage=1&sn=off&ss=on&sc=on&select_arrange=headnum&desc=asc&no=127 |publisher=Royal Asiatic Society, Korea Branch |date=2009-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110715174549/http://www.raskb.com/zboard/view.php?id=raslecture&page=1&sn1=&divpage=1&sn=off&ss=on&sc=on&select_arrange=headnum&desc=asc&no=127 |archive-date=2011-07-15}}</ref> | [[ئیمپراتۆر وانلی|وانلی]] | style="text-align:right;" | دیداری یی لەگەڵ ماتیۆ ڕیچی بووە ھاندەر بۆ دروستکردنی یەکەم ئینسایکڵۆپیدیای زمانی کۆری |} * '''١٥٩٢''' – بەھۆی ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ [[داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر کۆریا|داگیرکاریی ژاپۆن]]، جۆسۆن داوای ھاوکاریی لە چین کرد.<ref name="jinju_june1592" /> * '''١٥٩٧''' – یی سوو-گوانگ سەرۆکی شاندی نێردراوان بوو لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە.<ref name="raskb2009" /> == نێردراوەکان بۆ دەرباری چینگ == لەو سەردەمەدا، بازرگانانی جۆسۆن لە کایسۆنگ و [[سیئۆل|ھانیانگ]] کێبڕکێیان لەسەر بەدەستھێنانی قازانج دەکرد؛ ھەروەھا یاوەریی شاندەکانی نێردراوانیان دەکرد بۆ چین لە گەڕانیاندا بەدوای دەرفەتی نوێ بۆ دەستکەوتی دارایی.<ref name="Cheongwadae">{{cite web |title=About Korea>History>Goryeo & Joseon Dynasties>Late Joseon Period |publisher=Office of the President, Republic of Korea}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! ساڵ !! نێرەر !! سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! ئیمپراتۆری چین !! تێبینییەکان |- | ١٧٩٥ | [[جیۆنگجۆی جۆسۆن|جیۆنگجۆ]] | &ndash; | [[ئیمپراتۆر چیانلۆنگ|چیانلۆنگ]]<ref name="braam272">{{cite book |last=van Braam Houckgeest |first=André Everard |date=1798 |title=An Authentic Account of the Embassy of the Dutch East-India Company, to the Court of the Emperor of China, in the Years 1794 and 1795 |publisher=R. Phillips |page=272 |url=https://web.archive.org/web/20090215094026/http://ebook.lib.hku.hk/CTWE/B2962471X/}}</ref> | style="text-align:right;" | پێشکەشکردنی پیرۆزبایی؛ ئاھەنگەکانی شەستەمین ساڵیادی فەرمانڕەواییکردنی چیانلۆنگ.<ref name="kang445">{{cite book |last1=Kang |first1=Jae-eun |last2=Lee |first2=Suzanne |date=2006 |title=The Land of Scholars: Two Thousand Years of Korean Confucianism |publisher=Homa & Sekey Books |page=445 |url=https://books.google.com/books?id=iB8R0oEH3kEC&pg=PA445 |isbn=978-1-931907-37-8}}</ref> |- | ١٨٧٢ | [[کوجۆنگی کۆریا|کوجۆنگ]] | پارک گیوو-سو<ref name="kang445" /> | [[ئیمپراتۆر تۆنگژی|تۆنگژی]] | style="text-align:right;" | پێشکەشکردنی پیرۆزبایی. |} * '''١٧٩٥''' – یەکەمین و تاقە ئەمریکی کە لە دەرباری [[ئیمپراتۆر چیانلۆنگ]] پێشوازیی لێکرا، تێبینییەکی تایبەتی لەسەر پێشوازیکردن لە باڵیۆزەکانی جۆسۆن تۆمار کرد، کە دەستبەجێ پێش باڵیۆزخانەی ھۆڵەندا پێشوازییان لێکرابوو، کە ئەندرێئاس ئێڤێراردۆس ڤان برام ھاوکگێست ڕۆڵی تێدا دەگێڕا.<ref name="braam272" /> * '''١٨٧٢''' – پارک گیوو-سو سەرۆکی شاندی جۆسۆن بوو بۆ دەرباری [[ئیمپراتۆر تۆنگژی]]، بە مەبەستی پێشکەشکردنی پیرۆزبایی.<ref name="kang445" /> == ئیمپراتۆریەتیی کۆریا == لە ساڵی ١٨٩٧دا، ئیمپراتۆریەتیی چین و [[ئیمپراتۆریەتیی کۆریا]] ڕێککەوتن لەسەر ئەوەی کە دووەمیان باڵیۆزخانەیەکی ھەمیشەیی لە پەکین دابمەزرێنێت. نوێنەرایەتیی کۆریا تەمەنێکی کورتی ھەبوو و تەنھا لە ساڵی ١٩٠٣ تا ١٩٠٥ بەردەوام بوو، کاتێک بەھۆی پەیماننامەی ژاپۆن و کۆریا لە ١٩٠٥ کۆتایی پێھات.<ref name="Son2016">{{cite journal |last=Son |first=Sungwook |date=2016 |title=Qing-Joseon Relations as Viewed from Joseon's Legation in the Qing Dynasty －from 'Hoidonggwan(會同館)' to Korean Legation in Beijing |journal=Dongguk Sahak |url=https://www.academia.edu/40221350}}</ref> == ئەمانەش ببینە == * [[دیپلۆماسیی جۆسۆن]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{DEFAULTSORT:نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ئیمپراتۆریەتیی چین}} [[پۆل:پێوەندییە دەرەکییەکانی جۆسۆن]] [[پۆل:پێوەندییە دەرەکییەکانی ئیمپراتۆریەتیی چینگ]] [[پۆل:پێوەندییە دەرەکییەکانی ئیمپراتۆریەتیی مینگ]] [[پۆل:مێژووی پەیوەندییەکانی چین و کۆریا]] kzsjk93ah1w0eu6nlmb3uyih7a8p0bg 0 304483 1675523 2026-09-26T08:32:02Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1675523 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Chosenheireishi yodojyo chakuraizu.jpg|وێنۆک|ڕاست|وێنەیەک کە لەلایەن دەرباری جۆسۆن لە کۆریاوە بۆ زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا لە ژاپۆن نێردراوە، دەوروبەری ١٧٤٨]] '''نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ژاپۆن''' لایەنێکی گرنگی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و پەیوەندیی دوولایەنەی نێوان [[جۆسۆن]] و [[ژاپۆن]] پێکدەھێنن.<ref name="HanIl2005">{{cite book |author=لیژنەی پێکھێنانی کۆمەڵە لێکۆڵینەوەکانی مێژووی پەیوەندییەکانی کۆریا و ژاپۆن |date=2005 |title=통신사・왜관과한일관계 (Han Il kwangyesa yŏngu nonjip) |volume=6 |page=29 |publisher=کیۆنگین مۆنھواسای |isbn=978-89-499-0308-8}} {{In lang|ko}}</ref> ئەم ھەوڵە دیپلۆماسییە یەک لە دوای یەکانە بەردەوامیی دیپلۆماسیی «گیۆرین» (پەیوەندیی دراوسێیەتی)ی جۆسۆن لە ساڵی ١٣٩٢ تا ١٩١٠ نیشان دەدەن. ڕیزبەندیی مێژوویی یەکێک لە لایەنەکان لە پەیوەندییەکی دوولایەنەدا بە جیا دەوەستێتەوە. ئەم سیاسەتە ستراتیژییە درێژخایەنە پێچەوانەی دیپلۆماسیی «سادای» (خزمەتکردنی مەزن) بوو کە تایبەتمەندیی پەیوەندییەکانی نێوان جۆسۆن و چین بوو.<ref name="kang49">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=49 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA49 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> سروشتی بێوێنەی ئەم ئاڵوگۆڕە دیپلۆماسییە دوولایەنانە لە چوارچێوەیەکی چەمکی لە سیستەمی باجپێدەری چینەوە پەرەی سەند. بە شێوەیەکی پلەبەپلە مۆدێلە تیۆرییەکە دەستکاری کرا، کە ڕەنگدانەوەی پەرەسەندنی پەیوەندییەکی بێوێنە بوو لە نێوان دوو دەوڵەتی دراوسێدا.<ref name="toby87">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=87 |url=https://books.google.com/books?id=2hK7tczn2QoC&dq=korean+diplomacy+1711&pg=PA85 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> لە سەدەی بیستەمدا، دیپلۆماسیی گیۆرین تووشی شکست بوو. == دیپلۆماسیی جۆسۆن == {{وتاری سەرەکی|دیپلۆماسیی جۆسۆن}} ژەنەڕاڵ یی سۆنگ-گیێ (کە پاش مەرگی بە [[تایجۆی جۆسۆن]] ناسرا) لە ساڵانی ١٣٩٢–١٣٩٣ «شانشینی جۆسۆنی مەزن»ی دامەزراند، و بنەماڵەی یی پێکھێنا کە بۆ ماوەی پێنجسەد ساڵ لە نیمچەدوورگەی کۆریادا دەسەڵاتی بەدەستەوە بوو. یەکێک لە دەستکەوتە سەرەتاییەکانی پاشای نوێ، باشترکردنی پەیوەندییەکان بوو لەگەڵ چین؛ بنچینەی دامەزراندنی جۆسۆن دەگەڕایەوە بۆ ڕەتکردنەوەی ژەنەڕاڵ یی لە ھێرشکردنە سەر چین لە وەڵامی ھەڵکوتانە سەرەکانی چەتە چینییەکاندا.<ref name="Hussain45">{{cite book |last=Hussain |first=Tariq |date=2006 |title=Diamond Dilemma: Shaping Korea for the 21st Century |publisher=Random House |page=45 |url=https://books.google.com/books?id=OijoSOZktc4C&pg=PA45 |isbn=978-1-4303-0641-2}}</ref><ref name="Hodge401">{{cite book |last=Hodge |first=Carl Cavanagh |date=2008 |title=Encyclopedia of the Age of Imperialism, 1800–1914: A-K |publisher=Greenwood Press |page=401 |url=https://books.google.com/books?id=NtEZ7Zq7s-gC&pg=PA401}}</ref> سیاسەتی دەرەوەی جۆسۆن لەسەر بنەماکانی پێشوو پەرەی سەند؛ بۆ نموونە نێردراوی [[گۆریۆ]]، چۆنگ مۆنگ-جوو لە ساڵی ١٣٧٧دا گەشتی کرد بۆ ژاپۆن،<ref name="Titsingh313">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=313 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref><ref name="HistoryFoundationWAE">{{cite web |title=Korea-Japan Relations> Middle Ages> 4. Waegu and the Korea-Japan Relationship |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=33 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164235/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=33 |archive-date=2009-10-28}}</ref> و دەرئەنجامەکانی ھەوڵەکانی تەنھا دواتر دەرکەوتن. وەک ھەنگاوێکی سەرەتایی، لە ساڵی ١٤٠٢دا شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا. نێردراوەکەی جۆسۆن ھەوڵی دا پەیوەندییە دۆستانەکانی نێوان ھەردوو وڵات ببوژێنێتەوە و ئەرکی پێسپێردرابوو کە پەیوەندییە باشەکانی سەردەمە دێرینەکان بەبیر بھێنێتەوە. ئەم شاندە سەرکەوتوو بوو، و دەوترێت [[شۆگن]] ئاشیکاگا یۆشیمیتسو لەم نێردراوە سەرەتاییە ڕازی بووە.<ref name="Titsingh320">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=320 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> دواتر شاندەکانی تر پەرەیان بە پەیوەندی و ئاڵوگۆڕەکانی نێوان ھەردوو وڵاتی دراوسێ دا. بەر لە دەستپێکردنی [[سەردەمی ئێدۆ]] لە ژاپۆن، کەمتر لە ٧٠ شاندی دیپلۆماسی لە پایتەختی جۆسۆنەوە بۆ ژاپۆن ڕەوانە کرابوون.<ref name="Lewis269">{{cite book |last=Lewis |first=James Bryant |date=2003 |title=Frontier Contact Between Chosŏn Korea and Tokugawa Japan |publisher=RoutledgeCurzon |page=269 |isbn=0-7007-1301-8}}</ref> شاندێکی دیپلۆماسی بە شێوەیەکی باو لە سێ نێردراو پێکدەھات: نێردراوی سەرەکی، جێگری نێردراو، و بەرپرسی بەڵگەنامەکان. ھەروەھا یەکێک یان زیاتر لە نووسەر یان تۆمارکەری فەرمی لەگەڵ شاندەکەدا دەبوون کە ڕاپۆرت و گێڕانەوەیەکی وردیان لەبارەی گەشتەکە ئامادە دەکرد.<ref name="Walraven362">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=362 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> ھونەرمەندانیش لە شاندە دیپلۆماسییەکەدا بەشدار دەبوون. ناردنی شاندە دوولایەنەکان وەک ئامرازێکی پەیوەندی لە نێوان پاشاکانی [[کۆریا]] و شۆگنەکانی ژاپۆن سەیر دەکرا کە لە ڕووی پلەوپایەوە نزیکەی لە یەک ئاستدا بوون. ئیمپراتۆرەکانی ژاپۆن لەو سەردەمەدا تەنھا وەک ھێمایەک بوون و دەسەڵاتی ڕاستەقینەی سیاسی یان سەربازییان نەبوو؛<ref name="Shillony1">{{cite book |last=Shillony |first=Ben-Ami |date=2008 |title=The Emperors of Modern Japan |publisher=Brill |page=1 |url=https://books.google.com/books?id=FwztKKtQ_rAC&pg=PA1 |isbn=978-90-04-16822-0}}</ref><ref name="Shillony40">{{cite book |last=Shillony |first=Ben-Ami |date=2012-01-24 |title=Jews & the Japanese: The Successful Outsiders |publisher=Tuttle Publishing |page=40 |url=https://books.google.com/books?id=OvzPAgAAQBAJ&pg=PA40 |isbn=978-1-4629-0396-2}}</ref> دەسەڵاتدارە ڕاستەقینە سیاسی و سەربازییەکانی ژاپۆن کە جۆسۆن پەیوەندیی لەگەڵ دەکردن شۆگنەکان بوون، کە لە زۆربەی پەیوەندییە بیانییەکاندا بە نازناوی «تایکونی ژاپۆن» ناودەبران بۆ ئەوەی لە ناکۆکی لەگەڵ نیزامی جیھانیی چین-تەوەر دوور بکەونەوە، کە تێیدا ئیمپراتۆری چین باڵاترین دەسەڵات بوو و فەرمانڕەواکانی ھەموو دەوڵەتە باجپێدەرەکان بە «پاشا» دەناسران.<ref name="kang206">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=206 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA206 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> مێژووی دیپلۆماسیی کۆریای جۆسۆن لەگەڵ ژاپۆن دەکرێت بۆ چوار بەش دابەش بکرێت: * پێش داگیرکارییەکانی ژاپۆن لە ١٥٩٢–١٥٩٨؛ * لە سەردەمی داگیرکارییەکەدا؛ * پاش داگیرکارییەکە؛ * لە سەردەمی نوێدا. == نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ زنجیرە شۆگنی مۆرۆماچی == {{ھەروەھا ببینە|جۆسۆن تۆنگسینسا}} پەیوەندی و گەیاندنی دیپلۆماسیی جۆسۆن لەگەڵ ژاپۆن، باڵیۆزخانە فەرمییەکانی بۆ [[زنجیرە شۆگنی ئەشیکاگا|باکوفووی مۆرۆماچی]] دەگرتەوە.<ref name="kang275">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=275 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA275 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> دیپلۆماسیی جۆسۆن ئاڵوگۆڕی بەردەوامتر و کەمتر فەرمی لەگەڵ دایمیۆی ژاپۆنیی (ئاغای فیۆداڵی) دوورگەی تسوشیمایش لەخۆ دەگرت. سەرەڕای ئەوەش، شاندە بازرگانییەکانی نێوان بازرگانانی ناوچەکە باو بوون؛ بۆ نموونە لە ماوەی نێوان ١٤٥٠ بۆ ١٥٠٠، ساڵانە زیاتر لە ٦٠ شاندی بازرگانی تۆمار کراون.<ref name="Ferris181">{{cite book |last=Ferris |first=William Wayne |date=2009 |title=Japan to 1600: A Social and Economic History |publisher=University of Hawaii Press |page=181 |url=https://books.google.com/books?id=oEkewem1LBYC&pg=PT181 |isbn=978-0-8248-3379-4}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | نێرەر !! width=22% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=18% | شۆگنی ژاپۆن !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٣٩٢ | [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆ]] | &ndash; ؟ | ئاشیکاگا یۆشیمیتسو | style="text-align:right;" | بووژانەوەی پەیوەندییە دۆستانەکانی نێوان ھەردوو وڵات بە لەبەرچاوگرتنی پەیوەندییە باشەکانی سەردەمە دێرینەکان.<ref name="Titsingh320"/> |- | ١٣٩٨ | [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆ]] | پاک تۆن-جی | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە؛ و داواکردنی یارمەتی بۆ سەرکوتکردنی کەشتیگەلی چەتە دەریاییەکان، کە لە کۆریدا پێیان دەوترا «وایگو» و لە ژاپۆنیدا «واکۆ»؛ ئۆوچی یۆشیھیرۆ ڕێگەی پێدا سەردانی بکات و ئاشیکاگا یۆشیمیتسوی شۆگنی خانەنشینکراو نامەیەک و دیاریی بۆ نارد.<ref name="kang275"/><ref name="Titsingh322">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=322 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> |- | ١٤٠٤ | [[تایجۆنگی جۆسۆن|تایجۆنگ]] | یۆ ئوی-سۆن | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/><ref name="Hall242">{{cite book |last=Hall |first=John Whitney |date=1997 |title=The Cambridge History of Japan: Early Modern Japan |publisher=Cambridge University Press |page=242 |url=https://books.google.com/books?id=6RBXXJixf-sC&pg=PA242 |isbn=978-0-521-22355-3}}</ref> |- | ١٤٠٦ | تایجۆنگ | یون میۆنگ | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٤١٠ | تایجۆنگ | یانگ سوو | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە؛ گەیاندنی سەرەخۆشی بە بۆنەی کۆچی دوایی یۆشیمیتسو؛<ref name="kang275"/> و پێشکەشکردنی دەقێکی دەگمەنی بودی.<ref name="titsingh325">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |pages=325–326 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&pg=RA1-PA325}}</ref> |- | ١٤١٣ | تایجۆنگ | باک بون ؟ | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | &ndash; ؟ |- | ١٤٢٠ | [[سێجۆنگی مەزن|سێجۆنگ]] | سۆنگ ھوی-گیۆنگ | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٢٣ | سێجۆنگ | پاک ھوی-چونگ | ئاشیکاگا یۆشیکازو | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە؛<ref name="kang275"/> و گواستنەوەی دەقێکی دەگمەنی بودی.<ref name="Titsingh330">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=330 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> |- | ١٤٢٤ | سێجۆنگ | پاک ئان-سین | ئاشیکاگا یۆشیکازو | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٢٨ | سێجۆنگ | پاک سۆ-سائێنگ | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | سەرەخۆشی بە بۆنەی کۆچی دوایی یۆشیمۆچی؛ گەیاندنی پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی یۆشینۆری.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٣٢ | سێجۆنگ | یی یێ | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/><ref name="lee268">{{cite book |last1=Lee |first1=Sang Oak |last2=Park |first2=Duk-Soo |date=1998 |title=Perspectives on Korea |publisher=University of Hawaii Press |page=268 |isbn=978-0-9586526-6-7}}</ref> |- | ١٤٣٩ | سێجۆنگ | کۆ توک-چۆنگ | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | پەیوەندیی دراوسێیەتی؛ و داواکردنی ھاوکاری بۆ سەرکوتکردنی چالاکییە فراوانبووەکانی واکۆ.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٤٣ | سێجۆنگ | پیۆن ھیۆ-مون | ئاشیکاگا یۆشیماسا | style="text-align:right;" | سەرەخۆشی بۆ کۆچی دوایی یۆشینۆری؛ و گەیاندنی پیرۆزبایی بۆ دەسەڵاتگرتنەدەستی یۆشیکاتسو.<ref name="kang275"/><ref name="Kang241">{{cite book |last1=Kang |first1=Jae-eun |last2=Lee |first2=Suzanne |date=2006 |title=The Land of Scholars: Two Thousand Years of Korean Confucianism |publisher=Homa & Sekey Books |page=241 |url=https://books.google.com/books?id=iB8R0oEH3kEC&dq=1443+Byeon+Hyo-mun&pg=PA241 |isbn=978-1-931907-37-8}}</ref><ref name="Titsingh342">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=342 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> |} === ١٣٩٢ === لە ساڵی یەکەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="Titsingh320"/> === ١٣٩٨ === لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> پاک تۆنگ-چی و یاوەرەکانی لە سەرەتای پاییزی ١٣٩٨ گەیشتنە کیۆتۆ. شۆگن ئاشیکاگا یۆشیمۆچی نامەیەکی دیپلۆماسیی فەرمی پێشکەش بە نێردراوەکە کرد، و دیاری پێبەخشرا تا بیگەیەنێتە دەرباری جۆسۆن.<ref name="Titsingh322"/> === ١٤٠٤ === لە ساڵی چوارەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٠٦ === لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٠٩–١٤١٠ === لە ساڵی دەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، باڵیۆزێک لە دەرباری جۆسۆنەوە لە کیۆتۆ پێشوازیی لێکرا. ئەم ڕووداوە لە ساڵی ١٤٠٩دا وەک ڕووداوێکی گرنگ سەیر دەکرا.<ref name="titsingh325"/> === ١٤١٣ === لە ساڵی سێزدەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٢٠ === لە ساڵی دووەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سێجۆنگی مەزن|سێجۆنگدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٢٣ === لە ساڵی پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/><ref name="Titsingh330"/> === ١٤٢٤ === لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٢٨ === لە ساڵی دەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، دەرباری جۆسۆن پاک سۆ-سائینگی وەک سەرۆکی نێردراوانی شاندێک بۆ دەرباری شۆگن ئاشیکاگا یۆشینۆری لە ژاپۆن نارد.<ref name="kang275"/> === ١٤٣٢ === لە ساڵی چواردەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="lee268"/> === ١٤٣٩ === لە ساڵی بیست و یەکەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا. سەرکردەی ئەم شاندە بۆ لای شۆگن یۆشینۆری کۆ توک-چۆنگ بوو.<ref name="kang275"/> === ١٤٤٣ === لە ساڵی بیست و پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، باڵیۆزخانەیەک ڕەوانەی پایتەختی ژاپۆن کرا. پیۆن ھیۆ-مون سەرۆکی نێردراوان بوو لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە.<ref name="Kang241"/><ref name="Titsingh342"/> باڵیۆزەکە لە کیۆتۆ لەلایەن ئاشیکاگا یۆشیماساوە پێشوازیی لێکرا.<ref name="kang275"/> == نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ھیدێیۆشی == {{وتاری سەرەکی|داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر کۆریا}} پاش ڕووخانی زنجیرە شۆگنی ئەشیکاگا، شاندە دیپلۆماسییەکانی جۆسۆن بۆ لای [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] دەنێردران، کە پاش مردنی [[ئۆدا نۆبوناگا]] لە ساڵی ١٥٨٢ وەک سەرکردەیەکی بەھێزی بێڕکابەر دەرکەوت.<ref name="kang275"/> پەیوەندییە کەمتر فەرمییەکان لەگەڵ سەرکردەکانی بنەماڵەی سۆ لە تسوشیما بەردەوام بوون. پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان لە ساڵی ١٥٩٢دا پچڕان کاتێک سوپای ژاپۆن خاکی جۆسۆنی داگیر کرد. پەیوەندییە دووقۆڵییە پچڕاوەکان دەستبەجێ پاش مردنی ھیدێیۆشی لە ساڵی ١٥٩٨دا چاک نەکرانەوە؛ ھێزە داگیرکەرەکان بە شێوەیەکی پلەبەپلە لە خاکی داگیرکراوی نیمچەدوورگەی کۆریا کشانەوە.<ref name="kang86">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=86 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA86 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> تا کۆتایی ساڵی ١٥٩٨ ھەموو ھێزەکانی ژاپۆن کۆریایان بەجێھێشت، بەڵام پەیوەندییەکان تا چەندین ساڵ دواتر، لە سەردەمی زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوادا، ئاسایی نەبوونەوە. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | نێرەر !! width=22% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=18% | تای کۆ !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٥٩٠ | [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆ]] | ھوانگ یون-گیل<ref name="rutt190">{{cite book |last1=Rutt |first1=Richard |last2=Pratt |first2=Keith |last3=Hoare |first3=James |date=2003 |title=Korea: A Historical and Cultural Dictionary |publisher=Routledge |page=190 |url=https://books.google.com/books?id=e7pyBEWioLsC&pg=PA190 |isbn=978-0-7007-0463-7}}</ref> | [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بۆ یەکخستنەوەی ژاپۆن لەلایەن ھیدێیۆشییەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٥٩٦ | سۆنجۆ | ھوانگ سین<ref name="palais83">{{cite book |last=Palais |first=James B. |date=1995 |title=Confucian Statecraft and Korean Institutions: Yu Hyŏngwŏn and the Late Chosŏn Dynasty |publisher=University of Washington Press |page=83 |url=https://books.google.com/books?id=kwpSxkUYCSAC&pg=PA83 |isbn=978-0-295-97455-2}}</ref> | تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی | style="text-align:right;" | وتوێژکردن لەسەر کۆتاییھێنان بە شەڕ و کشانەوەی ھێزە داگیرکەرەکانی ژاپۆن.<ref name="kang225">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=225 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&dq=1596+hwang+sin&pg=PA225 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> |} === ١٥٩٠ === لە ساڵی بیست و سێیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی بە سەرۆکایەتیی ھوانگ یون-گیل لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="rutt190"/> باڵیۆزی جۆسۆن لەلایەن سەرکردەی ژاپۆن، [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] پێشوازیی لێکرا.<ref name="kang275"/> === ١٥٩٦ === لە ساڵی بیست و نۆیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سۆنجۆدا، شاندێکی دیپلۆماسی بە سەرۆکایەتیی ھوانگ سین یاوەریی باڵیۆزەکانی مینگی کرد کە گەشتیان بۆ ژاپۆن دەکرد.<ref name="palais83"/> == نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا == {{ھەروەھا ببینە|جۆسۆن تۆنگسینسا}} پاش وەدەرنانی داگیرکەرانی ژاپۆن، پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی نێوان کۆریا و ژاپۆن پێویستیان بە سەرلەنوێ دامەزراندنەوە و ئاساییکردنەوە بوو؛ لە کۆتاییدا شێوازێکی تا ڕادەیەک جیاوازتریان لە سەردەمی پێش ١٥٩٢ وەرگرت.<ref name="WoongJoeKang44">{{cite book |last=Kang |first=Woong Joe |date=2005 |title=The Korean Struggle for International Identity in the Foreground of the Shufeldt Negotiation, 1866–1882 |publisher=University Press of America |page=44 |url=https://books.google.com/books?id=hRAPN6SZqKUC&pg=PA44 |isbn=978-0-7618-3120-4}}</ref> لە سەرەتادا، دەرباری جۆسۆن نێردراو و شاندەکانی ژاپۆنی سنووردار کرد تەنھا بۆ ناوچەی «وایگوان» لە بوسان و گەشتکردنی بۆ ھانسۆنگ (سیئۆلی ئێستا) قەدەغە کرد (چونکە ھێزە داگیرکەرەکانی ژاپۆن لە ١٥٩٢ ھەمان ڕێگەی وشکانییان بەکارھێنابوو کە پێشتر شاندە دیپلۆماسییەکان پێیدا تێپەڕ دەبوون).<ref name="english.historyfoundation.or.kr">{{cite web |title=Early Modern Period |publisher=Northeast Asian History Foundation |date=2007 |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، شاندەکانی جۆسۆن لە ژاپۆن ئیتر لەلایەن فەرماندە سەربازییەکانەوە پێشوازییان لێنەدەکرا، بەڵکوو تەنھا لەلایەن دیپلۆماتکارانەوە بوو. خەرجیی شاندەکانی کۆریاش بە تەواوی لەلایەن ژاپۆنەوە دابین دەکرا، کە بەپێی ھەندێک خەمڵاندن یەکسان بوو بە تەواوی بودجەی ساڵانەی زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا لەو ساڵانەی کە شاندەکان دەنێردران.<ref name="english.historyfoundation.or.kr"/> ھەروەھا دەرباری جۆسۆن دەستەواژەی «[[تۆنگسینسا]]»ی بۆ شاندەکانی بۆ ژاپۆن تا شاندەکەی ساڵی ١٦٣٦ بەکارنەھێنایەوە، چونکە ئەم دەستەواژەیە تەنھا بۆ ئەو شاندانە بەکاردەھات کە لە بارودۆخی پەیوەندییە ئاساییەکاندا بوون.<ref name="books.google.com">{{cite book |last=Lewis |first=James Bryant |date=2003 |title=Frontier Contact Between Chosŏn Korea and Tokugawa Japan |publisher=RoutledgeCurzon |pages=21–24 |url=https://books.google.com/books?id=0YIbNlliRswC&pg=RA1-PA21 |isbn=0-7007-1301-8}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | نێرەر !! width=22% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=18% | شۆگنی ژاپۆن !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٦٠٧ | [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆ]] | یۆ ئوو-گیل<ref name="kang144">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=144 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA144 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> | [[تۆکوگاوا ھیدێتادا]] | style="text-align:right;" | وەڵامدانەوەی بانگھێشتی ژاپۆن؛ چاودێریکردنی بارودۆخی سیاسیی ناوخۆی ژاپۆن؛ گەڕاندنەوەی دیلەکان.<ref name="history_foundation1607">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1607 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦١٧ | [[گوانگھایگوینی جۆسۆن|گوانگھایگوین]] | ئۆ یون-گیۆم<ref name="walraven361">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=361 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> | تۆکوگاوا ھیدێتادا | style="text-align:right;" | وەڵامدانەوەی بانگھێشتی ژاپۆن؛ پیرۆزبایی بۆ سەرکەوتن لە گەمارۆدانی ئۆساکا؛ گەڕاندنەوەی دیلەکان.<ref name="history_foundation1617">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1617 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٢٤ | [[ئینجۆی جۆسۆن|ئینجۆ]] | جۆنگ ڕیپ<ref name="toby70">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=70 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێمیتسو]] | style="text-align:right;" | وەڵامدانەوەی بانگھێشتی ژاپۆن؛ پیرۆزبایی بۆ دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێمیتسو؛ گەڕاندنەوەی دیلەکان.<ref name="history_foundation1624">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1624 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٣٦ | ئینجۆ | ئیم گوانگ<ref name="toby205-207_titsingh411">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |pages=205–207 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | تۆکوگاوا ئیێمیتسو | style="text-align:right;" | ئاھەنگگێڕان بۆ سەردەمی ئاوەدانی و خۆشگوزەرانی.<ref name="history_foundation1636">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1636 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٤٣ | ئینجۆ | یون سون-جی<ref name="toby105_titsingh412">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=105 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | تۆکوگاوا ئیێمیتسو | style="text-align:right;" | ئاھەنگگێڕان بە بۆنەی ڕۆژی لەدایکبوونی شۆگن ئیێمیتسو.<ref name="history_foundation1643">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1643 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٥٥ | [[ھیۆجۆنگی جۆسۆن|ھیۆجۆنگ]] | جۆ ھیۆنگ<ref name="walraven361_Titsingh413">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=361 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێتسونا]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێتسونا.<ref name="history_foundation1655">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1655 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٨٢ | [[سوکجۆنگی جۆسۆن|سوکجۆنگ]] | یون چی-وان<ref name="Yakjojechalbi">{{cite web |title=Name of Cultural Properties, Yakjojechalbi (Stele of agreement) |publisher=Cultural Heritage Administration |date=2006 |url=http://jikimi.cha.go.kr/unisearch/popup/ECulresult_Db_desc.jsp?VdkVgwKey=23,00170000,21}}</ref> | [[تۆکوگاوا تسۆنایۆشی]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن تسۆنایۆشی.<ref name="history_foundation1682">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1682 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧١١ | سوکجۆنگ | جۆ تای-ئۆک<ref name="Jo_Tae-eok1">{{cite book |last=Kim |first=Tae-Jun |date=2006 |title=Korean Travel Literature |publisher=Ewha Womans University Press |page=119 |url=https://books.google.com/books?id=Ecijowh6ptwC&pg=PA119 |isbn=978-89-7300-698-4}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێنۆبو]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێنۆبو.<ref name="history_foundation1711">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1711 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧١٩ | سوکجۆنگ | ھۆنگ چی-جونگ<ref name="walraven361_titsingh417">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=417 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | [[تۆکوگاوا یۆشیمونێ]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن یۆشیمونێ.<ref name="history_foundation1719">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1719 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧٤٨ | [[یەنگجۆی جۆسۆن|یەنگجۆ]] | ھۆنگ گیێ-ھوی<ref name="walraven361_titsingh418">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=418 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێشیگێ]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێشیگێ.<ref name="history_foundation1748">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1748 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧٦٤ | یەنگجۆ | جۆ ئۆم<ref name="Jo_Eom1">{{cite journal |last=Yeom |first=Jeong-Seop |date=2006 |title=조선 후기 고구ما의 도입과 재배법의 정리 과정 (The Introduction of Sweet Potatoes and the Development of Cultivation Methods during Late Joseon Korea) |journal=The Journal of Korean History |issue=134 |pages=111–147 |url=http://www.dbpia.co.kr/view/ar_view.asp?arid=1191166}} {{In lang|ko}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێھارو]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێھارو.<ref name="history_foundation1764">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1764 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٨١١ | [[سونجۆی جۆسۆن|سونجۆ]] | کیم ی-گیۆ<ref name="walraven361" /> | [[تۆکوگاوا ئیێناری]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێناری.<ref name="history_foundation1811">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1811 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |} === ١٦٠٧ === لە ساڵی چلەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆدا]]، نوێنەرانی دەرباری جۆسۆن ڕەوانەی ژاپۆن کران.<ref name="history_foundation1607"/> ئەم شاندە دیپلۆماسییە بۆ بەرژەوەندیی ھەردوو لایەنی ژاپۆنی و کۆری کاری دەکرد وەک کەناڵێک بۆ پەرەپێدانی بناغەیەکی سیاسی بۆ بازرگانی.<ref name="walker48">{{cite journal |last=Walker |first=Brett L. |date=2002 |title=Foreign Affairs and Frontiers in Early Modern Japan: A Historiographical Essay |journal=Early Modern Japan |pages=44–62 |url=https://kb.osu.edu/dspace/bitstream/1811/609/1/V10N2Walker.pdf}}</ref><ref name="Guilliaume85">{{cite book |last=Guilliaume |first=Xavier |date=2003 |title=Jahrbuch des Deutschen Instituts für Japanstudien: Misdirected Understanding: Narrative Matrices in the Japanese Politics of Alterity toward the West |publisher=Iudicium Verlag |pages=85–116 |url=https://books.google.com/books?id=B6_5gb3W1SsC&dq=envoy+joseon+japan&pg=PA85}}</ref> ئەم باڵیۆزخانەیە بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی دوازدەھەمی سەردەمی کەیچۆدا گەشتی کرد بۆ ئێدۆ بۆ دیدار لەگەڵ شۆگن [[تۆکوگاوا ھیدێتادا]]. یۆ ئوو-گیل سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن بوو،<ref name="kang144"/> و ٤٦٧ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1607"/> === ١٦١٧ === لە ساڵی نۆیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[گوانگھایگوینی جۆسۆن|گوانگھایگویندا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی ڕەوانەی ئێدۆ کرد؛ بەڵام شاندەکە تەنھا تا کیۆتۆ گەشتی کرد. لە ساڵی سێیەمی سەردەمی گێنا لەسەر ساڵنامەی ژاپۆنی، شاندەکە لە قەڵای فوشیمی لەلایەن شۆگن ھیدێتاداوە پێشوازیی لێکرا.<ref name="toby105n16">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=105 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> سەرۆکی نێردراوان ئۆ یون-گیۆم بوو<ref name="walraven361"/> و ٤٢٨ کەسی تر لە شاندەکەیدا بوون.<ref name="history_foundation1617"/> === ١٦٢٤ === لە ساڵی دووەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[ئینجۆی جۆسۆن|ئینجۆدا]]، شاندێک بە سەرۆکایەتیی جۆنگ ڕیپ ڕەوانەی ئێدۆ کرا.<ref name="walraven361"/> ژمارەی ئەندامانی ئەم شاندە دیپلۆماسییە ٤٦٠ کەس بوو.<ref name="history_foundation1624"/> شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێمیتسو]] لە ئێدۆ پێشوازیی لە باڵیۆزەکە کرد.<ref name="toby70"/> ئەم شاندەی جۆسۆن وەک ڕووداوێکی گرنگ لە ساڵی یەکەمی سەردەمی کانئێی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی سەیر دەکرا.<ref name="history_foundation1624"/> === ١٦٣٦ === لە ساڵی چواردەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا ئینجۆدا، شاندێکی دیپلۆماسی (کە یەکەمین شاند بوو لە دوای پچڕانی پەیوەندییەکان لە ١٥٩٢دا ناوی تۆنگسینسا وەربگرێتەوە، کە نیشانەی ئاساییکردنەوەی تەواوی پەیوەندییەکان بوو) ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1636"/><ref name="books.google.com"/> باڵیۆزی پاشای جۆسۆن ئیم گوانگ بوو،<ref name="toby205-207_titsingh411"/> و ٤٧٨ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1636"/> بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی، شاندەکە لە ساڵی ١٦٣٥ (مانگی دوازدەھەمی ساڵی سێزدەیەمی کانئێی) گەیشتە ژاپۆن.<ref name="titsingh411">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=411 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> ئەم شاندە بۆ دەرباری شۆگن ئیێمیتسو لە ئێدۆ، سەردانێکی مەزارگەی یەکەم شۆگن لە نیکۆی لەخۆ دەگرت.<ref name="toby105n16"/> کاروانی گەورەی شۆگن، کە دەستەی گەورەی جۆسۆنیشی تێدا بوو، لە مانگی چوارەمی ساڵی چواردەیەمی کانئێیدا لە ئێدۆوە بەرەو نیکۆ بەڕێکەوت.<ref name="titsingh411"/> === ١٦٤٣ === لە ساڵی بیست و یەکەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا ئینجۆدا، شاندێک بە سەرۆکایەتیی یون سون-جی ڕەوانەی ئێدۆ کرا.<ref name="toby105_titsingh412"/> قەبارەی شاندەکەی جۆسۆن ٤٧٧ کەس بوو.<ref name="history_foundation1643"/> شاندەکە لە ساڵی بیستەمی کانئێی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی گەیشتە دەرباری شۆگن لە ئێدۆ.<ref name="titsingh412">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=412 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> ئەم شاندە لە دەرباری شۆگن ئیێمیتسو پێشوازیی لێکرا؛ ھەروەھا سەردانی مەزارگەی شۆگن ئیێیاسوویان لە نیکۆ ئەنجام دا.<ref name="toby105n16"/> === ١٦٥٥ === [[پەڕگە:Joseon Tongsinsa 1655 (2).jpg|وێنۆک|نێردراوی کۆریا و یاوەرەکانی لە جۆسۆن تۆنگسینسا لە ساڵی ١٦٥٥ بەرەو ئێدۆ – وێنەکە دراوەتە پاڵ ھشیکاوا مۆرۆنۆبو، ١٦١٨–١٦٩٤]] لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[ھیۆجۆنگی جۆسۆن|ھیۆجۆنگدا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێتسونا]] نارد.<ref name="history_foundation1655"/> ئەم شاندە بەپێی سیستەمی بەرواری ژاپۆنی لە ساڵی یەکەمی مێیرێکیدا گەیشتە ژاپۆن.<ref name="titsingh413">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=413 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> جۆ ھیۆنگ سەرۆکی نێردراوانی باڵیۆزخانەی جۆسۆن بوو،<ref name="walraven361_Titsingh413"/> و ژمارەی یاوەرەکانی ٤٨٥ کەس بوون.<ref name="history_foundation1655"/> پاش ئەوەی باڵیۆزخانەکە لە دەرباری شۆگندا لە ئێدۆ پێشوازیی لێکرا، شاندەکە بەرەو مەزارگەی تۆشۆ-گوو لە نیکۆ بەڕێکەوتن.<ref name="toby105n16"/> === ١٦٨٢ === لە ساڵی ھەشتەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سوکجۆنگی جۆسۆن|سوکجۆنگدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا تسۆنایۆشی]] ڕەوانە کرا.<ref name="history_foundation1682"/> یون چی-وان سەرۆکی نێردراوان بوو،<ref name="walraven361"/> و ٤٧٣ کەسی تر یاوەرییان دەکرد، و بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی دووەمی تێنمادا بەرەو ئێدۆ گەشتیان کرد.<ref name="history_foundation1682"/> === ١٧١١ === === ١٧١٩ === لە ساڵی چل و پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سوکجۆنگدا، باڵیۆزخانەیەک ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1719"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی لە مانگی دەیەمی ساڵی چوارەمی کیۆھۆ بەپێی ساڵنامەی ئەوکاتەی ژاپۆن گەیشتنە ژاپۆن.<ref name="titsingh417">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=417 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> پاشا سوکجۆنگ ھۆنگ چی-جونگی بە یاوەریی ٤٧٥ کەس نارد.<ref name="history_foundation1719"/> باڵیۆزی جۆسۆن دیداری لەگەڵ شۆگن [[تۆکوگاوا یۆشیمونێ]] ئەنجام دا. === ١٧٤٨ === [[پەڕگە:Chōsen Tsūshin-shi Raichō-zu.jpg|وێنۆک|ڕاست|٢٤٠پیکسڵ|ئەم وێنەیەی کاروانی جۆسۆن تۆنگسینسا لە شەقامەکانی [[ئێدۆ]] لە ساڵی ١٧٤٨ ناونراوە ''چۆسێنجین ئوکیێ'' لەلایەن ھانێگاوا تۆوێی، دەوروبەری ١٧٤٨]] لە ساڵی بیست و چوارەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[یەنگجۆی جۆسۆن|یەنگجۆدا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی دیپلۆماسیی نارد بۆ ژاپۆن.<ref name="history_foundation1748"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی یەکەمی کانئێندا گەیشتنە ئێدۆ.<ref name="titsingh418">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=418 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندەی جۆسۆن ھۆنگ گیێ-ھوی بوو،<ref name="walraven361_titsingh418"/> و ٤٧٥ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1748"/> === ١٧١٩ === لە ساڵی چل و پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سوکجۆنگدا، باڵیۆزخانەیەک ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1719"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی لە مانگی دەیەمی ساڵی چوارەمی کیۆھۆ بەپێی ساڵنامەی ئەوکاتەی ژاپۆن گەیشتنە ژاپۆن.<ref name="titsingh417"/> پاشا سوکجۆنگ ھۆنگ چی-جونگی بە یاوەریی ٤٧٥ کەس نارد.<ref name="history_foundation1719"/> باڵیۆزی جۆسۆن دیداری لەگەڵ شۆگن [[تۆکوگاوا یۆشیمونێ]] ئەنجام دا. === ١٧٤٨ === [[پەڕگە:Chōsen Tsūshin-shi Raichō-zu.jpg|وێنۆک|ڕاست|٢٤٠پیکسڵ|ئەم وێنەیەی کاروانی جۆسۆن تۆنگسینسا لە شەقامەکانی [[ئێدۆ]] لە ساڵی ١٧٤٨ ناونراوە ''چۆسێنجین ئوکیێ'' لەلایەن ھانێگاوا تۆوێی، دەوروبەری ١٧٤٨]] لە ساڵی بیست و چوارەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[یەنگجۆی جۆسۆن|یەنگجۆدا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی دیپلۆماسیی نارد بۆ ژاپۆن.<ref name="history_foundation1748"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی یەکەمی کانئێندا گەیشتنە ئێدۆ.<ref name="titsingh418"/> سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندەی جۆسۆن ھۆنگ گیێ-ھوی بوو،<ref name="walraven361_titsingh418"/> و ٤٧٥ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1748"/> === ١٧٦٤ === لە ساڵی چلەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا یەنگجۆدا، نێردراوێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1764"/> ئەم شاندە بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێھارو]] لە ساڵی یەکەمی مێیوادا بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی گەیشتە پایتەختی شۆگناتەکە.<ref name="titsingh419">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=419 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> جۆ ئۆم لە ساڵی ١٧٦٤دا سەرۆکی نێردراوان بوو،<ref name="walraven359">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=359 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> و ٤٧٧ کەس یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1764"/> شاعیری بەناوبانگی [[سەردەمی ئێدۆ]]، فوکودا چییۆ-نی، ھەڵبژێردرا بۆ ئامادەکردنی دیاریی فەرمیی ژاپۆن کە پێشکەش بە شاندەکەی کۆریا کرا، و ٢١ کاری ھونەریی لەسەر بنەمای ٢١ [[ھایکوو|ھایکووی]] خۆی دروست کرد و پێشکەشی کردن.<ref name="HaikukanCity">{{cite web |url=http://haikukan.city.hakusan.ishikawa.jp/english/about/ |title=About Chiyo-ni |publisher=Chiyo-ni Haiku Museum |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026222610/http://haikukan.city.hakusan.ishikawa.jp/english/about/ |archive-date=2020-10-26}}</ref> ئەم باڵیۆزە کەسایەتییەکی مێژوویی گرنگە چونکە بەوە ناسراوە کە [[پەتاتەی شیرین|پەتاتەی شیرینی]] وەک بەرھەمێکی خۆراکی ناساندە ناو کۆریاوە.<ref name="KimJinwung255">{{cite book |last=Kim |first=Jinwung |date=2012 |title=A History of Korea: From "Land of the Morning Calm" to States in Conflict |publisher=Indiana University Press |page=255 |url=https://books.google.com/books?id=QFPsi3IK8gcC&pg=PA255 |isbn=978-0-253-00024-8}}</ref> ئەم خۆراکە سەرەکییە نوێیە لە کاتی بەڕێوەچوونی ئەم شاندە دیپلۆماسییەدا بەرچاو کەوت.<ref name="Wiwonhoe305">{{cite book |author=کۆمسیۆنی نیشتمانیی کۆریا بۆ یونسکۆ |date=2004 |title=Korean History: Discovery of Its Characteristics and Developments |publisher=Hollym |page=305 |isbn=978-1-56591-177-2}}</ref> === ١٨١١ === لە ساڵی یازدەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سونجۆی جۆسۆن|سونجۆدا]]، پاشا شاندێکی بۆ دەرباری شۆگن تۆکوگاوا ئیێناری نارد.<ref name="history_foundation1811"/> شاندەکە لە دوورگەی تسوشیما زیاتر گەشتی نەکرد. نوێنەرانی شۆگن ئیێناری لەسەر دوورگەکە پێشوازییان لە شاندەکە کرد کە دەکەوێتە نێوان [[کۆریا|نیمچەدوورگەی کۆریا]] و [[کیوشو]] لە تەنگژەی کۆریادا.<ref name="walraven359"/> سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندە کیم ی-گیۆ بوو،<ref name="walraven361"/> و ٣٣٦ کەس لە یاوەرەکانیدا بوون.<ref name="history_foundation1811"/> == گونجاندنی دیپلۆماسیی نێوان جۆسۆن و ژاپۆن == پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان جۆسۆن و ژاپۆن کەوتنە ژێر کاریگەریی زیادبوونی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان، کە پێویستی بە خۆگونجاندن و جۆرێکی نوێ لە دیپلۆماسی ھەبوو.<ref name="kang38-78">{{cite book |last=Kang |first=Woong Joe |date=2005 |title=The Korean Struggle for International Identity in the Foreground of the Shufeldt Negotiation, 1866–1882 |publisher=University Press of America |pages=38–78 |url=https://books.google.com/books?id=hRAPN6SZqKUC&pg=PA38 |isbn=978-0-7618-3120-4}}</ref> سەردەمی «ساکۆکو» (وڵاتی داخراو)ی ژاپۆن لە ساڵی ١٨٥٤ کۆتایی پێھات، کە سەرجەم پەیوەندییە ناوچەییەکانی بۆ ژاپۆن گۆڕی.<ref name="BeasleyMeiji">{{cite book |last=Beasley |first=William G. |date=1972 |title=The Meiji Restoration |publisher=Stanford University Press |isbn=978-1-5036-0826-9}}</ref> === ١٨٧٦ === [[پەیماننامەی ژاپۆن و کۆریا لە ١٨٧٦]] دەستپێکی قۆناغێکی نوێی لە پەیوەندییە دووقۆڵییەکاندا دیاری کرد.<ref name="kang38-78"/> == ئەمانەش ببینە == * [[دیپلۆماسیی جۆسۆن]] * [[ئیمپراتۆریەتیی کۆریا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٤٠ەم}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.tongsinsa.com/ کۆمەڵەی ئاڵوگۆڕی کولتووریی جۆسۆن تۆنگسینسا] {{In lang|ko}} * یونسکۆ: [http://www.wdl.org/en/item/69/ نەخشەی کۆریای باشوور و باکوور لە ھەشت پارێزگادا] {{DEFAULTSORT:نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ژاپۆن}} [[پۆل:پێوەندییە دەرەکییەکانی جۆسۆن]] [[پۆل:مێژووی پێوەندییە دەرەکییەکانی ژاپۆن]] [[پۆل:ژاپۆنی دەرەبەگایەتی]] [[پۆل:پەیوەندییەکانی ژاپۆن و کۆریا]] sbxqcttbtbe7vgim0wtdsxk95xmocii 1675524 1675523 2026-09-26T08:33:46Z DreamHourFlight 39788 /* ١٧١١ */ 1675524 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Chosenheireishi yodojyo chakuraizu.jpg|وێنۆک|ڕاست|وێنەیەک کە لەلایەن دەرباری جۆسۆن لە کۆریاوە بۆ زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا لە ژاپۆن نێردراوە، دەوروبەری ١٧٤٨]] '''نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ژاپۆن''' لایەنێکی گرنگی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و پەیوەندیی دوولایەنەی نێوان [[جۆسۆن]] و [[ژاپۆن]] پێکدەھێنن.<ref name="HanIl2005">{{cite book |author=لیژنەی پێکھێنانی کۆمەڵە لێکۆڵینەوەکانی مێژووی پەیوەندییەکانی کۆریا و ژاپۆن |date=2005 |title=통신사・왜관과한일관계 (Han Il kwangyesa yŏngu nonjip) |volume=6 |page=29 |publisher=کیۆنگین مۆنھواسای |isbn=978-89-499-0308-8}} {{In lang|ko}}</ref> ئەم ھەوڵە دیپلۆماسییە یەک لە دوای یەکانە بەردەوامیی دیپلۆماسیی «گیۆرین» (پەیوەندیی دراوسێیەتی)ی جۆسۆن لە ساڵی ١٣٩٢ تا ١٩١٠ نیشان دەدەن. ڕیزبەندیی مێژوویی یەکێک لە لایەنەکان لە پەیوەندییەکی دوولایەنەدا بە جیا دەوەستێتەوە. ئەم سیاسەتە ستراتیژییە درێژخایەنە پێچەوانەی دیپلۆماسیی «سادای» (خزمەتکردنی مەزن) بوو کە تایبەتمەندیی پەیوەندییەکانی نێوان جۆسۆن و چین بوو.<ref name="kang49">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=49 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA49 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> سروشتی بێوێنەی ئەم ئاڵوگۆڕە دیپلۆماسییە دوولایەنانە لە چوارچێوەیەکی چەمکی لە سیستەمی باجپێدەری چینەوە پەرەی سەند. بە شێوەیەکی پلەبەپلە مۆدێلە تیۆرییەکە دەستکاری کرا، کە ڕەنگدانەوەی پەرەسەندنی پەیوەندییەکی بێوێنە بوو لە نێوان دوو دەوڵەتی دراوسێدا.<ref name="toby87">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=87 |url=https://books.google.com/books?id=2hK7tczn2QoC&dq=korean+diplomacy+1711&pg=PA85 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> لە سەدەی بیستەمدا، دیپلۆماسیی گیۆرین تووشی شکست بوو. == دیپلۆماسیی جۆسۆن == {{وتاری سەرەکی|دیپلۆماسیی جۆسۆن}} ژەنەڕاڵ یی سۆنگ-گیێ (کە پاش مەرگی بە [[تایجۆی جۆسۆن]] ناسرا) لە ساڵانی ١٣٩٢–١٣٩٣ «شانشینی جۆسۆنی مەزن»ی دامەزراند، و بنەماڵەی یی پێکھێنا کە بۆ ماوەی پێنجسەد ساڵ لە نیمچەدوورگەی کۆریادا دەسەڵاتی بەدەستەوە بوو. یەکێک لە دەستکەوتە سەرەتاییەکانی پاشای نوێ، باشترکردنی پەیوەندییەکان بوو لەگەڵ چین؛ بنچینەی دامەزراندنی جۆسۆن دەگەڕایەوە بۆ ڕەتکردنەوەی ژەنەڕاڵ یی لە ھێرشکردنە سەر چین لە وەڵامی ھەڵکوتانە سەرەکانی چەتە چینییەکاندا.<ref name="Hussain45">{{cite book |last=Hussain |first=Tariq |date=2006 |title=Diamond Dilemma: Shaping Korea for the 21st Century |publisher=Random House |page=45 |url=https://books.google.com/books?id=OijoSOZktc4C&pg=PA45 |isbn=978-1-4303-0641-2}}</ref><ref name="Hodge401">{{cite book |last=Hodge |first=Carl Cavanagh |date=2008 |title=Encyclopedia of the Age of Imperialism, 1800–1914: A-K |publisher=Greenwood Press |page=401 |url=https://books.google.com/books?id=NtEZ7Zq7s-gC&pg=PA401}}</ref> سیاسەتی دەرەوەی جۆسۆن لەسەر بنەماکانی پێشوو پەرەی سەند؛ بۆ نموونە نێردراوی [[گۆریۆ]]، چۆنگ مۆنگ-جوو لە ساڵی ١٣٧٧دا گەشتی کرد بۆ ژاپۆن،<ref name="Titsingh313">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=313 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref><ref name="HistoryFoundationWAE">{{cite web |title=Korea-Japan Relations> Middle Ages> 4. Waegu and the Korea-Japan Relationship |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=33 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164235/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=33 |archive-date=2009-10-28}}</ref> و دەرئەنجامەکانی ھەوڵەکانی تەنھا دواتر دەرکەوتن. وەک ھەنگاوێکی سەرەتایی، لە ساڵی ١٤٠٢دا شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا. نێردراوەکەی جۆسۆن ھەوڵی دا پەیوەندییە دۆستانەکانی نێوان ھەردوو وڵات ببوژێنێتەوە و ئەرکی پێسپێردرابوو کە پەیوەندییە باشەکانی سەردەمە دێرینەکان بەبیر بھێنێتەوە. ئەم شاندە سەرکەوتوو بوو، و دەوترێت [[شۆگن]] ئاشیکاگا یۆشیمیتسو لەم نێردراوە سەرەتاییە ڕازی بووە.<ref name="Titsingh320">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=320 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> دواتر شاندەکانی تر پەرەیان بە پەیوەندی و ئاڵوگۆڕەکانی نێوان ھەردوو وڵاتی دراوسێ دا. بەر لە دەستپێکردنی [[سەردەمی ئێدۆ]] لە ژاپۆن، کەمتر لە ٧٠ شاندی دیپلۆماسی لە پایتەختی جۆسۆنەوە بۆ ژاپۆن ڕەوانە کرابوون.<ref name="Lewis269">{{cite book |last=Lewis |first=James Bryant |date=2003 |title=Frontier Contact Between Chosŏn Korea and Tokugawa Japan |publisher=RoutledgeCurzon |page=269 |isbn=0-7007-1301-8}}</ref> شاندێکی دیپلۆماسی بە شێوەیەکی باو لە سێ نێردراو پێکدەھات: نێردراوی سەرەکی، جێگری نێردراو، و بەرپرسی بەڵگەنامەکان. ھەروەھا یەکێک یان زیاتر لە نووسەر یان تۆمارکەری فەرمی لەگەڵ شاندەکەدا دەبوون کە ڕاپۆرت و گێڕانەوەیەکی وردیان لەبارەی گەشتەکە ئامادە دەکرد.<ref name="Walraven362">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=362 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> ھونەرمەندانیش لە شاندە دیپلۆماسییەکەدا بەشدار دەبوون. ناردنی شاندە دوولایەنەکان وەک ئامرازێکی پەیوەندی لە نێوان پاشاکانی [[کۆریا]] و شۆگنەکانی ژاپۆن سەیر دەکرا کە لە ڕووی پلەوپایەوە نزیکەی لە یەک ئاستدا بوون. ئیمپراتۆرەکانی ژاپۆن لەو سەردەمەدا تەنھا وەک ھێمایەک بوون و دەسەڵاتی ڕاستەقینەی سیاسی یان سەربازییان نەبوو؛<ref name="Shillony1">{{cite book |last=Shillony |first=Ben-Ami |date=2008 |title=The Emperors of Modern Japan |publisher=Brill |page=1 |url=https://books.google.com/books?id=FwztKKtQ_rAC&pg=PA1 |isbn=978-90-04-16822-0}}</ref><ref name="Shillony40">{{cite book |last=Shillony |first=Ben-Ami |date=2012-01-24 |title=Jews & the Japanese: The Successful Outsiders |publisher=Tuttle Publishing |page=40 |url=https://books.google.com/books?id=OvzPAgAAQBAJ&pg=PA40 |isbn=978-1-4629-0396-2}}</ref> دەسەڵاتدارە ڕاستەقینە سیاسی و سەربازییەکانی ژاپۆن کە جۆسۆن پەیوەندیی لەگەڵ دەکردن شۆگنەکان بوون، کە لە زۆربەی پەیوەندییە بیانییەکاندا بە نازناوی «تایکونی ژاپۆن» ناودەبران بۆ ئەوەی لە ناکۆکی لەگەڵ نیزامی جیھانیی چین-تەوەر دوور بکەونەوە، کە تێیدا ئیمپراتۆری چین باڵاترین دەسەڵات بوو و فەرمانڕەواکانی ھەموو دەوڵەتە باجپێدەرەکان بە «پاشا» دەناسران.<ref name="kang206">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=206 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA206 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> مێژووی دیپلۆماسیی کۆریای جۆسۆن لەگەڵ ژاپۆن دەکرێت بۆ چوار بەش دابەش بکرێت: * پێش داگیرکارییەکانی ژاپۆن لە ١٥٩٢–١٥٩٨؛ * لە سەردەمی داگیرکارییەکەدا؛ * پاش داگیرکارییەکە؛ * لە سەردەمی نوێدا. == نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ زنجیرە شۆگنی مۆرۆماچی == {{ھەروەھا ببینە|جۆسۆن تۆنگسینسا}} پەیوەندی و گەیاندنی دیپلۆماسیی جۆسۆن لەگەڵ ژاپۆن، باڵیۆزخانە فەرمییەکانی بۆ [[زنجیرە شۆگنی ئەشیکاگا|باکوفووی مۆرۆماچی]] دەگرتەوە.<ref name="kang275">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=275 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA275 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> دیپلۆماسیی جۆسۆن ئاڵوگۆڕی بەردەوامتر و کەمتر فەرمی لەگەڵ دایمیۆی ژاپۆنیی (ئاغای فیۆداڵی) دوورگەی تسوشیمایش لەخۆ دەگرت. سەرەڕای ئەوەش، شاندە بازرگانییەکانی نێوان بازرگانانی ناوچەکە باو بوون؛ بۆ نموونە لە ماوەی نێوان ١٤٥٠ بۆ ١٥٠٠، ساڵانە زیاتر لە ٦٠ شاندی بازرگانی تۆمار کراون.<ref name="Ferris181">{{cite book |last=Ferris |first=William Wayne |date=2009 |title=Japan to 1600: A Social and Economic History |publisher=University of Hawaii Press |page=181 |url=https://books.google.com/books?id=oEkewem1LBYC&pg=PT181 |isbn=978-0-8248-3379-4}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | نێرەر !! width=22% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=18% | شۆگنی ژاپۆن !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٣٩٢ | [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆ]] | &ndash; ؟ | ئاشیکاگا یۆشیمیتسو | style="text-align:right;" | بووژانەوەی پەیوەندییە دۆستانەکانی نێوان ھەردوو وڵات بە لەبەرچاوگرتنی پەیوەندییە باشەکانی سەردەمە دێرینەکان.<ref name="Titsingh320"/> |- | ١٣٩٨ | [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆ]] | پاک تۆن-جی | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە؛ و داواکردنی یارمەتی بۆ سەرکوتکردنی کەشتیگەلی چەتە دەریاییەکان، کە لە کۆریدا پێیان دەوترا «وایگو» و لە ژاپۆنیدا «واکۆ»؛ ئۆوچی یۆشیھیرۆ ڕێگەی پێدا سەردانی بکات و ئاشیکاگا یۆشیمیتسوی شۆگنی خانەنشینکراو نامەیەک و دیاریی بۆ نارد.<ref name="kang275"/><ref name="Titsingh322">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=322 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> |- | ١٤٠٤ | [[تایجۆنگی جۆسۆن|تایجۆنگ]] | یۆ ئوی-سۆن | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/><ref name="Hall242">{{cite book |last=Hall |first=John Whitney |date=1997 |title=The Cambridge History of Japan: Early Modern Japan |publisher=Cambridge University Press |page=242 |url=https://books.google.com/books?id=6RBXXJixf-sC&pg=PA242 |isbn=978-0-521-22355-3}}</ref> |- | ١٤٠٦ | تایجۆنگ | یون میۆنگ | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٤١٠ | تایجۆنگ | یانگ سوو | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە؛ گەیاندنی سەرەخۆشی بە بۆنەی کۆچی دوایی یۆشیمیتسو؛<ref name="kang275"/> و پێشکەشکردنی دەقێکی دەگمەنی بودی.<ref name="titsingh325">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |pages=325–326 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&pg=RA1-PA325}}</ref> |- | ١٤١٣ | تایجۆنگ | باک بون ؟ | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | &ndash; ؟ |- | ١٤٢٠ | [[سێجۆنگی مەزن|سێجۆنگ]] | سۆنگ ھوی-گیۆنگ | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٢٣ | سێجۆنگ | پاک ھوی-چونگ | ئاشیکاگا یۆشیکازو | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە؛<ref name="kang275"/> و گواستنەوەی دەقێکی دەگمەنی بودی.<ref name="Titsingh330">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=330 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> |- | ١٤٢٤ | سێجۆنگ | پاک ئان-سین | ئاشیکاگا یۆشیکازو | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٢٨ | سێجۆنگ | پاک سۆ-سائێنگ | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | سەرەخۆشی بە بۆنەی کۆچی دوایی یۆشیمۆچی؛ گەیاندنی پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی یۆشینۆری.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٣٢ | سێجۆنگ | یی یێ | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/><ref name="lee268">{{cite book |last1=Lee |first1=Sang Oak |last2=Park |first2=Duk-Soo |date=1998 |title=Perspectives on Korea |publisher=University of Hawaii Press |page=268 |isbn=978-0-9586526-6-7}}</ref> |- | ١٤٣٩ | سێجۆنگ | کۆ توک-چۆنگ | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | پەیوەندیی دراوسێیەتی؛ و داواکردنی ھاوکاری بۆ سەرکوتکردنی چالاکییە فراوانبووەکانی واکۆ.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٤٣ | سێجۆنگ | پیۆن ھیۆ-مون | ئاشیکاگا یۆشیماسا | style="text-align:right;" | سەرەخۆشی بۆ کۆچی دوایی یۆشینۆری؛ و گەیاندنی پیرۆزبایی بۆ دەسەڵاتگرتنەدەستی یۆشیکاتسو.<ref name="kang275"/><ref name="Kang241">{{cite book |last1=Kang |first1=Jae-eun |last2=Lee |first2=Suzanne |date=2006 |title=The Land of Scholars: Two Thousand Years of Korean Confucianism |publisher=Homa & Sekey Books |page=241 |url=https://books.google.com/books?id=iB8R0oEH3kEC&dq=1443+Byeon+Hyo-mun&pg=PA241 |isbn=978-1-931907-37-8}}</ref><ref name="Titsingh342">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=342 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> |} === ١٣٩٢ === لە ساڵی یەکەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="Titsingh320"/> === ١٣٩٨ === لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> پاک تۆنگ-چی و یاوەرەکانی لە سەرەتای پاییزی ١٣٩٨ گەیشتنە کیۆتۆ. شۆگن ئاشیکاگا یۆشیمۆچی نامەیەکی دیپلۆماسیی فەرمی پێشکەش بە نێردراوەکە کرد، و دیاری پێبەخشرا تا بیگەیەنێتە دەرباری جۆسۆن.<ref name="Titsingh322"/> === ١٤٠٤ === لە ساڵی چوارەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٠٦ === لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٠٩–١٤١٠ === لە ساڵی دەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، باڵیۆزێک لە دەرباری جۆسۆنەوە لە کیۆتۆ پێشوازیی لێکرا. ئەم ڕووداوە لە ساڵی ١٤٠٩دا وەک ڕووداوێکی گرنگ سەیر دەکرا.<ref name="titsingh325"/> === ١٤١٣ === لە ساڵی سێزدەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٢٠ === لە ساڵی دووەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سێجۆنگی مەزن|سێجۆنگدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٢٣ === لە ساڵی پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/><ref name="Titsingh330"/> === ١٤٢٤ === لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٢٨ === لە ساڵی دەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، دەرباری جۆسۆن پاک سۆ-سائینگی وەک سەرۆکی نێردراوانی شاندێک بۆ دەرباری شۆگن ئاشیکاگا یۆشینۆری لە ژاپۆن نارد.<ref name="kang275"/> === ١٤٣٢ === لە ساڵی چواردەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="lee268"/> === ١٤٣٩ === لە ساڵی بیست و یەکەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا. سەرکردەی ئەم شاندە بۆ لای شۆگن یۆشینۆری کۆ توک-چۆنگ بوو.<ref name="kang275"/> === ١٤٤٣ === لە ساڵی بیست و پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، باڵیۆزخانەیەک ڕەوانەی پایتەختی ژاپۆن کرا. پیۆن ھیۆ-مون سەرۆکی نێردراوان بوو لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە.<ref name="Kang241"/><ref name="Titsingh342"/> باڵیۆزەکە لە کیۆتۆ لەلایەن ئاشیکاگا یۆشیماساوە پێشوازیی لێکرا.<ref name="kang275"/> == نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ھیدێیۆشی == {{وتاری سەرەکی|داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر کۆریا}} پاش ڕووخانی زنجیرە شۆگنی ئەشیکاگا، شاندە دیپلۆماسییەکانی جۆسۆن بۆ لای [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] دەنێردران، کە پاش مردنی [[ئۆدا نۆبوناگا]] لە ساڵی ١٥٨٢ وەک سەرکردەیەکی بەھێزی بێڕکابەر دەرکەوت.<ref name="kang275"/> پەیوەندییە کەمتر فەرمییەکان لەگەڵ سەرکردەکانی بنەماڵەی سۆ لە تسوشیما بەردەوام بوون. پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان لە ساڵی ١٥٩٢دا پچڕان کاتێک سوپای ژاپۆن خاکی جۆسۆنی داگیر کرد. پەیوەندییە دووقۆڵییە پچڕاوەکان دەستبەجێ پاش مردنی ھیدێیۆشی لە ساڵی ١٥٩٨دا چاک نەکرانەوە؛ ھێزە داگیرکەرەکان بە شێوەیەکی پلەبەپلە لە خاکی داگیرکراوی نیمچەدوورگەی کۆریا کشانەوە.<ref name="kang86">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=86 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA86 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> تا کۆتایی ساڵی ١٥٩٨ ھەموو ھێزەکانی ژاپۆن کۆریایان بەجێھێشت، بەڵام پەیوەندییەکان تا چەندین ساڵ دواتر، لە سەردەمی زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوادا، ئاسایی نەبوونەوە. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | نێرەر !! width=22% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=18% | تای کۆ !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٥٩٠ | [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆ]] | ھوانگ یون-گیل<ref name="rutt190">{{cite book |last1=Rutt |first1=Richard |last2=Pratt |first2=Keith |last3=Hoare |first3=James |date=2003 |title=Korea: A Historical and Cultural Dictionary |publisher=Routledge |page=190 |url=https://books.google.com/books?id=e7pyBEWioLsC&pg=PA190 |isbn=978-0-7007-0463-7}}</ref> | [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بۆ یەکخستنەوەی ژاپۆن لەلایەن ھیدێیۆشییەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٥٩٦ | سۆنجۆ | ھوانگ سین<ref name="palais83">{{cite book |last=Palais |first=James B. |date=1995 |title=Confucian Statecraft and Korean Institutions: Yu Hyŏngwŏn and the Late Chosŏn Dynasty |publisher=University of Washington Press |page=83 |url=https://books.google.com/books?id=kwpSxkUYCSAC&pg=PA83 |isbn=978-0-295-97455-2}}</ref> | تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی | style="text-align:right;" | وتوێژکردن لەسەر کۆتاییھێنان بە شەڕ و کشانەوەی ھێزە داگیرکەرەکانی ژاپۆن.<ref name="kang225">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=225 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&dq=1596+hwang+sin&pg=PA225 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> |} === ١٥٩٠ === لە ساڵی بیست و سێیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی بە سەرۆکایەتیی ھوانگ یون-گیل لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="rutt190"/> باڵیۆزی جۆسۆن لەلایەن سەرکردەی ژاپۆن، [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] پێشوازیی لێکرا.<ref name="kang275"/> === ١٥٩٦ === لە ساڵی بیست و نۆیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سۆنجۆدا، شاندێکی دیپلۆماسی بە سەرۆکایەتیی ھوانگ سین یاوەریی باڵیۆزەکانی مینگی کرد کە گەشتیان بۆ ژاپۆن دەکرد.<ref name="palais83"/> == نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا == {{ھەروەھا ببینە|جۆسۆن تۆنگسینسا}} پاش وەدەرنانی داگیرکەرانی ژاپۆن، پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی نێوان کۆریا و ژاپۆن پێویستیان بە سەرلەنوێ دامەزراندنەوە و ئاساییکردنەوە بوو؛ لە کۆتاییدا شێوازێکی تا ڕادەیەک جیاوازتریان لە سەردەمی پێش ١٥٩٢ وەرگرت.<ref name="WoongJoeKang44">{{cite book |last=Kang |first=Woong Joe |date=2005 |title=The Korean Struggle for International Identity in the Foreground of the Shufeldt Negotiation, 1866–1882 |publisher=University Press of America |page=44 |url=https://books.google.com/books?id=hRAPN6SZqKUC&pg=PA44 |isbn=978-0-7618-3120-4}}</ref> لە سەرەتادا، دەرباری جۆسۆن نێردراو و شاندەکانی ژاپۆنی سنووردار کرد تەنھا بۆ ناوچەی «وایگوان» لە بوسان و گەشتکردنی بۆ ھانسۆنگ (سیئۆلی ئێستا) قەدەغە کرد (چونکە ھێزە داگیرکەرەکانی ژاپۆن لە ١٥٩٢ ھەمان ڕێگەی وشکانییان بەکارھێنابوو کە پێشتر شاندە دیپلۆماسییەکان پێیدا تێپەڕ دەبوون).<ref name="english.historyfoundation.or.kr">{{cite web |title=Early Modern Period |publisher=Northeast Asian History Foundation |date=2007 |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، شاندەکانی جۆسۆن لە ژاپۆن ئیتر لەلایەن فەرماندە سەربازییەکانەوە پێشوازییان لێنەدەکرا، بەڵکوو تەنھا لەلایەن دیپلۆماتکارانەوە بوو. خەرجیی شاندەکانی کۆریاش بە تەواوی لەلایەن ژاپۆنەوە دابین دەکرا، کە بەپێی ھەندێک خەمڵاندن یەکسان بوو بە تەواوی بودجەی ساڵانەی زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا لەو ساڵانەی کە شاندەکان دەنێردران.<ref name="english.historyfoundation.or.kr"/> ھەروەھا دەرباری جۆسۆن دەستەواژەی «[[تۆنگسینسا]]»ی بۆ شاندەکانی بۆ ژاپۆن تا شاندەکەی ساڵی ١٦٣٦ بەکارنەھێنایەوە، چونکە ئەم دەستەواژەیە تەنھا بۆ ئەو شاندانە بەکاردەھات کە لە بارودۆخی پەیوەندییە ئاساییەکاندا بوون.<ref name="books.google.com">{{cite book |last=Lewis |first=James Bryant |date=2003 |title=Frontier Contact Between Chosŏn Korea and Tokugawa Japan |publisher=RoutledgeCurzon |pages=21–24 |url=https://books.google.com/books?id=0YIbNlliRswC&pg=RA1-PA21 |isbn=0-7007-1301-8}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | نێرەر !! width=22% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=18% | شۆگنی ژاپۆن !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٦٠٧ | [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆ]] | یۆ ئوو-گیل<ref name="kang144">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=144 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA144 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> | [[تۆکوگاوا ھیدێتادا]] | style="text-align:right;" | وەڵامدانەوەی بانگھێشتی ژاپۆن؛ چاودێریکردنی بارودۆخی سیاسیی ناوخۆی ژاپۆن؛ گەڕاندنەوەی دیلەکان.<ref name="history_foundation1607">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1607 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦١٧ | [[گوانگھایگوینی جۆسۆن|گوانگھایگوین]] | ئۆ یون-گیۆم<ref name="walraven361">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=361 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> | تۆکوگاوا ھیدێتادا | style="text-align:right;" | وەڵامدانەوەی بانگھێشتی ژاپۆن؛ پیرۆزبایی بۆ سەرکەوتن لە گەمارۆدانی ئۆساکا؛ گەڕاندنەوەی دیلەکان.<ref name="history_foundation1617">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1617 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٢٤ | [[ئینجۆی جۆسۆن|ئینجۆ]] | جۆنگ ڕیپ<ref name="toby70">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=70 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێمیتسو]] | style="text-align:right;" | وەڵامدانەوەی بانگھێشتی ژاپۆن؛ پیرۆزبایی بۆ دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێمیتسو؛ گەڕاندنەوەی دیلەکان.<ref name="history_foundation1624">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1624 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٣٦ | ئینجۆ | ئیم گوانگ<ref name="toby205-207_titsingh411">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |pages=205–207 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | تۆکوگاوا ئیێمیتسو | style="text-align:right;" | ئاھەنگگێڕان بۆ سەردەمی ئاوەدانی و خۆشگوزەرانی.<ref name="history_foundation1636">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1636 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٤٣ | ئینجۆ | یون سون-جی<ref name="toby105_titsingh412">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=105 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | تۆکوگاوا ئیێمیتسو | style="text-align:right;" | ئاھەنگگێڕان بە بۆنەی ڕۆژی لەدایکبوونی شۆگن ئیێمیتسو.<ref name="history_foundation1643">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1643 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٥٥ | [[ھیۆجۆنگی جۆسۆن|ھیۆجۆنگ]] | جۆ ھیۆنگ<ref name="walraven361_Titsingh413">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=361 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێتسونا]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێتسونا.<ref name="history_foundation1655">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1655 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٨٢ | [[سوکجۆنگی جۆسۆن|سوکجۆنگ]] | یون چی-وان<ref name="Yakjojechalbi">{{cite web |title=Name of Cultural Properties, Yakjojechalbi (Stele of agreement) |publisher=Cultural Heritage Administration |date=2006 |url=http://jikimi.cha.go.kr/unisearch/popup/ECulresult_Db_desc.jsp?VdkVgwKey=23,00170000,21}}</ref> | [[تۆکوگاوا تسۆنایۆشی]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن تسۆنایۆشی.<ref name="history_foundation1682">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1682 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧١١ | سوکجۆنگ | جۆ تای-ئۆک<ref name="Jo_Tae-eok1">{{cite book |last=Kim |first=Tae-Jun |date=2006 |title=Korean Travel Literature |publisher=Ewha Womans University Press |page=119 |url=https://books.google.com/books?id=Ecijowh6ptwC&pg=PA119 |isbn=978-89-7300-698-4}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێنۆبو]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێنۆبو.<ref name="history_foundation1711">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1711 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧١٩ | سوکجۆنگ | ھۆنگ چی-جونگ<ref name="walraven361_titsingh417">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=417 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | [[تۆکوگاوا یۆشیمونێ]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن یۆشیمونێ.<ref name="history_foundation1719">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1719 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧٤٨ | [[یەنگجۆی جۆسۆن|یەنگجۆ]] | ھۆنگ گیێ-ھوی<ref name="walraven361_titsingh418">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=418 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێشیگێ]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێشیگێ.<ref name="history_foundation1748">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1748 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧٦٤ | یەنگجۆ | جۆ ئۆم<ref name="Jo_Eom1">{{cite journal |last=Yeom |first=Jeong-Seop |date=2006 |title=조선 후기 고구ما의 도입과 재배법의 정리 과정 (The Introduction of Sweet Potatoes and the Development of Cultivation Methods during Late Joseon Korea) |journal=The Journal of Korean History |issue=134 |pages=111–147 |url=http://www.dbpia.co.kr/view/ar_view.asp?arid=1191166}} {{In lang|ko}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێھارو]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێھارو.<ref name="history_foundation1764">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1764 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٨١١ | [[سونجۆی جۆسۆن|سونجۆ]] | کیم ی-گیۆ<ref name="walraven361" /> | [[تۆکوگاوا ئیێناری]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێناری.<ref name="history_foundation1811">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1811 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |} === ١٦٠٧ === لە ساڵی چلەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆدا]]، نوێنەرانی دەرباری جۆسۆن ڕەوانەی ژاپۆن کران.<ref name="history_foundation1607"/> ئەم شاندە دیپلۆماسییە بۆ بەرژەوەندیی ھەردوو لایەنی ژاپۆنی و کۆری کاری دەکرد وەک کەناڵێک بۆ پەرەپێدانی بناغەیەکی سیاسی بۆ بازرگانی.<ref name="walker48">{{cite journal |last=Walker |first=Brett L. |date=2002 |title=Foreign Affairs and Frontiers in Early Modern Japan: A Historiographical Essay |journal=Early Modern Japan |pages=44–62 |url=https://kb.osu.edu/dspace/bitstream/1811/609/1/V10N2Walker.pdf}}</ref><ref name="Guilliaume85">{{cite book |last=Guilliaume |first=Xavier |date=2003 |title=Jahrbuch des Deutschen Instituts für Japanstudien: Misdirected Understanding: Narrative Matrices in the Japanese Politics of Alterity toward the West |publisher=Iudicium Verlag |pages=85–116 |url=https://books.google.com/books?id=B6_5gb3W1SsC&dq=envoy+joseon+japan&pg=PA85}}</ref> ئەم باڵیۆزخانەیە بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی دوازدەھەمی سەردەمی کەیچۆدا گەشتی کرد بۆ ئێدۆ بۆ دیدار لەگەڵ شۆگن [[تۆکوگاوا ھیدێتادا]]. یۆ ئوو-گیل سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن بوو،<ref name="kang144"/> و ٤٦٧ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1607"/> === ١٦١٧ === لە ساڵی نۆیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[گوانگھایگوینی جۆسۆن|گوانگھایگویندا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی ڕەوانەی ئێدۆ کرد؛ بەڵام شاندەکە تەنھا تا کیۆتۆ گەشتی کرد. لە ساڵی سێیەمی سەردەمی گێنا لەسەر ساڵنامەی ژاپۆنی، شاندەکە لە قەڵای فوشیمی لەلایەن شۆگن ھیدێتاداوە پێشوازیی لێکرا.<ref name="toby105n16">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=105 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> سەرۆکی نێردراوان ئۆ یون-گیۆم بوو<ref name="walraven361"/> و ٤٢٨ کەسی تر لە شاندەکەیدا بوون.<ref name="history_foundation1617"/> === ١٦٢٤ === لە ساڵی دووەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[ئینجۆی جۆسۆن|ئینجۆدا]]، شاندێک بە سەرۆکایەتیی جۆنگ ڕیپ ڕەوانەی ئێدۆ کرا.<ref name="walraven361"/> ژمارەی ئەندامانی ئەم شاندە دیپلۆماسییە ٤٦٠ کەس بوو.<ref name="history_foundation1624"/> شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێمیتسو]] لە ئێدۆ پێشوازیی لە باڵیۆزەکە کرد.<ref name="toby70"/> ئەم شاندەی جۆسۆن وەک ڕووداوێکی گرنگ لە ساڵی یەکەمی سەردەمی کانئێی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی سەیر دەکرا.<ref name="history_foundation1624"/> === ١٦٣٦ === لە ساڵی چواردەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا ئینجۆدا، شاندێکی دیپلۆماسی (کە یەکەمین شاند بوو لە دوای پچڕانی پەیوەندییەکان لە ١٥٩٢دا ناوی تۆنگسینسا وەربگرێتەوە، کە نیشانەی ئاساییکردنەوەی تەواوی پەیوەندییەکان بوو) ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1636"/><ref name="books.google.com"/> باڵیۆزی پاشای جۆسۆن ئیم گوانگ بوو،<ref name="toby205-207_titsingh411"/> و ٤٧٨ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1636"/> بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی، شاندەکە لە ساڵی ١٦٣٥ (مانگی دوازدەھەمی ساڵی سێزدەیەمی کانئێی) گەیشتە ژاپۆن.<ref name="titsingh411">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=411 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> ئەم شاندە بۆ دەرباری شۆگن ئیێمیتسو لە ئێدۆ، سەردانێکی مەزارگەی یەکەم شۆگن لە نیکۆی لەخۆ دەگرت.<ref name="toby105n16"/> کاروانی گەورەی شۆگن، کە دەستەی گەورەی جۆسۆنیشی تێدا بوو، لە مانگی چوارەمی ساڵی چواردەیەمی کانئێیدا لە ئێدۆوە بەرەو نیکۆ بەڕێکەوت.<ref name="titsingh411"/> === ١٦٤٣ === لە ساڵی بیست و یەکەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا ئینجۆدا، شاندێک بە سەرۆکایەتیی یون سون-جی ڕەوانەی ئێدۆ کرا.<ref name="toby105_titsingh412"/> قەبارەی شاندەکەی جۆسۆن ٤٧٧ کەس بوو.<ref name="history_foundation1643"/> شاندەکە لە ساڵی بیستەمی کانئێی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی گەیشتە دەرباری شۆگن لە ئێدۆ.<ref name="titsingh412">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=412 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> ئەم شاندە لە دەرباری شۆگن ئیێمیتسو پێشوازیی لێکرا؛ ھەروەھا سەردانی مەزارگەی شۆگن ئیێیاسوویان لە نیکۆ ئەنجام دا.<ref name="toby105n16"/> === ١٦٥٥ === [[پەڕگە:Joseon Tongsinsa 1655 (2).jpg|وێنۆک|نێردراوی کۆریا و یاوەرەکانی لە جۆسۆن تۆنگسینسا لە ساڵی ١٦٥٥ بەرەو ئێدۆ – وێنەکە دراوەتە پاڵ ھشیکاوا مۆرۆنۆبو، ١٦١٨–١٦٩٤]] لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[ھیۆجۆنگی جۆسۆن|ھیۆجۆنگدا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێتسونا]] نارد.<ref name="history_foundation1655"/> ئەم شاندە بەپێی سیستەمی بەرواری ژاپۆنی لە ساڵی یەکەمی مێیرێکیدا گەیشتە ژاپۆن.<ref name="titsingh413">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=413 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> جۆ ھیۆنگ سەرۆکی نێردراوانی باڵیۆزخانەی جۆسۆن بوو،<ref name="walraven361_Titsingh413"/> و ژمارەی یاوەرەکانی ٤٨٥ کەس بوون.<ref name="history_foundation1655"/> پاش ئەوەی باڵیۆزخانەکە لە دەرباری شۆگندا لە ئێدۆ پێشوازیی لێکرا، شاندەکە بەرەو مەزارگەی تۆشۆ-گوو لە نیکۆ بەڕێکەوتن.<ref name="toby105n16"/> === ١٦٨٢ === لە ساڵی ھەشتەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سوکجۆنگی جۆسۆن|سوکجۆنگدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا تسۆنایۆشی]] ڕەوانە کرا.<ref name="history_foundation1682"/> یون چی-وان سەرۆکی نێردراوان بوو،<ref name="walraven361"/> و ٤٧٣ کەسی تر یاوەرییان دەکرد، و بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی دووەمی تێنمادا بەرەو ئێدۆ گەشتیان کرد.<ref name="history_foundation1682"/> === ١٧١١ === لە ساڵی سی و حەوتەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سوکجۆنگدا، نێردراوێک بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێنۆبو]] نێردرا.<ref name="history_foundation1711"/> بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی، ئەم باڵیۆزخانەیە لە ساڵی یەکەمی شۆتۆکودا گەیشت.<ref name="titsingh416">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=416 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> جۆ تای-ئۆک سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندە دیپلۆماسییە بوو،<ref name="walraven361"/> و قەبارەی شاندەکەی ٥٠٠ کەس بوو.<ref name="history_foundation1711"/> === ١٧١٩ === لە ساڵی چل و پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سوکجۆنگدا، باڵیۆزخانەیەک ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1719"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی لە مانگی دەیەمی ساڵی چوارەمی کیۆھۆ بەپێی ساڵنامەی ئەوکاتەی ژاپۆن گەیشتنە ژاپۆن.<ref name="titsingh417">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=417 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> پاشا سوکجۆنگ ھۆنگ چی-جونگی بە یاوەریی ٤٧٥ کەس نارد.<ref name="history_foundation1719"/> باڵیۆزی جۆسۆن دیداری لەگەڵ شۆگن [[تۆکوگاوا یۆشیمونێ]] ئەنجام دا. === ١٧٤٨ === [[پەڕگە:Chōsen Tsūshin-shi Raichō-zu.jpg|وێنۆک|ڕاست|٢٤٠پیکسڵ|ئەم وێنەیەی کاروانی جۆسۆن تۆنگسینسا لە شەقامەکانی [[ئێدۆ]] لە ساڵی ١٧٤٨ ناونراوە ''چۆسێنجین ئوکیێ'' لەلایەن ھانێگاوا تۆوێی، دەوروبەری ١٧٤٨]] لە ساڵی بیست و چوارەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[یەنگجۆی جۆسۆن|یەنگجۆدا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی دیپلۆماسیی نارد بۆ ژاپۆن.<ref name="history_foundation1748"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی یەکەمی کانئێندا گەیشتنە ئێدۆ.<ref name="titsingh418">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=418 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندەی جۆسۆن ھۆنگ گیێ-ھوی بوو،<ref name="walraven361_titsingh418"/> و ٤٧٥ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1748"/> === ١٧١٩ === لە ساڵی چل و پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سوکجۆنگدا، باڵیۆزخانەیەک ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1719"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی لە مانگی دەیەمی ساڵی چوارەمی کیۆھۆ بەپێی ساڵنامەی ئەوکاتەی ژاپۆن گەیشتنە ژاپۆن.<ref name="titsingh417"/> پاشا سوکجۆنگ ھۆنگ چی-جونگی بە یاوەریی ٤٧٥ کەس نارد.<ref name="history_foundation1719"/> باڵیۆزی جۆسۆن دیداری لەگەڵ شۆگن [[تۆکوگاوا یۆشیمونێ]] ئەنجام دا. === ١٧٤٨ === [[پەڕگە:Chōsen Tsūshin-shi Raichō-zu.jpg|وێنۆک|ڕاست|٢٤٠پیکسڵ|ئەم وێنەیەی کاروانی جۆسۆن تۆنگسینسا لە شەقامەکانی [[ئێدۆ]] لە ساڵی ١٧٤٨ ناونراوە ''چۆسێنجین ئوکیێ'' لەلایەن ھانێگاوا تۆوێی، دەوروبەری ١٧٤٨]] لە ساڵی بیست و چوارەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[یەنگجۆی جۆسۆن|یەنگجۆدا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی دیپلۆماسیی نارد بۆ ژاپۆن.<ref name="history_foundation1748"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی یەکەمی کانئێندا گەیشتنە ئێدۆ.<ref name="titsingh418"/> سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندەی جۆسۆن ھۆنگ گیێ-ھوی بوو،<ref name="walraven361_titsingh418"/> و ٤٧٥ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1748"/> === ١٧٦٤ === لە ساڵی چلەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا یەنگجۆدا، نێردراوێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1764"/> ئەم شاندە بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێھارو]] لە ساڵی یەکەمی مێیوادا بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی گەیشتە پایتەختی شۆگناتەکە.<ref name="titsingh419">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=419 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> جۆ ئۆم لە ساڵی ١٧٦٤دا سەرۆکی نێردراوان بوو،<ref name="walraven359">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=359 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> و ٤٧٧ کەس یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1764"/> شاعیری بەناوبانگی [[سەردەمی ئێدۆ]]، فوکودا چییۆ-نی، ھەڵبژێردرا بۆ ئامادەکردنی دیاریی فەرمیی ژاپۆن کە پێشکەش بە شاندەکەی کۆریا کرا، و ٢١ کاری ھونەریی لەسەر بنەمای ٢١ [[ھایکوو|ھایکووی]] خۆی دروست کرد و پێشکەشی کردن.<ref name="HaikukanCity">{{cite web |url=http://haikukan.city.hakusan.ishikawa.jp/english/about/ |title=About Chiyo-ni |publisher=Chiyo-ni Haiku Museum |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026222610/http://haikukan.city.hakusan.ishikawa.jp/english/about/ |archive-date=2020-10-26}}</ref> ئەم باڵیۆزە کەسایەتییەکی مێژوویی گرنگە چونکە بەوە ناسراوە کە [[پەتاتەی شیرین|پەتاتەی شیرینی]] وەک بەرھەمێکی خۆراکی ناساندە ناو کۆریاوە.<ref name="KimJinwung255">{{cite book |last=Kim |first=Jinwung |date=2012 |title=A History of Korea: From "Land of the Morning Calm" to States in Conflict |publisher=Indiana University Press |page=255 |url=https://books.google.com/books?id=QFPsi3IK8gcC&pg=PA255 |isbn=978-0-253-00024-8}}</ref> ئەم خۆراکە سەرەکییە نوێیە لە کاتی بەڕێوەچوونی ئەم شاندە دیپلۆماسییەدا بەرچاو کەوت.<ref name="Wiwonhoe305">{{cite book |author=کۆمسیۆنی نیشتمانیی کۆریا بۆ یونسکۆ |date=2004 |title=Korean History: Discovery of Its Characteristics and Developments |publisher=Hollym |page=305 |isbn=978-1-56591-177-2}}</ref> === ١٨١١ === لە ساڵی یازدەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سونجۆی جۆسۆن|سونجۆدا]]، پاشا شاندێکی بۆ دەرباری شۆگن تۆکوگاوا ئیێناری نارد.<ref name="history_foundation1811"/> شاندەکە لە دوورگەی تسوشیما زیاتر گەشتی نەکرد. نوێنەرانی شۆگن ئیێناری لەسەر دوورگەکە پێشوازییان لە شاندەکە کرد کە دەکەوێتە نێوان [[کۆریا|نیمچەدوورگەی کۆریا]] و [[کیوشو]] لە تەنگژەی کۆریادا.<ref name="walraven359"/> سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندە کیم ی-گیۆ بوو،<ref name="walraven361"/> و ٣٣٦ کەس لە یاوەرەکانیدا بوون.<ref name="history_foundation1811"/> == گونجاندنی دیپلۆماسیی نێوان جۆسۆن و ژاپۆن == پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان جۆسۆن و ژاپۆن کەوتنە ژێر کاریگەریی زیادبوونی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان، کە پێویستی بە خۆگونجاندن و جۆرێکی نوێ لە دیپلۆماسی ھەبوو.<ref name="kang38-78">{{cite book |last=Kang |first=Woong Joe |date=2005 |title=The Korean Struggle for International Identity in the Foreground of the Shufeldt Negotiation, 1866–1882 |publisher=University Press of America |pages=38–78 |url=https://books.google.com/books?id=hRAPN6SZqKUC&pg=PA38 |isbn=978-0-7618-3120-4}}</ref> سەردەمی «ساکۆکو» (وڵاتی داخراو)ی ژاپۆن لە ساڵی ١٨٥٤ کۆتایی پێھات، کە سەرجەم پەیوەندییە ناوچەییەکانی بۆ ژاپۆن گۆڕی.<ref name="BeasleyMeiji">{{cite book |last=Beasley |first=William G. |date=1972 |title=The Meiji Restoration |publisher=Stanford University Press |isbn=978-1-5036-0826-9}}</ref> === ١٨٧٦ === [[پەیماننامەی ژاپۆن و کۆریا لە ١٨٧٦]] دەستپێکی قۆناغێکی نوێی لە پەیوەندییە دووقۆڵییەکاندا دیاری کرد.<ref name="kang38-78"/> == ئەمانەش ببینە == * [[دیپلۆماسیی جۆسۆن]] * [[ئیمپراتۆریەتیی کۆریا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٤٠ەم}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.tongsinsa.com/ کۆمەڵەی ئاڵوگۆڕی کولتووریی جۆسۆن تۆنگسینسا] {{In lang|ko}} * یونسکۆ: [http://www.wdl.org/en/item/69/ نەخشەی کۆریای باشوور و باکوور لە ھەشت پارێزگادا] {{DEFAULTSORT:نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ژاپۆن}} [[پۆل:پێوەندییە دەرەکییەکانی جۆسۆن]] [[پۆل:مێژووی پێوەندییە دەرەکییەکانی ژاپۆن]] [[پۆل:ژاپۆنی دەرەبەگایەتی]] [[پۆل:پەیوەندییەکانی ژاپۆن و کۆریا]] r102tkb84h0aeh95oy9yrx4ysvcdjxf 1675530 1675524 2026-09-26T09:13:05Z DreamHourFlight 39788 /* ئەمانەش ببینە */ 1675530 wikitext text/x-wiki [[پەڕگە:Chosenheireishi yodojyo chakuraizu.jpg|وێنۆک|ڕاست|وێنەیەک کە لەلایەن دەرباری جۆسۆن لە کۆریاوە بۆ زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا لە ژاپۆن نێردراوە، دەوروبەری ١٧٤٨]] '''نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ژاپۆن''' لایەنێکی گرنگی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و پەیوەندیی دوولایەنەی نێوان [[جۆسۆن]] و [[ژاپۆن]] پێکدەھێنن.<ref name="HanIl2005">{{cite book |author=لیژنەی پێکھێنانی کۆمەڵە لێکۆڵینەوەکانی مێژووی پەیوەندییەکانی کۆریا و ژاپۆن |date=2005 |title=통신사・왜관과한일관계 (Han Il kwangyesa yŏngu nonjip) |volume=6 |page=29 |publisher=کیۆنگین مۆنھواسای |isbn=978-89-499-0308-8}} {{In lang|ko}}</ref> ئەم ھەوڵە دیپلۆماسییە یەک لە دوای یەکانە بەردەوامیی دیپلۆماسیی «گیۆرین» (پەیوەندیی دراوسێیەتی)ی جۆسۆن لە ساڵی ١٣٩٢ تا ١٩١٠ نیشان دەدەن. ڕیزبەندیی مێژوویی یەکێک لە لایەنەکان لە پەیوەندییەکی دوولایەنەدا بە جیا دەوەستێتەوە. ئەم سیاسەتە ستراتیژییە درێژخایەنە پێچەوانەی دیپلۆماسیی «سادای» (خزمەتکردنی مەزن) بوو کە تایبەتمەندیی پەیوەندییەکانی نێوان جۆسۆن و چین بوو.<ref name="kang49">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=49 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA49 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> سروشتی بێوێنەی ئەم ئاڵوگۆڕە دیپلۆماسییە دوولایەنانە لە چوارچێوەیەکی چەمکی لە سیستەمی باجپێدەری چینەوە پەرەی سەند. بە شێوەیەکی پلەبەپلە مۆدێلە تیۆرییەکە دەستکاری کرا، کە ڕەنگدانەوەی پەرەسەندنی پەیوەندییەکی بێوێنە بوو لە نێوان دوو دەوڵەتی دراوسێدا.<ref name="toby87">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=87 |url=https://books.google.com/books?id=2hK7tczn2QoC&dq=korean+diplomacy+1711&pg=PA85 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> لە سەدەی بیستەمدا، دیپلۆماسیی گیۆرین تووشی شکست بوو. == دیپلۆماسیی جۆسۆن == {{وتاری سەرەکی|دیپلۆماسیی جۆسۆن}} ژەنەڕاڵ یی سۆنگ-گیێ (کە پاش مەرگی بە [[تایجۆی جۆسۆن]] ناسرا) لە ساڵانی ١٣٩٢–١٣٩٣ «شانشینی جۆسۆنی مەزن»ی دامەزراند، و بنەماڵەی یی پێکھێنا کە بۆ ماوەی پێنجسەد ساڵ لە نیمچەدوورگەی کۆریادا دەسەڵاتی بەدەستەوە بوو. یەکێک لە دەستکەوتە سەرەتاییەکانی پاشای نوێ، باشترکردنی پەیوەندییەکان بوو لەگەڵ چین؛ بنچینەی دامەزراندنی جۆسۆن دەگەڕایەوە بۆ ڕەتکردنەوەی ژەنەڕاڵ یی لە ھێرشکردنە سەر چین لە وەڵامی ھەڵکوتانە سەرەکانی چەتە چینییەکاندا.<ref name="Hussain45">{{cite book |last=Hussain |first=Tariq |date=2006 |title=Diamond Dilemma: Shaping Korea for the 21st Century |publisher=Random House |page=45 |url=https://books.google.com/books?id=OijoSOZktc4C&pg=PA45 |isbn=978-1-4303-0641-2}}</ref><ref name="Hodge401">{{cite book |last=Hodge |first=Carl Cavanagh |date=2008 |title=Encyclopedia of the Age of Imperialism, 1800–1914: A-K |publisher=Greenwood Press |page=401 |url=https://books.google.com/books?id=NtEZ7Zq7s-gC&pg=PA401}}</ref> سیاسەتی دەرەوەی جۆسۆن لەسەر بنەماکانی پێشوو پەرەی سەند؛ بۆ نموونە نێردراوی [[گۆریۆ]]، چۆنگ مۆنگ-جوو لە ساڵی ١٣٧٧دا گەشتی کرد بۆ ژاپۆن،<ref name="Titsingh313">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=313 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref><ref name="HistoryFoundationWAE">{{cite web |title=Korea-Japan Relations> Middle Ages> 4. Waegu and the Korea-Japan Relationship |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=33 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164235/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=33 |archive-date=2009-10-28}}</ref> و دەرئەنجامەکانی ھەوڵەکانی تەنھا دواتر دەرکەوتن. وەک ھەنگاوێکی سەرەتایی، لە ساڵی ١٤٠٢دا شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا. نێردراوەکەی جۆسۆن ھەوڵی دا پەیوەندییە دۆستانەکانی نێوان ھەردوو وڵات ببوژێنێتەوە و ئەرکی پێسپێردرابوو کە پەیوەندییە باشەکانی سەردەمە دێرینەکان بەبیر بھێنێتەوە. ئەم شاندە سەرکەوتوو بوو، و دەوترێت [[شۆگن]] ئاشیکاگا یۆشیمیتسو لەم نێردراوە سەرەتاییە ڕازی بووە.<ref name="Titsingh320">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=320 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> دواتر شاندەکانی تر پەرەیان بە پەیوەندی و ئاڵوگۆڕەکانی نێوان ھەردوو وڵاتی دراوسێ دا. بەر لە دەستپێکردنی [[سەردەمی ئێدۆ]] لە ژاپۆن، کەمتر لە ٧٠ شاندی دیپلۆماسی لە پایتەختی جۆسۆنەوە بۆ ژاپۆن ڕەوانە کرابوون.<ref name="Lewis269">{{cite book |last=Lewis |first=James Bryant |date=2003 |title=Frontier Contact Between Chosŏn Korea and Tokugawa Japan |publisher=RoutledgeCurzon |page=269 |isbn=0-7007-1301-8}}</ref> شاندێکی دیپلۆماسی بە شێوەیەکی باو لە سێ نێردراو پێکدەھات: نێردراوی سەرەکی، جێگری نێردراو، و بەرپرسی بەڵگەنامەکان. ھەروەھا یەکێک یان زیاتر لە نووسەر یان تۆمارکەری فەرمی لەگەڵ شاندەکەدا دەبوون کە ڕاپۆرت و گێڕانەوەیەکی وردیان لەبارەی گەشتەکە ئامادە دەکرد.<ref name="Walraven362">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=362 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> ھونەرمەندانیش لە شاندە دیپلۆماسییەکەدا بەشدار دەبوون. ناردنی شاندە دوولایەنەکان وەک ئامرازێکی پەیوەندی لە نێوان پاشاکانی [[کۆریا]] و شۆگنەکانی ژاپۆن سەیر دەکرا کە لە ڕووی پلەوپایەوە نزیکەی لە یەک ئاستدا بوون. ئیمپراتۆرەکانی ژاپۆن لەو سەردەمەدا تەنھا وەک ھێمایەک بوون و دەسەڵاتی ڕاستەقینەی سیاسی یان سەربازییان نەبوو؛<ref name="Shillony1">{{cite book |last=Shillony |first=Ben-Ami |date=2008 |title=The Emperors of Modern Japan |publisher=Brill |page=1 |url=https://books.google.com/books?id=FwztKKtQ_rAC&pg=PA1 |isbn=978-90-04-16822-0}}</ref><ref name="Shillony40">{{cite book |last=Shillony |first=Ben-Ami |date=2012-01-24 |title=Jews & the Japanese: The Successful Outsiders |publisher=Tuttle Publishing |page=40 |url=https://books.google.com/books?id=OvzPAgAAQBAJ&pg=PA40 |isbn=978-1-4629-0396-2}}</ref> دەسەڵاتدارە ڕاستەقینە سیاسی و سەربازییەکانی ژاپۆن کە جۆسۆن پەیوەندیی لەگەڵ دەکردن شۆگنەکان بوون، کە لە زۆربەی پەیوەندییە بیانییەکاندا بە نازناوی «تایکونی ژاپۆن» ناودەبران بۆ ئەوەی لە ناکۆکی لەگەڵ نیزامی جیھانیی چین-تەوەر دوور بکەونەوە، کە تێیدا ئیمپراتۆری چین باڵاترین دەسەڵات بوو و فەرمانڕەواکانی ھەموو دەوڵەتە باجپێدەرەکان بە «پاشا» دەناسران.<ref name="kang206">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=206 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA206 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> مێژووی دیپلۆماسیی کۆریای جۆسۆن لەگەڵ ژاپۆن دەکرێت بۆ چوار بەش دابەش بکرێت: * پێش داگیرکارییەکانی ژاپۆن لە ١٥٩٢–١٥٩٨؛ * لە سەردەمی داگیرکارییەکەدا؛ * پاش داگیرکارییەکە؛ * لە سەردەمی نوێدا. == نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ زنجیرە شۆگنی مۆرۆماچی == {{ھەروەھا ببینە|جۆسۆن تۆنگسینسا}} پەیوەندی و گەیاندنی دیپلۆماسیی جۆسۆن لەگەڵ ژاپۆن، باڵیۆزخانە فەرمییەکانی بۆ [[زنجیرە شۆگنی ئەشیکاگا|باکوفووی مۆرۆماچی]] دەگرتەوە.<ref name="kang275">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=275 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA275 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> دیپلۆماسیی جۆسۆن ئاڵوگۆڕی بەردەوامتر و کەمتر فەرمی لەگەڵ دایمیۆی ژاپۆنیی (ئاغای فیۆداڵی) دوورگەی تسوشیمایش لەخۆ دەگرت. سەرەڕای ئەوەش، شاندە بازرگانییەکانی نێوان بازرگانانی ناوچەکە باو بوون؛ بۆ نموونە لە ماوەی نێوان ١٤٥٠ بۆ ١٥٠٠، ساڵانە زیاتر لە ٦٠ شاندی بازرگانی تۆمار کراون.<ref name="Ferris181">{{cite book |last=Ferris |first=William Wayne |date=2009 |title=Japan to 1600: A Social and Economic History |publisher=University of Hawaii Press |page=181 |url=https://books.google.com/books?id=oEkewem1LBYC&pg=PT181 |isbn=978-0-8248-3379-4}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | نێرەر !! width=22% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=18% | شۆگنی ژاپۆن !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٣٩٢ | [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆ]] | &ndash; ؟ | ئاشیکاگا یۆشیمیتسو | style="text-align:right;" | بووژانەوەی پەیوەندییە دۆستانەکانی نێوان ھەردوو وڵات بە لەبەرچاوگرتنی پەیوەندییە باشەکانی سەردەمە دێرینەکان.<ref name="Titsingh320"/> |- | ١٣٩٨ | [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆ]] | پاک تۆن-جی | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە؛ و داواکردنی یارمەتی بۆ سەرکوتکردنی کەشتیگەلی چەتە دەریاییەکان، کە لە کۆریدا پێیان دەوترا «وایگو» و لە ژاپۆنیدا «واکۆ»؛ ئۆوچی یۆشیھیرۆ ڕێگەی پێدا سەردانی بکات و ئاشیکاگا یۆشیمیتسوی شۆگنی خانەنشینکراو نامەیەک و دیاریی بۆ نارد.<ref name="kang275"/><ref name="Titsingh322">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=322 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> |- | ١٤٠٤ | [[تایجۆنگی جۆسۆن|تایجۆنگ]] | یۆ ئوی-سۆن | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/><ref name="Hall242">{{cite book |last=Hall |first=John Whitney |date=1997 |title=The Cambridge History of Japan: Early Modern Japan |publisher=Cambridge University Press |page=242 |url=https://books.google.com/books?id=6RBXXJixf-sC&pg=PA242 |isbn=978-0-521-22355-3}}</ref> |- | ١٤٠٦ | تایجۆنگ | یون میۆنگ | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٤١٠ | تایجۆنگ | یانگ سوو | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە؛ گەیاندنی سەرەخۆشی بە بۆنەی کۆچی دوایی یۆشیمیتسو؛<ref name="kang275"/> و پێشکەشکردنی دەقێکی دەگمەنی بودی.<ref name="titsingh325">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |pages=325–326 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&pg=RA1-PA325}}</ref> |- | ١٤١٣ | تایجۆنگ | باک بون ؟ | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | &ndash; ؟ |- | ١٤٢٠ | [[سێجۆنگی مەزن|سێجۆنگ]] | سۆنگ ھوی-گیۆنگ | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٢٣ | سێجۆنگ | پاک ھوی-چونگ | ئاشیکاگا یۆشیکازو | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە؛<ref name="kang275"/> و گواستنەوەی دەقێکی دەگمەنی بودی.<ref name="Titsingh330">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=330 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> |- | ١٤٢٤ | سێجۆنگ | پاک ئان-سین | ئاشیکاگا یۆشیکازو | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٢٨ | سێجۆنگ | پاک سۆ-سائێنگ | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | سەرەخۆشی بە بۆنەی کۆچی دوایی یۆشیمۆچی؛ گەیاندنی پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی یۆشینۆری.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٣٢ | سێجۆنگ | یی یێ | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | نێردراوانی وەڵامدانەوە.<ref name="kang275"/><ref name="lee268">{{cite book |last1=Lee |first1=Sang Oak |last2=Park |first2=Duk-Soo |date=1998 |title=Perspectives on Korea |publisher=University of Hawaii Press |page=268 |isbn=978-0-9586526-6-7}}</ref> |- | ١٤٣٩ | سێجۆنگ | کۆ توک-چۆنگ | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | پەیوەندیی دراوسێیەتی؛ و داواکردنی ھاوکاری بۆ سەرکوتکردنی چالاکییە فراوانبووەکانی واکۆ.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٤٣ | سێجۆنگ | پیۆن ھیۆ-مون | ئاشیکاگا یۆشیماسا | style="text-align:right;" | سەرەخۆشی بۆ کۆچی دوایی یۆشینۆری؛ و گەیاندنی پیرۆزبایی بۆ دەسەڵاتگرتنەدەستی یۆشیکاتسو.<ref name="kang275"/><ref name="Kang241">{{cite book |last1=Kang |first1=Jae-eun |last2=Lee |first2=Suzanne |date=2006 |title=The Land of Scholars: Two Thousand Years of Korean Confucianism |publisher=Homa & Sekey Books |page=241 |url=https://books.google.com/books?id=iB8R0oEH3kEC&dq=1443+Byeon+Hyo-mun&pg=PA241 |isbn=978-1-931907-37-8}}</ref><ref name="Titsingh342">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=342 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> |} === ١٣٩٢ === لە ساڵی یەکەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="Titsingh320"/> === ١٣٩٨ === لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> پاک تۆنگ-چی و یاوەرەکانی لە سەرەتای پاییزی ١٣٩٨ گەیشتنە کیۆتۆ. شۆگن ئاشیکاگا یۆشیمۆچی نامەیەکی دیپلۆماسیی فەرمی پێشکەش بە نێردراوەکە کرد، و دیاری پێبەخشرا تا بیگەیەنێتە دەرباری جۆسۆن.<ref name="Titsingh322"/> === ١٤٠٤ === لە ساڵی چوارەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٠٦ === لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٠٩–١٤١٠ === لە ساڵی دەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، باڵیۆزێک لە دەرباری جۆسۆنەوە لە کیۆتۆ پێشوازیی لێکرا. ئەم ڕووداوە لە ساڵی ١٤٠٩دا وەک ڕووداوێکی گرنگ سەیر دەکرا.<ref name="titsingh325"/> === ١٤١٣ === لە ساڵی سێزدەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا تایجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٢٠ === لە ساڵی دووەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سێجۆنگی مەزن|سێجۆنگدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٢٣ === لە ساڵی پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/><ref name="Titsingh330"/> === ١٤٢٤ === لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="kang275"/> === ١٤٢٨ === لە ساڵی دەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، دەرباری جۆسۆن پاک سۆ-سائینگی وەک سەرۆکی نێردراوانی شاندێک بۆ دەرباری شۆگن ئاشیکاگا یۆشینۆری لە ژاپۆن نارد.<ref name="kang275"/> === ١٤٣٢ === لە ساڵی چواردەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="lee268"/> === ١٤٣٩ === لە ساڵی بیست و یەکەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، شاندێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا. سەرکردەی ئەم شاندە بۆ لای شۆگن یۆشینۆری کۆ توک-چۆنگ بوو.<ref name="kang275"/> === ١٤٤٣ === لە ساڵی بیست و پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سێجۆنگدا، باڵیۆزخانەیەک ڕەوانەی پایتەختی ژاپۆن کرا. پیۆن ھیۆ-مون سەرۆکی نێردراوان بوو لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە.<ref name="Kang241"/><ref name="Titsingh342"/> باڵیۆزەکە لە کیۆتۆ لەلایەن ئاشیکاگا یۆشیماساوە پێشوازیی لێکرا.<ref name="kang275"/> == نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ھیدێیۆشی == {{وتاری سەرەکی|داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر کۆریا}} پاش ڕووخانی زنجیرە شۆگنی ئەشیکاگا، شاندە دیپلۆماسییەکانی جۆسۆن بۆ لای [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] دەنێردران، کە پاش مردنی [[ئۆدا نۆبوناگا]] لە ساڵی ١٥٨٢ وەک سەرکردەیەکی بەھێزی بێڕکابەر دەرکەوت.<ref name="kang275"/> پەیوەندییە کەمتر فەرمییەکان لەگەڵ سەرکردەکانی بنەماڵەی سۆ لە تسوشیما بەردەوام بوون. پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان لە ساڵی ١٥٩٢دا پچڕان کاتێک سوپای ژاپۆن خاکی جۆسۆنی داگیر کرد. پەیوەندییە دووقۆڵییە پچڕاوەکان دەستبەجێ پاش مردنی ھیدێیۆشی لە ساڵی ١٥٩٨دا چاک نەکرانەوە؛ ھێزە داگیرکەرەکان بە شێوەیەکی پلەبەپلە لە خاکی داگیرکراوی نیمچەدوورگەی کۆریا کشانەوە.<ref name="kang86">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=86 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA86 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> تا کۆتایی ساڵی ١٥٩٨ ھەموو ھێزەکانی ژاپۆن کۆریایان بەجێھێشت، بەڵام پەیوەندییەکان تا چەندین ساڵ دواتر، لە سەردەمی زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوادا، ئاسایی نەبوونەوە. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | نێرەر !! width=22% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=18% | تای کۆ !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٥٩٠ | [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆ]] | ھوانگ یون-گیل<ref name="rutt190">{{cite book |last1=Rutt |first1=Richard |last2=Pratt |first2=Keith |last3=Hoare |first3=James |date=2003 |title=Korea: A Historical and Cultural Dictionary |publisher=Routledge |page=190 |url=https://books.google.com/books?id=e7pyBEWioLsC&pg=PA190 |isbn=978-0-7007-0463-7}}</ref> | [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بۆ یەکخستنەوەی ژاپۆن لەلایەن ھیدێیۆشییەوە.<ref name="kang275"/> |- | ١٥٩٦ | سۆنجۆ | ھوانگ سین<ref name="palais83">{{cite book |last=Palais |first=James B. |date=1995 |title=Confucian Statecraft and Korean Institutions: Yu Hyŏngwŏn and the Late Chosŏn Dynasty |publisher=University of Washington Press |page=83 |url=https://books.google.com/books?id=kwpSxkUYCSAC&pg=PA83 |isbn=978-0-295-97455-2}}</ref> | تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی | style="text-align:right;" | وتوێژکردن لەسەر کۆتاییھێنان بە شەڕ و کشانەوەی ھێزە داگیرکەرەکانی ژاپۆن.<ref name="kang225">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=225 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&dq=1596+hwang+sin&pg=PA225 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> |} === ١٥٩٠ === لە ساڵی بیست و سێیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی بە سەرۆکایەتیی ھوانگ یون-گیل لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="rutt190"/> باڵیۆزی جۆسۆن لەلایەن سەرکردەی ژاپۆن، [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] پێشوازیی لێکرا.<ref name="kang275"/> === ١٥٩٦ === لە ساڵی بیست و نۆیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سۆنجۆدا، شاندێکی دیپلۆماسی بە سەرۆکایەتیی ھوانگ سین یاوەریی باڵیۆزەکانی مینگی کرد کە گەشتیان بۆ ژاپۆن دەکرد.<ref name="palais83"/> == نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا == {{ھەروەھا ببینە|جۆسۆن تۆنگسینسا}} پاش وەدەرنانی داگیرکەرانی ژاپۆن، پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی نێوان کۆریا و ژاپۆن پێویستیان بە سەرلەنوێ دامەزراندنەوە و ئاساییکردنەوە بوو؛ لە کۆتاییدا شێوازێکی تا ڕادەیەک جیاوازتریان لە سەردەمی پێش ١٥٩٢ وەرگرت.<ref name="WoongJoeKang44">{{cite book |last=Kang |first=Woong Joe |date=2005 |title=The Korean Struggle for International Identity in the Foreground of the Shufeldt Negotiation, 1866–1882 |publisher=University Press of America |page=44 |url=https://books.google.com/books?id=hRAPN6SZqKUC&pg=PA44 |isbn=978-0-7618-3120-4}}</ref> لە سەرەتادا، دەرباری جۆسۆن نێردراو و شاندەکانی ژاپۆنی سنووردار کرد تەنھا بۆ ناوچەی «وایگوان» لە بوسان و گەشتکردنی بۆ ھانسۆنگ (سیئۆلی ئێستا) قەدەغە کرد (چونکە ھێزە داگیرکەرەکانی ژاپۆن لە ١٥٩٢ ھەمان ڕێگەی وشکانییان بەکارھێنابوو کە پێشتر شاندە دیپلۆماسییەکان پێیدا تێپەڕ دەبوون).<ref name="english.historyfoundation.or.kr">{{cite web |title=Early Modern Period |publisher=Northeast Asian History Foundation |date=2007 |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> سەرەڕای ئەوەش، شاندەکانی جۆسۆن لە ژاپۆن ئیتر لەلایەن فەرماندە سەربازییەکانەوە پێشوازییان لێنەدەکرا، بەڵکوو تەنھا لەلایەن دیپلۆماتکارانەوە بوو. خەرجیی شاندەکانی کۆریاش بە تەواوی لەلایەن ژاپۆنەوە دابین دەکرا، کە بەپێی ھەندێک خەمڵاندن یەکسان بوو بە تەواوی بودجەی ساڵانەی زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا لەو ساڵانەی کە شاندەکان دەنێردران.<ref name="english.historyfoundation.or.kr"/> ھەروەھا دەرباری جۆسۆن دەستەواژەی «[[تۆنگسینسا]]»ی بۆ شاندەکانی بۆ ژاپۆن تا شاندەکەی ساڵی ١٦٣٦ بەکارنەھێنایەوە، چونکە ئەم دەستەواژەیە تەنھا بۆ ئەو شاندانە بەکاردەھات کە لە بارودۆخی پەیوەندییە ئاساییەکاندا بوون.<ref name="books.google.com">{{cite book |last=Lewis |first=James Bryant |date=2003 |title=Frontier Contact Between Chosŏn Korea and Tokugawa Japan |publisher=RoutledgeCurzon |pages=21–24 |url=https://books.google.com/books?id=0YIbNlliRswC&pg=RA1-PA21 |isbn=0-7007-1301-8}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | نێرەر !! width=22% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=18% | شۆگنی ژاپۆن !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٦٠٧ | [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆ]] | یۆ ئوو-گیل<ref name="kang144">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=144 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA144 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> | [[تۆکوگاوا ھیدێتادا]] | style="text-align:right;" | وەڵامدانەوەی بانگھێشتی ژاپۆن؛ چاودێریکردنی بارودۆخی سیاسیی ناوخۆی ژاپۆن؛ گەڕاندنەوەی دیلەکان.<ref name="history_foundation1607">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1607 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦١٧ | [[گوانگھایگوینی جۆسۆن|گوانگھایگوین]] | ئۆ یون-گیۆم<ref name="walraven361">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=361 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> | تۆکوگاوا ھیدێتادا | style="text-align:right;" | وەڵامدانەوەی بانگھێشتی ژاپۆن؛ پیرۆزبایی بۆ سەرکەوتن لە گەمارۆدانی ئۆساکا؛ گەڕاندنەوەی دیلەکان.<ref name="history_foundation1617">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1617 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٢٤ | [[ئینجۆی جۆسۆن|ئینجۆ]] | جۆنگ ڕیپ<ref name="toby70">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=70 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێمیتسو]] | style="text-align:right;" | وەڵامدانەوەی بانگھێشتی ژاپۆن؛ پیرۆزبایی بۆ دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێمیتسو؛ گەڕاندنەوەی دیلەکان.<ref name="history_foundation1624">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1624 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٣٦ | ئینجۆ | ئیم گوانگ<ref name="toby205-207_titsingh411">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |pages=205–207 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | تۆکوگاوا ئیێمیتسو | style="text-align:right;" | ئاھەنگگێڕان بۆ سەردەمی ئاوەدانی و خۆشگوزەرانی.<ref name="history_foundation1636">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1636 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٤٣ | ئینجۆ | یون سون-جی<ref name="toby105_titsingh412">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=105 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | تۆکوگاوا ئیێمیتسو | style="text-align:right;" | ئاھەنگگێڕان بە بۆنەی ڕۆژی لەدایکبوونی شۆگن ئیێمیتسو.<ref name="history_foundation1643">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1643 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٥٥ | [[ھیۆجۆنگی جۆسۆن|ھیۆجۆنگ]] | جۆ ھیۆنگ<ref name="walraven361_Titsingh413">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=361 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێتسونا]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێتسونا.<ref name="history_foundation1655">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1655 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٨٢ | [[سوکجۆنگی جۆسۆن|سوکجۆنگ]] | یون چی-وان<ref name="Yakjojechalbi">{{cite web |title=Name of Cultural Properties, Yakjojechalbi (Stele of agreement) |publisher=Cultural Heritage Administration |date=2006 |url=http://jikimi.cha.go.kr/unisearch/popup/ECulresult_Db_desc.jsp?VdkVgwKey=23,00170000,21}}</ref> | [[تۆکوگاوا تسۆنایۆشی]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن تسۆنایۆشی.<ref name="history_foundation1682">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1682 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧١١ | سوکجۆنگ | جۆ تای-ئۆک<ref name="Jo_Tae-eok1">{{cite book |last=Kim |first=Tae-Jun |date=2006 |title=Korean Travel Literature |publisher=Ewha Womans University Press |page=119 |url=https://books.google.com/books?id=Ecijowh6ptwC&pg=PA119 |isbn=978-89-7300-698-4}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێنۆبو]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێنۆبو.<ref name="history_foundation1711">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1711 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧١٩ | سوکجۆنگ | ھۆنگ چی-جونگ<ref name="walraven361_titsingh417">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=417 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | [[تۆکوگاوا یۆشیمونێ]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن یۆشیمونێ.<ref name="history_foundation1719">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1719 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧٤٨ | [[یەنگجۆی جۆسۆن|یەنگجۆ]] | ھۆنگ گیێ-ھوی<ref name="walraven361_titsingh418">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=418 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێشیگێ]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێشیگێ.<ref name="history_foundation1748">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1748 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧٦٤ | یەنگجۆ | جۆ ئۆم<ref name="Jo_Eom1">{{cite journal |last=Yeom |first=Jeong-Seop |date=2006 |title=조선 후기 고구ما의 도입과 재배법의 정리 과정 (The Introduction of Sweet Potatoes and the Development of Cultivation Methods during Late Joseon Korea) |journal=The Journal of Korean History |issue=134 |pages=111–147 |url=http://www.dbpia.co.kr/view/ar_view.asp?arid=1191166}} {{In lang|ko}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێھارو]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێھارو.<ref name="history_foundation1764">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1764 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٨١١ | [[سونجۆی جۆسۆن|سونجۆ]] | کیم ی-گیۆ<ref name="walraven361" /> | [[تۆکوگاوا ئیێناری]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێناری.<ref name="history_foundation1811">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1811 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |} === ١٦٠٧ === لە ساڵی چلەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆدا]]، نوێنەرانی دەرباری جۆسۆن ڕەوانەی ژاپۆن کران.<ref name="history_foundation1607"/> ئەم شاندە دیپلۆماسییە بۆ بەرژەوەندیی ھەردوو لایەنی ژاپۆنی و کۆری کاری دەکرد وەک کەناڵێک بۆ پەرەپێدانی بناغەیەکی سیاسی بۆ بازرگانی.<ref name="walker48">{{cite journal |last=Walker |first=Brett L. |date=2002 |title=Foreign Affairs and Frontiers in Early Modern Japan: A Historiographical Essay |journal=Early Modern Japan |pages=44–62 |url=https://kb.osu.edu/dspace/bitstream/1811/609/1/V10N2Walker.pdf}}</ref><ref name="Guilliaume85">{{cite book |last=Guilliaume |first=Xavier |date=2003 |title=Jahrbuch des Deutschen Instituts für Japanstudien: Misdirected Understanding: Narrative Matrices in the Japanese Politics of Alterity toward the West |publisher=Iudicium Verlag |pages=85–116 |url=https://books.google.com/books?id=B6_5gb3W1SsC&dq=envoy+joseon+japan&pg=PA85}}</ref> ئەم باڵیۆزخانەیە بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی دوازدەھەمی سەردەمی کەیچۆدا گەشتی کرد بۆ ئێدۆ بۆ دیدار لەگەڵ شۆگن [[تۆکوگاوا ھیدێتادا]]. یۆ ئوو-گیل سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن بوو،<ref name="kang144"/> و ٤٦٧ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1607"/> === ١٦١٧ === لە ساڵی نۆیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[گوانگھایگوینی جۆسۆن|گوانگھایگویندا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی ڕەوانەی ئێدۆ کرد؛ بەڵام شاندەکە تەنھا تا کیۆتۆ گەشتی کرد. لە ساڵی سێیەمی سەردەمی گێنا لەسەر ساڵنامەی ژاپۆنی، شاندەکە لە قەڵای فوشیمی لەلایەن شۆگن ھیدێتاداوە پێشوازیی لێکرا.<ref name="toby105n16">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=105 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> سەرۆکی نێردراوان ئۆ یون-گیۆم بوو<ref name="walraven361"/> و ٤٢٨ کەسی تر لە شاندەکەیدا بوون.<ref name="history_foundation1617"/> === ١٦٢٤ === لە ساڵی دووەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[ئینجۆی جۆسۆن|ئینجۆدا]]، شاندێک بە سەرۆکایەتیی جۆنگ ڕیپ ڕەوانەی ئێدۆ کرا.<ref name="walraven361"/> ژمارەی ئەندامانی ئەم شاندە دیپلۆماسییە ٤٦٠ کەس بوو.<ref name="history_foundation1624"/> شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێمیتسو]] لە ئێدۆ پێشوازیی لە باڵیۆزەکە کرد.<ref name="toby70"/> ئەم شاندەی جۆسۆن وەک ڕووداوێکی گرنگ لە ساڵی یەکەمی سەردەمی کانئێی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی سەیر دەکرا.<ref name="history_foundation1624"/> === ١٦٣٦ === لە ساڵی چواردەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا ئینجۆدا، شاندێکی دیپلۆماسی (کە یەکەمین شاند بوو لە دوای پچڕانی پەیوەندییەکان لە ١٥٩٢دا ناوی تۆنگسینسا وەربگرێتەوە، کە نیشانەی ئاساییکردنەوەی تەواوی پەیوەندییەکان بوو) ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1636"/><ref name="books.google.com"/> باڵیۆزی پاشای جۆسۆن ئیم گوانگ بوو،<ref name="toby205-207_titsingh411"/> و ٤٧٨ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1636"/> بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی، شاندەکە لە ساڵی ١٦٣٥ (مانگی دوازدەھەمی ساڵی سێزدەیەمی کانئێی) گەیشتە ژاپۆن.<ref name="titsingh411">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=411 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> ئەم شاندە بۆ دەرباری شۆگن ئیێمیتسو لە ئێدۆ، سەردانێکی مەزارگەی یەکەم شۆگن لە نیکۆی لەخۆ دەگرت.<ref name="toby105n16"/> کاروانی گەورەی شۆگن، کە دەستەی گەورەی جۆسۆنیشی تێدا بوو، لە مانگی چوارەمی ساڵی چواردەیەمی کانئێیدا لە ئێدۆوە بەرەو نیکۆ بەڕێکەوت.<ref name="titsingh411"/> === ١٦٤٣ === لە ساڵی بیست و یەکەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا ئینجۆدا، شاندێک بە سەرۆکایەتیی یون سون-جی ڕەوانەی ئێدۆ کرا.<ref name="toby105_titsingh412"/> قەبارەی شاندەکەی جۆسۆن ٤٧٧ کەس بوو.<ref name="history_foundation1643"/> شاندەکە لە ساڵی بیستەمی کانئێی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی گەیشتە دەرباری شۆگن لە ئێدۆ.<ref name="titsingh412">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=412 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> ئەم شاندە لە دەرباری شۆگن ئیێمیتسو پێشوازیی لێکرا؛ ھەروەھا سەردانی مەزارگەی شۆگن ئیێیاسوویان لە نیکۆ ئەنجام دا.<ref name="toby105n16"/> === ١٦٥٥ === [[پەڕگە:Joseon Tongsinsa 1655 (2).jpg|وێنۆک|نێردراوی کۆریا و یاوەرەکانی لە جۆسۆن تۆنگسینسا لە ساڵی ١٦٥٥ بەرەو ئێدۆ – وێنەکە دراوەتە پاڵ ھشیکاوا مۆرۆنۆبو، ١٦١٨–١٦٩٤]] لە ساڵی شەشەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[ھیۆجۆنگی جۆسۆن|ھیۆجۆنگدا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێتسونا]] نارد.<ref name="history_foundation1655"/> ئەم شاندە بەپێی سیستەمی بەرواری ژاپۆنی لە ساڵی یەکەمی مێیرێکیدا گەیشتە ژاپۆن.<ref name="titsingh413">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=413 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> جۆ ھیۆنگ سەرۆکی نێردراوانی باڵیۆزخانەی جۆسۆن بوو،<ref name="walraven361_Titsingh413"/> و ژمارەی یاوەرەکانی ٤٨٥ کەس بوون.<ref name="history_foundation1655"/> پاش ئەوەی باڵیۆزخانەکە لە دەرباری شۆگندا لە ئێدۆ پێشوازیی لێکرا، شاندەکە بەرەو مەزارگەی تۆشۆ-گوو لە نیکۆ بەڕێکەوتن.<ref name="toby105n16"/> === ١٦٨٢ === لە ساڵی ھەشتەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سوکجۆنگی جۆسۆن|سوکجۆنگدا]]، شاندێکی دیپلۆماسی لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا تسۆنایۆشی]] ڕەوانە کرا.<ref name="history_foundation1682"/> یون چی-وان سەرۆکی نێردراوان بوو،<ref name="walraven361"/> و ٤٧٣ کەسی تر یاوەرییان دەکرد، و بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی دووەمی تێنمادا بەرەو ئێدۆ گەشتیان کرد.<ref name="history_foundation1682"/> === ١٧١١ === لە ساڵی سی و حەوتەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سوکجۆنگدا، نێردراوێک بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێنۆبو]] نێردرا.<ref name="history_foundation1711"/> بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی، ئەم باڵیۆزخانەیە لە ساڵی یەکەمی شۆتۆکودا گەیشت.<ref name="titsingh416">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=416 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> جۆ تای-ئۆک سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندە دیپلۆماسییە بوو،<ref name="walraven361"/> و قەبارەی شاندەکەی ٥٠٠ کەس بوو.<ref name="history_foundation1711"/> === ١٧١٩ === لە ساڵی چل و پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سوکجۆنگدا، باڵیۆزخانەیەک ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1719"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی لە مانگی دەیەمی ساڵی چوارەمی کیۆھۆ بەپێی ساڵنامەی ئەوکاتەی ژاپۆن گەیشتنە ژاپۆن.<ref name="titsingh417">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=417 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> پاشا سوکجۆنگ ھۆنگ چی-جونگی بە یاوەریی ٤٧٥ کەس نارد.<ref name="history_foundation1719"/> باڵیۆزی جۆسۆن دیداری لەگەڵ شۆگن [[تۆکوگاوا یۆشیمونێ]] ئەنجام دا. === ١٧٤٨ === [[پەڕگە:Chōsen Tsūshin-shi Raichō-zu.jpg|وێنۆک|ڕاست|٢٤٠پیکسڵ|ئەم وێنەیەی کاروانی جۆسۆن تۆنگسینسا لە شەقامەکانی [[ئێدۆ]] لە ساڵی ١٧٤٨ ناونراوە ''چۆسێنجین ئوکیێ'' لەلایەن ھانێگاوا تۆوێی، دەوروبەری ١٧٤٨]] لە ساڵی بیست و چوارەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[یەنگجۆی جۆسۆن|یەنگجۆدا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی دیپلۆماسیی نارد بۆ ژاپۆن.<ref name="history_foundation1748"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی یەکەمی کانئێندا گەیشتنە ئێدۆ.<ref name="titsingh418">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=418 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندەی جۆسۆن ھۆنگ گیێ-ھوی بوو،<ref name="walraven361_titsingh418"/> و ٤٧٥ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1748"/> === ١٧١٩ === لە ساڵی چل و پێنجەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا سوکجۆنگدا، باڵیۆزخانەیەک ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1719"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی لە مانگی دەیەمی ساڵی چوارەمی کیۆھۆ بەپێی ساڵنامەی ئەوکاتەی ژاپۆن گەیشتنە ژاپۆن.<ref name="titsingh417"/> پاشا سوکجۆنگ ھۆنگ چی-جونگی بە یاوەریی ٤٧٥ کەس نارد.<ref name="history_foundation1719"/> باڵیۆزی جۆسۆن دیداری لەگەڵ شۆگن [[تۆکوگاوا یۆشیمونێ]] ئەنجام دا. === ١٧٤٨ === [[پەڕگە:Chōsen Tsūshin-shi Raichō-zu.jpg|وێنۆک|ڕاست|٢٤٠پیکسڵ|ئەم وێنەیەی کاروانی جۆسۆن تۆنگسینسا لە شەقامەکانی [[ئێدۆ]] لە ساڵی ١٧٤٨ ناونراوە ''چۆسێنجین ئوکیێ'' لەلایەن ھانێگاوا تۆوێی، دەوروبەری ١٧٤٨]] لە ساڵی بیست و چوارەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[یەنگجۆی جۆسۆن|یەنگجۆدا]]، دەرباری جۆسۆن شاندێکی دیپلۆماسیی نارد بۆ ژاپۆن.<ref name="history_foundation1748"/> نێردراوی جۆسۆن و یاوەرەکانی بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی لە ساڵی یەکەمی کانئێندا گەیشتنە ئێدۆ.<ref name="titsingh418"/> سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندەی جۆسۆن ھۆنگ گیێ-ھوی بوو،<ref name="walraven361_titsingh418"/> و ٤٧٥ کەسی تر یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1748"/> === ١٧٦٤ === لە ساڵی چلەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا یەنگجۆدا، نێردراوێکی دیپلۆماسی ڕەوانەی ژاپۆن کرا.<ref name="history_foundation1764"/> ئەم شاندە بۆ دەرباری شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێھارو]] لە ساڵی یەکەمی مێیوادا بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی گەیشتە پایتەختی شۆگناتەکە.<ref name="titsingh419">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=419 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> جۆ ئۆم لە ساڵی ١٧٦٤دا سەرۆکی نێردراوان بوو،<ref name="walraven359">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=359 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> و ٤٧٧ کەس یاوەرییان دەکرد.<ref name="history_foundation1764"/> شاعیری بەناوبانگی [[سەردەمی ئێدۆ]]، فوکودا چییۆ-نی، ھەڵبژێردرا بۆ ئامادەکردنی دیاریی فەرمیی ژاپۆن کە پێشکەش بە شاندەکەی کۆریا کرا، و ٢١ کاری ھونەریی لەسەر بنەمای ٢١ [[ھایکوو|ھایکووی]] خۆی دروست کرد و پێشکەشی کردن.<ref name="HaikukanCity">{{cite web |url=http://haikukan.city.hakusan.ishikawa.jp/english/about/ |title=About Chiyo-ni |publisher=Chiyo-ni Haiku Museum |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026222610/http://haikukan.city.hakusan.ishikawa.jp/english/about/ |archive-date=2020-10-26}}</ref> ئەم باڵیۆزە کەسایەتییەکی مێژوویی گرنگە چونکە بەوە ناسراوە کە [[پەتاتەی شیرین|پەتاتەی شیرینی]] وەک بەرھەمێکی خۆراکی ناساندە ناو کۆریاوە.<ref name="KimJinwung255">{{cite book |last=Kim |first=Jinwung |date=2012 |title=A History of Korea: From "Land of the Morning Calm" to States in Conflict |publisher=Indiana University Press |page=255 |url=https://books.google.com/books?id=QFPsi3IK8gcC&pg=PA255 |isbn=978-0-253-00024-8}}</ref> ئەم خۆراکە سەرەکییە نوێیە لە کاتی بەڕێوەچوونی ئەم شاندە دیپلۆماسییەدا بەرچاو کەوت.<ref name="Wiwonhoe305">{{cite book |author=کۆمسیۆنی نیشتمانیی کۆریا بۆ یونسکۆ |date=2004 |title=Korean History: Discovery of Its Characteristics and Developments |publisher=Hollym |page=305 |isbn=978-1-56591-177-2}}</ref> === ١٨١١ === لە ساڵی یازدەیەمی فەرمانڕەواییکردنی پاشا [[سونجۆی جۆسۆن|سونجۆدا]]، پاشا شاندێکی بۆ دەرباری شۆگن تۆکوگاوا ئیێناری نارد.<ref name="history_foundation1811"/> شاندەکە لە دوورگەی تسوشیما زیاتر گەشتی نەکرد. نوێنەرانی شۆگن ئیێناری لەسەر دوورگەکە پێشوازییان لە شاندەکە کرد کە دەکەوێتە نێوان [[کۆریا|نیمچەدوورگەی کۆریا]] و [[کیوشو]] لە تەنگژەی کۆریادا.<ref name="walraven359"/> سەرۆکی نێردراوانی ئەم شاندە کیم ی-گیۆ بوو،<ref name="walraven361"/> و ٣٣٦ کەس لە یاوەرەکانیدا بوون.<ref name="history_foundation1811"/> == گونجاندنی دیپلۆماسیی نێوان جۆسۆن و ژاپۆن == پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان جۆسۆن و ژاپۆن کەوتنە ژێر کاریگەریی زیادبوونی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان، کە پێویستی بە خۆگونجاندن و جۆرێکی نوێ لە دیپلۆماسی ھەبوو.<ref name="kang38-78">{{cite book |last=Kang |first=Woong Joe |date=2005 |title=The Korean Struggle for International Identity in the Foreground of the Shufeldt Negotiation, 1866–1882 |publisher=University Press of America |pages=38–78 |url=https://books.google.com/books?id=hRAPN6SZqKUC&pg=PA38 |isbn=978-0-7618-3120-4}}</ref> سەردەمی «ساکۆکو» (وڵاتی داخراو)ی ژاپۆن لە ساڵی ١٨٥٤ کۆتایی پێھات، کە سەرجەم پەیوەندییە ناوچەییەکانی بۆ ژاپۆن گۆڕی.<ref name="BeasleyMeiji">{{cite book |last=Beasley |first=William G. |date=1972 |title=The Meiji Restoration |publisher=Stanford University Press |isbn=978-1-5036-0826-9}}</ref> === ١٨٧٦ === [[پەیماننامەی ژاپۆن و کۆریا لە ١٨٧٦]] دەستپێکی قۆناغێکی نوێی لە پەیوەندییە دووقۆڵییەکاندا دیاری کرد.<ref name="kang38-78"/> == ئەمانەش ببینە == * [[دیپلۆماسیی جۆسۆن]] * [[نێردراوەکانی ژاپۆن بۆ جۆسۆن]] * [[ئیمپراتۆریەتیی کۆریا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٤٠ەم}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.tongsinsa.com/ کۆمەڵەی ئاڵوگۆڕی کولتووریی جۆسۆن تۆنگسینسا] {{In lang|ko}} * یونسکۆ: [http://www.wdl.org/en/item/69/ نەخشەی کۆریای باشوور و باکوور لە ھەشت پارێزگادا] {{DEFAULTSORT:نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ژاپۆن}} [[پۆل:پێوەندییە دەرەکییەکانی جۆسۆن]] [[پۆل:مێژووی پێوەندییە دەرەکییەکانی ژاپۆن]] [[پۆل:ژاپۆنی دەرەبەگایەتی]] [[پۆل:پەیوەندییەکانی ژاپۆن و کۆریا]] 9vml1opjic8yymx7ryufwjlu7bxegpy 0 304484 1675525 2026-09-26T08:39:57Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1675525 wikitext text/x-wiki {{Infobox Chinese | title = جۆسۆن تۆنگسینسا | kanji = 朝鮮通信使 | romaji = Chōsen tsūshinshi | hangul = 조선통신사 | hanja = 朝鮮通信使 | rr = Joseon tongsinsa | mr = Chosŏn t'ongsinsa | ibox-order = ja, ko1}} [[پەڕگە:Chōsen_Tsūshin-shi_Raichō-zu.jpg|وێنۆک|ڕاست|«وێنەی شاندی تۆنگسینسا لە شەقامەکانی [[ئێدۆ]] لە ساڵی ١٧٤٨» لەلایەن ھانێگاوا تۆوێی، دەوروبەری ١٧٤٨، لە مۆزەخانەی شاری کۆبێ]] '''جۆسۆن تۆنگسینسا''' (بە [[ھانگول]]: 조선통신사؛ بە [[ھانجا]]: 朝鮮通信使) شاندێکی نیازپاکی و دیپلۆماسی بوو کە بەپێی داواکاریی دەسەڵاتدارانی ژاپۆن، بە شێوەیەکی ناوبەناو لەلایەن شانشینی [[جۆسۆن]] لە [[کۆریا]] بۆ ژاپۆن دەنێردرا. ئەم دەستەواژە کۆرییە ئاماژەیە بۆ جۆرێکی دیاریکراو لە شاندی دیپلۆماسی و سەرۆکی نێردراوەکانی. لە ڕوانگەی دیپلۆماسیی جۆسۆنەوە، بەکارھێنانی فەرمیی دەستەواژەی «تۆنگسینسا» بۆ شاندێک ئەوە دەگەیەنێت کە پەیوەندییەکان لە دۆخێکی تا ڕادەیەکی زۆر «ئاسایی»دا بوون، بە پێچەوانەی ئەو شاندانەی کە ناوی «تۆنگسینسا»یان لێ نەدەنرا.<ref name="Lewis21">{{cite book |last=Lewis |first=James Bryant |date=2003 |title=Frontier Contact Between Chosŏn Korea and Tokugawa Japan |publisher=Routledge |pages=21–24 |url=https://books.google.com/books?id=0YIbNlliRswC&pg=RA1-PA21 |isbn=978-0-7007-1301-1}}</ref> لە نێوان ساڵانی ١٣٩٢ و ١٥٩٠دا، نێردراوە دیپلۆماسییەکان بۆ لای [[زنجیرە شۆگنی ئەشیکاگا]] و [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] دەنێردران. شاندی ھاوشێوەش لە نێوان ساڵانی ١٦٠٧ بۆ ١٨١١ بۆ لای [[زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا]] لە ژاپۆن ڕەوانە کران.<ref name="hyong-sik90">{{cite book |last=Sin |first=Hyŏng-sik |date=2004 |title=A Brief History of Korea |publisher=Ewha Womans University Press |page=90 |url=https://books.google.com/books?id=o-WlUd3cjh0C&pg=PT90 |isbn=978-89-7300-602-1}}</ref> پاش شاندەکەی ساڵی ١٨١١، شاندێکی تر ئامادەکاریی بۆ کرا، بەڵام چوار جار دواخرا و لە کۆتاییدا بەھۆی ئاڵۆزییە ناوخۆییەکانی ژاپۆنەوە ھەڵوەشایەوە، کە بووە ھۆی ڕوودانی [[چاکسازییەکانی مێیجی]] لە ژاپۆن؛ لە دوای ئەوەش شێوازی پەیوەندییەکانی ژاپۆن لەگەڵ کۆریا گۆڕانکاریی ڕیشەیی بەسەردا ھات. == مێژوو == لە ساڵی ١٣٩٢ەوە (دامەزراندنی شانشینی جۆسۆن لە کۆریا)، ژمارەیەکی زۆر لە نێردراوی دیپلۆماسی لە دەرباری جۆسۆنەوە بۆ ژاپۆن ڕەوانە کران. پێش دەستپێکردنی [[سەردەمی ئێدۆ]] لە ژاپۆن، لانیکەم ٧٠ شاند ڕەوانەی [[کیۆتۆ]] و ئۆساکا کرابوون.<ref name="Lewis269">{{cite book |last=Lewis |first=James Bryant |date=2003 |title=Frontier Contact Between Chosŏn Korea and Tokugawa Japan |publisher=Routledge |page=269 |url=https://books.google.com/books?id=0YIbNlliRswC&pg=RA1-PA269 |isbn=978-0-7007-1301-1}}</ref> گەیشتنی فەرمیی ئەم شاندانە لە کۆریاوە بۆ ژاپۆن وەک ڕووداوێکی گرنگ سەیر دەکرا و بە بەرفراوانی تۆمار دەکرا. تەنھا گەورەترین شاندە دیپلۆماسییە فەرمییەکانی دەرباری جۆسۆن بۆ ژاپۆن بە [[زمانی کۆری]] بە «تۆنگسینسا» ناودەبران. دەستەواژەی «تۆنگسینسا» ڕەنگە بە ھەڵە بۆ پەیوەندییە تاکلایەنەکان بەکاربھێنرێت، نەک پەیوەندییە نێودەوڵەتییە دوولایەنەکانی نێوان جۆسۆن و ژاپۆن.<ref name="HanIl2005">{{cite book |author=لیژنەی پێکھێنانی کۆمەڵە لێکۆڵینەوەکانی مێژووی پەیوەندییەکانی کۆریا و ژاپۆن |date=2005 |title=통신사・왜관과한일관계 (Han Il kwangyesa yŏngu nonjip) |volume=6 |page=29 |publisher=کیۆنگین مۆنھواسای |isbn=978-89-499-0308-8}} {{In lang|ko}}</ref> تا کۆتایی سەدەی شازدەھەم، چوار باڵیۆزخانە بۆ ژاپۆن بە «نێردراوانی پەیوەندی» یان «تۆنگسینسا» ناودەبران – لە ساڵانی ١٤٢٨، ١٤٣٩، ١٤٤٣ و ١٥٩٠. لە دوای ساڵی ١٦٠٧ەوە تا ساڵی ١٨١١، نۆ شاندی تۆنگسینسا ڕەوانەی ژاپۆن کران.<ref name="kang35">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=35 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA35 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> شێوازی تایبەتیی ئەم ئاڵوگۆڕە دیپلۆماسییانە لەو مۆدێلانەوە پەرەی سەند کە لەلایەن چینییەکانەوە داڕێژرابوون، بەڵام بێ ئەوەی ئاماژە بە ھیچ پەیوەندییەکی پێشوەختە لەگەڵ چین یان نیزامی جیھانیی چین بکات.<ref name="Toby87">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=87 |url=https://books.google.com/books?id=2hK7tczn2QoC&pg=PA85 |isbn=978-0-8047-1952-0}}</ref> لە سەردەمی ئێدۆی مێژووی ژاپۆندا، ئەم شاندە دیپلۆماسییانە لەلایەن دەسەڵاتدارانی ژاپۆنەوە وەک پڕوپاگەندەیەک بۆ شەرعیەتدان بە باکوفوو (زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا) سەیر دەکران، ھەروەھا وەک بەشێکی سەرەکی لە دیدگای نموونەیی ژاپۆن بۆ بنیاتنانی سیستەمێکی نێودەوڵەتی کە [[ئێدۆ]] لە ناوەندەکەیدا بێت.<ref name="walker48">{{cite journal |last=Walker |first=Brett L. |date=2002 |title=Foreign Affairs and Frontiers in Early Modern Japan: A Historiographical Essay |journal=Early Modern Japan |pages=44–62 |url=https://kb.osu.edu/dspace/bitstream/1811/609/1/V10N2Walker.pdf}}</ref><ref name="Guilliaume85">{{cite book |last=Guilliaume |first=Xavier |date=2003 |title=Misdirected Understanding: Narrative Matrices in the Japanese Politics of Alterity toward the West |publisher=Iudicium Verlag |volume=15 |pages=85–116 |journal=Jahrbuch des Deutschen Instituts für Japanstudien |url=https://books.google.com/books?id=B6_5gb3W1SsC&pg=PA85}}</ref> [[پەڕگە:KoreanEmbassy1655KanoTounYasunobu.jpg|وێنۆک|ڕاست|١٫٥پیکسڵ|وێنەی خەیاڵیی شاندێکی جۆسۆن تۆنگسینسا لە ژاپۆن – دراوەتە پاڵ ھونەرمەندێکی [[قوتابخانەی کانۆ]]، دەوروبەری ١٦٥٥]] پاش ئەوەی [[داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر کۆریا|داگیرکارییەکانی ژاپۆن بۆ سەر نیمچەدوورگەی کۆریا (١٥٩٢–١٥٩٨)]] بووە ھۆی پچڕانی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان، پێویست بوو قۆناغێکی نوێ دەست پێ بکات. دانوستانە سەرەتاییەکان لە ساڵی ١٦٠٠ دەستیان پێکرد، دوای ئەوەی ھەواڵی شکستی بنەماڵەی تۆیۆتۆمی لە شەڕی سێکیگاھارا گەیشتە دەرباری جۆسۆن. وەک ھەنگاوێکی سەرەتایی بۆ دەستپێکردنەوەی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان، بەشێک لە دیلەکانی جۆسۆن لە دوورگەی تسوشیما ئازاد کران. لە بەرامبەردا، دەستەیەکی بچووک لە نێردراوان بە سەرۆکایەتیی سامیۆنگدانگ (یوو جۆنگ) ڕەوانەی کیۆتۆ کران بۆ بەدواداچوونی زیاتر. بە ھاوکاریی سۆ یۆشیتۆمۆ، دیدارێک لەگەڵ تۆکوگاوا ئیێیاسو لە قەڵای فوشیمی لە کیۆتۆ ڕێکخرا.<ref name="Kang312">{{cite book |last1=Kang |first1=Jae-eun |last2=Lee |first2=Suzanne |date=2006 |title=The Land of Scholars: Two Thousand Years of Korean Confucianism |publisher=Homa & Sekey Books |pages=312–313 |url=https://books.google.com/books?id=iB8R0oEH3kEC&pg=PA312 |isbn=978-1-931907-37-8}}</ref> لە ساڵی ١٦٠٤دا، یوو جۆنگ خواستی جۆسۆنی بۆ پەرەپێدانی زیاتری پەیوەندییەکان دووپات کردەوە؛ لە بەرامبەردا شۆگنی تۆکوگاوا ١٬٣٩٠ دیلی جەنگیی ئازاد کرد.<ref name="Kang274">{{cite book |last1=Kang |first1=Jae-eun |last2=Lee |first2=Suzanne |date=2006 |title=The Land of Scholars: Two Thousand Years of Korean Confucianism |publisher=Homa & Sekey Books |page=274 |url=https://books.google.com/books?id=iB8R0oEH3kEC&pg=PA274 |isbn=978-1-931907-37-8}}</ref> == ھەوڵە دیپلۆماسییەکانی سەدەی ١٥ و ١٦ == لە سەدەی پازدەھەم و شازدەھەمدا، دەرباری جۆسۆن چوار شاندی دیپلۆماسیی گەورەی بۆ ژاپۆن وەک «نێردراوانی پەیوەندی» یان «تۆنگسینسا» پۆلێن کرد – لە ساڵانی ١٤٢٨، ١٤٣٩، ١٤٤٣ و ١٥٩٠.<ref name="kang35"/> لە [[سەردەمی مرۆماچی]] (١٣٣٦–١٥٧٣) و [[سەردەمی ئازوچی-مۆمۆیاما]] (١٥٦٨–١٦٠٣) لە ژاپۆن، ئەم پەیوەندییە دیپلۆماسییانەی نێوان جۆسۆن و ژاپۆن وەک ڕووداوی گرنگ دادەنران. {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | پاشای کۆریا !! width=24% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=16% | شۆگنی ژاپۆن !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٤٢٨ | [[سێجۆنگی مەزن|سێجۆنگ]] | پاک سۆ-سائێنگ<ref name="kang275">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=275 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA275 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | سەرەخۆشی بۆ کۆچی دوایی یۆشیمۆچی، و پیرۆزبایی بۆ دەسەڵاتگرتنەدەستی یۆشینۆری.<ref name="kang275"/> |- | ١٤٣٩ | سێجۆنگ | کۆ توک-چۆنگ<ref name="kang275"/> | ئاشیکاگا یۆشینۆری | style="text-align:right;" | پەیوەندیی دراوسێیەتی، و سەرکوتکردنی چەتە دەریاییەکانی «واکۆ» («وایگو»).<ref name="kang275"/> |- | ١٤٤٣ | سێجۆنگ | پیۆن ھیۆ-مون<ref name="Kang241">{{cite book |last1=Kang |first1=Jae-eun |last2=Lee |first2=Suzanne |date=2006 |title=The Land of Scholars: Two Thousand Years of Korean Confucianism |publisher=Homa & Sekey Books |page=241 |url=https://books.google.com/books?id=iB8R0oEH3kEC&dq=1443+Byeon+Hyo-mun&pg=PA241 |isbn=978-1-931907-37-8}}</ref><ref name="Titsingh342">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=342 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | ئاشیکاگا یۆشیماسا | style="text-align:right;" | سەرەخۆشی بۆ کۆچی دوایی یۆشینۆری، و پیرۆزبایی بۆ دەسەڵاتگرتنەدەستی یۆشیکاتسو.<ref name="kang275"/> |- | ١٥٩٠ | [[سۆنجۆی جۆسۆن|سۆنجۆ]] | ھوانگ یون-گیل<ref name="Rutt190">{{cite book |last1=Rutt |first1=Richard |last2=Pratt |first2=Keith |last3=Hoare |first3=James |date=2003 |title=Korea: A Historical and Cultural Dictionary |publisher=Routledge |page=190 |url=https://books.google.com/books?id=e7pyBEWioLsC&pg=PA190 |isbn=978-0-7007-0463-7}}</ref> | [[تۆیۆتۆمی ھیدێیۆشی]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بۆ یەکخستنەوەی ژاپۆن لەلایەن ھیدێیۆشییەوە.<ref name="kang275"/> |} == داگیرکارییەکانی ھیدێیۆشی == {{وتاری سەرەکی|داگیرکاریی ژاپۆن بۆ سەر کۆریا}} پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان لە ساڵی ١٥٩٢دا پچڕان، کاتێک سوپای ژاپۆن بە فەرمانی ھیدێیۆشی ھێرشی کردە سەر خاکی جۆسۆن. پەیوەندییە دوولایەنە پچڕاوەکان دەستبەجێ دوای مردنی ھیدێیۆشی لە ساڵی ١٥٩٨دا چاک نەکرانەوە، بەڵام دوای مردنی ھێزە داگیرکەرەکان لە پێگەکانیان لە نیمچەدوورگەی کۆریا کشانەوە.<ref name="kang86">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=86 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA86 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> == ھەوڵە دیپلۆماسییەکانی سەدەی ١٧ تا ١٩ == لە سەدەکانی حەڤدەھەم، ھەژدەھەم و نۆزدەھەمدا، سەرکردەکانی جۆسۆن دوازدە شاندی گەورەیان بۆ ژاپۆن نارد، بەڵام ھەموویان وەک نێردراوانی «تۆنگسینسا» دانەنران. ئەم باڵیۆزخانانە لە ٤٠٠ تا ٥٠٠ ئەندام پێکدەھاتن؛ ئەم شاندانە، جگە لەو شێوازانەی کە کاریگەرییان لەسەر پەیوەندییە دوولایەنەکان ھەبوو، یارمەتیدەری گەشەسەندنی سیاسی و کولتووریی ژاپۆنیش بوون.<ref name="hyong-sik90"/> شاندەکانی ساڵانی ١٦٠٧، ١٦١٧ و ١٦٢٤ لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە بە شێوەیەکی ڕوون وەک «نێردراوانی وەڵامدانەوە و گەڕاندنەوەی دیلەکان» دیاری کران، کە کەمتر فەرمی بوون بەراورد بە «تۆنگسینسا» یان «نێردراوانی پەیوەندی». بەکارھێنانی دەستەواژەی «تۆنگسینسا» نیشانەی ئاساییبوونەوەی بارودۆخی دیپلۆماسی بوو،<ref name="Lewis21"/> ئەمەش ئەوە دەگەیەنێت کە ئەو سێ شاندەی یەکەم دوای پچڕانی پەیوەندییەکان لە ١٥٩٢دا لەژێر بارودۆخی «ئاسایی»دا نەبوون. دەرباری جۆسۆن تا شاندەکەی ساڵی ١٦٣٦ دەستەواژەی «تۆنگسینسا»ی بەکارنەھێنایەوە.<ref name="english.historyfoundation.or.kr">{{cite web |title=Early Modern Period |publisher=Northeast Asian History Foundation |date=2007 |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> بە پێچەوانەی شاندەکانی سەرەتای سەردەمی جۆسۆن، ژاپۆن فەرماندەی سەربازیی ڕەوانە نەدەکرد بۆ پێشوازیکردن لە شاندەکانی دواتری جۆسۆن، و تەنھا جۆسۆن شاندی بۆ ژاپۆن دەنارد. بەڵام ئەمە بەو مانایە نەبوو کە پەیوەندییە دیپلۆماسییەکان تاکلایەنە بوون یان لە بەرژەوەندیی ژاپۆندا بوون؛ چونکە لە دوای ھێرشەکانی ھیدێیۆشی بۆ سەر کۆریا، نێردراوانی ژاپۆن لەلایەن دەرباری جۆسۆنەوە لە گەشتکردن بۆ [[سیئۆل]] قەدەغە کرابوون، و شاندەکانی ژاپۆن بۆ کۆریا لە ناوچەی «وایگوان» (شوێنی مانەوەی ژاپۆنییەکان) لە [[بوسان]] ڕادەگیران (لە کاتی داگیرکارییەکاندا سوپای ژاپۆن ھەمان ئەو ڕێگەیەی گرتبووە بەر کە پێشتر لەلایەن شاندە دیپلۆماسییەکانەوە لە بوسانەوە بەرەو سیئۆل بەکاردەھات). جگە لەوەش، خەرجیی ناردنی ئەم شاندانە بە تەواوی لەلایەن زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا لە ژاپۆنەوە دابین دەکرا، کە بەپێی ھەندێک خەمڵاندن یەکسان بوو بە تەواوی بودجەی ساڵانەی شۆگناتەکە لەو ساڵانەی کە شاندەکان گەشتیان دەکرد.<ref name="english.historyfoundation.or.kr"/> لە سەردەمی ئێدۆدا لە ژاپۆن (١٦٠٣–١٨٦٨)، ئەم پەیوەندییە دیپلۆماسییانەی نێوان جۆسۆن و ژاپۆن وەک ڕووداوی گرنگ دادەنران، جگە لە شاندەکەی ساڵی ١٨١١. باڵیۆز و یاوەرەکانی پاشای جۆسۆن لە ساڵی ١٨١١دا تەنھا تا دوورگەی تسوشیما گەشتیان کرد. نوێنەرانی شۆگن [[تۆکوگاوا ئیێناری]] لەسەر دوورگەکە پێشوازییان لە شاندەکە کرد، کە دەکەوێتە نێوان نیمچەدوورگەی کۆریا و [[کیوشو]] لە تەنگژەی کۆریادا.<ref name="walraven359">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |pages=359–361 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> پاش شاندەکەی ١٨١١، شاندێکی تر ئامادەکاریی بۆ کرا، بەڵام چوار جار دواخرا و لە کۆتاییدا بەھۆی ئاڵۆزییە ناوخۆییەکانی ژاپۆنەوە ھەڵوەشایەوە، کە لە ئاکامدا بووە ھۆی بەرپابوونی چاکسازییەکانی مێیجی لە ژاپۆن.<ref name="english.historyfoundation.or.kr"/> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=12% | پاشای کۆریا !! width=24% | سەرۆکی نێردراوانی جۆسۆن !! width=16% | شۆگنی ژاپۆن !! width=40% | ئامانجی فەرمی |- | ١٦٣٦ | [[ئینجۆی جۆسۆن|ئینجۆ]] | ئیم گوانگ<ref name="toby205-207_titsingh411">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |pages=205–207 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێمیتسو]] | style="text-align:right;" | ئاھەنگگێڕان بۆ سەردەمی ئاوەدانی و خۆشگوزەرانی.<ref name="history_foundation1636">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1636 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٤٣ | ئینجۆ | یون سون-جی<ref name="toby105_titsingh412">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=105 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> | تۆکوگاوا ئیێمیتسو | style="text-align:right;" | ئاھەنگگێڕان بە بۆنەی ڕۆژی لەدایکبوونی شۆگن ئیێمیتسو.<ref name="history_foundation1643">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1643 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٥٥ | [[ھیۆجۆنگی جۆسۆن|ھیۆجۆنگ]] | جۆ ھیۆنگ<ref name="walraven361_Titsingh413">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=361 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێتسونا]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێتسونا.<ref name="history_foundation1655">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1655 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٦٨٢ | [[سوکجۆنگی جۆسۆن|سوکجۆنگ]] | یون چی-وان<ref name="walraven361">{{cite book |last1=Walraven |first1=Boudewijn |last2=Breuker |first2=Remco E. |date=2007 |title=Korea in the middle: Korean studies and area studies |publisher=CNWS Publications |page=361 |isbn=90-5789-153-0}}</ref> | [[تۆکوگاوا تسۆنایۆشی]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن تسۆنایۆشی.<ref name="history_foundation1682">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1682 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧١١ | سوکجۆنگ | جۆ تای-ئۆک<ref name="Jo_Tae-eok1">{{cite book |last=Kim |first=Tae-Jun |date=2006 |title=Korean Travel Literature |publisher=Ewha Womans University Press |page=119 |url=https://books.google.com/books?id=Ecijowh6ptwC&pg=PA119 |isbn=978-89-7300-698-4}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێنۆبو]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێنۆبو.<ref name="history_foundation1711">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1711 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧١٩ | سوکجۆنگ | ھۆنگ چی-جونگ<ref name="walraven361_titsingh417">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=417 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | [[تۆکوگاوا یۆشیمونێ]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن یۆشیمونێ.<ref name="history_foundation1719">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1719 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧٤٨ | [[یەنگجۆی جۆسۆن|یەنگجۆ]] | ھۆنگ گیێ-ھوی<ref name="walraven361_titsingh418">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=418 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێشیگێ]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێشیگێ.<ref name="history_foundation1748">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1748 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٧٦٤ | یەنگجۆ | جۆ ئۆم<ref name="Jo_Eom1">{{cite journal |last=Yeom |first=Jeong-Seop |date=2006 |title=조선 후기 고구ما의 도입과 재배법의 정리 과정 (The Introduction of Sweet Potatoes and the Development of Cultivation Methods during Late Joseon Korea) |journal=The Journal of Korean History |issue=134 |pages=111–147 |url=http://www.dbpia.co.kr/view/ar_view.asp?arid=1191166}} {{In lang|ko}}</ref> | [[تۆکوگاوا ئیێھارو]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێھارو.<ref name="history_foundation1764">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1764 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |- | ١٨١١^‡ | [[سونجۆی جۆسۆن|سونجۆ]] | کیم ی-گیۆ<ref name="walraven361"/> | [[تۆکوگاوا ئیێناری]] | style="text-align:right;" | پیرۆزبایی بە بۆنەی دەسەڵاتگرتنەدەستی شۆگن ئیێناری.<ref name="history_foundation1811">{{cite web |title=Korea-Japan relations: 1811 |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164240/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=34 |archive-date=2009-10-28}}</ref> |} <small>^‡ شاندی تۆنگسینسا لە ساڵی ١٨١١ بە تەواوەتی بەڕێوە نەچوو؛ شاندەکە لە دوورگەی تسوشیما زیاتر گەشتی نەکرد، کە لەوێ نوێنەرانی باکوفووی تۆکوگاوا پێشوازییان لە نێردراوەکانی جۆسۆن کرد.</small> == ئەمانەش ببینە == * [[نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ئیمپراتۆریەتیی چین]] * [[دیپلۆماسیی جۆسۆن]] * [[نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ژاپۆن]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان|٤٠ەم}} == بەستەرە دەرەکییەکان == * [http://www.tongsinsa.com/ کۆمەڵەی ئاڵوگۆڕی کولتووریی جۆسۆن تۆنگسینسا] {{In lang|ko}} {{DEFAULTSORT:جۆسۆن تۆنگسینسا}} [[پۆل:پێوەندییە دەرەکییەکانی جۆسۆن]] [[پۆل:ژاپۆنی دەرەبەگایەتی]] [[پۆل:دیپلۆماسی]] [[پۆل:پەیوەندییەکانی ژاپۆن و کۆریا]] sr8in5n0z8u4rejmfxsibtavwz2ju64 0 304485 1675531 2026-09-26T09:26:13Z DreamHourFlight 39788 وتاری تازە 1675531 wikitext text/x-wiki '''نێردراوەکانی ژاپۆن بۆ جۆسۆن''' لایەنێکی گرنگی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان و پێوەندی و بەریەککەوتنی دوولایەنەی نێوان [[جۆسۆن]] و [[ژاپۆن]] پێکدەھێنن.<ref name="HanIl2005">{{cite book |author=لیژنەی پێکھێنانی کۆمەڵە لێکۆڵینەوەکانی مێژووی پەیوەندییەکانی کۆریا و ژاپۆن |date=2005 |title=통신사・왜관과한일관계 (Han Il kwangyesa yŏngu nonjip) |volume=6 |page=29 |publisher=کیۆنگین مۆنھواسای |isbn=978-89-499-0308-8}} {{In lang|ko}}</ref> ئاڵوگۆڕە دوولایەنییەکان ناوبەناو بوون. سروشتی بێوێنەی ئەم ئاڵوگۆڕە دیپلۆماسییە دوولایەنانە لە چوارچێوەیەکی چەمکییەوە پەرەی سەند کە لەلایەن چینییەکانەوە داڕێژرابوو.<ref name="Kang81">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=81 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA81 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> بە شێوەیەکی پلەبەپلە، مۆدێلە تیۆرییەکە دەستکاری دەکرا. ئەم مۆدێلە گۆڕاوە ڕەنگدانەوەی پەرەسەندنی پەیوەندییەکی تایبەت بوو لە نێوان دوو دەوڵەتی دراوسێدا.<ref name="Toby87">{{cite book |last=Toby |first=Ronald P. |date=1991 |title=State and Diplomacy in Early Modern Japan: Asia in the Development of the Tokugawa Bakufu |publisher=Stanford University Press |page=87 |url=https://books.google.com/books?id=2hK7tczn2QoC&dq=korean+diplomacy+1711&pg=PA85 |isbn=978-0-8047-1951-3}}</ref> == نێردراوەکانی زنجیرە شۆگنی مۆرۆماچی بۆ گۆریۆ == لە ساڵی ١٣٧٧دا، نێردراوی شانشینی [[گۆریۆ]] چۆنگ مۆنگ-جوو گەشتی کرد بۆ تسوکوشی لە ژاپۆن و لەوێ چاوی بە ئیمەگاوا ڕیۆشون کەوت؛<ref name="Titsingh313">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=313 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref><ref name="HistoryFoundationWAE">{{cite web |title=Korea-Japan Relations> Middle Ages> 4. Waegu and the Korea-Japan Relationship |publisher=Northeast Asian History Foundation |url=http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=33 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091028164235/http://english.historyfoundation.or.kr/?sub_num=33 |archive-date=2009-10-28}}</ref> بەڵام دەرئەنجامی ھەوڵەکانی تەنھا لە کاتەکانی دواتردا دەرکەوتن. == نێردراوەکانی زنجیرە شۆگنی مۆرۆماچی بۆ جۆسۆن == پەیوەندی و گەیاندنی دیپلۆماسیی باکوفووی مۆرۆماچی لەگەڵ دەرباری جۆسۆن، پەیوەندییە نافەرمییەکان و باڵیۆزخانە فەرمییەکانی لەخۆ دەگرت. ھەروەھا دیپلۆماسیی مۆرۆماچی ئەو پەیوەندییە کەمتر فەرمی و زۆرترانەشی دەگرتەوە کە دایمیۆی ژاپۆنیی (دەسەڵاتداری دەرەبەگی) دوورگەی تسوشیمای لەخۆ دەگرت. سەرەڕای ئەوەش، شاندە بازرگانییەکانی نێوان بازرگانانی ناوچەکە بەردەوام و ھەمەجۆر بوون.<ref name="Ferris181">{{cite book |last=Ferris |first=William Wayne |date=2009 |title=Japan to 1600: a Social and Economic History |publisher=University of Hawaii Press |page=181 |url=https://books.google.com/books?id=oEkewem1LBYC&pg=PT181 |isbn=978-0-8248-3379-4}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- style="background:#efefef;" ! width=8% | ساڵ !! width=14% | نێرەر !! width=24% | سەرۆکی نێردراوانی ژاپۆن !! width=14% | پاشای جۆسۆن !! width=40% | تێبینییەکان |- | ١٤٠٣ | ئاشیکاگا یۆشیمۆچی | &ndash; | [[تایجۆی جۆسۆن|تایجۆ]] | style="text-align:right;" | . |- | ١٤٠٤ | ئاشیکاگا یۆشیمیتسو<ref name="hall242">{{cite book |last=Hall |first=John Whitney |date=1997 |title=The Cambridge History of Japan: Early Modern Japan |publisher=Cambridge University Press |page=242 |url=https://books.google.com/books?id=6RBXXJixf-sC&pg=PA242 |isbn=978-0-521-22355-3}}</ref> | &ndash; | [[تایجۆنگی جۆسۆن|تایجۆنگ]] | style="text-align:right;" | . |- | ١٤٣٢ | ئاشیکاگا یۆشینۆری<ref name="titsingh335">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=335 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | &ndash; | [[سێجۆنگی مەزن|سێجۆنگ]] | style="text-align:right;" | . |- | ١٤٤٧–١٤٤٨ | ئاشیکاگا یۆشیناری (ئاشیکاگا یۆشیماسا) | زویکەی شووھۆ (瑞渓周鳳) | سێجۆنگ | style="text-align:right;" | ئاکاماتسو سامانۆسووکێ (ئاکاماتسو نۆریشیگێ) لە کۆریاوە گەڕایەوە و پیلانی ڕاپەڕینێکی گێڕا، بەڵام بە تاوانبار ناسرا و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێنرا، و سەری بڕاوەی بۆ کیۆتۆ نێردرا.<ref name="Titsingh345">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=345 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&pg=PA345}}</ref> |- | ١٤٥٦ | ئاشیکاگا یۆشیماسا<ref name="titsingh348">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=348 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | &ndash; | [[سێجۆی جۆسۆن|سێجۆ]] | style="text-align:right;" | شۆگن ئاشیکاگا یۆشیماسا نامەیەکی بۆ سێجۆ، پاشای کۆریا نارد. |- | ١٤٧٤ | ئاشیکاگا یۆشیھیسا<ref name="titsingh358">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=358 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | &ndash; | [[سیۆنجۆنگی جۆسۆن|سیۆنجۆنگ]] | style="text-align:right;" | شۆگن باڵیۆزخانەیەکی نارد کە داوای مۆرێکی لە ئیمپراتۆری چین دەکرد. |- | ١٤٩٩ | ئاشیکاگا یۆشیزومی<ref name="titsingh363">{{cite book |last=Titsingh |first=Isaac |date=1834 |title=Annales des empereurs du japon |publisher=Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland |page=363 |url=https://books.google.com/books?id=18oNAAAAIAAJ&q=nipon+o+dai+itsi+ran}}</ref> | &ndash; | [[یۆنسانگونی جۆسۆن|یۆنسانگون]] | style="text-align:right;" | . |} * '''١٤٠٣''' – شاندێکی دیپلۆماسیی ژاپۆنی لەلایەن شۆگنی ژاپۆن، ئاشیکاگا یۆشیمۆچی لە سیئۆل پێشوازیی لێکرا؛ ئەمەش دەستپێکی پرۆسەی بڕیاردان بوو سەبارەت بە ناردنی شاندێکی وەڵامدانەوە بۆ [[کیۆتۆ]].<ref name="Kang275">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=275 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA275 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref><ref name="Jeonseo">{{cite web |title=태종 8권, 4년(1404 갑신 / 명 영락(永樂) 2년) 10월 24일(임진) 2번째기사 전서(典書) 여의손(呂義孫)을 일본국(日本國)에 보내어, 국왕에게 보빙(報聘)하였다 |url=http://sillok.history.go.kr/viewer/viewtype1.jsp?id=wca_10410025_002&grp=&aid=&sid=0&pos=66 |website=تۆمارەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی جۆسۆن |date=1404-10-28}} {{In lang|ko}}</ref><ref name="Sillok1404">{{cite web |title=태종 8권, 4년(1404 갑신 / 명 영락(永樂) 2년) 10월 24일(임진) 2번째기사 일본 국왕의 사신이 예궐하여 하직인사 하다 |url=http://sillok.history.go.kr/viewer/viewtype1.jsp?id=kca_10410024_002&grp=&aid=&sid=0&pos=0 |website=تۆمارەکانی زنجیرە فەرمانڕەوایی جۆسۆن |date=1404-10-24}} {{In lang|ko}}</ref> * '''١٤٠٤''' – شۆگنی پێشوو ئاشیکاگا یۆشیمیتسو پەیامێکی بۆ پاشای جۆسۆن نارد؛ لە پەیامەکەدا نێرەر وەک «پاشای ژاپۆن» ناسێنرابوو، کە بەمەش پاشای جۆسۆنی وەک ھاوتا و ھاوپێگەی خۆی سەیر دەکرد.<ref name="hall242"/> * '''١٤٢٢''' – مینامۆتۆ یۆشیمۆچی لە «نیھۆنکۆکو» نامەیەکی لە ساڵی ٢٩ی «ئۆیی» بەپێی ساڵنامەی ژاپۆنی بۆ پاشای جۆسۆن نارد.<ref name="kang276">{{cite book |last=Kang |first=Etsuko Hae-jin |date=1997 |title=Diplomacy and Ideology in Japanese-Korean Relations: from the Fifteenth to the Eighteenth Century |publisher=Macmillan |page=276 |url=https://books.google.com/books?id=4f0jnNzdRb4C&pg=PA275 |isbn=978-0-312-17370-8}}</ref> * '''١٤٢٣''' – دۆسێن لە «نیھۆنکۆکو» نامەیەکی لە ساڵی ٣٠ی «ئۆیی»دا بۆ پاشای جۆسۆن نارد.<ref name="kang276"/> * '''١٤٢٤''' – دۆسێن لە «نیھۆنکۆکو» نامەیەکی لە ساڵی ٣١ی «ئۆیی»دا بۆ پاشای جۆسۆن نارد.<ref name="kang276"/> * '''١٤٢٨''' – دۆسێن لە «نیھۆنکۆکو» نامەیەکی لە ساڵی ٣٥ی «ئۆیی»دا بۆ پاشای جۆسۆن نارد.<ref name="kang276"/> * '''١٤٣٢''' – شۆگن ئاشیکاگا یۆشینۆری باڵیۆزێکی بۆ دەرباری جۆسۆن نارد.<ref name="titsingh335"/> * '''١٤٤٠''' – مینامۆتۆ یۆشینۆری لە «نیھۆنکۆکو» نامەیەکی لە ساڵی ٣ی «ریاکوئۆ» (کە سەردەمێکی ژاپۆنی بوو لەو کاتەدا) بۆ پاشای جۆسۆن نارد.<ref name="kang276"/> * '''١٤٤٧''' – پاشا مینامۆتۆ یۆشیناری لە «نیھۆنکۆکو» نامەیەکی لە ساڵی ٣ی «جۆوا» بۆ پاشای جۆسۆن نارد.<ref name="kang276"/> * '''١٤٥٦''' – شۆگن ئاشیکاگا یۆشیماسا نامەیەکی بۆ پاشای جۆسۆن نارد.<ref name="titsingh348"/> * '''١٤٧٤''' – شۆگن ئاشیکاگا یۆشیھیسا باڵیۆزێکی بۆ چین نارد، و لە ڕێگادا لە دەرباری جۆسۆن لە سیئۆل لای دا. ئەرکی باڵیۆزەکە داواکردنی مۆرێکی فەرمی بوو لە دەرباری ئیمپراتۆریەتیی چین.<ref name="titsingh358"/> * '''١٤٩٩''' – شۆگن ئاشیکاگا یۆشیزومی نێردراوێکی بۆ دەرباری جۆسۆن نارد و داوای تەختەی چاپکردنی بۆ دەقێکی گرنگی بودی کرد؛ ھەرچەندە داواکارییە تایبەتەکە جێبەجێ نەکرا، بەڵام دەرباری جۆسۆن ڕازی بوو کۆپیی چاپکراوی پێشکەش بکات.<ref name="titsingh363"/> == نێردراوەکانی زنجیرە شۆگنی تۆکوگاوا بۆ جۆسۆن == لە سەردەمی ئێدۆی مێژووی ژاپۆندا، نێردراوە دیپلۆماسییەکان لەلایەن ژاپۆنییەکانەوە وەک پڕوپاگەندەیەک بۆ شەرعیەتدان سەیر دەکران، و وەک توخمێکی سەرەکی لە دەرکەوتنی دیدگای نموونەیی ژاپۆن بۆ پێکھاتەی نیزامێکی نێودەوڵەتی بوون کە ئێدۆ لە چەقەکەیدا بێت.<ref name="Walker48">{{cite journal |last=Walker |first=Brett L. |date=2002 |title=Foreign Affairs and Frontiers in Early Modern Japan: A Historiographical Essay |journal=Early Modern Japan |pages=44–62 |url=https://kb.osu.edu/dspace/bitstream/1811/609/1/V10N2Walker.pdf}}</ref> == گونجاندنی دیپلۆماسیی نێوان ژاپۆن و جۆسۆن == پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان ژاپۆن و جۆسۆن کەوتنە ژێر کاریگەریی زیادبوونی پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان، کە پێویستی بە خۆگونجاندن و جۆرێکی نوێ لە دیپلۆماسی ھەبوو.<ref name="kang38-78">{{cite book |last=Kang |first=Woong Joe |date=2005 |title=The Korean Struggle for International Identity in the Foreground of the Shufeldt Negotiation, 1866–1882 |publisher=University Press of America |pages=38–78 |url=https://books.google.com/books?id=hRAPN6SZqKUC&pg=PA38 |isbn=978-0-7618-3120-4}}</ref> === ١٨٧٦ === پەیماننامەی کۆریا و ژاپۆن لە ساڵی ١٨٧٦ سەرەتای قۆناغێکی نوێی لە پەیوەندییە دووقۆڵییەکاندا دیاری کرد.<ref name="kang38-78"/> == ئەمانەش ببینە == * [[نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ژاپۆن]] * [[نێردراوەکانی جۆسۆن بۆ ئیمپراتۆریەتیی چین]] * [[ئەرکەکانی ژاپۆن بۆ شانشینی چین]] * [[ئیمپراتۆریەتیی کۆریا]] == سەرچاوەکان == {{سەرچاوەکان}} {{DEFAULTSORT:نێردراوەکانی ژاپۆن بۆ جۆسۆن}} [[پۆل:پێوەندییە دەرەکییەکانی جۆسۆن]] [[پۆل:مێژووی پێوەندییە دەرەکییەکانی ژاپۆن]] f56b6y6zhlij03q4whkmy7xmk9itaip